Kijkend naar de Vulkaan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kijkend naar de Vulkaan"

Transcriptie

1 Kijkend naar de Vulkaan B.Ch. van Ee-Stubert

2 - 2 -

3 Inhoudsopgave Lijst met Fotos... 5 Even Voorstellen Intermezzo 1:Foto s uit de Den Helder tijd Voor de oorlog Intermezzo 2: Foto s uit Indië In de oorlog De Kamptijd Dagboek: Moentilan (Midden Java) Intermezzo 3: illustraties uit de oorlogstijd Dagboek: Geen oorlog meer Dagboek: BERSIAP! Gezinshereniging Naschrift: Storm in de Golf van Biscaye Hoe nu verder? Intermezzo 4: Foto s van na de oorlog Epiloog

4 - 4 -

5 Lijst met Fotos 1. Doopbewijs Albertus Charles Stubert Charles & Jan Stubert Opa Stubert januari Opa Stubert Soerabaja 1922 met verlovingsring Exploratietocht Nieuw Guinea Gecombineerde verlovingsfoto Bep en Charles Familie Kombuis Den Helder met Chef De Nies Zomer 1929 met Nico Mooij K-18 in marsepein Met bamboehoed in Oma Rijke met Tante To en neven Veerboot naar Texel Tante To van Hal Soerabaja SS Koningin der Nederlanden Bep Aan het strand met de heer De Nies Met de baker zuster Aales 1928 en foto voor pappa in Indië Moeder (met pothoed) trots op kind en kinderwagen Zomer Soerabaja 1929 auto van Niek Mooij Chinese tempel Singapore Pa op bezoek in Soerabaja In de marinekazerne Soerabaja Keukenploeg Zeven Provinciën statieportret Familie uit Amsterdam aan het strand De postbrug in Den Helder, winter Familieportret Pa weer beter na buikvliesontsteking, Aarhuus Denemarken mrt 1934 Sergeant-Kok Stubert! Vertrek familie Mooij

6 35. Strand Poppenhuis Met Mees Kind van de zee Badmode Huis van Limburg Stirumstraat Den Helder Familie aan het strand , Familie Mooij op weg naar Curaçao Aan boord van de De Ruijter Indienststelling hms de Ruijter 26 sept Het Huwelijk! Aan boord van de De Ruijter Opa in de Krant! De Johan van Oldenbarnevelt Aan boord van de Johan Aan boord van de Johan Het Nieuwe Huis Bep en de Baboe Tipa Moortje het eiervrouwtje Een Hollands Interieur De 5e hands fietsen met blokken Statiefoto voor het thuisfront Klaar voor het Bal Masqué Het Bal Masqué Duitsers verplicht op vakantie Kijken naar de vulkaan Moeder in uniform heeft Rode Kruisje gehaald MULO in Soerabaja De De Ruijter in de afbouwperiode, Dogkar in Moeder met Floor Meijer, Soerabaja Beatrix! En de feestverlichting e klas school met de bijbel "Ketabang"1938/ Een politieagent regelt 'het verkeer' De bemanning van de De Ruijter, 4 mei

7 71. Doing the Lambeth Walk Pa met de keukenbrigade Op weg naar Selecta Vakantie Selecta Vakantie Selecta Vakantie Selecta Vakantie Selecta Familie Vorstman naar Nederland Familie Vorstman naar Nederland Familie Vorstman naar Nederland Uitzwaaien familie Vorstman Mijn verjaardag! Grootouders op vakantie in Bergen NH Familieportretje Motorcontrole voor de steile rit naar Sarangan Hotel Bergmeer in Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan Augustus 1939 geboorte princes Irene Chocoladewikkel tgv geboorte princes Irene Koninklijke familie naar Canada Dierentuin Soerabaja De eerste hoge hakken Mevrouw de Nijs en de buurkinderen Oom Leo met verlof in Sydney Oom Leo met verlof in Sydney Vakantie Sarangan

8 Vakantie Sarangan Vakantie Sarangan: vissen Vakantie Sarangan te paard Vakantie Sarangan met Piet Kesteloo Vakantie Sarangan: zwaveldamp Henk Tuyt komt op voor zijn dienstplicht in Bandoeng De Oranje in Sydney omgebouwd tot rode kruis schip Bep vlak voor de oorlog soerabaja Pendaftaran Achterkant Pendaftaran Januari 1943 Japanse Guldens modetekening voor naaiatelier Januari 1943 Geboorte Margriet in Canada September 1943 Moentilan September 1943 Moentilan Plattegrond Moentilan September 1943 Moentilan, Djalan Kartini September 1943 Moentilan kerk Tekening Moentilan: melden met de melk Tekening Moentilan: Patjol Ploeg Moentilan 1945: tekening voor verjaardag moeder Moentilan, tekening moeder in uniform Moentilan, tekening Moentilan, tekening op achterkant prentbriefkaart augustus 1945 Banjoe Biroe kamp Plattegrond Banjoe Biroe kamp Ghurka! Kukri's Hoofdgebouw Moentilan Corvee Kali Lamat in Moentilan Overgave Japanners in Singapore Batavia HBS klas 2C An Besuyen in 1946 en Bep vlak na de Bersiap tijd Batavia 1946 met Hans Heppener

9 142. De Japon die niet Kon Batavia 1946, Hans Heppener Huwelijk Willem Creteer en Henny. Batavia Geboorte Maria-Christina (Marijke) De Oranje Bep in Nederland De jurk zoals hij uiteindelijk WEL kon Overbruggingsklas HBS Amsterdam Dam, Amsterdam (let op de padvinders!)

10 - 10 -

11 Opgedragen aan: Mijn Vader, die op mij de liefde voor Indië overbracht. Mijn Moeder, hard werkende Rode Kruis medewerkster, steun en toeverlaat voor vele kampgenoten maar bovenal voor mij. Mijn echtgenoot Jan, en mijn kinderen Martien en Albert, voor hun betrokkenheid met mijn Indisch verleden. `s-hertogenbosch, mei

12 - 12 -

13 Even Voorstellen Even voorstellen, zodat u weet, over welke personen dit verhaal gaat. Albertus Charles Stubert, geboren te Amsterdam op Jacoba Maas, geboren te Anna Paulowna (N.H.) op Bertha Charlotte Stubert, geboren te Den Helder op Mijn Vader, A.Ch.Stubert, had één eigen broer: Jan Debert Stubert. Zijn moeder was gescheiden en hertrouwde met de heer Rijke. Uit dat huwelijk werden drie zoons geboren: Jo, Wim en George. 1. Doopbewijs Albertus Charles Stubert

14 2. Charles & Jan Stubert 1907 Papa had twee passies: Indië en de zee. Hij werkte al heel jong mee in de zaak van Vader Stubert (behangen en stofferen. Hij moest immers het vak leren. Het zinde Pa helemaal niet en op een gegeven moment monsterde hij stiekem aan op de wilde vaart en was zoonlief verdwenen tot verdriet van zijn ouders. Het leven aan boord was hard en van Pa's romantische dromen bleef maar bitter weinig over. Toen zijn schip Amsterdam weer eens aandeed kwam hij met hangende pootjes en zeer schuldbewust weer thuis. Terug naar de zaak, maar dat was ook niet alles. Hij zeurde net zolang tot hij naar de Marine mocht en op 15 januari 1918 trad hij in dienst als lichtmatroos. Maar welk dienstvak? De keus was gauw gemaakt: kok! Hij volgde een spoedcursus op de Amsterdamse Huishoudschool (de Marine kende toen nog geen eigen opleiding). Het beviel hem uitstekend, ook al was hij de enige jongen tussen de meisjes. Na het behalen van het felbegeerde diploma wilde hij - als het even kon - naar Indië, maar de eerste wereldoorlog woedde nog en hij moest toestemming van zijn

15 ouders hebben. Die kreeg hij gelukkig, ook al kreeg zijn Moeder angstige visioenen van schepen, die op mijnen liepen of in de grond geboord werden. En zo vertrok Pa vol goede moed op 20 juli 1918 a/b van Hr Ms "Hertog Hendrik" op weg naar het grote avontuur. Zijn ouders bleven bezorgd achter, ze hadden nu alleen nog maar een foto van hun oudste zoon met een geweer, bijna langer dan het joch! 3. Opa Stubert januari

16 De reis verliep zonder incidenten. Pa genoot, al werd hij niet met fluwelen handschoenen aangepakt. In de kombuis had hij een goede leermeester, streng, maar rechtvaardig. Pa leerde snel, maar had natuurlijk ook zijn kwajongensstreken. En dan het grote moment: Sabang in zicht, ze waren in Indië! Pa kwam in een wondere bonte wereld terecht met heel verschillende mensen, volkeren waar hij geen weet van had. Het wende snel, dit was immers wat hij altijd gewild had! Twee jaar doorkruiste hij de archipel en wist hij al heel gauw dat hij weer terug zou komen; dit land deed hem heel veel. In december 1920 voer hij thuis, weer met de "Hertog Hendrik". Terug in Den Helder leerde hij mijn Moeder kennen, varende met het MOK-bootje van het Marinevliegkamp op Texel naar Den Helder. Als gedienstige van een officiersfamilie mocht zij mee varen. Het klikte tussen die twee en dat is altijd zo gebleven, al was het af en toe zwaar weer. Mijn Vader was een echte Bourgondiër, een levensgenieter eerste klas. Mijn Moeder was heel anders. Ze kwam uit een goed Katholiek gezin met acht kinderen. Haar Vader was boerenknecht in Anna Paulowna waar zij ook geboren werd, maar het gezin verhuisde al gauw naar Texel waar meer werk zou zijn. Haar Vader werkte keihard en haar Moeder had de handen vol aan het gezin en de grote moestuin. Op school deed Moeder het heel goed, maar verder leren was er niet bij; er moest geld in het laatje komen. Op haar twaalfde jaar kwam zij voor dag en nacht in dienst bij een hotelhouder in Den Burg. Zij leerde er veel, maar jaren later sprak zij nog met afschuw over de was, die zij 's winters uit het koude sodawater moest halen. Haar handen bevroren zowat! Na een paar jaar kon zij zich verbeteren. Zij kwam in dienst bij een jong gezin, de Vader was een Marineofficier en de Moeder kwam uit Indië, waar zij onderwijzeres was geweest. Ook hier was het hard werken, maar het was er veel gezelliger. Moeder kwam zelfs aan sparen toe, in tegenstelling tot mijn Vader, die het woord "sparen" niet in zijn woordenboek had staan

17 4. Opa Stubert Soerabaja 1922 met verlovingsring

18 Om zijn financiën weer wat op peil te brengen vertrok Pa op 9 november 1921, notabene op zijn verjaardag, weer naar de Oost. Dit keer was er niet de spanning van het op weg zijn naar het volkomen onbekende land, het werd nu een blij weerzien. Toch duurde deze term hem te lang, want hij miste zijn Koosje en hij moest brieven schrijven, waar hij een vreselijke hekel aan had. Toch genoot hij met volle teugen, had een gezellig stel vrienden en ze trokken er vaak op uit. Met zijn schip ging hij naar Nieuw Guinea en mocht een keer mee op een korte exploratietocht. Een groot deel van Nieuw Guinea moest n.l. nog in kaart gebracht worden. Hij voelde zich als een kat in een vreemd pakhuis, maar baande zich vastberaden een weg door het dichte oerwoud en hij vond het achteraf prachtig en kon er zeer smeuïg over vertellen. 5. Exploratietocht Nieuw Guinea

19 In November 1923 aanvaardde hij de thuisreis met het s.s. "Koningin der Nederlanden", een passagiersschip. Ook dit was een belevenis, want mijnheer was nu passagier en dat beviel hem heel goed. Hij moest wel wat corveediensten doen, maar dat deerde hem niet. In het koude Den Helder zag hij dan eindelijk zijn geliefde Koosje weer. Wat een thuiskomst! Er was één minpuntje: mijn Vader had maar heel weinig gespaard, zodat er niet direct getrouwd kon worden. Dat werd uitgesteld tot 24 december Zij trouwden voor het kantongerecht, want de ouders gaven geen toestemming voor dit huwelijk. Mijn Moeder was immers Rooms Katholiek en mijn Vader Nederlands Hervormd, dus dat kon helemaal niet. Zo ging dat in die dagen. Het was dus geen feestelijke dag. Pa trouwde in uniform en Ma droeg een geruit mantelpakje met een bouquet theerozen. De trouwfoto ontbrak helaas. 6. Gecombineerde verlovingsfoto 1922 Moeders jongste zusje hield contact met haar (waarschijnlijk stiekem), maar schreef wel op de enveloppen: "Aan Mej. Maas p/a dhr Stubert"! Gelukkig verbeterden de verhoudingen weer, maar er bleef toch altijd iets van hangen

20 Mijn ouders huurden een huisje in de Van Limburg Stirumstraat in Den Helder. Het werd geleidelijk aan ingericht. Moeder was zielsgelukkig als zij weer iets kon kopen. Op 31 Januari 1925 werd Pa bevorderd tot korporaal kok, een hele vooruitgang. Op 14 Mei 1927 werd ik geboren. Mijn ouders waren dolgelukkig met hun eersteling. Ik werd met de "helm op" geboren, iets bijzonders en bovendien was het na werktijd, daarom zou ik nooit hard hoeven te werken verkondigde de baker. Nu, werk was er genoeg: mijn Vader had van de zenuwen de petroleumlamp laten loeven, zodat een muur onder het roet zat. 7. Bep en Charles 1927 Pa genoot van zijn dochter, maar werd toch weer onrustig en vertrok voor de derde keer naar Indië in Maart 1928 aan boord van het s.s. "Indrapoera". Deze term verliep gladjes. Zijn beste vriend en buurman

21 was daar ook. Zij huurden wel eens een auto en trokken dan de bergen in en genoten van de schitterende natuur. Af en toe verzond hij een pakje met o.a. coupons zijde, waarvan dan net een jurkje voor mij kon worden gemaakt. Moeder was trots op haar werk en werd woest over opmerkingen uit de buurt, zoals: "Een korporaalskind hoort niet in zijden jurkjes rond te lopen". Over rangen en standen gesproken! 8. Familie 1928 In Juni 1930 kwam Pa weer terug. De naam van het schip wordt in de Staat van Dienst niet genoemd. Ik herkende hem niet meer, was bang van "de vreemde man" en liep naar de foto van Papa, dat was hem immers! Gelukkig was het ijs snel gebroken

22 9. Kombuis Den Helder met Chef De Nies Op 28 Juli 1930, kennelijk na een maand verlof, werd Vader geplaatst op de Onderzeedienst. Op de duikboten voelde hij zich thuis, heel wonderlijk voor een man, die zo van de ruimte om zich heen hield. Het ging er toen nog gemoedelijk aan toe. Pa kon daar smakelijk over vertellen, bijv. over de trek in croquetten van de commandant. De kok had daar wel zin in, maar had ook wel oren naar een paar uurtjes duiken; daar stond nl. een premie op. Hij kreeg het voor elkaar en de croquetten smaakten uitstekend. Later heb ik vele malen het beproefde recept van mijn Vader gemaakt! Ik moest dan altijd denken aan Pa's verhaal. Vader werd nog ettelijke malen overgeplaatst op, zoals hij het noemde, "een varend scheepje", zoals de "Banckert" en de "Hertog Hendrik". Moeder was dus heel vaak alleen en bofte, dat haar buren ook haar beste vrienden waren en ze had de zorg voor mij. Ik mocht niet naar de kleuterschool, want dat waren allemaal "snottebellenkinderen" en bovendien speelde ik toch met de buurkinderen, die ook niet naar dat schooltje mochten. In de

23 schemering las Moeder altijd voor. Dat vond ik gezellig, maar dat schemeren vond ik vreselijk. Ik had een rijke fantasie en zag allerlei spookbeelden in de voorbijdrijvende, akelig donkere wolken. Moeder deed dit om licht te sparen. Het was crisistijd, de salarissen waren bepaald niet hoog en overal moest bezuinigd worden. 10. Zomer 1929 met Nico Mooij Al jong mocht ik naar OKK, een gymclub met de mooie naam "Oefening Kweekt Kunst". Ik had het daar erg naar mijn zin. Bovendien kon ik in September 1933 eindelijk naar school. Moeder had mij aangemeld op de Opleidingsschool aan de Parallelweg. Zij vond, dat ik zoveel mogelijk moest leren en het verder zou brengen dan zij ooit gekund had. Het was niet ver lopen (Moeder liep vroeger een uur naar school). Zij vond dan ook, dat ik een Zondagskind was. In de eerste klas had ik een schat van een juffrouw, mw. Timman. Zij vond, dat ik niet schreef, maar de letters tekende. In de tweede klas bofte ik niet met de juffrouw. Zij was erg streng en sloeg met een Spaans rietje op je handen als iets haar niet zinde. Tot ons verdriet ging zij mee naar de derde klas. We waren dan ook blij naar de vierde klas te kunnen. Daar zwaaide mijnheer Westenberg de scepter, een heel aardige man

24 Thuis veranderde ook het een en ander. Vader was in 1934 bevorderd tot sergeant kok en dus zaten we wat ruimer in de financiën. De gaslamp verdween en we kregen electrisch licht. Geen gedoe meer met olielampjes als we naar boven moesten. Pa kreeg nog steeds te horen hoe hij die lampjes had laten loeven, zodat alles beroet was en dat juist op het moment dat ik geboren moest worden! Wat een gemak. Je drukte maar op een knopje en je had licht. Er kwam een nieuw servies met gouden randjes, een hartewens van Moeder. Ik vond het prachtig. Toch had Moeder nog een groot verlangen. Ze had een hekel aan ons "toilet", een ouderwetse poepdoos, wel heel keurig met een glimmend gewreven houten deksel gesloten en door te spoelen met een emmer water, maar toch niet ideaal en de waterclosets waren in opkomst. De huisbaas vond dat allemaal maar nieuwerwetse onzin en het ging dus niet door. Wel kregen we een radio en dat was een hele verandering. Dat bracht nog eens leven in de brouwerij. Ik had de meeste aandacht voor de kinderuurtjes en AVRO's kinderkoor met Jacob Hamel. Minder leuk vond ik de Zondagse voetbalwedstrijden. Dan werden de kinderen naar buiten gestuurd, want die maakten teveel lawaai en verstoorden het boeiende commentaar van Han Hollander. Eén ding bleef ik vervelend vinden. Voor schooltijd moest ik nog al eens een boodschap doen bij Buter, de kruidenier. Dat op zich was niet erg, maar hij woonde in één van de weinige straten waar ze nog "poeptonnen" hadden. Die werden regelmatig opgehaald en geleegd, maar ik werd altijd misselijk van de stank. Ik was 's morgens toch al een slechte eetster, maar op de ophaaldag van de tonnen scheelde het niet veel of ik moest overgeven. Moeder vond dat maar kinderachtig. Feest was het als Vader terug kwam van zee. Hij nam dan altijd cadeautjes voor ons mee en gebakjes! Op een keer had hij poppenmeubeltjes meegebracht uit Madeira, heel snoezig van riet gevlochten. Voor Moeder mooie lingerie, maar ze vond dat veel te wuft. In November 1934 werd Pa op het wachtschip bij Willemsoord geplaatst. Dat vond ik gezellig, want dan was hij bijna elke avond thuis en als hij Zondagsdienst had mocht ik wel eens mee. Ik werd dan

25 door de koks schandalig verwend, want ik vond het eten aan boord veel lekkerder dan thuis. De spoelingboer kwam het overtollige eten ophalen voor de beesten, maar voor hem schoot er ook wel het een en ander over. Het wachtschip was een houten oorlogsschip uit de negentiende eeuw, een zg. ramschip, dat vijandelijke schepen moest rammen en zo mogelijk tot zinken brengen, maar dat was gelukkig nooit van toepassing geweest en het schip was nu eigenlijk met pensioen. Pa werd weer eens bij de onderzeedienst geplaatst en maakte een reis mee met de beroemde heer Vening Meinesz, een geodeet, die moeilijke en ingewikkelde onderzoeken deed op het gebied van aantrekkingskracht van de aarde, zwaartekracht van het water en nog veel meer. De bemanning snapte er niet veel van, maar het zou wel van belang zijn. Later maakte hij de beroemde reis met de K K-18 in marsepein

26 12. Met bamboehoed in

27 Intermezzo 1:Foto s uit de Den Helder tijd 13. Oma Rijke met Tante To en neven 14. Veerboot naar Texel

28 15. Tante To van Hal

29 16. Soerabaja

30 17. SS Koningin der Nederlanden Bep

31 19. Aan het strand met de heer De Nies 20. Met de baker zuster Aales 1928 en foto voor pappa in Indië

32 21. Moeder (met pothoed) trots op kind en kinderwagen

33 22. Zomer

34 23. Soerabaja 1929 auto van Niek Mooij 24. Chinese tempel Singapore

35 25. Pa op bezoek in Soerabaja

36 26. In de marinekazerne Soerabaja

37 27. Keukenploeg Zeven Provinciën

38 statieportret

39 29. Familie uit Amsterdam aan het strand

40 30. De postbrug in Den Helder, winter Familieportret

41 32. Pa weer beter na buikvliesontsteking, Aarhuus Denemarken mrt 1934 Sergeant-Kok Stubert!

42 34. Vertrek familie Mooij 35. Strand

43 36. Poppenhuis 37. Met Mees

44 38. Kind van de zee 39. Badmode

45 40. Huis van Limburg Stirumstraat Den Helder

46 41. Familie aan het strand

47 42, Familie Mooij op weg naar Curaçao 43. Aan boord van de De Ruijter

48 - 48 -

49 Voor de oorlog Vader werd eind 1935 betrokken bij de afbouw van de kruiser Hr Ms "De Ruyter". Als sergt.kok mocht hij (mee-)adviseren bij de inrichting van de kombuizen, een hele eer. Hij volgde tevens een spoedcursus in het Amstelhotel in Amsterdam. Hij moest de laatste snufjes in de vingers krijgen m.b.t. grote diners en ontvangsten. Zijn ouders genoten van zijn verhalen over de grote luxe van het hotel en de belangrijke gasten. Pa had het best naar zijn zin in het Amstelhotel, maar verheugde zich enorm op de reis naar Indië. Met moeite kon hij verlof krijgen voor mijn negende verjaardag. Toen hij zei, dat dit de eerste keer zou zijn, dat hij een verjaardag van mij meemaakte, kreeg hij toestemming. Het werd een groot feest, temeer omdat toen bekend werd, dat eindelijk het gezin mee mocht naar Indië. We zouden voor vier jaar gaan en verlenging was mogelijk tot zes jaar. 44. Indienststelling hms de Ruijter 26 sept

50 Op 3 October 1936 vond de indienststelling van de kruiser plaats door H.M. Koningin Wilhelmina. Er werden statiefoto's gemaakt en er was veel belangstelling van radio, pers en publiek en iedereen was het er over eens: het was een prachtschip! De bemanning kon nog net het huwelijk van Prinses Juliana met Prins Bernhard meemaken. Het a.s. bruidspaar had samen met de Koningin al een tocht met de "De Ruyter" gemaakt over de Noordzee en tijdens de lunch liet Prins Bernhard zijn vork vallen. "Allemaal plankenkoorts" was het commentaar van Prinses Juliana. Op 7 Januari 1937 was heel Den Helder versierd en de nieuwe kruiser lag te pronken in een zee van licht. Het was een koude dag, maar het huwelijk werd uitbundig gevierd. Later mochten we met school de film van het huwelijk zien, net een sprookje! Er kwamen foto's en albums uit en ik wilde alles wel kopen, maar daar stak Moeder een stokje voor. Ik had al een grote verzameling koninklijke bruiden, maar uiteindelijk mocht ik toch vijf van de mooiste kaarten kopen. 45. Het Huwelijk! Op 11 Januari 1937 mochten de naaste familieleden aan boord van de kruiser om het schip te bewonderen en officieel afscheid te nemen. Vooral de twee vliegtuigjes trokken veel belangstelling. De volgende morgen was het dan zover. Het was koud en druilerig. Moeder en ik

51 namen afscheid van Vader met een "Tot gauw ziens in Soerabaja en een behouden vaart". We liepen naar het havenhoofd om het schip uit te wuiven tot er niets meer te zien viel. 46. Aan boord van de De Ruijter Er brak een drukke tijd voor Moeder aan. De passage moest geregeld worden; het werd de "Johan van Oldenbarnevelt", die op 24 februari 1937 naar Indië zou vertrekken vanuit Amsterdam. De voorlichting van Marinezijde was nihil. Gelukkig woonden er in Den Helder vele oud-indischgasten en daar staken we veel van op. Moeder kocht een leerboek Maleis en begon ijverig te studeren. De tropenuitzet moest gemaakt worden en daar zorgde de Huishoudschool in Den Helder voor. Een buurmeisje was daar lerares en zij vond het voor haar leerlingen een goede manier om praktijk op te doen. Moeder moest voor de stof zorgen en dat vond ik prachtig, want daarvoor gingen we naar Amsterdam om met Oma en Tante Jans, die zelf lerares op een huishoudschool was, inkopen te doen. Het was midden in de winter, maar de winkels waren er op ingesteld om ook in de winter zomerstoffen in huis te hebben, want er gingen zoveel

52 mensen naar de tropen. Het was moeilijk kiezen. Moeder moest alzo drie avondtoiletten hebben voor de dansavonden aan boord. Ze had er nog nooit één bezeten en was blij met de adviezen van Tante Jans. Dan nog ettelijke japonnen en voor mij enkele jurken (niet te veel, want ik groeide snel) en niet te vergeten stof voor tropenlingerie. Bepakt en bezakt kwamen we thuis na nog iets lekkers bij de Hema genomen te hebben, Oma's geliefde uitrustplek na het winkelen. In Den Helder begon het grote werk: modelletjes uitzoeken, passen en nog eens passen, ik voelde me net een prinsesje! Moeder vorderde goed met het Maleis, zat soms wel met de uitspraak in de knoop, maar er was altijd wel iemand bij de hand om haar te helpen. Ik leerde alle grote steden, rivieren en bergen van Java uit het hoofd, want dan zou ik niet met mijn mond vol tanden staan in die vreemde klas daarginds. De tijd vloog om, de meubels en alles wat niet mee kon moest opgeslagen worden, poes Mees moest ondergebracht worden (wat ik heel naar vond, want waarom mocht Mees niet mee naar Indië?). Moeder zei, dat Hollandse poezen niet van de tropenzon hielden en dat geloofde ik. En toen kwam de dag, dat er afscheid genomen moest worden van iedereen. Nog een laatste bezoek aan de familie in Alphen aan den Rijn en op Texel. Voor de laatste keer met de boot van Texel naar Den Helder; het gaf een wat naargeestig gevoel. Daarna de vrienden en kennissen gedag zeggen en het moeilijkste voor mij: afscheid nemen van mijn klas en mijnheer Westenberg. We zouden elkaar nooit meer terugzien. Onze trein stond klaar, een stoomtrein met gescheiden coupé's en eigen deuren. De deur ging dicht en daar gingen we op weg naar Opa en Oma in Amsterdam en wie stonden ons langs de spoorbaan uit te wuiven? De hele 4e klas met de heer Westenberg! Het heeft me wel wat traantjes gekost. Het heeft een diepe indruk op me gemaakt, want zelfs nu - na vierenzestig jaar- zie ik het beeld nog duidelijk voor me. De tranen waren weer snel gedroogd en we genoten van de treinreis, want zo vaak gingen we niet naar Amsterdam. We namen een taxi naar Opa en Oma, want we hadden natuurlijk veel bagage. De laatste avond in Nederland was erg gezellig. Iedereen was er en we deden allerlei spelletjes en er werden

53 foto's gemaakt. Oma verwende ons met drankjes en hapjes. 47. Opa in de Krant! De volgende dag, 24 februari 1937, gingen we op weg naar de "Johan" met Oma, Tante Jans en Oom Jo. Opa wilde niet mee; hij vond het veel te emotioneel. Wat een mooi schip en wat een drukte! Onze hut werd aangewezen: een dekhut. De hele familie was opgetogen over de boot. Toen kwam de verrassing: de familie mocht meevaren tot IJmuiden! De stoomfluit was al een paar keer gegaan, de trossen werden los gegooid en vanaf de kade wierp men kwistig serpentines naar de passagiers. Daar gingen we: het grote avontuur tegemoet. Er werd thee geserveerd met allerlei lekkers door Javaanse bedienden. Ik werd danig door ze verwend en kreeg later van Moeder te horen, dat ik niet zoveel moest snoepen, want dan paste ik niet meer in de nieuwe jurken. Dat hielp wel. Toen het afscheid in IJmuiden, de grote reis was begonnen. Het leven aan boord was een belevenis. Het begon 's morgens al met het ontbijt: ik wist niet wat ik zou kiezen en de mandoer schoot me te hulp met een lekker broodje, roerei, een glas melk en fruit toe. Moeder lette streng op mijn

54 tafelmanieren. We maakten kennis met de andere passagiers, veel Marinegezinnen, maar ook verkoopsters, die uitgezonden werden om in de betere Europese winkels te gaan werken, o.a. Gerzon. Ook waren er enkele handschoentjes aan boord, op weg naar hun echtgenoot. Vraag van mij: "Waar is dan toch die handschoen?" Het werd uitgelegd, maar ik bleef het vreemd vinden, trouwen met je broer of je neef en dan op reis naar je man. 48. De Johan van Oldenbarnevelt Er waren gelukkig kinderen van mijn leeftijd aan boord, waar ik de hele dag mee optrok. Al de eerste dag hadden we sloepenrol op het sloependek; we moesten ons opstellen bij onze 'eigen' sloep met zwemvesten aan. Wij kinderen vonden het machtig interessant, maar hoopten, dat er niets akeligs zou gebeuren. We werden een groot deel van de dag bezig gehouden met allerlei spelletjes. Een dag vloog om. Moeder had het ook erg naar haar zin. Ze had al snel mensen gevonden waar ze goed mee op kon schieten. Er waren geregeld dansavonden en dan verscheen ze in avondtoilet. Ik vond haar dan prachtig, zo mooi gekleed had ik haar nog nooit gezien, het was net een sprookje! Na Southampton, waar we maar kort bleven, kwamen we in de beruchte Golf van Biscaye terecht. Het stormde weer aardig, en we werden allemaal zeeziek. Een vriend van ons, die al jaren op de grote vaart zat, lachte ons hartelijk uit, vond mij maar een piepmuis en zei

55 dat we veel in de buitenlucht moesten zijn en vooral moesten zorgen voor een volle maag. Het hielp wel iets, maar we waren toch blij toen die akelige Golf eindelijk achter ons lag. 49. Aan boord van de Johan 1937 Er gebeurde iets vreselijks. Een kindje in de vierde klas viel in een teil heet water en overleed. Het werd op zee begraven. Het kistje werd met een "één, twee, drie, in Godsnaam" over boord gezet. Om nooit te vergeten! In het Zuiden van Spanje hoorden we in de verte kanongebulder, er woedde een burgeroorlog. We vonden het maar griezelig. Gibraltar kwam in zicht, maar op de rots was geen aap te zien en daar was Gibraltar toch zo bekend om. We deden Genua aan, waar we van boord mochten. We maakten een stadstour en zagen heel veel. In de grote kathedraal werd een baby gedoopt met een fraaie doopjurk aan. Eén van de kleintjes riep heel hard: "Mooie baby hoor, maar ik wil nu weg uit die kat!" Wij vonden het Campo Santo, de beroemde begraafplaats van Genua, schitterend, al die graven met heel fraaie beelden; ik vergat helemaal om bang te zijn. Thuis vond ik een kerkhof doodeng; de jongste broer van mijn Vader had me eens bang gemaakt door te vertellen, dat de handen van ondeugende overleden kinderen boven hun graf uitgroeiden! Na Genua voeren we langs Italië en zagen hoe de vulkaan Stromboli weer eens vuur spuwde. Heel indrukwekkend. We deden Port Saïd aan en de winterkleding werd vervangen door zomerkleding. Port

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Koos en Cilie Noordermeer

Koos en Cilie Noordermeer Je hebt welvaart en welzijn. We hebben enorme sprongen gemaakt op het gebied van welvaart. Maar ik twijfel wel eens aan het welzijn. Er zijn zoveel gestreste mensen. En problemen en dergelijke. Dus het

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook:

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook: Weten jullie hoe Sinterklaas van Spanje naar Nederland komt? Ja? Met de fiets? Nee! Met de stoomboot, natuurlijk! Het is een heel gedoe voordat Sinterklaas en zijn Pieten kunnen vertrekken. Je wil niet

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

GAAT ER OP UIT. Balder

GAAT ER OP UIT. Balder Balder GAAT ER OP UIT H et was die ene nacht van het jaar dat de tijd stil lijkt te staan voor het merendeel van de mensen, maar voor EEN persoon ging die nog altijd veel te snel. Er was nooit genoeg tijd

Nadere informatie

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf.

Batavia werf. We gingen naar Batavia werf. Batavia werf We gingen naar Batavia werf. Met de klas. En we gingen ook met de auto. Ik zat met Yessir Thijs en Sebastiaan en de moeder van Sebastiaan.We hadden ook groepjes toen we in de Batavia werf

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Bernard Molenkamp. Zijn ouders waren Gerrit Hendrik Molenkamp (geb. 3-8-1860), landbouwer van beroep en Willemina Ooijman (geb.10-11-1861).

Bernard Molenkamp. Zijn ouders waren Gerrit Hendrik Molenkamp (geb. 3-8-1860), landbouwer van beroep en Willemina Ooijman (geb.10-11-1861). Bernard Molenkamp Mijn opa BERNARD MOLENKAMP wordt 14-3-1897 geboren te Zelhem (een klein dorpje in de provincie Gelderland op een grote boerderij De Molenkamp ) in Holland. Zijn ouders waren Gerrit Hendrik

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS

Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS Herinnering aan Elisabeth Bangert - tante Betje (1870-1964) FREEK DIJS Van wie ben jij er één? Dat was telkens de vraag van tante Betje als ik bij mijn oma, haar zuster, kwam logeren in Baarn. Die vraag

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed,

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed, Zo kan het ook Zouden er nog meer leuke oude mensen bestaan? vroeg ik me inmiddels af. Ja hoor, zei mijn yogaleraar, mijn oma. Die is achtentachtig en ze rijdt nog auto en als het moet, slingert ze ook

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Lees wat Bennie Burgers dee en doe er uw voordeel mee

Lees wat Bennie Burgers dee en doe er uw voordeel mee Lees wat Bennie Burgers dee en doe er uw voordeel mee J.P.J.H. Clinge Doorenbos Harry van Piggelen bron. Burgers Deventer, Deventer 1930-1940 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/clin001lees01_01/colofon.php

Nadere informatie

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met

Rozen bij de thee. wolk in de plantenbakken aan het balkon. De hortensia s fleurden de muur op met Rozen bij de thee Het was een van die warme lenteochtenden. Ik gaf de planten op mijn balkonnetje water, terwijl ik ondertussen van het zonnetje genoot. Ik vond het geweldig om de planten zo weelderig

Nadere informatie

D Artagnan gaat naar Parijs

D Artagnan gaat naar Parijs D Artagnan gaat naar Parijs Artagnan reed op zijn oude paard, een uitgeputte knol met een trieste blik. Ook al was zijn paard op zijn minst vreemd te noemen en ook al waren de kleren die hij droeg verbleekt,

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JACOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

Nieuws van mama uit Holland

Nieuws van mama uit Holland 1 Nieuws van mama uit Holland Als Nadia en haar oudere broertje Iván uit school komen, zit oma klaar in de versleten stoel. Kom gauw zitten, zegt ze en ze trekt Nadia op schoot. Ze heeft een brief van

Nadere informatie

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen Geboortegedichtjes Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien Die moet beslist met eigen ogen Dit schitterende wonder komen zien We hebben ze geteld Je armpjes en je

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin Luciano en Hans Christiaan en Richard Jena en Arianne Bianca en Gerrit Danielle en Jan Jules en Martin Het was vroeg.6 uur verzamelen op station Utrecht Centraal. Vandaar gingen we via Rotterdam naar Brussel.

Nadere informatie

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben.

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben. Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden. Ze heeft een zusje dat dol op haar is. Ze woont in een mooie stad:

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

De meeuwen van de Afsluitdijk

De meeuwen van de Afsluitdijk De meeuwen van de Afsluitdijk Eerste druk, oktober 2011 2011 Ellen D. IJzendoorn Kleuringbewerking cover: Kasper Smoolenaars ISBN: 978-90-484-9016-5 NUR: 277 Uitgever: Literoza, Zoetermeer www.literoza.nl

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

De zolder van opa Groepen 3-4-5

De zolder van opa Groepen 3-4-5 De zolder van opa Groepen 3-4-53 Inhoud 1 Kinderboekenweek 3 2 Op de zolder 4 3 De stoof 5 4 Het leesplankje 6 5 De Keulse pot 7 6 De tol 8 7 De foto 9 8 De koffiemolen 10 9 De schaatsen 11 10 Nog een

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Dharma DE WARME CHARME VAN

Dharma DE WARME CHARME VAN REPORTAGE Dharma DE WARME CHARME VAN Het enthousiast kloppend hart van Kortrijk heeft er sinds kort een uniek adresje bij. Met Bed&Breakfast Dharma maakt gastvrouw Linda haar droom waar en garandeert ze

Nadere informatie

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen.

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas is geboren aan het begin van de vierde eeuw. Hij is dus ongeveer 1700 jaar oud. Hij komt uit Myra, dat is een plaats in wat tegenwoordig

Nadere informatie

Tussen koppensnellers en krokodillen

Tussen koppensnellers en krokodillen Tussen koppensnellers en krokodillen Eerste druk, mei 2012 2012 Karien van Ditzhuijzen Illustraties en coverontwerp: Anneke van de Langkruis isbn: 978-90-484-2392-7 nur: 282 Uitgever: Free Musketeers,

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Angelique van Dongen. Geraakt. Liefdesroman. Uitgeverij Oorsprong

Angelique van Dongen. Geraakt. Liefdesroman. Uitgeverij Oorsprong Angelique van Dongen Geraakt Liefdesroman Uitgeverij Oorsprong 1 Rob pakte zijn jas en sleutels en liep naar zijn collega. Ellen, zijn vrouw, had vanmorgen gebeld dat hun zesjarige dochter Mirre opnieuw

Nadere informatie

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 V E R B E E L D D O O R T E D V A N L I E S H O U T LEOPOLD / AMSTERDAM KAATJE KOE 1 Ik ben het zat! Wat doe ik hier!

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Alieke Bruins Waddengoud. Met tekeningen van Samme Reijnders. theaterlezen

Alieke Bruins Waddengoud. Met tekeningen van Samme Reijnders. theaterlezen Alieke Bruins Waddengoud Met tekeningen van Samme Reijnders theaterlezen Wij spelen mee in dit boek Guusje Hoi, ik ben Guusje. Ik ben 9 jaar. In de vakantie, en soms ook in het weekend, ga ik met mijn

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

De ronde volle maan. Alleen als de maan rond en vol is, wordt dit feest gevierd. En dat heeft een hele bijzondere reden.

De ronde volle maan. Alleen als de maan rond en vol is, wordt dit feest gevierd. En dat heeft een hele bijzondere reden. De ronde volle maan Al vele duizenden jaren is Kabouterland een bijzondere plek voor Kabouters uit de hele wereld. Dit verhaal vertelt hoe bijzonder de samenwerking tussen de dieren en de kabouters in

Nadere informatie

Sint, mag ik u iets vragen?

Sint, mag ik u iets vragen? Sint, mag ik u iets vragen? inhoud Inleiding 3 1. Waar komt Sinterklaas vandaan? 4 2. Waarom vieren we pakjesavond op 5 5 december? 3. Waarom stopt Sint iets in je schoen? 6 4. Kwam Sinterklaas vroeger

Nadere informatie

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia

De avonturen van Endora deel 1. Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia De avonturen van Endora deel 1 Het wonderbaarlijke kruidenvrouwtje uit het wonderbaarlijke land Zankonia Eerste druk, oktober 2012 2012 Rosemarie Donkersloot Illustraties verhaaltjes 1, 2, 3, 5: Ramona

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

De muziekreis naar Valkenburg.

De muziekreis naar Valkenburg. De muziekreis naar Valkenburg. 24 maart 2014 Vandaag gaan we met het Buitenhof naar Valkenburg voor de muziekreis. De begeleiders Marij en Henk gaan al vroeg op pad om iedereen op te halen. Marij haalt

Nadere informatie

Dag 16: De cadeautjes stromen binnen

Dag 16: De cadeautjes stromen binnen Dag 16: De cadeautjes stromen binnen Geplaatst op 11 september 2011 door Johan Hier is de foto van de drie meiden van de discotheek. Ze hebben lol gehad. Vol verhalen kwamen ze terug. Uhm, Vincy en Hao

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Het lievelingsboek van de koning

Het lievelingsboek van de koning Het lievelingsboek van de koning beslist, zeker Er was eens een koning die nog nooit een wedstrijd gewonnen had. Toch blééf de koning aan allerlei wedstrijden meedoen, want hij wilde absoluut G een keer

Nadere informatie

H utnieuws 4 2014-2015

H utnieuws 4 2014-2015 OBS de Boomhut 31 oktober 2014 H utnieuws 4 2014-2015 Locatie Bernhardlaan 10 6824 LE Arnhem 026-4433102 Locatie Julianalaan 1 6824 KG Arnhem 026-3701183 In dit nummer: Tussenschoolseopvang Tussenschoolseopvang

Nadere informatie

Antwoorden Thema 8 Uiterlijk en karakter

Antwoorden Thema 8 Uiterlijk en karakter Antwoorden Thema 8 Uiterlijk en karakter Luisteren Oefening 2 1 c Ze wil naar haar familie en vrienden in Peru. 2 c Hij wil dit jaar eens iets anders doen. 3 Omdat de familie van Willem gewoon in Nederland

Nadere informatie

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg.

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Ik begon deze week met het gevoel ik heb er zin in en ik zie wel wat we allemaal gaat gebeuren, ik laat het wel op me afkomen. Na de eerste dag voor

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Kikker in de kou. geschreven door Max Velthuijs

Kikker in de kou. geschreven door Max Velthuijs Kikker in de kou geschreven door Max Velthuijs Op een ochtend, toen Kikker wakker werd, merkte hij meteen dat er iets veranderd was in de wereld. Hij sprong uit bed en liep naar het raam. Tot zijn verwondering

Nadere informatie

Niet in slaap vallen hoor!

Niet in slaap vallen hoor! Niet in slaap vallen hoor! Marcus 13: 33-37: Dierenversie Geïllustreerd door: 30 november 2014 Maria Koninginkerk Baarn 2 De oude leeuw heeft vakantieplannen. Dat vertelde hij vanmorgen aan alle dieren:

Nadere informatie

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam mede mogelijk gemaakt door Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede gefinancieerd met steun van het europees fonds

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

Lucas en de Grote Gelddrukker

Lucas en de Grote Gelddrukker Lucas en de Grote Gelddrukker Eerste druk, april 2012 2012 Marc Hagens Coverfoto: ECB door U-g-g-B-o-y-(-Photograph-World-Sense-) Corrector: Suze Roebersen isbn: 978-90-484-2375-0 nur: 284 Uitgever: Free

Nadere informatie

Bijlage 1: Luchtpost voor de kerstman van Brigitte Weninger. Luchtpost voor de kerstman 1

Bijlage 1: Luchtpost voor de kerstman van Brigitte Weninger. Luchtpost voor de kerstman 1 Bijlage 1: Luchtpost voor de kerstman van Brigitte Weninger Luchtpost voor de kerstman 1 Martijn en zijn moeder woonden in een dorpje hoog in de bergen. Ze waren arm. Martijn had geen vader. Martijns moeder

Nadere informatie

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom.

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar Jeugdland , in Ellecom. Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom. Onze meester was daar meneer den Ouden. 22 mei 1956 Afscheid van school. We

Nadere informatie

Een spannende ontsnapping

Een spannende ontsnapping Botel Bibalo Vivian den Hollander Een spannende ontsnapping Met illustraties van Juliette de Wit Van Holkema & Warendorf ISBN 978 90 00 33762 0 NUR 282 2014 Van Holkema & Warendorf Uitgeverij Unieboek

Nadere informatie

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs!

SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! SV Baarn D1 pakt eerste prijs in Parijs! De D1 van SV Baarn is met Pinksteren vier dagen naar Parijs geweest. Dit was een onvergetelijke ervaring voor de spelers uit het team. De ploeg van Jacco Engelsman,

Nadere informatie

Schrijfprijs NT2 2016

Schrijfprijs NT2 2016 Schrijfprijs NT2 2016 Ontmoeten, hoe mijn wereld veranderde... Inhoud: Bladzijde 2: Verslag van de prijsuitreiking in Antwerpen. Bladzijde 3: Wie zijn onze deelnemers? Even voorstellen. Bladzijde 4: Het

Nadere informatie