gemeente de brand op de faculteit bouwkunde van de TU Delft de Schipholcrash de strandrellen in Hoek van Holland.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "gemeente de brand op de faculteit bouwkunde van de TU Delft de Schipholcrash de strandrellen in Hoek van Holland."

Transcriptie

1 APRIL 2010 NUMMER 1 JAARGANG 12 GEMEENTEBULLETIN Informatie over risicomanagement voor gemeenten Risico- en verzekeringsmanagement binnen uw gemeente In deze uitgave is er uitgebreid aandacht voor een diversiteit aan actuele onderwerpen. Vanuit Aon willen wij u graag ondersteunen bij risico- en verzekeringsmanagement. Deze onderwerpen bieden u handvatten om binnen uw gemeente optimaal risico- en verzekeringsmanagement toe te passen. Daarnaast vind u informatie over de dienstverlening van het COT. De afgelopen jaren is het COT uitgebreid in het nieuws gekomen omtrent onder meer: de brand op de faculteit bouwkunde van de TU Delft de Schipholcrash de strandrellen in Hoek van Holland. De uitgebreide expertise van het COT op het gebied van crisis- en veiligheidsmanagement is een zeer goede aanvulling op de bestaande dienstverlening van Aon. Wij wensen u veel leesplezier toe! Zekerheid over Verborgen Gebreken Steeds meer gemeenten bemoeien zich, net als private opdrachtgevers, minder met de uitvoering van het bouwproces. Zij doen dit onder meer door de opdrachten niet meer in detail voor te schrijven. Dit mede in verband met eventuele aansprakelijkheden en bezuinigingsmaatregelen op ingenieursactiviteiten. INHOUD: RISICO- EN VERZEKERINGSMANAGEMENT EUROPESE AANBESTEDINGEN RISICO S HOUDEN ZICH NIET AAN GEMEENTEGRENZEN VERBORGEN GEBREKEN EVEN VOORSTELLEN... COLLECTIEVE ONGEVALLEN- CONTINUÏTEITSMANAGEMENT BIJ VERZEKERING GEMEENTEN

2 GEMEENTEBULLETIN INFORMATIE OVER RISICOMANAGEMENT VOOR GEMEENTEN Daar waar zij vroeger zelf voor het ontwerp zorgden en alleen opdrachten gaven om hun ontwerp uit te voeren, leggen gemeenten nu vaak de verantwoordelijkheid voor het totale project bij de uitvoerende partijen, zoals projectontwikkelaars en (hoofd)aannemers. MEER KANS OP FOUTEN? Bouwprocessen vergen vaak het uiterste van de partijen die hierbij betrokken zijn. Door toepassing van nieuwe materialen, veranderende processen en tijdsdruk wordt van aannemers, architecten en constructeurs geëist dat zij innovatief zijn en met steeds vernieuwende en uitdagender ontwerpen en oplossingen komen. Dat dit kan leiden tot een omgeving waar mogelijk meer kans op fouten ontstaat, is niet uit te sluiten. ZEKERHEID ZONDER INMENGING De vraag is op welke wijze de gemeente de meeste zekerheid kan verkrijgen dat financiële schade niet bij haar terechtkomt zonder dat zij teveel bij het bouwproces betrokken is. We hebben het hier dan over financiële schade als gevolg van fouten bij de realisering van een bouwproject. DEEL VAN RISICO S BIJ VERZEKERAARS De gemeente zou kunnen besluiten om voor het werk een Verborgen Gebreken Verzekering te (laten) sluiten. Een speciale verzekering waardoor een deel van de risico s wordt overgenomen door verzekeraars. De gemeente kan de polis zelf afsluiten maar zij kan dit ook door de projectontwikkelaar of de aannemer laten doen. Omdat deze dekking nog geen algemeen gebruik is, dient het afsluiten vast te worden gelegd in het bouwcontract. DE VERBORGEN GEBREKEN VERZEKERING De Verborgen Gebreken Verzekering biedt de gemeente tot 10 jaar na oplevering van het bouwproject verzekeringsdekking voor (dreigende) materiële schade aan de constructieve delen van het project als gevolg van een eigen gebrek voortkomend uit: Ontwerpfouten Materiaalfouten Uitvoeringsfouten MEER DAN EEN VERZEKERING ALLEEN Door het sluiten van een Verborgen Gebreken Verzekering wordt in vele gevallen dekking geboden voor de financiële gevolgen indien zich een schade manifesteert. Daarnaast vindt er een extra controle plaats op het ontwerp en de uitvoering. Slechts een beperkt aantal gespecialiseerde technische verzekeraars is bereid deze dekking te bieden. Als onlosmakelijk onderdeel van de dekking geldt dat door een onafhankelijke deskundige, de zogenaamde Technical Inspection Service (TIS) controles worden uitgevoerd op de berekeningen, het ontwerp en (juiste verwerking van) materialen. De TIS voert dus ook namens verzekeraars gedurende de uitvoering van het werk controles uit. Alleen bouwprojecten die aan de gestelde eisen voldoen krijgen bij oplevering een goedkeuringscertificaat van de TIS. Alleen wanneer de TIS dit certificaat heeft afgegeven komt de dekking definitief tot stand. Voor de TIS-bedrijven is recent een certificatiemodel geïntroduceerd. Hierdoor zijn opdrachtgevers en verzekeraars van een optimale onafhankelijke inspectie verzekerd. Ook hier geldt dat er momenteel 2 A P R I L N U M M E R 1 J A A R G A N G 1 2

3 meerdere TIS-bedrijven actief zijn hetgeen een positieve invloed heeft op de kosten die door verzekerden worden betaald. Door het inschakelen van een TIS kan de gemeente besluiten dat zij op een andere (meer beperkte) wijze toezicht houdt op een bouwproject waardoor mogelijk op de toezicht- of directiekosten kan worden bespaard. VERGOEDING VAN DE HERSTELKOSTEN Mocht een project onverhoopt toch een verborgen gebrek vertonen waardoor schade ontstaat, dan kan de gemeente voor vergoeding van de herstelkosten direct een beroep doen op de polis. De dekking voorziet in geval van ontwerpfouten meestal ook in vergoeding van de kosten van verbetering. SAMENHANG MET ANDERE VERZEKERINGEN Voor een reken- of ontwerpfout kan de beroepsaansprakelijkheidsverzekering van de adviseurs worden aangesproken. De vergoeding onder deze verzekering is echter in de meeste gevallen beperkt tot: directe kosten schaden die zich manifesteren tot uiterlijk 5 jaar na oplevering het honorarium van de betreffende adviseur Daarnaast moet ook worden aangetoond dat de schade daadwerkelijk het gevolg is van een ontwerp- of rekenfout. Indien de schade het gevolg is van een materiaal- of uitvoeringsfout dient de aannemer of projectontwikkelaar te worden aangesproken. Voor een beroep op de Verborgen Gebreken Verzekering is de schuldvraag van ondergeschikt belang, iedere vorm van een eigen gebrek is in beginsel verzekerd. Naast de beroepsaansprakelijkheidsverzekering is voor bijna elk bouwproject wel een Construction All Riks verzekering van kracht. Deze verzekering biedt na de bouwtermijn dekking voor materiële schade gedurende de onderhoudstermijn. Deze termijn is echter beperkt tot de termijn conform bestek of bouwcontract en veelal niet langer dan 12 maanden. De Verborgen Gebreken Verzekering biedt dekking gedurende 10 jaar na oplevering. DE ROL VAN AON Aon is sinds de introductie van de Verborgen Gebreken Verzekering in Nederland door Allianz nauw betrokken geweest bij de verdere ontwikkeling hiervan. Zo is door de inspanningen van Aon het aantal verzekeraars dat deze verzekeringsvorm accepteert sterk gegroeid. Hierdoor is er concurrentie ontstaan hetgeen verzekerden een premievoordeel kan opleveren. Samengevat biedt de systematiek van bouwen met een Verzekerde Gebreken Verzekering gemeenten extra zekerheid ten aanzien van de kwaliteit bij de uitvoering van bouwprojecten. Daarnaast heeft de gemeente gedurende 10 jaar een verzekering die in onverhoopte gevallen voor een groot deel van de financiële gevolgschade op komt. MEER WETEN? Voor meer informatie over dit product, neem contact op met Frits Brandjes, of Theo van Eijmeren, 3

4 GEMEENTEBULLETIN INFORMATIE OVER RISICOMANAGEMENT VOOR GEMEENTEN Collectieve ongevallenverzekering inclusief politiek molest Als een werknemer een dienstongeval overkomt waardoor hij komt te overlijden of invalide raakt, kan de werkgever verplicht worden een schadevergoeding te betalen. Uit de jurisprudentie van de afgelopen jaren blijkt dat de druk op werkgevers groter wordt! De werkgever moet voor de rechter kunnen bewijzen dat hij al het mogelijke heeft gedaan om zijn werknemer te beschermen tegen dienstongevallen. Daarnaast zien we dat de rechter ook vaak beslist dat de werkgever gehouden is een adequate verzekering voor zijn werknemers af te sluiten. Of hij moet de werknemer in de gelegenheid stellen zelf voor een adequate verzekering zorg te dragen. Wat precies een adequate verzekering is, daar laat de rechter zich vooralsnog niet over uit. TOENEMENDE AGRESSIE VAN BURGERS Uit onderzoek van Binnenlandse Zaken blijkt dat 65% van de burgemeesters en wethouders en 49% van de raadsleden ervaring heeft met verbaal of fysiek geweld. Vooral burgemeesters, wethouders, ambtenaren van bouw en woningtoezicht, sociale diensten, parkeerwachters en rampenbestrijders lopen kans op materiële of immateriële schade als gevolg van toenemende agressie van burgers. MOLESTSCHADE WEL OF NIET VERZEKERD Veel bestaande ongevallenverzekeringen kennen een uitsluiting voor molestschades. Sommige gemeentes hebben voor hun risico -ambtenaren een aparte politiek molest ongevallenpolis ingekocht. Deze verzekering komt dan naast de eventuele gewone collectieve ongevallenpolis. SPECIALE ONGEVALLENVERZEKERING Aon heeft in samenwerking met verzekeraars een speciaal product ontwikkeld: een collectieve ongevallenverzekering inclusief politiek molest. Deze verzekering biedt net als de gewone ongevallenverzekering een 24-uurs dekking. Daarnaast biedt het ook dekking voor zogenaamd politiek molest voor alle ambtenaren. Dit houdt in dat voor alle raadsleden, commissieleden, stagiaires en inleenkrachten die in opdracht van verzekeringnemer werkzaamheden verrichten, een dekking voor molest geldt tijdens diensttijd. Deze ambtenaren dienen wel opgenomen te zijn in de daarvoor bestemde administratie. Daarnaast biedt deze verzekering een secundaire dekking voor schade aan materiële eigendommen van verzekerde inclusief zijn/haar inwonende gezinsleden, ten gevolge van molest. MEER WETEN? Wilt u meer informatie over dit onderwerp, neem dan contact op met Henriette Veenman van Aon Risk Services, tel of 4 A P R I L N U M M E R 1 J A A R G A N G 1 2

5 Europese aanbestedingen: continueren of opnieuw aanbesteden? Wanneer dient een lopende verzekering die eerder Europees aanbesteed is, opnieuw aanbesteed te worden? Zoals met veel vragen rond het aanbestedingsrecht, valt het antwoord niet eenvoudig te geven. Verzekeringen worden meestal gesloten voor een periode van één jaar met stilzwijgende verlenging voor één jaar. Aldus kan de verzekeringsovereenkomst voor onbepaalde tijd doorlopen. GEEN VERPLICHTING TOT PERIODIEKE HERAANBESTEDING Een veel voorkomende misvatting is dat een verzekeringsovereenkomst periodiek zou moeten worden heraanbesteed om de markt een kans te geven op het contract te offreren. De Europese regelgeving kent echter geen verplichting tot periodieke heraanbesteding. Met andere woorden: een verzekeringsovereenkomst kan bij herhaling verlengd worden zonder dat een aanbesteding hoeft plaats te vinden. WIJZIGING OVEREENKOMST REDEN TOT HERAANBESTEDING? Alleen bij een wijziging in de verzekeringsovereenkomst komt heraanbesteding om de hoek kijken. Echter, niet elke wijziging van de verzekeringsovereenkomst hoeft tot een heraanbesteding te leiden. Dat is alleen het geval als het gaat om een zogenaamde wezenlijke wijziging van de overeenkomst. WEZENLIJKE WIJZIGING JA/NEE De volgende aan de rechtspraak ontleende criteria (beknopt weergegeven) kunnen worden gehanteerd om te bepalen of er sprake is van een wezenlijke wijziging. 1 Opnieuw onderhandelen Als de wijziging dermate substantieel is dat partijen (verzekerde/verzekeraars) opnieuw wensen te onderhandelen. Dit speelt bijvoorbeeld als een gemeente haar brandverzekering wenst om te zetten naar uitgebreide condities met een aangepast eigen risico. 2 Andere offerte Indien de door te voeren wijziging tot een andere premie of voorwaarden zou hebben geleid, zou deze bij de aanvang van de overeenkomst reeds hebben bestaan. Voorbeeld: als het gemeentelijke wagenpark niet meer tegen cascoschade verzekerd hoeft te worden. 3 Uitbreiding diensten Er is sprake van een wezenlijke wijziging als er sprake is van een belangrijke uitbreiding van de door de verzekeraar te verlenen diensten. De situatie speelt ook als van de verzekeraars activiteiten op het gebied van risicobeheersing worden verwacht. 4 Wijziging economisch evenwicht partijen Hiervan is bijvoorbeeld sprake als een substantiële premieverhoging wordt doorgevoerd op grond van het schadeverloop. 5

6 GEMEENTEBULLETIN INFORMATIE OVER RISICOMANAGEMENT VOOR GEMEENTEN OVERGAAN OP AANBESTEDING MET BELEID Als één van de genoemde omstandigheden aanwezig is, dan kan worden aangenomen dat opnieuw tot aanbesteding dient te worden overgegaan. Waar precies de grens ligt, is in het algemeen niet exact aan te geven. Overigens moet niet te snel worden aangenomen dat er sprake is van een wezenlijke wijziging. Zo werd het vervangen van de prijsindex door een andere index door de rechter aangemerkt als slechts een objectieve aanpassing aan gewijzigde omstandigheden en niet als een wezenlijke wijziging. Het blijft natuurlijk verstandig om in geval van twijfel tot aanbesteding over te gaan, dit om een mogelijke overtreding van de Europese regels te voorkomen. MARKTOMSTANDIGHEDEN VAN POSITIEVE INVLOED Een heraanbesteding kan uiteraard zinvol zijn als bijvoorbeeld de marktomstandigheden sinds het afsluiten van de verzekering ingrijpend zijn gewijzigd en deze verzekering tegen gunstigere condities af te sluiten zou zijn. Dit speelt bijvoorbeeld bij aansprakelijkheidsverzekeringen voor gemeenten. Tot voor twee jaar terug waren er slechts twee verzekeraars in dit marktsegment actief, namelijk Centraal Beheer en de OVO. Inmiddels is daar een derde aanbieder bijgekomen, Delta Lloyd/Chartis. De ervaring van de afgelopen twee jaar leert dat deze verruiming van de markt een voor gemeenten zeer positief effect heeft op de verzekeringspremies. MEER WETEN? Omdat de uitkomst van een aanbesteding echter niet van tevoren vaststaat, is het raadzaam om advies in te winnen. Aon heeft zicht op de markt en kan goed wat de eventuele voordelen van een nieuwe aanbesteding zijn. Voor meer informatie, neem contact op met Peter Gille, tel , Even voorstellen... Met ingang van 1 januari 2010 is mr. Jos van den Biggelaar verantwoordelijk voor onder andere de publieke sector binnen Aon Nederland. Hij volgt drs. Pieter Dijkstra op die verantwoordelijk wordt voor de klantgroep Zorg. Jos van den Biggelaar is ruim 14 jaar werkzaam bij Aon. In de afgelopen jaren was hij eindverantwoordelijk voor alle regiokantoren. Daarvoor was hij als accountmanager met name actief in de publieke sector. Voor velen van u is hij waarschijnlijk geen onbekende. DIRECT KLANTCONTACT Voor Van den Biggelaar wordt met deze functiewisseling invulling gegeven aan zijn wens om meer direct in contact te staan met de klant. "De klant is waar we het uiteindelijk allemaal voor doen. Ik wil daar graag mijn steentje aan bijdragen. De publieke sector en met name de gemeentemarkt ken ik al vele jaren en spreekt mij zeer aan. Het is een dynamisch segment waarin de afgelopen jaren al veel is veranderd maar waar we zeker nog een hoop goede dingen kunnen doen. Aon heeft hierbij een uitstekende uitgangspositie en de ambitie om 'DE' overheidsmakelaar te worden (voor zover we dit nog niet zijn). Ook het komende jaar laten we weer veel van ons horen. Er zijn al diverse regionale bijeenkomsten gepland, ook onze relatiedag komt er weer aan. Het enthousiasme is groot, de plannen dienovereenkomstig", volgens Van den Biggelaar. 6 A P R I L N U M M E R 1 J A A R G A N G 1 2

7 Continuïteitsmanagement bij Gemeenten 2009 is binnen Nederlandse gemeenten in meerdere opzichten het jaar van de pandemie gebleken. Al voordat er in Mexico sprake was van de eerste Mexicaanse griepverschijnselen had het Ministerie van Binnenlandse Zaken al een oproep gedaan. In het kader van de Nationale Risicobeoordeling werden gemeenten opgeroepen om zich voor te bereiden op een mogelijke wereldwijde pandemie. Deze oproep werd naast de gemeenten ook neergelegd bij overige (semi)overheidsinstanties en bedrijven en organisaties die onderdeel uitmaken van de vitale infrastructuur, zoals energie, gezondheidszorg en openbaar vervoer. OPSTELLEN PANDEMIEPLAN In het kader hiervan heeft de VNG in samenwerking met Aon veel gemeenten ondersteund bij het opstellen van een pandemieplan. Meer dan 200 gemeenten hebben de drie voorlichtingsessies bezocht. Voorbeeldmateriaal is beschikbaar gesteld en veel vragen zijn beantwoord. Het oorspronkelijke plan om zich voor te bereiden op een pandemie werd al snel achterhaald door de praktijk van de dreigende Influenza A H1N1, de officiële benaming van de Mexicaanse griep. Tot een gedegen voorbereiding kon het niet meer komen doordat er al sprake was van een crisis -situatie. Inmiddels is de aandacht voor de Mexicaanse griep weer volledig weggeëbd op een enkel verdwaald bericht in de krant na. De Nederlandse gemeenten hebben zo de eerste schreden gezet op het pad van Continuïteitsmanagement, een proces dat in het bedrijfsleven al veel meer gemeengoed is. EFFICIËNT EN EFFECTIEF REAGEREN Continuïteitsmanagement is een proces dat organisaties in staat stelt om efficiënt en effectief te reageren op een continuïteitsbedreigend evenement. Hierdoor wordt de weerbaarheid verhoogd en worden de belangen van de verschillende stakeholders (werknemers, inwoners, diensten, etc.) zo goed mogelijk gewaarborgd. Elke organisatie voert activiteiten en processen uit om uiteindelijk de producten en diensten te kunnen leveren en zodoende de organisatiedoelstellingen te kunnen realiseren. Hierbij maakt elke organisatie gebruik van middelen om de output van de processen te kunnen realiseren. De belangrijkste middelen zijn: Mensen, vaardigheden en kennis Gebouwen en infrastructuur Technologie (machines en ICT) Leveranciers en partners 7

8 GEMEENTEBULLETIN INFORMATIE OVER RISICOMANAGEMENT VOOR GEMEENTEN Op het moment dat één van deze middelen uitvalt, kan de continuïteit van één of meerdere processen in gevaar komen. Als dit kritieke processen betreft kan dat weer een bedreiging vormen voor de continuïteit van de organisatie. Bijvoorbeeld bij het uitbreken van een pandemie valt het middel mensen voor een groot gedeelte gedurende enkele weken uit. CALAMITEIT VAN EEN ANDERE ORDE Met bovenstaande dreiging heeft elke gemeente het afgelopen jaar te maken gehad. Vrijwel alle gemeenten hebben een inventarisatie van kritieke processen uitgevoerd en een continuïteitsplan grieppandemie opgesteld. Maar wat nu als de gemeentelijke organisatie getroffen wordt door een calamiteit waarbij een ander belangrijk middel uitvalt? Denk bijvoorbeeld aan: Grootschalige brand in gemeentehuis of andere kritieke locatie Uitval van ICT-faciliteiten Uitval van belangrijke partner door bijvoorbeeld faillissement Stroomuitval In hoeverre is uw organisatie voorbereid op een dergelijke calamiteit? Heeft u voor deze calamiteiten een duidelijke uitwijkstrategie waarbij de processen weer hersteld kunnen worden binnen de minimale hersteltijd? Heeft u in de tussenliggende periode mogelijkheden om werkzaamheden handmatig of op een andere locatie (thuis) uit te laten voeren? Allerlei vragen waarvoor binnen Continuïteitsmanagement een antwoord zal worden gezocht. CONTINUÏTEITSMANAGEMENT STAP VOOR STAP Continuïteitsmanagement is een managementproces, hieronder globaal weergegeven. Deze aanpak is gebaseerd op een internationaal erkende standaard (BS25999). 1 Uitvoeren Business Impact Analyse ( BIA) Een eerste stap is weten welke processen kritiek zijn voor uw organisatie. Dit wordt Business Impact Analyse genoemd. Daarbij wordt geïnventariseerd welke middelen nodig zijn om de processen tot minimaal niveau te kunnen uitvoeren. Deze exercitie is tot op zekere hoogte al uitgevoerd tijdens de pandemieplanning, maar dan met de nadruk op het voorhanden hebben van voldoende personeel. Bij Continuïteitsmanagement moet dan ook worden gekeken naar de overige benodigde middelen. Per kritiek proces zal moeten worden bepaald wat de maximaal acceptabele uitvaltijd is, welke vergeleken dient te worden met de herstelcapaciteiten. Ontstaat hier een verschil dan moet u maatregelen treffen om dit verschil te dichten (gap analyse). 2 Ontwikkelen strategie Vervolgens is het van belang om een strategie te ontwikkelen waarlangs u de processen wenst te herstellen. Dit klinkt ingewikkeld, maar komt er eenvoudigweg op neer dat u vooraf nadenkt of u bijvoorbeeld gebruik gaat maken van tijdelijke uitwijk in eigen beheer (andere locatie) of uitbesteden aan derden. Maar dit kan ook betrekking hebben op het leveranciersbeleid waarbij u voor kritieke middelen altijd minimaal twee leveranciers aanhoudt. 3 Opstellen herstelplan De herstelstrategie is uitgangspunt voor het uitwerken van het herstelplan. Hierin legt u procedures vast om te komen tot herstel van de processen binnen de gestelde maximale uitvaltijd. 8 A P R I L N U M M E R 1 J A A R G A N G 1 2

9 4 Testen, trainen en onderhoud Als laatste stap zorgt u ervoor dat het plan wordt getest en een plaats geeft in de organisatie met eigenaarschap en taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot onderhoud. CRISISMANAGEMENT VERSUS CONTINUÏTEITSMANAGEMENT Crisismanagement bij gemeenten is veelal gebaseerd op externe evenementen en bedreigingen voor de lokale gemeenschap. Het crisisteam is gespecialiseerd in met name hulpverlening en communicatie. Continuïteitsmanagement omvat ook de continuïteit van de interne processen van de gemeentelijke organisatie. Tijdens de implementatie van pandemieplannen bleek dat veel crisisorganisaties bij gemeenten onvoldoende zijn voorbereid om een crisis op te vangen die de continuïteit van interne organisatie bedreigt. MEER WETEN? Tijdens de implementatie van het lokale pandemieplan zijn inventarisaties uitgevoerd en methodes gebruikt (veelal uit de toolkit van het ministerie van BZK), die op relatief eenvoudige wijze kunnen worden uitgebreid naar een breder continuïteitsplan. Ervaren consultants van Aon Global Risk Consulting ondersteunen u graag bij het vormgeven van uw Continuïteitsmanagement. Neem contact op met Rubert Nieuwenhuis, tel , of Roeland van der Zee, tel , Risico s houden zich niet aan gemeentegrenzen Na bijna 40 jaar accountmanagerschap bij Aon, ging hij in november met pensioen. Martin van Ewijck blikt zes dagen voor wat hij de definitieve ommekeer noemt, nog één keer terug. Op hoe risicomanagement bij gemeenten zich door de jaren heen ontwikkelde. En op de klanten die hij als verzekeringsdeskundige met raad en daad terzijde stond. Risicomanagement is in essentie heel eenvoudig, begint Van Ewijck resoluut. Het is niets meer en niets minder dan heel bewust omgaan met risico s. Of je dat nu doet in je eigen huishouden met kleine kinderen of in het groot bij organisaties; het uitgangspunt blijft hetzelfde. Je begint met het in kaart brengen van risico s en vervolgens zoek je passende maatregelen om die risico s beheersbaar te maken. ZORGVULDIGE AANPAK Een succesvolle samenwerking vereist volgens Van Ewijck een zorgvuldige aanpak. We werken binnen Aon vanuit de problematiek van een gemeente. Er wordt een risicoscan uitgevoerd en we ontwikkelen in samenwerking met de klant een financieringsplan, daarop baseren we risicobeleid. Op basis daarvan bekijken we of een oplossing gefinancierd kan worden uit het eigen vermogen van de gemeente of bijvoorbeeld met een verzekering. Dat proces doorlopen is de basis van succes, weet Van Ewijck. En we 9

10 GEMEENTEBULLETIN INFORMATIE OVER RISICOMANAGEMENT VOOR GEMEENTEN blijven betrokken, ook nadat het contract is getekend. Dat is de kwaliteit van een goede verzekeringsmakelaar: maatschappelijke en juridische veranderingen detecteren, zodat de klant hier snel op kan inspelen. We doen dus veel meer dan alleen een verzekering leveren. ECHT GOEDE IDEEËN Tien jaar geleden was Van Ewijck betrokken bij het opzetten van de Aon-tak die zich richt op de publieke sector. Hoewel al snel bleek dat de expertise van Aon uiterst toepasbaar is in de gemeentewereld, liep hij ook direct aan tegen wringende zaken. Zaken waarvan sommige ook nu nog spelen. Een procesaanpak klinkt mooi, maar de keuze voor een verzekering door gemeenten, wordt vaak niet gemaakt op basis van een proces van analyse en afweging. Gemeenteambtenaren die beslissen over risicomanagement en verzekeringen hebben echt goede ideeën, maar zij zitten hiërarchisch gezien vaak te laag in de organisatie. Dan ontwikkelde ik in goed overleg een aanpak, maar dan hield een leidinggevende alsnog de boot af: er moest gewoon snel een zo goedkoop mogelijke verzekering komen. Om die reden heeft 80% van de gemeenteambtenaren problemen om een geschikt product in huis te implementeren. PREMIE VERSUS WAARDE Het recent ingevoerde systeem van aanbestedingen bemoeilijkt een optimale aanpak ook nog eens, zo vindt Van Ewijck. Bij selectierondes wordt vaak primair gekeken naar de prijs. De vraag of het product optimaal aansluit bij het risicoprofiel van de gemeente dreigt dan op de tweede plaats te komen. Dat is jammer, want een prijskaartje zegt niks. Het gaat om de waarde die een verzekering vertegenwoordigt. Pas bij schade blijkt de werkelijke waarde van een contract. Ik ken de voorbeelden waarbij een zorgvuldige afweging vooraf, veel meer zou hebben opgeleverd dan de premiebesparing, aldus Van Ewijck. 3 SOORTEN RISICO S Van Ewijck: Voor risicobeheersing moeten gemeentelijke organisaties kijken naar drie zaken: 1. de bescherming van hun bezittingen; 2. de bescherming rond de mens; 3. de bescherming van hun vermogen. Risico s rond bezittingen zijn het eenvoudigst te verzekeren: de waarde van bezittingen is namelijk goed in te schatten. Ook risico s rond de mens zijn relatief goed te verzekeren door de intensieve Nederlandse sociale wetgeving. Het meeste risico loopt de gemeente met haar eigen vermogen. Grote financiële schade kan ontstaan door veranderende regelgevingen en verantwoordelijkheden, afgifte van foutieve vergunningen, schadeclaims en juridische procedures. Dit zijn lastig te voorspellen zaken waarbij een risicoanalyse echt gewenst is. FUNCTIE MET GEWICHT Kritisch en behulpzaam. Een spin in het web, zo typeert Van Ewijck zijn rol als adviseur. Ik vond het altijd een uitdaging om mijn contactpersonen bij de gemeenten handvatten te geven waarmee zij zelf binnen de organisatie succesvol konden zijn. Mijn boodschap aan ambtenaren is nog altijd: word geen doorgeefluik. Zorg dat er naar je geluisterd wordt. Het geven van advies, gevraagd en ongevraagd, was 10 A P R I L N U M M E R 1 J A A R G A N G 1 2

11 voor de verzekeringsexpert al die jaren een groot genoegen. Ik heb mensen verder geholpen: van het opbouwen van een carrière tot het voorkomen dat colleges B&W vielen. Dit was de mooiste baan die ik me kan bedenken. Ik zou het zo weer doen. ADVIES: ZOEK DE ONDERLINGE SAMENWERKING Tot slot heeft Van Ewijck nog een laatste advies voor gemeenten. Ik wil ambtenaren van gemeenten en provincies vooral meegeven meer de onderlinge samenwerking te zoeken. Risico s houden zich niet aan gemeentegrenzen. Daarom wordt bijvoorbeeld rampenbestrijding ook al zoveel mogelijk regionaal gecoördineerd. Bovendien komen fouten voort uit gaten in de kennis. Onderken dat en bundel krachten en kennis. Breng ook intern het gewicht van de functie onder de aandacht. Laat zien dat door het zorgvuldig omgaan met risico s uiteindelijk veel meer geld, gemeenschapsgeld nota bene, bespaart dan met blind staren op premies. Martin van Ewijck bij Aon In 1970 trad Van Ewijck als verzekeringsmakelaar in dienst bij verzekeringsmaatschappij D. Hudig & Co, op de afdeling Transport. Hudig & Co werd in 1972 Hudig-Langeveldt Groep en ging in 1991 op in de Amerikaanse Aon Corporation. Met de schaalvergroting van het bedrijf, verlegde ook Van Ewijck zijn grenzen. Zo was hij jarenlang accountmanager voor Swedish Match, een Zweeds concern dat onder meer 90% van de Nederlandse sigarenfabrieken in handen heeft. Tevens was hij betrokken bij de ontwikkeling van een internationaal verzekeringsprogramma voor Granaria Holdings, een Nederlandse investeringsmaatschappij met auto- en ruimtevaartfabrieken in de Verenigde Staten en Europa. Vanaf eind jaren 90 zette Van Ewijck zijn kennis in bij de ontginning van een nieuwe specialisatie voor Aon: risicomanagement in de publieke sector. De Aon-koffer is rijk gevuld met kennis en ervaring. Die nam ik mee naar elke klant. Samen met mijn eigen visitekaartje natuurlijk, volgens Martin van Ewijck. 11

12 EB NU ALGEMENE OPINIËRENDE INFORMATIE OP HET GEBIED VAN EMPLOYEE BENEFITS REDACTIE CONTACT Jolande Waterschoot Marijke Pool Marijke Pool Johan Blanc Peter Hartman Hans Bouma tel Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Aon Nederland. 6294aa

Goed risicomanagement voor optimale zorg

Goed risicomanagement voor optimale zorg Goed risicomanagement voor optimale zorg Goed risicomanagement voor optimale zorg Marktwerking, grote investeringstrajecten, kritische zorgverzekeraars en mondige consumenten maken de dagelijkse zorgpraktijk

Nadere informatie

Bestek 11-35-WN Constructie All Risks Verzekering. Aanleg complexe infrastructuur rondom Leeuwarden. Ten behoeve van Provinsje Fryslân

Bestek 11-35-WN Constructie All Risks Verzekering. Aanleg complexe infrastructuur rondom Leeuwarden. Ten behoeve van Provinsje Fryslân Nota van Inlichtingen Bestek 11-35-WN Constructie All Risks Verzekering Aanleg complexe infrastructuur rondom Leeuwarden Ten behoeve van Provinsje Fryslân Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 INLEIDING...

Nadere informatie

STABU & Aon. Agenda. Aon. Aon in Nederland. Aon

STABU & Aon. Agenda. Aon. Aon in Nederland. Aon STABU & Aon Agenda Aon Besteksparagraaf & brochure Samenhang verzekering en contract Verschillen Type verzekeringen Hoe (niet) te handelen Vragen Bouw 7 juni 2011 Caroline Vial Sr. Broker Ruben de Bruin

Nadere informatie

Medische Aansprakelijkheid

Medische Aansprakelijkheid Medische Aansprakelijkheid Ziekenhuizen zijn jarenlang geconfronteerd met zeer beperkte Om dit mogelijk te maken introduceert Aon Medische Aansprakelijkheid mogelijkheden om medische aansprakelijkheidsrisico

Nadere informatie

Risico s tijdens en na de bouw. focus op belangen Opdrachtgever. mei 2011

Risico s tijdens en na de bouw. focus op belangen Opdrachtgever. mei 2011 Risico s tijdens en na de bouw focus op belangen Opdrachtgever mei 2011 Programma Risicoprofiel Opdrachtgever en bouwprojecten De (schade-) praktijk Enkele belangrijke verzekering bij bouwprojecten Overzicht

Nadere informatie

Krijg grip op verzuim

Krijg grip op verzuim Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness Krijg grip op verzuim Aon verzuimadvies Risk. Reinsurance. Human Resources. Krijg grip op verzuim Er zijn verschillende redenen waarom het belangrijk

Nadere informatie

Payroll Monitor Projectvoorstel 2013

Payroll Monitor Projectvoorstel 2013 Payroll Monitor Projectvoorstel 2013 Daniël Rijnbeek Managing Consultant Corporate Wellness Inhoudsopgave 1 Sociale verzekeringen... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Onze dienstverlening... 4 2 Payroll Monitor...

Nadere informatie

Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Meeùs is onderdeel van AEGON.

Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Meeùs is onderdeel van AEGON. Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Verzekeringen, PENSIOENEN, hypotheken met het accent op Ù Meeùs is onderdeel van AEGON. Meeùs Bouw & Infra:

Nadere informatie

NATIONALE VAN 1903. Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief

NATIONALE VAN 1903. Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief NATIONALE VAN 1903 Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief Nationale van 1903 Coöperatieve U.A., en haar rechtsvoorgangers, biedt

Nadere informatie

Krijg grip op verzuim

Krijg grip op verzuim Aon Hewitt Krijg grip op verzuim Aon verzuimadvies Risk. Reinsurance. Human Resources. Krijg grip op verzuim Er zijn verschillende redenen waarom het belangrijk is dat u uw verzuimproces goed heeft ingericht.

Nadere informatie

ECCVA/U200801099 Lbr. 08/126

ECCVA/U200801099 Lbr. 08/126 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8021 betreft zorgverzekering gemeenten uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U200801099 Lbr. 08/126 bijlage(n) datum 9 juli 2008

Nadere informatie

Platform Stelselherziening

Platform Stelselherziening Allianz Global Corporate & Specialty Allianz Nederland Corporate Platform Stelselherziening De verzekeringsoplossing Gouda, 4 februari 2015 Niek Vonk en Freek Schipper Inhoud Welke verzekeringen zijn er

Nadere informatie

Krijg grip op verzuim

Krijg grip op verzuim Aon Hewitt Krijg grip op verzuim Risk. Reinsurance. Human Resources. Krijg grip op verzuim Er zijn verschillende redenen waarom het belangrijk is dat u uw verzuimproces goed heeft ingericht. Wanneer u

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

GEMEENTEBULLETIN. Nieuwe producten, nieuwe diensten. informatie over risicomanagement voor gemeenten INHOUD: AANPASSING DREMPELWAARDEN 2008-2009

GEMEENTEBULLETIN. Nieuwe producten, nieuwe diensten. informatie over risicomanagement voor gemeenten INHOUD: AANPASSING DREMPELWAARDEN 2008-2009 APRIL 2008 NUMMER 1 GEMEENTEBULLETIN informatie over risicomanagement voor gemeenten Nieuwe producten, nieuwe diensten Afgelopen jaar was weer een bewogen jaar in de gemeentesector. Niet in de laatste

Nadere informatie

dienstenwijzer Wij zijn adviseurs op het gebied van verzekeringen, hypotheken en andere financiële diensten.

dienstenwijzer Wij zijn adviseurs op het gebied van verzekeringen, hypotheken en andere financiële diensten. dienstenwijzer Van der Eijk Assurantiën BV Dorpsstraat 86 1182 JG Amstelveen Telefoon: 020-4538118 Fax: 020-4538121 E-mail: office@vandereijkassurantien.nl A. Inleiding Informatie over onze dienstverlening

Nadere informatie

Bouw- en Montageverzekering

Bouw- en Montageverzekering Bouw- en Montageverzekering Bouw- en Montageverzekering Bouwprojecten staan bloot aan allerlei risico s zoals brand, storm, diefstal en vandalisme. Ook kan een constructiefout de oorzaak zijn van onvoorziene

Nadere informatie

Onderwijs Totaal Polis

Onderwijs Totaal Polis Onderwijs Totaal Polis Eén verzekeringspolis voor onderwijsinstellingen Alle denkbare verzekeringen gebundeld Eén aanspreekpunt Jaarlijks automatische optimalisering van polisvoorwaarden En: Heldere en

Nadere informatie

Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness. WGA-hiaatverzekering. voor extra inkomenszekerheid. Risk. Reinsurance. Human Resources.

Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness. WGA-hiaatverzekering. voor extra inkomenszekerheid. Risk. Reinsurance. Human Resources. Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness WGA-hiaatverzekering voor extra inkomenszekerheid Risk. Reinsurance. Human Resources. Corporate Wellness Werknemers zijn cruciaal voor uw continuïteit

Nadere informatie

Allianz Nederland Schadeverzekering. Standaard Doorlopende Bouw- en Montageverzekering

Allianz Nederland Schadeverzekering. Standaard Doorlopende Bouw- en Montageverzekering Allianz Nederland Schadeverzekering Standaard Doorlopende Bouw- en Montageverzekering Uw project verzekerd van succes met de Standaard Doorlopende Bouw- en Montageverzekering Tijdens bouwprojecten of installatiewerkzaamheden

Nadere informatie

Hoe verzeker je continuïteit? De Machineschadeverzekering. van Nassau. Als het ingewikkeld wordt, zijn wij op ons best.

Hoe verzeker je continuïteit? De Machineschadeverzekering. van Nassau. Als het ingewikkeld wordt, zijn wij op ons best. Hoe verzeker je continuïteit? De Machineschadeverzekering van Nassau Als het ingewikkeld wordt, zijn wij op ons best. De Machineschadeverzekering houdt rekening met de complexe productierisico s van geavanceerde

Nadere informatie

uw kenmerk ons kenmerk ECWGO/U201402358 Lbr. 14/093 CvA/LOGA 14/06

uw kenmerk ons kenmerk ECWGO/U201402358 Lbr. 14/093 CvA/LOGA 14/06 vnig Vereniging van Nederlandse Gemeenten Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft VNG maakt afspraken met Loyalis voor gevolgen aftopping pensioengevend

Nadere informatie

Doorlopende Installatie-/ Montageverzekering

Doorlopende Installatie-/ Montageverzekering Bijzondere polisvoorwaarden 654-96 Doorlopende Installatie-/ Montageverzekering Wegwijzer zie artikel Artikel D.1 Algemene begripsomschrijvingen Algemene begripsomschrijvingen D.1 Omzet D.1.1 Testen D.1.2

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen

Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Uitkomsten onderzoek Aanvullende Zorgverzekeringen Publicatie datum: 12 november 2015 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante financiële markten. Als onafhankelijke

Nadere informatie

Hoe verzeker je een bouwproces?

Hoe verzeker je een bouwproces? Hoe verzeker je een bouwproces? De Construction All Risk verzekering van Nassau Als het ingewikkeld wordt, zijn wij op ons best. De CAR-verzekering houdt rekening met de complexe risico s van dynamische

Nadere informatie

Ik ben Eigenrisicodrager en nu?

Ik ben Eigenrisicodrager en nu? Ik ben Eigenrisicodrager en nu? Wanneer u dit leest heeft u ervoor gekozen om eigenrisicodrager te worden voor de WGA. Waarschijnlijk is dit een overwogen keuze geweest waarbij u zich ook heeft laten informeren

Nadere informatie

Rechtsbijstandverzekering voor Gemeenteambtenaren

Rechtsbijstandverzekering voor Gemeenteambtenaren Rechtsbijstandverzekering voor Gemeenteambtenaren Zekerheid voor ambtenaren Toenemende claimbewustheid De claimbewustheid in Nederland neemt toe. Steeds vaker worden ambtenaren verantwoordelijk gesteld

Nadere informatie

SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL ADVIES EN BEMIDDELING PARTICULIERE SCHADE EN UITVAARTVERZEKERINGEN

SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL ADVIES EN BEMIDDELING PARTICULIERE SCHADE EN UITVAARTVERZEKERINGEN SERVICE ABONNEMENT FINANCIEEL ADVIES EN BEMIDDELING PARTICULIERE SCHADE EN UITVAARTVERZEKERINGEN Introductie U heeft via ons kantoor één of meerdere (particuliere) schade- of uitvaartverzekeringen afgesloten

Nadere informatie

CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig?

CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig? CAR verzekering: heeft mijn VvE dat nodig? De laatste tijd wordt aan mij steeds vaker gevraagd of een VvE zelf een bouwverzekering moet afsluiten of dat dit aan de aannemer/projectontwikkelaar overgelaten

Nadere informatie

NnL. CAR-/Montagewijzer

NnL. CAR-/Montagewijzer CAR-/Montagewijzer Informatie over risico's in de bouw en ondersteuning bij uw advies Bouw- en installatiebedrijven lopen behoorlijke risico s. Zo komt het regelmatig voor dat een bouwof installatiebedrijf

Nadere informatie

MEVAS Risicomanagement Programma.

MEVAS Risicomanagement Programma. nederlandse organisatie van ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in de metaal MEVAS Risicomanagement Programma. Inhoud MEVAS Risicomanagement Programma. 3 Stappen die passen bij uw organisatie. 4

Nadere informatie

Als werkgever toe aan Collectief Ontslag? Let op de volgende Spelregels

Als werkgever toe aan Collectief Ontslag? Let op de volgende Spelregels Als werkgever toe aan Collectief Ontslag? Let op de volgende Spelregels Veel ondernemers krijgen in verband met de wereldwijde economische crisis te maken met teruglopende omzetten en/of resultaten. Helaas

Nadere informatie

Risicomanagement Transities

Risicomanagement Transities Risicomanagement Transities 1. Inleiding In deze rapportage worden de risico s en de mogelijke beheersmaatregelen benoemd die verband houden met de te realiseren transities rondom Jeugdzorg, Participatie

Nadere informatie

Inkomensverzekeringen

Inkomensverzekeringen Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness Inkomensverzekeringen De oplossing voor inkomstenterugval van uw werknemers Risk. Reinsurance. Human Resources. Corporate Wellness Werknemers zijn

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Het dienstverleningsdocument U heeft als onze (potentiele) relatie recht op een gedegen, onafhankelijk en duidelijk advies alsmede een goede begeleiding. En dat is ook precies

Nadere informatie

Beroeps, bedrijfsaansprakelijkheids- en ongevallenverzekering Register Belastingadviseurs

Beroeps, bedrijfsaansprakelijkheids- en ongevallenverzekering Register Belastingadviseurs Beroeps, bedrijfsaansprakelijkheids- en ongevallenverzekering Register Belastingadviseurs Kenmerken Algemeen Eén polis die zowel dekking biedt voor zuivere vermogensschade als voor zaak- en personenschade.

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Service Level Agreement. Van

Service Level Agreement. Van Service Level Agreement Van Voor. Paraaf Pagina 1 van 8 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2 Modulaire opbouw dienstverlening 3 3. Module communicatie 3 4. Module beheer 4 5. Voorwaarden voor opdrachtgever 5

Nadere informatie

levensverzekeringen schadeverzekeringen spaarrekeningen hypotheken kredieten beleggen in fondsen Onze adresgegevens zijn:

levensverzekeringen schadeverzekeringen spaarrekeningen hypotheken kredieten beleggen in fondsen Onze adresgegevens zijn: van Hagedoorn Assurantiën. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over wie wij zijn en onze werkwijze. In dit document geven wij u een beschrijving van onze diensten en de tarieven. Wie

Nadere informatie

hoe zorgt u voor uw werknemers en organisatie?

hoe zorgt u voor uw werknemers en organisatie? Pandemie: hoe zorgt u voor uw werknemers en organisatie? De laatste jaren zijn er diverse dreigingen voor het ontstaan een pandemie geweest. Denk aan SARS en het vogelgriepvirus H5N1. Daarbij werd telkens

Nadere informatie

Verslag van Mandema Update Zorg & Verzuim

Verslag van Mandema Update Zorg & Verzuim Verslag van Mandema Update Zorg & Verzuim De overheid trekt zich steeds meer terug als het gaat om zaken rond ziekte en verzuim van werknemers. Na het ontstaan van het WAO-gat in 1993 is alles in een stroomversnelling

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

De CAR-/Montageverzekeringswijzer

De CAR-/Montageverzekeringswijzer De CAR-/Montageverzekeringswijzer Informatie over risico s in de bouw en ondersteuning bij uw advies Bouw- en installatiebedrijven lopen behoorlijke risico s. Zo komt het regelmatig voor dat een bouw-

Nadere informatie

Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s. Bedrijfsverzekeringen. CyberEdge van AIG

Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s. Bedrijfsverzekeringen. CyberEdge van AIG Bescherming tegen de gevolgen van cyber risico s Bedrijfsverzekeringen CyberEdge van AIG Wat zijn cyber risico s? Cyber risico s zijn een vaststaand gegeven in een wereld van informatie, informatiesystemen

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS 2003. Ons Middelbaar Onderwijs, Tilburg Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Doorbraak in Financial Services

Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Succesvol managen is een boeiend spel van stappen vooruit zetten en risico s verlagen. Dat doet u, maar wij óók. En zo ontwikkelden wij een

Nadere informatie

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG Gemeente Tilburg en werkgevers in de (semi)publieke sector 1 Inleiding Ambulancepersoneel, buschauffeurs, medewerkers van zorginstellingen, gemeentes,

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Inleiding Gedurende de afgelopen jaren is er in de financiële branche veel veranderd. Mede als gevolg van deze veranderingen zijn de eisen, gesteld aan financiële dienstverleners,

Nadere informatie

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor Dienstenwijzer U bent van plan de zorg voor uw voorziening(en) toe te vertrouwen aan ons kantoor, of heeft reeds een of meer voorziening(en) toevertrouwd aan ons kantoor. U kunt ervan overtuigd zijn dat

Nadere informatie

Leeswijzer Aedes Neprom Model Basisopdracht Adviseurs

Leeswijzer Aedes Neprom Model Basisopdracht Adviseurs 1.1 Aedes en Neprom hebben in samenwerking met bedrijfsjuristen binnen de Neprom, de Werkgroep Bedrijfsjuristen van Aedes en VBTM Advocaten een Aedes Neprom model basisopdracht met bijbehorende voorwaarden

Nadere informatie

Hoe verzeker je zowel ontwerp als uitvoering?

Hoe verzeker je zowel ontwerp als uitvoering? Hoe verzeker je zowel ontwerp als uitvoering? De Design & Constructverzekering van Nassau Als het ingewikkeld wordt, zijn wij op ons best. Machinebouw- en installatiebedrijven krijgen steeds vaker vragen

Nadere informatie

In dit hoofdstuk van de Modelaanpak Evenementen wordt een beschrijving gegeven van het maken van een risicoanalyse.

In dit hoofdstuk van de Modelaanpak Evenementen wordt een beschrijving gegeven van het maken van een risicoanalyse. Risicoanalyse Inleiding Risico s analyseren is een manier om vooruit te kijken, niet een manier om achteraf te beoordelen wat er mis is gegaan. Een risicoanalyse is een methode waarbij nader benoemde risico

Nadere informatie

MODEL. veiligheid door samenwerking

MODEL. veiligheid door samenwerking MODEL Integrale Brandveiligheid Bouwwerken veiligheid door samenwerking Brandveiligheid Rookmelders, sprinklersystemen en brandtrappen; brandveiligheidsmaatregelen vullen elkaar aan en zijn vaak onlosmakelijk

Nadere informatie

Bouwen met voorsprong

Bouwen met voorsprong Bouwen met voorsprong Trends en ontwikkelingen vanuit Engineering en Schadelastreductie Marcel Hanssen Aon Global Risk Consulting Rotterdam Property Risk Control & Engineering Schadelastbeheersing & Bedrijfscontinuïteit

Nadere informatie

Brochure service dienstverlening

Brochure service dienstverlening Brochure service dienstverlening Haaker & Daas Haaker & Daas Verzekeringen en Hypotheken Hypotheek service Inleiding Ons kantoor is gespecialiseerd in het adviseren en bemiddelen in financiële diensten

Nadere informatie

dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014

dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014 dpm groep Specialist in de culturele sector Brochure Cursussen & Trainingen 2014 DPM groep DPM groep is al 15 jaar actief partner voor bedrijven en instellingen, met name binnen de culturele sector. Wij

Nadere informatie

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren

ACTIES. OndernemingScan. Een objectieve kijk. voor groei. vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode. de methode om toegevoegde waarde te genereren OndernemingScan Een objectieve kijk vanuit de Ervaringsgerichte Groei Methode de methode om toegevoegde waarde te genereren ACTIES voor groei 1 De OndernemingScan, onderdeel van de Ervaringsgerichte Groei

Nadere informatie

Verzekeringenbeleid. December 2011 Verseon: 98125

Verzekeringenbeleid. December 2011 Verseon: 98125 Verzekeringenbeleid December 2011 Verseon: 98125 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Kader blz.3 3. Doel blz. 5 4. Schaderisico s goed in beeld blz.5 5. Preventieve maatregelen blz.6 6. Geen onnodige

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Schadeverzekeringen en abonnement Hypotheken Midden Nederland BV

Algemene voorwaarden Schadeverzekeringen en abonnement Hypotheken Midden Nederland BV Algemene voorwaarden Schadeverzekeringen en abonnement Hypotheken Midden Nederland BV In dit document wordt de dienstverlening omschreven zoals van toepassing is bij het afsluiten en beheer van uw schadeverzekeringen

Nadere informatie

04/06/2015. Verzekeren van bronbemalingen, hoe zit dat? Platformbijeenkomst Bronbemaling, 2 juni 2015. Stephan Vooijs

04/06/2015. Verzekeren van bronbemalingen, hoe zit dat? Platformbijeenkomst Bronbemaling, 2 juni 2015. Stephan Vooijs Verzekeren van bronbemalingen, hoe zit dat? Platformbijeenkomst Bronbemaling, 2 juni 2015 Stephan Vooijs 1 Agenda Introductie Wat ziet de verzekeraar als bronbemaling? Welke eisen stelt de Schade? En dan.

Nadere informatie

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank Samen sterker U wilt inzicht in de risico s die u loopt en de financiële consequenties daarvan. U wilt weten hoe u met deze risico s kunt omgaan, of het

Nadere informatie

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag bezoekadres Kneuterdijk 1 2514 EM Den Haag correspondentieadres Postbus 90613 2509 LP Den Haag

Nadere informatie

Deelname aan het collectief

Deelname aan het collectief Deelname aan het collectief onze dienstverlening en bijbehorende kosten Op alle diensten van Bedrijfsverzekering Collectief zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. De algemene voorwaarden kun je

Nadere informatie

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Het aanschaffen van systemen en producten die een bepaalde veiligheid moeten waarborgen kan niet vergeleken

Nadere informatie

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS

KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS KLACHTENREGELING ONS MIDDELBAAR ONDERWIJS 2011. Ons Middelbaar Onderwijs, Tilburg Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT VERSIE 2012.2 Getekend voor ontvangst: Katwijk,.(datum).. (handtekening 1) (handtekening 2).. Op alle diensten die door Binnendijk & Van Rijsbergen worden geleverd zijn Algemene

Nadere informatie

van de crisis in de bedrijfsverzekeringen

van de crisis in de bedrijfsverzekeringen gemeente Eindhoven Dienst Algemene en Publiekszaken Raadsbij lage nummer 68 Inboeknummer oz TooosoS Beslisdatum 88rW s maart zooz Dossiernummer ato.ros Raadsbijlage Vragen van het raadslid de heer B. Gerard

Nadere informatie

Zorgen voor uw werknemers is zorgen voor uw bedrijf

Zorgen voor uw werknemers is zorgen voor uw bedrijf Zorgen voor uw is zorgen voor uw bedrijf Natuurlijk wilt u als werkgever goede aan uw bedrijf binden. Door goed voor uw te zorgen, zorgt u ook voor (de continuïteit van) uw bedrijf. Bij goed werkgeverschap

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 6 Onderwerp: Inkoop en aanbestedingsbeleid Datum: 17 maart 2015 Portefeuillehouder: Dhr. N.L. Agricola Decosnummer: 326 Informant:

Nadere informatie

Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken. Vrieling Adviesgroep. Gewoon beter. vrieling.

Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken. Vrieling Adviesgroep. Gewoon beter. vrieling. Verzekeringen Makelaardij Hypotheken Pensioenen Employment Benefits Bankzaken Vrieling Adviesgroep Gewoon beter vrieling adviesgroep Vrieling Adviesgroep Enthousiast Onafhankelijk Betrokken Creatief Integer

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER SCHAKEL ADVIES B.V. Dit document wordt u aangeboden door Schakel Advies B.V., Prinses Margrietstraat 3, 3466 LL te Waarder.

DIENSTENWIJZER SCHAKEL ADVIES B.V. Dit document wordt u aangeboden door Schakel Advies B.V., Prinses Margrietstraat 3, 3466 LL te Waarder. Dit document wordt u aangeboden door Schakel Advies B.V., Prinses Margrietstraat 3, 3466 LL te Waarder. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over onze werkwijze. Als u besluit van onze

Nadere informatie

In deze rapportage bespreken wij al uw lopende verzekeringen. Dat zijn:

In deze rapportage bespreken wij al uw lopende verzekeringen. Dat zijn: In deze rapportage bespreken wij al uw lopende verzekeringen. Dat zijn: Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering WEGAM/WEGASverzekering Opstalverzekering Inventaris/goederenverzekering Bedrijfsschadeverzekering

Nadere informatie

: Loyalis Schade N.V., gevestigd te Heerlen, verder te noemen Verzekeraar

: Loyalis Schade N.V., gevestigd te Heerlen, verder te noemen Verzekeraar Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2015-208 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, en mr. B.F. Keulen en drs. L.B. Lauwaars R.A., leden en mr. A. Westerveld, secretaris) Klacht ontvangen

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN ingediend door: U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2002.1004 (026.02) tegen: hierna te noemen 'klager', hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTENWIJZER/DIENSTVERLENINGSDOCUMENT Op grond van de Wet financieel toezicht (Wft) zijn wij verplicht u voorafgaand aan de totstandkoming van een (financiële) overeenkomst/opdracht tot dienstverlening

Nadere informatie

Risico s beheren in een veranderende wereld

Risico s beheren in een veranderende wereld GRAS SAVOYE I BELGIË Risico s beheren in een veranderende wereld Advies, bescherming en risicobeheer: Van ondernemingen en hun werknemers Van vrije beroepen Van particulieren Wij willen u kennen u begrijpen

Nadere informatie

Factsheet Penetratietest Informatievoorziening

Factsheet Penetratietest Informatievoorziening Factsheet Penetratietest Informatievoorziening Since the proof of the pudding is in the eating DUIJNBORGH - FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815NC Breda +31 (0) 88 16 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: Aan: Onderwerp: Brief gemeente Utrechtse Heuvelrug met zienswijze Noordvleugelprovincie Datum: dinsdag, 1 oktober 2013 14:05:40 Bijlagen: Verzonden brief UH met Zienswijze Noordvleugelprovincie.pdf

Nadere informatie

In geval van nood zijn wij ook buiten kantoortijden bereikbaar via telefoonnummer 06-27008004.

In geval van nood zijn wij ook buiten kantoortijden bereikbaar via telefoonnummer 06-27008004. Dienstenwijzer Inleiding Ons kantoor heeft zich gespecialiseerd in financiele diensten. Graag willen wij u informeren hoe wij te werk gaan. In onze werkwijze staat u, als klant, centraal. Uw persoonlijke

Nadere informatie

Koor- en dirigentendag. Studiedag 17/09/2011

Koor- en dirigentendag. Studiedag 17/09/2011 Koor- en dirigentendag Studiedag 17/09/2011 -- 1. Vanbreda Risk & Benefits 2. Koor 3. Mensen 4. Middelen 5. Vermogen 6. Contact 1. Vanbreda Risk & Benefits Grootste onafhankelijke verzekeringsmakelaar

Nadere informatie

De CollegeBeschermingpolis

De CollegeBeschermingpolis De CollegeBeschermingpolis Zekerheid voor collegeleden, raadsleden en ambtenaren Toenemende claimbewustheid De claimbewustheid in Nederland neemt toe. Steeds vaker worden bestuurders en ambtenaren verantwoordelijk

Nadere informatie

Huis en Zekerheid Onroerend goed Hypotheken Verzekeringen Pensioenen

Huis en Zekerheid Onroerend goed Hypotheken Verzekeringen Pensioenen Huis en Zekerheid geeft kleur aan uw persoonlijk advies Onroerend goed Hypotheken Verzekeringen Pensioenen Bankzaken Huis en Zekerheid Abonnement Financieel Advies en bemiddeling particuliere schadeverzekering

Nadere informatie

Balieplus Ziekteverzuimverzekeringen marktverkenning en rapportage t.b.v. mantelcontract 2012 Najaar 2011 Aon Hewitt Consulting Corporate Wellness

Balieplus Ziekteverzuimverzekeringen marktverkenning en rapportage t.b.v. mantelcontract 2012 Najaar 2011 Aon Hewitt Consulting Corporate Wellness Balieplus Ziekteverzuimverzekeringen marktverkenning en rapportage t.b.v. mantelcontract 2012 Najaar 2011 Aon Hewitt Consulting Corporate Wellness Inhoudsopgave 1 Algemeen... 1 2 Conclusie en Advies...

Nadere informatie

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk Binnenkort voert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een aantal veranderingen door in de wijze waarop de WGA wordt gefinancierd. Deze wijzigingen maken het voor zorginstellingen aantrekkelijker

Nadere informatie

TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN. Volmacht Overig. Bijlage E10 ----------------------

TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN. Volmacht Overig. Bijlage E10 ---------------------- TOETSTERMEN INHAAL-/PE-EXAMEN Volmacht Overig Bijlage E10 ---------------------- College Deskundigheid Financiële Dienstverlening Juni 2013, Den Haag 1 ALGEMENE KENNIS EN VAARDIGHEDEN KENNIS Eindterm 1a

Nadere informatie

Kennismaking met de dienstverlening van Hokke Vogelaar & Den Haan

Kennismaking met de dienstverlening van Hokke Vogelaar & Den Haan Dienstenwijzer Kennismaking met de dienstverlening van Hokke Vogelaar & Den Haan Hokke Vogelaar & Den Haan Maseratilaan 6 3261 NA Oud-Beijerland Website: www.hokkevogelaardenhaan.nl Telefoon: 0186-640082

Nadere informatie

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Regelmatig lopen vrouwen die last hebben van Hyperemesis Gravidarum (HG) tegen arbeidsrechtelijke problemen aan. Contracten worden niet verlengd, er wordt gedreigd

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Skyline Hypotheken B.V. Zadelmakerstraat 59 2984 CC Ridderkerk Telefoonnummer: 0180-712 860 Faxnummer: 0180-412 076 Email: info@skylinehypotheken.nl Kamer

Nadere informatie

Business Continuity Management

Business Continuity Management Business Continuity Management Aart Bitter - 14 januari 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Praktijk case Wij zijn als bierbrouwerij voorgedragen om onze producten te leveren aan het Holland House tijdens het

Nadere informatie

Pensioenadvies. Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld

Pensioenadvies. Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld Pensioenadvies Uw pensioenregeling helder en degelijk in beeld Pensioenregelingen en toezicht Pensioen is een arbeidsvoorwaarde die wordt afgesproken tussen werkgever en werknemer met als primaire doelstelling

Nadere informatie

Impactanalyse Participatiewet

Impactanalyse Participatiewet Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness Impactanalyse Participatiewet Risico s en kansen die ontstaan als gevolg van de Participatiewet Risk. Reinsurance. Human Resources. Inleiding Om

Nadere informatie

WFD Dienstenwijzer Versie april 2007. Inleiding. Wie zijn wij? Geachte relatie,

WFD Dienstenwijzer Versie april 2007. Inleiding. Wie zijn wij? Geachte relatie, WFD Dienstenwijzer Versie april 2007 Inleiding Geachte relatie, Met ingang van 1 januari 2006 is binnen de assurantiebranche de Wet Financiële Dienstverlening (Wfd) van kracht. De Wfd eist dat consumenten,

Nadere informatie

Het Gouden Handdrukplan

Het Gouden Handdrukplan Het is uw gouden handdruk. Daar nemen wij geen risico s mee. Het Gouden Handdrukplan Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in levensverzekeringen, pensioenen

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT D it document wordt u aangeboden door R-B & A en Partners. Wij zijn adviseurs en bemiddelaars op het gebied van Bedrijfsmatige en Particuliere Verzekeringen, Pensioenen, Levensverzekeringen,

Nadere informatie

Erfrente verdient nieuwe kans. Petra van der Ham - den Haan Productspecialist Leven bij Reaal

Erfrente verdient nieuwe kans. Petra van der Ham - den Haan Productspecialist Leven bij Reaal Erfrente verdient nieuwe kans Petra van der Ham - den Haan Productspecialist Leven bij Reaal 1 Een blik in onze verzekeringsportefeuille leert ons al snel dat de erfrente vroeger voornamelijk als aanvullende

Nadere informatie