DE ADVOCAAT IN DE 21STE EEUW

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE ADVOCAAT IN DE 21STE EEUW"

Transcriptie

1 Frederik Tack Derde licentie rechten DE ADVOCAAT IN DE 21STE EEUW GROOTSCHALIGE ONDERNEMER-SPECIALIST, GEBUKT ONDER DE MEDEDINGING? Grondige studie van het Gerechtelijk Privaatrecht Prof. Dr. P. Taelman Academiejaar

2 Een advocaat kan niet investeren in kwaliteit als hij niet een gezonde commerciële en financiële basis onder de praktijkvoering aanbrengt. In een moderne samenleving gaan, ook in de advocatenpraktijk, ondernemerschap en ambachtelijkheid vaak samen. De kunst is een goede verhouding tussen deze, soms bijtende, zaken aan te brengen... (Guensberg) Is een advocatenkantoor a business that happens to be practicing law of a law practice that happens to be business?... (Kemper) De advocatuur is als een dierentuin : er zijn grote en kleine dieren, dieren die kleurig zijn of wat minder kleurig, gevaarlijk of ongevaarlijk, lui of actief, gevleugeld of ongevleugeld, warmbloedig of koudbloedig, vleesetend of plantetend, elegant of lomp; ondanks de grote verscheidenheid, zijn er ook kernwaarden die advocaten binden, en om die kernwaarden gaat het... (Van de Klashorst) Il n y a rien de permanent sauf le changement... (Heraclitus van Ephese) 2

3 INHOUDSOPGAVE TEN GELEIDE 1 HOOFDSTUK 1. COMMERCIALISERING 3 Afdeling 1. Historische schets : van advocatus tot kind van Hermes 3 Afdeling 2. Optimale economische ontplooiing van de advocatuur 4 Afdeling 3. Bedenkingen 7 1. Omzet en inkomsten liefst geen doel op zich: a business that happens to be practicing law of a law practice that happens to be in business? 7 2. Informed consent 8 HOOFDSTUK 2. INTERNATIONALISERING EN SCHAALVERGROTING 11 Afdeling 1. Internationalisering Situering Evolutieschets Grens aan de internationalisering de full service gedachte 12 Afdeling 2. Schaalvergroting Parallel met internationalisering Groeipatroon: adaptive growth Enkele verklaringen voor de groei van de commerciële advocatenkantoren Relatie tussen kantooromvang en commercialiteit, autonomie en conservatisme Voor- en nadelen van de schaalvergroting: integriteit en kwaliteit 18 HOOFDSTUK 3. SPECIALISERING 20 Afdeling 1. Specialisering, opleiding en permanente evaluatie Grote tegenstelling tussen advies- en pleitadvocatuur Enkele suggesties ter verbetering van de dienstverleningskwaliteit 22 A. Specialisatieverenigingen 22 B. Stagiairopleiding: synergie tussen balies en universiteiten 22 Afdeling 2. Specialisering en organisatie van het advocatenkantoor Selectieve specialisatie Niche-kantoren Enkele types van onderscheid in de advocatuur 26 3

4 Afdeling 3. Specialisering en de privileges van de advocaat 27 Afdeling 4. Specialisering en (juridische) vaardigheden 29 HOOFDSTUK 4. MEDEDINGING, CONCURRENTIE EN ADVOCATUUR: MEKAARS GELIJKEN? 31 Afdeling 1. Situering en afbakening van het onderwerp 31 Afdeling 2. Politieke achtergrond 32 Afdeling 3. Decimale indeling als toetsingsvoorwerp 34 Afdeling 4. Principiële toepassing van het mededingingssrecht op de advocatuur Zelfregulering: uitzondering de regel Arrest Wouters: advocaten concurreren als ware concurrenten De Ordes zijn ondernemingsverenigingen 37 A. De balies en de OVB: mededingingsrechtelijke hypothese 37 B. Beperking tot de decimale indeling 38 Afdeling 5. Waarom de marktwerking goed is Toegang tot de justitie Workable competition Het nieuwe evenwicht Image building en intergrale kwaliteitszorg 42 Afdeling 6. Waarom de marktwerking minder goed is Gevaar voor ongebreidelde en ongenuanceerde marktwerking Nood aan zelfregulering Kernwaarden 47 Afdeling 7. Noodzakelijkheids- en proportionaliteitstoets: ontlader in een spanningsveld Algemeen De rule of reason : noodzakelijkheid en proportionaliteit Rechtsbescherming 53 A. Het Europese kartelrecht 53 B. Belgische kartelrecht Het Hof van Cassatie De Nationale mededingingsautoriteit 55 C. Quid als een wet aan de balies of OVB oplegt om een maatregel te nemen in strijd met het mededingingsrecht of dergelijke maatregel bekrachtigt? 57 HOOFDSTUK 5. SLOTBESCHOUWINGEN 59 4

5 TEN GELEIDE De advocatuur is vandaag niet meer te vergelijken met pakweg een kwart eeuw terug. Het aantal advocaten is minstens verdubbeld en de praktijkuitoefening is niet alleen geprofessionaliseerd, maar tevens vergaand gecommercialiseerd, geïnternationaliseerd, gespecialiseerd. Meer dan vroeger is de advocatuur teamwork geworden. Op vlak van organisatie van het advocatenkantoor heeft dit dan ook wijzigingen met zich meegebracht. Steeds duidelijker wordt het onderscheid tussen de pleit- en adviesadvocatuur. Maar er is nog veel meer te vertellen over de advocatuur in zijn geheel. Hierna wordt in een eerste hoofdstuk een schets gemaakt van de commercialisering binnen de advocatuur. Na een historische blik in vogelvlucht wordt de optimale economische ontplooiing van de advocatuur bekeken als doelstelling van de ondernemings-advocatuur, gevolgd door enkele bedenkingen bij deze ontwikkeling. In een tweede hoofdstuk komt de toenemende internationalisering en schaalvergroting van de hedendaagse advocatenpraktijk aan bod. Na een situering en evolutieschets wordt even stilgestaan bij de bovengrens van de internationaliseringstendens: de full service gedachte. Vervolgens wordt een parallel getrokken met de schaalvergroting, waarna de theorie van de adaptive growth behandeld wordt, gevolgd door enkele verklaringen voor de groei van de commerciële advcocatenkantoren. Naast de voor- en nadelen van de schaalvergroting op vlak van integriteit en kwaliteit van de dienstverlening kan ook de relatie tussen kantooromvang enerzijds en commercialiteit, autonomie en conservatisme anderzijds niet onbesproken blijven. Specialisering maakt dan weer het onderwerp uit van het derde hoofdstuk, waarin vooreerst wordt stilgestaan bij de opleiding en de permanente evaluatie van de advocaten(-stagiairs). Vervolgens wordt de organisatie van het nieuwe advocatenkantoor benaderd in het licht van de specialisering, gevolgd door enkele bedenkingen bij de privileges van de hedendaagse advocaat. Ten slotte is er tevens een parallel tussen de specialisering en de stand van zaken omtrent de (juridische) vaardigheden van de advocatuur. 5

6 In een vierde hoofdstuk wordt uitvoerig ingegaan op de omstreden problematiek van de toepassing van de mededinging op de advocatuur. Na de situering, afbakening en politieke achtergrond van het onderwerp te hebben verduidelijkt, wordt stilgestaan bij het bekende arrest Wouters, gevolgd door enkele pro s en contra s inzake het vraagstuk van de vrije concurrentie. Vervolgens wordt de rule of reason als ultiem toetsingscriterium besproken in het licht van de kernwaarden van de advocatuur. De nood aan en rechtvaardiging van zelfregulering binnen de advocatuur vormen de tegenhanger van het economische debat. Ten slotte wordt even stilgestaan bij de rechtsbescherming in het kader van het Europese en Belgische mededingingsrecht. Het laatste hoofstuk poogt enkele slotbeschouwingen te formuleren rond het behandelde onderwerp. 6

7 HOOFDSTUK 1. COMMERCIALISERING Afdeling 1. Historische schets : van advocatus tot kind van Hermes 1. Historiek - Het op één na oudste beroep ter wereld gaat terug tot in de Romeinse Oudheid, waar het aanvankelijk tot de taak van de Romeinse patriciërs behoorde om in een proces bijstand te verlenen aan de horigen (clientes) en aan de plebejers. 1 Het toen geldende Oudromeinse recht (van de legendarische stichting van Rome in 753 v. C. tot omstreeks 250 v.c.) kende een alsmaar grotere verspreiding, hetgeen het mogelijk maakte dat de gewone burgers zichzelf konden beginnen verdedigen. In een later stadium namen sommigen onder hen ook de verdediging van anderen op zich, niet alleen omdat ze daar gewoon beter in waren dan anderen doch tevens omdat ze het groeiende recht beter beheersten. Naast het traditionele mos maiorum (gewoonte van de voorouders) was er ook de Wet der Twaalf Tafelen, de plebiscieten en de overige talrijke leges (waaronder de lex Hortensia van 287 v.c.), alsook het latere magistratenrecht en het keizersrecht omstreeks 250 n.c. 2 Deze verdedigers werden al gauw bij vele zaken erbij geroepen (advocare). De advocatus (hij die erbij werd geroepen) was iemand die welbespraakt voor een partij de eis uiteenzette of het verweer op zich nam. 3 Aanvankelijk was het deze advocatus op grond van de Lex Cinica van 204 v.c. verboden enige vergoeding voor deze diensten te ontvangen. Deze wettelijke fictie bleek in de praktijk al snel achterhaald en keizer Claudius liet in het corpus iuris civilis inschrijven dat het honorarium van de advocaat maximaal sestertiën mocht bedragen. 4 Doch ook dit werd niet steeds nageleefd. Zo werd het fortuin van de Romeinse advocaat Ricinus Crassus op 76 miljoen goudfranken geschat. 5 richting van de commercialisering waren toen reeds gezet. De eerste stappen in de Na de val van het Romeinse Rijk in 476 n.c. heeft de advocatuur heel wat wijzigingen ondergaan. De Middeleeuwen, het Ancien Régime, de Franse Revolutie, de Nederlandse 1 H. LAMON, Advocaat in de spiegel, Brugge, Die Keure, 2004, 1. 2 D. HEIRBAUT, Romeins recht vroeger en nu, Antwerpen, Maklu, 1999, en H. LAMON, Advocaat in de spiegel, Brugge, Die Keure, 2004, 1. 4 De ratio legis hiervan is nogal evident : De welsprekendheid heeft een nuttig zakelijk doel. Zij belet dat onschuldigen bij gebrek aan advocaten de speelbal zouden worden van de machthebbers. Maar, welsprekendheid is geen kosteloos geschenk: de advocaat moet zijn eigen zaken niet verwaarlozen om zich met andermans zaken te gelasten. Er zijn mensen die hun brood verdienen door de wapens, anderen die hun grondeigendommen renderend maken maar vooraleer aan elkaar iets te ondernemen, berekenen ze allen de profijten! Advocaten mogen hun redevoeringen dan ook laten betalen. Zij beogen immers niets anders dan rustig te mogen genieten van de voordelen van de vrede. (B.H.D. HERMESDORF, Licht en schaduw in de advocatuur der Lage Landen: historische studie, Leiden, Brill, 1951, 12-14, alsook geciteerd in H. LAMON, Advocaat in de spiegel, Brugge, Die Keure, 2004, 2). 5 H. LAMON, Advocaat in de spiegel, Brugge, Die Keure, 2004, 2. 7

8 periode, de Belgische periode (met de Nationale Orde van Advocaten) en tenslotte de huidige Vlaamse periode tot 1997 de Vlaamse Raad van advocaten, vervolgens de Vereniging van Vlaamse Balies en sinds 4 juli 2001 de Orde van Vlaamse Balies hebben het advocatenberoep gebracht tot waar het anno 2006 staat Pallas Athene of Hermes? - Tekenend voor de evolutie naar de commercialisering in de advocatuur is het dilemma dat door Prof. HELLWIG naar voren werd geschoven bij de jubileumviering van de Nederlandse Orde van Advocaten: moeten advocaten zich eerder gedragen als kinderen van Pallas Athene of van Hermes? Dit betekent dat advocaten voor zichzelf moeten uitmaken of zij werken in een traditie van recht en wijsheid of in een sfeer van handel en koopmanschap. 7 Deze tegenstelling doet in zekere zin een spanningsveld ontstaan in concrete vraagstukken zoals bijvoorbeeld no cure no pay en conflicts of interests. De tegenstelling moet echter niet al te zeer worden uitvergroot, want er zijn ook raakvlakken tussen recht en handel en tussen wijsheid en koopmanschap. Dat geldt bijvoorbeeld voor de discussie over kwaliteit van de advocatendiensten. Een investering in wijsheid van de advocaat is immers onmiskenbaar nuttig voor de commerciële kant van een advocatenpraktijk. 8 Hiermee is de vraag naar de rechtvaardiging van de commercialisering gesteld. Afdeling 2. Optimale economische ontplooiing van de advocatuur 3. Geen vieze woorden - In de literatuur wordt de evolutieve commercialisering niet alleen vastgesteld, doch dit sleutelwoord wordt beschouwd als een algemene tendens die noodzakelijk is (geweest) voor de optimale economische ontplooiing van de advocatuur. Schaalvergroting, specialisatie en bureaucratisering zijn trouwens geen vieze woorden, maar economische en organisatorische noodzakelijkheden en wenselijkheden die in onze kennismaatschappij vrijwel alle sectoren hebben ver commercialiseerd. 9 6 Wet van 4 juli 2001 tot wijziging met betrekking tot de structuren van de balie, van het Gerechtelijk Wetboek en van de wet van 13 maart 1973 betreffende de vergoeding voor onwerkzame voorlopige hechtenis, B.S. 25 juli X, Geruchten uit de Koningsstraat 148, Ad Rem 2002, nr. 2, p W. GUENSBERG, Pallas Athene of Hermes, Advocatenblad 2002, J. GUNST en F. BRUINSMA, Hoe commercieel zijn advocaten?, Njb 2004, 1021; H. VAN VEGGEL, Tuchtrecht moet meer tegemoetkomen aan de klager, Advocatenblad 2005,

9 Op organisatorisch vlak heeft dit tot gevolg dat vele advocaten(kantoren) een steeds performantere marketingstrategie gaan toepassen. 10 De ontmoeting van de wereld van de juristen en die van de marketeers is een gegeven dat in de toekomst beslist zal toenemen. Nog geen vijf jaar terug werden sommige advocaten in Frankrijk door de Raad van de Orde op de vingers getikt voor het publiceren van hun foto in een economisch tijdschrift. 11 Ook in België is publiciteit in de advocatuur steeds een heikel punt geweest. Pas sinds kort werd overgegaan tot de invoering van de Wet van 2 augustus 2002 betreffende de misleidende en vergelijkende reclame, de onrechtmatige bedingen en de op afstand gesloten overeenkomsten inzake vrije beroepen. 12 Deze wet zou de basis vormen voor een nieuw reglement inzake publiciteit van de Orde van Vlaamse Balies Doemscenario - Anderen zien de commercialisering als een dooddoener van de advocatuur. Zo schilderde in 1999 VON SCHMIDT AUF ALTENSTADT een doemscenario, volgens hetwelk door een meedogenloze concurrentie en een efficiënt management en marketingmodel zowel het proceswerk als de particulieren naar de onderkant van de markt zakken. 14 Hij wijst er in de eerste plaats op dat de overweldigende commercialisering een tweedeling binnen de advocatuur doet ontstaan een adviessector en een pleitsector waardoor de grote accountantfirma s sneller de adviessector van de advocatuur zullen kunnen inpalmen door tevens advocatendiensten in hun assortiment op te nemen. Vervolgens zal de aanhoudende commercialisering de tweedeling binnen de advocatuur nog meer in de hand werken, dit aan exponentieel tempo. Weelde en overvloed aan de kant van de commerciële kantoren die zich toeleggen op de internationale of nationale adviespraktijk, soberheid aan de kant van de kantoren die zich nog toeleggen op het proceswerk en rechtshulp aan particulieren. Voor deze arme doch traditionele tak binnen de advocatuur zal het op termijn moeilijk worden om talent aan te trekken en kwaliteit te blijven bieden. 15 Ten tweede stelt de toenmalige algemeen deken dat particulieren de tarieven van de commerciële kantoren niet meer (zullen) kunnen betalen. Bedrijven zullen daarentegen de 10 P. KOTLER, Marketingmanagement, Amsterdam, Pearson Education Benelux, 2004, p K. HOMERIN, Cabinets d avocats : vers un marketing toujours plus performent, in D. PERBEN en L. MARLIERE, L avocat: profession, métier, organisation, marché, avenir, Paris, Gazette du Palais, 2004, B.S. 20 augustus Reglement van de Orde van Vlaamse balies inzake publiciteit van 12 augustus 2003, 14 J. GUNST en F. BRUINSMA, Hoe commercieel zijn advocaten?, Njb 2004, P.J.M. VON SCHMIDT AUF ALTENSTADT, Advocatenorde waarschuwt voor ongebreideld marktdenken, in NEDERLANDSE ORDE VAN ADVOCATEN (ed.), Nieuwsbank interactief Nederlands persbureau, 8 oktober 1999, Volgens deze auteur is procesvertegenwoordiging van bedrijven, overheden en particulieren een verantwoordelijkheid van de hele balie en niet van een klein deel daarvan. 9

10 tarieven voor het proceswerk niet langer willen betalen omdat procederen nu eenmaal arbeidsintensief en vaak langdurig is, hetgeen niet (steeds!) in het marktgericht model van de economische efficiëntie past Juridische coach en case manager - De waarheid ligt hoogstwaarschijnlijk ergens tussenin. De commercialiseringsgolf heeft inderdaad bijgedragen tot een differentiatie tussen enerzijds commerciële advocatuur ten behoeve van het bedrijfsleven en anderzijds de rest, hetgeen resulteerde in een steeds marktgerichtere en economisch performantere organisatie van de commerciële advocaten(kantoren), doch insinueren dat de markt de advocatuur vakkundig om zeep helpt en dat in de toekomst zal blijven doen, is ver gegrepen. Dat de advocatuur of althans een deel ervan meegaat met de commercialisering, net zoals nagenoeg alle dienstverleningsberoepen, is zeker geen aanleiding voor het zonet geschetste fictieve? fatalistische? doemscenario, maar eist wel dat het paternalistische beeld van de advocatuur wordt gewijzigd teneinde de commercialiseringsgolf zo optimaal mogelijk ingang te laten vinden in de wereld van de handelsadvocatuur. Advocaten zullen zich in de toekomst meer en meer als een juridische coach dienen op te stellen. Van paternalisme naar coaching is daarom de eerste slogan waarmee soms de toekomst van de advocatuur wordt geschetst. 17 Om dit te bewerkstelligen moeten de advocaten in hun opleiding beter en efficiënter worden opgeleid tot echte case managers die naast juridische kennis ook over een arsenaal aan juridische vaardigheden beschikken dat nodig is om conflicten en andere relevante moeilijkheden op te lossen en te structureren. Bovendien hebben niet alleen bedrijven doch ook consumenten behoefte aan een juridische coach, zodat zowat elke advocaat of elk advocatenkantoor niet alleen een pleit- of adviesfunctie vervult maar ook een echte onderhandelings- en bemiddelingsfiguur zal moeten worden, teneinde de cliënt een volwaardige stem te geven in de relatie met zijn advocaat. Immers, de behoeften van cliënten veranderen zodat het als advocaat aangewezen is om hem of haar zoveel mogelijk informatie te verschaffen over de dienstverlening. Alleen op die manier weet de cliënt of beter rechtsconsument - wat zijn coach hem of haar te bieden heeft en waaraan hij of zij zich mag verwachten. 18 Het is immers van primordiaal belang dat elke 16 J. GUNST en F. BRUINSMA, Hoe commercieel zijn advocaten?, Njb 2004, Niet steeds want procederen geschiedt soms ook uit louter economische motieven. Zo kan een schuldbetwisting in rechte in bepaalde gevallen lucratief zijn. 17 M. BARENDRECHT, Advocatuur moet klant een stem geven, Advocatenblad 2005, M. BARENDRECHT, Advocatuur moet klant een stem geven, Advocatenblad 2005,

11 cliënt bij zijn of haar advocaat zoveel mogelijk vindt wat hij zoekt. Het is dan ook duidelijk dat de commercialisering ook vele verplichtingen lastens de advocaat kan en zal meebrengen. Afdeling 3. Bedenkingen 1. Omzet en inkomsten liefst geen doel op zich: a business that happens to be practicing law of a law practice that happens to be in business? 6. Verwording van beroep tot bedrijf - Bestaat er geen gevaar dat de uitoefening van de advocatuur van beroep tot bedrijf verwordt door de geschetste commercialiseringstendens? Enkele elementen wijzen ogenschijnlijk in die richting. Zo duikt de huidige rol van de commercie op in de formuleringen van de vacatures van vele advocatenkantoren. 19 Ook kan verwacht worden dat de honger naar reputatie als advocatenkantoor ertoe zal bijdragen dat men zich minstens even commercieel wil voordoen als de cliënt. Immers, wil het een reputatie liefst een goede opbouwen, dan dient het commercieel uit de hoek te komen. 7. Time sheets - Verder wordt de idee van de omzet en het inkomen hoog in het vaandel gedragen, doch dit kan nooit op enig gevaar wijzen. Het is immers onzin te stellen dat een advocaat zich op geen enkele wijze zou mogen bezig houden met de economische kant van het beroep, ondanks het nobel karakter ervan. Ook de officia nobiles zijn gevoelig voor het principe van de winstmaximalisatie, hetgeen zich onder meer duidelijk laat zien in het systeem van de time sheets en billable hours, een mooi voorbeeld trouwens van de invloed die een op winst gerichte bedrijfsvoering heeft op de uiteindelijke werkwijze binnen de advocatuur. 20 Dergelijk tijdschrijfsysteem zoals men het in Nederland pleegt te noemen is een geweldige vooruitgang omdat daarmee destijds een redelijk objectieve geheugensteun werd geïntroduceerd, althans voor diegenen die trouw noteren. Bovendien blijken veel advocaten de neiging te hebben om het aantal uren te minoriseren, hetgeen duidelijk ten goede komt aan de cliënt. Het systeem van urenregistratie als commercieel werkingsmiddel lijkt dan ook een prachtig hulpmiddel. So far, so good, want gelet de idee van de winstmaximalisatie kan het systeem aanleiding geven tot (neigingen tot) misbruik. Advocaat-stagiairs en advocaat-medewerkers zijn 19 Praktisch zonder uitzondering wordt daarin steevast gewezen op de prettige werksfeer, de interessante cliëntenkring, de uitdagende zaken, soms zelfs de prachtpraktijk (G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005, 595). 20 G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005,

12 beginnen merken dat hun inzet in het advocatenkantoor via de aangerekende billable hours controleerbaar is én voor hun toekomst determinerend is. Hoe meer uren men registreert, hoe beter men is. 21 Conclusie is dan ook dat urenregistratie in sommige gevallen de lust tot reflectie op de betekenis van het advocatenwerk vermindert en het accent serieus is komen te liggen op de economische, commerciële kant. 22 Op het eerste gezicht dus geen zorgwekkende toestand, zolang het niet louter te doen is om de inkomstenstroom of all about the money als essentie van het advocatenberoep. 23 Het komt er dus op aan dat een advocatenkantoor a law practice is that happens to be in business in plaats van a business that happens to be practicing law Informed consent 8. Belangenconflicten - Doordat vele advocatenkantoren steeds commerciëler en groter (ge)worden (zijn) 25, als reactie op de behoeften van de samenleving, is de kans op belangenconflicten groter. Sommige cliënten versta bedrijven maken gebruik van de diensten van meer dan één kantoor. Daarnaast doet zich ook nog de gruwel voor dat advocaten zomaar van kantoor veranderen en een tegenstrijdig belang in hun kielzog meenemen, met als uitgangspunt telkens weer de economische en financiële optimaliseringsbehoefte. 26 En quid wanneer in eenzelfde zaak de ene partij aanklopt bij een advocaat en de tegenpartij bij een andere advocaat van hetzelfde advocatenkantoor? 9. België - In België bestaat er geen uitdrukkelijk absoluut verbod voor dergelijke belangenconflicten. Er is slechts de algemene regel inzake de verplichting tot onafhankelijkheid en de plicht om geen zaak te aanvaarden of te verdedigen die naar eer en geweten onrechtvaardig is (art. 429 lid 2 en art. 444 Ger. W.). Het is in eerste instantie de advocaat zelf die beslist of er sprake is van een potentieel belangenconflict, steeds met een mogelijke tuchtsanctie boven het hoofd als het spreekwoordelijke zwaard van Damocles. 21 Soms worden zelfs uren aangerekend aan de cliënt die aan loutere privé-aangelegenheden worden besteed, zoals lunch, dokterbezoek, enz. 22 G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005, Contra: M. VAN DOOSSELAERE, L avocat: professionnel et entrepreneur, in J. VAN DEN HEUVEL (ed.), Liber Amicorum Jozef Van Den Heuvel, Antwerpen, Kluwer, 1999, 141, waar onder meer wordt gesteld dat de vercommercialisering en de bedrijfsmatige organisatie van vele advocatenkantoren geenszins te verklaren is vanuit een zoektocht naar winst, doch veeleer te vinden is in de wensen van de cliënten. 24 G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005, Over de internationalisering en de schaalvergroting : zie randnummers 12 e.v. 26 G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005,

13 10. Nederland - In Nederland daarentegen bestaat hieromtrent een duidelijke regeling die uitgaat van de Nederlandse Orde van Advocaten, de zgn. Gedragsregels Onlangs werd gedragsregel 7 gewijzigd. 28 In de regel geldt een absoluut verbod voor de advocaat ook wanneer hij optreedt in de adviessfeer 29 om tegen een voormalige cliënt of een bestaande cliënt van hem of van een kantoorgenoot van hem op te treden. 30 Hierop bestaan twee uitzonderingen. In een eerste geval is dit wel toegelaten voor zover de advocaat cumulatief voldoet aan drie voorwaarden, nl. wanneer het om een geheel andere kwestie gaat, wanneer de advocaat of zijn kantoorgenoot niet beschikt over vertrouwelijke informatie afkomstig van zijn voormalige cliënt of bestaande cliënt, dan wel zaaksgebonden informatie of informatie betreffende de persoon of het bedrijf van de voormalige of bestaande cliënt, die van belang kan zijn in de zaak tegen de voormalige of bestaande cliënt. Ten derde mogen er geen redelijke bezwaren gebleken zijn aan de zijde van de voormalige of bestaande cliënt of aan de zijde van de partij die zich met het verzoek tot behartiging van zijn belangen tot de advocaat heeft gewend. 31 Een tweede uitzondering vinden we terug in Gedragsregel 7 lid 6, volgens hetwelk van het principe van het vierde lid kan worden afgeweken als zowel de partij die zich met het verzoek tot behartiging van zijn belangen tot de advocaat heeft gewend als de voormalige of de bestaande cliënt tegen wie moet worden opgetreden op grond van de hun verstrekte behoorlijke informatie vooraf instemmen met dat optreden. Dit is de toepassing van de informed consent, dat dus toelaat om af te wijken van het tot voor kort geldende absolute verbod om belangen te behartigen die haaks staan op die van huidige en vroegere cliënten. 11. Kritiek - Deze regeling van de informed consent is toch enigszins vatbaar voor (lichte) kritiek. Het probleem is dat men een cliënt of voormalige cliënt om toestemming moet vragen als blijkt dat er zich een nieuwe cliënt met een conflicterend belang heeft aangemeld, terwijl 27 Gedragsregels 1992, 28 X., Gewijzigde toelichting lid 6 gedragsregel 7, Advocatenblad 2005, Blijkt uit de toelichting bij het vierde lid van gedragsregel Gedragsregel 7 lid Gedragsregel 7 lid 5. De derde voorwaarde is te beschouwen als een vangnetbepaling. Zo er sprake zou zijn van de in deze bepaling genoemde bezwaren ligt het in de rede dat de desbetreffende partij deze bezwaren gemotiveerd brengt, opdat de advocaat kan beoordelen in hoeverre de bezwaren als deugdelijk kunnen worden aangemerkt, hetgeen van belang is voor het van toepassing zijn van het vijfde lid en de daaraan gerelateerde beslissing van de advocaat dat van het bepaalde in het vierde lid kan worden afgeweken. Belangrijk om op te merken is dat het vijfde lid van deze gedagsregel geenszins de mogelijkheid verbiedt om binnen één en hetzelfde kantoor kunstmatig een administratieve scheiding van belangenbehartiging en de daaraan gerelateerde administraties door te voeren ook wel aangeduid als Chinese walls ter vermijding van belangenconflicten (Toelichting bijgedragsregel 7 lid 5). 13

14 de zaak natuurlijk ook aan de nieuwe cliënt moet worden voorgelegd. Dat kan alleen wanneer daarover gesproken wordt en daar knelt het schoentje! Het beroepsgeheim zou terzijde moeten geschoven worden om de begeerde situatie in het leven te roepen dat cliënten met (potentieel) tegenstrijdige belangen tegelijkertijd kunnen worden bediend. 32 Dit probleem bleek evenwel al snel opgelost door ervan uit te gaan dat er pas sprake is van raadpleging door een advocaat wanneer het van min of meer publieke bekendheid is dat het kantoor al zaken van bepaalde cliënten behandelt of behandeld heeft. 33 Ook staat het de advocaat vrij bepaalde informatie over de betrokkenheid van de bestaande cliënt te verstrekken als daartoe met die bestaande cliënt afspraken zijn gemaakt. 34 Concreet is de regel van de informed consent, die een serieuze inperking is van een principe, slechts voor twee typen van advocaten bruikbaar: voor diegene die aan een groot kantoor verbonden is en voor degene die altijd wel een gaatje weet te vinden. En slechts voor één type cliënt, te weten de grote. Enkel zij shoppen van advocaat naar advocaat. Een laatste punt van kritiek is gelegen in de vraag of de commercialiseringstendens in bepaalde gevallen niet haaks komt te staan op enkele kernwaarden van de advocaat (cfr. infra randnummer 63-69). HOOFDSTUK 2. INTERNATIONALISERING EN SCHAALVERGROTING Afdeling 1. Internationalisering 1. Situering 12. Trends - De advocatuur is wezenlijk verschillend van de andere vrije beroepen die aan een (Europese of andere) reglementering onderworpen zijn. Geneersheren, architecten e.d. hebben doorgaans eenzelfde wetenschappelijke kennis, bestuderen eenzelfde object. Voor advocaten ligt het anders: hun werkinstrument is de wet, uitermate verschillend van land tot land. 35 De wet van Newton en Archimedes zijn universeel, de wet Breyne of Lejeune niet. De 32 Men kan zich de situatie inbeelden dat onderneming x om de diensten van een advocaat verzoekt nadat diezelfde advocaat nu of in het verleden zijn diensten aanbiedt c.q. heeft aangeboden aan onderneming y die een hevige marktconcurrent van onderneming x vormt. 33 G. J. KEMPER, De advocaat bestaat niet, Advocatenblad 2005, Bijvoorbeeld met een cliënt die voor verschillende soorten zaken verschillende advocatenkantoren inschakelt en die de advocaat heeft laten weten er geen bezwaar tegen te hebben dat in bepaalde zaken ook tegen hem wordt opgetreden, en die advocaat heeft toegestaan dat aan (potentiële) cliënten te melden. 35 S. VAN CAMP, Het statuut van de advocaten in het Europese Gemeenschapsrecht, in B. DECONINCK, F. DE ROY, P. TAELMAN en A. WYLLEMAN (eds.), IUS 11, Antwerpen, Kluwer, 1989,

15 advocatuur is in deze zin een typisch nationale, maar misschien nog meer een infra-nationale aangelegenheid, aangezien elke lokale balie haar eigen reglementering opstelt. 36 Ondanks dit objectief-wetenschappelijk verschil is en blijft de advocatuur een zelfstandig vrij beroep dat de laatste decennia enkele markante wijzigingen heeft ondergaan. Zo zijn de vrije beroepen het afgelopen decennium de sterkst groeiende zelfstandigensector die niet minder dan zo n twintig procent van de totale populatie zelfstandigen vertegenwoordigt. Typische trends hierbij zijn onder meer het toenemend Vlaams gewicht van het vrije beroep, alsook de vervrouwelijking ervan. Deze trends zijn het sterkst in de medische sector maar zijn eveneens aanwezig in de juridische sector en hebben zeer zeker hun steentje bijgedragen aan de (nog steeds toenemende) internationaliseringstendens. 37 Daarnaast zijn er nog andere maatschappelijke ontwikkelingen die blijk geven van een mentaliteitswijziging en rechtstreeks of onrechtstreeks een zekere invloed hebben (gehad) op het functioneren van de advocaat in internationale context, zoals daar zijn het hedonisme van de jaren tachtig en negentig, het accent op economisch presteren in een hausse (iedereen rijk!), de carrièredrift van de babyboomers, de toename van het egocentrisme en de verharding en ontidealisering van onze samenleving Evolutieschets 13. Grensoverschrijding - De internationalisering van de advocatuur is een feit dat eigenlijk reeds sinds de jaren zestig niet meer kan ontkend worden. Dit is nauw verbonden met de internationalisering van het zakenleven, met de sociale vooruitgang voorzien in het Verdrag van Rome, de problematiek van migrerende vluchtelingen, werknemers, minderheden, enz. Toen reeds voelde men aan dat het advies of het optreden van een buitenlandse advocaat soms meer gepast was dan dat van de lokaal gevestigde confrater, soms zelf een noodzaak. 39 Het is ook sinds de golden sixties dat de advocatuur een dubbele evolutie doormaakte. Enerzijds werd de rechtswereld er zich van bewust dat de adviesfunctie een belangrijker aangelegenheid werd dan de procesfunctie, dit als gevolg van de toenemende internationale contacten. Anderzijds werd deze adviesfunctie meer en meer een grensoverschrijdende 36 S. VAN CAMP, Het statuut van de advocaten in het Europese Gemeenschapsrecht, in B. DECONINCK, F. DE ROY, P. TAELMAN en A. WYLLEMAN (eds.), IUS 11, Antwerpen, Kluwer, 1989, 10. Het baliereglement van de balie van Gent is raadpleegbaar op (mits het nodige paswoord). 37 K. PENNE, Polsslag van het vrije beroep 2003 : voornaamste bevindingen, 38 R. VAN DE KLASHORST, Van de kwaliteit en integriteit van advocaten, Advocatenblad 2005, S. VAN CAMP, Het statuut van de advocaten in het Europese Gemeenschapsrecht, in B. DECONINCK, F. DE ROY, P. TAELMAN en A. WYLLEMAN (eds.), IUS 11, Antwerpen, Kluwer, 1989,

WETTELIJKE INFORMATIE

WETTELIJKE INFORMATIE WETTELIJKE INFORMATIE Het Wetboek Economisch Recht legt de verplichting op bepaalde informatie te verstrekken. Wij verzoeken U uitdrukkelijk hiervan kennis te nemen en ook de andere pagina s van deze website

Nadere informatie

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting)

Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) October 2013 Bouwfonds Investment Management Belangenconflictenbeleid (Samenvatting) Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Belangenconflicten

Nadere informatie

MiFID. Beleid inzake belangenconflicten

MiFID. Beleid inzake belangenconflicten MiFID Beleid inzake belangenconflicten MiFID 3 INLEIDING Een financiële instelling is onderworpen aan een geheel van wettelijke en prudentiële verplichtingen, die erop gericht zijn haar integriteit te

Nadere informatie

Belangenconflictenbeleid

Belangenconflictenbeleid Belangenconflictenbeleid april 2014 Uw veiligheid, onze zorg. www.baloise.be 2 Belangenconflictenbeleid Inhoud 1. Situering...3 2. Belangenconflictenbeleid...3 3. Identificatie van belangenconflicten...4

Nadere informatie

Reclame en marketing: een gemeenschappelijk kader voor beroepsbeoefenaars

Reclame en marketing: een gemeenschappelijk kader voor beroepsbeoefenaars Reclame en marketing: een gemeenschappelijk kader voor beroepsbeoefenaars van de drie Instituten De reclame, het promoten van de diensten, de marketing, oftewel de communicatie vormt het verlengstuk van

Nadere informatie

b) Neen, het zou kunnen dat meneer te veel vermogen heeft om voor een toevoeging in aanmerking te komen (2 punten), artikel 34 lid 2 Wrb (1 punt).

b) Neen, het zou kunnen dat meneer te veel vermogen heeft om voor een toevoeging in aanmerking te komen (2 punten), artikel 34 lid 2 Wrb (1 punt). LEIDRAAD BIJ HET NAKIJKEN VAN DE TOETS GEDRAGSRECHT 17 februari 2010 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene.

Achmea Schadeverzekeringen N.V., gevestigd te Apeldoorn, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-381 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. C.E. du Perron en mr. E.M. Dil-Stork, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris)

Nadere informatie

Boek I, titel 2 van het Wetboek van economisch recht Hoofdstuk 5. Definities eigen aan boek XIV:

Boek I, titel 2 van het Wetboek van economisch recht Hoofdstuk 5. Definities eigen aan boek XIV: Vrij beroep 1/ België Wet van 15 mei 2014 houdende invoeging van Boek XIV "Marktpraktijken en consumentenbescherming betreffende de beoefenaars van een vrij beroep" in het Wetboek van economisch recht

Nadere informatie

Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1

Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1 Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1 1. Uw advocaat en zijn kantoor U vertrouwt u dossier toe aan mr. 2. Mr. 3 is [advocaat] 4 in [België] 5, en is ingeschreven aan de balie van [

Nadere informatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie

VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie VDB advocaten NOTARISSEN. zo zien wij het. Over de organisatie Hoe SCHERP mag advies zijn? VDB Advocaten Notarissen. Zo zien wij het. Onze juridische adviezen geven scherp aan wat de grenzen van het speelveld

Nadere informatie

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme prof. dr. Herwig VERSCHUEREN Universiteit Antwerpen De Europese context Overzicht De Europese spelers en hun instrumenten De Europese juridische krijtlijnen

Nadere informatie

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

DAS Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-287 d.d. 28 juli 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, drs. W. Dullemond en mr. B.F. Keulen, leden en mr. I.M.L. Venker, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

INHOUD INLEIDING. DE TAAK VAN DE ADVOCAAT... 1 HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP... 3

INHOUD INLEIDING. DE TAAK VAN DE ADVOCAAT... 1 HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP... 3 INHOUD INLEIDING. DE TAAK VAN DE ADVOCAAT...................................... 1 HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP.... 3 A. De toegangsvoorwaarden..........................................

Nadere informatie

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV

BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV BELANGENCONFLICTENBELEID Euromex NV Verzekeringsbemiddelingsdiensten moeten altijd het belang van verzekerden respecteren. Euromex NV heeft een jarenlange ervaring als onafhankelijke rechtsbijstandsverzekeraar

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie

Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken - Presentatie Jacobs Marie (december 2014) 1 Vrijwilligerswerk bij de directie Europees recht van de FOD Buitenlandse Zaken

Nadere informatie

Economische crisis versterkt noodzaak aan efficiënte geschillenbeslechting Resultaten enquête geschillenbeslechting LEGAL INSIGHT. BUSINESS INSTINCT.

Economische crisis versterkt noodzaak aan efficiënte geschillenbeslechting Resultaten enquête geschillenbeslechting LEGAL INSIGHT. BUSINESS INSTINCT. Economische crisis versterkt noodzaak aan efficiënte geschillenbeslechting Resultaten enquête geschillenbeslechting LEGAL INSIGHT. BUSINESS INSTINCT. 3 Economische crisis versterkt noodzaak aan efficiënte

Nadere informatie

Kromrecht. een klachtenbundel. ongerechtigheid in de rechtspraak & het morele verval van de advocatuur

Kromrecht. een klachtenbundel. ongerechtigheid in de rechtspraak & het morele verval van de advocatuur Kromrecht een klachtenbundel ongerechtigheid in de rechtspraak & het morele verval van de advocatuur Kromrecht draait om de volgende vragen... Zijn alle advocaten rechtschapen en financieel bescheiden,

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 21 d.d. 2 april 2009 (mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil - Stork en mr. B. Sluijters) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST TUSSEN Mr. Advocaat, kantoor houdende te Hierna genoemd de "stagemeester" EN Met woonplaats te. Hierna genoemd de "stagiair" EN m.b.t. de artikelen 5, 6 en 7 2 van huidige

Nadere informatie

D.A.S. Uw redder in nood

D.A.S. Uw redder in nood D.A.S. Uw redder in nood Waarom rechtsbijstand? DE MEEST GESTELDE VRAGEN 1. Wat doet u als : uw voertuig door een ernstig verkeersongeval totaal verlies is of u zware lichamelijke letsels oploopt? U verwacht

Nadere informatie

PROTOCOLAKKOORD. 1. Het Instituut voor bedrijfsjuristen, hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door de Voorzitter, Pierre Schaubroeck,

PROTOCOLAKKOORD. 1. Het Instituut voor bedrijfsjuristen, hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door de Voorzitter, Pierre Schaubroeck, PROTOCOLAKKOORD TUSSEN 1. Het Instituut voor bedrijfsjuristen, hier rechtsgeldig vertegenwoordigd door de Voorzitter, Pierre Schaubroeck, Hierna genoemd "het Instituut"; EN 2. De Nederlandse Orde van advocaten

Nadere informatie

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER Doc. nr. E2:90005C04 Brussel, 30.3.1999 MH/GVB/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Middenstand

Nadere informatie

BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR AAN DE AANDEELHOUDERS

BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR AAN DE AANDEELHOUDERS UCB NV - Researchdreef 60, 1070 Brussel - Ondernemingsnr. 0403.053.608 (RPR Brussel) BIJZONDER VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR AAN DE AANDEELHOUDERS over het gebruik en de nagestreefde doeleinden van het

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S

I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S I M T E C H N. V. B U S I N E S S P R I N C I P L E S Algemeen Het beleid van Imtech N.V. is gericht op de continuïteit van de onderneming als een winstgevende organisatie, die met haar bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht. Orde van Vlaamse Balies

Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht. Orde van Vlaamse Balies Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht Orde van Vlaamse Balies Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het Belgisch Staatsblad

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST

MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST MODELCONTRACT 1 STAGEOVEREENKOMST TUSSEN Mr. Advocaat, kantoor houdende te Hierna genoemd de "stagemeester" EN Met woonplaats te. Hierna genoemd de "stagiair" EN m.b.t. de artikelen 5, 6 en 7 2 van huidige

Nadere informatie

PostNL Business Principles

PostNL Business Principles 3 december 2014 PostNL N.V. PostNL Business Principles Raad van Bestuur Auteur Director Audit & Security Titel PostNL Business Principles Versie 1.1 Dit document is een vertaling van de Engelstalige versie.

Nadere informatie

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene.

Samenvatting. Consument, ARAG SE, gevestigd te Leusden, hierna te noemen: Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-16 d.d. 9 januari 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, mr. B.F. Keulen en mr. C.E. du Perron, leden en mr. E.E. Ribbers, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier. Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom AFWIJKING 2004/1 Samenvatting van het advies met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die het bedrag beperkt

Nadere informatie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie LexPartners: uw full service juridische sparringpartner en huisadviseur Door het sterk gestegen belang voor ondernemingen

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 14/06/2013

Datum van inontvangstneming : 14/06/2013 Datum van inontvangstneming : 14/06/2013 Vertaling C-258/13-1 Zaak C-258/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 13 mei 2013 Verwijzende rechter: Varas Cíveis de Lisboa (Portugal)

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006

GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006 GEDRAGSREGELS VOOR ZELFSTANDIGE JURISTEN 2006 1 I. Toelichting Inleiding Het aantal juristen en advocaten dat het loondienstverband of compagnonschap beëindigt om zich als zelfstandige te vestigen, is

Nadere informatie

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Vlaamse Regering Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Afdeling Kanselarij Boudewijnlaan 30, bus 20 1000 Brussel

Nadere informatie

Informatie MIFID (Twin Peaks II)

Informatie MIFID (Twin Peaks II) Informatie MIFID (Twin Peaks II) Sinds 30 april 2014 is de Mifid wetgeving, ook gekend als de Twin Peaks II regelgeving, van toepassing op de verzekeringssector in België. Deze wetgeving legt bijkomende

Nadere informatie

in de school Adv ocaat

in de school Adv ocaat Advocaat in de school LAGER ONDERWIJS Wat is het recht? Scheiding der machten Iemand pesten is niet tof, door het rode licht fietsen of lopen is gevaarlijk, met mes en vork eten is beleefd, roepen in de

Nadere informatie

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA

Ombudsdienst Consumentengeschillen Advocatuur OCA Orde van Vlaamse Balies www.advocaat.be Procedurereglement Staatsbladsstraat 8 B 1000 Brussel T +32 (0)2 227 54 70 F +32 (0)2 227 54 79 info@advocaat.be ondernemingsnummer 0267.393.267 Ombudsdienst Consumentengeschillen

Nadere informatie

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes Ed Knies Koning Arthur; visie en organisatieprincipes Welkom Dit boek is een moreel boek voor professionals. Met moreel bedoelen we dat er binnen organisaties

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP... 3

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP... 3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING. DE TAAK VAN DE ADVOCAAT... 1 HOOFDSTUK I. DE TOEGANGSVOORWAARDEN TOT DE STAGE EN HET BEROEP... 3 A. De toegangsvoorwaarden... 3 1. De nationaliteit... 3 2. Het diploma... 8 3.

Nadere informatie

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016

Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Snel op weg naar de (digitale) rechtbank van 2016 Paul Aantjes MBA Marketing Manager Zakelijke Dienstverlening Inhoudsopgave 1. Omgeving Nederlandse advocatuur, uitdagingen 2013! 2. Visie orde van Advocaten

Nadere informatie

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis?

Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Abnormale of goedgunstige voordelen toch geen minimale belastbare basis? Aan de hand van bepaalde transacties wordt binnen groepen van vennootschappen soms gepoogd om winsten te verschuiven naar de vennootschappen

Nadere informatie

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek

Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Standpunt van de Orde van Vlaamse Balies betreffende het deskundigenonderzoek Het deskundigenonderzoek neemt in de burgerlijke procedure een belangrijke plaats in. Hoewel de rechters niet verplicht zijn

Nadere informatie

Samenvatting beleid BNP Paribas Fortis NV inzake belangenconflicten FINTRO, GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Samenvatting beleid BNP Paribas Fortis NV inzake belangenconflicten FINTRO, GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Samenvatting beleid BNP Paribas Fortis NV inzake belangenconflicten FINTRO, GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Inhoud Inleiding 3 Ons beleid inzake belangenconflicten 4 Belangenconflicten 5 Doorgevoerde maatregelen

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE &BRANCHETEAM AUTOMOTIVE Ons brancheteam Automotive is op de hoogte van de actualiteiten in de branche. Daarbij strekt onze kennis verder dan louter die van de juridische aspecten. Onze grote betrokkenheid

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom AFWIJKING 2005/1 Samenvatting van het advies dd. 17 mei 2005 met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die

Nadere informatie

Tekststudio Schrijven en Schrappen 06-13 59 30 44 www.schrijven-en-schrappen.nl - lotty@schrijven-en-schrappen.nl -

Tekststudio Schrijven en Schrappen 06-13 59 30 44 www.schrijven-en-schrappen.nl - lotty@schrijven-en-schrappen.nl - Graag zou ik je bij dezen iets vertellen betreffende onnodig moeilijk taalgebruik dat geregeld wordt gebezigd. Alhoewel de meeste mensen weten dat ze gerust in spreektaal mogen schrijven, gebruiken ze

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EU - Contractenrecht A03 Brussel, 9 december 2010 MH/SL/AS A D V I E S over DE CONSULTATIE VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET EUROPEES CONTRACTENRECHT VOOR CONSUMENTEN

Nadere informatie

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving

Courtesy Vertaling. Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC. Taakomschrijving Courtesy Vertaling Onafhankelijk onderzoek naar de rapportageprocedure van het IPCC Taakomschrijving Achtergrond Tegen het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de wereldwijde opwarming van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN Inleiding. Nico Biesmans, Magistraat-assessor Provinciale Raad van Antwerpen Bij de oprichting van de Orde der Geneesheren heeft de wetgever het toezicht

Nadere informatie

Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen.

Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen. Echtscheidingsproblematiek. Optreden als makelaar op grond van rechterlijk vonnis. Contact met advocaten van partijen. Een makelaar is door de rechtbank als deskundige benoemd om te komen tot de verkoop

Nadere informatie

Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1

Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1 Deel I Verplicht aan de cliënt te verstrekken informatie 1 1. Uw advocaat en zijn kantoor U vertrouwt u dossier toe aan mr. Jerry VANBELLEGHEM. Mr. Jerry VANBELLEGHEM is advocaat in België, en is ingeschreven

Nadere informatie

1.1.2. Ook als u alleen cashbetalingen ontvangt. 1.1.3. Aangewezen voor bestelbon/contract

1.1.2. Ook als u alleen cashbetalingen ontvangt. 1.1.3. Aangewezen voor bestelbon/contract de rekening op te sturen en die uiteindelijk niet betaald geraakt? En misschien verzorgt de restauranthouder ook feestjes voor bedrijven, jubileums, communies of zelfs huwelijksfeesten. Het zou niet de

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 5 JANUARI 2006 C.05.0190.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.05.0190.N B.J., eiser, vertegenwoordigd door mr. Paul Wouters, advocaat bij het Hof van Cassatie, kantoor houdende te 1050 Brussel,

Nadere informatie

Advocaat worden? Ja, maar hoe? Orde van Vlaamse Balies. Orde van Vlaamse Balies

Advocaat worden? Ja, maar hoe? Orde van Vlaamse Balies. Orde van Vlaamse Balies Advocaat worden? Ja, maar hoe? 1 Beste student, U hebt reeds de stap gezet in de richting van de advocatuur, of bent van plan die stap binnenkort te zetten. Deze brochure geeft u alle informatie die u

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 2 JANUARI 2014 C.12.0463.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.12.0463.N 1. WIBRA BELGIË nv, met zetel te 9140 Temse, Frank Van Dyckelaan 7A, 2. WIBRA HOLDING bv, vennootschap naar Nederlands recht,

Nadere informatie

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Inzake de klacht van [Klaagster BV], gevestigd te [gemeente] aan de [adres], hierna te noemen klaagster,

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2004.2196 (047.04) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

De audit. mr. Bart van t Grunewold, Van Boven van der Bruggen Advocaten

De audit. mr. Bart van t Grunewold, Van Boven van der Bruggen Advocaten De audit mr. Bart van t Grunewold, Van Boven van der Bruggen Advocaten Eindhoven, 5 november 2015 Van Boven & Van der Bruggen Advocaten Roermond opgericht in 1920 7 advocaten 1 adviseur (oud advocaat)

Nadere informatie

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016 Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging 10 Maart 2016 Agenda Overzicht enkele bepalingen marktpraktijken Analyse mogelijke relatie mededinging Overzicht 0. Algemeen 1. Prijsaanduiding 2.

Nadere informatie

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas 1. Magistraten, Revisoren en Advocaten: drie beroepen met zware vereisten van morele orde die hun oorsprong vinden In de deontologische regels sensu stricto In de beroepsregels In de disciplinaire bepalingen

Nadere informatie

REGLEMENT INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING CNV ONDERWIJS

REGLEMENT INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING CNV ONDERWIJS REGLEMENT INDIVIDUELE BELANGENBEHARTIGING CNV ONDERWIJS (als bedoeld in de statuten van CNV Onderwijs) Paragraaf 1. Algemeen 1. Onder individuele belangenbehartiging wordt in dit reglement verstaan het

Nadere informatie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie

02/02/2001. 1. Aanwijzing van Belgacom Mobile NV als operator met een sterke marktpositie ADVIES VAN HET BIPT OVER DE AANWIJZING VAN BELGACOM MOBILE NV ALS OPERATOR MET EEN STERKE POSITIE OP DE MARKT VOOR OPENBARE MOBIELE TELECOMMUNICATIENETWERKEN EN OP DE NATIONALE MARKT VOOR INTERCONNECTIE

Nadere informatie

17 e Dag van de bedrijfsjurist

17 e Dag van de bedrijfsjurist 17 e Dag van de bedrijfsjurist WAT AL DAN NIET MEEDELEN VÓÓR HET SLUITEN VAN EEN CONTRACT? Auditorium Fortis Kanselarijstraat 1 1000 Brussel 16 november 2006 Orde van Vlaamse Balies : 6 punten Ordre des

Nadere informatie

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder.

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. HOF VAN DISCIPLINE No. 4416 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. Bij beslissing van 8 augustus 2005 heeft de Raad

Nadere informatie

Gedragsregels voor de MfN-registermediator

Gedragsregels voor de MfN-registermediator Gedragsregels voor de MfN-registermediator Deze gedragsregels zijn een richtlijn voor het gedrag van de MfN-registermediator. Zij dienen tevens als informatievoorziening voor betrokkenen en als maatstaf

Nadere informatie

Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen

Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen Legal insight, inside Het Instituut voor bedrijfsjuristen De alma mater van de bedrijfsjuristen Het beroep van bedrijfsjurist is relatief jong. De wet die dit beroep erkende en het Instituut voor bedrijfsjuristen

Nadere informatie

INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012

INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012 Delhaize Groep NV Osseghemstraat 53 1080 Brussel, België Rechtspersonenregister 0402.206.045 (Brussel) www.delhaizegroep.com INFORMATIE OVER AANDEELHOUDERSRECHTEN 23 MAART 2012 Deze nota tracht de belangrijkste

Nadere informatie

Organisatie van het beroep van vastgoedmakelaar

Organisatie van het beroep van vastgoedmakelaar Organisatie van het beroep van vastgoedmakelaar FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Afzonderlijke

Nadere informatie

Bestuursreglement. Bestuursreglement Stichting Verpleeghuis het Parkhuis Vastgestelde versie 15 april 2014 Pagina 1 van 6

Bestuursreglement. Bestuursreglement Stichting Verpleeghuis het Parkhuis Vastgestelde versie 15 april 2014 Pagina 1 van 6 Bestuursreglement Vastgestelde versie 15 april 2014 Pagina 1 van 6 Definities In dit reglement wordt verstaan onder: - Bestuur: de raad van bestuur van Stichting Verpleeghuis Het Parkhuis - Raad van Toezicht:

Nadere informatie

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE ONTWERPBESLUIT VAN DE RAAD VAN HET BIPT IN ZIJN HOEDANIGHEID VAN BEHEERDER VAN HET FONDS VOOR DE UNIVERSELE DIENST INZAKE SOCIALE TARIEVEN VAN 16

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 5 MEI 2008 C.05.0223.F/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. C.05.0223.F AXA BELGIUM, naamloze vennootschap, Mr. Michel Mahieu, advocaat bij het Hof van Cassatie, tegen 1. B. P., 2. AXA BELGIUM, naamloze

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N EUROPA - ADR A2 Brussel, 26 mei 2011 MH/SL/AS A D V I E S over DE RAADPLEGING VAN DE EUROPESE COMMISSIE OVER HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING

Nadere informatie

Bestuurder zijn is niet vrijblijvend.

Bestuurder zijn is niet vrijblijvend. Bestuurder zijn is niet vrijblijvend. Ook in België wordt de verantwoordelijkheid van bestuurders met de dag belangrijker. Nieuwe wetgeving en procedures verplichten bestuurders om meer dan ooit bewust

Nadere informatie

ZES VORMEN VAN GEZAG

ZES VORMEN VAN GEZAG ZES VORMEN VAN GEZAG OVER LEIDERSCHAP VAN DE ONDERNEMINGSRAAD Gezag is in de moderne maatschappelijke verhoudingen steeds minder vanzelfsprekend. Er is sprake van een verschuiving van verkregen gezag (op

Nadere informatie

Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van de Orde volgende documenten over:

Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van de Orde volgende documenten over: REGLEMENT BETREFFENDE DE STAGE HOOFDSTUK 1: ALGEMENE ORGANISATIE VAN DE STAGE Artikel 1 Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van

Nadere informatie

B.D.M. NV. Beleid betreffende Belangenconflicten

B.D.M. NV. Beleid betreffende Belangenconflicten B.D.M. NV Beleid betreffende Belangenconflicten Verspreiding Publiek Gerelateerde beleidsregels/procedures MiFID gedragsregels, Beleid betreffende vergoedingen Eigenaar Bart Dewulf Datum van deze versie

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten

Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten Rechtsvordering : ook nadien niet-aangegeven inkomsten Auteur(s): Filip Smet Editie: 1202 p. 9 Publicatiedatum: 21 april 2010 Rechtbank/Hof: Cassatie Datum van uitspraak: 11 februari 2010 Wetboek: W.I.B.

Nadere informatie

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom ADVIES 2004/1 Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid

Nadere informatie

Heeft uw bedrijf meer baat bij een relatie met meerdere banken of met één enkele bank?

Heeft uw bedrijf meer baat bij een relatie met meerdere banken of met één enkele bank? Heeft uw bedrijf meer baat bij een relatie met meerdere banken of met één enkele bank? Heeft uw bedrijf meer baat bij een relatie met meerdere banken of met één enkele bank? De voorbije jaren is het bankenlandschap

Nadere informatie

Vlaamse Regering. De Vlaamse minister van Werkgelegenheid en Toerisme,

Vlaamse Regering. De Vlaamse minister van Werkgelegenheid en Toerisme, Vlaamse Regering MINISTERIEEL BESLUIT TOT UITVOERING VAN DE ARTIKELEN 7, 5 EN 13, TWEEDE LID VAN HET DECREET VAN 13 APRIL 1999 MET BETREKKING TOT DE PRIVATE ARBEIDSBEMIDDELING IN HET VLAAMSE GEWEST De

Nadere informatie

Vlaamse Regering. De Vlaamse minister van Werkgelegenheid en Toerisme,

Vlaamse Regering. De Vlaamse minister van Werkgelegenheid en Toerisme, Vlaamse Regering MINISTERIEEL BESLUIT TOT UITVOERING VAN DE ARTIKELEN 7, 5 EN 13, TWEEDE LID VAN HET DECREET VAN 13 APRIL 1999 MET BETREKKING TOT DE PRIVATE ARBEIDSBEMIDDELING IN HET VLAAMSE GEWEST De

Nadere informatie

Datum 9 februari 2010 Onderwerp Kamervragen van het lid Gerkens (SP) inzake de praktijken van letselschadebureaus

Datum 9 februari 2010 Onderwerp Kamervragen van het lid Gerkens (SP) inzake de praktijken van letselschadebureaus > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

cijfers zijn overal u moet er blind op kunnen vertrouwen

cijfers zijn overal u moet er blind op kunnen vertrouwen cijfers zijn overal u moet er blind op kunnen vertrouwen Verstegen Verstegen is een middelgroot kantoor van accountants en (belasting)adviseurs, gevestigd in Dordrecht. Met zo n 100 medewerkers staan we

Nadere informatie

Reflexiviteit in uw conflictmanagement

Reflexiviteit in uw conflictmanagement Reflexiviteit in uw conflictmanagement Luc Demeyere 27 maart 2014 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Wat is een conflict? Een conflict is een meningsverschil

Nadere informatie

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling.

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling. p.1 van 6 GEBRUIKSRECHTOVEREENKOMST voor BouwData PB Deze gebruiksrechtovereenkomst wordt gesloten tussen U als eindgebruiker, hierna genoemd de gebruiker, en PB calc & consult bvba, met maatschappelijke

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 102 d.d. 2 november 2009 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en drs. A.I.M. Kool) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

I. Definities II. Toepasselijkheid III. Opdracht IV. Honorarium en verschotten

I. Definities II. Toepasselijkheid III. Opdracht IV. Honorarium en verschotten Algemene voorwaarden voor dienstverlening van de maatschap Reijnders Vreugdenhil Bottinga Advocaten, gevestigd te Haarlem met nevenvestiging te Amsterdam. I. Definities In deze algemene voorwaarden wordt

Nadere informatie

STRIKT VERTROUWELIJK EN GEPRIVILEGIEERD HANDLEIDING HOE TE HANDELEN BIJ EEN INVAL VAN DE AUTORITEIT CONSUMENT EN MARKT (ACM) OF DE EUROPESE COMMISSIE

STRIKT VERTROUWELIJK EN GEPRIVILEGIEERD HANDLEIDING HOE TE HANDELEN BIJ EEN INVAL VAN DE AUTORITEIT CONSUMENT EN MARKT (ACM) OF DE EUROPESE COMMISSIE HANDLEIDING HOE TE HANDELEN BIJ EEN INVAL VAN DE AUTORITEIT CONSUMENT EN MARKT (ACM) OF DE EUROPESE COMMISSIE Opgesteld door: Ploum Lodder Princen Michel Jacobs: 010-440 6435 06 2248 1779 m.jacobs@ploum.nl

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; Gelet op het verslag opgesteld door de heer L. GOLVERS en de heer B.

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; Gelet op het verslag opgesteld door de heer L. GOLVERS en de heer B. KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : S /

Nadere informatie

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer.

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer. 3.8 Meningen van bevraagden ten aanzien van de verstekregeling 3.8.1 Verruiming mogelijkheden verdachte? Uit de verkregen reacties wordt duidelijk dat er uiteenlopende antwoorden zijn gegeven op de vraag

Nadere informatie