De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld."

Transcriptie

1 De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld. 20 juni 2012

2 De aanleiding Meest concreet: De drie decentralisaties Iets algemener: Krachtige decentralisatie tendens in de breedte Essentiële verschuiving in waarden: Solidariteit: betekenis en vormgeving Individualisering en de verzorgingsstaat Teruggeven eigen verantwoordelijkheid aan burgers en aan professionals

3 Herman Wijffels We zijn toe aan de volgende release van het bestaan

4 Herman Wijffels over de crisis - 4 x crisis - De financiële crisis - Een ecologische crisis - Een sociaal organisatorische crisis - Ons menselijk bewustzijn is toe aan een volgende fase van organiseren. - Een culturele crisis - De waarden van onze samenleving passen niet meer bij onze tijd.

5 Roger van Boxtel (Menzis) We hebben prachtige arrangementen bedacht waarmee we onszelf voor de gek hebben gehouden. Intussen groeit de langdurige zorg explosief: we leven langer, maar ook langer ongezond.

6 Vergeleken met 50 jaar terug Enorme toename van: Het opleidingsniveau Materiële rijkdom Individualisering Technologische ontwikkeling Organiserend vermogen Complexiteit van de samenleving Het potentieel om flexibel en kleinschalig te organiseren is groot

7 Kernthema s Ook de huidige aanpak is ooit ontwikkeld om veiligheid en perspectief te bieden aan kwetsbare mensen. Hoe biedt een aanpak gebaseerd op eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid juist deze mensen perspectief? Welke eisen stelt de nieuwe tijd aan mensen zonder beperking om tot een inclusieve samenleving te komen?

8 Over rolverdeling en samenwerking Mijn agenda in deze presentatie: Welke (nieuwe) rollen als gevolg van decentralisaties? Wat is de positie van de burger in de rolverdeling? Hoe overtuigd zijn we van eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid? Welke ontwikkelvragen roept dat op? Hoe vertaalt zich dat in de contracteren?

9 Beleidsregie en processturing op klant niveau binnen Focus2Move: Een integrale aanpak voor re-integratie voor WWB-ers College Alkmaar Raam contract Focus2Move uitv. organisatie klantmanager Alkmaar intake assessment reïntegratie werk hulpkring competentie kring

10 F2M: De integrale aanpak De hulpkring Maatsch. werk klant man. Intake & instroom Assessment fase Reïntegratie fase Uitplaatsing leer/werkfase Fysio fitness Alfabeti sering NT2 EVC s Werk stages ROC De competentiekring

11 De chocolade fontein van beleidsregie Beleidsregie Uitvoeringsregie Opdrachtgever -Opdrachtnemer - Ketenmanager Bepaalt: - Doelen - Resultaten - Middelen - Voorwaarden - Bepaalt aanpak - Schakelt ketenpartner in - Is eindverantwoordelijk/ resultaatverantwoordelijk - Stuurt op samenhang Uitvoering - Onderaannemer - Specialistische partij - Is gecommitteerd aan het geheel - Levert specialistische bijdrage - Resultaatverantwoordelijk voor eigen bijdrage. Terugkoppeling

12 Samenwerking en rolverdeling tussen direct betrokken partijen: langs welke weg worden de middelen ingezet? gemeente burger aanbieders

13 3 Routekaarten 1. De burger aan zet 2. De gemeente als beleidsregisseur 3. De gemeente als uitvoeringsregisseur

14 Route 1: de burger aan zet Burgerkracht centraal Oprichten van coöperatieven Hogeloon Boxtel: lokale energie opwekking De Kempen: basisschool in een kleine kern Community development trust Amsterdam Noord Emmen Alkmaar

15 Route 2: de gemeente als beleidsregisseur Uitgangspunt: geen uitvoerende taken Ketenregisseurs voor samenhangende taakvelden Kind & gezin; begeleiding, zorg onderwijs Welzijn en begeleiding in de wijk Werken naar vermogen Beperkt aantal contractpartijen gemeente Anderen: contract met ketenregisseur

16 Voorbeelden beleidsregisseur Consortium aanpak Rotterdam Gemeente Arnhem: hoofdaannemers per wijk WNK / focus2move aanpak Alkmaar Veel gemeenten die experimenteren met bestuurlijk aanbesteden (*) (*) zie voorbeelden Tim Robbe

17 Route 3: de gemeente als uitvoeringsregisseur Kanteling van de WMO; de gemeente doet alle huisbezoeken Gemeentes die een voorkeur hebben om wijkcoaches en case managers zelf in dienst te hebben Er is een tendens om meer met gemeenschappelijke regelingen te werken; de invloed van gemeenten hierop is directer Aanbieders worden allemaal onderaannemer

18 De gemeente als uitvoeringsregisseur De samenleving; mensen die een beroep doen op de gemeente Indicatie: Mate en wijze van compensatie De gemeente en private aanbieders contractbureau c c c Burgers met n hulpvraag De case manager Compensatie noodzakelijk Aanbieders van betaalde diensten Op eigen kracht = gemeentelijk domein

19 Hoe maken we het eenvoudig? Wat moet de gemeente minimaal organiseren om burgers en aanbieders te laten samenwerken? Werken met platforms 4 voorbeelden: De gemeente als marktmeester Huishoudelijke verzorging in Tilburg De software van Stipter Het Wellesteyn concept

20 Stipter adviseert en ondersteunt uw organisatie bij de inrichting en uitvoering van het inkoop- en administratieve proces voor Wmo- of participatiewetgeving. De innovatieve webapplicaties van Stipter maken inkoop, uitvoering en administratie een stuk eenvoudiger

21 Welke ontwikkelvragen? Gemeente; Welke rol kiezen we: Uitvoeringsregie of beleidsregie? Aanbieders; De gemeente als klant / opdrachtgever De burger als klant / opdrachtgever Gemeente en hoofdaannemer; Rolvastheid Vertrouwen en transparantie De moed om nieuwe wegen te banen Nieuwe exploitatie grondslag Continuïteit; Bestaande structuren gaan over de kop Diverse organisaties gaan op in nieuwe verbanden

22 De relatie met maatschappelijk aanbesteden Ontdekking Tim Robbe: bij aanbesteding van maatschappelijke diensten (2B) is veel meer speelruimte voor gemeenten Hoe duidelijk is de toekomstvisie? Welke rol en positie kiest de gemeente? Hoe is de vertrouwensbasis met het maatschappelijk middenveld? Hoe is de control-décontrol balans?

23 Waar staan we voor? Leiderschap begint waar de gebaande weg eindigt. Daar begint het avontuur van de held Leiderschap begint waar de gebaande weg eindigt. Daar begint het avontuur van de held

De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten. Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012

De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten. Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012 De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012 Kijken naar de decentralisaties Doelgroepen en wetgeving Zoeken naar criteria voor selectie van

Nadere informatie

Scherper kiezen met beperkte. Naar een nieuw perspectief in de samenwerking in de wijkaanpak 23 september 2010

Scherper kiezen met beperkte. Naar een nieuw perspectief in de samenwerking in de wijkaanpak 23 september 2010 Scherper kiezen met beperkte middelen Naar een nieuw perspectief in de samenwerking in de wijkaanpak 23 september 2010 Backdraft Meer doen met minder Gemeentes Woningcorporaties Burgers Scherper kiezen:

Nadere informatie

Actualiteitencongres Awbz naar Wmo. Samen op weg naar Wmo 2015! Niet stilstaan maar doorpakken. Denk andersom!

Actualiteitencongres Awbz naar Wmo. Samen op weg naar Wmo 2015! Niet stilstaan maar doorpakken. Denk andersom! Actualiteitencongres Awbz naar Wmo Niet stilstaan maar doorpakken Denk andersom! Samen op weg naar Wmo 2015! Agenda Samen op weg naar 2015! 1. Gemeente Almere: beleidskader & praktijkexperimenten 2. Stipter:

Nadere informatie

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013 ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF. DR. JAN TELGEN ZORGINKOOP MET DE MENSELIJKE MAAT ALMELO, 25 NOVEMBER 2013 AGENDA Attentiepunten Inkopen van zorg Enkele modellen Met voor- en nadelen 2 ATTENTIEPUNTEN 3

Nadere informatie

Beheersbaar uitvoeren van de Wmo

Beheersbaar uitvoeren van de Wmo Beheersbaar uitvoeren van de Wmo Almere, 23 april 2013 Marvin Hendrikse Adjunct Directeur Stipter Andere ogen en oren van de stad Gehele (administratieve) uitvoering: En Stipter doet meer Toewijzing zorg

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN JEUGDZORG LIMBURG, 3 SEPTEMBER 2013

ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN JEUGDZORG LIMBURG, 3 SEPTEMBER 2013 ZORGINKOOP DOOR GEMEENTEN PROF.DR. JAN TELGEN JEUGDZORG LIMBURG, 3 SEPTEMBER 2013 AGENDA De veranderende situatie voor gemeenten Aspecten van zorginkoop door gemeenten Inkopen van zorg Enkele modellen

Nadere informatie

Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk?

Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk? Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk? Presentatie voor het Achterhoeks Netwerk door Lisette Sloots, manager Adviespunt Zorgbelang Gelderland 29 oktober 2015 Achtergrond

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

De Wmo: een kans voor de fysiotherapeut?!

De Wmo: een kans voor de fysiotherapeut?! De Wmo: een kans voor de fysiotherapeut?! RGF Zuidwest Nederland 24 september 2013 Cor Langedijk Gerrold Verhoeks Aantal maatschappelijke ontwikkelingen komen samen Afname sociale cohesie: proces van 50

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning

Maatschappelijke ondersteuning Maatschappelijke ondersteuning Programma themakamer Een nieuw stelsel Inleiding door Hans Weggemans, directeur Wijkontwikkeling, Zorg en Welzijn Wat betekent dat voor: Kleis Pit (MEE Twente) Rembrandt

Nadere informatie

Paradigmashift in de zorg. 12 juni 2012, Ids Thepass, Raad van Bestuur Laurens

Paradigmashift in de zorg. 12 juni 2012, Ids Thepass, Raad van Bestuur Laurens Paradigmashift in de zorg 12 juni 2012, Ids Thepass, Raad van Bestuur Laurens Inhoud Thematiek Enkele kengetallen Laurens Twee strategische lijnen Actuele thema s Huis op orde Vastgoedstrategie WMO Thematiek

Nadere informatie

Nieuwe arrangementen. Workshop 5

Nieuwe arrangementen. Workshop 5 Nieuwe arrangementen Workshop 5 De kaders (1) De 3 transities met minder middelen Geven mogelijkheden tot betere afstemming Meer preventie minder hulpverleners Meer lichter vormen van ondersteuning minder

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Van beleid naar inkoop over het inkopen van maatschappelijke ondersteuning door de gemeente, bezien vanuit het perspectief van de cliënt

Van beleid naar inkoop over het inkopen van maatschappelijke ondersteuning door de gemeente, bezien vanuit het perspectief van de cliënt Van beleid naar inkoop over het inkopen van maatschappelijke ondersteuning door de gemeente, bezien vanuit het perspectief van de cliënt Inleiding Inkoop Wmo-taken voor Wmo-raden Henk Beltman adviseur

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het sociale domein

Ontwikkelingen in het sociale domein Ontwikkelingen in het sociale domein Wat zijn de gevolgen van de decentralisaties September 2013 Welkom De 3 decentralistatie in het sociale domein AWBZ naar Wmo Participatiewet Jeugdwet De 3 decentralistatie

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging

Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging 13-0010/mh/rs/ph Alternatief voor Regeerakkoord Regie in eigen hand door persoonsgebonden en persoonsvolgende bekostiging Gevraagde actie: - Deelt u de filosofie van Regie in eigen hand? - Bent u bereid

Nadere informatie

Masterclass Aanbesteden WMO en Jeugdwet : de basis

Masterclass Aanbesteden WMO en Jeugdwet : de basis Masterclass Aanbesteden WMO en Jeugdwet : de basis 26 november 2015 De i.s.m. BUIS Astrid Buis en Anne Marie Buysse 1 Programma 13.30 uur: Ontvangst door, directeur 13. 45 uur: De gemeente als opdrachtgever.

Nadere informatie

Visiedocument Decentralisaties

Visiedocument Decentralisaties 3Decentralisaties Visiedocument Decentralisaties 1. Inleiding De drie grote decentralisaties vormen een majeure operatie. Het gaat daarbij niet alleen om taak- en budgetoverdracht van het Rijk naar de

Nadere informatie

Notitie inkoop/aanbesteding individuele maatwerkvoorzieningen Wmo functie begeleiding

Notitie inkoop/aanbesteding individuele maatwerkvoorzieningen Wmo functie begeleiding Notitie inkoop/aanbesteding individuele maatwerkvoorzieningen Wmo functie begeleiding De decentralisatie van AWBZ naar Wmo, een nieuwe Jeugdwet en de hervorming van de arbeidsmarkt veranderen het sociale

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

Dialoog, co creatie en coalitievorming

Dialoog, co creatie en coalitievorming Dialoog, co creatie en coalitievorming Van het faciliteren van netwerken naar het regisseren van een integrale benadering en werkwijze. rik.gerritsen@vggm.nl egbert.van.der.meer@bmc.nl Workshop 6 Kaders

Nadere informatie

Uitkomststuring in de Wmo

Uitkomststuring in de Wmo Uitkomststuring in de Wmo workshop symposium de Menselijke Maat - Arcon 25 November 2013 Lucienne Berenschot Leo van der Geest Inleiding NYFER doet onderzoek naar de mogelijkheden om uitkomststuring te

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Senior beleidsmedewerker Sociaal Domein

Senior beleidsmedewerker Sociaal Domein Profiel Senior beleidsmedewerker Sociaal Domein 20 februari 2015 Opdrachtgever Gemeente Westland Voor meer informatie over de functie Elizabeth de Jong of Peter Gerritsen, adviseurs Leeuwendaal Telefoon

Nadere informatie

Beter Samen in Noord (BSIN)

Beter Samen in Noord (BSIN) Beter Samen in Noord (BSIN) Integrale zorg voor bewoners met meervoudige en/of complexe problemen in Amsterdam Noord 3 april 2014 Hanneke Keus, Projectleider BSiN Ronny Bohnenn, kwartiermaker BSiN Hanneliek

Nadere informatie

In het kort: » grip op kosten; » zicht op kwaliteit; » eenvoudig contractbeheer; » 100% sluitende administratie;

In het kort: » grip op kosten; » zicht op kwaliteit; » eenvoudig contractbeheer; » 100% sluitende administratie; Klaar voor Wmo 2015! met het Maatschappelijk Ondersteuningsplatform van Stipter 1 Maatschappelijke ondersteuning staat niet stil. De Wmo wordt steeds complexer bijvoorbeeld door de komst van extra begeleidings-

Nadere informatie

Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed. Gerard Koster VNG

Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed. Gerard Koster VNG Wonen, Zorg en Maatschappelijk Vastgoed Gerard Koster VNG Opbouw presentatie 1. Ontwikkelingen 2. Opgaven regionaal/lokaal 3. Samenwerking 4. Voorbeelden 5. Vragen aan u 1. Ontwikkelingen Extramuralisering:

Nadere informatie

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Agenda Opening Toelichting algemene ontwikkelingen (Ilse Vos); Project ondersteuningsarrangementen (Anne Rademakers); Onderzoek kortdurend verblijf (Anne

Nadere informatie

Onderwerp: Subgroep 1: Datum: Contact: Onderwerp Kwaliteit van leven

Onderwerp: Subgroep 1: Datum: Contact: Onderwerp Kwaliteit van leven Onderwerp: Kwaliteit van leven van burgers die veel zorg en ondersteuning nodig hebben Subgroep 1: Wim Gort (Synthese), Jan Joore (Unik), Ellen van Gennip (Leger des Heils), Ron Genders (gemeente Peel

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Risicomanagement binnen de decentralisaties

Risicomanagement binnen de decentralisaties Risicomanagement binnen de decentralisaties Sturen op kritieke succesfactoren Gemeenten van de Toekomst Goed risicomanagement Filmpje 2www.risicomanagement.nl Gemeente moet invulling geven aan complexe

Nadere informatie

Wmo 2015 Gemeente Zeist

Wmo 2015 Gemeente Zeist Wmo 2015 Gemeente Zeist Het veranderende zorgaanbod voor ouderen, mantelzorgers en mensen met dementie. Dinsdag 14 oktober 2014 Even voorstellen Naam: Judith van Leeuwen Functie: accountmanager Wmo bij

Nadere informatie

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie)

RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) RAADSBERICHT (voor de leden van de raad en de algemene raadscommissie) Van Aan : het college van burgemeester en wethouders : de raads- en commissieleden Datum : 30 december 2015 Nr. : 2015-131 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 1 De landelijke ontwikkelingen Regeerakkoord: Decentralisaties naar gemeenten: 1. AWBZ begeleiding,inkomensondersteuning,

Nadere informatie

Presentatie Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 9 oktober 2014

Presentatie Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 9 oktober 2014 Presentatie Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 9 oktober 2014 Inhoud presentatie Beleidsplan Wmo 2015: samen met de stad Versterken civil society, vrijwilligers en mantelzorgers Wat staat er

Nadere informatie

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014

Zienn gaat verder. Jaarplan 2014 Zienn gaat verder Jaarplan 2014 Een verhaal heeft altijd meer kanten. Zeker de verhalen van de mensen voor wie Zienn er is. Wij kijken naar ál die kanten. Kijken verder. Vragen verder. Gaan verder. Zo

Nadere informatie

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014 DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN Raadsvoorstellen 2014 Presentatie: 11-12 12-20132013 Planning raadsbesluiten Beleidskader (nieuwe Wmo en Jeugdwet): januari 2014 Transitiearrangement Zorg voor Jeugd: :

Nadere informatie

Vernieuwing arbeidsmatige dagbesteding en beschut werk. Divosa najaarscongres 2014

Vernieuwing arbeidsmatige dagbesteding en beschut werk. Divosa najaarscongres 2014 Vernieuwing arbeidsmatige dagbesteding en beschut werk Divosa najaarscongres 2014 12/1/2014 In deze workshop: 1. Wat is arbeidsmatige dagbesteding? 2. Wmo & Participatiewet 3. Na drie decentralisaties

Nadere informatie

Innovatieve dienstverlening door slimme inzet van ICT

Innovatieve dienstverlening door slimme inzet van ICT Innovatieve dienstverlening door slimme inzet van ICT Informatiebeleid als strategisch wapen gericht op de Participatiewet Rens Meijkamp R.Meijkamp@Berenschot.nl 13 maart 2013 Inhoud presentatie Ontwerper

Nadere informatie

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink

Samenspel Formeel - Informeel. Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink Samenspel Formeel - Informeel Vanuit ieders waarde en nieuw verhaal schrijven, 22-5-15, Jolanda Elferink 6/12/2015 Programma - Korte kennismaking; - Ontwikkelingen in de vrijwillige zorg; - Uitgangspunt

Nadere informatie

In de Haagse Context

In de Haagse Context Duurzame Zorg en Ondersteuning in de Buurt In de Haagse Context 10 december 2013 Loes Hulsebosch en Karen Duys Thematafel Haagse Context, programma Wat is de Haagse Context? Inhoudelijk, organisaties,

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg

Veranderingen in de zorg Informatiemiddag Veranderingen in de zorg Gemeente Baarn Waarom taken naar de gemeente? Landelijke overheid vindt dat de zorg te duur is geworden Wens om zorg dichter bij mensen te regelen Uitgangspunt

Nadere informatie

Nieuwe tijden ander sociaal werk. Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014

Nieuwe tijden ander sociaal werk. Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014 Nieuwe tijden ander sociaal werk Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014 Inhoud van het verhaal Nieuwe tijden - complexiteit De improvisatiemaatschappij Sociaal domein - Meer

Nadere informatie

2015 Jeugdzorg naar Wmo...

2015 Jeugdzorg naar Wmo... 2015 Jeugdzorg naar Wmo... Veel gemeenten ervaren jeugdzorg als een mistig en grijs gebied waar ze moeilijk grip op krijgen. U heeft uw handen vol aan het bepalen van visie, beleid en natuurlijk uw huidige

Nadere informatie

Overheden als moderne opdrachtgever

Overheden als moderne opdrachtgever Overheden als moderne opdrachtgever Organisatorische randvoorwaarden voor professioneel opdrachtgeverschap bij nieuwe samenwerkingsvormen bij Waterschappen Prof.dr.ir. Marleen Hermans, TU Delft, Bouwkunde,

Nadere informatie

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein Louis Litjens - Projectdirecteur Ramon Testroote - Wethouder Louis Louis Litjens Ramon Testroote - Wethouder Ramon Testroote Litjens - Projectdirecteur Projectdirecteur Wethouder Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie!

De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! De bibliotheek draagt actief bij aan preventie en participatie! 2 Wat speelt er? 3 De drie decentralisaties en de kanteling in het sociaal domein Willen we echt een inclusieve samenleving bouwen waar iedereen,

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders

Burgemeester en wethouders Burgemeester en wethouders Memo Aan : gemeenteraad Van : College van burgemeester en wethouders Datum : 17 december 2013 In afschrift aan : Saskia Visser, Ted Benschop, Wilma van Wensem Zaaknummer : 8754

Nadere informatie

Bewoners gaan het doen...

Bewoners gaan het doen... De complexiteit van de eenvoud De beproefde Vijf Sterrenmethode, gebaseerd op vijf stappen en bijbehorende werktechnieken, inspelend op toeval, emotie en overmacht van het werken aan de sociale ontwikkeling

Nadere informatie

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt.

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt. Opmerkingen/verzoeken Meer leesbare versie Graag zouden we zien dat er een meer leesbare/publieksvriendelijkere versie van de verordening komt. Er wordt in dit stuk er al wel vanuit gegaan dat iedereen

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Even voorstellen. Clemens Huis in t veld Directeur. Niels Huismans Business Development

Even voorstellen. Clemens Huis in t veld Directeur. Niels Huismans Business Development Prepare to Connect Even voorstellen Clemens Huis in t veld Directeur Niels Huismans Business Development Hoeveel verschillende arbeidsrelaties voor externe professionals zijn er momenteel in Nederland

Nadere informatie

Robin: Strategisch denken en handelen 13 september 2012. Oplossingen binnen handbereik

Robin: Strategisch denken en handelen 13 september 2012. Oplossingen binnen handbereik Robin: Strategisch denken en handelen 13 september 2012 Communicati Coördina econnect tie Contro ie le Oplossingen binnen handbereik Introductie Robin Matteman, I4C-Connect. Ontzorgt zorgprofessionals:

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

Inkoop in het sociale domein

Inkoop in het sociale domein Inkoop in het sociale domein Inleiding o o o uitdaging in het sociale domein subsidie 2A / 2B-variant o bestuurlijk aanbesteden 1.0 o sociaal contracteren? inclusief organiseren? Uitdagingen Transitie

Nadere informatie

Memo aan raad over Wmo inkoop 2016 20 april 2015. Beste leden van de raad,

Memo aan raad over Wmo inkoop 2016 20 april 2015. Beste leden van de raad, Memo aan raad over Wmo inkoop 2016 20 april 2015 Beste leden van de raad, Onlangs hebben wij bijeenkomsten georganiseerd waarin u geïnformeerd bent over de wijze waarop wij vanuit de 12 deelnemende gemeenten

Nadere informatie

Schakelen tussen schaalniveaus sturen over organisatiegrenzen heen

Schakelen tussen schaalniveaus sturen over organisatiegrenzen heen Schakelen tussen schaalniveaus sturen over organisatiegrenzen heen Arbeidsmarkt regio (sub) Regio Gemeente Christiaan Gort Ad Baan 11 nov. 2015 Wijk 1 Programma 1 2 3 Participatiewet en schaalniveaus Afwegingen

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

Eigen Regie Maakt Zorg Beter

Eigen Regie Maakt Zorg Beter Eigen Regie Maakt Zorg Beter 31 maart 2011 Siska de Rijke Beleidsmedewerker Zorg CG-Raad Termen Zelfmanagement Eigen regie Eigen verantwoordelijkheid Deelnemer in plaats van afnemer Verbindende schakel

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

Datum 1 oktober 2013 Betreft Advies over het concept wetsvoorstel Langdurige Intensieve Zorg

Datum 1 oktober 2013 Betreft Advies over het concept wetsvoorstel Langdurige Intensieve Zorg > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport t.a.v. de heer Van Rijn Postbus 203 50 2500 EJ DEN HAAG 0530.2013118287 College voor zorgverzekeringen Pakket

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief #18 11 juli 2013

AVI-nieuwsbrief #18 11 juli 2013 AVI-nieuwsbrief #18 11 juli 2013 Beste lezers De decentralisaties komen steeds dichterbij. Gemeenten zijn druk met alle voorbereidingen. Want om de overgang in 2015 goed te kunnen maken, zou hun Wmo-beleidsplan

Nadere informatie

Sociaal wijkteam?!?! Marijke Versteeg Teamleider sociaal wijkteam Kruiskamp- Koppel. 15 april 2014

Sociaal wijkteam?!?! Marijke Versteeg Teamleider sociaal wijkteam Kruiskamp- Koppel. 15 april 2014 Sociaal wijkteam?!?! Marijke Versteeg Teamleider sociaal wijkteam Kruiskamp- Koppel 15 april 2014 In deze presentatie neem ik u mee in: de beweging in het Sociaal Domein in Amersfoort de praktijk van het

Nadere informatie

Samenvatting concept beleidskader gebundelde krachten

Samenvatting concept beleidskader gebundelde krachten Samenvatting concept beleidskader gebundelde krachten 0 Besluitnota ten behoeve van het college van burgemeester en wethouders voor het bespreekstuk om te komen tot beleidskader Gebundelde krachten. Leeswijzer

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Oktober 2011 Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Plan van aanpak TransitieBureau Inhoudsopgave Aanleiding Ambitie en Visie van het TransitieBureau Werkwijze TransitieBureau Activiteiten TransitieBureau

Nadere informatie

Meedoen naar Vermogen

Meedoen naar Vermogen Meedoen naar Vermogen Hier komt tekst 27 november 2014 Hier komt ook tekst Wat komt aan bod? Deel 1 Utrechtse aanpak Deel 2 Niemand tussen wal en schip, communicatie 28/11/2014 Deel 1 Deel 1 Utrechtse

Nadere informatie

Zelfregie en eigen kracht in de praktijk

Zelfregie en eigen kracht in de praktijk Zelfregie en eigen kracht in de praktijk 1 Lelystad 4 november 2013 Het sociale domein : wie wordt waar eigenlijk beter van en waarom? 2 Waar Lelystad voor staat (1) meer participatie en zelfredzaamheid

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 Inhoud van de presentatie 1.Wat zijn de belangrijkste trends 2.Hoe is het nu geregeld? 3.Hooflijnen nieuwe stelsel 4.PGB in de Wmo 5.Eigen bijdragen

Nadere informatie

High trust High penalty. Inzicht en externe oriëntatie

High trust High penalty. Inzicht en externe oriëntatie High trust High penalty Inzicht en externe oriëntatie Presentatie Hans Niemeijer, Strategisch Businesscontroller Antoine Nikkessen, Senior auditor / Risicomanager 1 Nu wordt een steeds groter deel van

Nadere informatie

Verbinden en vernieuwen op de 3D s

Verbinden en vernieuwen op de 3D s Verbinden en vernieuwen op de 3D s Kosten- en risicoverdeling binnen gemeentelijke samenwerkingsverbanden 20 februari 2014 Workshop Provincie Friesland Wat is het doel voor vandaag? Het herkennen van kansen

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF

RAADSINFORMATIEBRIEF RAADSINFORMATIEBRIEF Onderwerp: Transitie jeugdzorg inkoop Registratienummer: 00523307 Datum: 25 juni 2014 Portefeuillehouder: M. Schlösser Steller: E. Meulman Nummer: RIB-MS-1407 1. Inleiding Per 1-1-2015

Nadere informatie

#Durftevragen en #Durftegeven

#Durftevragen en #Durftegeven #Durftevragen en #Durftegeven Over meedoen, welzijn, eigen kracht en solidariteit Otwin van Dijk wethouder Doetinchem Waar hebben we het over? De toestand volgens Wmo Eigen kracht en solidariteit Minder

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Eenvoudiger van bijstand naar baan

Eenvoudiger van bijstand naar baan Informatieblad Eenvoudiger van bijstand naar baan De huidige arbeidsmarkt vraagt om flexibiliteit. Met Flextensie kunt u bijstandsgerechtigden in uw gemeente tijdelijk of deeltijdwerk bieden. Zo groeien

Nadere informatie

Samenwerken als sleutel in de Transitie Langdurige zorg

Samenwerken als sleutel in de Transitie Langdurige zorg Samenwerken als sleutel in de Transitie Langdurige zorg Navigeren in een nieuw zorglandschap Dr. Wilfrid Opheij Kasteel Vanenburg, Putten 20 juni 2014 Common Eye 23-6-2014 Drie aanvliegroutes.. Waarom

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding pagina 2

Inhoudsopgave. Inleiding pagina 2 Inhoudsopgave Inleiding pagina 2 Hoofdstuk 1 Uitgangspunten Transformatie pagina 3 1.1 Mogelijkheden burger centraal pagina 3 1.2 Inclusief beleid pagina 3 1.3 De kracht zit in de nulde lijn pagina 3 1.4

Nadere informatie

De kunst van samen leven in de gemeente Renkum, de transformatie. Kadernota Sociaal Domein

De kunst van samen leven in de gemeente Renkum, de transformatie. Kadernota Sociaal Domein De kunst van samen leven in de gemeente Renkum, de transformatie Kadernota Sociaal Domein Vastgesteld d.d. 21 oktober 2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding De kunst van samen leven, de transformatie...

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo-bijeenkomst Hoorn (8 februari 2012) Transitie: wat verandert er? Regeer-

Nadere informatie

de toekomst gestalte geven. [ Leaders of Influence ]

de toekomst gestalte geven. [ Leaders of Influence ] de toekomst gestalte geven. [ Leaders of Influence ] 2 Leaders of Influence»Het hoogste loon voor onze moeite is niet hetgeen wij daarvoor krijgen, maar hetgeen wij er door worden.«john Ruskin Leaders

Nadere informatie

ons kenmerk ECSD/U201400672 Lbr. 14/014

ons kenmerk ECSD/U201400672 Lbr. 14/014 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Inkoop Jeugd-GGZ door gemeenten uw kenmerk ons kenmerk ECSD/U201400672 Lbr. 14/014 bijlage(n) datum 18 maart

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013

Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 November 201 Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. Mens & Maatschappij, Volwassenen & senioren en Sociale Zekerheid Uitvoeringsprogramma Wmo 2013 Mens & Maatschappij,

Nadere informatie

Woonzorgcentrum. Meerjarenbeleid woonzorgcentrum Sint Anna 2012-2016

Woonzorgcentrum. Meerjarenbeleid woonzorgcentrum Sint Anna 2012-2016 Woonzorgcentrum Meerjarenbeleid woonzorgcentrum Sint Anna 2012-2016 Uniek zijn en uniek blijven Vanaf de oprichting van Stichting Sint Anna in 1976 door de Zusters van Julie Postel, is het woonzorgcentrum

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg

Veranderingen in de zorg Veranderingen in de zorg Moet ik mij zorgen maken? Else Nobel Waarom het stelsel veranderen? Mensen vullen kwaliteit van leven bij het ouder worden in als: zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen met

Nadere informatie

Decentralisatie van AWBZ naar Wmo in Zuid Limburg

Decentralisatie van AWBZ naar Wmo in Zuid Limburg Decentralisatie van AWBZ naar Wmo in Zuid Limburg Nieuwsbrief oktober 2013 Van inhoudelijke verkenning naar beleidsvoorbereiding In februari van dit jaar ontving u de laatste nieuwsbrief van het project

Nadere informatie

OMGAAN MET ALS MEER- SCHALIG- HEID GEMEENTEN OPDRACHT- GEVER ESSAY

OMGAAN MET ALS MEER- SCHALIG- HEID GEMEENTEN OPDRACHT- GEVER ESSAY GEMEENTEN OMGAAN MET ALS MEER- OPDRACHT- SCHALIG- GEVER HEID Straks zijn gemeenten verantwoordelijk voor een groot deel van de zorg en het welzijn van haar inwoners. Zij moeten dan diensten voor begeleiding,

Nadere informatie

Bijlage Informatiedocument. Beschermd Wonen Brabant Noordoost-oost

Bijlage Informatiedocument. Beschermd Wonen Brabant Noordoost-oost Bijlage Informatiedocument Brabant Noordoost-oost 1 Inleiding: Vanaf 1 januari 2015 zal de huidige langdurige intramurale Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) niet langer meer onderdeel zijn van de AWBZ.

Nadere informatie

Overlegtafel HBH gemeente Utrecht 3 september 2014 overlegronde 1

Overlegtafel HBH gemeente Utrecht 3 september 2014 overlegronde 1 Overlegtafel HBH gemeente Utrecht 3 september 2014 overlegronde 1 Hier komt tekst Ingangsdatum 1 januari 2015 Hier komt ook tekst Agenda 9.00 9.15 uur Voorstelronde 9.15 9.30 uur Toelichting op het proces

Nadere informatie

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo Mieke Biemond Inhoud presentatie Kern- en knelpunten van de nieuwe Wmo Vrijwilligers in Nederland Toekomstagenda Informele zorg

Nadere informatie

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars hoe organiseer ik dat

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars hoe organiseer ik dat Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars hoe organiseer ik dat Dag 1: 7 mei Dag 2: 21 mei Terugkomdag: 20 juni (kantoor Menzis) en 25 juni (kantoor De Friesland) Waarom deze Masterclass Regeerakkoord

Nadere informatie

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam Perceelbeschrijving Jeugd en gezinsteam Samenwerkende gemeenten Holland Rijnland: Alphen aan den Rijn Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie