de invloed van nieuwe media op de rol als grafisch ontwerper

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "de invloed van nieuwe media op de rol als grafisch ontwerper"

Transcriptie

1 de invloed van nieuwe media op de rol als grafisch ontwerper Naam!! Noortje van Eekelen Opleiding! Grafisch ontwerpen Datum!! januari

2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1! NIEUWE MEDIA!!!!!!!!! Definitie nieuwe media!!!!!!!! Bestaande en opkomende nieuwe media!!!!!! Toekomst nieuwe media en Web 3.0!!!!!! 6 2! NIEUWE MEDIA EN DE SAMENLEVING!!!!!! Het publiceren van gegevens!!!!!!! Iedereen ontwerpt!!!!!!!!! Online samenwerken en netwerken!!!!!!! Het digitale publiek!!!!!!!!! 10 3! GRAFISCH ONTWERPEN EN DE DIGITALE SAMENLEVING!!!! Hedendaags ontwerper!!!!!!!! De praktijk!!!!!!!!!! Het ontwerpen van gedrag en interfaces!!!!!! 14 4! DE INVLOED VAN NIEUWE MEDIA OP DE ROL ALS GRAFISCH ONTWERPER! Een nieuwe rol als grafisch ontwerper!!!!!! Gedragsregels ontwerper en het nieuwe ontwerpen!!!!! 16 BEGRIPPENLIJST!!!!!!!!! 18 BIBLIOGRAFIE!!!!!!!!! 20 2

3 INLEIDING Alle nieuwe technieken zijn welkom. Techniek staat in het teken van gemak, genot en ontwikkeling. Toch zijn we niet altijd gelukkig met de invloed van de technologie. De digitale revolutie is van invloed op veel aspecten van het leven. De positie van de grafisch ontwerper is sterk veranderd door de opkomst van nieuwe media. Het ontwerpen dat we van jaren geleden kennen is vrijwel verdwenen en onder invloed van de nieuwe media is het vak enorm uitgebreid. Ontwerpers hebben meer met internet en technologische ontwikkelingen te maken dan voorheen. Het ontwerpen neemt door de digitalisering steeds meer een andere vorm aan. Grafisch ontwerpen is een vakgebied dat met veel inzet naar maatschappelijke waardering streeft. Met deze scriptie beoog ik een bijdrage te leveren aan het inzichtelijk maken van de invloed die nieuwe media hebben op de rol als grafisch ontwerper. Nieuwe media hebben mij altijd al gefascineerd en vormen een rode draad door mijn studie. Het begrip nieuwe media kan vrij breed en technisch worden geïnterpreteerd. Door te zorgen voor een afbakening heb ik mij vooral gericht op het kennisniveau van de grafisch ontwerper. Voorafgaand aan het schrijven van mijn scriptie heb ik gedachten uitgewisseld met verschillende mensen die in relatie staan met nieuwe media en grafisch ontwerpen. Ontwerpers en docenten met individuele perspectieven op het onderwerp van mijn scriptie. De namen van deze personen staan vermeld in de bibliografie. 3

4 1 NIEUWE MEDIA 1.1 Definitie nieuwe media Het definiëren van het begrip ʻnieuwe mediaʼ is niet eenvoudig. Regelmatig wordt bij het ophelderen van een fenomeen uit de digitale omgeving gebruik gemaakt van begrippen uit de fysieke wereld. De term nieuwe media is complex. De definitie van nieuwe media draait vooral rond de vernieuwde communicatiemiddelen. Aangezien de technologie zich constant ontwikkelt, schuift het begrip eveneens mee met de beweging. Nieuwe media is een manier om media in te delen. Nieuwe media komen dan tegenover oude media te staan. Tegenwoordig worden vooral de digitale media bedoeld met de term nieuwe media. Internet, videogames, computers, digitale film, virtual reality, digitale fotografie, mobiele telefonie en meer digitale media vallen hier dan onder. Onder de oude media verstaan we traditionele film, televisie, analoge fotografie en gedrukte media. Steeds vaker worden niet alleen de hardware en dragers gezien als media, alle systemen en technologische mogelijkheden horen ook bij dit begrip. Het tempo van de ontwikkeling van nieuwe hardware ligt minder hoog dan de bewegingen rondom het aanbod van bijvoorbeeld nieuwe software. Dat internet wordt vaak als een nieuw medium bestempeld Dat geeft aan hoe relatief het begrip nieuwe media is, aangezien internet al weer een tijd bestaat. Programmeertalen en andere online toepassingen worden dagelijks verbeterd en vernieuwd. Men doelt dan ook vooral op de ontwikkelingen binnen de applicatie internet. Multimedia is een verwarrende term die heel dicht bij het begrip nieuwe media komt. Multimedia wordt vooral gezien als de kruisbestuiving tussen de verschillende soorten media; de koppelingen en wisselwerking tussen de diversiteit aan nieuwe en oude media. Mediamatic is gespecialiseerd in het bouwen van netwerken en koppelingen met de fysieke wereld. De organisatie maakt hierbij veelzijdig gebruik van nieuwe media en werkt samen met grafisch ontwerpers, nieuwe media ontwerpers en de gebruiker. Willem Velthoven is conceptontwikkelaar en begeleidt de projecten van Mediamatic. Velthoven heeft een eigen term om het gebruik van de media te definiëren. De term monomedia heb ik noodgedwongen bedacht toen ik werd aangesteld als professor multimedia in Berlijn. Ik vind multimedia een mislukt woord. Je moet de diverse media zien als kanalen, die je als ontwerper of kunstenaar goed moet kunnen orkestreren. Het geheel als een medium zien is een eigentijdse manier van denken en werken, en heet dus monomedia. 1 Crossmedia is een veelgehoord begrip waar nog veel onduidelijkheid over bestaat. Crossmedia gaat over het effectief overbrengen van een boodschap door middel van nieuwe media. De juiste keuze van de media is hierbij van cruciaal belang, aangezien het medium in dit geval dient te zorgen voor een versterking van de overdracht. Vaak worden meerdere nieuwe media tegelijkertijd ingezet voor het communiceren van een boodschap, wat een overwegend onderzoek naar de verschillende communicatiekanalen vergt. The medium is the message is een bekende uitspraak uit de jaren zestig van Marshall McLuhan; Canadees wetenschapper in de mediastudies. Hij wilde zeggen dat het gekozen medium waarmee een boodschap gepresenteerd wordt, bepalend is voor de beeldvorming en opvatting van de overdracht. Om de huidige wereld te begrijpen dient men de media te begrijpen. McLuhan ging er vanuit dat de moderne communicatiemiddelen esthetische gevolgen zouden hebben en zelfs de manier waarop we de wereld ervaren zouden kunnen veranderen. Hij wilde vooral duidelijk maken dat het belangrijk is je goed te verdiepen in de keuze van een medium. Een uitspraak waar de ontwerpers van nu iets van kunnen leren. Nieuwe media vereist een nieuwe manier van ontwerpen en kennis van de digitale mogelijkheden. Een medium kan de communicatie versterken, verzwakken en zelfs helemaal niet over laten komen. 1 Bruinsma, M. De nieuwe cultuur? De nieuwe economie De Groene Amsterdammer, nr

5 1.2 Bestaande en opkomende nieuwe media Dagelijks worden nieuwe producten en technologieën ontwikkeld. Het snel groeiende medialandschap zorgt er voor dat het onmogelijk is alle nieuwe media te vermelden. Hieronder volgt een selectie van de meest opvallende en relevante nieuwe media in de vorm van een korte beschrijving. De ontwikkelingen rondom digitaal papier zijn volop gaande. iliad is recent op de markt gebracht. iliad is een digitaal boek voorzien van een pagina-indeling en kan naast ebooks ook actuele elektronische documenten zoals de krant weergeven. De afmetingen van de iliad liggen dicht bij een A5-formaat en zijn voorzien van een touchscreen. Met een meegeleverde digitale pen kan men aantekeningen maken op het scherm. NRC Handelsblad biedt sinds kort de mogelijkheid dagelijks een digitale krant te ontvangen op de Ilaid. Het Global Positioning System, beter bekend als GPS, is een goed voorbeeld van nieuwe media. We zien de techniek momenteel vooral terug in de vorm van een navigatiesysteem in de auto en mobiele telefoon. De applicatie is ontworpen voor navigatiedoeleinden en bestaat uit tal van satellieten die ieder een eigen signaal uitzenden. Met een bereik van minimaal vier satellieten kan men door middel van een gps-ontvanger de positie op aarde bepalen. Het systeem is 24 uur per dag actief, nagenoeg overal ter wereld bruikbaar en werkt onder alle weersomstandigheden. iphone is een combinatie van een ipod, mobiele telefoon en PDA. De iphone beschikt over internet en biedt onder meer functies als telefoneren, muziek luisteren en fotograferen. Een van de dingen die dit apparaat onderscheidt van andere mobiele telefoons is dat het geen aparte toetsen heeft, maar gebruik maakt van een touchscreen. De iphone gebruikt een aangepaste versie van Mac OS X, die zorgt voor de weergave van de virtuele toetsen die nodig zijn voor de bediening van het medium. Internet is misschien wel de meest revolutionaire ontwikkeling op gebied van de nieuwe media. Geen ander medium biedt zo een grenzeloze uitdaging aan de communicatie-industrie. De eerste fase van het internet wordt ook wel Web 1.0 genoemd. Dit is de periode waarin het web voorzichtig zijn bekendheid verkreeg en steeds meer gebruikers thuis aansluiting vonden. Web 1.0 betekende vooral het zenden van informatie via statische websites. Kenmerkend aan het daaropvolgende Web 2.0 is de toename van interactie binnen websites, fora en weblogs. In deze fase van het web staat het uitwisselen van gegevens tussen de gebruikers centraal. Interactie tussen meerdere personen werd het belangrijkste element van het internet. Het betekende daardoor de opkomst van websites als LinkedIn, YouTube en Hyves en de vorming van het internet zoals we het nu kennen. Tegelijkertijd ontstond mobiel internet, een ideale toegankelijke oplossing die het mogelijk maakt met populaire hardware als netbook, PDA en mobiele telefoon altijd en overal in verbinding te staan met het internet. De drempels die aanvankelijk voor mobiel internet bestonden zijn verdwenen en het aantal gebruikers neemt sterk toe door verbeterde toestellen. Het succes van de eerder genoemde iphone en het hoge internetgebruik met dit toestel komt voort uit het gebruikersgemak en het feit dat diensten speciaal voor de iphone worden ontwikkeld. De groei wordt gestimuleerd door het aantal mobiele websites die speciaal ontwikkeld zijn voor het gebruik op een mobiele telefoon. Een goede mobiele website biedt voor de verschillende telefoons aparte versies, zodat de site altijd optimaal wordt getoond. 2 Om toegang te krijgen tot het internet dient men een browser te installeren. Google Chrome is een veilige en lichte browser die volgens Google ontwikkeld is voor het moderne internet. Chrome is recent op de markt gebracht en beschikt over een snelle technologie voor de verwerking van programmeertalen. Het gebruiksgemak is groot en er worden veel functionaliteiten aangeboden. In eerste instantie is Google Chrome gemaakt voor Microsoft Windows, in latere stadia zullen ook versies voor andere besturingssystemen op de markt worden gebracht. Een populair gevolg van internet is een applicatie waar veel websites gebruik van maken. RSSfeed is een toepassing die men terug vindt op nieuwssites, weblogs en fora. RSSfeed houdt de gebruiker op de hoogte van de laatste artikelen en nieuwsberichten. De veranderingen online zijn te lezen via een RSS-lezer. Een 2 Rovers, E. Mobiel internet is de toekomst

6 bescheiden software applicatie die zorgt dat de gebruiker direct wordt ingelicht indien er een nieuw bericht wordt geplaatst op een favoriete website. RSS kan ook verwijzingen naar andere bestanden bevatten. De applicatie wordt eveneens gebruikt voor podcasting en vodcasting. De term podcasting is afgeleid van de woorden ipod en broadcasting. De technologie wordt gebruikt voor manieren waarbij audiobestanden op internet worden aangeboden en later beluisterd worden op de mp3 speler. Podcasting staat voor een systeem waarin audiobestanden beschikbaar worden gesteld via internet.. VODcasting is het aanbieden van video op aanvraag door middel van de bovengenoemde webfeed. De term is een combinatie van de woorden Video On Demand en broadcasting. VODcasts worden ingezet als on-demand televisie die op bijvoorbeeld de computer kan worden bekeken. Het bekende RFID wordt al op verschillende gebieden ingezet. RFID-tags zijn draadloos leesbare ʻetikettenʼ die gemakkelijk aan voorwerpen bevestigd kunnen worden. De intelligente computerchip kan objecten en mensen identificeren. De toepassing is breed. Leveranciers kunnen via RFID de voorraad beheersen, maar ook paspoorten en andere persoonlijke kaarten kunnen voorzien worden van de chip. Er bestaan RFID-tags in de meest uiteenlopende vormen en afmetingen. De computerchip kan behoorlijk veel informatie bevatten en zelfstandig een draadloos signaal uitzenden, wat door alle soorten materiaal dringt behalve metaal. Zelfs fietsen, bankbiljetten en autobanden kunnen op deze manier aan een netwerk hangen. augmented reality Bruno Setola, docent AKV St. Joost en creative director ontwerpbureau Setola en Gille, ziet in de toekomst een dienende technologie voor zich en geeft als voorbeeld augmented reality. Als er geen geld meer is voor de werkelijkheid, is de augmented reality een idee. Financieel gezien is deze opkomende technologie wellicht een oplossing. Augmented reality (vertaling: toegevoegde werkelijkheid) is een techniek die de echte wereld met de virtuele wereld combineert. Het idee is dat de computer zo realistisch mogelijke beelden toevoegt aan de werkelijkheid. Het maakt het verschil tussen de reële wereld en de virtuele wereld steeds kleiner en zorgt tegelijkertijd voor eenvoudigere en gebruikersvriendelijkere toepassingen. Augmented reality brengt beelden uit onze dagelijkse realiteit en driedimensionale bewegende beelden en objecten bij elkaar in een omgeving. In Second Life wordt een complete virtuele wereld nagebootst, maar hierbij komt alles voort uit technologie. Het doel van de virtual reality in Second Live is vooral een zo realistisch mogelijke omgeving visualiseren die lijkt op de echte wereld. Augmented Reality maakt tevens gebruik van de werkelijkheid. Door de nieuwe techniek is het mogelijk om dingen in het dagelijks leven te laten verschijnen die er niet zijn. De virtuele objecten of opgenomen beelden worden niet achteraf, maar op hetzelfde moment aan live beelden toegevoegd. De techniek is op 6

7 diverse gebieden in te zetten. Hier ontdekken we dat ontwerpen er in de toekomst heel anders uit kan gaan zien. Denk aan een kinderboek met bewegende dieren, driedimensionale bergen in een atlas, een menselijk lichaam in een biologieboek dat wordt ontleed en weer wordt opgebouwd. Andere toepassingen zijn bijvoorbeeld een brochure die verschijnt in 3D of een advertentie die verandert in een videofilm. Nog niet bestaande gebouwen zijn al in 3D te zien in hun echte omgeving. Een live opname van de bouwgrond wordt dan gecombineerd met de toekomstige gebouwen in 3D. 1.3 Toekomst nieuwe media en Web 3.0 De samenleving ontwikkelt zich geleidelijk van analoog naar digitaal en langzaam ontstaat een omgeving waarin techniek de overhand lijkt te krijgen. Nieuwe media zullen zich gaan verder ontwikkelen. De plannen voor Web 3.0 liggen al klaar. De realisatie hiervan zal nog even op zich laten wachten. De meningen verschillen over hoe de toekomst van deze media eruit zal zien. Er zijn voorspellingen over een einde van het internet en er wordt beweerd dat de nieuwe media gaan samensmelten. Nicholas Negroponte, Amerikaans computer wetenschapper, voorspelde in zijn boek ʻDigitaal levenʼ al jaren geleden het einde van al het gedrukte materiaal en andere klassieke media. 3 Drukwerk leeft nog steeds. Technologie brengt de mens niet dichterbij elkaar en mens en media zijn nog steeds niet versmolten. We maken nog altijd gebruik van boekwinkels en kantoren zitten nog gewoon vol. De digitale bezigheden zijn momenteel nog vergelijkbaar aan analoge menselijke behoeften of komen hier zelfs uit voort. Ondanks de aanvullende verschijning van virussen, ongewenste , het onbewust delen van privégegevens, extremistische websites en oplichters zal vrijwel niemand ontkennen dat veel van de ervaringen op technologisch gebied een succes zijn. 4 Volgens Jan Peeters, vice directeur Academy for Media & User Experience (AMUX), veranderen nieuwe media en internet niet drastisch de komende jaren, maar ontstaat er meer interactie tussen computer en internet. De vertrouwde browser verdwijnt en wordt uiteindelijk samengevoegd met het programma en het besturingssysteem. Internet gaat dus steeds minder met de browser te maken hebben. De techniek van de fases Web 1.0 en Web 2.0 bepalen het opvolgende, nog te ontwikkelen, Web 3.0. Een andere veel gebruikte term voor dit internet is het semantische web. Web 3.0 biedt ons informatie die beter gesorteerd is op betekenis en samenhang. We denken vaak dat de browser het web is, maar internet is grotendeels onbereikbaar voor ons. Er is een groot deel van internet waar de intelligente online zoekprogrammaʼs nooit komen. De behoefte aan een gestructureerd internet wordt momenteel al opgelost door het verrijken van webpagina's met metadata. Door online documenten van etiketten te voorzien, worden webapplicaties en apparaten beter begrepen en gevonden. Een Web 3.0 dat informatie en data op een manier samenstelt zodat software de online gegevens zelf kan begrijpen en analyseren. Als de informatie in een door een computer leesbare vorm wordt vastgelegd, kan een programma voor het web zelf conclusies trekken. Ingebouwde intelligentie zorgt ervoor dat de zelfstandige internetsoftware leert van zijn gebruikers. De internetsoftware is in staat om te vergelijken en zal overeenkomsten herkennen in gegevens die in eerste instantie niets met elkaar te maken lijken te hebben. Naast structureren van gegevens zal er rondom Web 3.0 een zeer revolutionaire ontwikkeling gaan plaatsvinden. Michel Witter, docent en domeinmanager informatie & interactie design Academy for Media & User Experience (AMUX), noemt Web 3.0 een leuke marketingterm en denkt dat deze metafoor voor het internet niet lang stand houdt doordat de term trager is dan de feitelijke technologische ontwikkelingen. 3 Negroponte, N. Digitaal leven Amsterdam, Uitgeverij Promenteus De Hoog, T. Wereldbrein of wanorde De Groene Amsterdammer, nr

8 Witter ziet al helder voor zich hoe de technologieën rondom nieuwe media zich verder zullen gaan ontwikkelen. Internet zal verworden tot wat het oorspronkelijk was; een informatiedrager, informatieuitwisseling en communicatieplatform waarop veel ontsluitende technologieën met elkaar samenwerken. De beschikbare informatie komt meer ten dienste te staan van onze persoonlijke behoeftes. Web 3.0 zal veel meer gaan over het verbinden van objecten via draadloze netwerken en een constante aanwezigheid van het internet. Web 3.0 is een ʻverzamelnaamʼ voor het met elkaar in verbinding staan en apparaten die draadloos onderling communiceren. Deze nieuwe ontwikkeling heeft minder te maken met een computerscherm en wordt ook op allerlei andere plaatsen zoals mobiele apparaten en andere nieuwe media toegepast. Door deze te voorzien van een ipadres, is de communicatie tussen apparaten mogelijk. Alles met elkaar verbinden creëert veel nieuwe netwerken. Niet alleen tussen apparaten en gebruikers, maar ook tussen apparaten onderling. Web 3.0 zal er totaal anders uit gaan zien en op langer termijn gaan we websites niet of nauwelijks terugzien. Het zijn niet meer alleen de computers die met elkaar communiceren door middel van een netwerk. Huishoudelijke apparaten en RFID (beschreven in paragraaf 1.2) gaan eveneens online. In 2010 zal Web 3.0 volgens de experts voor een groot deel ontwikkeld zijn. Web 3.0 kan wereldwijd leiden tot nieuwe innovatieve diensten en efficiënte mogelijkheden. Een eventuele nieuwe stap is het combineren van technieken als GPS (beschreven in paragraaf 1.2), internet en mobiele telefonie. De eerste bescheiden ontwikkelingen richting Web 3.0 zijn al zichtbaar. De Amerikaanse website Loopt.com brengt een toepassing waarbij internet en GPS samenkomen. Na het installeren van de software op de mobiele telefoon, registreert Loopt.com hoe de gebruiker zich verplaatst. Andere gebruikers met dezelfde software worden ook geregistreerd. Mensen zijn zo in staat te zien waar vrienden zich in de nabije omgeving bevinden. Verder kunnen vrienden informatie delen en er is een toepassing voor het publiceren van favoriete locaties. Het systeem verschijnt op korte termijn in Europa. Google Maps biedt de mogelijkheid te zoeken naar een bestemming met behulp van een online wereldkaart. Het doel van Google Maps is gebruikers te helpen bij het vinden van een geografische locatie. Na het ontstaan van Google Maps probeert men deze techniek te combineren met andere online toepassingen. Recent is de combinatie Google Maps en Twitter gerealiseerd. Twitter is een website waarbij mensen elkaar op de hoogte houden over wat ze op dit moment aan het doen zijn. Een online dienst waarbij gebruikers elkaar op elk moment op de hoogte kunnen houden van nieuwe ontwikkelingen of bezigheden. Twitter Vision is een tool waarbij de bezigheden van de gebruikers van Twitter te zien zijn op een wereldkaart van Google Maps. Dit resulteert in interessante informatie voor de gebruiker. Het aardige is dat Twitter ondertussen al even bestaat, maar door de aansluiting met de geografische mogelijkheden van Google Maps iets totaal nieuws ontstaat. Op economisch vlak zijn de gouden kansen van de technologische mogelijkheden van de nieuwe media nog nauwelijks aangeboord. Het uiteindelijke technisch streven is het realiseren van een altijd en overal actief internet en dat meer te laten denken en handelen als de mens. 5 Een internet dat terug te vinden is in alle nieuwe media om ons heen en in staat is dienend te laten optreden. 2 NIEUWE MEDIA EN DE SAMENLEVING De samenleving reageert op nieuwe media. En aangezien we pas aan het begin staan van de digitale beweging, is het niet altijd helder hoe omvangrijk de invloeden van de nieuwe media zijn. De techniek brengt een maatschappij met nieuwe normen, waarden en omgangsvormen. Vincent van Baar, eigenaar ontwerpbureau Van Baar en docent aan de KABK Den Haag en Design Academy Eindhoven, Er zal een andere vraag komen uit de markt, een vraag waar de ontwerper zich in zal 5 Smits, E. Web 3.0 denkt en handelt als een mens

9 moeten gaan verdiepen. We zien dat de digitale maatschappij constant in beweging is. Indien we een beeld willen schetsen van het nieuwe ontwerpen is het voornaam te kijken naar hoe de gebruiker van nieuwe media er op dit moment uit ziet en hoe de samenleving reageert op de digitalisering. Flickr maakt gebruik van user generated content 2.1 Het publiceren van gegevens Een van de reacties op de nieuwe mediavormen is niet alleen de globalisering, maar ook de toenemende rol van de consument. De wereldwijde technische vooruitgang levert stabiele verbindingen en het uploaden van grote hoeveelheden data gaat veel sneller dan voorheen. De massa spreekt terug - als individuen. 6 Mensen delen graag een mening en de nieuwe communicatiemiddelen geven hiervoor het nodige gereedschap. Een gewichtige ontwikkeling als gevolg van het ontstaan van Web 2.0, de tweede generatie van het internet is het online publiceren van materiaal. De bijdrage van een gebruiker aan online nieuwe media wordt user generated content genoemd. Het begrip kan vrij ruim worden geïnterpreteerd; de tekst op een weblog, een bericht op een forum en het publiceren van online bewegend beeld of geluid zijn allemaal vormen van user generate content. Dat het online publiceren populair is zien we op een website als YouTube. YouTube biedt met haar website het gemakkelijk en snel uploaden van videobeelden aan. Gebruikers voorzien het materiaal van tags, waardoor de beelden terug te vinden zijn door andere bezoekers van de website. Flickr kent eenzelfde werkwijze, maar maakt gebruik van door gebruikers gegenereerd fotomateriaal. Bezoekers oordelen online over de user generated content van andere bezoekers en laten recensies achter op de website. Andere voorbeelden van online media die gebruik maken van user generated content zijn onder andere Facebook, Hyves en Wikipedia. Het gemak van online publiceren resulteert in een groot en veelzijdig aanbod van user generated content. Wikipedia heeft als doel om in elke taal een complete encyclopedie te creëren en deze online kennis toegankelijk te maken. De encyclopedie is bewerkbaar en aanvulbaar door iedereen. De wereld 6 Bruinsma, M. De opstand der Mobs Morf, nr

10 draagt zo zelf bij aan het ontwikkelen en uitbreiden van informatie en produceert online gemeenschappelijke kennis. Andrew Keen, Amerikaans auteur en criticus van ontwikkelingen op internet, is oordelend over websites als Wikipedia. Keen noemt de ontwikkeling een digitaal narcisme en stelt de praktijk als een bedreiging voor de creativiteit, doordat serieuze deskundigen niet gelijk gesteld worden aan amateurs. Keen is van mening dat iedere amateur inhoud aan Wikipedia kan geven, zonder dat er controle is door een expert op het betreffende gebied. Daarnaast meent hij dat de omschrijving encyclopedie niet op Wikipedia van toepassing kan zijn omdat de inhoud voortdurend wijzigt. Het betrekken van professionele redacteuren zou volgens Keen een verbetering kunnen zijn van de user generated content. 7 Toch zien veel mensen Wikipedia als een gerespecteerde manier van informatie delen. Zoekopdrachten binnen het populaire Google leveren veel verwijzingen naar Wikipedia. De samenwerking van Wikipedia en Google creëert zo nog meer vertrouwen bij de gebruiker. De wereld bepaalt nu zelf de waarde van informatie. De wijze waarop kennis beschikbaar wordt gemaakt is onvergelijkbaar met jaren geleden. Een groot en wereldwijd publiek heeft internet naast communicatiemiddel nu ook omarmd als publicatiemiddel. 2.2 Iedereen ontwerpt Een begrijpelijk gevolg van de technologische ontwikkelingen is dat de consument zelf initiatief neemt producten en diensten te gaan ontwikkelen. De amateur ontwerpt nu zelf haar website en voor het ontwerpen van een huisstijl is niet direct meer een professional nodig. Nieuwe media creëren een gelijk speelveld tussen de expert en amateur. Als de ontwerptools voor iedereen beschikbaar komen zou de discipline ʻontwerpenʼ kunnen verdwijnen. Toenemende intelligente designtools stellen iedereen in staat ontwerper te zijn. In drie stappen ontwerpt de leek online een huisstijl aan de hand van een gekozen thema. Deze ontwikkelingen zien we ook terug bij warenhuisketen Hema. Hema biedt naast het samenstellen van een fotoalbum, ook de online applicatie voor het naar wens ontwerpen van een agenda, T-shirt en kookboek. Sinds kort ontwerpt de consument zelfs haar eigen behang, wijnetiket of persoonlijk kinderboek bij Hema. Veel bedrijven zien een markt in het betrekken van de consument bij het ontwerpproces. Zo heeft Nike destijds een service gelanceerd waarmee de gebruiker haar eigen, persoonlijke sportschoen kan ontwerpen. Dr. Martens, Puma en Timberland bieden later eenzelfde online ontwerpgereedschap aan. De modemerken Converse en Eastpak geven vrijheid voor het ontwerpen van een unieke tas. Douwe Egberts en Philips laat de consument zelf zijn eigen Senseo ontwerpen. Nederland ontwerpt graag. IKEA organiseerde onlangs de populaire wedstrijd iedereen = designerʼ. De ontwerpers van het beste interieur konden een cadeaubon winnen. IKEA geeft haar klant de boodschap mee dat iedereen in staat is haar interieur naar eigen inzicht samen te stellen en biedt op haar website de tools. Waar de amateur voorheen op zoek ging naar een professional, leveren de nieuwe media gebruiksvriendelijke software en gereedschappen voor het eenvoudig ontwerpen van een product. Open source is een term voor een vrije toegang tot de broncode van een digitaal product. Open source houdt in dat iedereen vrij is software en andere materialen te gebruiken. De gebruiker kan de broncode inzien en zelfstandig bewerken. Open source heeft als kenmerk dat de informatie beschikbaar en toegankelijk is. Linux is een voorbeeld van een open source software. Linux is een besturingssysteem voor computers. Alle onderliggende broncode is door het publiek vrij te verkrijgen, te wijzigen en te verspreiden. Deze praktijk is terug te zien op veel gebieden. Een relevant voorbeeld van open source zijn de content management systemen (CMS) die online worden aangeboden. Het programmeren van een website leek lange tijd iets voor de gevorderde technici. Menig mens ziet graag iets van zich zelf online en een content management systeem biedt de oplossing voor de amateur. Een content management systeem is een softwaretoepassing die het mogelijk maakt dat mensen eenvoudig, zonder veel technische kennis eigen gegevens op internet kunnen publiceren. De functionaliteit van een CMS is dat gegevens zonder lay-out kunnen worden ingevoerd, terwijl de gegevens online worden gepresenteerd aan bezoekers met lay-out door toepassing van templates. Templates zijn online te verkrijgen ʻsjablonenʼ die het ontwerp van een website bepalen. Online zijn 7 VPRO Tegenlicht Wiki s waarheid

11 diverse complete templates kosteloos en eenvoudig te downloaden. Andere populaire voorbeelden van content management systemen zijn Joomla, Mambo en Drupal. Heel eenvoudig kan de amateur aan de slag met het ontwerpen van een eigen website. Nieuwe media en technologische ontwikkelingen betekenen veel nieuwe vrijheden en mogelijkheden voor onbekend talent en ongehoorde stemmen van de amateur en de professional. De stap van creëren en publiceren is veel kleiner geworden. De gebruikelijke rol van de ontwerper wordt hierdoor minder belangrijk. Voorheen was de ontwerper degene die de kracht van ontwikkelen en toegankelijk maken van data in handen had. Het communiceren van een boodschap was een taak van de ontwerper. De werkplaatsen van de amateur en de professional zijn nu identiek en ontwerpen worden met hetzelfde medium gecreëerd. Ontwerpen is niet langer het specialisme dat uitsluitend voorbehouden is aan de vakman. Taak van de professional is zich te onderscheiden van de amateur door opnieuw de rol van de ontwerper uit te zoeken. 2.3 Online samenwerken en netwerken Internet wordt actief gebruikt door mensen die bouwen aan veelzijdige netwerken. Het ontmoeten van mensen en het delen van kennis is verschoven van analoog naar digitaal. Overal zien we communities opduiken waarbij gemeenschappen via internet communiceren en samenwerken. De mensen zijn om eigen redenen verbonden met elkaar en het communiceren en discussiëren met mensen kan nu direct en wereldwijd. Het toevoegen van informatie aan een forum of het samenwerken aan een online project behoren tot activiteiten van zoʼn virtuele gemeenschap. De nieuwe technologieën stellen mensen, groepen en communities in staat samen intelligenter te worden. Web 2.0 wordt vooral gekarakteriseerd door het ontstaan van communities als Flickr, Hyves en Del.icio.us. Web 3.0 kan wereldwijd leiden tot meer efficiëntie en een hogere productiviteit indien er op de juiste manier gebruik van gemaakt wordt. Charles Leadbeater, Brits auteur en bedenker van ʻWe thinkʼ pleit voor het gebruik van internet om creativiteit te ontwikkelen. In ʻWe thinkʼ is de mens wat hij deelt. Gezamenlijk krachten en talenten bundelen. De gedachte van de gebruiker is niet meer ʻdit heb ik nodig of dit wil ikʼ maar ʻdit kan ik en ik wil dat mijn stem gehoord wordtʼ. Een groep gemotiveerde mensen kan volgens Leadbeater meer bereiken en komt tot betere oplossingen dan een sterk geregisseerde werknemers onder strikt management. Leadbeater gelooft in collaboratie; het samenwerken met de tegenstander. 8 Het samenwerken met het publiek zien we op internet al in lichte mate gebeuren. Regelmatig worden consumenten betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe software. Door het uitgeven van alpha en beta versies testen gebruikers de software voordat het eindproduct op de markt komt. De ervaringen worden teruggekoppeld naar de programmeurs. Een ander voorbeeld is de omvangrijke communitie php.net. De kennisdelers beheersen allen dezelfde programmeertaal en er wordt gezamenlijk gebouwd aan steeds complexere technische websites met PHP al basis. Hetzelfde zien we terug bij de recent gelanceerde zoekmachine Wikia. Gebruikers krijgen bij Wikia de gelegenheid zelf een bijdrage te leveren aan de zoekmachine. Volgens Jimmy Wales, oprichter van Wikipedia en Wikia, is er op het internet veel behoefte aan transparantie en openheid. Andere zoekmachines, zoals Google, zijn gesloten systemen waar de gebruiker geen invloed op kan uitoefenen en niet kan zien hoe een zoekresultaat tot stand komt. 9 Het mensen betrekken bij projecten en het samenwerken via internet is een praktijk die goed aansluit bij de realisatie van Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3). Niet alleen software intelligent maken, maar eveneens groepen mensen helpen intelligenter te worden. De mens niet zien als consument, maar als deelnemer binnen een project. 8 Leadbeater, C. We think Londen, Profile Books Wikia

12 2.4 Het digitale publiek De digitalisering brengt een vorm van samenwerking waarbij men op een heel nieuwe manier omgaat met informatie. Door opkomst van de vele discussiefora en weblogs is de macht en de regie van de massamedia sterk teruggedrongen. De overvloed aan meningen, informatie en uitingen beheersen de digitale ruimte. Iedereen kan door het gebruik van de nieuwe media moeiteloos het massapubliek bereiken. Het achterlaten en aanvullen van gegevens en bevindingen van anderen is succesvol; gebruikers dragen graag bij en geven online een mening. De overvloed aan ongeorganiseerde informatie laat het overzicht verdwijnen. Het resulteert in een oppervlakkige samenleving met een brede interesse. De consument krijgt slecht fracties mee van de dagelijkse informatiestroom. Dit zal veel gaan betekenen voor de manier waarop wij communiceren. Er heerst een kloof tussen degenen die profiteren van de digitale technologie en zij die dit niet kunnen door een technologische achterstand. De digitale wereld verandert zo snel dat jongeren al zeggen een kloof te voelen tussen de digitale generatie na hen. De laatste generatie gebruikers zijn vertrouwd met de nieuwe media. Veel hedendaagse gebruikers zijn constant op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom nieuwe software en andere middelen. De natuurlijke relatie tussen deze gebruiker en nieuwe media is een duidelijk gevolg van het dagelijks in contact staan met de ontwikkelingen. De gebruiker is op dit moment niet zo zeer op zoek naar gegevens, maar houdt zich bezig met de communicatie binnen het netwerk en het creëren van een gewenste online persoonlijkheid. De zogenaamde nieuwe media generatie leeft voor een groot deel in de wereld van internet en bouwt daar aan een digitale identiteit. Internet is een tweede complete wereld. De analoge wereld lijkt minder van invloed. Internet geeft ieder de gelegenheid de gewenste identiteit aan te meten. Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3) zal voor een groot deel gaan draaien om het overzichtelijker en bereikbaar maken van de verschillende online persoonlijkheden. Er zal in de toekomst voor iedereen nog maar één identiteit van zich zelf online terug te vinden zijn. Hierin is alle informatie van die persoon terug te vinden die men van zichzelf online wil laten zien. De toekomstige zoekmachines kunnen gemakkelijk bij deze gegevens en zijn in staat van ieder persoon een compleet beeld te laten zien. De tijd dat er vooral gewezen werd op de risicoʼs van het gebruik van nieuwe media is voorbij. De mobiele telefoon, GPS (beschreven in paragraaf 1.2) en internet zijn geaccepteerd en veilig verklaard. De analoge omgeving slinkt en het leven van de mens breidt zich uit via de digitale eindeloze wereld. Iedere stap binnen de digitale omgeving wordt geregistreerd. Dat zien we bij het hedendaagse internet, maar in de toekomst zal dat waarschijnlijk nog extremer worden. Privacy is een begrip dat in het hedendaagse en digitale tijdperk aandacht vraagt. De plannen voor Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3) laten zien we dat nieuwe media en privacy niet samengaan. Privacy wordt aangetast wanneer we ontwikkelingen als RFID en metatag gaan combineren. Bij een technologie als loopt.com is het praktisch te weten dat vrienden in de buurt zijn, maar er blijft weinig ruimte voor de mens die graag een anoniem leven leidt. Volgens Veldhuijzen, een van de eerste internetondernemers in Nederland en oprichter van vele internet gerelateerde websites, moet daar echter niet te zwaar aan getild worden en wordt privacy overschat. Mensen vinden privacy belangrijk, tenzij het ze korting geeft op een product. Alleen voor criminelen is het vervelend dat nieuwe media straks al hun sporen verraadt GRAFISCH ONTWERPEN EN DE DIGITALE SAMENLEVING De digitalisering laat verwarrende omgeving met kansen en bedreigen ontstaan. De digitale gebruiker heeft de toekomst. Een toekomst waar de ontwerper mee moet leren omgaan. Hoe reageert de ontwerper op de digitale samenleving. De huidige positie van de ontwerper. 10 Lammers, L. Nieuwe kansen voor het internet Brabants Dagblad 13 september

13 3.1 Hedendaags ontwerper Een traditioneel grafisch ontwerper verzorgt naar eigen inzicht uiteenlopende soorten drukwerk en media. De ontwerper heeft als kenmerkend doel het communiceren van een boodschap. Regelmatig wordt samengewerkt met andere professionals voor het vervaardigen van beeldmateriaal en het verzorgen van illustraties. Bij de uitwerking van een opdracht houdt de ontwerper rekening met het beoogd publiek en de technische verwerking van het ontwerp. Een ontwerper poogt hierbij het communicatief vermogen te versterken en bewaakt de technische realisatie van het ontwerp. Jan Jaap Rypkema, coördinator en docent Academy for Media & User Experience (AMUX) en ontwerper ʻJanJaap Rypkema Visual Communicationʼ, vraagt zich af of het traditionele vak grafisch ontwerpen nog wel bestaat. Is het grafisch ontwerpen een containerberoep geworden? Of misschien niet meer dan een doorgeefluik van informatie? We weten dat grafisch ontwerpers niet achter kunnen blijven, ook zij moeten mee in de digitalisering. Het vak breidt zich uit en vraagt de ontwerper kennis van veel meer disciplines. Een verscheidenheid aan vakrichtingen komen samen bij de ontwerper. Alles draait in principe nog steeds om professionele communicatie en uiteindelijk gaat het over informatie die van a naar b dient te gaan. Wellicht is er een nieuwe term nodig voor de fase waarin het beroep terecht is gekomen. De visuele expertise en het conceptueel inzicht zijn kwaliteiten die de ontwerper altijd een voorsprong zullen bieden. Dingeman Kuilman, managing director Premsela ziet slechts twee opties voor de ontwerpers, Ze kunnen zich toeleggen op de beheersing van een bepaald aspect, waarmee ze zich op basis van hun meesterschap onderscheiden, of ze kunnen slimme, commerciële volharders worden, die zich meer met slimheid dan met talent overeind houden. Maar ze moeten er wel rekening mee houden dat veel amateurs werk zullen overnemen. 11 De veranderlijke omgeving wordt bepaald door een combinatie van ontwikkelingen op het gebied van de nieuwe media en de grafische tradities die hier vervolgens op reageren. Het is duidelijk dat het grafisch ontwerpen er voor de aanstaande generaties anders uit zal zien. Ontwerpers bevinden zich materialistisch, maar ook maatschappelijk gezien in een andere omgeving. Ontwerpen voor nieuwe media en ontwerpen voor oude media is onvergelijkbaar. Ontwerpers zullen een zichzelf een nieuwe werkwijze moeten aanleren bij het benaderen van nieuwe media. Ieder medium bezit weer andere kwaliteiten. Het is van belang om die kwaliteiten te ontdekken en op de hoogte te blijven van de technologische ontwikkelingen. Het streven naar controle en het zoeken naar stabiliteit is kenmerkend voor ontwerpers. Een patroon dat in strijd is met de manier waarop de nieuwe media benaderd dienen te worden. Ontwerpen voor nieuwe media vraagt de controle te laten varen. 3.2 De praktijk Zonder de stand van zaken te bekijken in de praktijk is het lastig een mening te vormen over hoe het hedendaags ontwerpen eruit ziet. Het klassieke denkbeeld van wat ontwerpen inhoud in het veranderlijke nieuwe medialandschap niet meer van deze tijd. Hier volgen een aantal voorbeelden waarbij een duidelijke combinatie van nieuwe media en grafisch ontwerpen te zien is. Het laat zien dat grafisch ontwerpen veel breder kan worden geïnterpreteerd. Ontwerpbureaus investeren voordurend in de deskundigheid en het talent van nieuwe of eigen ontwerpers. Fabrique omschrijft zichzelf als een multidisciplinair ontwerpbureau met onder andere de verschillende disciplines nieuwe media en grafisch ontwerp. Twan Minten, werkzaam als art director en grafisch ontwerper bij Fabrique vindt dat grafisch ontwerpers en grafische opleidingen zich meer horen te verdiepen in de mogelijkheden van de nieuwe media. Ontwerpbureau Fabrique doet al een eerste poging om de disciplines nieuwe media en grafisch ontwerp bij elkaar te laten komen. De ruimtes in het bedrijf zijn zo ingedeeld dat werknemers met uiteenlopende kwaliteiten gezamenlijk aan eenzelfde project werken. Volgens Minten werkt het vaak forcerend om de traditionele grafisch ontwerper in te zetten voor nieuwe media projecten. Door een multimediale achterstand heeft de hedendaags grafisch ontwerper weinig affiniteit 11 Vlemmings, M. De beste stuurlui stappen aan boord in Items, nr

14 met de nieuwe media. Laat de specialist de specialist zijn. Gebruik maken van de verschillende kwaliteiten en samen versterken is een oplossing om de disciplines naar tevredenheid te kunnen laten samenwerken. Organisatie zal er voor moeten zorgen dat er op de werkvloer uiteindelijk kwaliteit wordt geleverd. Ontwerpbureaus zouden misschien moeten streven naar een sturing van eerste klas ontwerpers en een groot netwerk van gespecialiseerde medewerkers op freelance basis. Het waarborgen van kwaliteit en vaardigheden aan de hand van een combinatie van nieuwe media ontwerpers en grafische ontwerpers. Ontwerpbureau LUST houdt zich bezig met een combinatie van grafisch ontwerpen en nieuwe media. LUST ziet ontwerpen als een proces. Elk ontwerp vloeit voort uit een concept waaraan een uitgebreid onderzoek aan vooraf gaat. Het ontwerpbureau uit Den Haag heeft een Dutch Design Award gewonnen voor het ontwerpen van interactieve elementen voor het Graphic Design Museum in Breda. Lust bedacht onder andere de grote interactieve tafels, waar door middel van aanraakschermen het mogelijk is om informatie op te vragen voor een aantal tentoongestelde ontwerpen. Andere tafels laten interviews zien met ontwerpers door middel van een zeer toegankelijke de interface. De ontwerpers van LUST zien de wereld als een constructie van flarden die bij elkaar telkens nieuwe verhalen vertellen, ingericht door intelligente database systemen. 12 De typografen Just van Rossum en Erik van Blokland ontworpen de Beowolf. Een letter die zo geprogrammeerd is dat hij bij het uitprinten telkens een andere vorm aanneemt. Voor de letter is een bepaalde software geprogrammeerd die dit mogelijk maakt. De letter bestaat dus uit oneindig veel varianten. Jonathan Harris bundelt interactie en visueel ontwerp in een interessante applicatie die een beeld geven van de oneindige hoeveelheid informatie op het web. De ontwerper is bekend van zijn website en project ʻWe Feel Fineʼ. Op deze site kun je van minuut tot minuut volgen hoe de wereldbevolking zich voelt. Harris probeert het leven documenteren en weer te geven. Harris brengt de gevoelens van miljoenen mensen op een site bij elkaar. Op ʻWe feel fineʼ worden ongeveer gevoelens per dag bij elkaar gebracht. In de database staan op dit moment meer dan 9 miljoen gevoelens. De boodschap die hij met zijn ontwerp wil meegeven is dat mensen over heel de wereld hetzelfde zijn, maar dat niet zien. Later ontwerpt hij nog de twee vergelijkbare applicaties ʻYahoo Time Capsuleʼ en ʻUniverseʼ. 13 AnyMeta, is een systeem, ontwikkeld door Mediamatic (beschreven in paragraaf 1.1), dat collectieve projecten op internet een informatiestructuur biedt. AnyMeta is geschikt voor het onderhouden van netwerken en samenwerkingsprojecten. Een systeem waarbij de gebruikers actief kunnen deelnemen. Informatie wordt dankzij het gebruik van metadata automatisch op de juiste plek en in een relevante context wordt geplaatst. Bezoekers kunnen dankzij AnyMeta op verschillende manieren actief aan de website bijdragen. Gebruikers kunnen eenvoudig informatie toevoegen en het systeem zorgt voor een constante heldere opbouw. AnyMeta biedt ook de mogelijkheid om informatie uit te wisselen met andere projecten De Putter, M. Lust Harris, J. We feel fine

15 De Symbolic table van Mediamatic Symbolic Table van Mediamatic is een universeel mediaspeler. Een gereedschap voor wie met media wil werken zonder bedieningselementen. De Symbolic Table is een eenvoudige tafel zonder knoppen. Als er een object op de tafel wordt gelegd dan speelt de tafel de video of het geluid die bij dat voorwerp hoort. De tafel bevat een enorm potentieel aan toepassingen. 15 De bediening van de speler is vervangen door het spelen met voorwerpen. De tafel herkent de objecten aan hun RFID-tag (beschreven in paragraaf 1.2). De chip wordt gekoppeld aan audio en visuele bestanden. De software is op afstand bedienbaar via internet. De tafel werkt ook zonder internetaansluiting. 3.3 Het ontwerpen van gedrag en interfaces Het ontstaan van nieuwe media en de ontwikkelingen rondom Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3) creëren meer interactie tussen gebruiker en gebruiker, maar ook tussen gebruiker en ontwerper. Aangezien de mens anders omgaat met informatie wordt het belangrijk opnieuw te kijken naar de informatie. Voorheen zagen we dat informatie slechts vanuit één kant werd gecommuniceerd. Tegenwoordig zien we een wisselwerking tussen mensen en informatie. De toekomst gaat draaien om interactie. Ontwerp en technologie zijn hierin nog niet echt samengekomen. Interface is een begrip dat door de opkomst van de nieuwe media meer bekendheid kreeg. Mens en nieuwe media kunnen niet zonder problemen met elkaar communiceren. Zo denkt een technologie vaak in enen en nullen en de mens in beeld en tekst. Hier is een interface voor nodig. Een interface zet complexe, overvloedige en verschillende gegevens om in begrijpelijke en herkenbare informatie voor de gebruiker. Een website is een voorbeeld van een interface tussen een computer en een gebruiker. Het draagt de digitale informatie van de computer over in een tekstuele of grafische vorm. De techniek heeft een gebruiksvriendelijk masker nodig. Een toegankelijke omgeving waar in de gebruiker zijn weg kan vinden, de schil om de techniek. Interface omvat de interactie, uiterlijkheden, bediening en navigatie. Indien de ontwerper mee wil gaan met de technische ontwikkelingen van de nieuwe media zal het ontwerpen voor interfaces steeds belangrijker worden. De nieuwe media brengen interactie met zich mee en hebben een nieuwe handige begrijpelijke schil nodig. Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3) 15 Kuitenbrouwer, K. Culturele en maatschappelijke mogelijkheden van RFID Hybride ruimte, nr

16 heeft ontwerpers nodig die zich verdiepen in gebruiksvriendelijke omgevingen. Ontwerpers die esthetische kracht kunnen combineren met interactie. Het ontwerpen van het gedrag van de gebruiker en de interactie tussen de mens en informatie soepel laten verlopen. De ontwerper hoeft in dat geval dus niet de kennis van programmeertalen te beheersen. Het gedrag van de gebruiker dient gestuurd en ontworpen te worden. De techniek en het ontwerp dienen samen te werken en op elkaar afgestemd te zijn. Een structurele kant die de gebruiker begeleidt en de technische gecompliceerde kant van nieuwe media omzeilt. Als expert in de omgang met informatie zou een ontwerper deze discipline aan kunnen bieden. Een grafisch ontwerper zou zich breder kunnen ontwikkelen door zich te verdiepen in interactie. De complexe nieuwe media en diversiteit aan informatie vragen een toegankelijk ontwerp. 16

17 4 DE INVLOED VAN NIEUWE MEDIA OP DE ROL ALS GRAFISCH ONTWERPER 4.1 Een nieuwe rol als grafisch ontwerper Techniek is neutraal. Hoe het ontwerpen zich esthetisch gezien zal gaan ontwikkelen onder invloed van nieuwe media is aan de ontwerper. Het grafisch ontwerpen van deze tijd is uitgebreid met technische mogelijkheden. Het is duidelijk dat het vak zich voor een groot deel binnen de nieuwe media bevindt. Het is ondenkbaar dat zo een geweldige revolutie zou worden ontkend door de creatievelingen. De invloed die nieuwe media op de samenleving heeft gehad brengt de ontwerper de gelegenheid hier iets mee te gaan doen. Ontwerpers kunnen niet aan de zijlijn blijven staan zonder een standpunt in te nemen. Zij hebben een taak te vervullen. 16 Ontwerpers dienen zich verantwoordelijk te voelen voor het ondervinden van de nieuwe media. Zij horen vooraan te staan bij het experimenteren hiermee. De hedendaagse ontwerpen waarbij gebruik is gemaakt van nieuwe media bezitten nog maar weinig kwaliteit. De eenzijdige blik van ontwerpen voldoet niet meer in deze tijd. Wat ʻontwerpenʼ is, zal gaan veranderen. Ontwerpen voor nieuwe media is vrijwel onvergelijkbaar met ontwerpen voor oude media. Moderne mogelijkheden bieden eigentijdse ontwerpen. Men is geneigd gecontroleerd te werk te gaan bij het ontwerpen voor de moderne media. Een ontwerper dient zich over te geven aan onvoorspelbaarheid en chaos. Creativiteit is gebaat bij destabilisatie. Ontwerpen kan niet meer zo scherp afgebakend worden als voorheen en zal zelfs verweven worden met andere vakgebieden die in relatie staan met nieuwe media. De rol als grafisch ontwerper zal er in de toekomst breed en veelzijdig uitzien. Ontwerpers zouden de drijvende krachten op het gebied van nieuwe media kunnen zijn. 17 Het is noodzakelijk ontwerpen te gaan zien als een onderdeel van een veel ruimer verband dan voorheen. Het ontwerpen heeft een bredere positie ingenomen in de maatschappij. Met een ruim referentiekader kan de kijk op grafisch ontwerpen alleen maar verrijkt worden. Waar het kader ophoudt en waar de ontwerper zich bevindt is aan de ontwerper zelf. Wellicht zijn nieuwe media voor veel grafisch ontwerpers nog een complicerende factor. Toch is het duidelijk dat de ontwerpers ook binnen de nieuwe media ontwikkelingen thuishoren. Er ligt veel werk voor de ontwerper die openstaat voor een positie binnen een digitale omgeving met nieuwe regels en wetten. De taak van de ontwerper blijft het leveren van iets waardevols voor het publiek. Nieuwe media biedt aantrekkelijke kansen voor de ontwerper. Technologie gaat het ontwerpen steeds meer bepalen; tegelijkertijd zal het nieuwe onbekende ontwerpen brengen. We staan nog maar aan het begin. Laten we gebruik maken van deze kans Bruinsma, M. De opstand der Mobs Morf, nr Bruinsma, M. De nieuwe cultuur? De nieuwe economie De Groene Amsterdammer, nr Brace, C. Mediamatic, Hollandse kaas en DTP

18 4.2 Gedragsregels ontwerper en het nieuwe ontwerpen Het ontwerpen van gedrag Het is belangrijk te realiseren dat het traditioneel aanbieden van informatie veranderd is in een constante communicatie tussen gebruiker en ontwerper. Het nieuwe ontwerpen is een boodschap overbrengen en tegelijkertijd informatie ontvangen. Nieuwe media zorgt voor een doorlopende wisselwerking tussen ontwerper en gebruiker. Ontwerpen is een goed dialoog aangaan met de gebruiker. De uitdaging ligt bij niet meer bij tweedimensionaal en statisch, maar bij ruimtelijk en dynamisch communiceren. Nieuwe media zorgt niet voor emotie, het is de interactie die ervoor zorgt dat er iets gebeurt tussen de ontwerper en het publiek. De inhoud ontstaat pas als de ontwerper iets doet met het standpunt van de toeschouwer. De betekenis van beeld als wordt misschien zelfs minder relevant. Omgaan met de reacties van de deelnemer en rekening houden met het feit dat meerdere gebruikers tegelijkertijd verbonden zijn via een ontwerp. Het ontwerpen van gedrag (beschreven in paragraaf 3.3) gaat over structuren en relaties leggen. Denken in processen en het creëren van feedback. Leren interactie ontwerpen is noodzakelijk. Ontwerpen zal steeds meer gaan over interactie. Het gedrag ontwerpen gaat veel dieper en is niet meer zo statisch als voorheen. Ontwerpen voor netwerkomgevingen is grenzeloos. Alles draait om de feitelijke structuur van een ontwerp. De nieuwe rol van de ontwerper is het ontwerpen van kaders waarop de gebruikers kunnen voortborduren. Ontwikkelingen nieuwe media! In de conceptfase moet de ontwerper ook na kunnen denken over de uiteindelijke toepassing van het medium. Een ontwerper die dat inzicht niet heeft of niet gebruikt zal zichzelf beperken in de uiteindelijke realisatie van een concept. De grafisch ontwerper is vaak niet op de hoogte van de perspectieven, mogelijkheden en toepassingen die de nieuwe media (beschreven in paragraaf 1.2) bieden. De nieuwe media en technologische ontwikkelingen zijn voordurend aan veranderingen onderhevig. Het correct inzetten van de verschillende technologieën is een belangrijke basis om uiteindelijk gericht te kunnen communiceren. Een essentieel onderdeel van ontwerpen is zich niet beperkt te voelen en kennis te bezitten van de techniek. Het gekozen medium is gelijk aan de boodschap die wordt gecommuniceerd. Het uiteindelijke werk moet op zichzelf staan, voor zichzelf spreken en in logisch verband liggen met het gekozen medium. Nieuwe media zijn een uitbreiding van het ontwerp. De media combineren en verbindingen leggen maakt een ontwerp van deze tijd zinvol. Het zal aansporen tot nieuwe benaderingen en levert nieuwe mogelijkheden. Flexibiliteit en het openstaan voor nieuwe ontwikkelingen is een pre binnen het nieuwe ontwerpen. De ontwerper hoort voortdurend te participeren aan de mogelijkheden die geboden worden. Techniek gebruiken om ideeën te ontwikkelen en statements te kunnen maken. Door verruimend en middelenonafhankelijk te kunnen denken, komt een ontwerper vaak tot een nieuwe benadering en uitvoering. De nieuwe media mogen niet gezien worden als een belemmering, maar als nieuwe mogelijkheden. De context waarin een boodschap wordt gepresenteerd is allesbepalend voor de uiteindelijke communicatie. Vorm en inhoud bestaan samen en vorm is inhoud. Een goed ontwerp hoort te verleiden en een emotionele respons op te roepen. Structureren van informatie De digitale gebruiker van nu consumeert en produceert tegelijkertijd een diversiteit aan informatie. Nieuwe media maken alle informatie overal en altijd toegankelijk. Voor de gebruiker is het moeilijk te analyseren welke informatie nog belangrijk is en door het overaanbod van opinies wordt het steeds moeilijker om een eigen mening te formuleren. Gebruikers weten in veel gevallen niet eens of de informatie op internet echt dan wel geënsceneerd is. Het gevolg hiervan is dat alles gerelativeerd wordt en de gebruiker niet altijd meer werkelijk betrokken is. Er ontstaat nog weinig diepgang tussen gebruiker en informatie. Wel is de interesse van de gebruiker gegroeid in breedte. Wellicht ligt hier een taak voor de ontwerper. De samenleving en het bedrijfsleven hebben mensen nodig hebben die gewend zijn om op een ordelijke manier met informatie om te gaan. De ontwerper dient in staat te zijn 18

19 chaotische informatie op een selectieve manier te verwerken. Er wordt een hoop informatie gegeven waar de gebruiker zelf maar uit moet zien te komen. De taak van de ontwerper is deze nieuwe omgeving te organiseren. Het leveren van informatie op maat. Belangrijk is lateraal te denken door het opnieuw ordenen van de bestaande informatie om zodoende nieuwe informatie te laten ontstaan. Nu alle nieuwe media bij elkaar komen, is het belangrijker naar de samenhang van informatie te kijken dan naar de veelheid. De ontwerper hoort informatie te filteren en systematisch aan te dragen. Oog te hebben voor de verteerbaarheid van de informatie. Netwerk inzetten Het ontwerpproces is meer en meer een multidisciplinaire taak. Ontwerpers zijn conceptdenkers en regisseurs. Kruisingen leggen tussen de verschillende mogelijkheden die geboden worden. Professionaliteit is gebruik maken van een vakkundig netwerk. Ontwerpers combineren en verzorgen de diversiteit aan mediavormen en disciplines. De rol van de ontwerper is het coördineren tussen uitvoerders en techneuten. De ontwerper kent de technologische mogelijkheden, waarna er uitvoerende specialisten ingeschakeld kunnen worden. Ontwerper zouden ernaar moeten streven de beste auteurs, fotografen en eindredacteuren aan zich te binden. Samenwerken met de gebruiker Digitalisering brengt een andere vraag vanuit de markt. Ontwerpen gaat een toekomst van democratisering tegemoet. Nieuwe media brengen de samenleving bij elkaar. Internet is toegankelijk voor iedereen en de consument is steeds vaker de ontwerper. Het gesprek van de ontwerper met de samenleving dient uitgangspunt te zijn voor het bepalen van de kwaliteit van het ontwerp. In principe gaat de ontwerper een stap achteruit. Als we de praktijk van het ontstaan van communities, de theorieën van het Web 3.0 (beschreven in paragraaf 1.3) en de ideeën van Leadbeater (beschreven in paragraaf 2.3) samenvoegen ontstaan er interessante nieuwe vormen waar de mens verder komt door samen te werken. De consument meenemen en gebruiken in ontwerpproces en in dialoog gaan met de gebruiker. Waar ligt de behoefte van de consument? Nieuwe media bieden de mogelijkheid nog dichter bij deze consument te komen. De wens van de gebruiker is niet de voornaamste leidraad, maar datgene wat gecommuniceerd dient te worden. Deze manier van samenwerken en correcte verbindingen leggen kost tijd. De ontwerper kan tegenwoordig niet meer zelf bepalen wat belangrijk is en zal moeten luisteren en samenwerken met de consument. De consument opzoeken. Een ontwerp dat niet alleen de eigen persoonlijke uitgangspunten als vertrekpunt neemt van zijn onderzoek, maar een onderzoek dat bovendien gevoed is met een heldere terugblik op de omgeving. De nieuwe media consument zal een prominente ruimte gaan innemen binnen het ontwerpen. Het is essentieel de gebruiker niet te zien als een storende factor van een ontwerp proces, maar gebruik te maken van de informatie die de gebruiker te bieden heeft. Zelfvertrouwen en professionaliteit Ontwerpen kan meer zijn dan alleen het creëren van dingen. Het is een manier van denken die misschien kan helpen de toekomst van nieuwe media te vormen. De verwachting dat de amateur belangrijke functies van het ontwerpen zouden kunnen overnemen is de afgelopen jaren niet uitgekomen. Aan professionele ontwerper zal altijd behoefte zijn en er zal dus ook een markt voor zijn al zal die misschien verder krimpen. Ontwerpen is macht. De digitalisering staat hier los van. Velthoven (beschreven in paragraaf 1.1) deelt deze mening, We veranderen elke dag de wereld met ons werk. Als wij een website ontwerpen voor een bedrijf, ontwerpen we het bedrijf zelf opnieuw. Als we een website maken voor de stad waar we wonen, ontwerpen we de politiek en de gemeenschap opnieuw. Als we muziek online verspreiden, is dat een nieuwe vorm van entertainment. En elk intranet 19

20 dat we aanleggen is een herontwerp van arbeid. 19 Ontwerpers zijn conceptdenkers. De werkwijze van de ontwerper biedt nog steeds de meest effectieve communicatie en dat is precies ook de reden waarom veel klanten nog steeds op professionals vertrouwen en transparantie. De vraag van de opdrachtgevers aan ontwerpers zijn niet altijd meer eenduidig, daarom is meer eigen initiatief nodig. Professioneel ontwerpen is niet onpartijdig, maar kiest. Met het bieden van inzichten, verbanden kunnen leggen en het beargumenteren van gemaakte keuzes als basis. Een kracht waar de grafisch ontwerper gebruik van kan maken is inhoud geven aan de communicatie door redactioneel onderzoek te doen en een kritisch standpunt in te nemen. Deze eigenschappen zal een ontwerper als basis al moeten bezitten als hij niet gebukt wil gaan de amateur ontwerper. Er ontstaat een effectieve communicatie situatie als de nuchtere doelgerichte houding van de ontwerper plaats maakt voor een kritische en reflectieve houding. Communicatie Wat wilden we ook al weer? Naast het verzorgen en ordenen van leesbare informatie ligt de expertise van ontwerpen ligt bij het communiceren en de overdragen van een boodschap. De dagelijkse verscheidenheid en snelheid van informatie resulteert in een oppervlakkige houding en weinig oog voor detail bij de gebruiker. Diepgaande communicatie zal nog weinig bereiken bij het digitale publiek. Kennisoverdracht is door de invloed van de technologische vernieuwingen diep veranderd. Nu de publieke ruimte steeds meer gecommercialiseerd raakt, is de noodzaak van een neutraal en nuchter ontwerp groter dan ooit. De hedendaagse oppervlakkige digitale gebruiker verwacht een andere vorm van informatie. Reclame vraagt om heel scherp in een zeer korte tijd een verhaal te communiceren voor een specifiek publiek. Een interessant gegeven voor een ontwerper. In de advertising wordt al jaren zo gewerkt, maar voor grafisch ontwerpen is deze werkwijze redelijk nieuw. De essentie van het communiceren voor de nieuwe media is het leveren van direct communicerend beeld. Ontwerpers dienen zich meer te richten op communicatie, leesbaarheid en toegankelijkheid. Een ontwerp is pas authentiek als de informatie ook echt overkomt. Menselijkheid De enorme hoeveelheid intelligente materialen, apparaten en draadloze nieuwe media geven nergens een antwoord op. Nieuwe media veroorzaken vrijwel geen emotie en betrokkenheid. Waar is de mens? Belangrijk is menselijkheid en lijfelijkheid niet uit het oog te verliezen, aangezien daar altijd behoefte aan zal zijn. 19 Bruinsma, M. De nieuwe cultuur? De nieuwe economie De Groene Amsterdammer, nr

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel Agenda About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel About Mediamatic Mediamatic LAB, gespecialiseerd in informatiesystemen en community websites

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING Online Marketing Door: Annika Woud 1 Inhoudsopgaven 1 Wat is online marketing? 2 Hoe pas je online marketing toe op een website? Hoe pas je het toe? SEO Domeinnaam HTML Google Analytics Advertenties op

Nadere informatie

Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10

Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10 Van AllSolutions QX2 naar AllSolutions10 Pagina 1 van 11 Inhoud 1. AllSolutions10 gelanceerd... 3 Responsive... 3 Design... 3 2. AllSolutions10 activeren... 4 3. Aangepaste bovenkant... 5 4. Uw website

Nadere informatie

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Richtlijnen en regels voor het gebruik van social media door leden in relatie tot Reddingsbrigade Heerhugowaard. Augustus 2015 1 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:...

Nadere informatie

PRESTATIESITE WEBPAKKET

PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE WEBPAKKET PRESTATIESITE Wij hebben al onze ervaring gebruikt om een gestandaardiseerd webpakket te ontwikkelen met een lay-out welke de focus heeft op leads en new business. Op deze wijze

Nadere informatie

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman

Innovaties in e-learning. Jos Herkelman Innovaties in e-learning What s new? Jos Herkelman Wat is er al bereikt? N@Tschool! v11 Overzicht ; eenvoud ; open ; sneller werken Betere informatievoorziening i i i rondom inloggen Portaalfunctionaliteit:

Nadere informatie

!"#$%&'()*+,"#"-. 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +"7"#""- 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$<#),"$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)"/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$?

!#$%&'()*+,#-. 70-&6+*%#-!#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 +7#- 9#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)$<#),$:',:#$=) %'-#$;#/87$()#$)/('$7%':7#%)>#/'$&#/#$? 23'4)567/84 9"#)&7(7:'3#)$#:;#/8#$)"$#/'$&#/#$? /01"-20%%+-3&45567$%(8&9!"#$%&'()*+,"#"-. +"7"#""- 70-&6+*%"#"-!"#$%&'()*+)&#,#-.#/)01*1 D)E#'-)F!"#$$%&'($&!")*

Nadere informatie

Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse

Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse Begrippenlijst Inzicht in de wereld van big data, marketing en analyse 4orange, 13 oktober 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Achtergrond & Aanleiding... 3 A... 3 B...

Nadere informatie

WHITEPAPER. Wat is een. Responsive website? Voordelen van een. Responsive website? Hoe start je met een. Responsive website? RESPONSIVE WEBSITES

WHITEPAPER. Wat is een. Responsive website? Voordelen van een. Responsive website? Hoe start je met een. Responsive website? RESPONSIVE WEBSITES WHITEPAPER RESPONSIVE WEBSITES Wat is een Responsive website? Voordelen van een Responsive website? Hoe start je met een Responsive website? INTRODUCTIE Met het downloaden van deze whitepaper kunnen we

Nadere informatie

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22 LIVE PERFORMANCE Bijlage Onderzoek Social Media Sander van de Rijt PTTM22 Inhoudsopgave Social Media onderzoek Heesakkers & Daniels bestrating 3 Wat is social media? 3 Voor- en nadelen social media 3 Voordelen

Nadere informatie

Publishing & Printing Company B.V.

Publishing & Printing Company B.V. STAPPENPLAN WEBSITE Versie 1.3 Publishing & Printing Company B.V. Weth. Sangersstraat 38 (0)46-437 73 11 KVK 140.41959 6191 NA Beek web@pp-company.nl BTW NL 0085.52.861.B01 Algemene voorwaarden www.pp-company.nl

Nadere informatie

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft.

Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Maurice Jongmans is Adviseur Social Media en Zoekmachineoptimalisatie bij Webtechniek in Delft. Webtechniek is gespecialiseerd in technische oplossingen voor internet en applicaties. Sinds 2000 is het

Nadere informatie

De voordelen van Drupal

De voordelen van Drupal Drupal is een open source Content Management System (CMS). Daarnaast kun je Drupal zien als een framework, dit betekent dat je modules (oftewel mini-applicaties) kunt implementeren in je installatie van

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016

Mediawijs. OBS de Ranonkel 5 april 2016 Mediawijs OBS de Ranonkel 5 april 2016 Daan Rooijakkers Herkenbaar? Definitie Wat is mediawijsheid? De wereld verandert en wordt complexer. Mensen hebben kennis, vaardigheden en mentaliteit nodig om

Nadere informatie

VERENIGINGSWIJZER.NL FINAL DOCUMENT

VERENIGINGSWIJZER.NL FINAL DOCUMENT Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Project Multimedia Peter van Ulden Studentnr. 1494759 VERENIGINGSWIJZER.NL FINAL DOCUMENT INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding...3 2 Aanpak & Techniek...4

Nadere informatie

Gebruik Web 2.0 eerstejaars studenten UU

Gebruik Web 2.0 eerstejaars studenten UU Gebruik Web 2.0 eerstejaars studenten UU Elly Langewis, december 2010 Inleiding In het kader van een SURF-project worden een aantal modules ontwikkeld voor docenten, onder andere over het gebruik van web

Nadere informatie

Uw bedrijf in beeld. Uw bedrijf in beeld versie 3.1 Pagina 1

Uw bedrijf in beeld. Uw bedrijf in beeld versie 3.1 Pagina 1 Uw bedrijf in beeld De manier waarop en de vorm waarin uw bedrijf zich presenteert, bepaalt in grote mate de beeldvorming van het bedrijf bij uw huidige en toekomstige relaties en klanten. Dit geldt voor

Nadere informatie

WordPress in het Kort

WordPress in het Kort WordPress in het Kort Een website maken met Wordpress. In minder dan één uur online! Inclusief installatie van een thema en plugins Alle rechten 2013, Rudy Brinkman, BrinkhostDotCom, http://www.brinkhost.nl

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Inbound Marketing Expertise

Inbound Marketing Expertise Sagamore Inbound Marketing Expertise Content- en Social Media Plan Template Sagamore 1-12 Content en Social Media plan Het stappenplan 1. Identificeer de contentparels 2. Doel van de boodschap vaststellen

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Clixmaster Studio & Social Media / Communities

Clixmaster Studio & Social Media / Communities 1/23 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Version management Based on Clixmaster Studio R.5.2 Date Version Changed 16/02/2010 1.0 Final R5.1 16/04/2010 1.1 Revision R5.1 19/04/2010 1.2 Optimized

Nadere informatie

Online marketing solutions

Online marketing solutions Online marketing solutions Innovatieve webtoepassingen voor een online voorsprong Integrace levert geavanceerde e-business oplossingen voor een leidende positie in uw markt. Oplossingen waarmee u in de

Nadere informatie

Digitalisering van een familiebedrijf.

Digitalisering van een familiebedrijf. Digitalisering van een familiebedrijf. Geschreven in september 2014, onder webshop. De opdracht Gassan Diamonds is al bijna zeventig jaar een begrip op het gebied van diamanten en juwelen. Met winkels

Nadere informatie

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs

Wat is marketing. Hoe wordt marketing gebruikt in de praktijk. Product. Prijs Wat is marketing Marketing is het proces die je moet doorgaan om de behoeften van uw klanten te bevredigen. Eerst werd marketing gezien als het geheel van activiteiten die de ruil van producten of diensten

Nadere informatie

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10. Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.31 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

Social Media Marketing

Social Media Marketing Social Media Marketing Get Social But, How? And Where? Tom Zoethout KvK Netwerkevent 23 nov 09 2 1 Moet je sociaal meedoen op het internet? 3 Social Media Marketing Quiz Wat weet ik eigenlijk al over Social

Nadere informatie

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1

Culture Shock -PIM. GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl. Esra Atescelik juni 2009 1 GROEP 7 ESRA ATESCELIK STUDENT NR: 1783262 JUNI 2009 Eak500@few.vu.nl Esra Atescelik juni 2009 1 Inhoudsopgave 1. Concept Culture Shock.3 1.1 Definitief concept 4 1.2 Interactief gedeelte van de film..4

Nadere informatie

Your story, delivered

Your story, delivered Your story, delivered Wat is een webinar? Een webinar is een live online presentatie die vanaf elke locatie door duizenden deelnemers tegelijkertijd kan worden gevolgd. U betrekt uw deelnemers met interactieve

Nadere informatie

A picture paints a 1.000 words

A picture paints a 1.000 words Online Content Publiceren Kennismarketing naar de next level Omdat publiceren steeds belangrijker wordt, is de gedachte ontstaan om het zelf kunnen publiceren zeer laagdrempelig te maken en daarbij geheel

Nadere informatie

Webdesign voor ondernemers

Webdesign voor ondernemers e-boek Webdesign voor ondernemers Veelgestelde vragen over het laten maken van een website Bart van den Bosch Inhoud 1. Zelf doen of uitbesteden? 4 2. Webdesigners 7 3. Wat is Wordpress 10 4. Maken van

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

RESPORTER TV ALTIJD, OVERAL, #AMATEURVOETBAL NIEUW IN NEDERLAND RESPORTER TV

RESPORTER TV ALTIJD, OVERAL, #AMATEURVOETBAL NIEUW IN NEDERLAND RESPORTER TV RESPORTER TV ALTIJD, OVERAL, #AMATEURVOETBAL NIEUW IN NEDERLAND RESPORTER TV interactief concept mobiel tv online social NIEUW resporter Resporter Opgericht augustus 2012 RESPORTER: ALTIJD, OVERAL, #AMATEURVOETBAL

Nadere informatie

Technologie en Interactie 3.2: software architectuur

Technologie en Interactie 3.2: software architectuur Technologie en Interactie 3.2: software architectuur Manual IAM-TDI-V2-Technologie en Interactie. Jaar 0809 blok 2 Oktober 2008 Fons van Kesteren 1/8 Inhoud Technologie en Interactie 3.2: software architectuur...

Nadere informatie

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Probeer nu GRATIS Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Opensignage eenvoudig uw doelgroep informeren Zoekt u een eenvoudige manier om uw doelgroep te informeren via een beeldschermennetwerk?

Nadere informatie

Concept Deze week hebben wij ervoor gekozen om de tiled display, die rechts van de ESC balie staat, te verbeteren door een interactieve applicatie eraan te verbinden. Op dit moment is het display, alhoewel

Nadere informatie

R5.1. Quick guide. Clixmaster Studio & Social Media / Communities. Quick guide. Clixmaster Studio. Gebruikersdocumentatie

R5.1. Quick guide. Clixmaster Studio & Social Media / Communities. Quick guide. Clixmaster Studio. Gebruikersdocumentatie Quick guide R5.1 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Gebruikersdocumentatie Clixmaster Studio Quick guide 1/16 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Version management Based on Clixmaster

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko is altijd bezig met de werking van het medium fotografie. De kritische blik van de beschouwer is wat ze met haar werk wil overbrengen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave 3 INHOUDSOPGAVE

Inhoudsopgave 3 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 3 INHOUDSOPGAVE Auteur 5 Inleiding 7 1 Een website is geen project 9 2 Online strategie 11 1 Voor wie is de website en wat is het doel ervan? 12 2 De website als deel van een multi-omgeving

Nadere informatie

Van Consumers naar Prosumers. O.W. Vonder

Van Consumers naar Prosumers. O.W. Vonder 1 Van Consumers naar Prosumers O.W. Vonder Over Learning Valley Vertaalt onderwijskundige vraagstukken naar Microsoft oplossingen Spin-out van Wageningen Universiteit Ruime onderwijskundige kennis en expertise

Nadere informatie

Masterclass SharePoint Online. in het onderwijs. APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1

Masterclass SharePoint Online. in het onderwijs. APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1 Masterclass Office 365 - SharePoint Online in het onderwijs APS IT-diensten, Utrecht Pagina 1 Office 365 in het onderwijs Microsoft Office 365 biedt besturen en scholen de unieke mogelijkheid om samenhang

Nadere informatie

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken.

Unicomedia biedt een totaal oplossing voor narrowcasting en adviseert over hardware, implementatie en beheer van deze netwerken. Retail Digital Signage heeft zich in verschillende vormen effectief bewezen om doelgericht met consumenten te communiceren. Digitale media wordt ingezet om merkenherkenning te ondersteunen, winkel promoties

Nadere informatie

Wij maken graag reclame voor anderen

Wij maken graag reclame voor anderen Wij maken graag reclame voor anderen RECLAME ONTWERP WEBSITE HUISSTIJL U wilt uw doelgroep....aanspreken, informeren en overtuigen. Dat doet u met een heldere boodschap en direct in het oog springende

Nadere informatie

Social Learning in the making

Social Learning in the making Social Learning in the making Persoonlijk Opleiden anno 2015 draait om een slim aangestuurde mix van trendsettende ontwikkelingen zoals Facebook, LinkedIn, YouTube, Twitter, Yammer, Google+ en meer conceptuele

Nadere informatie

Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden

Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden http://www.appsmaken.nl/wp- content/uploads/socialmedia_intro.jpg Onderwerp: Social Media Naam: Anton Simion : V4A & Job Vaarhorst : V4B Docent: I. van Uden 2 Inhoudsopgave - Voorwoord - Inleiding - Deelvragen

Nadere informatie

Projectgroep 8: Briefing. CDE Muziekatelier. Eva Thomas & Silke Lauwers

Projectgroep 8: Briefing. CDE Muziekatelier. Eva Thomas & Silke Lauwers Projectgroep 8: Briefing CDE Muziekatelier Eva Thomas & Silke Lauwers Grafische en digitale media 2013-2014 Inhoud Inleiding...3 1. Logo en huisstijl...4 2. Folder...5 3. Poster zomerworkshop...6 4. Advertentie...7

Nadere informatie

Het sociale platform voor je organisatie

Het sociale platform voor je organisatie Het sociale platform voor je organisatie Laat de chaos achter je Tientallen CC tjes op een dag, maar nog steeds niet op de hoogte? Een dagelijkse zoektocht naar verdwenen documenten, specifieke informatie

Nadere informatie

MICROSOFT EDGE INTERNET

MICROSOFT EDGE INTERNET MICROSOFT EDGE INTERNET 2015 Computertraining voor 50-plussers PC50plus computertrainingen Eikbosserweg 52 1214AK Hilversum tel: 035 6213701 info@pc50plus.nl www.pc50plus.nl Microsoft Edge Internet COMPUTERTRAINING

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Voor bedrijven en organisaties www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Ieder communicatiemiddel heeft een eigen effect. Het is belangrijk te bepalen welke communicatiemiddelen

Nadere informatie

Succesvol dankzij internet

Succesvol dankzij internet Succesvol dankzij internet Gratis workshop voor Ondernemend Roombeek Enschede 24-4-2012 Jorik Heins Deze presentatie komt online beschikbaar op www.marketingman.nl/presentatie Vanavond Wat is een goede

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland

Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland Handleiding voor het gebruik van de community website van OBS t Padland Versie: 1.1 Datum: 18 juli 2013 Geschreven door: ict@padland.nl 2013 OBS t Padland. Pagina 1 Inhoud Inleiding... 3 Padland Startpagina...

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn.

PRdesQ info sheet. De razendsnel veranderende wereld van communicatie, PR en marketing eist een andere manier van werken om succesvol te kunnen zijn. PRdesQ is ontstaan uit frustratie. Wij konden geen online gereedschap vinden die tegen een faire prijs gebruikmaakt van de moderne PR mogelijkheden. De razendsnel veranderende wereld van communicatie,

Nadere informatie

DEEL I Media en de digitale samenleving 15

DEEL I Media en de digitale samenleving 15 Inleiding 11 DEEL I Media en de digitale samenleving 15 1 Een digitale cultuur 17 Geno Spoormans 1.1 Wereldbeelden en cultuurverschillen 18 1.2 Mythen, genres en codes 19 1.2.1 Mythen 20 1.2.2 Genres 22

Nadere informatie

LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS. Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting. Tijd: 5 minuten

LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS. Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting. Tijd: 5 minuten LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting Tijd: 5 minuten Doel: Aan het einde van deze les weet je wat WordPress is en kun je benoemen

Nadere informatie

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Informatica kiezen Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Voorlichtingsmateriaal voor leerlingen in havo en vwo Het vak informatica Waarom

Nadere informatie

DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet.

DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet. DVB MEDIA kan uw bedrijf helpen om betere resultaten te bereiken met behulp van internet. WEBSHOPS WEBDESIGN SOCIALE MEDIA ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE INTERNET MARKETING MICROSOFT OFFICE 365 WWW.DVBMEDIA.NL

Nadere informatie

building your digital world WAAROM WAT & HOE PRODUCTEN

building your digital world WAAROM WAT & HOE PRODUCTEN building your digital world WAAROM WAT & HOE PRODUCTEN Tizio is een multidisciplinair softwarebureau in de ruimste zin van het woord. Wij ontwerpen en ontwikkelen alle soorten websites en software. Websites

Nadere informatie

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder

Social Media. Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder Social Media Presentatie verzorgd door de ouderraad, leerlingenraad, het team en een ouder DOEL VAN VANAVOND: Een kennismaking met sociale/nieuwe media welke sociale media gebruiken leerlingen veel en

Nadere informatie

MAAK EEN SLAG ONLINE. Sla nu een virtuele slag met de Werkende Website!

MAAK EEN SLAG ONLINE. Sla nu een virtuele slag met de Werkende Website! MAAK EEN SLAG ONLINE Als ondernemer of onderneming wilt u een goede website. Die vormt een steeds belangrijker wordend visitekaartje! Hebt u ook het gevoel dat uw website beter, mooier en gemakkelijker

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5

Inhoudsopgave. Bladzijde 4/5 Bladzijde 4 Bladzijde 4 Bladzijde 5 Mediavormgeving Inhoudsopgave Wat doet een mediavormgever? - Waar werkt een mediavormgever - Welke taken verricht een mediavormgever? - Welke eigenschappen heeft een mediavormgever Typering beroepengroep

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

voor audiovisueel erfgoed

voor audiovisueel erfgoed Onderzoeksrapport Beeld en Geluid: Mobiel platform voor audiovisueel erfgoed Uitgave: 14-10-2012, versie 1.1 Door JBLT ; Jonathan Marchal, Bas van Agten, Laurens Carbo, Thijs Blaas Voorwoord Om een goed

Nadere informatie

Mobiel werken. 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1

Mobiel werken. 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1 Mobiel werken 15.12.10 Mobiel Werken Sven Moreels 1 Inhoud: Definitie van Mobiel werken Wat heb je nodig om mobiel te werken? Historiek mobiele connecties Historiek van de toestellen Operating systems

Nadere informatie

Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes

Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes Waarom is Click to Call de ontbrekende link voor online succes Oktober 2013 ONDERWERPEN Managementsamenvatting 2 Introductie 3 Online blijft 4 Waarom is Click-to-Call vandaag de dag relevant? De nieuwe

Nadere informatie

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk.

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. Wie zijn wij? Overcommunicatief Social Media Fanatic Shop-a-holic Boekenwurm Heeft identieke tweelingzus Marketing Manager E- communicatie en

Nadere informatie

WHITEPAPER INBOUND MARKETING

WHITEPAPER INBOUND MARKETING WHITEPAPER INBOUND MARKETING TeamForce Web Solutions BV Energieweg 47 4906 CG Oosterhout Nederland Postbus 6015 4900 HA Oosterhout Nederland Tel. +31 (0)162 468190 Fax +31 (0)162 468199 E mail:info@teamforce.com

Nadere informatie

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam

Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Persoonlijke gegevens Geboortedatum Burgerlijke staat Nationaliteit Rijbewijs Robert de Pijper 01031982 Ongehuwd Nederlandse Ja Adres Postcode Woonplaats Grote Beer 123 3067 TR Rotterdam Telefoon Email

Nadere informatie

Creat4u. www.icreat4u.nl COMPLETE WEBSITE. voor ondernemers. 47,50,- per maand zonder opstartkosten. ONZE VOORDELEN! EEN ALL-IN WEBSITE

Creat4u. www.icreat4u.nl COMPLETE WEBSITE. voor ondernemers. 47,50,- per maand zonder opstartkosten. ONZE VOORDELEN! EEN ALL-IN WEBSITE COMPLETE WEBSITE voor ondernemers 47,50,- per maand zonder opstartkosten. Een complete website voor uw onderneming en die ook nog goed vindbaar is, dat is wat we willen! Maar hoe? EEN ALL-IN WEBSITE ONZE

Nadere informatie

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR WELKOM AGENDA Introductie Korte algemene inleiding Usability Usability voor mobiele apparaten Vragen - afsluiting INTRODUCTIE Peter Kassenaar;

Nadere informatie

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 PLAATJESKUNST Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 1 Het internet, nog nooit is er in mijn beleving zo n bijzondere uitvinding

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

C a s e S t u d y Y i f e C o n t a c t i n f o r m a t i e

C a s e S t u d y Y i f e C o n t a c t i n f o r m a t i e C a s e S t u d y Y i f e C o n t a c t i n f o r m a t i e Koen Piers Boudewijnlaan 1 Ondernemingsnr. 0808.450.557 0486/666.543 3590 Diepenbeek Rekeningnr. 979-5766597-49 koen@aurealis.be België D o e

Nadere informatie

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen

Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht. Analyse. Inleiding. Doelstellingen Leerscenario Kata-App (werktitel) Raymond Stoops Hogeschool Utrecht Analyse Inleiding Bij het beoefenen van karate zijn er meerdere trainingsvormen. Een individuele trainingsvorm is de kata, waar een vast

Nadere informatie

Redactiestatuut. Inhoudsopgave. Inleiding Beschrijving DSE Doelstelling DSE Website DSE

Redactiestatuut. Inhoudsopgave. Inleiding Beschrijving DSE Doelstelling DSE Website DSE Redactiestatuut Inhoudsopgave Inleiding Beschrijving DSE Doelstelling DSE Website DSE Hoofdstuk 1 Doel van de DSE-website Doelstelling Doelgroep Redactie Hoofdstuk 2 Inhoud van de DSE-website Informatie

Nadere informatie

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)?

Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Welke kansen bieden internet en sociale media (niet)? Chris Aalberts Internet en sociale media hebben de wereld ingrijpend veranderd, dat weten we allemaal. Maar deze simpele waarheid zegt maar weinig

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS WHITEPAPER IN 5 MINUTEN M A A R T 2 0 1 4 08. Content Design verdrijft CMS Introductie Je komt steeds vaker op websites die er bijzonder uitzien, of die het verhaal in één pagina vertellen. Jij wil dit

Nadere informatie

STRABRECHT COLLEGE WORDPRESS WEBSITE

STRABRECHT COLLEGE WORDPRESS WEBSITE STRABRECHT COLLEGE WORDPRESS WEBSITE Na het bekijken van de aangeleverde.psd bestanden, blijkt er nog veel onduidelijkheden over de functionaliteit van de website. Met name wat de elementen zijn en de

Nadere informatie

Even kijken waar wij staan?

Even kijken waar wij staan? Even kijken waar wij staan? Het is nieuw omarmen of verwerpen? Het is wel een beetje eng! Ik heb geen zin om via Facebook te vernemen dat iemand een moeilijke stoelgang heeft. Privé is Privé en dat blijft

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE WELKOM BIJ BOMBERBOT! Bij onze lessen horen ook nog een online game, waarin de leerlingen de concepten die ze geleerd krijgen direct moeten toepassen, en een online platform, waarin u de voortgang van

Nadere informatie

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites?

Klik&Steen Dashboard. Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Klik&Steen Dashboard Wat zijn nou interessante statistieken bij websites? Inleiding Dit document dient als onderzoek naar de statistieken die interessant zijn om te laten zien in het dashboard van Klik&Steen.

Nadere informatie

Web 2.0 als Gereedschap

Web 2.0 als Gereedschap Web 2.0 als Gereedschap Dennis Flinterman www.youse.nl Inhoud About Youse Qué es la Web 2.0? zum Beispiel... 1 Over mijzelf Sinds oktober 2006 zelfstandig interactie ontwerper Daarvoor 6 jaar bij Fabrique

Nadere informatie

Samen werken aan de mooiste database

Samen werken aan de mooiste database Samen werken aan de mooiste database Inleiding Het is erg vervelend wanneer in een zakelijke brief uw naam verkeerd gespeld wordt, of als u op de werkvloer steeds post ontvangt op naam van uw voorganger.

Nadere informatie

Location Based Media

Location Based Media Location Based Media Introductie met 7scenes Minor Create Your Future Nieuwe Media 2028 Studiejaar 2011-2012 Inhoud 1 Inleiding en uitleg opdracht... 3 1.1 Wat gaan we doen?... 3 1.2 Over 7scenes... 3

Nadere informatie

Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011

Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011 Content Management Systeem Specifieke modules van het Steenstra CMS 2011 2. Overzicht en specificering van additionele modules Naast de basis implementatie is het Steenstra CMS systeem uit te breiden met

Nadere informatie

Studentenhandleiding. Apple

Studentenhandleiding. Apple Studentenhandleiding Apple Albert Chermanne maart 2011 1. Inleiding! 3 2. Opdrachten! 4 2.1 Thema 1 - introductie! 4 2.2 Thema 2 - imago! 4 2.3 Thema 3 - Gadgets! 5 2.4 Thema 4 - ipod revolutie en itunes!

Nadere informatie

Social Schools Website module

Social Schools Website module Social Schools Website module Wij geloven dat de schoolwebsite een belangrijk middel is in de communicatie naar (potentiele) ouders en andere betrokkenen bij de school zoals bijvoorbeeld buurtgenoten.

Nadere informatie

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS

STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS STARTVERSLAG STUDENT - LOTTE VAN DER SCHOOT 1623303 // COÖRDINATOR - INGE SCHAREMAN // STAGEBEGELEIDING - CYNTHIA BOOM & KEVIN KARS INHOUD // INLEIDING 4 ORIENTATIEDOCUMENT 5 FACTSHEET 6 LEERDOELEN 7 STARTVERSLAG

Nadere informatie

Haal meer boekingen uit uw website! Meer bezoekers, meer boekingen, meer gasten Tommy Bookingsupport & TenZer

Haal meer boekingen uit uw website! Meer bezoekers, meer boekingen, meer gasten Tommy Bookingsupport & TenZer Haal meer boekingen uit uw website! Meer bezoekers, meer boekingen, meer gasten Tommy Bookingsupport & TenZer Wat gaan we doen. Online trends Website ontwikkeling Online boeken Zoekmachine optimalisatie

Nadere informatie

Richtlijn gebruik social media. Interne en Externe Communicatie. Voor studenten. Collegejaar 2012-2013

Richtlijn gebruik social media. Interne en Externe Communicatie. Voor studenten. Collegejaar 2012-2013 Richtlijn gebruik social media Interne en Externe Communicatie Voor studenten Collegejaar 2012-2013 Directie Onderwijs & Opleidingen Team Communicatie & Voorlichting Juli 2012 Social Media 1 Inleiding

Nadere informatie

Handleiding Website Laatste update: april 2014

Handleiding Website Laatste update: april 2014 Laatste update: april 2014 1. Google Search Tijdens de ontwikkeling van uw website werd er veel aandacht besteed aan optimalisatie voor zoekmachines zoals Google. Dit onder andere door de broncode technisch

Nadere informatie