Hand-out politiek debat Gouda (a-)sociaal?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hand-out politiek debat Gouda (a-)sociaal?"

Transcriptie

1 Hand-out politiek debat Gouda (a-)sociaal? 28 februari 2006 Voorwoord Alle politieke partijen hebben idealen en goede voornemens voor de komende vier jaar. Waar staan ze voor en waar kunnen ze op worden afgerekend? Aan de vooravond van de gemeenteraadsverkiezing vindt op initiatief van de Raad van Kerken Gouda en omstreken, een politiek debat plaats met de titel Gouda (a-)sociaal? In het debat staan vier sociale thema s centraal: armoede, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, jeugdwerkloosheid en milieu. Bij de voorbereiding bleek dat er teveel vragen leven om in één avond te behandelen. Daarom zijn voorafgaand aan het debat al enkele vragen voorgelegd aan de deelnemende politieke partijen. De antwoorden van de partijen zijn per thema overzichtelijk bij elkaar gezet in deze hand-out. Wij willen u hiermee een overzicht aanbieden van de ideeën en voornemens van de Goudse politieke partijen op de sociale thema s. Aan u is de keus op 7 maart! Raad van Kerken Gouda en omstreken Nely van der Weijde 1

2 1. Armoede Inleiding Regelmatig zijn er berichten van mensen met schulden van tienduizenden euro s. Deze mensen hebben deze schulden niet in één dag gemaakt. Deze schulden hebben zich opgestapeld. Het is beter om in een vroeger stadium deze mensen op het spoor te komen. Dan kunnen zij makkelijker wat aan hun financieel probleem doen. Er zijn -gelukkig! - allerlei vormen van Bijzondere Bijstand in Gouda. De grote klacht is dat daar niet volledig gebruik van wordt gemaakt. Regelmatig is door diaconieën informatie over de Bijzondere Bijstand gevraagd: die is er niet, of wordt niet toegestuurd. Mensen die BB aanvragen moeten zo n 8 weken wachten op antwoord op hun BB aanvraag. Vragen 1. Wat voor maatregelen neemt u, als u in de gemeenteraad komt, om mensen met schulden(eerder) te vinden en te helpen? CDA: In het verkiezingsprogram pleit het CDA voor een maximale wachttijd voor het budgetbureau van één maand. Als iemand schulden maakt, moet dit zo snel mogelijk worden aangepakt. VVD: Veel mensen raken als gevolg van het afsluiten van goedkope leningen en het kopen op afbetaling in een negatieve spiraal van zich opstapelende schulden. Het hebben van grote schulden brengt vaak ook een stuk schaamte met zich mee. De VVD vindt dat het mensen vrij moet staan om leningen aan te gaan en spullen op afbetaling te kopen, maar we zien tegelijk ook de schuldenproblematiek onder de Goudse burgers en met name onder de jongeren. De VVD wil daarom goede voorlichting geven over de zogenaamde addertjes onder het gras bij goedkope leningen en wat het betekent om iets op afbetaling te kopen. Dit zou kunnen door informatie te plaatsen in de gemeentepagina van de lokale weekbladen, maar ook door informatie op te nemen op de website van de gemeente Gouda. Doormiddel van eenvoudige rekenvoorbeelden kan snel aangetoond worden dat de kosten van deze manier van lenen en kopen altijd veel hoger uitvallen. Ook moeten inwoners van Gouda gewezen worden op instellingen als het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) en het bestaand van budgetteringscursussen. Minder draagkrachtigen moeten eventueel de budgetteringscursus vergoed kunnen krijgen. Hier moeten echter wel voorwaarden aan gesteld worden. ChristenUnie: Schulden ontstaan op het moment dat er meer geld wordt uitgegeven dan men ontvangt. Al op jonge leeftijd moet op scholen jongeren bekend worden gemaakt met budget beheer. Heeft men een uitkering dan moet een cursus budget beheer worden gevolgd. Met woningbouw corporaties, energiebedrijven en andere instellingen die diensten verlenen (waterleiding, telefoon e.d.) moeten bij het ontstaan van schulden afspraken worden gemaakt over schuldsanering zodat uithuis zetting of afsluiting kan worden voorkomen. Door het introduceren van energiemeters, die met muntjes kunnen worden gevoed, hoeft de energie niet definitief te worden afgesloten. SGP: Via de gemeentelijke bestanden deze doelgroep van begrijpelijke info voorzien. PvdA: Het verliezen van een baan en het in de WWB terechtkomen kunnen bij een ongewijzigd levenspatroon makkelijk leiden tot schulden, daarom zou de gemeente actief budgetteringscursussen aan moeten bieden. Het is en zal lastig blijven om mensen met schulden te vinden, omdat hier een taboe op rust. Meestal is er sprake van een combinatie van problemen, waarvan schulden er één is. Het hebben van schulden is hierbij vaak een beperking van de mogelijkheden om andere problemen op te lossen. Nu steeds meer AWBZ-voorzieningen naar de WMO overgeheveld zullen gaan worden, worden de mogelijkheden van de gemeente uitgebreid. Zo kunnen mensen via zorginstellingen bereikt gaan worden. 2

3 2. Wat gaat u doen om de informatie over de Bijzondere Bijstand en andere financiële tegemoetkomingen beter bekend te maken? CDA: Bij de Voorjaarsnota 2005 heeft het CDA het college gevraagd om stille armoede op te sporen. De vergelijking is gemaakt met Etten-Leur, waar dit zeer effectief is gebeurd. Herhaalde publiekscampagnes zijn nodig om de burgers beter te laten weten wat hun rechten zijn. VVD: Wanneer voorlichting wordt gegeven over de risico s van het afsluiten van goedkope leningen e.d. op de gemeentepagina en de website kan daar ook informatie over de bijzondere bijstand worden geplaatst. Veel mensen lenen geld voor de aanschaf van dure (soms luxe) producten zoals een wasmachine. Dit zijn veelal grote uitgaven waar eventueel ook bijzondere bijstand voor verleend kan worden. Het is daarom belangrijk dat mensen via de gemeentepagina, website of met een informatiefolder bij de balie van de sociale dienst over de bijzondere bijstand geïnformeerd worden. ChristenUnie: De Dienst Arbeid en Inkomen dient zelf zorg te dragen voor een juiste informatievoorziening over de regelingen Bijzondere Bijstand. Dit dient te gebeuren door folders, internet en periodieke voorlichting aan dienstverlenende instanties zoals de bijstandswinkel en diaconieën. Het adres van Kwadraad, de instantie waar schuldhulpverlening wordt verleend, dient breed bekend te zijn. SGP: Infopakket naar de doelgroep over mogelijke begeleiding vanuit de gemeente en thuisconsultatie. PvdA: De weg weten tussen alle regels die er zijn, is een belangrijke vaardigheid die nodig is in deze maatschappij. De gemeente heeft als taak om als dienstverlener mensen te wijzen op de mogelijkheden die er zijn, want de bijzondere bijstand is er natuurlijk niet voor niets. Zo zou iedereen die teruggave van gemeentelijke belasting cq. heffing ontvangt en mensen die uitkeringen via de gemeente ontvangen periodiek op de hoogte gehouden moeten worden van de regelingen. Ook in gesprekken met de sociale dienst moeten mensen op de regelingen gewezen worden. Met de invoering van de gouwepas kan het bereik van de doelgroep verder vergroot worden, dit kan bijvoorbeeld door het koppelen van gemeentelijke bestanden met de belastingdienst. 3. Wat gaat u doen om de wachttijd te bekorten om te voorkomen dat iemand 8 weken niet kan koken, omdat het gasstel kapot is en er geen geld voor een nieuwe is? CDA: Aanvragen voor bijzondere bijstand moeten zo snel mogelijk worden behandeld. Een goede samenwerking met het Noodfonds van de kerken is belangrijk. VVD: Het is zaak om eerst te achterhalen waarom dit 8 weken duurt. Als blijkt dat er administratieve redenen zijn waarom dit 8 weken duurt dan gekeken worden of het korter kan. Een tussentijdse oplossing om mensen zo spoedig mogelijk te helpen, zou een soort uitleenservice voor kooktoestellen kunnen zijn. Als tijdelijke vervangen voor wasmachines kan met een wasserette een afspraak worden gemaakt om met, door de gemeente uitgegeven, wasbonnen de was bij de wasserette te doen. ChristenUnie: De termijn van 8 weken heeft vaak te maken met noodzakelijke administratieve procedures. Vaak ontbreken de juiste gegevens om te kunnen beoordelen of men recht heeft op Bijzondere Bijstand. Juiste en tijdige informatie verstrekking over wat nodig is zal de aanvraagduur kunnen verkorten. Indien nodig zal ook nog eens kritisch naar de normen en regels gekeken moeten worden. Zijn ze allemaal noodzakelijk of kan het ook anders. Met de kringloopwinkel afspraken maken waardoor noodzakelijk huishoudapparatuur in bruikleen beschikbaar kan worden gesteld. Bezien kan worden of vanuit de Dienst Arbeid en Inkomen of anders het noodfonds, de daarvoor noodzakelijke financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld. SGP: Een rangorde inbouwen van zeer urgente dingen die met voorrang verholpen moeten worden. Een tijdelijke huur/uitleenconstructie zou ik zeker willen onderzoeken. PvdA: Het is uiterst ongewenst dat mensen acht weken niet kunnen koken, doordat de gemeente niet adequaat reageert. Een oplossing zou kunnen zijn om een aantal apparaten, zoals een gasstel, 3

4 koelkast en wasmachine aan te wijzen, waarbij er een directe levering plaats vindt, vooruitlopend op definitieve toekenning. 2. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) Inleiding De WMO gaat uit van eigen initiatief van de burgers. De wet gebruikt een drietrapsmodel: 1. Iedereen is eerst zelf verantwoordelijk voor het regelen van alle (zorg)zaken die nodig zijn. 2. Burgers zijn medeverantwoordelijk voor elkaar: burgers moeten een beroep doen op hun sociale netwerk (familie, buren, vrienden, verenigingen, kerk) 3. De gemeentelijke overheid stimuleert dit en regelt voorzieningen als het niet anders kan. Wij verwachten dat de wet ingrijpende gevolgen heeft voor mensen (zorggebruikers) met heel diverse achtergronden, zoals gehandicapten, ouderen, daklozen en vrouwen in opvanghuizen. De soorten ondersteuning die deze mensen nodig hebben zijn heel divers. De gemeente regelt alleen voorzieningen als het niet anders kan. Het Maatschappelijk Werk heeft veel moeite met deze wet. Wie indiceert de hulpvraag? dat moet onafhankelijk! Hoe wordt geïndiceerd? dat moet professioneel! De WMO is een kaderwet. De gemeente krijgt geen geoormerkt geld en heeft dus veel vrijheid in het bestemmen van het geld. Vragen 1. Hoe denkt u dat de WMO de problemen van de AWBZ (o.a.thuiszorg), de Wet Voorzieningen Gehandicapten en de Welzijnswet gaat oplossen in Gouda? Noem 5 concrete verbeteringen die de WMO volgens u moet opleveren. CDA: Het CDA vindt het belangrijk dat bij de contracten inzake de indicatiestelling en hulpverlening in het kader van de WMO ruimte is voor hulpverlening die rekening houdt met maatschappelijke en religieuze diversiteit. De wijzigingen die de Tweede Kamer heeft aangebracht zijn positief. De gemeente krijgt een half jaar langer de tijd om in overleg met burgers en maatschappelijke organisaties het geheel in te vullen. Hieraan moet voldoende bekendheid worden gegeven. De wet biedt ruimte voor persoonlijk maatwerk en erkenning van verschillen. De consequenties van alle wijzigingen verdienen nadere uitwerking vanuit de CDA-principes van solidariteit en verantwoordelijkheid. VVD: - De zorgvraag van de inwoners van Gouda staat centraal. - Er zijn nieuwe zorgcombinaties en zorgarrangementen en mogelijk waarbij zowel individuele wensen als collectieve pakketen gerealiseerd zouden kunnen worden. - De gemeente krijgt de eerste verantwoordelijkheid, kan dus streven naar integraal beleid en kan door haar burgers afgerekend worden op het beleid. - De burgers, belangenorganisaties en patiëntenverenigingen hebben inspraak. - De Goudse inwoners krijgen keuze in het aanbod van zorg en voorzieningen.. ChristenUnie: - Regionale regeling voor de (oude) WVG - Regionale inkoop van huishoudelijke zorg - meer toegesneden op wensen en behoeften van mensen door PGB - meer aandacht en ondersteuning voor mantelzorgers en vrijwilligers - Wettelijk kader voor de regievoering door de gemeente op levensloop bestendig Gouda. SGP: - Huishoudelijke zorg op aanvraag bij gemeente en niet bij zorgkantoor - Mensen die aangewezen zijn op langdurige en intensieve zorg, zoals chronisch zieken en mensen met een zware handicap, blijven, net als op dit moment, hun zorg ontvangen via AWBZ. 4

5 - Als de WMO in werking treedt zullen Rijk en Provincie hun betrokkenheid bij zaken die uit de welzijnswet voortvloeien beëindigen. Gouda moet dit hiaat opvangen (sociale pensions, vrouwenopvang, verslavingszorg, enz.) - Gemeente moet in kader van WVG mensen zolang mogelijk de mogelijkheid bieden zelfstandig te wonen en deel te blijven nemen aan maatschappelijk leven (woningaanpassing, vervoersvoorzieningen, en rolstoelen) - Gemeente moet regie nemen over de openbare geestelijke gezondheidszorg (oggz) Voor deze 5 bovengenoemde punten geldt dat de gemeente een goed werkend loket moet inrichten waar mensen met al hun zorgvragen terechtkunnen. De gemeente zal na 4 jaar verantwoording moeten afleggen aan burgers, cliëntenraden en maatschappelijke organisaties. PvdA: Eén van de problemen van het huidige AWBZ is dat de kosten voor de rijksoverheid blijven toenemen, om dit te voorkomen is de WMO bedacht. Binnen de WMO moet dus evenveel zorg voor minder geld geleverd worden en dat zou moeten kunnen. Minder dan 50 % van de kosten van de huishoudelijke verzorging wordt op dit moment aan zorg besteed. Hier is dus nog wat te winnen. Tevens geeft het mogelijkheden om tot een betere afstemming te komen tussen bijv. welzijn, burgerparticipatie en geestelijke gezondheidszorg. 2. Wat vindt uw partij belangrijke basisvoorzieningen: waar kan de hulpvrager in Gouda zeker op rekenen als u in de gemeenteraad komt? VVD: Huishoudelijke verzorging. Dat stelt mensen namelijk in staat langer zelfstandig te wonen en is dus een belangrijke voorziening. ChristenUnie: Voldoende zorg, keuzemogelijkheid voor zorgverlener, zorg op maat, kwaliteit van zorg, betrekken van zorgvragers bij beleid, klachtenregeling, heldere voorwaarden, eenvoudig en goed toegankelijk. Maatschappelijke opvang voor dak- en thuislozen, begeleide kamer bewoning, inloop voorziening voor mensen met verstandelijke- en / of lichamelijke beperking. Vooral daar waar vrijwilligers zich inzetten zal het eenvoudiger zijn deze voorzieningen in de lucht te houden. SGP: Kansarmen moeten worden gestimuleerd hun kansen te benutten, zodat ze de aansluiting met de maatschappij weer kunnen vinden. Huisvesting en minimuminkomen. Verstrekking van info die de doelgroep ook werkelijk bereikt. PvdA: De WMO is in de eerste plaats een afstemmingswet en geen herijkingswet. Alle huidige voorzieningen blijven behouden wat ons betreft. Er moet echter altijd wel goed gekeken worden of de vraag nog aansluit bij het aanbod, hierdoor zou de omvang van voorzieningen wel kunnen verschuiven. 3. Hoe gaat u de informatie over voorzieningen naar burgers aanpakken? VVD: Via de gemeentepagina, op de website van de gemeente, met folders bij huisartsen, zorginstellingen e.d. ChristenUnie: De WMO wordt niet in één keer compleet ingevoerd. Het zou goed zijn als de komst van de WMO op verschillende momenten op verschillende manieren onder de aandacht wordt gebracht. In elk geval meermalen in de huis-aan-huisbladen, maar mogelijk ook met een aparte brochure die huis-aan-huis wordt verspreid. Daarnaast zal er aandacht moeten zijn voor specifieke doelgroepen, via hun eigen kanalen. Ook is het van belang een brede vertegenwoordiging uit de samenleving te betrekken bij het WMO platform. Vervolgens levensloop bestendig Gouda, centraal loket welzijn en zorg op Klein Amerika en Informatiepunten in de wijken. Voorbeeld daarvan het informatiepunt Korte Akkeren. Ook via Internet informatieverstrekking en aanvragen mogelijk maken. SGP: Is al geregeld maar zal via communicatiedeskundigen aangescherpt moeten worden. PvdA: Centraal via het gemeentelijk loket, de buurtservicecentra en burgerparticipatie. 5

6 4. Hoe moet volgens u de indicatiestelling in Gouda geregeld worden? VVD: De wet is nog niet aangenomen waardoor het moeilijk is hier een exact antwoord op te geven. Het wetvoorstel voorziet erin dat ten aanzien van de WMO alle regeling bij 1 loket dienen te worden ondergebracht. In Gouda bestaat het Infopunt Zorg en Welzijn al. Dit Infopunt kan verder worden uitgebreid. Als het gaat om de indicatiestelling voor de AWBZ dan dient de gemeente de wet te volgen ten aanzien van indicatiebesluiten en de op te stellen verordeningen. Professionaliteit en onafhankelijkheid bij de indicatiestelling zijn hierbij voor de VVD Gouda sleutelwoorden. ChristenUnie: Wettelijk voorschrift om in te voorzien via CIZ. Daar waar niet noodzakelijk, laagdrempelig bij de verstrekker van de zorg met een controle systeem of de verstrekte voorziening wel op juiste wijze is verstrekt. Indicatiestelling moet snel, deskundig en objectief gebeuren, moet integraal zijn (men moet niet voor elke aparte voorziening wéér allerlei papieren moeten invullen), met oog voor elke specifieke situatie, volgens toetsbare en heldere voorwaarden. SGP: De Kamer heeft terecht de regering opgeroepen ervoor te zorgen, dat het Centrum Indicatiestelling Zorg in alle zorgloketten vertegenwoordigd is. PvdA: Wat betreft thuiszorg is de professional de aangewezen persoon om de indicatie mbv de indicatieprotocollen vast te stellen. De gemeente controleert dit via steekproeven. Een mogelijkheid om bezwaar aan te tekenen moet absoluut blijven. 3. Jeugdwerkloosheid Inleiding In 2005 zijn in de stad Gouda plusminus 800 jongeren onder de 24 jaar ingeschreven als werkzoekend bij het CWI. Ruim 80% van deze groep stroomt binnen 3 maanden uit naar werk of opleiding. Kortom er is sprake van veel dynamiek. Zo n 150 jongeren hebben meer tijd nodig om weer aan de slag te komen. Veel van deze jongeren kunnen worden gerekend tot de harde kern. Bovendien blijkt uit landelijk onderzoek dat tussen 10 en 20 % van deze jongeren zich in het geheel ontrekt aan de instanties. Voor Gouda zou het dan gaan om maximaal zo n 30 jongeren die niet in beeld zijn. Relatief eenvoudige instrumenten als Work First - trajecten is voor deze harde kern (180 wel of niet geregistreerde jonge werklozen) niet voldoende! Vragen 1. Wij stellen het volgende doel voor: de werkloosheid van de harde kern is in % gedaald. Is dit haalbaar? CDA: 1. De ambitie van het CDA is om de jeugdwerkloosheid in Gouda drastisch te verminderen. VVD: Hoewel de voortekenen van een aantrekkende economie en behoefte aan arbeidskapitaal als gevolg van de vergrijzing gunstig zijn, is 50% van de harde kern mogelijk toch iets te optimistisch. ChristenUnie: Dit is niet realistisch. SGP: Ja. Zo ja, hoe gaat u dat aanpakken? Zo nee, Waarom niet? CDA: Werk is ontzettend belangrijk als bron van zingeving, als middel om in het eigen inkomen te voorzien en ook als integratie-instrument. De afgelopen 10 jaar hebben ons geleerd dat het mogelijk is de werkloosheid drastisch te verminderen als het economisch beter gaat. De vooruitzichten voor de 6

7 komende jaren zijn goed. Als aanvullend instrument is scholing belangrijk. Het CDA pleit voor een sluitende aanpak. Jongeren zitten op school, volgen een stage of werken. ChristenUnie: Steeds meer mensen die arbeidsongeschikt zijn maar geen WAO/uitkering meer krijgen komen in het putje van de bijstand. De WSW weert steeds meer mensen. Een betere stelling is dat er voor de harde kern mogelijkheden bestaan zich dienstbaar te stellen voor de samenleving. Ook dan heeft men voor zichzelf maar ook voor de samenleving weer het gevoel erbij te horen. Maar iedereen die kan werken krijgt een verplichting zich te melden voor een al dan niet gecreëerde baan. SGP: het begeleidingtraject zal wel geïntensiveerd moeten worden. Mentorschap met stevige trajectafspraken zijn daarbij onmisbaar. PvdA: Het feit dat jongeren zich in het geheel aan instanties onttrekt duidt op criminele activiteiten, er is immers geen sprake van inkomsten, anders zou dit bij een instantie bekend moeten zijn. Deze jongeren zouden in beeld moeten zijn / komen van de politie. De overige jongeren vragen maatwerk en een goede begeleiding vanuit het CWI, hierbij valt te denken aan een scholings-, werkervarings- en werkplicht 2. Wat gaat u, wanneer u in de gemeenteraad komt, doen aan preventie om te zorgen dat er niet meer werklozen tot de harde kern gaan behoren? CDA: 2. In het kader van de preventie is het nodig het onderwijs praktijkgerichter te maken en veel aandacht te besteden aan het voorkomen van uitval in het onderwijs. VVD: Investeren in een bedrijfsleven dat banen in zowel de kennisintensieve, toeristische als in de ambachtelijke en maak industrie aanbiedt. Het is belangrijk dat ook mensen die met de handen willen werken een baan kunnen vinden in Gouda. Daarnaast wil de VVD het allochtoon ondernemerschap bevorderen door het aantal regels terug te dringen. ChristenUnie: Dit is afhankelijk van de ontwikkeling in de conjunctuur en niet goed door de gemeenteraad te sturen. Werkgevers activeren stage- en werkervaringsplekken en banen voor mensen in de bijstand te verstrekken. Daarnaast is het van belang er voor te zorgen dat vooral jongeren een startkwalificatie bezitten. Bijvoorbeeld door hen een opleiding aan te bieden. Daarnaast zal de gemeente Gouda ook zelf het goede voorbeeld moeten geven door stage- en werkervaringsplaatsen in te (blijven) richten. SGP: De harde kern benaderen vanuit hun kansen en niet vanuit hun onmogelijkheden. De groep daarboven zeer intensief begeleiden en zoveel mogelijk zinvolle herintredingstrajecten (verplicht) aanbieden. PvdA: Afspraken maken met werkgevers over stageplaatsen, inclusief de gemeente zelf. Tevens moeten er met scholen afspraken gemaakt worden over leerlingvriendelijkheid en het stimuleren en begeleiden van leerlingen. Bij kwaliteit van een school telt niet alleen het hoogste percentage geslaagden per jaar, maar ook het laagste percentage uitvallers per jaar. Die hier een voorbeeldfunctie in heeft. Snel actie ondernemen bij vroegtijdig school verlaten, zodat leerlingen niet onnodig lang thuis zitten omdat ze tussen wal en schip vallen. En voor de lange termijn investeren in peuterspeelplaatsen, zodat achterstanden vroegtijdig aangepakt kunnen worden en de kans op een startkwalificatie vergroot kan worden. 4. Duurzaam Gouda Inleiding Gouda toetst haar milieubeleid aan de zogenaamde Duurzaamheidmeter van het Centrum voor Internationale Samenwerking. In 2005 scoort Gouda op de 22 e plaats en is daarmee één van de 40 gemeenten die een voldoende halen. Maar we zijn geen koplopers, er kan nog veel gebeuren. De gemeente kan 100% Groene Stroom inkopen in plaats van de huidige 10%. Burgers moeten breder betrokken worden, er kunnen meer acties opgezet worden op het terrein van duurzaam inkopen. Het 7

8 bedrijfsleven moet steviger investeren. Er moeten gevoelige keuzes gemaakt moeten worden over verkeer en vervoer. En ook al komt er minder subsidiegeld van het rijk, zal de gemeente moeten investeren in klimaatbeleid. In Gouda zal in de Spoorzone het Huis van de Stad worden gebouwd (werktitel voor een nieuw stadhuis). Het Huis van de Stad moet hét visitekaartje van Gouda worden. Een unieke kans om aan burgers te etaleren welke mooie mogelijkheden duurzaam ondernemen, bouwen en wonen bieden en waar de gemeente voor staat! Het Huis van de Stad moet daarom minimaal een gesloten energiebalans hebben en gebouwd zijn met milieuvriendelijke materialen. Vragen 1. Wat is uw ambitie wanneer u in de gemeenteraad komt op milieubeleid? Noem 5 concrete zaken op het gebied van zowel milieutechnische (bouw, energie, etc) als natuuraspecten. CDA: Het CDA heeft meegedaan aan de actie van Milieudefensie (Partij voor droge voeten). Onze ambities liggen voor milieubeleid op: - Schoon openbaar vervoer. - Wegwerken rioleringsachterstand. - Duurzaam bouwen. - Uitbreiding natuurlijke oevers. - Aandacht voor groen in de stad. VVD: Onder het motto een beter milieu begint bij jezelf: - Spaarlampen in het nieuwe stadskantoor. - Bevorderen van het gebruik van duurzame bouwmaterialen voor zowel het nieuwe stadskantoor als de rest van de bouwplannen in de gemeente. - Het gebruik van zonne-energie bevorderen ook voor het nieuwe stadskantoor. - Afvalscheiding ook op de gemeentelijke werkvloer. - Het gebruik van niet chloorgebleekt papier of papier dat voorzien is van een FSC keurmerk bevorderen. ChristenUnie: In ons verkiezingsprogramma hebben wij de volgende zaken opgenomen: - Gebruik door de gemeente van producten met Max Havelaar, FSC en andere milieukeurmerken, indien die keuze er is. - Stimulering van het gebruik van regentonnen, te beginnen bij de wijk Westergouwe voor extra waterberging en beperking gebruik drinkwater voor de tuin. - Jaarlijkse uitreiking van de Goudse Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) prijs. - De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld door waar mogelijk te kiezen voor duurzame alternatieven op uiteenlopende gebieden (bijvoorbeeld energiegebruik en bouwmaterialen) - Meer groen (bomen, struiken, gras) in Gouda. Leidt o.a. tot minder CO 2 in de lucht. SGP: - Schoorstenen met open haarden aan strengere eisen onderwerpen. - Stimuleren zonne-energie huiseigenaren. - Investeren rond milieu in onderwijseducatie. - Gouda fietsstad nr. 1 maken en ontmoedigingsbeleid autoverkeer. - Onderzoek naar windenergie. PvdA: % duurzame energie. - Zorgen voor goede doorstroming op het Goudse wegennet. - Bevorderen van natuur door verbetering van bereikbaarheid van natuur. - Ondergrondse afvalinzameling. - Stimuleren van aanpasbaar en levensloopbestendig bouwen. 8

9 2. Op welke plaats scoort Gouda volgens u in 2010 op de Duurzaamheidmeter? CDA: De ambitie is een plaats bij de eerste tien gemeenten. VVD: De 15 e plek zou een goede stap vooruit zijn. ChristenUnie: De plaats op de ranglijst is voor ons niet het belangrijkste. Wij vinden het van belang dat Gouda in de komende vier jaar laat zien dat zij een bijdrage wil leveren aan een duurzame samenleving. Dat betekent dat zij in elk geval een betere score (in punten) moet hebben dan in Of dat ook een hogere plaats op de lijst brengt, hangt sterk af van de inspanningen in andere gemeenten. SGP: Bij de eerste tien. PvdA: Is onmogelijk om in te schatten. 3. Wat vindt u de harde bestekseisen voor een duurzaam Huis van de Stad? CDA: In ons verkiezingsprogram staat dat het CDA wil dat Gouda duurzame ontwikkeling nastreeft, een energiebeleid ontwikkelt en zelf uiteraard ook het goede voorbeeld geeft. Daarom zal bij de realisatie van het Huis van de Stad in beeld gebracht moeten worden welke mogelijkheden er zijn voor energiebesparing, duurzaam bouwen, gebruik van zonne- en/of windenergie en andere vormen van duurzame energie. VVD: Duurzame (bouw)materialen en het gebruik van zonne-energie. ChristenUnie: De ChristenUnie staat achter de wens voor een energie zuinig gebouw en met gebruik van duurzame materialen. Daarnaast dienen de toegang zo te zijn ingericht dat mensen die met het openbaar vervoer of de fiets komen dan wel een functiebeperking hebben, eenvoudig naar binnen kunnen. Ook is het van belang dat zoveel mogelijk papierloos gewerkt gaat worden. Dat betekent een goede IT-infrastructuur en schermen waarop documenten goed gelezen kunnen worden. Waterverbruik zoveel mogelijk beperken door innovatieve oplossingen. Tijdens de bouw komt veel (schadelijk) afval vrij. De architect kan in het bestek vastleggen wat er met dit afval moet gebeuren. Aannemer moet het afval scheiden dat tijdens de bouw vrij komt. Creëer een vegetatiedak van mos en sedum. Deze planten nemen regenwater op en geven het door verdamping weer af aan de lucht. Vegetatiedaken zijn onderhoudsarm. Ze isoleren, bufferen regenwater en ogen fraaier dan een gewoon dak. SGP: Gesloten energiebalans en milieuvriendelijke materialen. Loket voor advies burgers die meebouwen aan een Duurzaam Gouda. PvdA: De kosten van het project, het betrekken van de Goudse burger, de toegankelijkheid van het gebouw en energieprestaties. Informatie Raad van Kerken Gouda en omstreken Marina Scheigrond, voorzitter, telefoon Nely van der Weijde, telefoon

Wet maatschappelijke ondersteuning. Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006

Wet maatschappelijke ondersteuning. Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006 Wet maatschappelijke ondersteuning Voorlichtingsbijeenkomsten voor inwoners van Bernheze in oktober/november 2006 Doel informatieavonden: U informeren over de betekenis van de Wmo. U informeren over de

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 24. Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Ruim zeven op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten

Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten Notitie categoriale bijzondere bijstand voor chronisch zieken, gehandicapten 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Categoriale bijzondere bijstand 3. Doelgroep 4. Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP Vanaf 2015 krijgt de gemeente er zorgtaken bij. Een deel van de zorg die nu via het zorgkantoor vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) loopt, gaat

Nadere informatie

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad;

Bijlage nr. : 79-2007 AAN. Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; Bijlage nr. : 79-2007 AAN Onderwerp : Armoedebeleid de gemeenteraad; 1. Inleiding Sinds eind 2006 wordt in onze gemeente gewerkt aan de voorbereiding van een nieuw armoedebeleid. De bedoeling is om het

Nadere informatie

Effectiever minimabeleid in Amersfoort

Effectiever minimabeleid in Amersfoort Effectiever minimabeleid in Amersfoort Trudi Nederland Marieke Wentink Marian van der Klein M.m.v. Marie-Christine van Dongen en Monique Stavenuiter Oktober 2007 Verwey- Jonker Instituut Samenvatting

Nadere informatie

het college van Burgemeester en Wethouders van Winsum. Drie scenario s voor het invoeren van een eigen bijdrage in de Wmo

het college van Burgemeester en Wethouders van Winsum. Drie scenario s voor het invoeren van een eigen bijdrage in de Wmo Aan: Namens: Onderwerp: Wmo adviesraad het college van Burgemeester en Wethouders van Winsum. Drie scenario s voor het invoeren van een eigen bijdrage in de Wmo Geachte Leden van de Wmo Adviesraad, De

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Jongeren in het praktijkonderwijs (pro) en

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 8. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage W&B/B&K/03/74179 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Werk en Bijstand Afdeling Beleidsinnovatie en Ketenprocessen Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 1a 2513 AA 's-gravenhage

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg

Veranderingen in de zorg Informatiemiddag Veranderingen in de zorg Gemeente Baarn Waarom taken naar de gemeente? Landelijke overheid vindt dat de zorg te duur is geworden Wens om zorg dichter bij mensen te regelen Uitgangspunt

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar Hoe de zorgwetgeving verandert Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar In de zorg gaat er veel veranderen. De AWBZ gaat verdwijnen. Een groot deel van de AWBZ-zorg gaat over naar de Wmo, de Jeugdwet

Nadere informatie

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging 13-0010/mh/rs/ph Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging Gevraagde actie: - Deelt u de filosofie van Regie in eigen hand? - Bent u bereid

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen Welberg

gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen Welberg gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen Welberg Beleidsregels Kinderopvang Gemeente Steenbergen Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Steenbergen,

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

=============================================================================

============================================================================= WMO 1. Inleiding 2. Voorbeelden hulp en voorzieningen Wmo 3. Voorzieningen in nature of een persoonsgebonden budget 4. PGB mogelijk bij verschillende wetten 5. Eigen bijdrage bij pgb 6. Administratie bij

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 20. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van zeven Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt.

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt. Opmerkingen/verzoeken Meer leesbare versie Graag zouden we zien dat er een meer leesbare/publieksvriendelijkere versie van de verordening komt. Er wordt in dit stuk er al wel vanuit gegaan dat iedereen

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz

Gemeentelijk armoedebeleid. Martijn Schut Adviseur Stimulansz Gemeentelijk armoedebeleid Martijn Schut Adviseur Stimulansz Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

De informatiebijeenkomsten worden gehouden op: 18 november, 19.00-21.00 uur Helen Parkhurst, Bongerdstraat 1, Almere Stad

De informatiebijeenkomsten worden gehouden op: 18 november, 19.00-21.00 uur Helen Parkhurst, Bongerdstraat 1, Almere Stad Dit is de presentatie de wordt gehouden tijdens de informatiebijeenkomsten Veranderingen in de zorg in Almere. We hebben de informatie zorgvuldig samengesteld. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

vast te stellen de Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Roosendaal 2015

vast te stellen de Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Roosendaal 2015 De raad van de gemeente Roosendaal, gelezen het voorstel van het college van 24 maart 2015, gelet op de artikelen 2.1.3, 2.1.4, eerste, tweede, derde en zevende lid, 2.1.5, eerste lid, 2.1.6, 2.1.7, 2.3.6,

Nadere informatie

Eigen Regie Maakt Zorg Beter

Eigen Regie Maakt Zorg Beter Eigen Regie Maakt Zorg Beter 31 maart 2011 Siska de Rijke Beleidsmedewerker Zorg CG-Raad Termen Zelfmanagement Eigen regie Eigen verantwoordelijkheid Deelnemer in plaats van afnemer Verbindende schakel

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

BBBrief.nl. Nummer 4 oktober 2006 BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl. 1 Afgezien van uw eigen telefoonkosten

BBBrief.nl. Nummer 4 oktober 2006 BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl. 1 Afgezien van uw eigen telefoonkosten BBBrief.nl Nummer 4 oktober 2006 BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl Hierbij de nieuwste uitgave van BBBrief.nl. BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl, met daarin

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren.

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren. Weet u hoe u een bijdrage kunt krijgen voor de kosten die u maakt? Verschillende vergoedingen van de gemeente zijn mogelijk als de kosten voor u te hoog oplopen. Dat is mooi, maar tegelijkertijd lastig.

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

De gemeente Winsum vraagt advies over de volgende twee thema s :

De gemeente Winsum vraagt advies over de volgende twee thema s : Advies van Wmo adviesraad Winsum aan het college. Betreft adviesvraag van de gemeente De gemeente Winsum vraagt advies over de volgende twee thema s : 1. Staan de uitgangspunten van de gemeente Winsum

Nadere informatie

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren

Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen. in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Inkomensondersteuning voor mensen met een laag inkomen in Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Laarbeek en Someren Regelingen voor mensen met een laag inkomen In de Peelgemeenten willen we graag dat iedereen

Nadere informatie

M.F.L.A. van Oosterhout. Maatschappelijke Aangelegenheden. S.A.J. Terlouw

M.F.L.A. van Oosterhout. Maatschappelijke Aangelegenheden. S.A.J. Terlouw Raadsbrief Made, 10 januari 2012 Registratienr.: Onderwerp: Risico's gemeentelijk inkomensbeleid m.b.t. de Wmo Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M.F.L.A. van Oosterhout Maatschappelijke

Nadere informatie

Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn

Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn Tussenbalans lokale samenwerking wonen, zorg en welzijn Rapportage December 2014 c14theswz Aanleiding USP Marketing Consultancy heeft samen met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg onderzoek gedaan naar

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

MEMO. Lokaal. Geachte raad,

MEMO. Lokaal. Geachte raad, MEMO Aan: De gemeenteraad Van: Het college van B&W Onderwerp: Overzicht van minimaregelingen 3 november 2015 Bijlage: bijstandsnormen hoogbijstand Afschrift aan: snor Geachte raad, Op uw verzoek, gedaan

Nadere informatie

Veelgestelde vragen & antwoorden. zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen

Veelgestelde vragen & antwoorden. zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen Veelgestelde vragen & antwoorden zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen Algemeen Wat verandert er? De zorg in Nederland wordt vanaf 2015 geregeld in vier wetten: De Wet langdurige zorg

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

4. Opgroeien en meedoen in Lansingerland

4. Opgroeien en meedoen in Lansingerland 4. Opgroeien en meedoen in Lansingerland Lansingerland moet een gemeente zijn waar jongeren met plezier kunnen opgroeien. Goed onderwijs, goede sportfaciliteiten, een eigen plekje in de wijk, goede jeugdzorg

Nadere informatie

WMO staat voor Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De WMO wordt uitgevoerd door de gemeente.

WMO staat voor Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De WMO wordt uitgevoerd door de gemeente. De WMO WMO staat voor Wet Maatschappelijke Ondersteuning. De WMO wordt uitgevoerd door de gemeente. Het doel van de WMO is om mensen met een beperking te ondersteunen. Heeft u hulp nodig bij het opruimen

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

*350* invullen iinvullen. Aanvraag Subsidie chronisch zieken en ouderen 2014

*350* invullen iinvullen. Aanvraag Subsidie chronisch zieken en ouderen 2014 invullen iinvullen Aanvraag Subsidie chronisch zieken en ouderen 2014 In te vullen door SoZaWe: Datum ontvangst Cliëntnummer Werkprocesnummer Consulent Sociale Zaken en Werkgelegenheid Uitkeringsadministratie

Nadere informatie

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen

Nota Evaluatie Minimabeleid 2009. Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Nota Evaluatie Minimabeleid 2009 Sociaal en maatschappelijke voorzieningen Inleiding Met een adequaat minimabeleid willen we voorkomen dat burgers met een minimuminkomen in een te grote achterstandspositie

Nadere informatie

BIJZONDERE WONINGEN ALGEMEEN

BIJZONDERE WONINGEN ALGEMEEN ALGEMEEN INLEIDING In deze folder geven wij informatie over woningen voor specifieke doelgroepen. Zoals woningzoekenden die een senioren-, zorg- of aangepaste woning nodig hebben. Deze woningen worden

Nadere informatie

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Aanleiding Op 16 oktober heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de regering verzoekt om een zelftest aan gemeenten aan te reiken die gemeenteraden,

Nadere informatie

De raad van de gemeente Schiermonnikoog,

De raad van de gemeente Schiermonnikoog, De raad van de gemeente Schiermonnikoog, Gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, artikel 35, eerste lid, onderdeel e van de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk

Nadere informatie

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd...

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd... Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2 3 Informatie... 4 4 De aanvraag... 8 5 Procedure... 14 6 Wachttijd... 16 7 Bejegening... 19 7 Toegewezen aanvragen...

Nadere informatie

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Sociaal domein Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Wat verandert er per 1 januari 2015? Hoofdlijnen nieuwe Wmo Wmo 2007: 1. Welzijnswet 2. Wet voorzieningen Gehandicapten 3. Hulp bij het Huishouden (HbH)

Nadere informatie

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen.

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Om deze ambitie te realiseren, zetten we in op maatregelen

Nadere informatie

Checklist Wmo Platform

Checklist Wmo Platform Checklist Wmo Platform Inleiding Het Wmo Platform biedt de gebruiker de mogelijkheid zijn PGB te verantwoorden aan het Zorgkantoor en per 1 januari het PGB voor huishoudelijk verzorging aan de gemeente.

Nadere informatie

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities

Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities De drie transities Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet Presentatie Nuenense buurt- en wijkverenigingen 17 november 2014 Wethouder Paul Weijmans, portefeuillehouder coördinatie Transities Nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks

Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Initiatiefvoorstel PvdA-GroenLinks Onderwerp: social return en inbesteden Datum commissie: 6 juni 2013 Datum raad: Nummer: Documentnummer: Steller: Eric Dammingh Fractie: PvdA-GroenLinks Samenvatting Meedoen

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet ISD Bollenstreek 2015 BESLUIT

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet ISD Bollenstreek 2015 BESLUIT De raad van de gemeente, gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van de ISD Bollenstreek van dd. gelet op de gemeenschappelijke regeling van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek; overwegende

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg

Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg Informatiebijeenkomst Veranderingen in de zorg Welkomstwoord Wethouder Homme Geertsma Wethouder Erik van Schelven Wethouder Klaas Smidt Inhoud Doel & programma bijeenkomst Veranderingen in de zorg Visie

Nadere informatie

In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend.

In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend. Gemeente Hof van Twente De Höfte 7 Postbus 54, 7470 AB Goor Tel. 0547 85 85 85 Fax 0547 85 85 86 E-mail info@hofvantwente.nl Website: www.hofvantwente.nl In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Nadere informatie

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY INLEIDING Met ingang van 1 januari 2015 krijgen gemeenten een groot aantal taken overgeheveld, de zogeheten decentralisaties AWBZ-Wmo, de Jeugdwet en de

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem 2012 Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten September 2011 Aanleiding

Nadere informatie

(HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend.

(HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aan deze folder kunnen geen rechten worden ontleend. Gemeente Hof van Twente De Höfte 7 Postbus 54, 7470 AB Goor Tel. 0547 85 85 85 Fax 0547 85 85 86 E-mail info@hofvantwente.nl Website: www.hofvantwente.nl (HH-algemeen) In de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen. WMO adviesraad gemeente Landerd

Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen. WMO adviesraad gemeente Landerd Gemeente Landerd Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen Wettelijke verplichting Wmo Adviesraad Convenant Plichten Bevoegdheden Verantwoordelijkheden 1. De leefbaarheid van de gemeente

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon AMSTERDAMMERS AAN HET WERK Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon 1 Samenvatting De weg uit armoede is werk. De vraag hoe mensen weer aan het werk geholpen kunnen worden is actueel. De flinke

Nadere informatie

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015?

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015? Ik heb hulp en ondersteuning thuis Wat verandert er in 2015? Meestal kunt u met hulp van familie of buren uw leven prima organiseren. Maar soms heeft u hulp nodig. Voor ondersteuning in de huishouding.

Nadere informatie

Voor eigen regie in zorg en samenleving

Voor eigen regie in zorg en samenleving Voor eigen regie in zorg en samenleving Prima instrument, de Wet maatschappelijke ondersteuning. Mensen zelf hun dingen laten doen. Maar dat gaat niet vanzelf. Daarvoor moet je de burger wel goed toerusten.

Nadere informatie

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 1 De landelijke ontwikkelingen Regeerakkoord: Decentralisaties naar gemeenten: 1. AWBZ begeleiding,inkomensondersteuning,

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Definitieve versie 30-10-2014 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 De raad van de gemeente Montferland; Gelezen het

Nadere informatie

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening

Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6 december 2012. verlening Cliëntenraad Assen WWB / WSW p/a Gemeente Assen Noordersingel 33 9401 JW ASSEN Het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 30018 9400 RA Assen. Onderwerp: advies beleidsplan schuldhulp- Assen, 6

Nadere informatie

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet Werknemers 1 ZIEK Recht op doorbetaling van loon: - gedurende maximaal 2 jaar - gedurende looptijd contract - na afloop contract binnen twee jaar overname loonbetaling door UWV (vangnet) tot max. 2 jaar

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Ik word verantwoordelijk geacht voor de AWBZ en daarom krijg ik veel van de kritiek op mijn bordje.

Ik word verantwoordelijk geacht voor de AWBZ en daarom krijg ik veel van de kritiek op mijn bordje. Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Prestatieveld informatie, advies en cliëntondersteuning in de Wmo

Prestatieveld informatie, advies en cliëntondersteuning in de Wmo Prestatieveld informatie, advies en cliëntondersteuning in de Wmo Beknopte versie Handreiking voor lokale belangenbehartigers Bijgestelde versie maart 2008 Oorspronkelijke versie - juni 2006 Programma

Nadere informatie

De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische

De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische beademing door Elske ter Veld, voorzitter VSCA. Bij de Tweede Kamer ligt nu ook de Wet Langdurige Zorg, de WLZ. Deze

Nadere informatie

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein Louis Litjens - Projectdirecteur Ramon Testroote - Wethouder Louis Louis Litjens Ramon Testroote - Wethouder Ramon Testroote Litjens - Projectdirecteur Projectdirecteur Wethouder Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE Agendering door griffie Betreft : Brede Commissie d.d. 25-08-2014 Agendapunt 4a Vraag en / of opmerking door: Naam / fractie : CDA - Van Helden Onderwerp : Hulp bij

Nadere informatie

Wegwijzer naar de AWBZ

Wegwijzer naar de AWBZ Wegwijzer naar de AWBZ Kinderen met een psychiatrische stoornis hebben soms veel zorg nodig. Als dat bij uw kind het geval is, dan kunt u gebruikmaken van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Deze

Nadere informatie

Kompassie met elkaar Wmo 2015. 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen

Kompassie met elkaar Wmo 2015. 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen Kompassie met elkaar Wmo 2015 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen In deze presentatie 1. Hoe is het nu geregeld? 2. Hoe is het straks geregeld? De nieuwe Wmo 2015 Participatiewet Jeugdwet

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 juli 2011: sector Inwonerszaken, team Openbare Orde, Welzijn en Onderwijs 1 Inleiding Voor u ligt de startnotitie beleidsplan Wet Maatschappelijke

Nadere informatie