SUCCES VERZEKERD VERHALEN VAN VRIJWILLIGERSWERK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SUCCES VERZEKERD VERHALEN VAN VRIJWILLIGERSWERK"

Transcriptie

1 SUCCES VERZEKERD VERHALEN VAN VRIJWILLIGERSWERK

2 COLOFON EDITOR Guido Knops directeur bij de Koning Boudewijnstichting COÖRDINATIE Guy Redig projectverantwoordelijke bij de Koning Boudewijnstichting Nadine Vanoverberghe assistente bij de Koning Boudewijnstichting AUTEURS Erik Raspoet deel 1 Patrick De Rynck deel 2 en eindredactie EXTERN ADVIES Els Tijskens VORMGEVING Meer wit FOTOGRAFIE Brecht Goris DRUK Arte-print Koning Boudewijnstichting Brederodestraat Brussel bestellen via het contactcentrum van de Koning Boudewijnstichting tel fax of downloadbaar via webstek Overname van teksten is toegestaan met bronvermelding juni 2002 ISBN X wettelijk depot D/2002/2893/08 NUR 825

3 VOORAF In het voorjaar van 2001 lanceerde de Koning Boudewijnstichting de projectoproep Succes verzekerd. De Stichting nodigde het vrijwilligerswerk en het verenigingsleven uit over alle sectoren en systemen heen om hun succesverhalen met vrijwilligers in een hoofdrol wereldkundig te maken. De achterliggende hypothese was duidelijk: in een dergelijk krachtig en ruim veld moest het mogelijk zijn een rijke en inspirerende verzameling goede praktijkvoorbeelden aan te leggen. De oogst was inderdaad overvloedig. De externe en heterogeen samengestelde jury selecteerde een zestigtal projecten, die vervolgens ook financiële steun ontvingen ( 1500 of 2000). Zo werd begin 2002 de eerste fase van de oproep afgewerkt. In een nieuwe episode van dit nooit eindigende verhaal over vrijwilligers en hun werk wil de Stichting nu een aantal verzamelde verhalen teruggeven aan hen, als bron van inspiratie. Twee auteurs, een fotograaf en een vormgeefster togen aan het werk met het oog op deze publicatie. Het werd een boeiende, aangename en enthousiaste onderneming. U vindt hier een rijke collectie praktijkverhalen, een kleurrijk mozaïek dat de bonte wereld van het vrijwilligerswerk in beeld brengt. Er werd bewust gestreefd naar een amalgaam: dat levert een bewijs van de wijde vertakking, de soms zo gewone en alledaagse maar daardoor juist verrassende aanwezigheid van vrijwilligers op nagenoeg alle plekken in de samenleving. Wie nog twijfelt, wordt door deze publicatie uitgenodigd om wellicht onvermoede aspecten van de wereld van het vrijwilligerswerk te verkennen. Voor de overtuigenden vormen de verhalen en korte schetsen ongetwijfeld een aangename en inspirerende verrassingstrip. De Koning Boudewijnstichting dankt de auteurs en vormgevers voor het prachtige werk dat ze leverden en hoopt dat Succes verzekerd een krachtige stimulans mag zijn voor de massa vrijwilligers en hun projecten. Uit de getuigenissen blijkt alvast overvloedig dat vrijwilligerswerk in hoge mate bijdraagt tot een actief, geëngageerd en gelukkig leven. Succes verzekerd, inderdaad. De Koning Boudewijnstichting

4 INHOUD DEEL 1 INLEIDING: BEMIND, MAAR EEN BEETJE ONBEKEND Vrijwilligerswerk in Vlaanderen: een schets 4 T UUPE TE GOARE Een museum op wielen 10 COLPORTEURS IN KINDERVERHALEN De Boekenbende Aan Huis 16 BED & BREAKFAST VOOR JONGEREN IN NOOD Vrijwilligersgezinnen bieden tijdelijke reddingsboei 22 DE BONTE PROMS VAN MERKSPLAS Collectieve liefde voor muziek botgevierd 28 WIJKBUREAUS OP TWEE POTEN Leuven, zijn buurthuizen en zijn vrijwilligers(forum) 34 DE VLIEGENDE REPORTER VAN T LIEDERIKSKE De marktverbeteraars van Harelbeke 40 DE SLAG OM MAASWINKEL Vrijwilligers vechten met succes voor groen 46 FIETSEN NAAR MBUYI MAYI Frames voor duurzame ontwikkeling en solidariteit 52 DE MICHELINSTER VAN WIJKRESTO NIEUW-GENT De inwendige mens en de sociale cohesie versterkt 60 DE ZWAANTJES Een leven in het belang van de buurt 66

5 DEEL 2 Een open huis 74 Een win-win-win-win-winsituatie : de tongen los 75 Leren samen werken 76 Tandemboek 77 Een regionaal interimkantoor voor vrijwilligers 78 Gericht vrijwilligers werven 79 De composterende kunstvrienden 80 Elkaar respecteren al composterend 80 Internet-onthaal? 81 Vrijwilligers voor kinderen 82 Vrijwilligers met smaak 82 Zwerfvuilvrij Kortenberg 83 Wakkere fietsers 84 Vrijwilligers zonder grenzen 84 Van krijgen naar kiezen 85 Kleurrijk voetbal 86 De lucht in 86 Digitale vrijwilligers 87 Een luisterend oor en een informerende stem 88 Een buurtfeest mét 88 Dorp in-zicht 89 De vrijwilligersmanager 90 Van klant tot vrijwilliger 91 Tweerichtingshulp 91 Studentencoaches 92

6 INLEIDING BEMIND, MAAR EEN BEETJE ONBEKEND Vrijwilligerswerk in Vlaanderen: een schets Vanzelfsprekend Zo kan men het vrijwilligerswerk in Vlaanderen met één woord typeren. Ze zijn er altijd geweest, de duizenden mensen die zonder verplichting en zonder loon dus zomaar, voor niets hun energie, toewijding en creativiteit beschikbaar stellen in honderden projecten, verenigingen en acties. Vrijwilligers behoren tot het Vlaamse landschap, ze hebben er hun plek en stek en ze zullen dus wel nuttig zijn. Niet als blitse mediaridders die regelmatig de publieke agenda overvallen. Integendeel, ze worden misschien meewarig bekeken, in een tijdsklimaat dat klaarblijkelijk vooral wordt gekenmerkt door individualisme, oppervlakkigheid, verzuring en egoïsme? Vrijwilligerswerk doet toch eerder denken aan vervlogen tijden, toen het leven eenvoudig maar saai was? En dan komt er plotseling in 2001 een Internationaal Jaar van de Vrijwilliger. Een feestmoment waarop velen hun mooiste complimenten bovenhalen, en de vrijwilligers en hun organisaties overvloedig in het zonnetje plaatsen. Even later is dat moment voorbij, andere gegadigden vangen weer de aandacht, het vrijwilligerswerk wordt opnieuw vanzelfsprekend. Helemaal niet vanzelfsprekend De ironie in de vorige paragraaf maakt duidelijk dat het vrijwilligerswerk niet tot een karikaturaal, bijna meelijwekkend beeld herleid mag worden. In schril contrast tot wat velen denken blijkt het alive and kicking. Wetenschappers en even later ook politici herontdekten bovendien de kracht van de vrijwilligheid, en in de slipstream daarvan het verenigingsleven. Er worden verbanden gelegd tussen vrijwilligerswerk en de grote maatschappelijke uitdagingen. Het krijgt een notoire plaats in de actieve welvaartsstaat en wordt gepromoveerd tot sociaal kapitaal. Plotseling blijkt dat vrijwilligerswerk helemaal niet zo vanzelfsprekend is, maar een te koesteren en met veel respect te behandelen maatschappelijk fenomeen. De voordelen zijn schier onuitputtelijk. Zo is er een duidelijke sociale meerwaarde: mensen die samenkomen om samen iets te realiseren zijn een middel tegen

7 steriele verzuring. Op psychologisch vlak geeft vrijwilligerswerk een antwoord op problemen van vereenzaming en gebrek aan verbondenheid. Zelfs de economische waarde staat in de belangstelling: stel je even een algemene staking van de vrijwilligers voor Dat zou tot schokeffecten leiden in de meest onverwachte maar net zo goed levensnoodzakelijke sectoren. Het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger kwam dan ook als een welgekomen schouderklop, een stimulans op de weg naar een verdere succesvolle ontplooiing. De bekende onbekende? Ondanks de overvloedige en wellicht welgemeende blijken van affectie van velen blijft het vrijwilligerswerk echter ook een grote onbekende. Wetenschappers brengen weliswaar aardige theorieën en leggen hoogst interessante en hartverwarmende verbanden, maar ze kunnen ons toch ook geen antwoord bieden op fundamentele vragen: hoeveel vrijwilligers zijn er eigenlijk? Wat doen ze allemaal? We beschikken over gedeeltelijke informatie om op voort te bouwen. Maar hoe zit het met de intensiteit van hun inzet? De waaier gaat van de bijna- beroepsvrijwilliger in de hulpverlening of vereniging tot de occasionele medewerker aan het buurt- of schoolfeest, met alles wat daartussen ligt. Kortom, er zijn nog heel wat onbekende aspecten aan het vrijwilligerswerk. Een aantal zaken is intussen wel bekend: het aantal vrijwilligers neemt niet af maar toe. Dit zegt echter niets over de kwaliteit, de intensiteit van hun vrijwillige inzet enz.; de aard van het engagement evolueert. Naast de klassieke, bijna levenslang verbonden vrijwilliger zijn er veel andere varianten mogelijk, met tal van tijdelijke, kortstondige of wisselende vrijwilligersengagementen; er is duidelijk een sociaal-economische invloed. Behoeftige en maatschappelijk laag gesitueerde mensen engageren zich minder snel als vrijwilliger. Het blijkt zoals zo vaak overwegend een bezigheid van de middenklasse; er is een familiale component: vrijwilligerswerk en betrokkenheid in het verenigingsleven worden met de gezinscultuur meegegeven; vrijwilligerswerk bloeit in heel diverse sectoren: in de vertrouwde omgeving van het sociaal-cultureel en verzorgingswerk, maar ook in meer recente domeinen, zoals milieu, erfgoed, solidariteitsgerichte acties enz. 4/5

8 Ruim verspreid: het vrijwilligerswerk is van iedereen De bijzonder ruime verspreiding van het vrijwilligerswerk is een van de meest opvallende en soms minst bekende aspecten. Ze wordt pas duidelijk als men nagaat hoe breed het vrijwilligerswerk voorkomt. Uiteraard is er de omvangrijke wereld van het sociaal-culturele verenigingsleven, met belangrijke sectoren als jeugdwerk, sport, vormingswerk, amateurkunstbeoefening, politiek enz. Daarnaast zien we de specifieke sector van de zorg- en hulpverlening, met aandacht voor palliatieve patiënten, slachtoffers, thuisverzorging, huiswerkbegeleiding enz. Ook de vele solidariteitsacties met de derde en vierde wereld, de campagnes voor dierenrechten, de buurt- en schoolcomités, adviesraden, levensbeschouwelijke groepen enz. worden bevolkt en geleid door vrijwilligers. Dit geldt tevens voor honderden verenigingen rond milieu, musea en erfgoed. En wellicht ontbreken hier nog enkele maatschappelijke geledingen. en dus van niemand? Bedreigingen Er kan dus met veel overtuiging gesteld worden dat het vrijwilligerswerk wijdvertakt en erg succesvol is. Toch vormt juist deze brede aanwezigheid paradoxaal ook een bedreiging. In tegenstelling tot wat in de historisch overwegend protestantse regio s het geval is, is in Vlaanderen en België het vrijwilligerswerk op zich geen aparte sector. Men stapt de werkelijkheid e- rder binnen vanuit een thematische ordening (sport, milieu, slachtofferhulp) dan vanuit het vrijwilligersaspect. Hierdoor komt het vrijwilligerswerk als apart beleidsonderwerp in de verdrukking. De thematische, sectorale belangen wegen zwaarder op de politieke besluitvorming dan het weliswaar gemeenschappelijke maar zelden prioritaire vrijwilligerswerk. Het is daarnaast ook onmiskenbaar dat de vrijwilliger en het vrijwilligerswerk en bij uitbreiding het verenigingsleven te maken krijgen met een toenemende verzakelijking en juridisering van de samenleving. Niet alleen worden allerlei projecten geconfronteerd met de talrijke wettelijke regelingen, vergunningen, taksen, bijdragen enz. Maar specifiek het vrijwilligerswerk worstelt reeds geruime tijd met z n positionering in de sociaal-juridische realiteit. Gelukkig is er nu, mede dankzij de inspanningen van de Koning Boudewijnstichting, uitzicht op een verbeterde juridische positie. Toch blijven aspecten als aansprakelijkheid, enting op een aantal uitkeringsstelsels enz. nog voor problemen zorgen.

9 En de Koning Boudewijnstichting? Sinds enkele jaren geeft de Koning Boudewijnstichting aan het vrijwilligerswerk prioritaire aandacht. De motieven daarvoor zijn bekend: sociaal kapitaal, positief engagement van burgers, de sterkte van het maatschappelijk weefsel Er zijn vanuit de missie van de Stichting meer dan voldoende sociale, economische en politieke argumenten. Deze prioriteit heeft zich al vertaald in diverse projecten: een project Onderzoek en Theorievorming. Hier vormt het werk van professor B. Van Buggenhout en haar collega s de basis. Het heeft vooral betrekking op de sociaal-juridische positie van de vrijwilliger en zijn organisatie. Ook de zijstap naar de semi-agorale arbeid is belangrijk. Een laatste fase in deze betrokkenheid (september 2001) was de publicatie Elementen voor een beleid inzake vrijwilligers en vrijwilligerswerk, bestemd voor de federale actoren; programmaoproepen. In 1998 en 1999 was dat Steek meer dynamiet 1 & 2, in 2000 Verenig de krachten en in 2001 Succes verzekerd. Centraal staan sensibilisering, enthousiasmering, inspiratie, zoeken naar good practises enz. Succes verzekerd werd afgesloten in oktober 2001 en leidde naar deze publicatie; projecten ter ondersteuning van de sector, aansluitend op de vorige initiatieven. Hier kunnen vermeld worden: publicaties (o.a. Tien Vragen, Statuut Samengevat, Tandem 1 & 2, en Wat kan, mag en moet ); de regionale informatiemomenten in 1999 en 2001; het onderzoek naar een mogelijk steunpunt door de Sociale Hogeschool Gent, met als resultaat het rapport Een eigenzinnige ondersteuning (eind 2000); de financiering van de website Vrijwilligerswerk die operationeel is sinds oktober Binnen het nieuwe strategisch plan van de Koning Boudewijnstichting neemt de Burgersamenleving als een van de vijf programma s een belangrijke plaats in. Als eerste dossier daarin vermeldt het plan de verhoging van de kwaliteit en de slagkracht van het verenigingsleven. De Stichting wil dus expliciet ijveren voor meer effectiviteit, meer efficiëntie en meer maatschappelijke relevantie van de verenigingen. Vanzelfsprekend past het vrijwilligerswerk hier perfect in. In dit verband is het logisch dat de Stichting haar betrokkenheid en zelfs voorlopers- en wegbereidersrol op dit terrein blijft waarnemen en misschien zelfs uitbouwt. Dit betekent dat er ook in 2002 en de volgende jaren duidelijke projecten voor het vrijwilli- 6/7

10 gerswerk worden uitgebouwd. Hiervoor werkt de Stichting samen met het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk. Ten slotte De inleiding op deze in de praktijk gepokt en gemazelde publicatie nam wat afstand van het dagelijks leven van de vrijwilliger en zijn zo diverse biotopen. Dat is af en toe nodig, omdat het een dimensie toevoegt en een andere blik mogelijk maakt op het vanzelfsprekende vrijwilligerswerk. Een citaat van dr. Paul Dekker (1999) van het Nederlandse Sociaal en Cultureel Planbureau slaat de brug naar de verhalen in deze publicatie: Wellicht is vrijwilligerswerk wel bij uitstek een verbindingsmiddel van een moderne geïndividualiseerde maatschappij waarin oude vanzelfsprekende integratiekaders zijn verdwenen en mensen relaties meer aangaan op grond van gemeenschappelijke belangen en interesses. [...] In een tijd waarin werk in hoog aanzien staat en nuttigheid een dominant criterium is, is vrijwilligerswerk een mooie activiteit voor mensen die nog altijd graag iets met anderen willen doen, maar die zich zonder gemeenschappelijke doelen en dingen die gedaan moeten worden, toch niet zo op hun gemak voelen.

11 DEEL 1 TIEN KORTVERHALEN VAN VRIJWILLIGERSWERK

12 T UUPE TE GOARE Een museum op wielen Het is druk in Het Huis van Alijn aan de Gentse Kraanlei in volle stadscentrum. Kinderen lopen joelend door de zalen van het voormalige Museum voor Volkskunde dat recent zijn nieuwe en wat geheimzinnige naam kreeg. In het geroezemoes ontwaar ik Franse, Engelse en zelfs Japanse klanken; blijkbaar weten ook buitenlanders deze plek te appreciëren. De opstelling is dan ook zeer fraai. Foto s en objecten evoceren meesterlijk het leven zoals het zich in lang én niet zo lang vervlogen tijden afspelde. Er zijn doopprentjes in sepiakleuren en communiekleedjes met kanten biesjes. Er is de trommel waarmee dienstplichtigen werden uitgeloot en er is de prospectus van de begrafenisondernemer: praalkoetsen voor begrafenissen eerste klas, karossen voor teraardebestellingen derde klas. Geboorte, doopsel, school, huwelijk, arbeid, ontspanning, dood De hele levensloop passeert in vederlichte tred en zonder veel uitleg de revue. Suggereren zonder beleren is het credo van dit museum dat in 2001 met z n bezoekers een absoluut record brak.

13 10/11

14 VERRIJZENIS VAN EEN MUSEUM Het is ooit anders geweest. Pakweg tien jaar geleden was het Museum voor Volkskunde op sterven na dood. Personeel, geld, uitstraling, bezoekers, initiatieven : aan alles was er gebrek. De nochtans rijke collectie werd op een oubollige manier gepresenteerd. Aan de tableaux vivants bijvoorbeeld was in jaren niet meer geraakt. Het tij keerde pas toen in 1996 oud-schepen van Onderwijs en OCMW-voorzitter André Vanhove als nieuwe conservator aantrad. Om gezondheidsredenen heeft hij moeten afhaken, maar zijn rol als tussenpaus is niet te onderschatten. Hij was het immers die Sylvie Dhaene heeft aangetrokken, de huidige conservator die het belegen museum zowaar in een swingend cultuurhuis heeft omgeturnd. Met haar medewerkers schudt ze de ene geniale vondst na de andere uit haar mouw. Hoge hakken, Roze billen, de tentoonstelling over het varken in de volkscultuur, was een openbaring. De grote doorbraak kwam er evenwel in 2001 met de tentoonstelling Mannen met baarden. Wie herinnert zich niet de kabouterinvasie in Gent? In drie nachtelijke raids werden dertienduizend stenen kabouters op strategische plaatsen in het stadscentrum geplant. Was de verrassing aanvankelijk compleet, na de derde golf heerste in Gent een heuse kabouterhype. De oproep tot adoptie werd massaal gevolgd en binnen de kortste keren was de laatste kabouter uit het straatbeeld verdwenen. Nu staan ze op aanrechten en vensterbanken te blinken, een zoete revanche voor deze zo vaak verketterde exponent van kleinburgerlijke wansmaak. Het nieuwe elan van het oude volkskundig museum verdiende een nieuwe naam. Dat werd dus Het Huis van Alijn, museum van de dingen die voorbijgaan. De keuze is geïnspireerd door de patriciërsfamilie Alijn, die in de veertiende eeuw op deze plek een godshuis liet optrekken. Opvallend is dat de naam geen verwijzing naar de volkskunde meer bevat. Een bewuste keuze, zegt Sylvie Dhaene. In mijn team zit trouwens geen enkele volkskundige. We willen af van de strikt volkskundige benadering. Vroeger besteedde het museum alleen aandacht aan de eigen volkscultuur, nu organiseren we ook tentoonstellingen en lezingen over andere culturen. Het hoeft daarbij niet altijd over het verleden te gaan, zoals met de tentoonstelling over de toepassing van echografie en andere medische spitstechnologie in de cyberkunst. Surf maar eens op het web, echografiekunst is een echte subcultuur. Het wordt een dynamische tentoonstelling op drie locaties, met veel videomateriaal en randactiviteiten op onze website. Zo zie je maar, ook organisa-

15 torisch verleggen we onze grenzen. Het Huis van Alijn is een levend museum dat graag onder het volk komt. Een van onze succesnummers is de identificatiekamer, een collectie van twaalf curieuze tot geheimzinnige voorwerpen waarvan de bezoekers naam en functie moeten raden. Gokken mag, want het museum weet zelf niet waar die objecten precies voor moesten dienen. Wel, met dat initiatief gaan we de boer op. Er is een wachtlijst, scholen, rusthuizen en allerlei verenigingen van senioren staan in de rij. Maar om zo n Ronde van Vlaanderen te kunnen realiseren hadden we, behalve onze website, ook een auto nodig, als een soort rijdende identificatiekamer. Werd er in 1995 nog over opdoeken gesproken, vandaag geldt Het Huis van Alijn als een vaste waarde in het Gentse en Vlaamse museumlandschap. Het stadsbestuur blijft de hoofdsponsor en na de officiële erkenning als museum in 2001 kan Sylvie ook op subsidies van de Vlaamse gemeenschap rekenen. TAPPENDE SUIKEROOMS EN -TANTES Toch was deze wonderbaarlijke wederopstanding niet mogelijk geweest zonder de inzet van de vzw De Vrienden van Het Huis van Alijn die in 1998 is opgericht. Van de vijftig leden de meerderheid van hen is buurtbewoner of/en herberghabituee hebben er vanavond vijf de weg gevonden naar hun museumcafé om hun engagement als vrijwilliger toe te lichten. Sommigen wonen vlakbij in het Patershol, anderen komen helemaal uit Drongen of Mariakerke. Een werkloze stempelaar zit naast een gepensioneerde hoofdcommissaris, een onderwijzeres op rust flankeert een bruggepensioneerd arbeidster. Verschillende achtergronden, maar allen verenigd achter dezelfde huisslogan: t Uupe te goare, allemaal samen, strijden ze voor een wel afgelijnd doel: het spekken van de kas van Het Huis van Alijn. De vzw s van het museum en De Vrienden mogen dan volstrekt autonoom zijn, in feite functioneren ze als communicerende vaten. De Vrienden zijn de suikerooms en -tantes van het museum, ze schuiven Sylvie en haar ploeg bij tijd en wijle een stevige zakcent toe, met de nadruk op stevig : vorig jaar sponsorden de vrienden de aankoop van een lichte bestelwagen (de rijdende identificatiekamer van hierboven), een stel computers en als toetje nog een stapel drukwerk. We bestellen nog een rondje, Koen De Boever verdwijnt achter de antieke tapkast. Kabouterbier, een exclusiviteit van het huis, dat moet ik toch absoluut eens proeven. Koen is een van de vijf vrijwilligers die 12/13

16 het cafeetje openhouden. Lang niet alleen museumbezoekers komen er zich aan de kachel warmen. Donderdagavond duurt het makkelijk tot één uur s nachts voor de laatste klant de deur achter zich dichttrekt. En dan moet je zondagmorgen komen kijken, zegt Annie Van Elslande. Dan komt de hele buurt hier aperitieven. Nu ja, aperitieven, vaak blijven ze plakken tot een uur of vier. Op zo n moment kan het hier behoorlijk druk zijn, maar gelukkig komen we nooit handen tekort. Vrijwilligers die toevallig komen a- nlopen om een pint te pakken, kruipen spontaan achter de spoelbak. Zo is de sfeer onder de vrienden, er is veel solidariteit. Pinten tappen, koffie serveren, droge worsten met mosterd verpatsen, zo vergaren De Vrienden dus hun fondsen. Vier seizoenen hebben ze er nu op zitten. Jaarlijkse hoogtepunten in de jacht op Pecunia zijn de Gentse Feesten en de Patersholfeesten, het gebuurtefeest. Dan kun je hier over de koppen lopen, zegt voorzitter Arthur Schiepers. Het hele binnenhof staat vol tafels, wij hebben het mooiste terras van Gent. Als ze over de fieste beginnen, gaan hun ogen blinken en borrelen de sterke verhalen op. Zware dagen met korte nachten zijn het, je moet er wat voor over hebben. Maar wat een leute! Annie die met haar franke teut de voltallige top van de SP.A een zak kabouterkoeken aansmeerde. Gilbert die bij zijn eerste vrijwilligersbeurt meteen tweeëntwintig grote broden mocht smeren en beleggen, hij kon geen préparé of plattekaas meer rieken of zien. De klant die een fles wijn hooghartig afwees om even later krek dezelfde wijn inmiddels in een andere fles overgegoten als een grand cru te omarmen. Was 2001 al een kaskraker, ze zijn vastbesloten bij volgende edities van de Gentse Feesten en de Patersholfeesten nog beter te doen. Meer vrijwilligers en minder bezoldigde studenten, dat is het recept voor een nog hogere opbrengst. Ook het terras moet nog beter renderen. Waarom in de zomer geen optredens organiseren? Wie hen zo hoort brainstormen waant zich in een workshop van horeca-uitbaters. Niet eens zo n gekke veronderstelling als je bedenkt dat De Vrienden drie horeca-bazen in hun rangen tellen. IDEALISME EN AMUSEMENT Middenstanders, dat is bekend, staan op en gaan slapen met hun nering. Maar wat drijft deze vrijwilligers in hun streven naar een steeds hogere cashflow? Natuurlijk, er is het goede doel, in casu Het Huis van Alijn. Zoals vele Gentenaars krijgen ze de nieuwe naam nog altijd moeilijk over de

17 lippen. Voor ons blijft dit het museetje, zegt Annie. In Gent is dat een begrip. Generaties Gentenaars zijn in t museetje naar het poppentheater van Pierke gaan kijken. Niet dat ze nostalgie voelen. Over Sylvie Dhaene en haar medewerkers niks dan lof, ze vinden het allemaal fantastisch dat ze een steentje kunnen bijdragen aan de wonderbaarlijke wederopstanding. Ik loop hier allang rond, zegt Odette De Brie. Ik geef al veertien jaar cursussen kantklossen in het museum, ook als vrijwilliger. Toen De Vrienden werden opgericht, wist ik dus wat er op het spel stond. Voor mij is dat belangrijk, want als vrijwilliger heb je een doel nodig waar je achter kunt staan. Voor een voetbalclub zou ik dit nooit kunnen opbrengen. Idealisme? Odette is niet vies van het woord, Arthur daarentegen moet ervan balen. Natuurlijk koesteren we allemaal sympathie voor het museum, zegt hij. Maar in feite gaat het daar niet om. De Vrienden amuseren zich te pletter, dat is het belangrijkste. We doen trouwens meer dan alleen maar pinten tappen ten bate van het museum. We maken samen uitstapjes, we gaan samen uit eten, we hebben zelfs een spaarclub opgericht waarmee we onze excursies bekostigen. In feite is het museum een alibi, het is het cement dat onze vriendenclub bijeenhoudt. Van alle vrijwilligers die ik heb ontmoet, is Arthur de enige die het stempel vrijwilliger van de hand wijst. Bij dat woord denk ik onwillekeurig aan mensen die zich voor gehandicapten of pleegkinderen opofferen, zegt hij. Voor mij is dat te veel eer. Ik doe het gewoon voor mijn plezier. Idealisme of geen idealisme, de prijs van Succes Verzekerd is goed en wel binnen. Het was niet eens hun eigen idee, t Uupe te goare werd door Sylvie voorgedragen. Ik wilde onze weldoeners een leuke verrassing bezorgen, legt de jonge conservator uit. Zelf wisten ze van niks. We kunnen hier gewagen van een reflexieve verrassing, want het geld vloeit via De Vrienden naar het museum terug. Over de besteding hoefden ze niet lang na te denken. Met de prijs wordt een logo ontworpen en aangebracht op de bestelwagen die ze vorig jaar sponsorden. Het Huis van Alijn op wielen, daarmee kan Sylvie pas echter onder het volk komen. CONTACT Sylvie Dhaene Huis van Alijn, Kraanlei 65, 9000 Gent tel website De Vrienden 14/15

18

19 COLPORTEURS IN KINDERVERHALEN De Boekenbende Aan Huis Het is een kwartiertje lopen van het Zuidstation. Baraplein, Brogniezstraat, Bergensesteenweg : dit is niet de fraaiste hoek van Anderlecht, erkent Karolien. Vooral op een druilerige avond als deze maken de schurftige façades en verlaten depots van Kuregem een naargeestige indruk. Dat is een van de redenen waarom zo weinig medeleerlingen van de Erasmus Hogeschool zich kandidaat hebben gesteld voor de Boekenbende Aan Huis. Vrijwilligers weten immers wat hun te wachten staat. Ze gaan verhalen voorlezen, thuis bij allochtone kinderen uit het Nederlandstalige kleuter- en basisonderwijs. En meestal brengt die missie hen naar de meer verloederde buurten van de hoofdstad. Dat schrikt velen af, weet Karolien. De meeste studenten kennen Brussel trouwens niet. Na de les spurten ze naar het station, ze willen hier geen minuut langer blijven dan noodzakelijk. Niet zo Karolien Verelst, die haar humaniora in Brussel heeft gesleten en de stad als haar broekzak kent. 16/17

20 TEN HUIZE VAN SABRI [8] EN IMANE [5] Als we aanbellen, schallen enthousiaste kinderkreten uit de parlofoon. Op de tweede verdieping van het trappenhuis wacht ons een warm welkom; de achtjarige Sabri en zijn drie jaar jongere zusje Imane zijn er helemaal klaar voor. Over de keuze van het voorleesboek heeft Karolien niet lang gepiekerd. Ivo gaat winkelen, een tekenverhaal uit een reeks waarop Sabri en Imane allebei even dol zijn, al uit dat enthousiasme zich bij broer en zus op verschillende manieren. Het jongetje hangt aan Karoliens lippen en stelt honderduit vragen. Wat koopt Ivo nu weer? Hoe heet dat karretje waarin hij zijn boodschappen deponeert? En mag dat wel, schrijlings van de trapleuning glijden als was het een roetsjbaan? Antwoorden worden gewikt en gewogen, nieuwe woorden aan het Nederlandse vocabulaire toegevoegd. Zo lang stil zitten, dat is niks voor de vijfjarige Imane die om de twee bladzijden een buiteling maakt op het aanpalende bed. Haar favoriete voorlesmoment: het afrondende spelletje Ivo-slaan, waarbij het erop aankomt als eerste de hand te leggen op iedere verschijning van de protagonist. Oneigenlijk gebruik van kinderboeken, maar wel pret voor tien. Vader Mimoum komt ons muntthee aanbieden. Hoewel hijzelf de taal niet machtig is, heeft hij zijn kinderen naar de Nederlandstalige basisschool om de hoek gestuurd. Met het oog op hun toekomst, zegt hij. Zonder Nederlands vind je in Brussel geen werk meer. Jammer genoeg krijgen de kinderen weinig kans om hun Nederlands te oefenen. In deze buurt wonen geen Vlamingen, zelfs op school zitten geen Vlaamse kinderen meer. Daarom is de Boekenbende een fantastisch initiatief. VERLENGD EN UITWAAIEREND WEGENS SUCCES Mimoum staat niet alleen met die mening. Bij de opstart in 1996 kaapte de Boekenbende meteen de titel van knapste jeugdboekenweekprogramma weg. In 2000 was er de nominatie voor de Taalunie-onderwijsprijs en in 2001 ging de Boekenbende met de eerste Kleurrijk Brusselprijs lopen. En nu is er dus Succes verzekerd. Niet slecht voor een initiatief dat tien jaar geleden uit nooddruft werd geboren, in de Nederlandstalige bibliotheek van Schaarbeek die nog welgeteld twee trouwe lezers onder de twaalf jaar telde. Het was dus vijf voor twaalf toen het gemeentebestuur fors investeerde in een nieuwe bibliotheek met een al even nieuwe als enthousiaste ploeg. Vooral de jeugdbib beleefde een waar reveil. Ze knoopte banden met Schaarbeekse scholen aan

21 en inviteerde kinderen en ouders op geleide bezoeken. Het lezersbestand groeide gestaag, wat behalve door de liefde voor het Nederlandstalige jeugdboek ook door de rijke strip- en cd-collecties wordt verklaard. Er waren redenen tot zelfgenoegzaamheid, maar dat was buiten coördinator Patrick Vanspauwen gerekend. Als schoolopbouwwerker bij de vzw Impuls- Brussel is hij erg vertrouwd met de onderwijssituatie in Schaarbeek. Ook in deze Brusselse gemeente kiezen steeds meer migranten voor Nederlandstalig onderwijs. Vaak is die keuze louter economisch gemotiveerd, zegt hij. Ouders redeneren: als we onze kinderen maar naar een Nederlandstalige school sturen, dan zijn ze op hun twaalfde vanzelf tweetalig. Maar zo werkt dat niet. Culturele inbedding speelt bij taalverwerving een grote rol. Als kinderen geen voeling hebben met het Nederlands, zullen ze die taal nooit grondig leren. Uiteraard is hier voor bibliotheken een belangrijke taak weggelegd. Maar precies daar wrong in Schaarbeek het schoentje. Ondanks de lage drempel, en spijts alle moeite, vonden vele allochtone ouders en kinderen de weg naar de bib niet. Uit die analyse groeide de Boekenbende aan Huis. Patrick broedde het concept uit met studenten van de Iris Hogeschool die om een stageproject verlegen zaten. De start in 1996 was bescheiden: dertig vrijwilligers, hoofdzakelijk studenten van de Iris Hogeschool en de Katholieke Hogeschool Brussel, bedienden evenveel families. Wegens daverend succes werd het project verlengd en fors uitgebreid. Gingen in 1997 al honderd voorlezers op pad, thans telt de Boekenbende twehonderd vijftig rekruten. De actieradius beperkt zich allang niet meer tot Schaarbeek, er zijn nu ook antennes in Brussel Stad, Laken, Jette, Molenbeek, Anderlecht en Etterbeek. En wat meer is, het initiatief kreeg navolging in Gent, Mechelen en Turnhout. Ook de werving verloopt veel breder. Behalve de Iris Hogeschool en de Katholieke Hogeschool Brussel leveren onder meer de Erasmus Hogeschool, de Vlekho en de VUB voorlezers. Over het vrijwilligersgehalte van sommige bendeleden valt te discussiëren. Er zijn er nogal wat die de Boekenbende als stage in hun opleiding tot maatschappelijk assistent weten te verzilveren. Je kunt ze geen ongelijk geven, zegt Patrick, ze paren het nuttige aan het zinvolle. Dat doet geen afbreuk aan hun inzet. We hebben trouwens heel wat zuivere vrijwilligers. De laatstejaars van het Sint-Pieterscollege doen geheel belangeloos mee, en ook de studenten van het Instituut voor Gezinswetenschappen hebben geen enkele baat bij de Boekenbende. Vaak zijn dat volwassenen die hun studie met een baan com- 18/19

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten?

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? 4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? Deze zomer was ik op familiebezoek in Honduras. Geheel onverwacht liep ik er twee oude bekenden tegen het lijf. Ze stonden pardoes voor mijn neus. Ik

Nadere informatie

TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN

TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN TOELICHTING HANDVEST SUCCESVOL VRIJWILLIGEN Het Handvest succesvol vrijwilligen is opgevat als een handig en visueel aantrekkelijke tool. Het moet organisaties toelaten zich te profileren als vrijwilligersorganisatie(-dienst

Nadere informatie

GELUKKIG NIEUWJAAR! DE NIEUWJAARSBOODSCHAP! VAN MUZEMIX OP PAGINA 2

GELUKKIG NIEUWJAAR! DE NIEUWJAARSBOODSCHAP! VAN MUZEMIX OP PAGINA 2 GELUKKIG NIEUWJAAR DE NIEUWJAARSBOODSCHAP VAN MUZEMIX OP PAGINA 2 WAT HEEFT DEZE FOTO MET MUZEMIX TE MAKEN? een griekse musical? waarom die duiven op de foto? wedstrijdje wie kan er met zijn tenen aan

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Projectoproep / Commemoraties 1914-18

Projectoproep / Commemoraties 1914-18 1. Algemene Informatie 1.1 Context Herdenkingsplechtigheden Eerste Wereldoorlog (1914-18) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakt zich op voor de herdenking van honderd

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

de hoofddoek of muts. over Babbelonië. De één heeft het hart op de tong, de ander spreekt

de hoofddoek of muts. over Babbelonië. De één heeft het hart op de tong, de ander spreekt inleiding Je hebt ze in alle maten, modellen en kleuren... Rokken. En ook vrouwen. Vrouwen zijn natuurlijk niet te vergelijken met rokken. Al vertelt een rok soms veel over de vrouw die hem draagt. Maar

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

is er voor u! plannen voor 2015 1

is er voor u! plannen voor 2015 1 is er voor u! plannen voor 2015 1 Welkom bij de Eik! In 2014 was het alweer 10 jaar geleden dat de Eik haar deuren opende. In de prachtige omgeving van landgoed Eikenburg met een prettige, warm aandoende

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

10 Een pluizig beestje

10 Een pluizig beestje 10 Een pluizig beestje REMCO CAMPERT Vooraf Remco Campert schrijft vooral verhalen en gedichten. Net als Hans Andreus (zie hoofdstuk 19) behoorde Campert tot de Vijftigers, een literaire stroming in de

Nadere informatie

In de eerste lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen drie doelgroepen: In de tweede lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen twee doelgroepen:

In de eerste lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen drie doelgroepen: In de tweede lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen twee doelgroepen: 5. Doelgroepen In de eerste lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen drie doelgroepen: Koren Zangers Geïnteresseerd publiek In de tweede lijn maakt Koor&Stem een onderscheid tussen twee doelgroepen:

Nadere informatie

Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring. Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen

Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring. Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen Motiveren en werven van vrijwilligers voor de kring Dr. Klara Ampe, voorzitter Vlaamse kamer Federale Raad voor Huisartsenkringen vandaag Zicht op de bouwstenen van een duurzame motivatie Nieuwe (chinese)

Nadere informatie

NODIG. Ben ik wel verzekerd? Mag ik mijn kosten aanrekenen? Mag ik. doen twee weken na mijn bevalling?

NODIG. Ben ik wel verzekerd? Mag ik mijn kosten aanrekenen? Mag ik. doen twee weken na mijn bevalling? Mag ik mijn kosten aanrekenen? Mag ik als gepensioneerde vrijwilligerswerk doen? Mag ik vrijwilligerswerk doen twee weken na mijn bevalling? Zijn er bijzondere voorwaarden? n a t o l e i d e r s u u r

Nadere informatie

10 tips voor meer diversiteit in overleg

10 tips voor meer diversiteit in overleg 10 tips voor meer diversiteit in overleg Changemakers: 10 tips voor meer diversiteit in overleg Parlement, gemeenteraad, oudercomité, sportraad ze blinken zelden uit in diversiteit. Nochtans is onze samenleving

Nadere informatie

Ledenwerving Scouts, Explorers en Roverscouts

Ledenwerving Scouts, Explorers en Roverscouts Ledenwerving Scouts, Explorers en Roverscouts Scouting is niets zonder jongeren, want daar doen we het allemaal voor. Ledenwerven is soms echter makkelijker gezegd dan gedaan. Jongeren werf je anders dan

Nadere informatie

PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT

PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT PA R K VIER HET LEVEN THUIS IN PARK ZUIDERHOUT WELKOM IN PARK ZUIDERHOUT Ouder worden is een mooie fase in het leven. Om nieuwe energie en inspiratie op te doen en van onze dierbaren te genieten. Tijd

Nadere informatie

WELKOM BIJ JNM. JNM kent drie leeftijdsgroepen: Piepers: van 7 tot 12 jaar Ini s: van 13 tot 15 jaar Gewone leden: van 16 tot 26 jaar

WELKOM BIJ JNM. JNM kent drie leeftijdsgroepen: Piepers: van 7 tot 12 jaar Ini s: van 13 tot 15 jaar Gewone leden: van 16 tot 26 jaar WELKOM BIJ JNM JNM is een jeugdbeweging voor iedereen van 7 tot 26 jaar die zich goed voelt in de natuur en zijn schouders niet ophaalt voor het milieu. JNM staat voor Jeugdbond voor Natuur en Milieu.

Nadere informatie

Waar kan je vrijwilligerswerk doen?

Waar kan je vrijwilligerswerk doen? werk vrijwilligers Je wil je graag inzetten als vrijwilliger, maar je hebt geen idee waar? Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg. Rechten en plichten van de vrijwilliger: nooit van gehoord? Toch zijn er

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Waar kan je vrijwilligerswerk doen?

Waar kan je vrijwilligerswerk doen? werk vrijwilligers Je wil je graag inzetten als vrijwilliger, maar je hebt geen idee waar? Nochtans zijn er mogelijkheden genoeg. Rechten en plichten van de vrijwilliger: nooit van gehoord? Toch zijn er

Nadere informatie

Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats

Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats Kruimels eten Eerste druk, 2014 2014 Jan Wouters Fotografie: Bas Pinto, John en Lucie Schats isbn: 9789048432066 nur: 303 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Door de bril van ouders. Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014

Door de bril van ouders. Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014 Door de bril van ouders Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014 Achtergrond project om ouderbeleid te versterken 8 Brusselse kinderdagverblijven focusgroepen met ouders Wat is een goed ouderbeleid?

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie opdracht 1, module 2, les 7 Vriendschappen Vriendjes spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Kinderen spelen met elkaar en maken plezier. En vriendjes leren van elkaar.

Nadere informatie

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG

JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG JIJ EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGDZORG 2 JIJ EN HET ONDERSTEUNINGSCENTRUM JEUGDZORG / 3 INLEI DING In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum jeugdzorg. We leggen uit wat het

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019

Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019 Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019 TOGETHERNESS Focus, optimaliseren en excelleren Een ziek kind kan niet zonder zijn ouders Een onwerkelijke wereld, vol slangetjes, veelbetekenende piepjes

Nadere informatie

DE KETTER EN DE KERKVORST. moraalfilosoof Etienne Vermeersch in gesprek met aartsbisschop André-Joseph Léonard. zondag 21 en 28 december op Canvas

DE KETTER EN DE KERKVORST. moraalfilosoof Etienne Vermeersch in gesprek met aartsbisschop André-Joseph Léonard. zondag 21 en 28 december op Canvas DE KETTER EN DE KERKVORST moraalfilosoof Etienne Vermeersch in gesprek met aartsbisschop André-Joseph Léonard zondag 21 en 28 december op Canvas DE KETTER EN DE KERKVORST Etienne Vermeersch ontmoet André-Joseph

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

De voorzitter heeft daarnet al een mooi overzicht van het programma gegeven, maar ik wil graag op een aantal onderwerpen wat dieper ingaan.

De voorzitter heeft daarnet al een mooi overzicht van het programma gegeven, maar ik wil graag op een aantal onderwerpen wat dieper ingaan. TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID SECTORDAG PAARDEN 26 november 2011 Mijnheer de rector, (Paul Van

Nadere informatie

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities.

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. N e e r, 2 6 m e i 2 0 1 0 Visie & Beleid Beste lezer, Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. Indien u opmerkingen, suggesties of vragen heeft, laat ons dit weten.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag)

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag) > VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES II Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (namiddag) Aanwezig: 18 leerlingen Vertegenwoordiging: Vrij Technisch Instituut Leuven, Sint-Theresia-instituut Kortrijk,

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Ik hou van mijn job omdat

Ik hou van mijn job omdat Ik hou van mijn job omdat Naar aanleiding van de viering van 40 jaar CC s en GC s in Vlaanderen, lanceerden we in januari 2013 onze LeuksteEnquêteOoit. We vroegen aan alle personeelsleden, vrijwilligers

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

Vrijdag 7 september 2012

Vrijdag 7 september 2012 Vrijdag 7 september 2012 Met maar liefst 7 deelnemers was Meetria paraat in Almere voor het NK Triathlon. Bij de hele deed een trio snelle mannen mee; Roel Brosens/zwemmen, Patrick Damen/fietsen en Guy

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

Vroeg Interventiedienst Drugs

Vroeg Interventiedienst Drugs VRIND Vroeg Interventiedienst Drugs Als aan ouders gevraagd wordt wat hun grootste bekommernissen zijn voor hun kinderen in de toekomst, dan scoort 'drugs' zeer hoog. Ouders maken zich zorgen over drugs.

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee!

Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee! Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee! Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 1.1. AANLEIDING... 3 1.2. DOELSTELLING... 4 2. ACHTERGRONDINFORMATIE... 6 2.1. STICHTING ALL FOR ONE... 6 2.2. INITIATIEFNEMERS...

Nadere informatie

Royal Antwerp Hockey Club. Sponsordossier Galabal 2014

Royal Antwerp Hockey Club. Sponsordossier Galabal 2014 Royal Antwerp Hockey Club Sponsordossier Galabal 2014 I N T R O D U C T I E Geachte Heer, Mevrouw, Op vrijdag 14 maart 2014 bundelen enkele leden van Royal Antwerp Hockey Club hun krachten om een spetterend

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

Goeiemiddag in Gent, stad in volle groene verandering!

Goeiemiddag in Gent, stad in volle groene verandering! Beste vrienden, Goeiemiddag in Gent, stad in volle groene verandering! Vooreerst, en vanuit de grond van mijn hart: Bedankt! Bedankt om al weken keihard campagne te voeren. Bedankt voor jullie tijd, energie,

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw

Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Voorstelling Onafhankelijk Leven vzw Waarvoor staat Onafhankelijk Leven vzw? 1. Visie Onafhankelijk Leven vzw gaat met volle kracht voor een samenleving waar alle personen met beperking controle hebben

Nadere informatie

LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS. ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs

LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS. ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs LOPKE OVERZICHT ALGEMENE FICHES, VERHALEN EN ACTIVITEITENFICHES DERDE KLEUTERKLAS ECEGO-Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs Overzicht algemene fiches Lopke 3 de kleuterklas: algemene fiche

Nadere informatie

Concept van een ontmoetingsplaats

Concept van een ontmoetingsplaats Concept van een ontmoetingsplaats Algemene omschrijving Zowel uit de verschillende bezoeken in Brussel, Antwerpen, Frankrijk en Italië, als uit ons onderzoek, blijkt dat ontmoetingsplaatsen voor kinderen

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap

Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap 11 juli Vakantieoefeningen Vandaag een Bijzondere Dag: Feest van de Vlaamse Gemeenschap Bijbelhoekje: het verhaal van de verloren zoon. Deel 5. Lees het verhaal, dan kun je de vraagjes oplossen. Er wordt

Nadere informatie

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter De dageraad Fragment Frank Norbert Rieter Copyright Frank Norbert Rieter Alle rechten voorbehouden. Correspondentieadres: St Geertruidestraat 27 6521 KG Nijmegen toneelteksten@ijlbode.nl De dageraad Personages

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis

Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Johannes 14:1-3 en 28 - Hemelvaart: op weg naar thuis Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be participatie 4de conferentie van het netwerk participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk Vrijwilligers: We zijn met zo n 1.200.000 in Vlaanderen, onze samenleving draait erop. In sport, jeugdwerk,

Nadere informatie

internaat ter Tuine Ieper

internaat ter Tuine Ieper internaat internaat ter Tuine Ieper Een plek waar jongeren zich thuis voelen! Meisjes en jongens van één van de Ieperse katholieke secundaire scholen zijn welkom in het Internaat Ter Tuine Ieper. Het internaat

Nadere informatie

KERMIS EN JAARMARKT BELSELE

KERMIS EN JAARMARKT BELSELE KERMIS EN JAARMARKT BELSELE PROGRAMMA november 2013 Beste Belselenaar, Beste lezer, Elf november, 11.11.11 en de winterjaarmarkt, drie begrippen in Belsele, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Elf november

Nadere informatie

Samen. tegen. armoede

Samen. tegen. armoede Samen tegen armoede projectenoproep 2011 Welzijnszorg vzw - Lisa Van Damme Welzijnszorg vzw steunt jaarlijks meer dan 150 projecten van organisaties die zich inzetten in de strijd tegen armoede en sociale

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem

Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem Hoe nieuwe trekkers werven? Geert Vansieleghem 1 www.cocreatie.net - www.de-raet.be vorming, training, opleiding en procesbegeleiding op maat voor besturen, organisaties, verenigingen en bedrijven 2 Werven

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet.

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet. 5 e zondag van Pasen - Een woning met vele kamers Bij Johannes 14 : 1-14 Hoe dorsten wij te weten wie Gij zijt. Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne

O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne O-.L-.Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen Kontich-Kazerne Mensen voor Mensen en Rouwzorg Mensen voor Mensen is een vrijwilligersorganisatie, werkzaam in de wijk Kontic-Kazerne (KOKA), die zich bekommert om de menselijke

Nadere informatie

Ellen Schild. Tineke Groen

Ellen Schild. Tineke Groen Ellen Schild Tineke Groen Jaar in jaar uit besteden we in Mebest aandacht aan fraaie afbouwprojecten. Achter elk van die projecten zitten vakmensen. Vakmensen die het bedenken, vakmensen die het maken.

Nadere informatie

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen.

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Advies Kinder- en Jongerentelefoon Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Parlementaire vraag van de heer J. Roegiers over bijkomende subsidiëring van de Kinder- en Jongerentelefoon

Nadere informatie

HET HEIKE Editie 21 Mei Juni 2013

HET HEIKE Editie 21 Mei Juni 2013 HET HEIKE Bezigheidstehuis De Hei Kruisberg 16 2480 Dessel Editie 21 Mei Juni 2013 KARAOKE IN DE SWING Het feest kan beginnen, Want wij zijn binnen. Iedereen zong zijn eigen ding, Tijdens de karaoke in

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Anne-Marie Poorthuis en Sjanneke Werkhoven De netwerkmultiloog is een methode om veel mensen in een organisatie te betrekken bij een organisatiethema

Nadere informatie

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi De Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi 1 Ter inspiratie Dit jaar was het de tweede keer dat ik de cursus De Verdieping van de Fotobond afdeling Utrecht t-gooi mocht begeleiden. Het was

Nadere informatie

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 1. Inleiding De Stichting KombijMij is op 20 februari 2012 opgericht en geïnitieerd door Kees en Liesbeth van Bolhuis. De directie, Kees en Liesbeth van Bolhuis en het bestuur

Nadere informatie

Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend.

Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend. Een goede lezer wordt begrijpend. Een goede luisteraar wordt begrijpend. Eerste druk, 2014 2014 Johanna de Vos isbn: 9789048432172 nur: 728 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel

Nadere informatie

Plakzijde Schutblad links Schutblad rechts Ziek Eerder verscheen: Niks zeggen! Bekroond met een Vlag en Wimpel 2008 www.gideonsamson.nl www.leopold.nl Gideon Samson Ziek Leopold / Amsterdam Voor Jolijn,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga Hieronder staan de teksten van nieuwe liedjes, zodat jullie ze thuis ook kunnen oefenen: 'k Heb Jezus nodig heel mijn leven 'k Heb Jezus nodig, heel mijn leven. 'k Heb Jezus nodig, dag aan dag, in m'n

Nadere informatie

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1

Nadere informatie

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl Signaleren en aanpak van eenzaamheid www.cvo.vu.nl Meer informatie over deze brochure vindt u op de website www.cvo.vu.nl. Op deze site kunt u exemplaren van de brochure bestellen of een PDF-bestand downloaden.

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie