MutualistischE Weergalm

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MutualistischE Weergalm"

Transcriptie

1 Informatieblad van de Federatie van Socialistische Mutualiteiten van Brabant / Editie GEZINNEN / Driemaandelijks Speciale editie MutualistischE Weergalm BelgiË P.B. BRUssel X BC 9865 Editie GEZINNEN 6 Brillen en lenzen / Interview minister Onkelinkx / Programma Vrije Tijd & Gezondheid (februari juni 2014) / overconsumptie geneesmiddelen Verantwoordelijke uitgever: M. Michiels - Zuidstraat Brussel / ISSN /Afgiftekantoor: Brussel X / P409911

2 inhoud 04 Overconsumptie geneesmiddelen 09 Brillen en lenzen 13 Interview minister Onkelinkx 14 News 17 Programma Vrije Tijd & Gezondheid Februari - juni Curieuze neuzen 19 Workshops 20 Sportiviteiten, kuitenbijters, natuur- en themawandelingen 21 Uitjes 25 Meerdaagse verblijven 26 Leuke luikjes 27 Diversen Mutualistische Weergalm Gezinnen Extra editie 2014 Informatieblad van de Federatie van Socialistische Mutualiteiten van Brabant Verantwoordelijke uitgever: Michel Michiels, redactie: dienst Infocom, vormgeving: mordicus.be, foto's : Corbis, Shutterstock, Thinkstock, druk: Dessain, oplage: , editie: januari 2014, redactieadres: Dit document heeft slechts een informatieve waarde. De uitgever is niet aansprakelijk voor gebeurlijke fouten. 02 GEZINNEN

3 woord vooraf De juiste prijs De energieleveranciers kondigen nooit geziene prijzen aan. Zou de vrije concurrentie dan toch iets opleveren? Sinds enkele jaren voert de sp.a een campagne om de consument wakker te schudden en de grote energieleveranciers met elkaar in concurrentie te laten treden. Het resultaat heeft niet op zich laten wachten want sommigen, en niet van de minsten, hebben hun prijzen serieus laten zakken. Wat heeft dit te betekenen? Dat we, sinds het ssteem werd geprivatiseerd, jarenlang veel te veel hebben betaald en dat het zeker gerechtvaardigd is dat de overheid een oogje in het zeil houdt om ervoor te zorgen dat de consumenten de juiste prijs betalen. Toch moeten we goed beseffen dat de vrijmaking van de markt niet echt bedoeld was om het spel van de vrije concurrentie in het voordeel van de consument te laten uitdraaien, maar wel om de aandeelhouders vettere dividenden te laten opstrijken op de kap van de gemeenschap. De situatie zoals we ze in de energiesector waarnemen, bestaat ook bij de banken en de haute finance, maar dan in een nog agressievere vorm. De gezondheidszorg is een bijzonder aanlokkelijke markt voor de privé-sector. De meest in het oog springende voorbeelden daarvan zijn de ereloonsupplementen en de tarieven die specialisten aanrekenen. De hospitalisatieverzekeringen, die als het alternatief worden afgeschilderd, zijn in werkelijkheid het paard van Troje waarmee de privatisering ongemerkt kan binnensluipen. De mensen hopen, door hoge verzekeringspremies te betalen, dat ze gedekt zijn en dus op hun twee oren kunnen slapen. Maar dat is gerekend zonder het feit dat deze verzekeringen - die door de jongste asociale maatregel van Europa niet in de ziekenfondsen mogen ingebed zijn maar als privé-verzekeringen moeten functioneren - met gesloten enveloppen moeten werken en dus niet alleen hun begroting in evenwicht moeten houden maar, en dat geldt voor de meeste onder hen, ook een winstmarge nastreven wat, per definitie, eigen is aan de verzekeringssector. Als een verzekeringsmaatschappij in de loop van een boekjaar vaststelt dat haar hospitalisatieproduct financieel dreigt te ontsporen, is de oplossing snel gevonden: de voordelen voor de leden inperken of, wat meestal gebeurt, de premies verhogen. Als men weet dat de hospitalisatieverzekeringen het ssteem van de supplementen in de ziekenhuizen in de hand werken, dan is de patiënt hier altijd de dupe want hij zal uiteindelijk via premieverhogingen het verschil moeten bijpassen. In deze context willen we toch nog eens herinneren aan de principiële standpunten van de socialistische mutualiteit om de ereloonsupplementen aan banden te leggen en zoveel mogelijk uitgaven in de gezondheidszorg te laten dekken door de verplichte ziekteverzekering. Dit is een fundamentele keuze tussen een liberaal ssteem van vrijemarkteconomie waar alles moet wijken voor het eigenbelang van een kleine minderheid en een collectieve aanpak die rekening houdt met de belangen van de overgrote meerderheid. Deze fundamentele keuze is bepalend voor het toekomstige evenwicht in onze samenleving. Jef Baeck voorzitter GEZINNEN 03

4 04 GEZINNEN

5 Overconsumptie GENEESMIDDELEN JUIST FOUT GEBRUIK JUISTE FOUTE GENEESMIDDELEN Een gemiddelde Belg koopt op jaarbasis 28 gezondheidsproducten in de apotheek. Hij spendeert hier bijna 500 euro aan. Het grootste deel van dit budget gaat naar geneesmiddelen, al dan niet vrij verkrijgbaar. De consumptie van medicatie ligt hiermee veel hoger in België dan in andere Europese landen. Nochtans is overmatig of onjuist gebruik van medicijnen niet ongevaarlijk. Voor elk geneesmiddel geldt de gouden regel, lees eerst de bijsluiter. Die kan beschouwd worden als de identiteitskaart van het medicijn. Hij bevat immers belangrijke informatie over het correct gebruik van de medicatie. Wanneer innemen? Waar bewaren? Combineren met andere medicijnen of voeding? Ongewenste effecten? Al die vragen krijgen een antwoord. En natuurlijk moet u ook steeds het advies van uw arts of apotheker volgen. EX, Lot, VAL, afval... Ook moet u steeds de vervaldatum van uw geneesmiddelen controleren. Vooral de doosjes die in uw huisapotheek liggen of al jaren meegaan in de reisapotheek, vragen extra aandacht. Meestal wordt de vervaldatum weergegeven met EX MM.JJ, maar er bestaan ook andere notities. PER MM.JJ of VAL MM.JJ werken volgens hetzelfde ssteem als EX, het geneesmiddel blijft dan houdbaar tot de laatste dag van de aangegeven maand. Een medicament met EX is dus bruikbaar tot eind maart Als er geen vervaldatum op de verpakking staat, kunt u de houdbaarheid afleiden uit de productiedatum. Het geneesmiddel mag dan tot 5 jaar na zijn productie gebruikt worden. De productiedatum staat echter meestal niet gewoon vermeld op de verpakking, maar met een code zoals Lot E 13. Een geneesmiddel met code E 13 is in mei 2013 geproduceerd, de E slaat immers op de maand volgens het ssteem van A = januari, B = februari, etc. Het getal geeft het productiejaar aan. Het medicament in kwestie zou dus houdbaar zijn tot eind mei Vervallen medicijnen mogen niet gewoon in de vuilbak gegooid worden, ze moeten ingeleverd worden bij de apotheek en worden dan vernietigd. In 2012 werd er zo meer dan 500 ton geneesmiddelen ingezameld. De vernietiging gebeurt op kosten van de geneesmiddelenindustrie, maar voor een groot deel van de medicijnen was de ziekteverzekering bij aflevering wel tussen gekomen. Grote dozen zijn dan wel goedkoper, vraag ze enkel indien u het geneesmiddel lange tijd nodig hebt en niet bij een occasioneel probleempje. Lege flessen van bijvoorbeeld een hoestsiroop hoeft u niet terug te brengen naar de apotheek, deze mogen met het glasafval ingezameld worden. Let wel: u mag de resterende siroop of andere vloeistof niet doorspoelen. Vloeibare geneesmiddelen kunnen schadelijke effecten hebben op het milieu en mogen bij wet niet geloosd worden via het afvalwater. Flessen met nog vloeibare restjes in mogen dus niet naar de glasbak, maar moeten naar de apotheker. Lege kartonnen doosjes en bijsluiters horen bij het oud papier, lege doordrukverpakkingen bij het huisvuil. Als u zeker bent dat uw geneesmiddel vervallen is, moet u het ook sorteren alvorens naar de apotheek te brengen. De overgebleven pillen mogen wel in de blister blijven zitten, maar het doosje en de bijsluiter moeten naar de papierbak. Antibiotica Naast het juiste gebruik van geneesmiddelen, moeten natuurlijk ook de juiste geneesmiddelen gebruikt worden. Antibiotica hebben immers geen zin bij griep, bronchitis of een verkoudheid, ze zijn alleen doeltreffend bij bacteriële ziektes. 'Opgelet: alleen gebruiken indien nodig', is dan ook het devies voor antibiotica. Want overmatig gebruik van antibiotica vermindert de doeltreffendheid ervan en leidt tot de ontwikkeling van 6 GEZINNEN 05

6 Overconsumptie GENEESMIDDELEN resistente bacteriën. Hierdoor zouden bepaalde infecties ongeneeslijk kunnen worden en dan zijn we weer naar af. Alexander Fleming ontwikkelde in 1928 het eerste antibioticum: penicilline. Pas tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen ook de eerste antibiotica voor mensen op de markt. Ineens werden ziektes die tot dan fataal waren, geneesbaar. Antibiotica werden beschouwd als een wondermiddel, maar dat zijn ze niet. De medicijnen die letterlijk 'tegen het leven' betekenen, vechten tegen de schadelijke bacteriën in ons lichaam. Ze zorgen ervoor dat de microben zich niet kunnen blijven vermenigvuldigen, waardoor het afweerssteem van ons menselijk lichaam in verweer kan komen zonder overspoeld te worden door de bacteriën. De antibiotica geven het lichaam dus de tijd om zich te kunnen verweren. Maar de microben laten zich niet zomaar doen, bacteriën kunnen zich immers heel snel aanpassen aan de door antibiotica Antibiotica hebben veranderde omgeving. Doordat ze geen zin bij griep, zich bovendien pijlsnel vermenigvuldigen, worden de nieuwe eigen- bronchitis of een verkoudheid schappen snel doorgegeven. Zo hebben de microben strategieën ontwikkeld om sommige antibiotica te omzeilen en dus resistent te worden tegen deze medicijnen. Vandaar dus dat antibiotica alleen gebruikt mogen worden indien nodig. Dat is het geval bij ernstige infecties -zoals longontsteking, wondontsteking, bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking- die door bacteriën veroorzaakt worden. In die gevallen heeft ons lichaam de hulp van antibiotica nodig om de microben te verslaan. Relatief onschuldige infecties van de luchtwegen, maag en darmen genezen vaak vanzelf, zeker als u in goede conditie verkeert. Ziekte Verkoudheid Acute bronchitis Keelontsteking Griep Oorontsteking Longontsteking Bacteriële hersenvliesontsteking Geneesmiddelen Pijnstillers Pijnstillers Koortswerende middelen Antibiotica En net als bij alle andere geneesmiddelen, moeten antibiotica niet alleen gebruikt worden wanneer ze nodig zijn, ze moeten ook juist gebruikt worden. Als een antibioticakuur niet correct gevolgd wordt, kan er immers ook weer resistentie optreden. Respecteer daarom de dosissen en de tijdstippen, en maak de antibioticakuur volledig af. Ook als u zich na een paar dagen beter voelt, is het nodig om de antibiotica zo lang als voorgeschreven door te nemen omdat de bacteriën slechts geleidelijk vernietigd worden. Als de doos niet uit is na de volledige kuur, stop de restjes dan niet weg, maar lever ze in bij de apotheker. Slaap- en kalmeringsmiddelen Als u last hebt van angst, stress of slaapproblemen, praat er dan over met uw arts. Die zal op zoek gaan naar een geschikte behandeling voor u. Daarbij is het niet noodzakelijk om naar slaap- of kalmeringsmiddelen te grijpen. Er bestaan ook heel wat tips om angst en spanning te verminderen of de slaapkwaliteit te verbeteren: slaap enkel zoveel als nodig om u de volgende dag fris te voelen, maak dagelijks tijd vrij voor een aangenaam moment, doe aan sport om de eerste tekenen van stress en angst weg te nemen, Daarnaast kunnen relaxatie, pschotherapie of andere medicatie ook een uitweg bieden. Slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen dan wel snel helpen om een moeilijke periode te overbruggen, ze pakken de ware aard van het probleem niet aan. Bovendien kunt u er makkelijk gewend aan raken of er afhankelijk van worden. Bij plots stoppen, is de kans op ontwenningsverschijnselen dan ook groot. Die ontwenningsverschijnselen lijken heel erg op de klachten waartegen slaap- en kalmeringsmiddelen genomen worden. Heel wat mensen denken daarom dat ze die middelen nodig hebben en starten er weer mee en zo belanden ze in een vicieuze cirkel. Neem dus nooit slaap- of kalmeringsmiddelen op eigen initiatief, maar steeds onder begeleiding en opvolging van een arts. Pijnstillers Sommige pijnstillers zijn vrij verkrijgbaar in de apotheek. U heeft er dus geen voorschrift voor nodig, toch wil dit niet zeggen dat zij zonder risico zijn. Er zijn talrijke pijnstillers op de markt onder verschillende benamingen, maar met dezelfde werkzame stof. De combinatie van verschillende pijnstillers kan zo tot een overdosering leiden. Het is dan ook belangrijk om de bijsluiter van elk geneesmiddel aandachtig te lezen. In de bijsluiter vindt u ook de maximale dosis per inname, de minimale tijdspanne tussen twee innames, de maximale dagelijkse dosis en de aanbevelingen. Zelfs als u deze goed opvolgt, gebruikt u vrij verkrijgbare pijnstillers best niet langer dan een paar dagen zonder medisch advies. Reis- en huisapotheek Dit geldt ook voor uw huis- en reisapotheek. Het is een must om deze te hebben om kleine kwaaltjes te verzorgen, maar uw arts blijft de meest geschikte persoon om een behandeling op maat voor te schrijven. Vraag dan ook raad aan hem of aan uw apotheker om uw huis- en reisapotheek te vullen. Doorgaans zitten in de huisapotheek medicijnen tegen gangbare kwaaltjes als hoofdpijn, keelpijn en diarree, koortswerende middelen, een ontsmettingsmiddel en geneesmiddelen voor chronische aandoeningen. Verzorgingsproducten zoals een thermometer, pleisters en windels vullen uw huisapotheek aan. Op reis komen daar nog enkele producten bij afhankelijk van uw bestemming. Laat bij de samenstelling van uw huis- en reisapotheek de geneesmiddelen in hun originele verpakking zitten, 06 GEZINNEN

7 samen met de bijsluiter. Als de bijsluiter toch zoek is, kunt u hem online raadplegen op e-bijsluiter.be. Doorgaans moeten geneesmiddelen op een droge, koele, donkere plaats bewaard worden. Zorg er ook voor dat uw huisapotheek zich buiten het zicht en het bereik van kinderen bevindt. Plaats uw medicijnenkastje voldoende hoog en sluit het af met een slot. Let wel, sommige geneesmiddelen moeten in speciale omstandigheden bewaard worden. Bepaalde zalven horen thuis in de koelkast. Bijwerkingen Ook als u uw medicijnen volgens de regels neemt, kunt u soms last hebben van onaangename neveneffecten. Toch zijn deze bijwerkingen meestal ondergeschikt aan de voordelen van de geneesmiddelenbehandeling. Een ontregelde spijsvertering, hoofdpijn, vermoeidheid en slaperigheid komen het vaakst voor. Bijwerkingen kunnen het gevolg zijn van een combinatie van geneesmiddelen of een wisselwerking tussen geneesmiddelen en voeding, drank of tabak. Meer info hierover vindt u in de rubriek 'Wat moet u weten alvorens u het geneesmiddel inneemt?' van de bijsluiter. Bepaalde bijwerkingen hebben te maken met de eigenschappen van het geneesmiddel, deze info is terug te vinden onder 'Mogelijke bijwerkingen' in de bijsluiter. En natuurlijk reageert elk individu anders op geneesmiddelen. Ziekte, allergie, leeftijd, verslavingen kunnen de werking beïnvloeden. Als u allergisch reageert 6 Voordelen en diensten van de Socialistische Mutualiteit Een vaccin, een slimme reflex Geniet een tussenkomst van maximaal 25 euro per kalenderjaar voor uw vaccins. Vaccin tegen baarmoederhalskanker: FSMB geeft alle vrouwen een tussenkomst van maximaal 150 euro. Homeopathische geneesmiddelen Wij betalen 25 % van de aankoopprijs terug met een maximale tussenkomst van 150 euro per kalenderjaar. De homeopathische geneesmiddelen moeten voorgeschreven zijn door een arts en aangekocht worden in een apotheek. Ziekte van Alzheimer Terugbetaling van het remgeld voor de geneesmiddelen die nodig zijn bij de behandeling van de ziekte van Alzheimer. Het deel van het wettelijke tarief dat u normaal zelf betaalt, krijgt u bij ons dus ook terugbetaald. Anticonceptie, op bescherming staat geen leeftijd! Wij betalen tot 40 euro per jaar terug voor uw vrouwelijke anticonceptie. Meer informatie? / / in onze kantoren GEZINNEN 07

8 Overconsumptie GENEESMIDDELEN Om deze risico-batenverhouding op te volgen als het geneesmiddel effectief in omloop is, is het belangrijk om bijwerkingen te melden aan het Fagg (federaal agentschap voor geneesmiddelen en gezondheidsproducten). Dit kunt u via uw arts of apotheker of zelf online via de meldingsfiche op De bevoegde dienst zal de melding dan evalueren en indien nodig, meestal na Europees overleg, gepaste stappen ondernemen. Dit kan gaan van de aanpassing van de bijsluiter tot het wijzigingen van vrije aflevering naar aflevering op voorschrift of het schorsen van het geneesmiddel. W Bronnen: Riziv: Jaarverslag 2012 Persdossier Welkom bij uw apotheker (APB) Belgopocket: Gebruik van geneesmiddelen Goedkopere geneesmiddelen: 10 slimme tips (FSMB) Sorteerwijzer oude en vervallen geneesmiddelen (OVAM) op een geneesmiddel bespreek dit dan met uw arts en maak samen een lijst op van geneesmiddelen die deze allergische reacties veroorzaken. Bewaar ook een melding hiervan bij uw identiteitskaart, De bijsluiter is de dit kan heel nuttig zijn in noodgevallen of bij ziekenhuisopname. identiteitskaart van het geneesmiddel Kinderen reageren ook anders op geneesmiddelen dan volwassenen. Ze verwerken de medicatie op een andere manier, want hun vermogen om geneesmiddelen om te zetten is nog niet volledig ontwikkeld. Daardoor is medicatie soms minder werkzaam bij kinderen of wordt ze minder goed verdragen. Ook het risico op intoxicatie of overdosering is groter. De dosis is niet zozeer afhankelijk van de leeftijd, maar wel van het lichaamsgewicht. Als een kind per ongeluk een geneesmiddel heeft ingenomen, neemt u best onmiddellijk contact op met het Antigifcentrum op Om de bijwerkingen van geneesmiddelen te kennen, worden deze voor ze gecommercialiseerd worden aan uitgebreide klinische testen onderworpen. De kwaliteit, veiligheid en doeltreffendheid van een geneesmiddel worden geëvalueerd in verhouding tot de voordelen voor de gezondheidstoestand en de risico s die een behandeling inhoudt. Bij een ernstige ziekte is een doeltreffend geneesmiddel aanvaardbaar ook als dit bijwerkingen teweegbrengt. Omgekeerd is het moeilijk te aanvaarden dat een geneesmiddel voor het bestrijden van kleine kwaaltjes ernstige bijwerkingen zou hebben. 08 GEZINNEN

9 Goedkopere geneesmiddelen Generische geneesmiddelen Een farmaceutisch bedrijf dat een nieuw geneesmiddel ontwikkelt, krijgt daarvoor een patent waardoor het gedurende 20 jaar het alleenrecht heeft om dit geneesmiddel te verkopen. Wanneer die periode voorbij is, mogen ook andere bedrijven dit geneesmiddel op de markt brengen. We spreken dan van generische geneesmiddelen. Dit zijn exacte kopieën van de originele geneesmiddelen. Het generische geneesmiddel bevat dezelfde actieve bestanddelen, in dezelfde hoeveelheid en met dezelfde kwaliteit. Het heeft dus precies dezelfde therapeutische werking als het originele geneesmiddel. Voordeel Generische geneesmiddelen moeten minstens 31 % goedkoper zijn dan het originele geneesmiddel. Dankzij het referentieterugbetalingsssteem is het remgeld (het bedrag dat u na terugbetaling van het ziekenfonds nog zelf moet betalen) lager wanneer uw arts een generisch geneesmiddel of een kopie voorschrijft. Dankzij het spel van de concurrentie en door het op de markt brengen van generische middelen, hebben een aantal firma's besloten om de prijzen van de originele geneesmiddelen te laten zakken om ze zo af te stemmen op hun generische equivalent. Praat erover met uw arts of apotheker! Vraag een voorschrift op stofnaam! Elk geneesmiddel bevat een actief bestanddeel dat een ziekte geneest of de smptomen ervan bestrijdt. Als een arts een medicijn voorschrijft, kan hij kiezen om het voor te schrijven op stofnaam en dus geen merk te vermelden. Als u een voorschrift op stofnaam aan uw apotheker geeft, is die verplicht om het goedkoopste geneesmiddel af te leveren. Deze verplichting geldt enkel in openbare apotheken. De arts behoudt evenwel in uitzonderlijke gevallen de mogelijkheid om een specifiek merk voor te schrijven om medische redenen. Die redenen moet hij dan vermelden in het patiëntendossier. Een patiënt heeft een hoestmiddel nodig. Afhankelijk van de vorm van het geneesmiddel kan het prijsverschil tussen het goedkoopste geneesmiddel op stofnaam acetlcsteïne en het duurste merkgeneesmiddel oplopen tot bijna 4 euro per verpakking. Goedkoopste geneesmiddel <-> Duurste geneesmiddel Acetlcsteine EG 0,08 euro/eenheid 4,50 euro/verpakking Granulaat 60x, 600 mg Verschil: 3,03 euro Acetlcsteine Mlan 0,13 euro/eenheid 7,53 euro/verpakking Acetlcsteïne Apotex 0,07 euro/eenheid 4,40 euro/verpakking Tabletten 60x, 600 mg Verschil: 3,94 euro Lsomucil 600 0,14 euro/eenheid 8,34 euro/verpakking De gebruikte prijzen in het voorbeeld waren geldig op 1 december Voorschrift van een antibioticum of schimmelwerend product De apotheker moet elk voorschrift van een antibioticum of schimmelwerend product automatisch beschouwen als een voorschrift op stofnaam en dus het goedkoopste geneesmiddel afleveren. Als u het akkoord van de adviserend geneesheer hebt, mag de apotheker het door de arts voorgeschreven merkgeneesmiddel afleveren. Dit medicijn wordt dan terugbetaald. Vind het goedkoopste geneesmiddel Als u veel geneesmiddelen nodig hebt, kan uw budget hiervoor oplopen. Toch kunt u de kosten drukken door de prijzen te vergelijken. Voor veel geneesmiddelen bestaan er immers alternatieven die even doeltreffend, maar goedkoper zijn dan het originele geneesmiddel. Wij hebben op onze website een zoekmodule ontwikkeld waarin alle geneesmiddelen opgenomen zijn waarvoor er een gelijkwaardig, maar goedkoper alternatief bestaat. Zo kunt u zelf dus opzoeken wat het goedkoopste geneesmiddel is. Meer info? Raadpleeg de brochure 'Goedkopere geneesmiddelen 10 slimme tips!' op onze website GEZINNEN 09

10 BRILLEN EN LENZEN GOED GEZIEN Vroeg of laat krijgt iedereen wel te maken met verminderd zicht. Sommige mensen moeten pas rond hun veertigste voor het eerst naar een bril grijpen, anderen zijn een leven lang ver- of bijziend. Maar hoe goed of slecht uw zicht ook is, een goede zonnebril of skibril is een must om uw ogen gezond te houden. Deze pagina staat heel anders op uw netvlies gebrand dan hoe u ze werkelijk ziet. Op uw netvlies staat de tekst immers ondersteboven en verkleind, maar door talrijke zenuwprikkels belandt het beeld wel perfect in uw hersenen, door de samenvoeging van de beelden van uw beide ogen, wordt er perspectief en dus dieptezicht gecreëerd. Maar soms loopt het fout. Want als de lichtstralen niet perfect op uw netvlies vallen, kunnen uw hersenen geen scherp beeld vormen. Een bril of lenzen bieden dan soelaas om de onvolmaaktheid van uw oogbol recht te trekken. 10 GEZINNEN

11 Ver- of bijziend Bijziendheid of mopie wordt veroorzaakt door een te lange oogbol. Daardoor valt het licht net voor het netvlies, waardoor het zicht dichtbij scherp is, maar wazig in de verte. Bijziendheid treedt meestal op in de jeugdjaren, maar blijft vanaf 25 jaar vrij stabiel. Holle brilglazen met een negatieve sterkte of dioptrie corrigeren dit probleem. Bij verziendheid of hpermetropie is de oogbol te kort waardoor het beeld net achter het netvlies valt. Het zicht dichtbij is wazig, in de verte kan het beeld mits een inspanning van de lens nog rechtgetrokken worden. Verziendheid treedt op van bij de geboorte, maar kan verminderen tijdens het opgroeien. Om de verziendheid te corrigeren, zijn bolle brilglazen met een positieve sterkte nodig. In combinatie met ver- en bijziendheid komt ook astigmatisme vaak voor. Het hoornvlies is dan niet rond, maar eerder eivormig waardoor er een wazig zicht is van ver en van dichtbij. Cilinderglazen corrigeren het zicht dan. Leesafwijking presbopie bij 40+'ers Vanaf 40 jaar treedt er veroudering op in het oog. Boeken en kranten moeten steeds verder vastgehouden worden om de kleine lettertjes nog te kunnen lezen. Dit komt omdat de lens strakker wordt en het beeld niet meer scherp is op korte afstand. Een leesbril of look over kan een handige oplossing zijn. Deze bril met positieve glazen wordt gebruikt om te lezen, voor wat verder ligt wordt over het brilletje gekeken. Wie veel aan de computer werkt, is beter af met een kantoorbril. Het toetsenbord staat immers meestal wel op leesafstand, maar het scherm staat te ver voor een leesbrilletje. De leesafwijking komt bij 40+'ers bovenop de reeds bestaande ver- of bijziendheid. Wie dus al een eerder probleem heeft, moet voortaan twee brillen of een combinatie van lenzen voor ver en een leesbril gebruiken. Een multifocale of progressieve bril biedt ook soelaas. Zo'n bril heeft verschillende kijkzones: ver, tussen en dicht. Daardoor worden beelden vanop alle afstanden weer scherp. Multifocale glazen zijn duurder, maar u heeft maar één montuur nodig. Bifocale glazen, met een half maantje onderaan, worden bijna niet meer gebruikt. Bril of lenzen? Lenzen worden soms om esthetische redenen gekozen boven brillen, al speelt het praktische vaak een doorslaggevende rol. Lenzen slaan niet aan en zijn makkelijker bij bepaalde sporten. Voordelen en diensten van de Socialistische Mutualiteit Onze mutualiteit biedt een tussenkomst van 50 euro bij de aankoop van een montuur en brilglazen of van contactlenzen. Deze tussenkomst wordt slechts één keer per leeftijdscategorie toegekend. De Socialistische Mutualiteit heeft daarnaast ook een overeenkomst gesloten met een aantal optiekzaken. Zij geven u, ongeacht uw leeftijd, een korting van minstens 15 %. Meer informatie? / / in onze kantoren Ook kunnen ze met een gewone zonnebril gecombineerd worden. Lenzen zijn echter geen volledige vervanging van een bril, maar enkel een toevoeging. Het zijn vreemde voorwerpen in uw ogen waardoor er problemen als droogte, allergie of infecties kunnen optreden. Onze ogen moeten ook voldoende zuurstof opnemen. 's Ochtends en 's avonds moeten ze dus even vrijaf krijgen door de lenzen uit te halen. Slapen telt niet mee als rustperiode voor de ogen. Om zuurstof op te nemen en het traanvocht te verdelen, moeten uw ogen open zijn. Harde contactlenzen zijn de beste, maar tevens de minst populaire. Deze vormstabiele lenzen gaan het langst mee, vragen minder onderhoud en geven minder kans op infectie. Ze zijn goedkoper en gezonder dan zachte, maar vragen een wenperiode van ongeveer een maand. Zachte lenzen wennen wel snel, maar zijn duurder. Naast de keuze tussen harde en zachte lenzen, is er ook de keuze tussen dag- en maandlenzen. Daglenzen moeten na één dag weggesmeten worden. Onderhoudsproducten zijn dus niet nodig, waardoor ze interessant zijn voor allergische patiënten, maar daglenzen zijn relatief duur. Maandlenzen kunnen wel meermaals, tot 30 keer, gedragen worden. Ze moeten dagelijks gereinigd worden en met verse vloeistof in hun bewaardoosje gestopt worden. Een goede hgiëne is heel belangrijk, want 99 procent van alle infecties en problemen bij contactlensdragers is te wijten aan het slecht onderhoud van de lenzen of het niet respecteren van de draagtijden. Bij een goed gebruik verloopt het starten met lenzen meestal vlot. Slechts één op de honderd starters haakt af omwille van een of andere vorm van complicaties. Bovenop een goede hgiëne en het respecteren van de draagtijden, is ook een goede opvolging belangrijk. Een (half)jaarlijkse controle bij een oogarts of opticien is aanbevolen. Want net als de rest van het menselijk lichaam veranderen ook de ogen met het ouder worden. Net zoals we tijdens een mensenleven verschillende kledings- en schoenmaten hebben, hebben we 99 procent van alle infecties en problemen bij contactlensdragers is te wijten aan het slecht onderhoud van de lenzen of het niet respecteren van de draagtijden GEZINNEN 11

12 BRILLEN EN LENZEN Een goede zonnebril is onontbeerlijk, zowel aan zee als in de bergen, zowel in de zomer als in de winter. ook verschillende lensmaten nodig. Bij een bril is, naast glazen met een juiste sterkte, ook het montuur belangrijk. Een goede bril moet vooral goed zitten. Tegenwoordig worden brilglazen niet meer uit glas, maar uit kunststof vervaardigd. Dat is heel licht en breekt niet. Kunststofglazen zijn gevoeliger voor krassen en krijgen daarom een hardingslaag die een uitstekende bescherming biedt bij normaal gebruik en goed onderhoud. Zonnebril, ook in de sneeuw Maar ook wie geen probleem heeft met zijn ogen, moet wel eens langs de optiek, want blootstelling aan uv-stralen kan heel wat oogklachten veroorzaken. Een goede zonnebril is dus onontbeerlijk, zowel aan zee als in de bergen, zowel in de zomer als in de winter. De prijs van een zonnebril staat niet altijd in verhouding tot de bescherming die hij biedt. Het merk en design kunnen ook doorwegen in het prijskaartje. En natuurlijk bestaan er ook zonnebrillen op sterkte. Dit zijn zonnebrillen waarvan de glazen vervangen worden door getinte glazen op scherpte. Zo bieden ze naast uv-bescherming ook een scherp zicht. Een goede zonnebril beschermt uw ogen tegen schadelijke uv-stralen. Ultraviolet licht is niet zichtbaar, maar wel intens waardoor het heel schadelijk is voor de ogen. Dit uv-licht tegenhouden om beschadiging te voorkomen is dan ook de hoofdreden om een zonne- of skibril te dragen. Het Europese CE-label garandeert een bescherming van UV400, uvstralen met een golflengte onder 400 worden zo tegengehouden. Voldoen aan de CE-norm is een minimumvereiste voor een goede bescherming. Zeker ook voor kinderen, want jonge ogen zijn gevoeliger voor uv-licht dan volwassen ogen. Een goede zonne- of skibril vermindert daarnaast het effect van verblinding en verhoogt het comfort voor uw ogen. Grote glazen bieden een betere bescherming dan kleine, want zij houden ook de straling van bovenaf of zijwaarts tegen. Daarom is het montuur van een zonnebril anders gebouwd dan dat van een gewone bril. Zonnebrilmonturen sluiten beter aan op het gezicht om het zonlicht af te schermen. Een donkere bril beschermt niet noodzakelijk beter dan een lichte, de uv-filter bepaalt de graad van bescherming. Een donkere bril zonder goede uv-bescherming is zelfs slechter dan helemaal geen bril. Want achter de donkere glazen verwijden de pupillen waardoor de schadelijke uv-stralen vrije doorgang naar uw ogen hebben. Dit kan leiden tot oogziektes zoals grijze staar of sneeuwblindheid. Naast de beschermende uv-filter zijn er ook filters die het kijkcomfort verhogen. Polariserende filters nemen de weerkaatsing weg. Een contrastfilter dempt blauwe tinten waardoor het contrast groter en het beeld scherper wordt. Deze bril is ideaal voor autobestuurders en voor skiërs. In de bergen is het sowieso extra oppassen geblazen. Op grote hoogte is de dampkring rond de aarde minder dik en wordt er dus minder uvstraling geabsorbeerd. Het gevaar op oogschade neemt er daardoor toe. De uv-stralen komen er ook niet alleen van boven, maar weerkaatsen voor 80 % op de sneeuw. Als skiër kunt u ook kiezen voor een skimasker in plaats van voor een zonnebril. Dat sluit goed aan en biedt naast bescherming tegen uv-straling ook bescherming tegen de wind waardoor uw ogen minder makkelijk zullen tranen. Vaak zijn er dubbele of trippele vensters om aandampen te voorkomen. De kleurtinten van het masker beïnvloeden de perceptie van de werkelijke kleuren, groene tinten geven de meest neutrale weergave. Geel-bruine en oranje tinten verhogen het contrast waardoor het reliëf van de sneeuw beter zichtbaar wordt. De spiegelende laag aan de buitenzijde is niet alleen mooi, ze zorgt er ook voor dat er meer licht tegengehouden wordt. Ontspiegeling aan de binnenzijde zorgt er dan weer voor dat u uw aandacht volledig voor of naast u kunt richten in plaats van uw eigen ogen te bekijken. W Bronnen: GEZINNEN

13 «Hervorming van het recht op verhoogde tegemoetkoming» Laurette Onkelinx Ondanks de begrotingsinspanningen opgedrongen door Europa en de vele besparingen in de gezondheidssector, heeft Laurette Onkelinx woord gehouden: geen gevolgen voor de patiënt of voor de kwaliteit van de zorg. Over welke maatregel onder deze legislatuur bent u het meest fier? Zeker op het gebied van de zorgtoegankelijkheid is er veel mediaaandacht geweest voor de afschaffing van de ereloonsupplementen in de tweepersoonskamers, en ik ben tevreden dat die maatregel op 1 januari van dit jaar van kracht is geworden. Maar in 2013 zullen er ook nog twee belangrijke punten van het programma "voorrang aan de chronisch zieken!" worden uitgevoerd. Toen ik, na maanden overleg met bijna 350 patiëntenverenigingen, dat programma in september 2008 lanceerde, kreeg de erkenning van een statuut voorrang. De wettelijke grondslag werd eind december 2012 gelegd, en hij moet nog dit jaar in werking treden, met een terugwerkende kracht vanaf 1 januari Als onmiddellijk gevolg van de toekenning van dat statuut zullen de verschillende bovengrenzen van de maximumfactuur met 100 euro zakken. Ter herinnering en als voorbeeld: een gezin met een maandelijks netto-inkomen van minder dan 1460 euro moet in feite voor alle gezinsleden jaarlijks maar 450 euro aan medische kosten betalen. De ziekteverzekering neemt de rest tegen 100 % voor haar rekening. Indien één van de gezinsleden dat statuut heeft, wordt die bovengrens van de jaarlijkse uitgaven met 350 euro verminderd! Wat moet u onder deze legislatuur nog realiseren? De problematiek van de uitgestelde zorg is een grote uitdaging voor de toekomst. Bijna 14 % van de bevolking stelt immers haar verzorging uit wegens de kosten ervan. Die vaststelling stelt zich nog scherper in de kwetsbare bevolkingslagen. Er bestaan al jaren mechanismen, zonder dat de bevolking soms op de hoogte is van haar rechten ter zake. De gratis tandverzorging voor de kinderen of het recht op een verhoogde tegemoetkoming zijn daarvan goede voorbeelden. Alle lof hier voor de ziekenfondsen die dicht bij de mensen staan en hen informeren, en we moeten dat in de toekomst nog versterken. De hervorming van de verhoogde tegemoetkoming, die ik eind oktober op de ministerraad heb verdedigd, gaat in die richting. Door de verhoogde tegemoetkoming en het OMNIO-statuut samen te smelten zullen we automatisch de personen kunnen opsporen die het vermoedelijk kunnen genieten, waarbij de FOD Financiën en het Riziv hun gegevens automatisch zullen uitwisselen. Vanaf 2015 zal die proactieve gegevensstroom ervoor zorgen dat de ziekenfondsen rechtstreeks de potentiële rechthebbenden zullen kunnen in kaart brengen en hen contacteren. Voor die hervorming werd overigens een budget van 1,5 miljoen euro uitgetrokken om de nieuwe rechthebbenden ten laste te nemen. Volgens sommige schattingen gaat het om bijna personen extra! Dit betekent een grote vooruitgang, zowel wat betreft de vereenvoudiging van de toekenninsprocedure als wat betreft de mogelijkheid om die mensen op te zoeken die nog niet van dit voordeel genieten terwijl ze er recht op hebben! Dit artikel werd begin november geschreven Ik heb er voor gezorgd dat de tenlasteneming van patiënten die aan een chronische ziekte lijden een specifieke en bestendige benadering krijgt, en dat stemt mij als minister van Volksgezondheid bijzonder tevreden. GEZINNEN 13

14 NEWS Socialistische Mutualiteit van brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen! MUTAS, UW MEDISCHE BIJSTAND IN HET BUITENLAND Vanaf 1 januari 2014 staat Mutas u bij tijdens uw vakantie in Europa of het Middellandse Zeegebied! 6 Medische bijstand op afstand De medewerkers van Mutas staan dag en nacht klaar om u te helpen bij een ongeval of gezondheidsprobleem in het buitenland. Bel naar Mutas op Repatriëring naar België Soms is het niet aangewezen dat u nog langer in het buitenland blijft. Mutas repatrieert u dan naar België en neemt de kosten daarvoor integraal op zich. 6 Financiële tegemoetkomingen Het grote voordeel van Mutas is dat de bijstandsdienst u helpt om kosten te dragen die meestal niet voorzien zijn in uw vakantiebudget. NIEUW SPORTVOORDEEL: 45 EURO! Tip: Als u buiten Europa of het Middellandse Zeegebied reist, raden wij u aan een reisbijstandsverzekering af te sluiten. Of u nu wilt duiken, voetballen, fietsen, klimmen, turnen of paardrijden U hoeft er geen gekke toeren voor uit te halen in huis. Uw prestaties verdienen immers goede locaties en daarom komt de Socialistische Mutualiteit voor 45 euro tussen in uw aansluiting bij een sportclub of op de aankoop van een fitnessabonnement. Wacht dus niet langer om uw goede voornemens voor 2014 in de praktijk om te zetten, en sluit u aan bij een sportclub. Welke sport u ook kiest: een rustige of een extreme, in team of individueel. Wij geven u een financieel duwtje in de rug! Uw voordelen! 6 Verhoogde tussenkomst tov 2013: 45 ipv 25 euro! 6 Jaarlijkse tussenkomst 6 Geldig voor alle leeftijden 6 Op voorlegging van uw betalingsbewijs en ons modeldocument Meer informatie? Bel ons op , stuur een naar of neem een kijkje op U kan ook altijd langskomen in een van onze vele kantoren. 14 GEZINNEN

15 NIEUW KANTOORCONCEPT IN LEUVEN Het compleet vernieuwde kantoor in de Mechelsestraat in Leuven is een open huis waar al onze leden welkom zijn voor professioneel advies en begeleiding in een vertrouwelijke sfeer. In de adviesruimte nemen onze consulenten rustig de tijd voor onze leden. Ze luisteren naar hun verhalen en bieden een antwoord op vragen of zoeken een totaaloplossing voor problemen. Maar de dienstverlening van de Socialistische Mutualiteit gaat verder dan een warm onthaal. In de schaduw werkt een heel team om alle attesten, aanvragen en uitkeringen te verwerken. Deze medewerkers zitten niet langer allemaal in ons hoofdgebouw in Brussel, een deel van hen heeft zijn intrek genomen in het backoffice in Leuven. Zij zullen niet alleen de dossiers die binnenkomen in het kantoor aan de Mechelsestraat in Leuven behandelen, ook de meeste dossiers van onze leden uit het arrondissement Leuven zullen door hen opgevolgd worden. TOON UW E-ID OF ISI + BIJ DE APOTHEEK EN IN HET ZIEKENHUIS Apothekers en zorgverleners raadplegen uw ziekenfondsgegevens voortaan online via uw rijksregisternummer. Daarom moet u sinds 1 januari 2014 niet langer uw SIS-kaart, maar wel uw elektronische identiteitskaart voorleggen bij de apotheek of in het ziekenhuis. Wie geen e-id heeft, ontvangt een gloednieuwe kaart: ISI +. Kinderen onder de 12 jaar of grensarbeiders die in België werken maar in een ander land wonen, hebben geen elektronische identiteitskaart. Zij krijgen dus de ISI +. De term ISI kwam tot stand uit onze drie officiële landstalen: Identificatiessteem / Sstème d'identification / Identifizierungsustem. De + duidt aan dat de kaart een aanvulling is op de e-id omdat ze alleen uitgereikt wordt aan personen zonder e-id. De uitreiking van de ISI + zal geleidelijk gebeuren. Pasgeborenen en personen van wie de SIS-kaart niet langer geldig is, komen eerst aan bod. Naar de apotheek voor iemand anders? Als u als ouder geneesmiddelen koopt voor uw kinderen jonger dan 12 jaar moet u hun ISI + of kids-id meenemen. Voor een volwassene hebt u zijn nog geldige SIS-kaart of zijn e-id nodig. Gooi uw SIS-kaart dus nog niet weg! Ook de roze identificatieklever van onze mutualiteit is een geldig alternatief. ONZE ONLINE DIENSTEN: e-mut Uw mutualiteit online, alle dagen, de klok rond, (bijna) overal toegankelijk! Raadpleeg uw dossier, controleer uw terugbetalingen, download documenten allemaal vanaf uw computer. Nieuwe inschrijvingsprocedure 6 U hoeft niet meer naar ons kantoor om uw toegangscode te verkrijgen. Alle info wordt u doorgestuurd! 6 Ook aanmelding via e-id mogelijk! Surf snel naar en ontdek onze vernieuwde online dienst e-mut! GEZINNEN 15

16 FSMB-leden die in regel zijn met de aanvullende verzekering, genieten een korting op een kamer met ontbijt (niet geldig op de speciale promoties). Castel Les Sorbiers Aan de oever van de Maas, in een park van 18 hectare, biedt Castel Les Sorbiers de FSMB-leden een exclusief arrangement: KINDEREN TOT 12 JAAR GRATIS tijdens krokus- en paasvakantie Drie dagen lang met de familie van de krokus- of paasvakantie genieten tegen een voordelige prijs! Leef jullie uit op onze sportterreinen, breng de fietsen mee of wandel erop los in ons voetgangersvriendelijk domein. Daarnaast kunnen jullie een bezoekje brengen aan het Museum van de Stoomtrein. Castel Les Sorbiers asbl Centrum voor sociaal toerisme Rue des Sorbiers, 241 B-5543 Heer-sur-Meuse (Hastière) Tel.: Fax: overnachtingen in een comfortkamer: één kind verblijft in de kamer van de ouders, 2 of 3 kinderen verblijven in een aangrenzende kamer Ontbijbuffet 2x driegangendiner Toegang Museum van de Stroomtrein in Treignes Voor deze activiteit dient u uw eigen voertuig te gebruiken. 292 euro/familie 2 volwassenen en 1, 2 of 3 kinderen (tot 12 jaar) 1 kind slaapt in de kamer van de ouders, 2/3 kinderen in een aangrenzende kamer. Aarzel niet langer en reserveer nu! Zin in een portie ontspanning met het gezin of onder vrienden? In onze vakantiecentra aan de Kust of in de Ardennen zit u goed. Onze centra ontvangen u in comfortabele kamers en toveren kwaliteit op uw bord. FSMB-leden die in regel zijn met de aanvullende verzekering, genieten een korting op een kamer met ontbijt en op de arrangementen (niet cumuleerbaar en niet geldig op lastminuteaanbiedingen). Domein Westhoek In het hartje van de duinen, op 800 meter van het strand, nodigt Domein Westhoek u uit voor: Domein Westhoek vzw Centrum voor sociaal toerisme Noordzeedreef 6-8 B-8670 Oostduinkerke Tel.: Fax: Kustpromotie 2014 Twee overnachtingen Halfpension: ontbijtbuffet en koud en warm dinerbuffet Welkomstcocktail NIEUW! Gratis gebruik van het zwembad NIEUW! Drankenforfait all in mogelijk tijdens de maaltijd (frisdranken, bieren van het vat, huiswijn) Kustpromotie Kustpromotie met drankenforfait Standaard (max. 2 pers.) 146 euro/persoon 154 euro/persoon Comfort (max. 2 pers.) 151 euro/persoon 159 euro/persoon Luxe+ (max. 3 pers.) 156 euro/persoon 164 euro/persoon Prestige (max. 4 pers.) 161 euro/persoon 169 euro/persoon Kind <12 jaar 20 euro/kind 26 euro/kind Supplement single 28 euro 28 euro Aarzel niet langer en reserveer nu!

17 Programma Vrije Tijd & Gezondheid 2014 zal ongetwijfeld de geschiedenis in gaan als hét herdenkingsjaar van de Groote Oorlog. Ook wij staan stil bij deze periode van gruwel en waanzin. En of het nu gaat over echte loopgraven, een musical of een monument, het is telkens weer beklijvend. Maar er is méér. We balanceren tussen tradities en aloude ambachten. We ontmoeten plaatsen waar magie gemaakt wordt en plaatsen die nóg verder gaan dan dat. We leggen bloot wat al jaren verscholen ligt en doen ons tegoed aan schoonheid van toen en schoonheid van nu. Klaar om mee te doen? De ploeg van Vrije Tijd & Gezondheid Redactionele advertentie door de vzw S'Academie / Vrije Tijd & Gezondheid / CEV Vrije Tijd & Gezondheid 17

18 Curieuze neuzen bijvoorbeeld. Koperkleurige schalen die bij het aanslaan zo een unieke klank voortbrengen dat je er helemaal rustig en kalm van wordt. En laat dat nu net onze bedoeling zijn! Locatie: La RiPosa, Warotstraat 54, 3020 Veltem-Beisem Infosessies bestaan er in alle soorten en maten. Louter informatieve lezingen of ontspannende voordrachten. Er zijn thema's genoeg om ieders aandacht te trekken. Onze algemene gezondheid is in onze welvarende maatschappij een bekommernis. Zowel lichamelijk als geestelijk zoeken we naar een verantwoord en aanvaardbaar evenwicht. Mindfulness thuiskomen bij jezelf Wekelijks vanaf donderdag 16 januari tot uur 60 euro (10 lessen) Wist je dat jezelf ontspannen en je rustig voelen, gewoon lekker in je vel zitten, voor de mensen een natuurlijke zaak is? Helaas verliezen we deze eigenlijk doodgewone natuurlijke toestand al gauw door alle druk die we van buitenaf (denken te) ervaren. Mindfulness is daarom een goede manier om (opnieuw) te leren ontspannen in onze normale toestand van rust en aandacht. Praktisch gezien doen we dit door middel van eenvoudige bewegingsoefeningen, milde ademhalingstechnieken, zit-, lig- en wandelmeditatie en zelfreflectie. Locatie: Zaal Morgenrood (kantoor Socialistische Mutualiteit), Mechelsestraat 70, Leuven Te voorzien: gemakkelijke kledij een dekentje (om niet af te koelen tijdens de ontspanningsoefeningen) meditatiekussen (op termijn) De Kracht van klanken Woensdag 26 maart tot 21 uur 10 euro We leven in een tijd waarin iedereen het druk, druk, druk heeft. Net dan is het belangrijk om af en toe tijd te maken om te ontspannen, om te ontsnappen aan de drukte en stress van elke dag. Want een druk leven is op zich niet erg. Maar om de spanning van een druk leven te kunnen blijven dragen, moet je wel regelmatig tijd maken voor ontspanning. Ontspannen betekent tijd maken om te rusten, om je energie weer op peil te brengen. Dat kan op veel manieren. Door relaxatie met klankschalen Eerste hulp bij verkeersongevallen 19 tot 22 uur 8 euro Net voor je neus wordt een fietser aangereden door een auto. Als je van de schrik bekomen bent, wil je hulp bieden, maar hoe doe je dat? In deze les leer je hoe je kan reageren bij een ongeval: welke gevaren erbij komen kijken en hoe je die het beste kan uitschakelen, hoe je correct de hulpdiensten alarmeert, hoe je zelf verwondingen of letsels kan verzorgen. Ism het Rode Kruis Vlaanderen. Data en locaties Dinsdag 13 mei: Zaal Morgenrood, Mechelsestraat 70, Leuven Dinsdag 20 mei: Zaal Roger Brugman, Stationsstraat 70, Landen Dinsdag 27 mei: Zaal De Rode Leeuw, Brounsstraat 1, Machelen 18 Vrije Tijd & Gezondheid

19 Workshops Workshop cocktails maken 19 tot 22 uur 22 euro Wat kan er, met de zomer voor de deur, beter smaken dan een heerlijke frisse cocktail? Een zélfgemaakte lekkere cocktail! Na het volgen van deze cocktailworkshop mag je je met recht en reden cocktailprins of -prinses noemen. Maak je klaar voor een avondje shaken en proeven maar vooral ook lachen en genieten! Locatie: Vrijdag 6 juni: Zaal Morgenrood, Mechelsestraat 70, Leuven Vrijdag 20 juni: CC De Warande, Opperstraat 29, Liedekerke In de prijs begrepen: minstens 3 grapjes alle ingrediënten (fruit, drank, munt, ijs,...) een receptenboekje Terbeschikking alle soorten glazen alle benodigdheden (shakers, mudlers, maatbekers, mesjes, roerstaafjes,...) Xanten Breien maar! Dinsdag 2, 16, en 30 september tot uur - 25 euro Helemaal nieuw kunnen we het niet noemen. Hip, veelgevraagd dat wel maar bovenal veel fun: breien, mooi ideeën uitwerken, creatief aan de slag gaan. Waarom zouden wij het ook niet eens proberen? Pak je breinaalden dus onder je arm, schuif gezellig mee aan onze tafel, geniet ondertussen van een koffietje en sla gerust ook een babbeltje. Ondertussen worden ons de kneepjes van het vak geleerd. Je leert hoe je steken correct moet opzetten en hoe je je werkje mooi kan afwerken. We hebben het over rechtse en averechtse steken maar ook over boordsteken, jacquardsteken, ribbelsteken én gevallen steken. En voor je het weet is die eerste sjaal af! Praktische informatie: CC De Warande Liedekerke, Opperstraat 29 Waardig werk filmvoorstelling ism fos Dinsdag 23 september tot 22 uur 5 euro (film, hapje en drankje) In 2013 zette de FSMB zijn schouders onder de waardig werk-campagne van het fos. Onder de slogan 'veeg hun problemen niet langer onder de mat' willen ze de slechte behandeling van huishoudwerksters over de ganse wereld, in de kijker zetten. Ook wij willen op onze beurt deze problematiek aankaarten aan de hand van een aangrijpende film. Met de film ' The Help' gaan we terug naar het Amerika van de jaren 60 waar een jonge vrouw het besluit neemt om zwarte vrouwen die voor welgestelde families werken, te interviewen. Naarmate de situatie van de werkers en de vernederingen steeds meer en meer aan het licht komen, blijven de reacties van de omgeving niet lang uit. Na de film volgt een korte nabespreking waaruit zal blijken dat de strijd voor het recht op waardig werk, een strijd is die ook vandaag nog, gevoerd moet worden. We sluiten af met een hapje en een drankje. Locatie: Zaal Sacco & Vanzetti, Mussenstraat 15, Brussel!Gratis parking! Vrije Tijd & Gezondheid 19

20 Sportiviteiten, kuitenbijters, natuur- en themawandelingen Langs de kreken van het Meetjesland (9 km) Zondag 23 februari tot 16 uur 3 euro Wandelen langs de kreken van het Meetjesland is meer dan wandelen alleen. Dat is een uniek landschap verkennen, trekvogels spotten en je laten verbazen door onbetaalbare uitzichten. Afspraak: centrum Sint Laureins Door het land van Stille Waters (13,6 km) Zondag 30 maart tot 16 uur 3 euro De VRT-serie 'Stille Waters' met Antje De Boeck en Jo De Meere maakte destijds het sfeervolle Klein- Brabant plots beroemd. Maar de échte hoofdrollen waren weggelegd voor de machtige Schelde, de veerboten en de stemmige dorpjes langs de weg. Wandel langs slikken en schorren, hop met de veerdienst probleemloos de Schelde over en ontdek het ongerepte landschap. Afspraak: Kerkplein in Mariekerke Heirbaanwandeling Zondag 27 april tot uur 3 euro De naam zegt het zelf, vandaag wandelen we over wegen die nog aangelegd werden door de Romeinen. De Velpevallei biedt ons weidse vergezichten en rustige wegen en brengt ons zelfs naar wat ooit de oudst bewoonde plek van de streek was, de Kwadeplashoeve. Om nog maar van het schitterende kasteel de l'escaille Attenrode te zwijgen. Afspraak: Sint-Antoniuskerk, Solveldweg, 3384 Attenrode-Wever Het Fort Steendorp Zaterdag 17 mei tot 16 uur 5 euro (wandeling en bezoek aan het Fort) Tussen het centrum van Temse en Steendorp, ligt het Fort Steendorp. In het midden van de 19e eeuw gebouwd als verdediging van het jonge België maar al even snel grotendeels achterhaald als militair bolwerk. Nu maakt het deel uit van een uniek stuk landschap waar vleermuizen, roof- en ijsvogels zich best thuis voelen en waar berken en valse acacia's nadrukkelijk aanwezig zijn. Bovendien krijg je de unieke kans om ook binnen de muren van het Fort zelf een kijkje te nemen! Afspraak: Fort Steendorp, Kapelstraat 204 In het spoor van Harr Haigh (12 km) Zondag 1 juni tot 17 uur 3 euro Deze wandeltocht vertelt ons de oorlogsfeiten aan de Dender op 18 mei 1940, later de Slag aan de Dender genoemd. waar The King s Roal Hussars een verbeten strijd leverden. Wij lopen in de voetsporen van de 19-jarige slanke en blonde jongen, soldaat Harr Haigh uit Huddersfield die op heldhaftige wijze in Teralfene sneuvelde. Afspraak: Gemeentehuis Bellekouter, Bellestraat 99, 1790 Affligem Droeswandelpad (10,5 km) Zondag 7 september tot 17 uur 3 euro Deze stevige wandeling brengt ons van Opwijk naar het dorpje Droeshout. We genieten van de natuur in de Paddenbroeken en het waardevol natuurgebied De Putten. Afspraak: Hof Ten Hemelrijck, Kloosterstraat 7, 1745 Opwijk 20 Vrije Tijd & Gezondheid

GOEDKOPERE GENEESMIDDELEN

GOEDKOPERE GENEESMIDDELEN GOEDKOPERE GENEESMIDDELEN 10 slimme tips! www.fsmb.be GOEDKOPERE GENEESMIDDELEN 10 slimme tips! 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 PRAAT EROVER MET UW ARTS EN APOTHEKER... p 4 KIES OOK ZONDER VOORSCHRIFT HET GOEDKOOPSTE

Nadere informatie

Een heerlijk verblijf aan zee!

Een heerlijk verblijf aan zee! Een heerlijk verblijf aan zee! Domein Westhoek Arrangementen en promoties juni-december 2015 Geniet van de gezonde zeelucht in Domein Westhoek Verantwoordelijke uitgever : M. Michiels - Mussenstraat 17-19

Nadere informatie

Vergoedingen uit de verplichte ziekenkas

Vergoedingen uit de verplichte ziekenkas Stap 1 Vergoedingen uit de verplichte ziekenkas Brillenglazen Voor alle leeftijden: Glazen met minsten -8,25 of +8,25 dioptrie Glazen voor jongeren dan 18 jaar krijgen eveneens indien de glazen minder

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen!

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Gids Dentimut First & Dentimut Plus Informatiegids uitgegeven door de Verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

een verblijf aan de kust? geniet van de gezonde zeelucht! uarrangementen Domein Westhoek en promoties juni-december

een verblijf aan de kust? geniet van de gezonde zeelucht! uarrangementen Domein Westhoek en promoties juni-december uarrangementen een verblijf aan de kust? geniet van de gezonde zeelucht! en promoties juni-december 2014 In Oostduinkerke, te midden van de duinen en slechts op enkele minuten van het strand nodigt u uit

Nadere informatie

Antwoord op veelvoorkomende vragen over medicijnen

Antwoord op veelvoorkomende vragen over medicijnen Antwoord op veelvoorkomende vragen over medicijnen Poeders, pillen, druppels, drankjes, tabletten, zalven, capsules en wat al niet meer... we slikken, smeren en druppelen heel wat a{ Of dat altijd verstandig

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Een heerlijk verblijf aan zee!

Een heerlijk verblijf aan zee! Een heerlijk verblijf aan zee! Domein Westhoek Arrangementen en promoties 2016 Geniet van de gezonde zeelucht in Domein Westhoek Verantwoordelijke uitgever : M. Michiels - Mussenstraat 17-19 - 1000 Brussel

Nadere informatie

Daguitstappen en arrangementen voor groepen

Daguitstappen en arrangementen voor groepen Daguitstappen en arrangementen voor groepen 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 In Oostduinkerke, te midden van de duinen en slechts op enkele minuten van het strand nodigt u uit voor een heerlijk verblijf

Nadere informatie

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL

Antibiotica VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL Antibiotica HOE GEBRUIKT U ANTIBIOTICA COMBINATIE MET ANDERE MIDDELEN BIJWERKINGEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN GEBRUIK TIJDENS ZWANGERSCHAP EN BORSTVOEDING RESISTENTIE TEGEN ANTIBIOTICA VRAAG OVER

Nadere informatie

De plaats op aarde. Hoe dichter bij de evenaar en hoe hoger in de bergen hoe sterker het UV-licht.

De plaats op aarde. Hoe dichter bij de evenaar en hoe hoger in de bergen hoe sterker het UV-licht. Verstandig zonnen Zonnestraling De zon geeft ons warmte, daglicht, maar ook UV-straling. Twee soorten UV-straling, bereiken de aarde. Het UV-A licht is het gedeelte van het zonlicht waardoor de huid bruin

Nadere informatie

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be

10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik. 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be 10 tips voor een veilig geneesmiddelengebruik 18 november 2013 az Sint-Blasius Dendermonde Meer info? info@azsintblasius.be Als je ziek bent of ouder wordt moet je vaak verschillende geneesmiddelen innemen.

Nadere informatie

PROSCAR 5 mg, filmomhulde tabletten (finasteride)

PROSCAR 5 mg, filmomhulde tabletten (finasteride) Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel te gebruiken. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft u hem nog een keer nodig. Raadpleeg uw arts of apotheker, als u aanvullende vragen

Nadere informatie

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be

Samen op weg naar een gezond leven! Dieet. www.lm.be Samen op weg naar een gezond leven! Dieet www.lm.be 2 Bij LM ontvang je een terugbetaling voor: dieetadvies geneesmiddelen tegen overgewicht vakanties voor jongeren met obesitas 3 Dieetadvies Een maatje

Nadere informatie

Besparingsmaatregelen

Besparingsmaatregelen Besparingsmaatregelen Daar u ongetwijfeld nog vragen zal hebben omtrent de besparingsmaatregelen, hebben wij voor u alles nog eens even op een rijtje gezet. Sinds 1 maart Voorschriften voor antibiotica

Nadere informatie

Vrij verkrijgbare medicijnen

Vrij verkrijgbare medicijnen Vrij verkrijgbare medicijnen WAT ZIJN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN TIPS VOOR EEN GOEDE KEUZE WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN MEDICIJNEN WERKEN BETER DANKZIJ UW APOTHEKER VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN Een

Nadere informatie

Tips. om de symptomen van diarree te behandelen en de kans op besmetting te verkleinen. Gratis brochure

Tips. om de symptomen van diarree te behandelen en de kans op besmetting te verkleinen. Gratis brochure Gratis brochure Imodium Instant, orodispergeerbare tabletten Imodium, harde capsules Posologie: Instant / Caps Eerste dosis: bij volwassenen 2 orodispergeerbare tabletten/harde capsules, bij kinderen vanaf

Nadere informatie

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

1. Wat is Urfadyn PL en waarvoor wordt dit middel gebruikt? Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Urfadyn PL 100 mg harde capsules Nifurtoïnol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Tentoonstelling Vakantiekolonies aan de Belgische kust (1887-1980) 10 april 2012-2 mei 2012. Lakenhalle, Scholenstraat 4, 3290 Diest

Tentoonstelling Vakantiekolonies aan de Belgische kust (1887-1980) 10 april 2012-2 mei 2012. Lakenhalle, Scholenstraat 4, 3290 Diest Tentoonstelling Vakantiekolonies aan de Belgische kust (1887-1980) 10 april 2012-2 mei 2012 Lakenhalle, Scholenstraat 4, 3290 Diest Vakantiekolonies aan de Belgische kust (1887-1980) Wie herinnert zich

Nadere informatie

Thema 4 Behandeling van infectie gaat over het gebruik van antibiotica en andere geneesmiddelen om verschillende ziekten en kwalen te behandelen.

Thema 4 Behandeling van infectie gaat over het gebruik van antibiotica en andere geneesmiddelen om verschillende ziekten en kwalen te behandelen. Wereldoriëntatie - Natuur Algemene vaardigheden: 1.1 Levende en niet-levende natuur: 1.3 & 1.5 Gezondheid: 1.17-1.19 Wereldoriëntatie - Techniek 2.16* Geschatte lesduur 50 minuten Thema 4 Behandeling van

Nadere informatie

Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier

Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier Een nieuwe + voor uw gezondheid Het Gedeeld Farmaceutisch Dossier De apothekers investeren verder in de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van de patiënten PERSBERICHT 25 februari 2014 Het Gedeeld

Nadere informatie

Avantages - Voordelen. Détails - Details Tegemoetkoming van 10 euro per behandeling tot maximaal 50 euro per jaar. Organisation - Organisatie

Avantages - Voordelen. Détails - Details Tegemoetkoming van 10 euro per behandeling tot maximaal 50 euro per jaar. Organisation - Organisatie Organisation - Organisatie Acupunctuur Avantages - Voordelen Détails - Details Tegemoetkoming van 10 euro per behandeling tot maximaal 50 euro per jaar. De Voorzorg Socialistische Mutualiteit van Limburg

Nadere informatie

BIJSLUITER. pl-market-nl-rhini-san-mar16-apprmar16.docx 1/5

BIJSLUITER. pl-market-nl-rhini-san-mar16-apprmar16.docx 1/5 BIJSLUITER pl-market-nl-rhini-san-mar16-apprmar16.docx 1/5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Rhini-San 2 mg/20 mg tabletten Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride Lees goed de hele

Nadere informatie

Oxatomide Tabletten Werkzame stof

Oxatomide Tabletten Werkzame stof Oxatomide Tabletten Werkzame stof Oxatomide Geneesmiddelgroep Anti-histaminica Andere namen Tinset Samenstelling Tinset tabletten: 30 mg oxatomide per tablet Fabrikant/Leverancier Tinset : Janssen-Cilag

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Prednison of Prednisolon

Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Prednison of Prednisolon Uw maag, darm- en leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met Prednison. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte van

Nadere informatie

Uw opticien, Bril-in-Mode.

Uw opticien, Bril-in-Mode. Uw opticien, Bril-in-Mode. Zien is belangrijk en kan de kwaliteit van uw leven behoorlijk beïnvloeden. De kwaliteit van de opticien die u kiest, is bepalend voor de oplossing die u aangedragen krijgt.

Nadere informatie

Rhinofebryl 240 mg/3,2 mg harde capsules

Rhinofebryl 240 mg/3,2 mg harde capsules Roundup Pagina 1 van 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Paracetamol en chloorfenaminemaleaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

Bijsluiter: informatie voor de patiënt Bijsluiter: informatie voor de patiënt Loratadine 10 mg tabletten loratadine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

BIJSLUITER. PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop

BIJSLUITER. PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop BIJSLUITER PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Oog Inleiding De meeste mensen hebben 5 zintuigen. Het gezichtsvermogen om te zien, het gehoor om te horen, de reuk om te ruiken, de smaak om te proeven en het gevoel om te voelen. Met zintuigen maak je

Nadere informatie

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis

Hospitalisatie- VERZEKERING Plus. Opname in een ziekenhuis Hospitalisatie- VERZEKERING Plus Opname in een ziekenhuis Waarom zo'n verzekering Omdat een opname in het ziekenhuis ook financieel een pijnlijke zaak is Elk jaar krijgt één gezin op drie te maken met

Nadere informatie

Belgen hechten te weinig belang aan hun ogen!

Belgen hechten te weinig belang aan hun ogen! Persbericht September 2012 Belgen hechten te weinig belang aan hun ogen! Groot marktonderzoek naar de kwaliteit van onze ogen wijst erop dat 97% van 45-plussers last heeft van oogklachten. Toch verhelpen

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Refractie-afwijking. Deze folder biedt in informatie over niet-scherp zien ten gevolge van een refractie-afwijking en de mogelijke correctiemiddelen.

Refractie-afwijking. Deze folder biedt in informatie over niet-scherp zien ten gevolge van een refractie-afwijking en de mogelijke correctiemiddelen. Refractie-afwijking Deze folder biedt in informatie over niet-scherp zien ten gevolge van een refractie-afwijking en de mogelijke correctiemiddelen. Hoe vormt een oog een scherp beeld en wat is refractie?

Nadere informatie

Refractie afwijkingen. Niet scherp zien ten gevolge van refractie afwijkingen

Refractie afwijkingen. Niet scherp zien ten gevolge van refractie afwijkingen Refractie afwijkingen Niet scherp zien ten gevolge van refractie afwijkingen Inhoudsopgave 1 Hoe vormt een oog een scherp beeld en wat is refractie... 1 2 Wat verstaat men onder refractieafwijkingen en

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Claritine 10 mg tabletten Claritine 10 mg bruistabletten Claritine Reditabs 10 mg lyophilisaten voor oraal gebruik Loratadine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig

Nadere informatie

Tips tegen nervositeit

Tips tegen nervositeit Vijf jaar lang heb ik een slaapmiddel gebruikt om in slaap te komen soms had ik de moed om het eens zonder dat tabletje te proberen. Ik sliep dan zo slecht, dat ik de moed snel weer opgaf. Toch vond ik

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Broncho-Pectoralis Pholcodine 15 mg/300mg siroop. Folcodine 15 mg/15 ml; Sulfogaiacol 300 mg/15 ml

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Broncho-Pectoralis Pholcodine 15 mg/300mg siroop. Folcodine 15 mg/15 ml; Sulfogaiacol 300 mg/15 ml BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Broncho-Pectoralis Pholcodine 15 mg/300mg siroop Folcodine 15 mg/15 ml; Sulfogaiacol 300 mg/15 ml Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES

BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar. Desalniettemin

Nadere informatie

Tips voor optimaal profijt van uw multifocale brillenglazen

Tips voor optimaal profijt van uw multifocale brillenglazen Tips voor optimaal profijt van uw multifocale brillenglazen Gefeliciteerd met uw nieuwe multifocale brillenglazen! U hebt een hoogwaardig product aangeschaft dat het resultaat is van uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Paludrine, tabletten 100 mg Proguanilhydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Paludrine, tabletten 100 mg Proguanilhydrochloride Paludrine Bijsluiter BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Paludrine, tabletten 100 mg Proguanilhydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel.

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER THEOLIN RETARD TABLETTEN MET GEREGULEERDE AFGIFTE 200, 300 EN 450 MG

INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER THEOLIN RETARD TABLETTEN MET GEREGULEERDE AFGIFTE 200, 300 EN 450 MG 26 04 2001 Thret743.VIG -1- INFORMATIE VOOR DE PATIENT OVER THEOLIN RETARD TABLETTEN MET GEREGULEERDE AFGIFTE 200, 300 EN 450 MG 4.6082.6PP Lees deze informatie goed door, ook als u Theolin Retard al langer

Nadere informatie

B. BIJSLUITER OSTEOMONO. 400 mg filmomhulde tablet

B. BIJSLUITER OSTEOMONO. 400 mg filmomhulde tablet B. BIJSLUITER OSTEOMONO 400 mg filmomhulde tablet Version:W.Somer.-15-5-2012 Page: 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. OSTEOMONO 400 mg filmomhulde tabletten glucosamine Lees de hele bijsluiter

Nadere informatie

Normacol 62% Granulaat

Normacol 62% Granulaat B p. 1/5 Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar. Desalniettemin dient u Normacol 62% Granulaat zorgvuldig

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Bij de apotheek kunt u terecht voor medicijnen. Dat weet iedereen. Maar wat doet de apotheek nog meer voor u? En wat gebeurt er eigenlijk

Nadere informatie

Bijsluiter voor de patiënt

Bijsluiter voor de patiënt Bijsluiter voor de patiënt STALORAL, allergeenoplossingen voor sublinguaal gebruik Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER UTROGESTAN 100 mg zachte capsules UTROGESTAN 200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen!

Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen! THUISZORGCENTRUM Een helpende hand voor jong en oud! Socialistische Mutualiteit van Brabant Toegankelijke gezondheid voor iedereen! uéén centraal oproepnummer 078 15 60 30 Alle dagen, de klok rond bereikbaar!

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS DUPHALAC FRUIT 10 g / 15 ml Siroop Lactulose

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS DUPHALAC FRUIT 10 g / 15 ml Siroop Lactulose BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS DUPHALAC FRUIT 10 g / 15 ml Siroop Lactulose Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u.

Nadere informatie

Daguitstappen en arrangementen voor groepen

Daguitstappen en arrangementen voor groepen Daguitstappen en arrangementen voor groepen Domein Westhoek 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 In Oostduinkerke, te midden van de duinen en slechts op enkele minuten van het strand nodigt Domein Westhoek u

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verstandig zonnen

Patiënteninformatie. Verstandig zonnen Patiënteninformatie Verstandig zonnen Inhoud Inleiding... 3 Zonnestraling... 3 Effecten van de zon... 4 Positieve effecten... 4 Negatieve effecten... 4 Wat kunt u doen om negatieve effecten van de zon

Nadere informatie

Versie 02 Okt 2015. b. De intranetsite van DG BudFin onder het topic Medische onkosten : richtlijnen, alle mogelijke nodige documenten.

Versie 02 Okt 2015. b. De intranetsite van DG BudFin onder het topic Medische onkosten : richtlijnen, alle mogelijke nodige documenten. Versie 02 Okt 2015 1. Wie heeft recht op terugbetaling? Onderstaande regels zijn van toepassing op alle personeelsleden van Defensie in werkelijke dienst (militairen en burgers), alsook op de personeelsleden

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Uw ogen gezond houden in een digitale wereld

Uw ogen gezond houden in een digitale wereld Uw ogen gezond houden in een digitale wereld Oog voor detail Oog voor detail Digitaal leven Lang leve het digitale tijdperk! Dankzij toestellen, zoals smartphones, tablets, laptops en flatscreentv s, kunt

Nadere informatie

LORATADINE HOOIKOORTSTABLETTEN APOTEX 10 mg Module 1.3.1.3 RVG 25632. Version 2014_04 Page 1 of 5. Bijsluiter: informatie voor de gebruiker

LORATADINE HOOIKOORTSTABLETTEN APOTEX 10 mg Module 1.3.1.3 RVG 25632. Version 2014_04 Page 1 of 5. Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Version 2014_04 Page 1 of 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker loratadine hooikoortstabletten Apotex 10 mg, tabletten Loratadine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken

Nadere informatie

BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er. LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten

BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er. LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten (Acetylcysteïne) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel kan

Nadere informatie

PE-TAM, 500 mg, tabletten paracetamol

PE-TAM, 500 mg, tabletten paracetamol PE-TAM, 500 mg, tabletten paracetamol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals

Nadere informatie

Niet scherp zien door een refractieafwijking.

Niet scherp zien door een refractieafwijking. Oogheelkunde Niet scherp zien door een refractieafwijking. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Hoe vormt een oog een scherp beeld en wat is refractie?

Nadere informatie

PATIËNTENBIJSLUITER. CRESTOR (rosuvastatine) Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

PATIËNTENBIJSLUITER. CRESTOR (rosuvastatine) Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. PATIËNTENBIJSLUITER CRESTOR (rosuvastatine) Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te

Nadere informatie

Een verblijf puur natuur? Gun uzelf een moment van pure ontspanning! uarrangementen. Castel Les Sorbiers. en promoties juni-december

Een verblijf puur natuur? Gun uzelf een moment van pure ontspanning! uarrangementen. Castel Les Sorbiers. en promoties juni-december Een verblijf puur natuur? Gun uzelf een moment van pure ontspanning! uarrangementen en promoties juni-december 2014 Op een steenworp van Dinant, niet ver van de Lessevallei, nodigt u uit om zijn unieke

Nadere informatie

Acetandos 200 mg granulaat N-acetylcysteine

Acetandos 200 mg granulaat N-acetylcysteine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Acetandos 200 mg granulaat N-acetylcysteine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke informatie in

Nadere informatie

Arrangementen en Daguitstappen voor groepen

Arrangementen en Daguitstappen voor groepen Arrangementen en Daguitstappen voor groepen 100 jaar Groote Oorlog 2014-18 Op een steenworp van Dinant, niet ver van de Lessevallei, nodigt u uit om zijn unieke toeristische omgeving te ontdekken en om

Nadere informatie

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN 10 vragen over griepvaccinatie GRIEPVACCINATIE.BE AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID 1. Waarom vaccinatie tegen griep? Vaccinatie is de enige manier om je tegen griep en

Nadere informatie

Nadelen multifocale kunstlens 8 Voordelen van een multifocale kunstlens 9 Verzekering, eigen bijdrage 9

Nadelen multifocale kunstlens 8 Voordelen van een multifocale kunstlens 9 Verzekering, eigen bijdrage 9 Een korte uitleg over de werking van het oog: De ooglens zit direct achter de pupil (de zwarte opening) en het regenboogvlies (het gekleurde deel van het oog, de iris). De ooglens en het hoornvlies zorgen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Claritine, tabletten 10 mg. loratadine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Claritine, tabletten 10 mg. loratadine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Claritine, tabletten 10 mg loratadine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid

apotheek ziekenhuis mutualiteit SIS-kaart dringende medische hulp handicap dokter van wacht medisch centrum gezinsplanning Gezondheid SIS-kaart dringende medische hulp handicap gezinsplanning mutualiteit medisch centrum apotheek ziekenhuis dokter van wacht Gezondheid Ik leef in België. Heb ik recht op gezondheidszorg? In België heeft

Nadere informatie

27 mai 2014. VSM Belgium bvba Rodizen, PIL-NL 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt

27 mai 2014. VSM Belgium bvba Rodizen, PIL-NL 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt 1(5) Bijsluiter: informatie voor de Patiënt 2(5) Rodizen, filmomhulde tabletten Gedroogde Rhodiola rosea wortelextract (1.5 5 : 1) (WS 1375). Extractiemiddel: 60% ethanol (g/g) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Redactionele advertentie door de vzw S'Academie / Vrije Tijd & Gezondheid / CEV

Redactionele advertentie door de vzw S'Academie / Vrije Tijd & Gezondheid / CEV Programma Vrije Tijd & Gezondheid 2014 zal ongetwijfeld de geschiedenis in gaan als hét herdenkingsjaar van de Groote Oorlog. Ook wij staan stil bij deze periode van gruwel en waanzin. En of het nu gaat

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kunt als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand

Nadere informatie

BALSOCLASE MUCOLYTICUM 5%, DRANK ZONDER SUIKER carbocisteïne

BALSOCLASE MUCOLYTICUM 5%, DRANK ZONDER SUIKER carbocisteïne Bijsluiter: informatie voor de gebruiker BALSOCLASE MUCOLYTICUM 5%, DRANK ZONDER SUIKER carbocisteïne Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten. Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten. Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS RHINI-SAN 2 mg/20 mg tabletten Difenylpyralinehydrochloride Fenylefrinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie

Nadere informatie

2. Wat u moet weten voordat u Paracetamol comp. Apotex gebruikt

2. Wat u moet weten voordat u Paracetamol comp. Apotex gebruikt Version 2008_11 Page 1 of 5 1.3.1.3 PATIENT INFORMATION LEAFLET BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER PARACETAMOL COMP. APOTEX, TABLETTEN paracetamol en coffeïne Lees de hele bijsluiter zorgvuldig

Nadere informatie

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren!

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren! Bezint voor ge begint ROKEN Stoppen met roken is niet eenvoudig! Iets afleren is altijd veel moeilijker dan iets aanleren. DAAROM: begin niet met roken! WANT: In tabaksrook zitten heel wat stoffen die

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Nystatine Labaz 100 000 IE/ml, suspensie voor oraal gebruik (Nystatine)

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Nystatine Labaz 100 000 IE/ml, suspensie voor oraal gebruik (Nystatine) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Nystatine Labaz 100 000 IE/ml, suspensie voor oraal gebruik (Nystatine) Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER R CALM DIMENHYDRINATE 50 MG TABLETTEN

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER R CALM DIMENHYDRINATE 50 MG TABLETTEN BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER R CALM DIMENHYDRINATE 50 MG TABLETTEN Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

In de war? Op de Intensive Care

In de war? Op de Intensive Care In de war? Op de Intensive Care Albert Schweitzer ziekenhuis juni 2015 pavo 1168 Inleiding Uw partner of familielid is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen op de Intensive Care. Waarschijnlijk

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Stoppen met pijnstillers

Stoppen met pijnstillers NEUROLOGIE Stoppen met pijnstillers Ontwenning bij medicijnafhankelijke hoofdpijn In overleg met uw arts heeft u besloten om te stoppen met de medicijnen die mogelijk uw hoofdpijn veroorzaken of hebben

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. NORMACOL granulaat. Sterculia urens Roxb., gom

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. NORMACOL granulaat. Sterculia urens Roxb., gom BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS NORMACOL granulaat Sterculia urens Roxb., gom Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie. Dit geneesmiddel kunt u zonder voorschrift krijgen.

Nadere informatie

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Nuttige adressen: Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Aids SOA infolijn Tel. 0900-204 2040 (10 eurocent per minuut)

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten Levocetirizine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg

wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg wegwijs in de eerstelijns gezondheids zorg huisarts huisarts Heb je vragen over je gezondheid? Voel je je niet goed? Ga dan naar de huisarts. Dat kan een solopraktijk zijn, een groepspraktijk of een wijkgezondheidscentrum.

Nadere informatie

Waarom zien veel mensen onscherp?

Waarom zien veel mensen onscherp? Refractie afwijking Waarom zien veel mensen onscherp? Om scherp te zien moeten lichtstralen uit de buitenwereld precies op het netvlies van het oog samenvallen. Het hoornvlies en de lens in het oog zorgen

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER?

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? Wij voorzien een tegemoetkoming in de kostprijs! 3 Wij zijn echt met je gezondheid bezig! Wie komt in aanmerking voor deze tegemoetkoming? Alle leden die al 6 maanden bijdragen

Nadere informatie

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet BIJSLUITER OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Na consultatie herziene vertaling van de QRD-template

Na consultatie herziene vertaling van de QRD-template Na consultatie herziene vertaling van de QRD-template Deelrapport voortkomend uit het adviestraject Het verbeteren van de begrijpelijkheid van patiëntenbijsluiters 10 juli 2009 Dr. Leo Lentz UiL-OTS Universiteit

Nadere informatie

Het gebruik van DAFALGAN ODIS is beperkt tot volwassenen.

Het gebruik van DAFALGAN ODIS is beperkt tot volwassenen. BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER DAFALGAN ODIS 500 mg, orodispergeerbare tablet Paracetamol Lees de hele bijsluiter aandachtig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u.. Raadpleeg uw

Nadere informatie

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron

UTROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron BIJSLITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRIK(ST)ER TROGESTAN 100 mg/200 mg zachte capsules Gemicroniseerd progesteron Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Nadere informatie