Jaarverslag Stichting Pensioenfonds ING

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2008. Stichting Pensioenfonds ING"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2008 Stichting Pensioenfonds ING

2

3 Jaarverslag 2008 Stichting Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING 1

4 Bereikbaarheidsgegevens Bestuur van Stichting Pensioenfonds ING: Locatiecode HP.B Postbus LM Den Haag Telefoon: (070) Fax: (070) Website: Pensioenadministratie: AZL NV Postbus CZ Heerlen Telefoon: (045) (algemeen) Telefoon: (045) (Pensioenloket) Fax: (045) Bezoekadres AZL NV: Akerstraat HD Heerlen 2 Jaarverslag 2008

5 Inhoud Voorwoord 5 1. Profiel Kerncijfers Pensioenfonds ING Doelstelling Pensioenregelingen Bestuur Bestuursbureau Deelnemersraad Verantwoordingsorgaan Visitatiecommissie Uitvoeringsorganisaties en adviseurs Bestuursverslag Bestuur en beheer Risicoparagraaf Ontwikkeling financiële positie Beleggingen en beleggingsresultaten Deelnemersraad Gebeurtenissen na balansdatum Jaarrekening Balans per 31 december Staat van baten en lasten over Kasstroomoverzicht over Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Toelichting op de balans per 31 december Toelichting op de Staat van baten en lasten over Actuariële analyse Risicoparagraaf Overige gegevens Uitvoeringsovereenkomst Vermogensbeheerovereenkomsten Administratieovereenkomst Bestemming van saldo baten en lasten Oordeel Verantwoordingsorgaan Actuariële verklaring Accountantsverklaring Personalia 75 Stichting Pensioenfonds ING 3

6 4 Jaarverslag 2008

7 Voorwoord Het jaar 2008 was voor Stichting Pensioenfonds ING een zeer turbulent jaar waarin externe marktontwikkelingen veel aandacht vergden en waarin tevens de verdere professionalisering van de interne organisatie van het Pensioenfonds is doorgevoerd. De kredietcrisis zorgde voor een forse daling van de waarde van de beleggingen. Op het belegd vermogen van ongeveer 10 miljard werd een rendement behaald van -12 procent. De met de crisis op de financiële markten verband houdende daling van de toe te passen marktrente leidde tot een forse toename van de Voorziening pensioenverplichtingen van 2,1 miljard per 31 december De lagere waarderingen van de beleggingen in combinatie met de hogere waardering van de Voorziening pensioenverplichtingen veroorzaakten een substantiële daling van de dekkingsgraad van het Pensioenfonds. Door deze ontwikkelingen moest het Pensioenfonds een beroep doen op de betalingsverplichtingen die deel uitmaken van de financieringsafspraken met de werkgever, zoals opgenomen in de Uitvoeringsovereenkomst. De dekkingsgraad kwam daardoor eind 2008 uit op 107 procent. De dekkingsgraad van het Pensioenfonds bevond zich eind 2008 boven het minimaal vereiste niveau van 105 procent, maar beneden het vereiste niveau van 120 procent. Er was sprake van een reservetekort. In een situatie van reservetekort heeft het Pensioenfonds voldoende vermogen om de pensioenen te betalen, maar onvoldoende buffers om te voldoen aan de wettelijke eisen. Het Bestuur heeft in verband hiermee een langetermijnherstelplan ingediend bij De Nederlandsche Bank. De hoofdlijnen van dit plan luiden als volgt. Een verdere reductie van de risico s binnen het Pensioenfonds zorgt voor een afname van de vereiste dekkingsgraad van 120 tot 114 procent. Het Pensioenfonds bereikt dit niveau, volgens het herstelplan, uiteindelijk ruim binnen de beschikbare herstelperiode uit (verwacht) rendement op de beleggingen en de kostendekkende premies. Het Bestuur heeft de hiervoor benodigde maatregelen inmiddels doorgevoerd. De pensioenen blijven in het herstelplan onaangetast. De Nederlandsche Bank heeft op 8 juni 2009 haar instemming gegeven bij het ingediende herstelplan. Met vertrouwen wordt verder gebouwd aan het verhogen van de waarschijnlijkheid de doelstelling van het Pensioenfonds te realiseren. Deze doelstelling is het op lange termijn garanderen van de nominale pensioenaanspraken en pensioenrechten tegen acceptabele premies. Stichting Pensioenfonds ING 5

8 6 Jaarverslag 2008

9 1. Profiel Stichting Pensioenfonds ING 7

10 8 Jaarverslag 2008

11 1.1 Kerncijfers Pensioenfonds ING Voorzieningen en reserves (in mln.) Voorziening pensioenverplichtingen Reserves Belegd vermogen 2) Dekkingsgraad (%) 3) Baten en lasten (in mln.) Bijdragen 4) Beleggingsresultaten Pensioenuitkeringen Resultaat Rendement op beleggingen (%) Totale portefeuille -12,2-1,1 5,3 14,5 8,8 Benchmark -8,1-1,3 4,2 13,9 8,8 Marktrente verplichtingen 3,5 4,8 4,0 3,7 4,0 Aantal verzekerden einde boekjaar Actieve deelnemers Gewezen deelnemers Ouderdomspensioen Nabestaandenpensioen Arbeidsongeschiktheidspensioen 5) Totaal pensioengerechtigden Totaal verzekerden Dubbeltelling gerechtigden op arbeidsongeschiktheidspensioen Totaal verzekerden (exclusief dubbeltellingen) ) De Voorzieningen ultimo 2008 en 2007 zijn berekend tegen de marktrente volgens de rentetermijnstructuur; de Voorziening ultimo 2006 is berekend tegen 4%. De Voorziening ultimo 2005 is berekend tegen rentetermijnstructuur (gemiddeld 3,7% interest) en ultimo 2004 op basis van 4%. 2) Beleggingen voor risico Pensioenfonds + debiteuren effecten + lopende interest + liquide middelen depotbank 3) De dekkingsgraad wordt berekend door het totaal van de activa voor risico van het Pensioenfonds (minus Kortlopende schulden en overlopende passiva en Herverzekeringsdeel technische voorzieningen) te delen door de Voorziening pensioenverplichtingen (plus Overige technische voorzieningen). 4) De kostendekkende premie voor 2008 bedraagt (2007: ). 5) Met ingang van 2008 zijn de pensioengerechtigden met een arbeidsongeschiktheidspensioen begrepen in de andere categorieën; hierdoor is er geen sprake meer van een dubbeltelling. Stichting Pensioenfonds ING 9

12 1.2 Doelstelling Stichting Pensioenfonds ING (het Pensioenfonds) is op 1 januari 1995 opgericht en is statutair gevestigd te Amsterdam. De Stichting is bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam ingeschreven onder nummer De statutaire omschrijving van het doel van het Pensioenfonds luidt als volgt: Het Fonds heeft ten doel Pensioenen en/of andere uitkeringen te verstrekken ter zake van ouderdom en arbeidsongeschiktheid en ter zake van overlijden van de deelnemers of gewezen deelnemers, overeenkomstig de bepalingen van één of meer reglementen. Gegeven deze doelstelling streeft het Pensioenfonds naar het op lange termijn garanderen van de nominale pensioenaanspraken en pensioenrechten tegen acceptabele premies. Het Pensioenfonds voert de pensioenregelingen uit die gelden voor de (oud-)ing medewerkers in Nederland, die onder de ING-CAO vallen. Tot de werkzaamheden van het Pensioenfonds behoren het administreren van de pensioenaanspraken en pensioenen, het uitbetalen hiervan, evenals het beheren en beleggen van het fondsvermogen. De verantwoordelijkheden, bevoegdheden, rechten en (financiële) verplichtingen van de aangesloten ondernemingen en het Pensioenfonds zijn vastgelegd in de Uitvoeringsovereenkomst met ING Nederland, die namens de aangesloten ondernemingen optreedt. Ultimo 2008 bedroeg het aantal verzekerden (2007: ) en was het belegd vermogen miljoen (2007: miljoen). 1.3 Pensioenregelingen Het Pensioenfonds voert thans acht pensioenregelingen uit. De regelingen zijn van toepassing op verschillende groepen deelnemers: de basisregeling pensioen 62 en de basisregeling pensioen 65 (eindloonregelingen voor het vaste inkomen tot een grensbedrag en middelloonregelingen voor diverse variabele inkomensbestanddelen); twee overgangsregelingen pensioenen die diverse garantiebepalingen bevatten voor deelnemers (bij de overgang naar de basisregeling pensioen 2002 en bij de overgang naar de nieuwe basisregeling pensioen 65 per 1 januari 2006); een prepensioenregeling voor deelnemers die per 31 mei 2000 in dienst waren en geboren zijn voor 1 januari 1949 (binnendienst) respectievelijk voor 1 januari 1950 (buitendienst); drie gesloten pensioenregelingen betreffende ING Groep, Nationale-Nederlanden en Westland/Utrecht Hypotheekbank. 1.4 Bestuur Het Pensioenfonds wordt bestuurd door het Bestuur, dat verantwoordelijk is voor het beleid en de uitvoering hiervan. Samenstelling Het Bestuur telt acht leden. Vier leden zijn benoemd door ING Nederland en vier leden zijn benoemd door de Deelnemersraad, waarvan minimaal één pensioengerechtigde. De zittingstermijn van bestuursleden is vier jaar. Het rooster van aftreden regelt dat jaarlijks een lid dat is benoemd door ING Nederland en een lid dat is benoemd door de Deelnemersraad aftreedt of wordt herbenoemd. Met ingang van 2009 wordt het pensioengerechtigde lid direct door en uit de pensioengerechtigden door middel van verkiezingen gekozen. Bevoegdheden De bevoegdheden van het Bestuur zijn statutair bepaald. Het Bestuur baseert zich voor de besturing van het Pensioenfonds op de wet, de statuten en op de Gedragscode van het Pensioenfonds. De normen die hierin zijn opgenomen zijn verwerkt in onder andere de Actuariële en bedrijfstechnische nota en in het deskundigheidsplan. Het Bestuur komt ten minste één keer per kwartaal in vergadering bijeen. Voorts belegt het Bestuur ten minste tweemaal per jaar zowel een gezamenlijk overleg met de Deelnemersraad als een gezamenlijk overleg met het Verantwoordingsorgaan. Commissies Beleidsvoorbereiding vindt plaats binnen bestuurscommissies, waarvan de opzet is beschreven in de Actuariële en bedrijfstechnische nota. De bestuurs- 10 Jaarverslag 2008

13 commissies bestaan uit leden van het Bestuur aangevuld met de Directeur, bijgestaan door medewerkers van het Bestuursbureau en eventueel één of meer externe deskundigen. Het Bestuur laat zich structureel bijstaan door een externe actuarieel adviseur en twee beleggingsadviseurs. Indien gewenst stelt het Bestuur ad hoc commissies in voor specifieke activiteiten. Binnen het Pensioenfonds functioneerden in 2008 de volgende bestuurscommissies met de volgende taken: de Beleggingscommissie, die het Bestuur adviseert over het beleggingsbeleid en die de uitvoering van dat beleid evalueert; de Commissie Pensioenadministratie, die het Bestuur adviseert over alle zaken die betrekking hebben op de pensioenadministratie; de Pensioentechnische en Financiële Commissie, die belast is met beleidsvoorbereiding op het gebied van pensioenreglementen, het tabellenboek, de financiering, de Actuariële en bedrijfstechnische nota alsmede de Uitvoeringsovereenkomst. Ze adviseert het Bestuur over het toeslagbeleid en draagt zorg voor de totstandkoming van de jaarrekening; de Commissie Voorlichting, die de beleidsvoorbereiding en de monitoring op alle algemene vormen van communicatie naar deelnemers verzorgt, zoals de brochures, het magazine Pensioen, het jaarbericht en de website van het Pensioenfonds; de Commissie Goed Pensioenfondsbestuur, die het beleid voorbereidt betreffende de besturing van het Pensioenfonds en toeziet op de correcte toepassing van algemene wet- en regelgeving. De statuten en de governance behoren ook tot de aandachtsgebieden van deze commissie; de Geschillencommissie, die de behandeling van geschillen over de uitvoering van de pensioenregelingen op haar neemt. Besluiten over geschillen worden door het Bestuur genomen nadat door de Geschillencommissie daarover advies is uitgebracht. 1.5 Bestuursbureau Samenstelling In 2007 heeft het Bestuur de wens geuit om tot een modernisering en verdere professionalisering van haar organisatie te komen, mede in het licht van een groot aantal ingrijpende consequenties voortvloeiend uit de Pensioenwet. Hiertoe is een ad hoc commissie opgericht, de commissie Organisatiewijziging. Naar aanleiding van de voorstellen van deze commissie is in 2008 besloten het Bestuursbureau uit te breiden. Tot het Bestuursbureau behoren vanaf 2009 een senior bedrijfsjurist, een senior pensioenjurist, een controller, een specialist financieel risicomanagement, een specialist beleggingsresearch en twee investment managers. De Directeur geeft leiding aan het Bestuursbureau. Taken Het Bestuursbureau zorgt voor de dagelijkse besturing van het Pensioenfonds, voor de voorbereiding van het beleid, voor het aansturen en monitoren van de externe partijen aan wie de pensioenadministratie en het vermogensbeheer zijn uitbesteed en voor het ondersteunen van de verschillende organen van het Pensioenfonds. Daarnaast neemt het Bestuursbureau een aantal uitvoerende taken voor zijn rekening. 1.6 Deelnemersraad Samenstelling De Deelnemersraad bestaat uit twaalf vertegenwoordigers namens de actieve deelnemers en vier vertegenwoordigers namens de pensioengerechtigden. De actieve deelnemers van de Deelnemersraad worden uit en door de actieve deelnemers gekozen. De pensioengerechtigden leden van de Deelnemersraad worden uit en door de pensioengerechtigden gekozen. De zittingsperiode van de huidige Deelnemersraad loopt tot 1 januari Bevoegdheden De Deelnemersraad brengt gevraagd en ongevraagd advies uit over aangelegenheden die het Pensioenfonds betreffen en in ieder geval de voorgenomen besluiten van het Bestuur over de in artikel 16 van de statuten genoemde onderwerpen. De Deelnemersraad kent bovendien een wettelijke bevoegdheid tot het (her)benoemen van de leden die de werknemers vertegenwoordigen in het Bestuur en in het Verantwoordingsorgaan evenals de vertegenwoordigers namens de gepensioneerden. In hoofdstuk 2.5 wordt nader ingegaan op de in 2008 gegeven adviezen. Stichting Pensioenfonds ING 11

14 1.7 Verantwoordingsorgaan Samenstelling Het Verantwoordingsorgaan kent zes leden die respectievelijk de actieve deelnemers (2), de pensioengerechtigden (2) en ING Nederland (2) vertegenwoordigen. De leden in het Verantwoordingsorgaan die de actieve deelnemers vertegenwoordigen, worden benoemd door vertegenwoordigers van die deelnemers in de Deelnemersraad. De leden in het Verantwoordingsorgaan die de pensioengerechtigden vertegenwoordigen, worden benoemd door de vertegenwoordigers van die pensioengerechtigden in de Deelnemersraad. ING Nederland benoemt de twee leden die ING Nederland vertegenwoordigen. De zittingsduur is vier jaar. Bevoegdheden Het Bestuur legt jaarlijks verantwoording af aan het Verantwoordingsorgaan over het door het Bestuur gevoerde beleid en de door het Bestuur gemaakte beleidskeuzes voor de toekomst evenals over de naleving van de Principes voor goed pensioenfondsbestuur. Het Verantwoordingsorgaan is bevoegd hierover een oordeel te geven. Daarnaast kan het Verantwoordingsorgaan gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen over de in artikel 21 van de statuten genoemde onderwerpen. In hoofdstuk 4.5 is onder de Overige gegevens het oordeel van het Verantwoordingsorgaan over 2008 opgenomen. 1.8 Visitatiecommissie Het Bestuur heeft er voor gekozen het intern toezicht van het Pensioenfonds in te vullen door het instellen van een Visitatiecommissie. De besluitvorming binnen het Bestuur over de samenstelling van de Visitatiecommissie is op 20 maart 2009 afgerond. Samenstelling De Visitatiecommissie bestaat uit drie onafhankelijke deskundigen. Onafhankelijk betekent in dit kader dat de deskundigen op geen enkele wijze betrokken zijn bij het functioneren van het Pensioenfonds, geen rechten jegens het Pensioenfonds hebben of in de nabije toekomst zullen krijgen en niet in dienst zijn bij of werkzaam zijn voor de aangesloten ondernemingen. Bevoegdheden Op basis van de wet en de statuten heeft de Visitatiecommissie in 2009 de opdracht gekregen om onder andere: de beleids- en bestuursprocessen en de checks & balances binnen het Pensioenfonds te beoordelen; de wijze waarop het Pensioenfonds wordt aangestuurd te beoordelen; de wijze waarop het Bestuur omgaat met de risico s op langere termijn te beoordelen. Gegeven de start van de Visitatiecommissie in april 2009, zal het oordeel van de Visitatiecommissie over het uitgevoerde onderzoek bij het Pensioenfonds in het Jaarverslag 2009 worden opgenomen. 1.9 Uitvoeringsorganisaties en adviseurs Het Bestuur heeft de dagelijkse uitvoering van de werkzaamheden uitbesteed aan uitvoeringsorganisaties die moeten voldoen aan hoge eisen van deskundigheid, integriteit en risicobeheersing. Vermogensbeheer De uitvoerende werkzaamheden betreffende het vermogensbeheer zijn in 2008 uitbesteed aan ING Asset Management BV, ING Real Estate Investment Management Ltd en Russell Investment Group Ltd. In 2008 hebben AZL Vermogensbeheer BV en ING Asset Management BV diensten geleverd op het gebied van het management met betrekking tot de private equity portefeuille en de beleggingen in hedge fondsen. ING Real Estate Investment Management Ltd heeft in 2008 het beheer van het niet beursgenoteerde gedeelte van de vastgoedportefeuille verzorgd. Pensioen- en financiële administratie De uitvoerende werkzaamheden betreffende de pensioenadministratie en de financiële administratie worden vanaf 1 januari 2008 door AZL NV uitgevoerd. Compliance officer De functie van compliance officer, betreffende de controle op de naleving van wet- en regelgeving, wordt door het Nederlands Compliance Instituut ingevuld. 12 Jaarverslag 2008

15 Accountant Ernst & Young Accountants LLP fungeert als externe accountant en geeft in die hoedanigheid de accountantsverklaring af bij de gepubliceerde jaarrekening. Hiertoe voert de accountant de noodzakelijk geachte controles uit en rapporteert haar bevindingen aan het Bestuur. Actuaris Mercer Certificering BV is belast met de actuariële certificering. De certificerend actuaris controleert jaarlijks of de pensioenverplichtingen van het Pensioenfonds juist zijn vastgesteld en of de door het Pensioenfonds gedeclareerde premie voldoende is. Hierbij spelen ondermeer de huidige financiële positie, de verwachte ontwikkeling van het deelnemersbestand, de verplichtingen, de verwachte rendementen en de dekkingsgraad een rol. De certificerend actuaris brengt rapport uit aan het Bestuur over de controle van de berekeningen van de pensioenverplichtingen, de actuariële analyse van de resultaten en de beoordeling van de financiële positie van het Pensioenfonds. Hewitt Associates BV draagt zorg voor het actuarieel advies. Beleggingsadvies De Beleggingscommissie laat zich bijstaan door externe adviseurs. Stichting Pensioenfonds ING 13

16 14 Jaarverslag 2008

17 2. Bestuursverslag Stichting Pensioenfonds ING 15

18 16 Jaarverslag 2008

19 2.1 Bestuur en beheer Het jaar 2008 in het kort Door de financiële crisis was het jaar 2008 voor het Pensioenfonds een zeer turbulent jaar. Het Bestuur heeft zich in het verslagjaar met een groot aantal onderwerpen beziggehouden en ingespeeld op de actuele ontwikkelingen. Daarbij heeft het Bestuur zich vooral gericht op: a. het financiële beleid van het Pensioenfonds, waaronder: het monitoren van de ontwikkeling van de dekkingsgraad, die door de turbulente ontwikkelingen op de financiële markten onder grote druk stond; het uitvoeren van een Asset & Liability Managementstudie en een continuïteitsanalyse. Op basis van de uitkomsten is het Beleggingsplan 2009 opgesteld; het nemen van een aantal beleidsmaatregelen om de risico s op verdere daling van de dekkingsgraad van het Pensioenfonds te beperken; het opstellen van een langetermijnherstelplan; het tot stand brengen van de Uitvoeringsovereenkomst met ING Nederland. Dit is voorbereid door de ad hoc commissie Uitvoeringsovereenkomst, bestaande uit vertegenwoordigers van ING Nederland en het Pensioenfonds. De Uitvoeringsovereenkomst heeft als ingangsdatum 1 januari De hierin opgenomen financiële betalingsverplichtingen aan het Pensioenfonds leiden ertoe dat het aanwezige vermogen ultimo 2008 boven het Minimaal vereist eigen vermogen blijft; het uitvoeren van een onderzoek naar de mogelijke consequenties van een overgang van de financieringsverplichting inzake toeslagen op ingegane pensioenen en rechten van gewezen deelnemers van ING Nederland naar het Pensioenfonds. Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek van de ad hoc commissie Indexatie, heeft ING Nederland besloten geen verzoek bij het Pensioenfonds in te dienen om de bestaande situatie te wijzigen. b. de relatie met verzekerden, waaronder: het overdragen van de pensioenadministratie van ING Pension Services BV naar AZL NV. Deze overdracht is met succes uitgevoerd; het openen per 1 januari 2008 van het Pensioenloket, dat een belangrijke rol in de beantwoording van vragen van verzekerden over pensioenaangelegenheden vervult; het door de werkgever aanbieden van een individueel pensioenadvies, via de kanalen RVS Levensverzekeringen NV en ING Assurantiekantoren Nederland BV; de start met de campagne life events ter bevordering van het pensioenbewustzijn bij de deelnemers. c. reglementen en statuten, waaronder: het aanpassen van de pensioenreglementen van de basisregelingen aan de Pensioenwet. In 2009 zullen de pensioenreglementen, na advisering door de Deelnemersraad, definitief worden vastgesteld; het aanpassen van de statuten. In januari 2009 zijn de gewijzigde statuten van het Pensioenfonds bij de notaris gepasseerd. d. goed pensioenfondsbestuur en compliance, waaronder: het besluiten over de vorm van het interne toezicht op het Pensioenfonds; het ontwikkelen van verschillende initiatieven op het gebied van deskundigheidsbevordering, zoals het organiseren van opleidingen voor bestuursleden en leden van het Verantwoordingsorgaan; het aanpassen van de Gedragscode aan de huidige wet- en regelgeving en het aanstellen van een externe compliance officer; het actualiseren van de Geschillenregeling van het Pensioenfonds. e. het uitbreiden van het Bestuursbureau: het uitbreiden van het Bestuursbureau om tot een verdere professionalisering van de interne organisatie van het Pensioenfonds te komen. Begin 2009 is de invulling van de personele bezetting van het Bestuurbureau volledig gerealiseerd. f. procedure voor de Ondernemingskamer: het voeren van een procedure bij de Ondernemingskamer over een verschil van inzicht tussen het Pensioenfonds en de Deelnemersraad naar aanleiding van het Reglement Verantwoordingsorgaan inzake de wijze van invulling van het begrip meerderheid bij besluitvorming. De Ondernemingskamer heeft geoordeeld Stichting Pensioenfonds ING 17

20 dat het Bestuur heeft gehandeld binnen de grenzen van hetgeen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid mag worden verwacht. bestuurscommissies meerdere malen bijeengekomen om de beleidsbepalende en toezichthoudende rol van het Bestuur te vervullen. Bovengenoemde punten zullen in de volgende paragrafen nader worden toegelicht Financieel beleid Bestuur Ten aanzien van de samenstelling van het Bestuur heeft een aantal (her)benoemingen plaatsgevonden. Op 1 januari 2008 is de heer Hooijmans als voorzitter herbenoemd en is de heer Oosterhout als plaatsvervangend voorzitter benoemd na het vertrek van de heer Kels. Mevrouw Sips is op 18 januari 2008 benoemd als lid namens de pensioengerechtigden. De reguliere benoemingsperiode van de heer Van Roon liep 31 december 2008 af. De hierdoor ontstane vacature is in de loop van 2009 ingevuld door de heer Boeve. Het Bestuur is de heer Van Roon zeer erkentelijk voor zijn inbreng in de acht jaar dat hij in het Bestuur en in bestuurscommissies actief was. De heer Van Roon heeft de afgelopen jaren onder meer een grote rol gespeeld bij het moderniseren en het aanpassen aan nieuwe wetgeving van de door het Pensioenfonds uitgevoerde pensioenreglementen. Per 1 april 2009 is de heer De Bruijne door de vertegenwoordiging van werkgeversleden in het Bestuur gekozen als voorzitter van het Bestuur. Hij vervangt hiermee de heer Hooijmans die sinds 2000 in het Bestuur het voorzitterschap heeft vervuld. Vanwege het ontvangen van een nieuwe opdracht binnen ING Nederland heeft de heer Hooijmans het lidmaatschap van het Bestuur per 31 maart 2009 beëindigd. Het Bestuur is veel dank verschuldigd aan de heer Hooijmans die in de vele jaren als voorzitter geïnspireerd en succesvol leiding heeft gegeven aan de invoering van de vele grote veranderingen als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving en als gevolg van de hogere verwachtingen bij belanghebbenden ten aanzien van pensioenfondsen. Het Bestuur wenst hem veel sterkte en wijsheid met zijn nieuwe opdracht binnen ING. Het Bestuur heeft in 2008 zeven keer vergaderd en is één keer bijeengekomen voor een beleidsdag. Daarnaast zijn de Financiële crisis De financiële crisis heeft pensioenfondsen en de financiering van de pensioenen volop in het nieuws gebracht. De combinatie van dalende koersen van de beleggingen en dalende rentes maakten dat de beleggingen fors in waarde afnamen maar dat vooral de omvang van de pensioenverplichtingen sterk steeg. Dit laatste werd nog versterkt, doordat de rentecurve die De Nederlandsche Bank voorschrijft (de zogenaamde swaprentecurve) veel harder is gedaald dan de rente op Nederlandse staatsobligaties. Als gevolg van de verminderde economische activiteiten daalden de prijzen voor grondstoffen; de inflatie daalde en er werd zelfs gesproken over mogelijke deflatie. In Nederland lieten de gevolgen zich nadrukkelijk zien. Ultimo 2008 was er bij een groot aantal pensioenfondsen sprake van dekkingspercentages ruim beneden de 100%. Als gevolg van deze ontwikkelingen dienen de pensioenfondsen herstelplannen te maken om de dekkingsgraden op veiligere niveaus te brengen. Door de gemaakte afspraken met de werkgever is de dekkingsgraad van het Pensioenfonds hoger dan 105%, en kan het Pensioenfonds volstaan met een langetermijnherstelplan, dat in deze paragraaf nader aan de orde wordt gesteld. Financieel beleid Het Bestuur heeft op basis van de in 2008 uitgevoerde Asset & Liability Management-studie het financieel beleid voor het Pensioenfonds vastgesteld. Het financieel beleid bevat ondermeer het strategisch beleggingsbeleid met een tijdshorizon van drie tot vijf jaar. Aan de hand van dit financieel beleid wordt jaarlijks een beleggingsplan opgesteld. In het beleggingsplan worden ondermeer de minimale en maximale grenzen voor verschillende beleggingscategorieën aangegeven waarbinnen de vermogensbeheerders het vermogensbeheer mogen uitoefenen. Het beleid is gericht op het, op lange termijn en binnen aanvaardbare risicogrenzen, realiseren van zo hoog mogelijke beleggingsresultaten. Om de beoogde pensioenuitkeringen op korte en lange termijn veilig te stellen, belegt 18 Jaarverslag 2008

21 het Bestuur de toevertrouwde middelen op een wijze die voldoet aan beginselen van veiligheid, kwaliteit en risicodiversificatie. Uitgangspunt bij het vaststellen van de beleggingsportefeuille zijn de aard en omvang van de verplichtingen van het Pensioenfonds, met inachtneming van de eisen ten aanzien van beleggingen die voortvloeien uit de pensioenwetgeving. Het Pensioenfonds hanteert een stringent beleid ten aanzien van de risicobeheersing. Als interne doelstelling wordt een zekerheidsniveau van 99% nagestreefd. Dit wil zeggen dat ernaar gestreefd wordt om de kans (gemiddeld op de lange termijn) dat het Pensioenfonds in een jaar (vóór bijstorting door ING Nederland) in een situatie van een nominaal dekkingstekort verkeert, te beperken tot 1%. Er is sprake van een situatie van nominaal dekkingstekort als de dekkingsgraad onder de 105% komt. Eén van de afspraken met ING Nederland in de Uitvoeringsovereenkomst is dat zij indien de dekkingsgraad daalt tot een niveau onder de 105% een zodanige bijstorting zal doen dat de dekkingsgraad 105% bedraagt. Zolang ING Nederland deze afspraak kan nakomen en nakomt, zal in de praktijk geen dekkingstekort ontstaan. Daarnaast zal zij een bijstorting doen van 1/3de van het verschil tussen 110% en een lagere dekkingsgraad, die echter minimaal 105% zal bedragen gezien het voorgaande. Dekkingsgraad De dekkingsgraad wordt berekend door het totaal van de activa voor risico van het Pensioenfonds (minus de verplichtingen uit hoofde van Kortlopende schulden en overlopende passiva en Herverzekeringsdeel technische voorzieningen) te delen door de Voorziening pensioenverplichtingen (plus Overige technische voorzieningen). De dekkingsgraad is van 142% ultimo 2007 gedaald naar 107% ultimo Deze daling wordt in hoofdstuk 2.3. nader toegelicht en bestaat op hoofdlijnen uit twee componenten. Enerzijds de daling van de waarden van de beleggingen als gevolg van de financiële crisis en anderzijds de toename van de waarde van de verplichtingen als gevolg van de rentedaling. Asset & Liability Management-studie Een Asset & Liability Management-studie wordt door het Pensioenfonds eens in de drie tot vijf jaar uitgevoerd en helpt een pensioenfonds de pensioenrisico s inzichtelijk te maken. Daarnaast kan aan de hand van deze studie een effectieve lange termijn beleggingsstrategie worden geformuleerd. Een Asset & Liability Management-studie kent de volgende aspecten: de verwachte ontwikkelingen van het deelnemerbestand; het te voeren beleid ten aanzien van (de strategische assetallocatie van) beleggingen, toeslagen en premies; de verwachte kasstromen uit hoofde van beleggingen, premiebetalingen en uitgekeerde pensioenen; verwachtingen met betrekking tot de economische omgeving (zoals verwachtingen ten aanzien van inflatie, lonen, rentes e.d.); de simulatie van toekomstige financiële posities; en de vergelijking van beleidsvarianten. De Asset & Liability Management-studie is in 2008 uitgevoerd onder leiding van een ad hoc bestuurscommissie in nauwe samenwerking met de actuarieel adviseur. De uitkomsten van de Asset & Liability Managementstudie gaven, gerelateerd aan de structuur van de pensioenverplichtingen, inzicht in de mogelijke gevolgen van de verschillende strategieën ten aanzien van beleggingen, premies en toeslagen voor het Pensioenfonds in het algemeen en op de ontwikkelingen van de dekkingsgraad in het bijzonder. Het Bestuur heeft daarom in 2008 het beleggingsbeleid aangepast om de renterisico s en de valutarisico s die het Pensioenfonds loopt, te beperken. Continuïteitsanalyse Pensioenfondsen zijn met ingang van 2007 verplicht een continuïteitsanalyse uit te voeren. De continuïteitsanalyse is bedoeld om het Bestuur en ook De Nederlandsche Bank, als toezichthouder, een instrument te geven om de ontwikkeling van de financiële situatie op langere termijn (15 jaar) in kaart te brengen en te bespreken. In een continuïteitsanalyse zijn de uitgangspunten, de tijdshorizon en de doelstelling strikt omlijnd. Het Pensioenfonds voert minimaal eens per drie jaar, of vaker als daar aanleiding toe is, een continuïteitsanalyse uit. Aan de hand van deze analyse wordt beoordeeld of de financiële risico s voor het Pensioenfonds zich op lange termijn binnen aanvaardbare grenzen bevinden. Uit de in het verslagjaar uitgevoerde continuïteitsanalyse blijkt dat het herstelvermogen van het Pensioenfonds meer dan voldoende is om het Eigen vermogen binnen een periode van 15 jaar boven het Vereist eigen vermogen te brengen. Stichting Pensioenfonds ING 19

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620 Artikel 1 Inleiding De wijze waarop de Stichting Pensioenfonds SMIT wordt bestuurd ligt op hoofdlijnen vast in de statuten. In dit bestuursreglement wordt hier verder invulling aan gegeven. Het bestuursreglement

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens 1 Artikel 1. Definities Fonds Stichting Pensioenfonds Equens Werkgever Equens SE Bestuur Het bestuur van het Fonds Verantwoordingsorgaan Het

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING

Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING Jaarverslag 2010 Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Locatiecode HP B 03.028 Postbus 93077, 2509 AB Den Haag Telefoon: 070-513 75 43 Telefax: 070-513 09 84 Ingeschreven

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE DRANKINDUSTRIE mei 2009 B EGRIPSBEPALINGEN Artikel 1 Definities Dit reglement verstaat onder: fonds: bestuur:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen

Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen Reglement verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen 9 september 2014 Reglement verantwoordingsorgaan SPD 1 van 7 Artikel 1. Definities Bestuur: Deelnemer: Pensioengerechtigde: Intern

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN

VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN Leeswijzer voorbeeld reglement verantwoordingsorgaan Met onder meer dit voorbeeld document geeft OPF invulling aan de Services voor de aangesloten ondernemingspensioenfondsen.

Nadere informatie

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012)

Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012. (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) Jaarinformatie Stichting Pensioenfonds C1000 over het verslagjaar 2012 (opgesteld op basis van het jaarbericht 2012) 1 1 Inhoud Algemeen 5 De bestuursleden van Pensioenfonds C1000 6 Uw pensioen van Pensioenfonds

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Jaarverslag 2009 Pensioenfonds ING

Jaarverslag 2009 Pensioenfonds ING Jaarverslag 2009 Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Stichting Pensioenfonds ING Locatiecode HP B. 04.033 Postbus 90504, 2509 LM Den Haag Telefoon: 070-513 75 43 Telefax: 070-513 09 84 Ingeschreven

Nadere informatie

Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies. van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf

Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies. van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf Taakopdracht, bevoegdheden en samenstelling commissies van het Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf Versie: mei 2013 1 Visitatiecommissie De visitatiecommissie heeft

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Reglement van het Verantwoordingsorgaan

Reglement van het Verantwoordingsorgaan Reglement van het Verantwoordingsorgaan Per 3 december 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk I Algemene bepalingen 3 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter 4 Artikel 3

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP

REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP Het bestuur van Stichting Pensioenfonds ABP, Gelet op artikel 18 lid 4 laatste zin, van de statuten van Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 12 november 2013 Kerkrade, 12 november 2013 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix.

Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Toelichting bij de ministeriële regeling toeslagenmatrix. Algemene toelichting Artikel 86 van de Pensioenwet schrijft voor dat er bij voorwaardelijke toeslagverlening een consistent geheel dient te zijn

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan ingediend bij en goedgekeurd

Nadere informatie

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht

Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht Het jaarverslag 2012 in vogelvlucht De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 10 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de. lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen;

Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de. lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen; Regeling van werkzaamheden van het Verantwoordingsorgaan van de lnstelling Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen Het bestuur, gelet op artikel 33 van de Pensioenwet; gelet op de Code Pensioenfondsen,

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN. (versie 3 april 2007)

VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN. (versie 3 april 2007) VOORBEELD REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN (versie 3 april 2007) Leeswijzer voorbeeld reglement verantwoordingsorgaan Met onder meer dit voorbeeld document geeft OPF invulling aan de Services voor de aangesloten

Nadere informatie

Jaarverslag. Stichting Pensioenfonds ING

Jaarverslag. Stichting Pensioenfonds ING Jaarverslag 2 0 0 7 Stichting Pensioenfonds ING 2 BEREIKBAARHEIDSGEGEVENS STICHTING PENSIOENFONDS ING Bestuur van Stichting Pensioenfonds ING: Locatiecode HP.B.04.030 Postbus 90504 2509 LM Den Haag Telefoon:

Nadere informatie

REGLEMENT DEELNEMERSRAAD STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA

REGLEMENT DEELNEMERSRAAD STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA REGLEMENT DEELNEMERSRAAD STICHTING PENSIOENFONDS ACHMEA SPA Reglement Deelnemersraad 1 versie 16-11-2011 ARTIKEL 1 BEGRIPSBEPALINGEN In dit reglement wordt verstaan onder: a. het fonds: Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel Verkort jaarverslag 2007

stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel Verkort jaarverslag 2007 stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de detailhandel Verkort jaarverslag 2007 Voorwoord Het bestuur van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Detailhandel heeft de ontwikkelingen, die zich in 2006

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren:

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren: Vastgesteld door het bestuur op 16 mei 2012 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving crisissituatie... 3 3. Dekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen... 4 4. Maatregelen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl.

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl. Verkort jaarverslag 2012 Stichting Pensioenfonds PostNL 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel Pensioenfondsen en pensioenen stonden ook in 2012 weer in het middelpunt van de belangstelling.

Nadere informatie

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort

Herstel beleggingen teniet gedaan, maar Metro pensioenen niet gekort Verkort jaarverslag 2011 Elk jaar publiceert Metro Pensioenfonds een jaarverslag waarin het pensioenfonds verantwoording aflegt over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Dat moet van de toezichthouder,

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Deelnemersvergadering 30 september 2010

Deelnemersvergadering 30 september 2010 Deelnemersvergadering 30 september 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Notulen van de vergadering van 17 september 2009 3. Jaarverslag 2009 goedkeuring en decharge 4. Stijgende

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

pensioenkrant augustus 2015

pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 pensioenkrant augustus 2015 5 WOORD VAN DE VOORZITTER 6 DEKKINGSGRAAD 7 INDEXATIE RENDEMENT OP DE BELEGGINGEN 8 KERNCIJFERS KOSTEN UITVOERING EN VERMOGENSBEHEER 9 COMMUNICATIE

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013

De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland. Verkort jaarverslag 2013 De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Verkort jaarverslag 2013 Dit is een uitgave van De Stichting Kuwait Petroleum Pensioenfonds Nederland Het verkorte jaarverslag is een populaire samenvatting

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Verkort jaarverslag PHI 2010

Verkort jaarverslag PHI 2010 Verkort jaarverslag PHI 2010 uitgave van stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de houtverwerkende industrie Voorwoord 2010 was een roerig jaar. Ook voor Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Houtverwerkende

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Pensioengerechtigden en voormalige deelnemers Pensioenreglement I en II Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 Inhoudsopgave 1. Het pensioenfonds... 3 2. Het bestuur... 3 3. Taken van het bestuur...

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Crisisplan 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave 81 Bijlage V Crisisplan Inhoudsopgave 1 Inleiding... 82 2 Elementen van het crisisplan... 82 3 Crisisplan Stichting Pensioenfonds Holland Casino... 83 3.1 Wanneer is er sprake van een crisis... 83 3.2

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds NN CDC Pensioenfonds per 8 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding...3 Opzet van het financieel crisisplan...3 1. Risico s en crisissituaties...4 2. Maatregelen ter voorkoming van crisissituaties en herstel

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Reglement van het verantwoordingsorgaan

Reglement van het verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds van De Nederlandsche Bank NV Reglement van het verantwoordingsorgaan Reglement van het verantwoordingsorgaan van de Stichting Pensioenfonds van De Nederlandsche Bank NV, in overeenstemming

Nadere informatie

Eisen voor bestuursleden

Eisen voor bestuursleden Eisen voor bestuursleden (overgenomen uit plan van aanpak deskundigheidsbevordering Pensioenkoepels 2010) Om zijn verantwoordelijkheid te kunnen dragen moet een bestuurslid deelnemen aan de besluitvorming

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Artikel 1 Definities De begripsomschrijvingen zoals opgenomen in het Pensioenreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw (hierna:

Nadere informatie

Aanpassingen per 1 januari 2010

Aanpassingen per 1 januari 2010 Juni 2010 Inlegvel bij de brochure De ARCADIS-pensioenregeling van december 2006 Dit inlegvel vervangt het inlegvel van februari 2008 Aanpassingen per 1 januari 2010 Sinds december 2006 (de verschijningsdatum

Nadere informatie

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds

Nieuwsbrief van uw pensioenfonds KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Deelnemers Pensioenreglement II Zeist, december 2014 1. Financiële positie PNB is stabiel 2. Uw pensioenpremie in 2015 3.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten

Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN 2015 Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten Datum: 16 september 2015 Versie: 3.0 1 Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen Artikel 1 Bestuur: Begripsbepalingen het Bestuur

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2014

Verkort Jaarverslag 2014 Verkort Jaarverslag 2014 Het bestuur: de pensioenwereld blijft in beweging Ook in 2014 stond de pensioenwereld niet stil. Het bestuur volgde alle actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen Volgens het pensioenreglement dat met ingang van 1 mei 2012 van kracht is voor de Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Nadere informatie

Voorbeeld reglement deelnemersraad van Stichting Pensioenfonds

Voorbeeld reglement deelnemersraad van Stichting Pensioenfonds Voorbeeld reglement deelnemersraad van Stichting Pensioenfonds Leeswijzer voorbeeld voor reglement deelnemersraad Met onder meer dit voorbeelddocument geeft OPF invulling aan de services voor de aangesloten

Nadere informatie