3 De overheid geeft veel geld uit. Het geld daarvoor ontvangt de overheid van burgers en bedrijven die aan de overheid belasting moeten betalen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3 De overheid geeft veel geld uit. Het geld daarvoor ontvangt de overheid van burgers en bedrijven die aan de overheid belasting moeten betalen."

Transcriptie

1 Hoofdstuk 6: Kan de overheid dat regelen? Weer naar school. a Leerplicht geldt voor kinderen tot en met het leerjaar waarin zij 16 jaar worden. Na het laatste schooljaar van de leerplicht begint de kwalificatieplicht. Met de kwalificatieplicht wordt de leerplicht verlengd tot de dag dat de leerling een startkwalificatie heeft gehaald. Of tot de dag dat de leerling 18 jaar wordt. Een startkwalificatie is een havo-, vwo- of mbo niveau 2, 3. of 4- diploma. b Eigen antwoord. c Het is belangrijk dat zoveel mogelijk leerlingen een diploma behalen. Je hebt dan meer kans op werk. Het is goed voor de economie als zoveel mogelijk mensen een baan hebben. De overheid hoeft minder werkloosheidsuitkeringen te verstrekken, en heeft meer belastinginkomsten. Weet je het nog? 1 Het Rijk, de provincies en de gemeenten. 2 C 3 De overheid geeft veel geld uit. Het geld daarvoor ontvangt de overheid van burgers en bedrijven die aan de overheid belasting moeten betalen. 4 De rijksbegroting is een overzicht van alle inkomsten en uitgaven die het Rijk in het komende jaar verwacht. 5 Ons land is een verzorgingsstaat, omdat ons land een bestaansminimum garandeert voor elke inwoner en zorgt voor goede voorzieningen op het gebied van gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs. 6 A 7 Een volksverzekering is bestemd voor alle inwoners en een werknemersverzekering alleen voor mensen in loondienst. 8 B 9 De WW valt onder de werknemersverzekeringen. Deze verzekering geldt alleen voor mensen in loondienst. Armin heeft een eigen bedrijf en is dus niet in loondienst % x = C ,50 = 75% 1% = 19,50 100% = ( 420,65 : 2.350) x 100 = 17,9% 14 WW, WIA. 15 D 6.1 Wat doet de overheid voor ons?

2 1 De meeste ouders hebben niet genoeg geld om een particuliere school voor hun kind te betalen of hebben er niet zoveel geld voor over. 2 Particuliere sector Collectieve sector a leraar op het Wellinkcollege X b leraren op het Fortuna college X c een hypotheekadviseur X d een ICT-medewerker X X e de caissière bij AH X 3 a Marktwerking zorgt ervoor dat bedrijven de prijs van hun producten laag moeten houden om te kunnen concurreren. Goedkope producten kunnen slechter van kwaliteit zijn. b Als bedrijven slechte producten leveren kunnen consumenten naar de concurrent gaan. Aanbieders van producten moeten dus zorgen dat de producten die zij leveren goed van kwaliteit zijn om geen klanten te verliezen. 4 a Collectieve goederen zijn voor iedereen van belang en ze worden geheel of gedeeltelijk betaald door de overheid. b Rivierdijken zijn voor iedereen belangrijk. Het is lastig om iedere Nederlander er apart voor te laten betalen en de overheid wil de kwaliteit van de dijken in eigen hand houden. 5 a De overheid betaalt mee aan onderwijs en gezondheidszorg om het betaalbaar te houden. b Beide. Individueel belang, omdat mensen met een diploma meer kans hebben op een baan. Algemeen belang, omdat mensen met een diploma meer kans maken op een baan en de gemeenschap dus minder geld kosten (minder uitkeringen). 6 Straatverlichting: algemeen belang, niet individueel te leveren. Bibliotheek: algemeen belang, betaalbaar houden voor iedereen. Rechtbank: betaalbaar houden voor iedereen, kwaliteit bewaken. 7 Eigen antwoord. 8 a Het bedrijf moet goede kwaliteit leveren (bijv. op tijd vuilnis ophalen) en niet te duur zijn. b De bedrijven die het huisvuil willen ophalen zullen met elkaar concurreren op bijvoorbeeld prijs en kwaliteit om de opdracht van de gemeente Hogevelde binnen te halen. 9 a Een aantal jaren geleden deed de overheid PTT Post over aan TNT. b (1) Concurrentie van andere postbedrijven (Sandd en Selekt Mail) en (2) De afname van postbezorging door toenemend gebruik van internet. 10 a Privatiseren betekent dat de overheid taken uitbesteedt of overdraagt aan particuliere bedrijven. Deze particuliere bedrijven moeten met elkaar concurreren en proberen met zo laag mogelijke prijzen zoveel mogelijk klanten te trekken. b De lage prijzen voor producten en diensten kunnen een nadeel zijn. Het kan ten koste gaan van de dienstverlening en de kwaliteit van producten en diensten. 11 a 4,75 = 12,5% 1% = 0,38 100% = 38. b Het afschaffen van subsidie kan ervoor zorgen dat minder mensen een kaartje kopen, omdat het te duur is verbieden 2 accijns, afremmen 3 subsidie, stimuleren 6.2 Waar gaat ons geld naartoe? 13 C

3 14 a Onderwijs en jeugd. b Zorg en Welzijn. c Inkomenssteun. d Voorbeelden: subsidie op kaartjes voor de schouwburg, subsidie voor sportverenigingen, het onderhoud van een sporthal, het neerzetten van kunst in een plantsoen of park. 15 a ( : ) x 100 = 9,6% b : = 3.071,84 16 a Inkomsten uitgaven = b = c ( : ) x 100 = 40,9% 17 Onroerendezaakbelasting: 0,0924% x = 216,68 Rioolrechten: = 326 Afvalstoffenheffing: 322 Hondenbelasting: = 192 Leges: 50,90 + 6,50 = 57,40 Totaal : 1.114,08 18 a Jan Kees de Jager (2012). b De rijksbegroting en de miljoenennota. 19 a Defensie. b Infrastructuur en Milieu. c Gemeente- en Provinciefonds. d Economische zaken, Landbouw en innovatie. 20 a ( 33,6 mld : 254,7 mld) x 100 = 13,2% b 11,3 miljard : 16,5 miljoen = : = 684,85 21 a 90,1 miljard + 70,2 miljard + 64,8 miljard + 9,9 miljard = 235 miljard b Inkomsten 2011: 235 miljard - uitgaven 2011: 254,7 miljard = 19,7 miljard te kort. c Voorbeelden: boetes, rente die de rijksoverheid ontvangt op verstrekte leningen, leges voor paspoorten etc. 22 a Alcohol, tabak en brandstoffen. b Dit wordt kostprijsverhogende belastingen genoemd, omdat je de prijs inclusief belasting aan de leverancier betaalt. Het zijn belastingen die in de prijs van het product zijn opgenomen en op deze manier door de verbruiker worden betaald. 23 a 14,99 = 119% 1% = 0,13 19% = 2,39. b 19 = 106% 1% = 0,18 6% = 1,08 24 Jesse heeft gelijk. Een winkelier verdient niks aan hogere btw-tarieven. Een winkelier moet de ontvangen btw afdragen aan de Belastingdienst. Door hogere btw-tarieven zullen de prijzen van producten stijgen. De kans is dan groot dat consumenten minder zullen kopen. De winkelier loopt dan omzet mis. Zijn winst zal lager uitpakken, als de overige kosten (bijv. personeel, winkelpand) wel gelijk blijven. 6.3 Hoe sociaal zijn we? 25 Sociale zekerheid is bedoeld om inkomen en/of verzorging te garanderen voor personen of gezinnen die niet in staat zijn om daar zelf voor te zorgen. 26 Je kunt uit het schema opmaken dat Nederland een verzorgingsstaat is. Er wordt totaal 130,6 mld uitgegeven aan de sociale zekerheid en zorg. Dit is meer dan de helft van de totale begroting.

4 27 a 31,0 mld + 16,4 mld + 11,1 mld + 3,5 mld + 41,9 mld + 23,0 mld + 3,7 mld = 130,6 mld. b 40,1 mld + 50,0 mld = 90,1 mld - 130,6 mld = 40,5 mld tekort. c De overheid kan de premies verhogen en/of de uitkeringen verlagen. Ook kan er worden bezuinigd op de zorg. 28 a De AOW. b Langdurige zorg en verpleging en medische zorg. 29 a De vader van Thomas krijgt geen nabestaandenuitkering. b 2 x 170 = 340 per maand. 30 a Nee. Een WW-uitkering krijg je alleen als je onvrijwillig ontslagen wordt. b Als je je misdraagt op je werk en je wordt op staande voet ontslagen, is dat je eigen schuld. Je bent dan verwijtbaar werkloos geworden en je hebt geen recht op een WW-uitkering. 31 De hoogte van de WIA-uitkering hangt af van de hoogte van je laatstverdiende loon en van de mate waarin je arbeidsongeschikt bent. 32 Per kwartaal: 278, ,77 = 515, ,32 : 3 maanden = 171,77 per maand. 33 Als andere gezinsleden inkomsten hebben, je over eigen vermogen (spaargeld, eigen huis) beschikt en/of je hebt recht op alimentatie. 34 a Mensen die in de WWB zitten krijgen een bijstandsuitkering die betaald wordt door de overheid. Als er minder mensen in de WWB zitten kost dat dus minder voor de gemeente. b Voorbeelden: Mensen die in de WWB zitten krijgen minder geld dan als ze in loondienst zijn. Ze kunnen zich niet verder ontwikkelen. Ze hebben minder sociale contacten. 35 a Thomas krijgt dan geen WW-uitkering. Hij is tussen de 18 en 27 jaar en hij valt onder de Wet investeren in jongeren (Wij). Hij krijgt van de gemeente een aanbod voor een baan en/of een vorm van opleiding. b Alleen in uitzonderingsgevallen kan Thomas een bijstandsuitkering krijgen. 36 a 50% x = 596,50 b (70% + 20% =) 90% x = 1.073, Waarom stuurt de overheid bij? 37 a Jonggehandicapten kunnen er niets aan doen dat ze arbeidsongeschikt zijn en afhankelijk zijn van een uitkering. b Met de afschaffing van de Wajong wordt bijna 3 miljard euro bespaard. Daarnaast wordt het overzichtelijker omdat er minder wetten / soorten uitkeringen zijn. 38 Een WW-uitkering is een percentage van je loon. Een bijstandsuitkering krijg je alleen als je echt niet zelf in je levensonderhoud kunt voorzien. Er wordt dan ook gekeken naar andere inkomsten, inkomsten van andere gezinsleden, vermogen (spaargeld of eigen huis) en alimentatie. 39 De vader van Thomas moet doorbetaald worden als hij thuis zit. Zijn baas moet een vervanger voor hem zoeken om het werk door te laten gaan. Dit kost extra geld. 40 a De babyboomers gaan met pensioen en de gemiddelde levensverwachting stijgt. b Het geld komt van de premies en het belastinggeld. c De overheid had ook de premies en/of belastingen kunnen verhogen = 15 jaar.

5 42 D 43 a Bij een grotere arbeidsdeelname zijn er meer mensen die premies betalen voor de AOW. b De overheid kan bijdragen in de kosten van de kinderopvang. 44 a Actieven zijn mensen die betaald werk doen, dus de werkende beroepsbevolking. b Inactieven zijn mensen zonder baan, dus ouderen, werklozen en arbeidsongeschikten. c Vrijwilligers. 45 a Als het aantal actieven toeneemt, kunnen de belasting- en premietarieven dalen. b Als het aantal mensen toeneemt dat recht heeft op een uitkering, zullen de belasting- en premietarieven stijgen. c Als meer mensen een uitkering krijgen en de belasting- en premietarieven gelijk blijven, zal de hoogte van de uitkeringen dalen. 46 Een deel van de inkomens van de beroepsbevolking wordt afgestaan in de vorm van premies en belasting. Van dit geld worden de uitkeringen (inkomens) van de mensen zonder baan betaald. 47 Eigen antwoord: bijvoorbeeld: Mee eens. Als het voor bedrijven moeilijk is om personeel te ontslaan, zullen ze ook niet snel (nieuw) personeel aannemen. Anders zitten ze te snel vast aan (duur) personeel waar soms geen werk meer voor is. Mee oneens. Voor bedrijven is het belangrijk een goede band op te bouwen met hun werknemers. Bedrijven waar mensen zich gewaardeerd voelen werken harder, met meer inzet en zijn ook bereid een stapje harder te lopen wanneer dat plotseling nodig is. Mocht een werknemer echt iets helemaal verkeerd doen op zijn werk kan hij op staande voet worden ontslagen. 48 a Bij een lager minimumloon worden de personeelskosten en dus bedrijfskosten lager. Bedrijven zullen dan eerder personeel aannemen. b Als het minimumloon omlaag gaat zullen veel mensen met een minimumloon onvoldoende geld overhouden om redelijk van te leven. Omdat de uitkeringen (bijv. bijstand) ook aan het minimumloon gekoppeld zijn, gaan ook de uitkeringen omlaag. Herhalingsopgaven Paragraaf 6.1 H1 D H2 D H3 a De collectieve goederen worden betaald door de overheid. b Straatverlichting en onderwijs. c Straatverlichting door alle burgers / huishoudens. Onderwijs moet worden betaald door de ouders van leerlingen en de leerlingen zelf. d Als deze voorzieningen geprivatiseerd worden, kost het burgers veel geld. Daarnaast wil de overheid de kwaliteit in eigen hand houden. H4 a De overheid. b Ja. De energieleveranciers concurreren met elkaar. c De energieleveranciers moeten de prijs van hun producten laag houden. De consument kan de goedkoopste leverancier uitkiezen. H5 Alcohol, tabak en brandstoffen. Paragraaf 6.2

6 H6 a Eigen belastingen: 6,9 mln : 9 = ,67 = 1% 13% = 13 x = 9,7 mln 9,7 + 6,9 + 26,0 + 33,6 = 76,2 mln. b zie a: 9,7 miljoen c Onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en hondenbelasting. H7 B ( 275 : ) x 100% = 0,0873% H8 a 63,1 mld + 68,4 mld + 80,3 mld + 28,0 mld = 239,8 mld totale inkomsten. ( 63,1 mld + 68,4 mld) : 239,8 mld x 100 = 54,8% b 29,3% x 28,0 mld = c 239,8 mld + 32,3 mld = 272,1 mld begroot aan totale rijksuitgaven. H9 a Belasting toegevoegde waarde (omzetbelasting). b Btw is een indirecte belasting. Het zit verwerkt in de prijs van een product. H10 a 3.349,85 = 119% 28,15 = 1% 534,85 = 19% b Zonder 19% btw kost de reis Met 20% btw kost de reis c De winst van het reisbureau gaat niet omhoog. De 20% btw moet worden afgedragen aan de Belastingdienst. Paragraaf 6.3 H11 a De werknemersverzekeringen. b De sociale voorzieningen. c De AOW en de Anw behoren tot de volksverzekeringen. H12 a AOW: Iedereen van 65 jaar en ouder krijgt een basisuitkering. b WIA: Als je werknemer bent en door je gezondheid al meer dan twee jaar niet kunt werken, krijg je een WIA-uitkering. c WWB: Als je op geen enkele andere manier in je eigen inkomsten kunt voorzien, krijg je een bijstandsuitkering. H13 a 70% x = b Hij heeft geen recht op een WW-uitkering, omdat hij niet in loondienst werkte. c Als de partner van Janik een inkomen heeft kan zij wellicht ook in het levensonderhoud van Janik voorzien. d = lager ( : 2.050) x 100 = 51,3% lager. Of: ( 998 : 2.050) x 100 = 48,7% 100 % - 48,7% = 51,3% H14 Het sociaal minimum is het bedrag dat je ten minste nodig hebt om van te kunnen leven. Dit bedrag is vastgesteld door de overheid. H15 a Vergrijzing is een gemiddelde stijging in de bevolkingsleeftijd. b De WAO. c Pensioenen en gezondheidszorg. H16 a juist b onjuist c onjuist Paragraaf 6.4 H17 a Als de AOW-leeftijd omhoog gaat heb je pas op latere leeftijd recht op AOW en er is een grotere arbeidsdeelname dus betalen er meer mensen premies voor de AOW. b Als de AOW-premie wordt verhoogd, houden mensen minder nettoloon over. c Als de AOW-uitkering wordt verlaagd, neemt de koopkracht van 65+ ers af. Zeker als je alleen van een AOW moet rondkomen, kan het lastig worden om in je levensonderhoud te

7 voorzien. H18 a Als de arbeidsdeelname stijgt neemt het percentage van de bevolking, dat tot de beroepsbevolking hoort, toe. b Bij een hogere arbeidsdeelname zullen de opbrengsten van belastingen en premies ook hoger zijn. H19 a Een zieke werknemer kan arbeidsongeschikt verklaard worden na twee jaar. b De werkgever moet voor de duur van de arbeidsovereenkomst het loon van de werknemer doorbetalen. H20 Een deel van de inkomens van de beroepsbevolking wordt afgestaan in de vorm van premies en belasting. Van dit geld worden de uitkeringen (inkomens) van de mensen zonder baan betaald. H21 a (9,8 mln : 15,9 mln) x 100 = 61,6% b (9,6 mln : 17,2 mln) x 100 = 55,8% c De actieven in de leeftijd jaar. H22 a Inactieven zijn mensen zonder betaald werk. b Nee. Er zijn in die leeftijdsgroep ook mensen die werkloos zijn of arbeidsongeschikt.

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2015 Per 1 juli 2015 worden de AOW, Anw, WW, WIA, WAO, ZW, TW, Wajong, Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2016 Per 1 juli 2016 worden de Participatiewet, IOAW en IOAZ, AOW, Anw, Wajong, WW, WIA, WAO, ZW en TW aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon per

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Per 1 januari 2015 worden de AOW, Anw, WW, WIA, WAO, ZW, TW, Wajong, Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016

Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016 Uitkeringsbedragen per 1 januari 2016 Per 1 januari 2016 worden de Participatiewet (voorheen WWB), IOAW en IOAZ, AOW, Anw, Wajong, WW, WIA, WAO, ZW en TW aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

Een verantwoord krediet

Een verantwoord krediet Een verantwoord krediet Uw gegevens Dhr. Proefpersoon Mevr. Partner Datum 13 januari 2014 Kantoorgegevens TP Finance Postbus 11000 6969XX Alkmaar 0900-3487658 072-4123589 info@fitsolutions.nl Uw situatie

Nadere informatie

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014

De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 De uitkeringsbedragen per 1 januari 2014 Per 1 januari 2014 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, WWB, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon per 1 januari

Nadere informatie

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013

Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013. Nieuwsbericht 25-06-2013 Uitkeringsbedragen per 1 juli 2013 Nieuwsbericht 25-06-2013 Per 1 juli 2013 worden de AOW, ANW, WW, WIA, WAO, TW, Wajong, Wwb, IOAW en IOAZ aangepast als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn:

Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn: Uitkeringsbedragen per 1 januari 2015 Participatiewet De bijstandsuitkeringen stijgen per 1 januari 2015. De netto normbedragen voor mensen vanaf 21 jaar tot aan pensioen zijn: Gehuwden/samenwonenden per

Nadere informatie

situatie febr 2010 Volksverzekeringen Algemene Ouderdomswet 2 Algemene Nabestaandenwet 2 ANW Algemene kinderbijslagwet 2 AKW

situatie febr 2010 Volksverzekeringen Algemene Ouderdomswet 2 Algemene Nabestaandenwet 2 ANW Algemene kinderbijslagwet 2 AKW situatie febr 2010 Sociale zekerheid te verdelen in twee stukken: Sociale verzekeringen Sociale voorzieningen Sociale verzekeringen worden beheerd/ uitgevoerd door de sociale verzekeringsfondsen (o.a.

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

Gemiddelde van grootteklasse 1734 Overbetuwe. aantal uitkeringen einde kwartaal 3 4 1 2 laatste kwartaal afgerond op tientallen abs. perc. abs. perc.

Gemiddelde van grootteklasse 1734 Overbetuwe. aantal uitkeringen einde kwartaal 3 4 1 2 laatste kwartaal afgerond op tientallen abs. perc. abs. perc. : Sociale Zekerheid-Op-Maat Gemeente Gemiddelde van grootteklasse 1734 Overbetuwe 20.000 tot 50.000 inwoners 2014 2014 2015 2015 ontwikkeling 2014 2014 2015 2015 ontwikkeling aantal uitkeringen einde kwartaal

Nadere informatie

Financiële voordelen voor werkgevers. Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst

Financiële voordelen voor werkgevers. Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst Financiële voordelen voor werkgevers Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst Werken aan perspectief Werken is belangrijk, voor uzelf en voor de maatschappij.

Nadere informatie

Domein E: Concept Ruilen over de tijd

Domein E: Concept Ruilen over de tijd 1. Het bruto binnenlands product is gestegen met 0,9%. Het inflatiepercentage bedraagt 2,1%. Bereken de reële groei van het BBP. 2. Waarmee wordt het inflatiepercentage gemeten? 3. Lees de onderstaande

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012

Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding van de Miljoenennota 2012 Nibud, 16 september 2011 Koopkrachtberekeningen voor huishoudens met extra zorgkosten naar aanleiding

Nadere informatie

Een extra reden om mij aan te nemen. De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad

Een extra reden om mij aan te nemen. De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad Een extra reden om mij aan te nemen De voordelen voor uw toekomstige werkgever als u een WAO-, WIA-, WAZ- of Wajong-uitkering heeft of heeft gehad Werk boven uitkering UWV stimuleert mensen om aan het

Nadere informatie

2016 Nederlandse Associatie voor Examinering Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid niveau 4 1 / 5

2016 Nederlandse Associatie voor Examinering Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid niveau 4 1 / 5 Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2016 Nederlandse Associatie voor Examinering Arbeidsrecht en Sociale Zekerheid niveau 4 1 / 5 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau:

Nadere informatie

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon.

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon. 6.1 De AOW In 1957 is in Nederland de AOW ingevoerd door premiers Willem Drees (PVDA). Iedereen die 65 jaar of ouder is, krijgt een uitkering van de staat. Deze uitkering hangt af van het aantal jaren

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 januari 2010

Sociale verzekeringen per 1 januari 2010 Sociale verzekeringen per 1 januari 2010 11 december 2009 Nr. 09/134 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2010 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen

Nadere informatie

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening.

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening. Hoofdstuk 5 Werken in een eigen bedrijf 5.1 a. De bezittingen zijn altijd door iemand gefinancierd: door de eigenaar (eigen vermogen) en/of door iemand die een lening verschaft (vreemd vermogen). b. Het

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012

Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Sociale Verzekeringen per 1 juli 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014

Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015. Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van chronisch zieken en gehandicapten 2014-2015 Prinsjesdag 2014 Nibud,

Nadere informatie

3.2 De wereld van transacties

3.2 De wereld van transacties 3.2 De wereld van transacties Voorbeeld: Henk gaat een brommer kopen. Hij heeft hiervoor twee mogelijkheden: 1) Hij koopt een tweedehands brommer via Marktplaats.nl; 2) Hij koopt een tweedehands brommer

Nadere informatie

Financiële voordelen voor werkgevers. Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst

Financiële voordelen voor werkgevers. Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst Financiële voordelen voor werkgevers Ik neem een oudere werknemer, langdurig werkloze of werknemer met een beperking in dienst Werk vinden is niet voor iedereen even gemakkelijk. Bijvoorbeeld voor mensen

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Sociale Verzekeringen per 1 januari 2012 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan

Nadere informatie

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013

Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014. Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 Verandering van de koopkracht van chronisch zieken en gehandicapten in 2014 Nibud, september 2013 In opdracht

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015

Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016. Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september 2015 Koopkrachtveranderingen voor mensen met een beperking 2015-2016 Prinsjesdag 2015 Nibud, september

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009

Sociale verzekeringen per 1 juli 2009 Sociale verzekeringen per 1 juli Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk minimumloon.

Nadere informatie

Jeugdzorg 2014-2016. Zie artikel 3.10 van de cao.

Jeugdzorg 2014-2016. Zie artikel 3.10 van de cao. Bijlage 6 Zie artikel 3.10 van de cao. Wachtgeldregelingen Voor de leesbaarheid hanteren we in deze bijlage de termen werknemer en werkgever. Met werknemer wordt de persoon bedoeld die op grond van artikel

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Niet (kunnen) werken. 1. Werkloosheidswet (WW)

Niet (kunnen) werken. 1. Werkloosheidswet (WW) Niet (kunnen) werken Hieronder worden een aantal uitkeringen besproken waar mensen een beroep op kunnen doen wanneer zij buiten hun eigen toedoen niet kunnen werken. Bijvoorbeeld omdat zij hun baan verliezen,

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. Schuld en boete 1 C 2 maximumscore 1 De reguliere banken lenen geen geld aan Hans Visser, omdat hij al te veel

Nadere informatie

Sociale verzekeringen per 1 juli

Sociale verzekeringen per 1 juli Sociale verzekeringen per 1 juli Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong zijn vanaf 1 juli omhoog gegaan. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan het wettelijk

Nadere informatie

Statistisch Jaarboek 2003. inkomen

Statistisch Jaarboek 2003. inkomen 99 9 100 Inkomen Individuen: stijging, minder personen met WW en bijstand Het gemiddeld besteedbaar van personen met 52 weken bedroeg 15.600 euro in 2000. Het gaat hier om individuen die het gehele jaar

Nadere informatie

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011

Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011 Sociale Verzekeringen per 1 januari 2011 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari 2011 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd omdat de uitkeringen zijn gekoppeld aan

Nadere informatie

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012.

SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. SOCIALE VERZEKERINGEN PER 1 JULI 2012. bron: Redactioneel/Rijksoverheid. door: Ton van Vugt. Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 juli 2012 omhoog. De verhogingen worden doorgevoerd

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBOGL en TL 2008 tijdvak 2 economie CSE GL en TL 8000452608b Schuld en boete Informatiebron 1 Kredietkosten Geleend geld Rente per maand 15.000 125,00 20.000 150,00 25.000 187,50 15.000 150,00

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Een extra reden om mij aan te nemen. Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering

Een extra reden om mij aan te nemen. Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering Een extra reden om mij aan te nemen Vergroot uw kans op werk als u een arbeidsongeschiktheidsuitkering heeft of heeft gehad Waarom deze brochure? U heeft een tijd niet kunnen werken omdat u arbeids ongeschikt

Nadere informatie

Minder dan 35% arbeidsongeschikt

Minder dan 35% arbeidsongeschikt Minder dan 35% arbeidsongeschikt Kan de werknemer nog arbeid verrichten voor de huidige werkgever? Ja, de werknemer blijft in dienst bij de werkgever Nee, de werknemer wordt herplaatst bij een andere werkgever

Nadere informatie

Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft

Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft Van Martin Heekelaar m.heekelaar@berenschot.nl 030-2916814 Datum 30 oktober 2012 Betreft Financiële gevolgen Regeerakkoord i.v.m. gemeentelijke regelingen W&I Op 29 oktober presenteerden de VVD en de PvdA

Nadere informatie

Daarvan kan ik niet rondkomen. Kan ik een toeslag krijgen?

Daarvan kan ik niet rondkomen. Kan ik een toeslag krijgen? Daarvan kan ik niet rondkomen Kan ik een toeslag krijgen? Werken aan perspectief Werken is belangrijk, voor uzelf en voor de maatschappij. UWV helpt u om werk te vinden en te houden. Is werken niet mogelijk,

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Daarvan kan ik niet rondkomen

Daarvan kan ik niet rondkomen uwv.nl werk.nl Daarvan kan ik niet rondkomen Kan ik een toeslag krijgen? Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen preciezer weten wat voor u in uw situatie geldt,

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet Werknemers 1 ZIEK Recht op doorbetaling van loon: - gedurende maximaal 2 jaar - gedurende looptijd contract - na afloop contract binnen twee jaar overname loonbetaling door UWV (vangnet) tot max. 2 jaar

Nadere informatie

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm leren leerlingen meer over de inkomsten en uitgaven van Nederland. In 2015 heeft de Nederlandse regering voor het

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

1.1 Aan het werk. 1874 Kinderwetje van Van Houten:

1.1 Aan het werk. 1874 Kinderwetje van Van Houten: 1.1 Aan het werk 1874 Kinderwetje van Van Houten: Het werd verboden voor kinderen onder de 12 jaar om in de fabriek te werken. Werken op het land was nog wel toegestaan. Tegenwoordig mogen jongeren vanaf

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht

Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht Hoofdstuk 14 Sociaal zekerheidsrecht Paragraaf 14.1 1. Overzicht van de Nederlandse sociale zekerheid a. Op welke wijze is het Nederlandse sociaal zekerheidsstelsel in te delen? b. Noem de organisaties

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer Voorbeeld mevrouw Voorbeeld Datum 24 mei 2013 Kantoorgegevens Richards B.V. Mozartstraat 13 5102 BE DONGEN Tel: 0162-850 690 Uw Adviseur Peter Richards

Nadere informatie

Vrijwillige verzekering binnenland

Vrijwillige verzekering binnenland uwv.nl werk.nl Vrijwillige verzekering binnenland Informatie over vrijwillig verzekeren voor Ziektewet, WIA, WAO en WW Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen meer

Nadere informatie

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering De W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering(wao) is een Nederlandse wet die is bedoeld voor werknemers die langdurig ziek of gehandicapt zijn en niet meer (volledig)

Nadere informatie

Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht

Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht Sociale verzekeringen en uitkeringen (januari) 2012 Premieoverzicht Premies per 1 januari 2012 Volksverzekeringen (premieafdracht aan Belastingdienst) premie % AOW ANW AWBZ werkgever - - - werknemer 17,91

Nadere informatie

Anw: uitkering bij overlijden

Anw: uitkering bij overlijden Anw: uitkering bij overlijden Inhoud Wat is de Anw 2 Voor wie is de Anw 2 Wanneer krijgt u Anw 3 De halfwezenuitkering 6 Inkomsten 7 Hoeveel is de Anw 8 Hoe lang duurt de Anw-uitkering 8 Wat gaat er van

Nadere informatie

Inkomsten en uitgaven vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73698

Inkomsten en uitgaven vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73698 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 22 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73698 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid versie 2013 www.departicipatieformule.nl, versie 2 2013 1 Inleiding... 3 Participatiewet, geplande invoerdatum 1 januari 2014... 4 Wet Wajong (sinds 2010)... 6 Wet Werk

Nadere informatie

Eindexamen havo economie 2012 - II

Eindexamen havo economie 2012 - II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Een antwoord waaruit blijkt dat consumenten

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer Jansen (Jeroen) mevrouw Pietersen (Hanneke) Datum 11 december 2012 Kantoorgegevens Hypotheek- & Assurantiekantoor Oversteegen Darthuizerberg 1 3825

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

> betaald > formele sector: wit > informele sector: zwart > onbetaald > informele sector

> betaald > formele sector: wit > informele sector: zwart > onbetaald > informele sector Paragraaf 3.1 Betaalde en onbetaalde arbeid Je kunt werken bij de overheid en bij ondernemingen. Als je werkt verdien je geld hiermee kun je goederen en diensten kopen. Als je werkt krijg je geld voor

Nadere informatie

Hoe hoog is de ANW-uitkering?... 4. Hoogte ANW-uitkering... 4. Verzekerd bedrag ANW Hiaat 2015... 4. Kostendelersnorm ANW... 5

Hoe hoog is de ANW-uitkering?... 4. Hoogte ANW-uitkering... 4. Verzekerd bedrag ANW Hiaat 2015... 4. Kostendelersnorm ANW... 5 INHOUD Minimale AOW Franchises 2015... 2 Opbouwpercentages 2015... 2 Aftopping Boven 100.000,-... 3 ANW Uitkeringen 2015... 4 Hoe hoog is de ANW-uitkering?... 4 Hoogte ANW-uitkering... 4 Verzekerd bedrag

Nadere informatie

Inhoud. Afkortingen 13

Inhoud. Afkortingen 13 Inhoud Afkortingen 13 1 Inleiding in de sociale zekerheid 15 1.1 Inleiding 15 1.2 Driedeling 28 1.2.1 Werknemersverzekeringen 29 1.2.2 Volksverzekeringen 29 1.2.3 Sociale voorzieningen 30 2 Kinderen 33

Nadere informatie

Hoe zit dat met de IOW?

Hoe zit dat met de IOW? uwv.nl werk.nl Hoe zit dat met de IOW? Informatie over de IOW-uitkering Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen preciezer weten wat voor u in uw situatie geldt?

Nadere informatie

Anw: uitkering bij overlijden

Anw: uitkering bij overlijden Anw: uitkering bij overlijden Inhoud Wat is de Anw 2 Voor wie is de Anw 2 Wanneer krijgt u Anw 3 Als u een kind onder 18 jaar heeft 6 Inkomsten 7 Hoeveel is de Anw 8 Hoe lang duurt de Anw-uitkering 8 Wat

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 havo 2000-I

Eindexamen economie 1 havo 2000-I Opgave 1 Meer mensen aan de slag Het terugdringen van de werkloosheid is in veel landen een belangrijke doelstelling van de overheid. Om dat doel te bereiken, streeft de overheid meestal naar groei van

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Iedere Nederlander moet zelf in zijn levensonderhoud voorzien. Lukt u dat niet én zijn er geen andere voorzieningen, dan helpt

Nadere informatie

Ik neem een werknemer met een ziekte of handicap in dienst. Voordelen van het in dienst nemen

Ik neem een werknemer met een ziekte of handicap in dienst. Voordelen van het in dienst nemen Ik neem een werknemer met een ziekte of handicap in dienst Voordelen van het in dienst nemen Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke regelingen als de WW, WAO,

Nadere informatie

Individuele WIA werknemersverzekering

Individuele WIA werknemersverzekering Individuele WIA werknemersverzekering Inhoud Individuele WIA werknemersverzekering 3 Waar is deze verzekering voor? 3 Voor wie is deze verzekering? 3 Welke risico s verzekeren we? 3 Welke uitkering krijgt

Nadere informatie

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Het wettelijk minimum loon of wettelijk minimum jeugdloon is het loon of het salaris dat je minimaal uitbetaald hoort te krijgen. Werknemers

Nadere informatie

Regeling Anw-aanvulling

Regeling Anw-aanvulling Regeling Anw-aanvulling Een verzekering tegen het Anw-hiaat De Algemene nabestaandenwet (Anw) De verzekering tegen het Anw-hiaat bij het pensioenfonds van PostNL en TNT Express 4 6 Meer weten? www.pensioenpostnl.nl

Nadere informatie

Een verantwoorde hypotheek

Een verantwoorde hypotheek Een verantwoorde hypotheek Rapport Uw gegevens de heer V. Beeld (Voor) mevrouw T. Beeld (Testa) Datum 22 mei 2014 Kantoorgegevens DUBBEL-Z Advieskantoor Vergierdeweg 288 2026 ZK HAARLEM Tel: 023-563 5670

Nadere informatie

Persbericht. Sociale Verzekeringen per 1 januari 2013

Persbericht. Sociale Verzekeringen per 1 januari 2013 Persbericht Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 33 Fax (070) 333 40 30 www.szw.nl Sociale Verzekeringen per 1 januari 2013 Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, WIA,

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2013 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T?

H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T? H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T? 1 WIE HEEFT ER WERK? Mensen die werken/werk zoeken, vormen samen het aanbod van arbeid. Dat is de beroepsbevolking. Die bestaat uit alle mensen tussen

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

Alles over ontslag met wederzijds goedvinden

Alles over ontslag met wederzijds goedvinden Alles over ontslag met wederzijds goedvinden Uw dienstverband bij uw werkgever kan op verschillende manieren eindigen. Behalve ontslag via UWV WERKbedrijf of via de kanton rechter, kunnen u en uw werkgever

Nadere informatie