SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie TV Verkoop (enkel voor SG Handel)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie TV Verkoop (enkel voor SG Handel)"

Transcriptie

1 SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Handel Studierichting: Handel Handel-talen Specifiek gedeelte Vak(ken): TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie TV Verkoop (enkel voor SG Handel) 1/1 lt/w 7/7 lt/w 1/1 lt/w Leerplannummer: 2006/128 (vervangt 2005/105_2005/106, 2000/082_2000/ /006_2000/007) Nummer inspectie: 2006 / 25 // 1 / J / SG / 1 / II / / D/ (vervangt 2005/47//1/J/SG/II//D, 2005/48//1/J/SG/II//D )

2 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 1 INHOUD Visie...2 Beginsituatie...3 Algemene doelstellingen...3 Leerplandoelstellingen / leerinhouden...6 Pedagogisch-didactische wenken Minimale materiële vereisten Evaluatie Bibliografie... 62

3 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 2 VISIE De studierichting Handel in de tweede graad bereidt de leerlingen voor op vier studierichtingen in de derde graad: Handel, Boekhouden Informatica, Secretariaat talen en Informaticabeheer. Om hieraan te voldoen, dienen de leerlingen zich in het specifiek gedeelte te bekwamen in moderne vreemde talen, informatica en handelsvakken. De studierichting Handel - talen in de tweede graad bereidt de leerlingen in eerste instantie voor op de studierichting Secretariaat - talen in de derde graad. In tweede instantie gaan de leerlingen in de derde graad ook naar de studierichting Handel. Ook voor deze studierichting staan moderne vreemde talen, informatica en handelsvakken centraal. Voor beide opleidingen is de leerling voldoende abstract begaafd, heeft hij praktisch inzicht in de sociale en economische ordening van de maatschappij en toont hij belangstelling voor vreemde talen, functioneel taalgebruik en informaticatoepassingen. Hij heeft administratieve en communicatieve vaardigheden en is flexibel t.o.v. een wisselend takenpakket. Het vak Toegepaste economie beoogt het ontwikkelen van een bedrijfseconomisch inzicht: de boekhouding als document voor het bedrijfsbeleid staat hierbij centraal. Om de boekhouding nuttig te kunnen aanwenden, is een correcte en nauwgezette registratie noodzakelijk. In de tweede graad ligt de nadruk op het correct registreren waarbij er ook plaats is voor de hedendaagse vormen van registratie, namelijk het computerboekhouden. Een onderneming is geen alleenstaand gegeven maar functioneert binnen de maatschappij. Het ontwikkelen van een bedrijfseconomisch inzicht op zich is onvoldoende, er is ook nood aan een ruimer algemeen economisch inzicht. Dit wordt nagestreefd binnen Handelseconomie: de onderneming en de individuele consument als deelnemers aan het boeiend economisch leven staan centraal. Uiteraard dient hierbij onderzocht te worden hoe de consument en de onderneming elkaar vinden. Een studie van het marktgebeuren dringt zich dan ook op. Het vak kantoortechnieken vormt samen met het vak verkoop de meer praktijkgerichte component in de opleiding. De nadruk ligt sterk op het organisatorische aspect van het secretariaatswerk. Administratieve medewerkers dienen taken uit te voeren met een hoge mate van nauwkeurigheid en efficiëntie. Naast de noodzakelijke beroepscompetenties worden ook de attituden en vaardigheden sterk gewaardeerd. De lessen verkoop geven de leerlingen een inzicht in de vereiste beroepscompetenties van een verkoper in de detailhandel. Daarnaast leren zij de consument op een klantgerichte en klantvriendelijke wijze te benaderen, verwerven zij warenkennis en leren een verkooptransactie correct afhandelen, zodat zij inzetbaar zijn in het verkoopapparaat van de onderneming. Door een verkoopsimulatie in het tweede leerjaar wordt de link tussen theorie en praktijk maximaal gelegd.

4 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 3 BEGINSITUATIE Een specifieke voorkennis voor handelseconomie, boekhouden, kantoortechnieken of verkoop is niet vereist. De leerlingen die afkomstig zijn uit de 1e graad basisoptie Moderne wetenschappen of Handel beschikken reeds over een initiërend inzicht in de basisbeginselen van de handelseconomie. Ze hebben reeds kennis gemaakt met koopgedrag, goederen en diensten, inkomen, sparen, de winkel en het kantoor. Het merendeel van de leerlingen in het 1e jaar van de 2e graad Handel en Handel talen komt uit één van de beide basisopties. Leerlingen die uit een andere basisoptie komen, hebben nog geen voorkennis maar dit vormt geen beletsel.

5 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 4 ALGEMENE DOELSTELLINGEN Het vak toegepaste economie betekent voor de leerlingen een grondige kennismaking met het boeiende economische leven. Het doel van de handelseconomie is de leerlingen een grondige kennis en een dieper inzicht te verschaffen in de economische mechanismen met haar onderscheiden entiteiten, markten en instellingen, hun begrippen en relaties. Het boekhouden richt zich in de eerste plaats tot de grondbegrippen van het dubbel boekhouden en de studie van de balans- en resultatenrekeningen. In de tweede graad wordt de basis gelegd voor het gebruik van de boekhouding als beleidsinstrument. Boekhouden is meer dan het louter registreren van ondernemingsactiviteiten, het is het ontwikkelen van een actief bedrijfseconomisch denken. In beide deelvakken dienen de leerlingen de volgende vaardigheden te verwerven: analytisch en kritisch vermogen; hanteren van de documenten; reken- en cijfervaardigheid; sociale en communicatieve vaardigheden; vaardigheid in het zien van details. In elk geval moeten zij bijzondere aandacht besteden aan een correct taalgebruik. De leerlingen moeten tijdens het vak kantoortechnieken een beroepsondersteunende kennis en een praktijkgericht inzicht verwerven in de werking van een secretariaat. Het leerplan omvat hierbij de volgende streefdoelen: de leerlingen vertrouwd maken met de specifieke termen en begrippen; ze kennis laten maken met de recente ontwikkelingen in de kantoorwereld. De leerlingen dienen vooral de specifieke vaardigheden te verwerven die nodig zijn voor het vervullen van de functie van secretariaatsmedewerk(st)er: in staat zijn om werkzaamheden op het gebied van post- en tekstverwerking, communicatie en klassement te verrichten; sociale en communicatieve vaardigheden; moderne burotica-apparatuur kunnen hanteren; bijzondere aandacht besteden aan een correct taalgebruik. In het vak verkoop wordt beoogd dat de leerlingen een beroepsondersteunende kennis en een praktijkgericht inzicht verwerven in de beroepswereld van de verkoop in de detailhandel. De lessen verkoop laten de leerlingen kennis en inzicht verwerven in het feit dat een opleiding tot verkoper steunt op een aantal theoretische principes i.v.m. de persoon van de verkoper, de omgang met klanten, een grondige artikelenkennis en een degelijke winkeluitrusting. De theoretische basisprincipes worden telkens aangevuld met demonstraties en/of eenvoudige praktische oefeningen. Met het voeren van eenvoudige verkoopgesprekken moeten de leerlingen elementaire basisvaardigheden verwerven om op een klantgerichte en klantvriendelijke wijze om te gaan met de consument. Gelet op de toenemende vereisten die aan een geschoold verkoper worden gesteld en de technologische vernieuwingen in de distributiesector wordt van de leerlingen verwacht dat zij aandacht hebben voor de meest recente ontwikkelingen in de verkoop. In de tweede graad moeten de leerlingen die vaardigheden, kennis en attitudes verwerven die hen moet toelaten om in de derde graad een meer specifieke invulling van hun basisopleiding te kiezen.

6 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 5 Zij moeten vooral volgende vaardigheden en beroepsondersteunende kennis verwerven in de volgende contexten: commercialiteit: in een eenvoudige verkoopsituatie wordt bijzondere aandacht besteed aan productkennis, de opbouw van verkoopgesprekken en presentatietechnieken. De leerling kan toegewezen artikelen verzorgen, op een klantgerichte en klantvriendelijke wijze de consument begeleiden, adviseren en uitnodigen tot het kopen van artikelen en de verkooptransactie correct afhandelen; communicatie: voldoende tijd en aandacht wordt besteed aan een effectief en functioneel taalgebruik. Het aanleren van zowel de mondelinge als de schriftelijke taalvaardigheden staat steeds in functie van de opleiding. Het voeren van verkoopgesprekken en het gebruik van courante communicatiemiddelen staan hierbij centraal. In aansluiting op het Pedagogisch Project van het Gemeenschapsonderwijs wordt van de leerlingen verwacht dat zij onder begeleiding de volgende attitudes 1, die gericht zijn op de vereiste beroepshoudingen, ontwikkelen en nastreven: accuratesse: erop gericht zijn binnen de voorgeschreven tijd een taak nauwkeurig te voltooien; resultaatgerichtheid: gedreven naar einddoel van de activiteit toewerken; zelfstandigheid en zin voor initiatief: zelfstandig aan een taak kunnen werken en problemen durven aanpakken; zin voor orde, netheid en nauwkeurigheid: erop gericht zijn nauwkeurig, net en met zin voor orde te werken; discretie en betrouwbaarheid: alle vertrouwelijke en geheime informatie met de nodige omzichtigheid behandelen ten einde niet bedoelde informatieoverdracht te voorkomen; commercialiteit: in een eenvoudige verkoopsituatie wordt bijzondere aandacht besteed aan productkennis, de opbouw van verkoopgesprekken en presentatietechnieken. De leerling kan toegewezen artikelen verzorgen, op een klantgerichte en klantvriendelijke wijze de consument begeleiden, adviseren en uitnodigen tot het kopen van artikelen en de verkooptransactie correct afhandelen; zin voor samenwerking: willen bijdragen tot een leef- en werkomgeving als gemeenschap van mensen. Het is essentieel dat het leerplan als een geheel geïnterpreteerd wordt, m.a.w. naast de leerinhouden en leerplandoelstellingen zijn de pedagogisch-didactische wenken duidende en waardevolle aanvullingen. 1 De weergegeven omschrijving is in functie van de beroepshouding.

7 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 6 / TV TOEGEPASTE ECONOMIE: HANDELSECONOMIE 1e jaar: 3 lestijden/week, 2e jaar: 3 lestijden/week DECR. NR. 1 1 Inleiding en situering het begrip behoefte omschrijven en concretiseren via voorbeelden; de begrippen goederen en diensten omschrijven en concretiseren via voorbeelden; de begrippen produceren (productie) en consumeren (consumptie) omschrijven en concretiseren via voorbeelden; de productiefactoren (natuurlijke hulpbronnen, arbeid en kapitaal) opsommen en omschrijven aan de hand van zelf verzamelde informatie; het begrip economie omschrijven; het onderscheid tussen welvaart en welzijn toelichten en illustreren; het belang van de vrijetijdsbesteding voor de mens aantonen; 1.1 Basisbegrippen Behoeften Goederen en diensten Produceren en consumeren Productiefactoren Economie Welvaart en welzijn Vrijetijdsbesteding een eenvoudige economische kringloop opbouwen (gezinnen en bedrijven) en toelichten via voorbeelden. 1.2 Economische kringloop

8 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 7 DECR. NR. 2 2 Ondernemingen en bedrijven het onderscheid tussen ondernemingen en bedrijven via voorbeelden illustreren; 2.1 Onderscheid tussen onderneming en bedrijf de verschillende stappen beschrijven en schematisch voorstellen hoe een product bij de consument komt; het begrip toegevoegde waarde omschrijven en uit de bedrijfskolom de toegevoegde waarde voor elke stap bepalen; het begrip BTW omschrijven; aan de hand van de bedrijfskolom het principe van de BTW verklaren en aantonen dat BTW een verbruiksbelasting is; 2.2 Bedrijfskolom Begrip bedrijfskolom Toegevoegde waarde BTW Principe van de BTW de verschillende sectoren opsommen en bedrijven op basis van hun output in de juiste sector onderbrengen; 2.3 Sectoren de verschillende ontstaansreden van bedrijven uit de profit en de non-profit sector verklaren en toelichten met voorbeelden; 2.4 Profit en non-profit sector de begrippen grootbedrijf en kleinbedrijf omschrijven en toelichten via herkenbare voorbeelden; enkele voor- en nadelen beschrijven van een grootbedrijf en een kleinbedrijf; 2.5 Bedrijven: indeling volgens grootte Grootbedrijf kleinbedrijf Voor- en nadelen

9 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 8 DECR. NR. de begrippen eenmanszaak en vennootschap omschrijven, concretiseren via voorbeelden, enkele kenmerken opzoeken (formaliteiten, aansprakelijkheid, continuïteit, winstverdeling ) en voor- en nadelen van beide ondernemingsvormen toelichten; de voornaamste handelsvennootschappen {NV, (E)BVBA} vergelijken op basis van enkele criteria (aansprakelijkheid, kapitaal, vennoten ) en met behulp van opgezocht materiaal; de rol van het ondernemingsplan bij het beperken van het ondernemingsrisico beschrijven; aan de hand van een voorbeeld de voornaamste onderdelen van het ondernemingsplan onderscheiden (zeer eenvoudig); 2.6 Indeling van de ondernemingen naar juridische maatstaven Eenmanszaak versus vennootschappen Indeling van de handelsvennootschappen 2.7 Ondernemingsplan Rol Voornaamste onderdelen de noodzaak van organisatie aantonen via voorbeelden; een aantal organisatiestructuren (hiërarchische organisatie, functionele organisatie, departementale organisatie, staforganisatie) omschrijven en herkennen; het begrip organogram omschrijven en op basis van beschikbare informatie een (eenvoudig) organogram opstellen; de verschillende afdelingen binnen een onderneming in het organogram situeren en de belangrijkste taken beschrijven; uitgaande van personeelsadvertenties een aantal (essentiële) vereisten op gebied van kennis, vaardigheden en attitudes afleiden voor werknemers in verschillende afdelingen; 2.8 Onderneming en bedrijf als organisatie (eenvoudig) Noodzaak van organisatie De organisatiestructuren (eenvoudig) 2.9 Organogram Begrip De afdelingen van een onderneming Profielen van de werknemers

10 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 9 DECR. NR. het begrip stakeholders toelichten en concretiseren; 2.10 Stakeholders 3 het begrip duurzaam ondernemen toelichten en concretiseren Duurzaam ondernemen 3 Handel en handelaar de begrippen handel en handelaar omschrijven; de voornaamste functies van de handel schetsen; 3.1 Begrippen 3.2 Functies van de handel de begrippen groothandel en kleinhandel omschrijven en toelichten met voorbeelden; de begrippen collecterende en distribuerende handel omschrijven en toelichten met voorbeelden; de begrippen binnenlandse en buitenlandse handel omschrijven en toelichten met voorbeelden; de begrippen intracommunautaire levering, intracommunautaire verwerving, invoer en uitvoer omschrijven en toelichten met voorbeelden; de begrippen doorvoerhandel en veredelingsverkeer omschrijven en toelichten met voorbeelden; 3.3 Indeling van de handel Groothandel en kleinhandel Collecterende en distribuerende handel Binnenlandse en buitenlandse handel Intracommunautaire levering, intracommunautaire verwerving, invoer en uitvoer Doorvoerhandel en veredelingsverkeer de verplichtingen van de handelaar (o.a. handelsnaam, BTWinschrijving, ondernemingsloket, ondernemingsnummer, Kruispuntbank van Ondernemingen, zichtrekening, aansluiting bij een sociale verzekeringskas en een ziekenfonds, huwelijksstelsel, vestigingswet, vergunningen ) opzoeken en bondig toelichten; 3.4 Verplichtingen en rechten van de handelaar Verplichtingen van de handelaar

11 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 10 DECR. NR. 4 de rechten van de handelaar (o.a. Rechtbank van Koophandel, en bescherming tegen oneerlijke concurrentie) opzoeken en bondig toelichten Rechten van de handelaar 4 Kopen en verkopen de stappen in het verkoopproces (prijsaanvraag, prijsofferte, bestelling, levering, betaling) ordenen en omschrijven; 4.1 Het verkoopproces de functie van de prijsaanvraag aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces; de functie van de prijsofferte (bestek) aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces; de functie van de bestelbon aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces en de bestelbon invullen uitgaande van een prijsofferte; de functie van de leveringsbon aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces; de functie van de factuur aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces; de functie van de creditnota aantonen, het document herkennen en rangschikken binnen het koopproces; een klachtenbrief opstellen; 4.2 Documenten in het verkoopproces Prijsaanvraag Prijsofferte (bestek) Bestelbon Leveringsbon Factuur Creditnota Klacht de verkoopsvoorwaarden (hoeveelheid, kwaliteit, prijs, levering, betaling) opzoeken en toelichten. 4.3 Verkoopsvoorwaarden

12 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 11 DECR. NR. 5 5 Betaling het begrip kwijting omschrijven, de kwijting herkennen en hanteren; het begrip kwitantie (kwijtschrift) omschrijven, de kwitantie (kwijtschrift) herkennen en hanteren; het begrip ontvangstbewijs omschrijven, het ontvangstbewijs herkennen en hanteren; 5.1 Rechtstreekse betaling Kwijting Kwitantie (kwijtschrift) Ontvangstbewijs de rol van de financiële instellingen bij onrechtstreekse betaling toelichten; het begrip storting omschrijven, de storting herkennen en het document hanteren; het begrip overschrijving omschrijven, de overschrijving herkennen en het document hanteren; het begrip bankcheque omschrijven en de bankcheque herkennen; het begrip domiciliëring omschrijven en voorbeelden van nuttige toepassingen aanhalen; het begrip permanente of doorlopende opdracht omschrijven en voorbeelden van nuttige toepassingen aanhalen; het begrip protonkaart omschrijven, de gebruikswijze toelichten en voorbeelden van nuttige toepassingen aanhalen; 5.2 Onrechtstreekse betaling Tussenkomst van de financiële instellingen Betalingstechnieken Storting Overschrijving Bankcheque Domiciliëring Permanente of doorlopende opdracht Elektronische betaling: protonkaart

13 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 12 DECR. NR. het begrip debetkaart omschrijven, de gebruikswijze toelichten en voorbeelden van nuttige toepassingen aanhalen; het begrip kredietkaart omschrijven, de gebruikswijze toelichten, voorbeelden van nuttige toepassingen aanhalen en de gevaren van het gebruik toelichten; Elektronische betaling: debetkaart Elektronische betaling: kredietkaart actuele software hanteren voor financiële toepassingen; 5.3 PC-banking het gebruik van andere betaalvormen (zoals maaltijdcheque) toelichten; 5.4 Andere betaalvormen de nieuwe tendensen inzake betalingen (zoals opleidingscheque, cultuurcheque ) schetsen; 5.5 Tendensen 6 uit een rekeninguittreksel relevante informatie afleiden. 5.6 Het rekeninguittreksel 6 Krediet het begrip krediet omschrijven en het belang ervan aantonen; 6.1 Begrip en belang het begrip kredietopening omschrijven en het gebruik van de kredietopening toelichten; het begrip kaskrediet omschrijven en het gebruik van het kaskrediet toelichten; 6.2 Krediet op korte termijn Kredietopening Kaskrediet

14 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 13 DECR. NR. het begrip lening op afbetaling omschrijven en het gebruik van de lening op afbetaling toelichten; het begrip verkoop op termijn omschrijven, het gebruik van de verkoop op termijn toelichten en concrete toepassingen opzoeken; het begrip verkoop op afbetaling omschrijven, het gebruik van de verkoop op afbetaling toelichten en concrete toepassingen opzoeken; het begrip persoonlijke lening omschrijven en het gebruik van de persoonlijke lening toelichten; het begrip hypothecaire lening omschrijven en het gebruik van de hypothecaire lening toelichten; het begrip leasing omschrijven, het gebruik van leasing toelichten en uit een leasingcontract vijf elementen analyseren; een eenvoudige intrestberekening toepassen (bijvoorbeeld voor een kaskrediet zie ook boekhouden); de (reële) intrestlasten van een aantal kredietvormen vergelijken en de voor- en nadelen van de verschillende financieringsvormen afwegen; de mogelijke gevaren voor de kredietnemer toelichten (terugbetalingsplicht, financiële draagkracht, risico s en waarborgen); de wet op het consumentenkrediet opzoeken en het doel ervan verduidelijken; de steunmaatregelen bij specifieke financieringsvormen opzoeken. 6.3 Krediet op lange termijn Lening op afbetaling Verkoop op termijn Verkoop op afbetaling Persoonlijke lening Hypothecaire lening Leasing 6.4 Intrestberekening 6.5 Intrestvergelijking 6.6 Valkuilen voor de kredietnemer 6.7 Bescherming van de kredietnemer: wet op het consumentenkrediet 6.8 Steunmaatregelen bij specifieke financieringsvormen

15 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 14 DECR. NR. 7 7 Verzekeringen verzekeringen begripsmatig omschrijven en het belang van (verplichte en wenselijke) verzekeringen voor de verzekeringsnemer aantonen; 7.1 Begrip en belang de basisterminologie met betrekking tot verzekeringen hanteren op basis van een contract uit de leefwereld van de leerling (bijvoorbeeld bromfietsverzekering) en met voorbeelden illustreren; 7.2 Verzekeringscontracten en verzekeringspartijen 8 de belangrijkste verzekeringen (burgerlijke aansprakelijkheid, autoverzekering, brandverzekering ) schematisch ordenen en bondig toelichten. 7.3 Soorten van verzekeringen 8 Gezinnen de verschillende stelsels van vergoedingen verklaren en beoordelen; de inkomensvorming uit arbeid omschrijven m.b.t. stelsels van vergoedingen van arbeid in dienstverband versus zelfstandige; de begrippen nominaal en reëel loon verwoorden; 8.1 Inkomensvorming Inkomen uit arbeid Vergoeding van arbeid Dienstverband versus zelfstandige ondernemer Nominaal en reëel loon de verschillende inkomsten uit kapitaal omschrijven en toelichten; Inkomen uit kapitaal de elementen van de inkomensbesteding (consumptie, sparen en belastingen) omschrijven en onderling vergelijken; 8.2 Inkomensbesteding 8.3 Belastingen

16 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 15 DECR. NR. 9 de noodzaak van belastingen met voorbeelden aantonen; het onderscheid tussen directe en indirecte belastingen aantonen en verduidelijken met voorbeelden; de begrippen sparen en beleggen omschrijven; enkele bepalende factoren bij de keuze van beleggingen toelichten (inclusief ethisch beleggen); een beperkt aantal spaar- en beleggingsvormen (spaarrekening, termijnrekening, aandelen ) opzoeken, toelichten en onderling vergelijken. de begrippen markt en prijs omschrijven; de drie marktsoorten (goederen- en dienstenmarkt, arbeidsmarkt en vermogensmarkt) omschrijven; de marktsoorten situeren in de economische kringloop; het begrip vraagcurve omschrijven en grafisch voorstellen; het begrip aanbodcurve omschrijven en grafisch voorstellen; met behulp van de wet van vraag en aanbod het totstandkomen van de marktprijs verklaren (marktmechanisme); de meest courante marktvormen (volkomen concurrentie, monopolie, oligopolie en monopolistische concurrentie) omschrijven door gebruik te maken van de belangrijkste kenmerken (aantal vragers en aanbieders, homogeen of heterogeen product, open of gesloten, doorzichtig); Noodzaak Directe en indirecte belastingen 8.4 Sparen en beleggen Begrippen Motieven voor beleggen Spaar- en beleggingsvormen 9 De economische dynamiek: de markten 9.1 Markt en marktprijs Begrippen markt en marktprijs Marktsoorten Situering in de economische kringloop Vraagcurve Aanbodcurve Marktmechanisme Marktvormen

17 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 16 DECR. NR. de prijsvorming op de goederen- en dienstenmarkt aan de marktvorm relateren en verklaren; de rol van de overheid in de prijsvorming op de goederen- en dienstenmarkt schetsen en motieven aangeven voor overheidsingrijpen in onvolkomen marktsituaties; 9.2 De goederen- en dienstenmarkt Prijsvorming op de goederen- en dienstenmarkt Rol van de overheid in de prijsvorming bij onvolkomen marktsituaties de prijsvorming op de arbeidsmarkt verklaren; het overlegmodel in België schetsen; de structuur van de sociale zekerheid schetsen en aangeven wanneer men een beroep kan doen op de sociale zekerheid (grote lijnen); 9.3 Arbeidsmarkt Prijsvorming op de arbeidsmarkt Het overlegmodel Sociale zekerheid het begrip indexcijfer omschrijven; indexcijfers (algemeen) berekenen in concrete situaties; de procedure van de prijsopnamen schetsen; het belang van de wegingcoëfficiënten toelichten; de betekenis van het indexcijfer van de consumptieprijzen en de gezondheidsindex toelichten (inclusief de invloed op de loonvorming); 9.4 Meting van prijzen Begrip indexcijfer Berekening van indexcijfers Index van de consumptieprijzen Procedure van prijsopnamen Wegingcoëfficiënten Betekenis van de index van de consumptieprijzen en de gezondheidsindex

18 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 17 DECR. NR. 10 de prijsvorming op de geld- en kapitaalmarkt beschrijven; de rol van financiële instellingen omschrijven en hun bestaansredenen verantwoorden; de begrippen debetrente en creditrente toelichten; uitgaande van de deposito-opneming en kredietverstrekking het ontstaan van de intrestmarge verklaren; de dienstverlening van financiële instellingen omschrijven en illustreren (beleggingsadvies, aanbod van verzekeringen, vreemde valuta, safes, belastingadvies...); enkele essentiële opdrachten van de NBB - ECB (waaronder de tussenkomst in de prijsvorming) omschrijven. 9.5 Geld- en kapitaalmarkt Prijsvorming op de geld- en kapitaalmarkt Financiële instellingen Bestaansredenen Debetrente en creditrente Deposito-opneming, kredietverstrekking en intrestmarge Bankdiensten Opdrachten van de NBB / ECB 10 De economische dynamiek: de overheid het begrip overheid omschrijven en illustreren met voorbeelden; 10.1 Begrip het begrip overheid relateren aan de federalisering, internationalisering en globalisering; 10.2 Federalisering, internationalisering en globalisering de overheid situeren in de economische kringloop; 10.3 Situering in de economische kringloop de belangrijkste taken van de overheid omschrijven, illustreren en motiveren; 10.4 Taken van de overheid

19 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 18 DECR. NR. 11 de begrippen federale begroting en Vlaamse begroting omschrijven; het totstandkomen van de federale begroting bondig schetsen en uit de begroting relevante informatie halen; het totstandkomen van de Vlaamse begroting bondig schetsen en uit de begroting relevante informatie halen; het begrippen te financieren saldo omschrijven (eenvoudig); het begrip overheidsschuld omschrijven (eenvoudig) Begroting Begrip Federale begroting Vlaamse begroting Te financieren saldo Overheidsschuld 11 De economische dynamiek: het buitenland het buitenland situeren in de economische kringloop; het belang van de internationale handel voor België en de regio s omschrijven; 11.1 Situering in de economische kringloop 11.2 Belang voor België en de regio s de samenstelling van onze internationale handel ontleden en bespreken op grond van statistische gegevens; 11.3 Samenstelling van de internationale handel de begrippen wisselmarkt en wisselkoers omschrijven; de invloed van veranderingen van de wisselkoers op de handel toelichten (eenvoudig); 11.4 Wisselmarkt en wisselkoersen Begrippen wisselmarkt en wisselkoersen Invloed van de koersschommelingen op de handel de begrippen euro en eurozone omschrijven; de deelnemers aan de eurozone opzoeken; de voordelen van de euro omschrijven De euro en de eurozone Begrippen Eurozone Voordelen

20 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 19 DECR. NR Actualiteitsmap een actualiteitsmap aansluitend bij leerplanitems over bedrijven / ondernemingen en/of over een bedrijfseconomisch thema (voorbeeld een bedrijfssector, bedrijven uit de regio ) aanleggen en erover communiceren; 12.1 Het bedrijfsleven een actualiteitsmap over een algemeen economisch onderwerp (voorbeeld de arbeidsmarkt, sparen en beleggen, de begroting, buitenlandse handel ) aanleggen en erover communiceren Algemeen economisch Didactische uitstappen (minimaal 1 per jaar) de doelstellingen van de didactische uitstap formuleren; 13.1 Formulering van doelstellingen in samenwerking met de leerkracht de didactische uitstap voorbereiden; 13.2 Voorbereiding verslag over de didactische uitstap uitbrengen; 13.3 Rapportering de didactische uitstap evalueren in functie van de doelstellingen Evaluatie

21 TSO 2e graad specifiek gedeelte Handel en Handel-talen 20 DECR. NR Projecten de doelstellingen van het project formuleren; contacten leggen met een bedrijf (individueel of in groep) om er relevante informatie (bijvoorbeeld geschiedenis van de onderneming, juridische vorm van de onderneming, beschrijving van de producten, afzetmarkten, samenstelling van het personeelsbestand, het organogram van het bedrijf, de vereiste competenties van enkele medewerkers ) te verzamelen; een schriftelijk verslag opstellen (gebruik makend van een tekstverwerkingsprogramma en een rekenblad) van hun bevindingen; hun bevindingen presenteren; 14.1 Het bedrijf Formuleren van doelstellingen Verzamelen van gegevens Verslaggeving (gebruik maken van tekstverwerking en rekenblad) Presentatie de doelstellingen van het project formuleren; in samenwerking met de leerkracht het project voorbereiden en uitvoeren; verslag over het project uitbrengen; het project evalueren in functie van de doelstellingen Bedrijfssimulatie of simulatie van een bedrijfsactiviteit Formulering van doelstellingen Voorbereiding en uitvoering Rapportering Evaluatie

SECUNDAIR ONDERWIJS BSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Handel. Kantoor. Specifiek gedeelte. TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie

SECUNDAIR ONDERWIJS BSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Handel. Kantoor. Specifiek gedeelte. TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: BSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Handel Studierichting: Kantoor Specifiek gedeelte Vak(ken): TV Kantoortechnieken TV Toegepaste economie

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS TSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Toerisme. Toerisme. Specifiek gedeelte. (vervangt 2003/019)

SECUNDAIR ONDERWIJS TSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Toerisme. Toerisme. Specifiek gedeelte. (vervangt 2003/019) SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Toerisme Studierichting Toerisme Specifiek gedeelte Vak(ken): TV Toegepaste economie 3/3 lt/w Leerplannummer:

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS ASO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Economie. Specifiek gedeelte. (vervangt: 2003/012)

SECUNDAIR ONDERWIJS ASO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Economie. Specifiek gedeelte. (vervangt: 2003/012) SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: ASO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studierichting Economie Specifiek gedeelte Vak(ken): AV Economie 4/4 lt/w Leerplannummer: 2006/155 (vervangt:

Nadere informatie

TV KANTOORTECHNIEKEN(HT):

TV KANTOORTECHNIEKEN(HT): 1 TSO TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar vakken TV KANTOORTECHNIEKEN(HT): 1 u/week WW-s 2000/082 (vervangt 96212) 1 Studiegebied Onderwijsvorm en graad Studierichting Handel TSO 2 e graad Handel-talen 1 Visie

Nadere informatie

BSO. TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar TV KANTOORTECHNIEKEN: 2000/052 (vervangt 97210) vakken. 5 u/week. WW-s

BSO. TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar TV KANTOORTECHNIEKEN: 2000/052 (vervangt 97210) vakken. 5 u/week. WW-s 1 BSO TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar vakken TV KANTOORTECHNIEKEN: 5 u/week WW-s 2000/052 (vervangt 97210) 1 Studiegebied Onderwijsvorm en graad Studierichting Handel BSO 2 e graad Kantoor Visie op de studierichting

Nadere informatie

Inleiding: kennismaking met het spilbedrijf + voorstelling van het assortiment

Inleiding: kennismaking met het spilbedrijf + voorstelling van het assortiment School: JAARPLAN 2011 2012 Handel: onderdeel Initiatie in administratie, retail en logistiek VAK Handel I. A. R. L. ONDERWIJSVORM 2 lesuren per week in het 2 de jaar van de B-stroom BVL LERAAR Vakoverschrijdende

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN WOORD VOORAF... OVER DE AUTEURS... v vii HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN 1 INLEIDING... 2 2 DE BALANS... 3 2.1 Ondernemingsmiddelen of activa... 4 2.2 Ondernemingsbronnen of passiva...

Nadere informatie

Modulefiche. Begincompetenties Geen voorkennis vereist. Eindcompetenties. Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer. Datum: 25 januari 2012

Modulefiche. Begincompetenties Geen voorkennis vereist. Eindcompetenties. Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer. Datum: 25 januari 2012 Modulefiche Modulenummer + Naam module: B1 Bedrijfsbeheer Datum: 25 januari 2012 Economie (40 lestijden) Begincompetenties Geen voorkennis vereist Eindcompetenties Consumentengedrag Inzicht hebben in het

Nadere informatie

BSO. TWEEDE GRAAD Tweede leerjaar TV KANTOORTECHNIEKEN: 2000/053 (vervangt 97210) vakken. 5 u/week. WW-s

BSO. TWEEDE GRAAD Tweede leerjaar TV KANTOORTECHNIEKEN: 2000/053 (vervangt 97210) vakken. 5 u/week. WW-s BSO TWEEDE GRAAD Tweede leerjaar vakken TV KANTOORTECHNIEKEN: 5 u/week WW-s 2000/053 (vervangt 97210) Onderwijsvorm en graad Studierichting Studiegebied BSO 2 e graad Kantoor Handel Visie op de studierichting

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER KMO 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni 2003)

Nadere informatie

Inhoud. DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19. Inleiding 21

Inhoud. DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19. Inleiding 21 Inhoud Woord vooraf 5 DEEL I Het systeem van dubbel boekhouden 19 Inleiding 21 Hoofdstuk 1 De balans 25 1 Inleiding 25 2 De balans: actief = passief 26 3 Indeling van de balans in rubrieken 28 3.1 De indeling

Nadere informatie

TSO TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar vak(ken) handelseconomie en registratie 6 u/week handelsrekenen 2 u/week WW-s 2000/007 (vervangt 94066, 96213

TSO TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar vak(ken) handelseconomie en registratie 6 u/week handelsrekenen 2 u/week WW-s 2000/007 (vervangt 94066, 96213 TSO TWEEDE GRAAD Eerste leerjaar vak(ken) TV TOEGEPASTE ECONOMIE (HT): handelseconomie en registratie handelsrekenen 8 u/week 6 u/week 2 u/week WW-s 2000/007 (vervangt 94066, 96213) 1 1 e leerjaar, 2 e

Nadere informatie

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS. Dit is een vakfiche kantoortechnieken voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS. Dit is een vakfiche kantoortechnieken voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAK: KANTOORTECHNIEKEN Dit is een vakfiche kantoortechnieken voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer Let op: de inhoud van een vakfiche

Nadere informatie

JAARPLAN 2011 2012. Handel: onderdeel 8.2 Initiatie in de bedrijfseconomie

JAARPLAN 2011 2012. Handel: onderdeel 8.2 Initiatie in de bedrijfseconomie VAK LERAAR Handel JAARPLAN 2011 2012 ONDERWIJSVORM 3 lesuren per week in het 2 de jaar van de A-stroom (= 75 lestijden) Vakoverschrijdende eindtermen Handel: onderdeel 8.2 Initiatie in de bedrijfseconomie

Nadere informatie

Inhaalbeweging economie

Inhaalbeweging economie Inhaalbeweging economie Inleiding Voor de inhaalbeweging economie bestaan er vijf documenten 1 Dit algemeen document dat een volledige beschrijving geeft van wat van leerlingen verwacht wordt als ze beslissen

Nadere informatie

REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN

REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN REGISTRATIE DUBBEL BOEKHOUDEN Basisbeginselen Courante exploitatiecyclus : aankopen verkopen, inkomsten en uitgaven Andere transacties: personeel, investeringen, financiering Inventaris Jaarrekening HOOFDSTUK

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. Lichamelijke opvoeding en sport. Specifiek gedeelte

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar. Lichamelijke opvoeding en sport. Specifiek gedeelte SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studierichting: Studiegebied: Lichamelijke opvoeding en sport Sport Specifiek gedeelte Vak(ken): AV Economie 2/2

Nadere informatie

Modulefiche. Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE. Begincompetenties: Geen

Modulefiche. Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE. Begincompetenties: Geen Naam module: Bedrijfsbeheer (A3) Datum: 1 september 2012 ECONOMIE Begincompetenties: Geen Modulefiche Leerinhoud: Consumentengedrag o Inleidende begrippen Behoefte Schaarste Nuttigheid en keuzeprobleem

Nadere informatie

Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER

Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER Opleiding: ADMINISTRATIEF MEDEWERKER Als administratief medewerker sta je in voor het onthaal, het bedienen van de telefoon, het verwerken van de post, het uitvoeren van administratieve taken en het bijhouden

Nadere informatie

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS. Dit is een vakfiche boekhouden voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer.

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS. Dit is een vakfiche boekhouden voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer. VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAK: BOEKHOUDEN Dit is een vakfiche boekhouden voor 3de graad bso kantoor/kantooradministratie en gegevensbeheer. Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks

Nadere informatie

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN

1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN Inhoud 1. FINANCIËLE INFORMATIESYSTEMEN............................. 13 1. Wat is boekhouden?........................................ 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie...........................

Nadere informatie

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18

4. Wettelijke basis 17 4.1. Europese richtlijnen en verordeningen 17 4.2. Belgische wetgeving 17 4.3. Voor vzw s 18 Inhoud 1. Financiële informatiesystemen 13 1. Wat is boekhouden? 13 2. Gebruikers van boekhoudinformatie 14 3. Financial versus management accounting 15 3.1. Financial accounting (of algemeen boekhouden)

Nadere informatie

Bridgeboetiek vzw. Balans en Jaarrekening. Seizoen 2009-2010

Bridgeboetiek vzw. Balans en Jaarrekening. Seizoen 2009-2010 Bridgeboetiek vzw Balans en Jaarrekening Seizoen 2009-2010 1 juli 2009 tot 30 juni 2010 Actief passief resultatenbalans Pagina 1/5 Datum lijst 14/10/2010 BRUTO Afschrijvingen en waardeverm. NETTO ACTIEF

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni 2003) De

Nadere informatie

Basis dubbel boekhouden (module A1)

Basis dubbel boekhouden (module A1) Basis dubbel boekhouden (module A1) In deze module maakt de cursist kennis met de techniek van het boekhouden. Er wordt ingegaan op alle belangrijke basisboekingen binnen een onderneming. basisbegrippen

Nadere informatie

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE

OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE OPLEIDINGENSTRUCTUUR ADMINISTRATIEF MEDEWERKER EXPEDITIE 1. BESCHRIJVING Referentiekaders: WELZIJN OP HET WERK Beroepsprofielen (SERV, oktober 2004) POLYVALENT BEDIENDE Beroepsprofiel (SERV/CEVORA, juni

Nadere informatie

Inleiding tot het algemeen boekhouden

Inleiding tot het algemeen boekhouden Inleiding tot het algemeen boekhouden campinia media Marieke Van Beylen Van Beylen, Marieke Inleiding tot het boekhouden / Marieke Van Beylen; 5 de druk, september 2004 Geel: Campinia Media vzw, 1998;

Nadere informatie

ASO 2de graad Complementair gedeelte 1 AV Socio-economische initiatie (1ste jaar: 1 lestijd/week, 2de jaar: 1 lestijd/week)

ASO 2de graad Complementair gedeelte 1 AV Socio-economische initiatie (1ste jaar: 1 lestijd/week, 2de jaar: 1 lestijd/week) ASO 2de graad Complementair gedeelte 1 INHOUD Visie...2 Beginsituatie...2 Algemene doelstellingen...2 Leerplandoelstellingen / leerinhouden...4 Pedagogisch-didactische wenken en timing...15 Minimale materiële

Nadere informatie

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën).

Functiekaart. Werkt onder leiding van en rapporteert aan de bestuurssecretaris (Algemene zaken - Financiën). Functie Graadnaam: deskundige Functienaam: boekhouder Functiefamilie: deskundig Functionele loopbaan: B1-B3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Financiën Subdienst: Administratie Code: Doel van de entiteit

Nadere informatie

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 03 02 02 03 04 05 06 07 03 HA/K/1 0 0 Oriëntatie op handel en administratie SE SE SE HA/K/1 x x Uitwerking eindtermen: zie Handreiking SLO x x x x x x x x x x x x x

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure ADMINISTRATIE & RETAIL (2de graad BSO, Kantoor & Verkoop) Leerlingprofiel Je bent 14-15 jaar. Je kiest voor een studierichting in de tweede graad. Je wilt meer te

Nadere informatie

OPLOSSING OEFENINGEN REEKS 2

OPLOSSING OEFENINGEN REEKS 2 OPLOSSING OEFENINGEN REEKS 2 Oefening 1 (= oefening 4 van reeks 1): Open het grootboek en het journaal. Stel voor elke transactie het algoritme op, registreer elke verrichting in het grootboek en in het

Nadere informatie

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 STUDIEGEBIED HANDEL. Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 STUDIEGEBIED HANDEL. Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002 RLLL/EXT/ADV/001bijl1 STUDIEGEBIED HANDEL Modulaire opleiding Secretariaatsmedewerker BO HA 002 Bijlage bij het Vlor-advies Pagina 1 van 34 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 25-9-2008 1

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure ADMINISTRATIE & RETAIL (3de graad BSO) Leerlingprofiel Je bent 16-17 jaar. Je kiest voor een studierichting in de derde graad. Je wil meer te weten komen over het

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE. (vervangt 2002/113)

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste en tweede leerjaar FUNDAMENTEEL GEDEELTE. (vervangt 2002/113) SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied: Toerisme FUNDAMENTEEL GEDEELTE Optie(s) Toerisme Vak(ken): TV Toegepaste economie 3/3 lt/w Vakkencode:

Nadere informatie

STUDIEGEBIED HANDEL (bso)

STUDIEGEBIED HANDEL (bso) (bso) Tweede graad... Kantoor Derde graad Kantoor Kantooradministratie en gegevensbeheer (7de jaar) Studierichting Kantoor de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Interesse voor werken met

Nadere informatie

Thema 4 Eindejaarsverrichtingen

Thema 4 Eindejaarsverrichtingen Thema 4 Eindejaarsverrichtingen Wat zul je leren? Waarom zijn de eindejaarsverrichtingen noodzakelijk? Hoe verlopen de eindejaarsverrichtingen? Hoe verwerken we de eindejaarsverrichtingen boekhoudkundig?

Nadere informatie

EIGEN VERMOGEN, VOORZIENINGEN VOOR RISICO'S EN KOSTEN, SCHULDEN OP MEER DAN EEN JAAR

EIGEN VERMOGEN, VOORZIENINGEN VOOR RISICO'S EN KOSTEN, SCHULDEN OP MEER DAN EEN JAAR naam :... M.A.R. Uittreksel uit de minimumindeling van het algemeen rekeningenstelsel KLASSE 1 : EIGEN VERMOGEN, VOORZIENINGEN VOOR RISICO'S EN KOSTEN, SCHULDEN OP MEER DAN EEN JAAR 10 Kapitaal 100 Geplaatst

Nadere informatie

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18.

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18. bij oprichting Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal Kapitaal volgens oprichtingsstatuten Minimum inbreng in speciën jaar 1 18.550,00

Nadere informatie

CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP. Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele

CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP. Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele CONCORDANTIETABEL DERDE GRAAD BOEKHOUDEN -INFORMATICA LEERPLAN BEDRIJFSECONOMIE - OEFENFIRMA COFEP Schooljaar 2013-2014 Auteur: Steven Dewaele 1 Wat zegt het leerplan? Om de leerlingen voor te bereiden

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22 identificatie opleiding Marketing modulenaam Bedrijfsbeheer - economie, financieel management en kostprijscalculatie code module A3 Geldig vanaf 01/09/2015 aantal lestijden 120 studiepunten structuurschema

Nadere informatie

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAK: TOEGEPASTE ECONOMIE Dit is een vakfiche toegepaste economie voor 3de graad bso kantoor. Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks aangepast. Deze

Nadere informatie

Datum: 23/12/2000 Lead Tijd: 10:12:30 Aanvrager: JV 1-Z9003 OEFENING 1/5.14 (01/01/1998-31/12/1998)

Datum: 23/12/2000 Lead Tijd: 10:12:30 Aanvrager: JV 1-Z9003 OEFENING 1/5.14 (01/01/1998-31/12/1998) OPENINGSJOURNAAL Datum: 23/12/2000 Lead Tijd: 10:12:30 OPENINGSJOURNAAL Blz. 1 Overdracht 0.00 0.00 1 01/01/1998 G 604000 Aankopen van handelsgoederen 5 670 000.00 G 220000 Terreinen en gebouwen 4 000

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS TSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Sport SPECIFIEK GEDEELTE. Lichamelijke opvoeding en sport. WW-s.

SECUNDAIR ONDERWIJS TSO. tweede graad. eerste en tweede leerjaar. Sport SPECIFIEK GEDEELTE. Lichamelijke opvoeding en sport. WW-s. SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste en tweede leerjaar Studiegebied Sport SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): Lichamelijke opvoeding en sport Vak(ken): AV Economie 2/2 lt/w

Nadere informatie

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9

DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 2 Inhoudstafel DEEL 1...9 SITUERING VAN HET BEGRIP ONDERNEMING...9 HOOFDSTUK 1 : WAT IS EEN ONDERNEMING?...10 1.1. Taalkundige benadering...10 1.2. Juridische benadering...10 1.2.1. Wetboek van koophandel...10

Nadere informatie

Boekhouding. boekhouding 1

Boekhouding. boekhouding 1 Boekhouding boekhouding 1 Welke boekhouding? Natuurlijke personen - werknemers kunstenaars - zelfstandigen Feitelijke vereniging Handelsvennootschappen VZW s boekhouding 2 Werknemer kunstenaar Geen boekhoudverplichting

Nadere informatie

BOEKHOUDEN MOET JE LEREN NIET VERGETEN! Vademecum bso afdeling kantoor

BOEKHOUDEN MOET JE LEREN NIET VERGETEN! Vademecum bso afdeling kantoor BOEKHOUDEN MOET JE LEREN ÉN NIET VERGETEN! Vademecum bso afdeling kantoor Dit leerde je in het 3 e jaar 1 1 Goederen en diensten Goederen zijn tastbare zaken (materieel) Diensten zijn ontastbare zaken

Nadere informatie

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred

HARTELIJK WELKOM. 18 mei 2011 - Startersdag Unizo. BAERT Alfred HARTELIJK WELKOM 18 mei 2011 - Startersdag Unizo BAERT Alfred Het ondernemingsplan is een plan dat wordt opgesteld om vooraf het succes van de onderneming in te schatten. (max.20 blz.) Er zijn veel modellen

Nadere informatie

Economie & maatschappij E&M. Economie Handel Handel-talen Kantoor Verkoop. Studiegids tweede graad 7

Economie & maatschappij E&M. Economie Handel Handel-talen Kantoor Verkoop. Studiegids tweede graad 7 Economie & maatschappij E&M Economie Handel Handel-talen Kantoor Verkoop AT Studiegids tweede graad 7 Economie AT Aardrijkskunde 1 1 Geschiedenis 2 2 Nederlands 4 4 Engels 3 2 Duits 0 1 Biologie 1 1 Chemie

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 1 september 2011 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Telefonist-receptionist BO HA 004 Pagina 1 van 11 Inhoud 1 Opleiding...3 1.1 Relatie

Nadere informatie

Opleiding. Meertalig Secretariaat. Code + officiële benaming van de module. B1 Bedrijfsbeheer. Academiejaar 2015-2016.

Opleiding. Meertalig Secretariaat. Code + officiële benaming van de module. B1 Bedrijfsbeheer. Academiejaar 2015-2016. Opleiding Meertalig Secretariaat Code + officiële benaming van de module B1 Bedrijfsbeheer Academiejaar 2015-2016 Semester 1+2 Opmerking: studenten die deze module van het derde jaar van het modeltraject

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Basiskennis Ondernemerschap Voorbeeldexamen Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Vorig boekjaar 200(X-1) - - - PASSIEF Eigen Vermogen I Kapitaal IV Reserves V Overgedragen winst (verlies) VII Voorzieningen 10/15 10 13 14 16

Vorig boekjaar 200(X-1) - - - PASSIEF Eigen Vermogen I Kapitaal IV Reserves V Overgedragen winst (verlies) VII Voorzieningen 10/15 10 13 14 16 10 Kapitaal Wat zul je leren? Hoe is ons eigen vermogen samengesteld? Wat leren we uit de rekening kapitaal? Waarom leggen we reserves aan? Waarom worden winst en/of verlies overgedragen van het ene boekjaar

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe Welkom Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep Wie zijn wij? Isabel Delodder Maddy Tanghe Accountancy KOVAG BOA Wat doen wij voor u? Begeleiding, advies bij : - Opstarten

Nadere informatie

samenvoegen van Word en Excel bestanden Rollenspel telefoneren Toe kunnen passen van nationaal telefoonalfabet Invullen telefoonnotitie

samenvoegen van Word en Excel bestanden Rollenspel telefoneren Toe kunnen passen van nationaal telefoonalfabet Invullen telefoonnotitie Boerhaavelaan (Medisch) secretaresse Agendabeheer hoe werkt dat? Archiveren Sorteer- en codeer manieren kennen en juist weten toe te passen Digitaal kunnen archiveren (mappenstructuur bedenken en bestandnamen

Nadere informatie

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste leerjaar SPECIFIEK GEDEELTE

SECUNDAIR ONDERWIJS. eerste leerjaar SPECIFIEK GEDEELTE SECUNDAIR ONDERWIJS Onderwijsvorm: TSO Graad: tweede graad Jaar: eerste leerjaar Studiegebied: Handel SPECIFIEK GEDEELTE Optie(s): Handel Vak(ken): TV Toegepaste economie handelseconomie en registratie

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS Guimardstraat 1, 1040 Brussel LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS TV BOEKHOUDING/TOEGEPASTE ECONOMIE BEDRIJFSHUISHOUDKUNDE Eerste leerjaar: 4 uur/week Tweede

Nadere informatie

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen).

Hoe groot is het marktaandeel van onderneming B? Vul een geheel getal in (zonder decimalen). Basiskennis Ondernemerschap Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: B - Aantal punten: 1 In Alkmaar wordt elke vrijdag een kaasmarkt gehouden. De kazen worden aangeleverd door de producenten

Nadere informatie

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Naam Examennummer Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Uitwerkingenformulier voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad.

Nadere informatie

GRAAD 1 LEERJAAR 1. Thema 1 : Kopen in het klein Kennismaking met algemene aspecten van handel Voorbereidende oefeningen

GRAAD 1 LEERJAAR 1. Thema 1 : Kopen in het klein Kennismaking met algemene aspecten van handel Voorbereidende oefeningen JAARPLAN 011 01 Vak Handel VAK LERAAR KLAS Handel 1L3 ONDERWIJSVORM SCHOOL CODE LEERPLAN LEERLINGEN NOTITIES Werkbladen, taken en toetsen STUDIERICHTING lesuren per week Vakoverschrijdende Eindtermen zie

Nadere informatie

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 3 WIE ZIJN DE INFORMATIEVRAGERS?... 5 4 DE JAARREKENING, EEN ANTWOORD AAN DE INFORMATIEVRAGERS...

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure SECRETARIAAT-TALEN (3de graad TSO) Leerlingenprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting TSO Secretariaat-Talen iets

Nadere informatie

ME & Company 5 Office

ME & Company 5 Office ME & Company 5 Office Office 5.1 Hoe onthaal je bezoekers in het Nederlands, Frans en Engels? Hoe telefoneer je in het Nederlands, Frans en Engels? Hoe verwerk je inkomende en uitgaande post in het Nederlands,

Nadere informatie

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 3 WIE ZIJN DE INFORMATIEVRAGERS?... 5 4 DE JAARREKENING, EEN ANTWOORD OP DE INFORMATIEVRAGERS...

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

Interne Balans Ope 2013 --> Afs 2013

Interne Balans Ope 2013 --> Afs 2013 VASTE ACTIVA Pagina : 1 20/28 35.169,27 III. Materiële vaste activa (toel. I; B) B. Installaties; machines en uitrusting 22/27 35.169,27 23 1.000,43 230000 230009 INSTALLATIES, MACHINES EN UITRUSTING 2.776,11

Nadere informatie

BALANS NA WINSTVERDELING

BALANS NA WINSTVERDELING BE 04.777.660 VOL2.1 BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA Oprichtingskosten Immateriële Materiële Terreinen en gebouwen Installaties, machines en uitrusting Meubilair en rollend materieel Leasing

Nadere informatie

Inhoudstafel 7. DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA

Inhoudstafel 7. DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA Inhoudstafel 7 Inhoudstafel DEEL 1 Gevallenstudie: voorstelling van de onderneming Protoy Fictivo BVBA 1 De start... 13 2 Een boekhoudpakket kiezen en van start gaan... 14 2.1 De keuze van het boekhoudpakket...

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 IO.3.2 IO.3.3 IO.3.4 Y. van de Voort wil periodiek informatie uit de boekhouding halen. Daarbij maakt zij gebruik van een kolommenbalans. Welke uitspraak over de kolommenbalans

Nadere informatie

dag van de wiskunde 2013

dag van de wiskunde 2013 dag van de wiskunde 2013 kulak, 23 november 2013 financiële algebra voor de derde graad nicole de wilde leraar sint-franciscusinstituut melle Doelstelling Wat niet? Het is niet de bedoeling om een theoretische

Nadere informatie

INHOUD. VOORWOORD... v

INHOUD. VOORWOORD... v INHOUD VOORWOORD...................................................... v HOOFDSTUK 1. WETTELIJK KADER.................................................. 1 1.1. Wet van 27 juni 1921 gewijzigd door de Wet

Nadere informatie

TOTAAL ACTIEF 4.940.398,92

TOTAAL ACTIEF 4.940.398,92 SOLECO - Pagina. 1/5 BALANS EUR PER 31 DECEMBER 2010 ACTIEF OPRICHT.KOST,V.A.&VORDER.>1JR 157.493,55 IMMATERIELE VASTE ACTIVA -33,60 211209 Afschr. Licenties -33,60 TERREINEN EN GEBOUWEN -421,90 221019

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE. Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS WISKUNDE Derde graad BSO Derde leerjaar: 1 of 2 uur/week Licap - Brussel - september 1995 INHOUD 1 BEGINSITUATIE... 5 2

Nadere informatie

Interne jaarrekening - Beknopt verslag (Vennootschap)

Interne jaarrekening - Beknopt verslag (Vennootschap) vrijdag 3 april 2015 09:20 Bedrijf: 1 - VIA VENETO VZW Pagina 1 van 6 BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA 20/28 1.081,00 1.067,87 Oprichtingskosten 20 Immateriële vaste activa (toelichting 5.1.1)

Nadere informatie

BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA... 20/28 19.233.968,34 19.711.879,71 VLOTTENDE ACTIVA... 29/58 6.723.285,38 4.508.

BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA... 20/28 19.233.968,34 19.711.879,71 VLOTTENDE ACTIVA... 29/58 6.723.285,38 4.508. VOL 2.1 BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA... 20/28 19.233.968,34 19.711.879,71 Oprichtingskosten... 5.1 20...... Immateriële vaste activa... 5.2 21 2.089,48 3.556,27 Materiële vaste activa...

Nadere informatie

BALANS EN RESULTATENREKENING (VOLLEDIG SCHEMA)

BALANS EN RESULTATENREKENING (VOLLEDIG SCHEMA) Bijlage 3. BALANS EN RESULTATENREKENING (VOLLEDIG SCHEMA) Nr. VOL 2.1 Balans na winstverdeling ACTIVA VASTE ACTIVA 20/28...... Oprichtingskosten... 5.1 20...... Immateriële vaste activa... 5.2 21......

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure Economie (2de en 3de graad ASO) Leerlingprofiel Je bent op zoek naar een studierichting die aansluit bij jouw interesses? Al eens nagedacht over de studierichting

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

Functiekaart. Bijdragen tot een efficiënt werkende administratie bij het gemeentebestuur en van het secretariaat in het bijzonder.

Functiekaart. Bijdragen tot een efficiënt werkende administratie bij het gemeentebestuur en van het secretariaat in het bijzonder. Functie Graadnaam: administratief medewerker Functienaam: administratief medewerker Functiefamilie: administratief uitvoerend Functionele loopbaan: C1-C3 Afdeling: Algemene zaken Dienst: Secretariaat Subdienst:

Nadere informatie

Administratief medewerker

Administratief medewerker SOCIAAL HUIS - OCMW MOORSLEDE Marktplaats 18A 8890 Moorslede Tel. 051 57 60 70 Fax. 051 78 00 05 Website: www. ocmwmoorslede.be info@ocmwmoorslede.be zoekt Administratief medewerker CONTRACTUEEL CONTRACT

Nadere informatie

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid.

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid. - LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: FINANCIELE DIENST FINANCIELE DIENST-ECONOMAAT econoom-boekhouder 1. Plaats in de organisatie De econoom-boekhouder werkt onder leiding

Nadere informatie

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3

Inhoud HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 HOOFDSTUK 1 ACHTERGROND EN WETTELIJK KADER... 1 1 WAT IS BOEKHOUDEN?... 2 2 EEN KORT GESCHIEDKUNDIG OVERZICHT... 3 3 WIE ZIJN DE INFORMATIEVRAGERS?... 5 4 DE JAARREKENING, EEN ANTWOORD AAN DE INFORMATIEVRAGERS...

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL RLLL/EXT/ADV/006bijl6 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Telefonist-receptionist BO HA 004 (Ontwerp) Opleidingsprofiel Volwassenenonderwijs Handel Telefonist-Receptionist Versie

Nadere informatie

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL

SECTORAAL BEROEPSPROFIEL SECTORAAL BEROEPSPROFIEL MAGAZIJNIER VRACHTWAGENS Datum uitgave: november 2011 ASBL EDUCAM VZW Avenue J. Bordetlaan 164, Bruxelles 1140 Brussel T 02 778 63 30 F 02 779 11 32 Magazijnier vrachtwagens Situering

Nadere informatie

medewerker boekhouding medewerker boekhouding

medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding medewerker boekhouding TAKEN, KENNIS EN VAARDIGHEDEN EEn medewerker boekhouding : Boekhouder; Hulpboekhouder; Accounting assistent; Administratief medewerker in de boekhouding;...

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Checklist haalbaarheidsstudie

Checklist haalbaarheidsstudie Hieronder kan je een overzicht vinden van elementen die je haalbaarheidsstudie zeker moet bevatten. Afhankelijk van de gekozen onderneming, ga je je haalbaarheidsstudie verder uitbreiden en verduidelijken.

Nadere informatie

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid.

Het ondersteunen en mee uitvoeren van de boekhouding alsook het voeren van een verantwoord aankoopbeleid. O.C.M.W.- LOCHRISTI FUNCTIEBESCHRIJVING AFDELING: DIENST: FUNCTIEBENAMING: FINANCIELE DIENST FINANCIELE DIENST-ECONOMAAT econoom-boekhouder 1. Plaats in de organisatie De econoom-boekhouder rapporteert

Nadere informatie

+ 10 000,00 D opbrengsten Toename (bedrijfs)opbrengsten O 70400 Verkopen handelsgoederen

+ 10 000,00 D opbrengsten Toename (bedrijfs)opbrengsten O 70400 Verkopen handelsgoederen OPLOSSING OEFENINGENBLOK 3 (p. 114) 3.3 Eindejaarsverrichtingen m.b.t. activazijde 3 Regularisaties i.v.m. aan- en verkopen 1 Stel de redeneringsschema s op. Document Divers document nr. 26 Verrichting:

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL RLLL/EXT/ADV/006bijl5 Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 (Ontwerp) Bijlage bij het Vlor-advies Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding Medewerker boekhouding De Medewerker boekhouding bij Tegels Depaepe is (mede)verantwoordelijk voor de totale boekhouding van a tot z binnen ons bedrijf en dit in samenwerking met de hoofdboekhouder. Opmaken

Nadere informatie

de boekhoudkundige verwerking van een economische cyclus: van start, via aan- en verkoop naar het einde van het jaar door Hendrik Claessens

de boekhoudkundige verwerking van een economische cyclus: van start, via aan- en verkoop naar het einde van het jaar door Hendrik Claessens de boekhoudkundige verwerking van een economische cyclus: van start, via aan- en verkoop naar het einde van het jaar door Hendrik laessens Opgave We starten met een onderneming gespecialiseerd in computermateriaal.

Nadere informatie

ACTIVA 31/12/2007. ProAcc Professional 2.26 (build 003) v2.26 OC-ANB BALANS Datum: 05/03/2008 17:41 1000 Brussel Pagina: 1

ACTIVA 31/12/2007. ProAcc Professional 2.26 (build 003) v2.26 OC-ANB BALANS Datum: 05/03/2008 17:41 1000 Brussel Pagina: 1 OC-ANB BALANS Datum: 05/03/2008 17:41 1000 Brussel Pagina: 1 2007 : Van 01/01/2007 tot ACTIVA VASTE ACTIVA 7.452,17 III. MATERIELE VASTE ACTIVA 7.452,17 B. INSTALLATIES MACHINES EN UITRUSTING 7.452,17

Nadere informatie

Personeelskosten. Handboek p. 143 tot 173 ANDERE VERRICHTINGEN PERSONEELSCYCLUS INVESTERINGEN FINANCIERINGEN

Personeelskosten. Handboek p. 143 tot 173 ANDERE VERRICHTINGEN PERSONEELSCYCLUS INVESTERINGEN FINANCIERINGEN Personeelskosten Handboek p. 143 tot 173 ANERE VERRIHTINGEN PERSONEELSYLUS INVESTERINGEN FINANIERINGEN 1 ANERE VERRIHTINGEN (vervolg) Betreft verrichtingen die niet uit een wel bepaalde courante transactie

Nadere informatie