bulletin voor de huisartsopleiders HOVUmc

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "bulletin voor de huisartsopleiders HOVUmc"

Transcriptie

1 bulletin voor de huisartsopleiders HOVUmc jaargang 12 nr. 2 september 2012 huisartsopleiding impressies juni 2012 novembermodule MAAS-globaal in Papiamento

2 Inhoudsopgave Colofon Hao-proVUssioneel is een bulletin voor alle huisartsopleiders van de Huisartsopleiding van het VUmc en verschijnt twee keer per jaar. Op het hao-deel van onze website zijn de oude jaargangen terug te vinden: Redactie: Angelika Raths Sylvia Vlak Illustraties: Rick Dros Foto s: Wilfred de Boer Jan de Heer Angelika Raths Eddy Rijk Sacha Vink Sylvia Vlak foto Hans van der Voort op pag. 35 copyright NHG, Margot Scheerder Basisontwerp omslag: Roland van Helden bno, Amsterdam Opmaak: Sylvia Vlak Huisartsopleiding VUmc OZW-gebouw De Boelelaan HV Amsterdam tel deadline kopij voor het maartnummer 2013 is 17 december In beeld Hoofdzaken Novembermodule 2012 Foto's junidagen Doorn Impressies leergangen 1 t/m 4 Foto's junidagen Doorn Impressies leergang 5 Foto's junidagen Doorn Mindfulness voor huisartsopleiders Aankondiging Suriname 2013 HaDiDoc De route van een zieke aios MAAS-globaal op Aruba Trots op Prikbord Agenda Insider Welkom/Uitzwaaien In memoriam Hans van der Voort 2

3 In beeld Angelika Raths Dat we jullie figuurlijk in beeld hebben moge duidelijk zijn. De huisartsopleiding van ons instituut steekt veel formatie-tijd, betrokkenheid en deskundigheid in de scholing, begeleiding en ondersteuning van opleiders. Dat gebeurt al vanaf het begin van deze opleiding. Hans van der Voort, die tot ons verdriet op 26 juli is overleden, heeft hier een belangrijke bijdrage aan geleverd. De toen ingeslagen koers is nog steeds richtinggevend. Persoonlijk contact, oog voor de mens in de beroepsrol en een goede relatie met ieder van jullie ligt ons na aan het hart. Waarom? Omdat werkomgeving ook leefomgeving is. Je brengt er veel tijd van je leven in door en je neemt jezelf als hele persoon mee. Zeker in mensvakken, zoals huisartsgeneeskunde en onderwijs. Goede relaties helpen bij werken, leren en leven. Wij hopen dat jullie zo naar aios kijken en ik vind dat wij als instituut daarin ook het voorbeeld moeten geven. (Zou ik dat wel zo opschrijven? Daar ligt de lat dan. Oei, wie schiet er nou allemaal een voorbeeld te binnen waar dat helemaal niet zo goed is gelukt? Maar goed, dat hoort er ook bij: fouten maken en daarmee omgaan.) Ik ga er vooralsnog van uit dat we maar één leven beschikbaar hebben, dus laten we dat vooral zo aangenaam mogelijk invullen met z n allen. Als ik terugdenk aan onze meerdaagse in juni en naar de kiekjes kijk, komen we aardig in de buurt. Dit is de sfeer waarin mijns inziens geleerd en geleefd kan worden. 24 jaar geleden was de keuze van de basisschool van mijn dochter (mede) ingegeven door het feit dat directrice en leraren alle leerlingen bij naam kenden. Niet om het feit op zich, maar omdat het stond voor een attitude: elkaar kennen, bij voorkeur in wie je bent en wilt zijn. De grootte van ons opleidersbestand, ca. 240, komt inmiddels aardig overeen met het aantal leerlingen op die basisschool toen. Mijn doel is hetzelfde: laten we elkaar op z n minst bij naam kennen. Omdat wij elkaar niet dagelijks zien, is daar wel wat hulp bij nodig. Het gezicht bij de naam kunnen we meestal wel opzoeken in Hagsys. Als je alleen nog de voornaam weet, is het al lastiger en omgekeerd gaat het helemaal niet. Vandaar dat ik zo n anderhalf jaar geleden begonnen ben van iedere huisartsopleider een portretje te maken. De bedoeling is iedereen van jullie ook letterlijk in beeld te hebben. En dat hebben jullie geweten. Was je net over de eerste onwennigheid in de oriëntatiecursus heen, moest je poseren en je weer lekker opgelaten voelen. Zat je op de paralleldag even rustig met je collega s te lunchen, werd je lastiggevallen door ondergetekende persmuskiet, die je zo nodig voor de lens moest sleuren. Jullie deden geduldig mee. Heb ik nog wat tussen m n tanden?, Zit mijn haar een beetje?, Uitgerekend vandaag die pukkel, sputtert mijn slachtoffer en tovert uit de binnenzak een camouflagestick tevoorschijn! Je bent professioneel of je bent het niet. Voor sommigen was het een beproeving - sorry. Voor mij, veilig áchter het toestel, waren het meer dan tweehonderd leuke, kleine, individuele ontmoetingen. Een aanleiding het even te hebben over het nieuwe gezondheidscentrum, de recente aios, de verhuizing, de eigen ruimte voor supervisie, de cursus, een ontkoppeling, de kinderen of over fotograferen als hobby: Beter op afstand en inzoomen, anders wordt de neus zo n kokkel. 3

4 Deze adviseur heb ik later opgebeld om te vragen of hij geen zin had in juni mee te fotograferen voor de provu. Had hij wel en zijn collega ook. Leuk! Hoe meer zielen, hoe meer vreugd. Dankzij Eddy, Wilfred en Sylvia Vlak hebben we voor dit nummer een rijke beeldenoogst. Heb jezelf ook fotografische talenten en een goede camera, geef je op bij Sylvia of mij. Zo wordt de provu nog meer een blad van hao s voor hao s. Van iedereen tussen de drie tot twintig shots. Op jacht naar het moment waarop het ijs breekt, waarop de persoon zichtbaar wordt, die ik denk dat het is, waarop de glinster in de ogen zit of waarop iemand er gewoon mooi uitziet. Kikken als dat lukt. Kleine ontmoetingen Sommigen wilden samen uitzoeken, anderen, allang blij dat zij ervan af waren, lieten de keuze aan mij over. Waarvoor zijn de foto s eigenlijk? Voor onze groepsoverzichten, voor publicaties in de provu (hoge resolutie) en voor mijn hao-smoelenproject: al jullie portretten met namen op alfabetische volgorde op één muur van het instituut. Zodat wij af en toe kunnen spieken als de naam bij een gezicht ons niet te binnen wil schieten. Maar ook als statement: laten zien wie het leeuwendeel van de huisartsopleiding voor zijn/haar rekening neemt. Samantha is nog op zoek naar een geschikt ophangsysteem (tips zijn welkom). De bedoeling is dat de hao-portrettengalerij voor het eind van dit jaar gerealiseerd is. En uiteraard zijn de foto's ook voor jullie zelf beschikbaar. Wie het zijne/ hare wil hebben, bv voor de actualisering van het eigen profiel, kan het bij Sylvia Vlak opvragen. Een (niet alfabetische) selectie alvast op de buitenkant van dit nummer. Het liefst hadden we natuurlijk iedereen op de cover gezet, maar dan waren de koppies tot microscopische proporties geslonken. Nu staan er 66 als representanten voor de hele groep. Ongeveer evenveel vrouwen als mannen, van piep tot doorgewinterd, van moet-nog-beginnen tot stoptbijna. Het grote aantal ex-aios is voor mij, oude rot, een speciaal plezier. Ik krijg gewoon een goed humeur van deze omslag. Een bont palet. Hoe krijgen we nu nog wat meer culturele kleur in beeld? hao-coördinator 4

5 Hoofdzaken Nettie Blankenstein Er zijn weer boeiende ontwikkelingen gaande in de opleiding, die ook jullie als hao s betreffen. Nieuwe selectieprocedure Wij gaan aios voor de startdatum maart 2013 selecteren volgens een nieuwe procedure. Naast de brief en het gesprek wordt van de kandidaten volgens drie extra bronnen informatie verzameld. Dit geeft naar verwachting een completer beeld van de (on)mogelijkheden van de kandidaat. Wij verwachten dat hiermee de selectie bij de toegang verbetert én dat bij de start van de opleiding de keuze van de concrete opleidingsdoelen beter gemaakt kan worden. Dit resulteert er wel in dat de nieuwe procedure uitgebreider is, verspreid over twee dagen per kandidaat. Een ander belangrijk verschil is dat het trio aios, opleider en docent uit elkaar gehaald wordt. De docenten nemen samen met een testpsycholoog de vragenlijst af. De aios en opleiders beoordelen samen de simulatiegesprekken. Op dag 1 worden de LHK en de SJT (Situational Judgement Test) afgenomen onder examencondities. Op dag 2 volgen de interviews en de simulaties. Bij de beoordeling worden alle 4 beoordelingen betrokken. De beoordeling van de LHK en de SJT is aanvullend. Het interview en de simulatieconsulten. worden als leidend gezien. De leden van de selectiecommissies (hao s, aios en stafleden) krijgen in oktober een training. De selectieweek is in week 43. Dit is de herfstvakantieweek voor regio Noord. Dat is niet voor iedereen handig. Zo moet helaas een paralleldag die in deze week gepland stond worden verzet. Ook zijn er deze week geen terugkomdagen, zodat de aios hun hele werkweek in de praktijk zijn. Academisering De kern van academisering is dat we de samenhang tussen opleiding, onderwijs, onderzoek en zorginnovatie in de netwerkpraktijken gebruiken om het niveau van de huisartsenzorg te verhogen. Voor de huisartsopleiding betekent dit dat al ontwikkelde huisartsgeneeskundige kennis optimaal doordringt in de opleiding en dat de opleiding bijdraagt aan het ontstaan van nieuwe relevante kennis. Niet toevallig schrijf ik hier optimaal en relevant. Daar hoort bij dat we op basis van praktijkvragen actief zoeken naar kennis (PICOs), maar ook dat we samen met een patiënt kritisch wegen hoe die kennis voor deze individuele patiënt of dit specifieke probleem bruikbaar kan zijn, en dat we kritisch meekijken naar de relevantie van onderzoeksprojecten. Dit jaar hebben al een aantal hao s op de paralleldag geoefend met het zoeken van vakliteratuur op internet en het inbrengen van wetenschappelijke vorming in leergesprekken. Docenten krijgen vergelijkbare scholing aangeboden. Aanwezige expertise zetten we graag in binnen de opleiding. Diegenen onder jullie die bijv. kaderhuisarts zijn en een bijdrage willen leveren aan de opleiding wil ik uitnodigen hier eens over te komen praten. Onder de docenten zit een flink aantal kaderartsen (in wording). We missen nog kaderhuisartsen Diabetes Mellitus en Bewegingsapparaat. Als je overweegt een van deze opleidingen te gaan doen en je expertise in wilt zetten binnen de opleiding, kom dan eens praten over mogelijke tegemoetkoming in de kosten. Dit jaar zijn 3 nieuwe aiotho s gestart met een gemengd opleidings- en 5

6 onderzoekstraject, een vierde komt eraan. Dan hebben we negen aiotho s in actie. Zij zijn niet alleen de huisarts-onderzoekers van morgen, ook in hun opleidingsgroep kunnen ze een wetenschappelijke verdieping brengen en niet te vergeten in hun opleidingspraktijk. Stafleden met nieuwe taakgebieden Tjitske Dijkstra volgt Willem Feijen op als arbo-contactpersoon voor zieke aios. Op pagina 27 geeft Tjitske een indruk van de route van een zieke aios. Daar staat ook hoe ik als hoofd achteraf kan beslissen in hoeverre een re-integratieperiode met terugwerkende kracht mee mag tellen als opleidingstijd. De voorwaarden daarvoor zijn nu concreet omschreven. Renée Weersma heeft het aandachtsgebied aios op de post overgenomen van Eddy Reijnders. Dit jaar wordt de leidraad dienstdoen verder geïmplementeerd. Renée en Eddy zullen samen een cursus waarnemend opleider op de post opzetten. Als je als hao zelf weinig diensten doet, zodat je aios met jou niet aan 5 diensten per kwartaal komt, kun je een hidha/maatje, maar ook een vaste waarnemer op de post vragen de cursus te doen. Daar kunnen ze leren hoe ze als vervanger van de eigen hao verantwoord dienst kunnen doen met een aios. Zij realiseren zich bijvoorbeeld soms niet welke juridische verantwoordelijkheden ze hebben t.o.v. de aios die onder hun leiding dienst doet. Ook de onderwijscoördinatoren op de post zijn beschikbaar om als waarnemend opleider dienst te doen met jouw aios. Chris Rietmeijer wordt voorzitter van een nieuw op te richten plaatselijke werkgroep Arts-Patiënt-Communicatie. Deze werkgroep gaat belangrijke vernieuwingen voor het APC-onderwijs uitwerken, die mede door Chris in de landelijke werkgroep APC zijn voorbereid: APC dient beoordeeld te worden in relatie tot het doel dat de huisarts/aios in het betreffende consult wilde bereiken, het onderwijs APC wordt zoveel mogelijk geïntegreerd met de medische inhoud en de hao wordt kernleermeester APC die hiertoe door het instituut wordt toegerust en ondersteund. Bij deze nieuwe taakverschuiving tussen instituut en hao s pas ook dat hao s invloed hebben op de uitwerking van de plannen. Chris schrijft in deze provu meer over de APC ontwikkelingen (zie Prikbord), en nodigt je uit je op te geven als hao-lid van de werkgroep. Tip: overdracht aios van eerste naar tweede huisartsenstage Soms wil een hao die een 1e-jaars aios heeft opgeleid indrukken of tips doorgeven aan de hao van het 3e jaar, of wil de hao 3e jaar informatie van de hao 1e jaar. Direct persoonlijk contact komt niet makkelijk tot stand, zeker niet van hao 1e jaar naar (nog onbekende) hao 3e jaar. Verschillende hao s bepleiten een apart overdrachtsformulier. Nu probeer ik in onze al zo papierrijke opleiding juist het aantal formulieren te beperken, dus liever moedig ik alle hao s 1e jaar aan om op het bestaande 10emaands beoordelingsformulier hierop te anticiperen en de vrije tekstruimte uit te buiten om inhoudelijke indrukken en tips voor de volgende stage aan de aios mee te geven. Ook de achterkant mag beschreven worden! Ten tweede kun je vermelden dat je het waardeert als de hao 3e jaar contact met je opneemt; zet je contactgegevens erbij. De hao 3e jaar kan de continuïteit bevorderen door aan het begin van de stage met de aios het beoordelingsformulier van het 1e jaar door te spreken. Eerste aios voltooien huisartsopleiding Aruba Het project Versterking huisartsenzorg Aruba bereikt op 1 september a.s. een mijlpaal: de drie eerste aios die in 2009 als pioniers zijn begonnen aan de mede door ons opgebouwde huisartsopleiding Aruba, krijgen dan hun certificaat. De opleiding gaat door, ook voor 2013 zijn al enkele nieuwe aios geselecteerd. Het project bereikt een nieuwe fase, de opleiding is eraan toe organisatorisch ingebed te worden in een zelfstandig onderwijs-/ opleidingsinstituut op Aruba. Piet Schoonheim draagt hieraan ook na zijn pensionering, als projectleider Aruba, nog zijn steentje bij. Het ligt in de bedoeling dat didactische ondersteuning vanuit onze opleiding, zoals Angelika, Jolijn en Karin de afgelopen jaren hebben geboden, voortgezet kan worden evenals onze bijdrage aan de nascholing van huisartsen. 6

7 Berichten uit de hao-kwaliteitscommissie Novembermodule 2012 Titel cursus Doelgroep ASTMA/COPD, WAT KUNT U ERMEE? Opleiders van alle leergangen die in juni 2012 niet deel hebben genomen aan de didactische scholing Cursusdagen woensdag/donderdag 14 en 15 november 2012 Docenten Competenties Inhoud cursus Thema s Werkwijze Barend van Duin (kaderhuisarts astma/copd) in samenwerking met andere kaderhuisartsen astma/copd De opleider 2.1 realiseert een evenwichtige en uitdagende werk-leerplek 3.2 stemt het eigen handelen af met andere betrokkenen bij de ondersteuning van de aios 4.1 organiseert personeelsinzet, middelen en informatiestromen zodanig dat er efficiënt gewerkt en geleerd kan worden Na deze tweedaagse cursus kun je: vertellen welke inhoudelijke ontwikkelingen er rond astma en COPD spelen en wat je daarvoor moet aanpassen in jouw medisch handelen en jouw praktijkvoering op basis van anamnese, spirometrie en klinisch beeld onderscheid maken tussen astma, COPD en de mengvorm van beide na de diagnostische fase een optimaal behandelplan maken voor de patiënt in gesprek met een patiënt dit behandelplan bespreken, je oriënteren op de persoonlijke streefdoelen van de patiënt en afspraken maken over waar in de komende periode aan gewerkt gaat worden door de patiënt de do s en dont s van motiverende gespreksvoering benoemen; en uitleggen hoe je een gewenste gedragsverandering bij een patiënt of bij een aios faciliteert dan wel belemmert de meest relevante comorbiditeiten bij COPD benoemen aandachtspunten voor taakverdeling en werkafspraken met de praktijkondersteuner(s) in jouw praktijk benoemen uitleggen hoe je er voor gaat zorgen dat de aios actief bij de zorg voor astma- en COPDpatiënten betrokken wordt en hoe jij en jouw praktijkondersteuner de aios hierbij gericht kunnen begeleiden up-to-date medisch handelen bij COPD, wat wil ik aanpassen? hoe krijgen we de patiënt mee in het moois wat we bedenken? samenwerking opleider-poh-aios; hoe leert de aios over Astma/COPD en hoe organiseer je dat? kennisoverdracht via presentaties, oefeningen en workshops oefenen van motiverende gesprekken met patiënten en aios samenwerkings- en organisatieaspecten onder de loep nemen en uitwerken LORENZO 7

8 Het basiscurriculum Leergang 0 t/m 4 Foto's junidagen Doorn 8

9 9

10 Het basiscurriculum Leergang 0 t/m 4 Leergang 1 De Duizendpoot Elvira van Gemerden Wij duizendpootjes zetten koers naar een uitgekiend programma vol zelfevaluatie, indringende vragen, en handige tips. Zelfs wetenschappelijke onderbouwing bleef ons niet bespaard (Silverman??). Ik weet nu in ieder geval van één collega dat ik die vóór een zekere coffeïnebloedspiegel bereikt is nooit moet storen. Een take home message van belang natuurlijk. Docenten Jolijn en Karin dirigeerden ons door het behoorlijk volle programma met flair en relativering. Misschien is hao zijn dan toch wat minder zwaar dan het op papier lijkt? Sorry, op de website van de HOVUmc. We zijn wel modern, toch? Duizendpoot: geleedpotige behorend tot de klasse der Chilopoda. In Nederland 37 soorten inheems. Maximaal 200 segmenten, meest 15 tot 50 segmenten, met aan ieder segment 1 paar poten. Jagers en vleeseters. Giftig. Achterwacht geregeld: check. Routeplanner: Check. Tandenborstel: check. Video op usbstick:..ehh. Gelokt door de zoete dennengeur klopten we aan bij hotel Zonheuvel. Het prachtige koetshuis deed mijmeren over vroeger tijden. Visite rijden in een koets, hoe moet dat zijn geweest? Wie zou hier hebben gewoond? Hoe verdienden ze de kost? Enig gegoogle leverde op dat dit landgoed in het bezit was van Maarten Maartens, pseudoniem voor Jozua Marius Willem Schwartz, , in zijn tijd een redelijk succesvolle schrijver. Hij trouwde heel handig met een volle nicht van hem, Anna van Vollenhoven, die welgesteld genoeg was om hem rustig aan zijn literaire carrière te laten werken. Het mooie landhuis Zonheuvel werd later omgedoopt in het Maarten Maartenshuis. Een diverse groep huisartsen: eenlingen, stellen, groepspraktijkers, snelle jongens en bedachtzame meisjes, alles was vertegenwoordigd met als gezamenlijk doel een heel goede opleider worden. Of: een nog betere opleider worden. Want zeg nou zelf, we doen al zoveel moois. De Video Van Het Eigen Consult: zoals wel vaker confronterend en een zeer leerzaam rollenspel. Na deze dag was het een eitje om door de bomen het bos te bewonderen en valkuilen te vermijden. Struikelend over joggende huisartsen en stokpaardjes, en nagestaard door het lokale hertje op naar het diner: tijd voor social talk en opzwepende theorieën over onze oranje boys. Dag twee leverde ook weer genoeg stof voor harde actieplannen en concrete handvaten, waarvoor dank. Wij moderne huisartsen puzzelden ons door Blackboard en als toetje een popje. Is smart(i) nu hetzelfde als (a)dartn? Heel VU, heel nuttig. Geïnspireerd door alles en weer opgeladen zeiden we gedag. In colonne reden we huiswaarts. Duizend schoentjes in de kast, voetjes omhoog. Aios, here we come! Misschien goed om te weten dat de duizendpoot in diverse andere talen honderdpoot heet. Een aanzienlijke taakverlichting. Veel bekenden (we worden wel grijs zeg), nooit geweten dat er zoveel huisartsen tegelijk zouden zijn. Na een warm welkom en een vlammende toespraak van Henriëtte van der Horst tijd voor opsplitsing. Vol verwachting klopte mijn hart want de uitnodiging was vooral gevuld met routes en vermaningen over de mee te nemen video s. Wat stond ons toch te wachten? Ik had de hao-provussioneel nog op de leesstapel liggen, daarin bleek natuurlijk van alles te staan. groep 1A 10

11 Leergang 2 Leergesprekken Inez de Vries Bij aankomst in de zaal treffen wij een keur aan gereedschap op de grond. Tja, wat te kiezen? Onze begeleiders hebben hun eigen tool meegenomen: Karol een paletmesje en Angelika een zaklampje om hier en daar iets uit te lichten. We kiezen een stuk gereedschap. De schroevendraaier blijkt gebruikt te kunnen worden om het fundament van de huisartsgeneeskunde eens stevig vast te schroeven. De meetlat om de tekorten bij de aios te meten. Een direct reagerende huisarts neemt een hamer om NIET te gebruiken maar voor zich neer te leggen. Het gesprek komt op gang. Wat zijn onze ervaringen en wat willen we graag leren? De ballon moet niet opgeblazen worden door de opleider, dat is intimiderend voor de aios en hij/zij leert er niets van. En hoe vinden we dan de balans tussen de inbreng van de aios/ama en die van de opleider? Iedereen blijkt dit lastig te vinden. "De aios wil wat leren, maar de opleider wil ook wat kwijt" Karol De meeste aanwezigen hebben inmiddels hun tweede aios/ama. Het is duidelijk dat de tweede heel anders is dan de eerste: scherper, meer gestructureerd, of juist niet. Soms komt er spontaan weinig hulpvraag naar boven. Wat dan? Moet je het dan maar afdwingen? Doorvragen is een kostbaar gereedschap, het geeft blijk van aandacht en belangstelling. Niet alleen in het arts-patiëntcontact maar ook in de setting van een leergesprek. Karol leert ons dat een leergesprek een kop, romp en staart moet hebben. Het echte werk gebeurt in de romp, maar pas als de kop eraf is! Zorg dus voor een duidelijke agenda voordat je begint. We bespreken meegenomen leergesprekken en de ALVU. De agenda s kunnen explicieter en zorg zo mogelijk voor een vervolg in de tijd. Blijf in de gaten houden of je op de goede weg bent. Waar doe je een leergesprek? Al etende/in de sauna/ op het strand/achteruitrijdende in een jeep? Alles kan, maar besef wat de situatie met je doet. Na de agenda (kop) begint het exploreren (romp). Zoek een leervraag van de aios/ama. Op een ingebrachte video-opname dansen ama en opleider om elkaar heen. Dat is niet zo n goed idee. Benoem het direct als je voelt dat het niet goed gaat, of begin gewoon opnieuw. Buiten doen we een vreselijke oefening waarbij we om de beurt elkaar moeten leiden. Ogen en mond dicht. Kun je de ander leiden en kun je jezelf laten leiden? Hoe voelt dat? Word je na vijf minuten al zweterig of ben je helemaal niet in staat je te laten leiden? "Leergesprek is een containerbegrip" Angelika Alles kan een leergesprek zijn: consultbespreking, themagesprek, dagrapportage, video-nabespreking of consultatie. In de loop van het jaar kun je de inhoud van leergesprekken veranderen. Bouw eens een rollenspel in, bespreek e.e.a. eens lopend naast elkaar, of doe aan modeling. Bij een beginnende aios kun je heel goed het uur in tweeën delen. Als kers op het toetje bekijken we de opname van opleider Sharline Vis met haar aios op Aruba. We leren van haar geduld en gevoelsreflecties. Maar dat er sprake is van een gezel-leermeestersituatie wordt ook duidelijk in deze dialoog, en daar is niks mis mee. De tweede dag verdiepten we ons in het onderwerp doorvragen. Dit keer bij de collega van wie je een opname van een leergesprek samen bekeek. Het Droste-effect dringt zich op, ook wel de dubbele bodem. De aios ziet een patiënt, heeft een vraag (die moet soms boven water komen), opleider exploreert, etc. Dat staat dan weer op een volgende video. Die bekijk je weer met een hao-collega, die commentaar geeft op hoe jij exploreert. Het blijkt moeilijk in de goede laag te zitten, niet in de valkuil te stappen en na te gaan of de aios/ama wel een goed consult voert. Onthutst besluit een collega dat er nog veel te leren valt, ook voor een ervaren huisarts. Het contact aios-opleider is toch echt anders dan opleider-collegaopleider. Tot slot besluiten we dat het boek Het medisch ambacht achterhaald is en van de boekenlijst af moet. We krijgen nog een hand-out uit Opleiden en leren in de huisartspraktijk en de roos van Leary en adviseren Karol en Angelika zelf een boek te schrijven. 11

12 Het basiscurriculum Leergang 0 t/m 4 Leergang 3 De Bijsluiter Jan Mehrtens De Bijsluiter, wat voor associaties heb je hierbij? De vraag wordt opgeworpen en een aantal van ons is verbaasd als het over onze eigen gebruiksaanwijzing blijkt te gaan. Onze diversiteit in hoe wij leren en hoe wij communiceren. Deze eerste tweedaagse maken wij een start in het ontdekken hiervan en leren we meer over de consequenties van ons gedrag en het effect hiervan op onze aios. Hoe zeer wij van elkaar verschillen blijkt alvast uit de manier waarop wij ons presenteren middels een uitgekozen ansichtkaart. Chris neemt ons aan de hand en leidt ons de leercirkel van Kolb rond. Vervolgens ontmoeten wij elkaar in het midden van de ruimte, waarbij we met ogen dicht ons vastgrijpen aan twee handen aan de overkant. Met het ontwarren van de ontstane knoop observeren we onszelf en elkaar; verschillende stijlen worden zichtbaar. We verdelen ons in vier groepen op basis van onze leerstijlen en de denkers, dromers, beslissers en doeners worden onder de loep genomen. Dit geeft veel helderheid. De dromers houden van ruimte, de denkers vinden zichzelf verantwoord en doordacht, de doeners pakken aan en door en de beslissers bewaren het gezag. Tussendoor doen we rollenspelen met situaties waar we tegenaan lopen. Zo proberen we o.a. onze oorspronkelijke leerstijlen wat op te rekken naar naastgelegen terrein en krijgen suggesties hoe dit aan te pakken met onze aios. Verschillende thema s passeren en maken bij iedereen wel iets los. Chris en Angelique stellen vragen die richting geven aan ons innerlijke proces. Regelmatig staan we stil bij onze persoonlijke leerdoelen, waar willen we verder in komen? We besluiten de eerste dag met een boswandeling waarbij we in tweetallen met elkaar luisteren, samenvatten en doorvragen over enkele voorgelegde onderwerpen. Dag 2 openen we met een meditatieoefening en maken we kennis met de leer van Pinto. Vervolgens komen de twee groepen samen en ervaren we hoe het is om niet ja maar maar ja en te zeggen, als hulpmiddel voor het communiceren bij belangentegenstellingen. Aan de hand van het sinaasappeldilemma leidt Willem ons zwierig door het onderhandelingsmodel volgens Harvard dat ons helpt om met behoud van de relatie tot een zo groot mogelijk resultaat te komen. Hoe wij zelf staan in onderhandelingssituaties komt uitgebreid aan bod. In hoeverre drukken we door, geven we toe of ontlopen we de dans? Hoe komen we dichterbij de situatie waarin we samenwerken en confronteren, waar moeten we aan sleutelen om ons hiernaartoe te bewegen? Nog enkele rollenspelen, rondjes, een wandeling in het bos, de laatste aanwijzingen van Angelique en Chris en het wordt helder wat we komend half jaar willen ontwikkelen c.q. uitproberen. Zeven maal succesvol ander gedrag en we mogen effect verwachten, een nieuwe groef is ontstaan. We sluiten een geanimeerde tweedaagse af, rijk aan behulpzame info, uitwisselingen, indrukken en ervaringen. 12

13 Leergang 4 Doorstart Maarten van Bergeijk De Grote Zaal in het Maarten Maartenshuis. En zo zit ik weer in leergang 4. Wat bedremmeld moet ik de groep melden dat ik eerder gezakt ben, toen te veel afwezig geweest (volgens de VU!) en dus moet het nu nog een keer. Een niet zo grote (9) en gevarieerde groep, een aantal deelnemers trekt al sinds leergang 1 met elkaar op, daarnaast een aantal zij-instromers. De verwachtingen lopen al evenzeer uiteen, met behulp van snoepjes wordt het verduidelijkt. De een kiest een zuur tum-tummetje, de ander een taaie toffee en weer een ander een onbekend kaneelstokje. Het is duidelijk dat smaken verschillen. Hoe zien we onszelf nu we bijna aan het eind van het verplichte curriculum als opleider zijn gekomen, wat zijn de verwachtingen, welke kwaliteiten hebben we en wat zijn de uitdagingen? Met stiften en papier wordt een grote variëteit aan creativiteit geproduceerd; de opleider als rijinstructeur of voetbalcoach, de aios als Spongebob of wielrenner in een zware bergetappe en de opleiding als een circus waar meerdere bordjes gelijktijdig moeten worden hooggehouden. Vervolgens het echte werk, het bekijken en beoordelen van de meegebrachte video s in subgroepen. De middag zit er zomaar op. In verband met de wedstrijd Nederland Duitsland vervalt het avondprogramma, we kijken gezamenlijk de wedstrijd. Samen verwerken we het verlies, en verder maar geen commentaar! Dag twee. De uit de video s meegenomen aandachtspunten kunnen worden geoefend met een actrice. We vragen haar iets voor ons te doen terwijl ze eigenlijk heel druk met iets anders bezig is, we proberen structuur te brengen in het leergesprek en geven haar negatieve feedback. Het werken met een actrice blijkt als altijd weer verrassend en inspirerend. Het laatste thema: kritische beroepssituaties. In de tuin in drietallen besproken. De VU heeft in dezen kosten nog moeite gespaard. Terwijl wij zoeken naar situaties uit onze dagelijkse praktijk wordt naast ons een tientallen meters hoge boom gekapt, aan lijnen hoog in de boom zit een gehemde houthakker. Over kritische beroepssituaties gesproken! Afsluitend maken we een DART-N (toch wel opmerkelijk dat, ook al doen onze aios niet anders dan POPPEN en DART-ENNEN, wij nog even goed moet bedenken waar de letters ook weer voor staan ) om in november op terug te komen. Half vier, naar huis. Leerpunten verzameld, evaluatie ingevuld (bij herhaling genoemd dat het erg prettig was dat het avondprogramma verviel, eventueel s middags wat langer door). Teruggereden met de gedachte dat het toch weer gelukt was om uit al die verschillende smaken snoepjes toch een voor iedereen smakelijke tweedaagse te creëren. Zie uit naar het vervolg in november! Hoop dat ik het deze keer wel haal 13

14 Foto's junidagen Doorn 14

15 15

16 Leergang 5 De mores van het opleiden Felix van Hijfte Deze cursus voor de ervaren opleider gaat in op het moreel en de moraal van de ervaren opleider. Welke mores hielden wij als cursisten erop na? Welke mores hebben wij kunnen afzweren. Welke mores kleven nog steeds aan ons ook al willen of weten wij dat niet? Welke mores hebben wij nieuw toegevoegd door de jaren des onderscheids te bereiken? Hoe prettig te ervaren, dat elke deelnemer bereid was om achter zijn eigen levens-voordeur te laten kijken. Dit gaf deze twee dagen meteen veel inhoud en diepgang. Aan de hand van ingebrachte dilemma s werd getracht via filosofische principes dieper in te gaan op hoe wij een aios benaderen, onderwijzen, richting geven, afremmen en nog veel meer. 16

17 De tweede dag was een ultieme confrontatie met ons eigen ik. In een zonovergoten ambiance aan de Lekdijk in Amerongen wacht ons de confrontatie met een ruim 700 kg zware, vriendelijke gedragstherapeut. Wat je niet in huis hebt kun je niet uitstralen, wat je wilt verbergen kun je voor dit 700 kg zwaargewicht niet verbergen. Gelukkig bezitten de meeste aios deze capaciteit/ kwaliteit niet, anders zouden mogelijk meer ontkoppelingen door de jaren heen volgen. Oog in oog met een geweldig paard mochten wij, negen deelnemers, de zandige arena betreden. Alle negen ontdekten wij innerlijke krachten en stapten gesterkt de arena weer uit. Heel leuk is zo n actief onderdeel, dat perfect aansloot op de bedoeling van deze cursus: wees je als opleider bewust van hoe en wat je bent en doet. 17

18 Het basiscurriculum Leergang 0 t/m 4 Leergang 5 Spoedzorg in de huisartspraktijk Joost Boink Deze cursus was echt bijzonder. Ik was er tevoren al door mijn collega Wim Christiaans uit ons gezondheidscentrum (ook hao bij de VU) op geattendeerd. Hij meldde dat hij sinds lange tijd niet een zodanig goede cursus had meegemaakt. Dat kan ik nu bevestigen. Een zeer strak georganiseerde cursus, afwisselend theorie en praktijk met oefensessies in kleine groepjes. De docenten zijn mensen met jarenlange ervaring in de praktijk: Frans Rutten, anesthesist en Wim Verwijs, kinderarts en verder ambulance- en IC-verpleegkundigen. Enthousiaste lui die in uniform het ABCDE-protocol er op een prettige wijze in drammen. Dit moet haast wel leiden tot systematisch en gedisciplineerd werken. Twee zaken die voor mij opvallend vaak herhaald werden, heel voor de hand liggend zijn, maar toch tot nu toe te weinig aandacht kregen zijn: eigen veiligheid eerst en ZUURSTOF. In sommige ruimtes waar we flink aan het oefenen waren, liet de ventilatie te wensen over. Gelukkig konden we onze eigen zuurstofsaturatie meten en direct naar behoefte aanvullen. Het gaat niet zozeer om een snelle diagnose bij een patiënt die in acute nood verkeert, maar om de juiste beslissingen en handelingen die in de juiste volgorde worden uitgevoerd. De laatste middag oefenden we het reanimeren en werken met de AED. Dat was niet nieuw maar door het weer eens tot in detail met elkaar te trainen werden de puntjes op de i gezet. Zo mocht ik best wat dieper de thorax indrukken bij het reanimeren, een derde van de thorax moet haalbaar zijn. Als er dan wat ribben sneuvelen is dat jammer. Leuk om na meer dan 35 jaar praktijkervaring toch nog nieuwe dingen te kunnen leren, maar aan de andere kant toch ook wel beschamend om te moeten erkennen dat ik dit niet veel eerder heb geleerd. Tegelijk met onze tweedaagse cursus was er een grote groep aios die de cursus spoedeisende geneeskunde (STARtclass) volgden, maar zij zijn er zelfs 2 weken mee bezig. Zo ontstaat een situatie dat de aios huisartsgeneeskunde de spoedzorg beter geleerd hebben dan de huisartsopleiders. Bij het werken op de HAP gaat tegenwoordig de zuurstof altijd mee, maar in de dagelijkse praktijk is dat geen routine. Op weg naar huis hebben Wim de Lege en ik ons voorgenomen om de spoedkoffer in ons centrum nog eens te beoordelen (samen met de aios); kijken wat we daar nog in kunnen verbeteren. Ik zie uit naar het tweede deel van deze cursus, dan gaan we met simulatiepatiënten werken. Een aanrader voor alle huisartsen, niet alleen voor opleiders. 18

19 Leergang 5 Beleid bij SOLK Willem Maschhaupt Het onvoldoende verklaarbare toch verklaard. Je kent ze wel, de patiënten op het spreekuur, met steeds vage klachten, soms steeds dezelfde, soms wisselende klachten van moeheid, rugpijn, jeuk, overal pijn, stress, slecht slapen en ga zo maar door. Je kent ze wel, patiënten, op zoek naar een verklaring, op zoek naar allerlei aanvullend onderzoek, liefst scans, maar in ieder geval een zo uitgebreid bloedonderzoek als maar mogelijk is, op zoek naar te weinig vitamines, of juist te veel, te veel suiker, of juist te weinig, op zoek naar candida in hun darm, te weinig aminozuren, hyposensitief, of juist hypersensibel, niet zelden geschraagd door kennis uit bladen of van obscure genezers waar ze zich hebben laten testen met methoden zoals elektronacupunctuur, bloeddruppels die op eigenaardige patronen uiteenspatten en waaruit zonneklaar blijkt dat de lever of de nieren niet goed werken. We kennen ze allemaal en werken ons in het zweet om hun klachten aan te horen, proberen hun bezorgdheid te begrijpen en te ontzenuwen, meestal met een gefrustreerde patiënt en een nog gefrustreerdere dokter als resultaat. Je kent ze wel, die patiënten, die op maandagochtend op je (drukke) inloopspreekuur komen om nu eens eindelijk goed onderzocht te worden. We hebben allerlei namen voor hun kwalen bedacht, zoals chronisch vermoeidheidssyndroom, fibromyalgie, chronische whiplash, etc. We noemen de klachten functioneel als we aardig willen zijn, psychosomatisch als we redelijk willen zijn en hysterisch als we de patiënt liever kwijt zijn. We doen vaak wat de patiënt vraagt, om maar verder te kunnen met het spreekuur, of we gaan de strijd aan en zetten ons schrap tegen ongefundeerde eisen met als gevolg een teleurgestelde en soms boze patiënt als resultaat. In beide gevallen laat het bij ons een machteloos gevoel achter. De worsteling met deze problematiek was voor een twintigtal ervaren hao s reden om aan te schuiven voor een cursus SOLK (somatisch onvoldoende verklaarde klachten) onder leiding van Katinka en Henriette, die beiden blijk gaven van een grondige kennis van de materie en deze op overtuigende wijze aan ons konden presenteren. We verdiepten ons in de dynamiek van verkeerde aannames, catastropherende interpretaties en vicieuze cirkels. We leerden dat negatieve diagnoses ( U hebt niks, het zit tussen de oren ) minder goed werken dan een meer positieve benadering. We werden creatief met diagnoses als: U hebt gevoelige gewrichten en bij U staat het alarm nog steeds aan, terwijl het onheil al voorbij is. We werkten veelal geanimeerd met rollenspelen, waarbij sommigen als patiënt blijk gaven van een overtuigende SOLK-houding, maar waarbij juist goed geoefend kon worden. De dramadriehoek viel veel herkenning ten deel, en hoe verleidelijk is het niet om als echte hulpverlener in de reddersrol te blijven, met het risico dat de patiënt zich toch niet voldoende begrepen voelt en de rol van aanklager ( U doet niets voor mij ) aanneemt en ons uitgeput en onbegrepen achterlaat. Dan zijn wij het slachtoffer! Wie kent ze niet, deze patiënten. Al met al twee leerzame dagen met een enthousiaste groep huisartsen en twee topdocenten. Ik kijk al uit naar de vervolgdagen in november! LORENZO 19

20 Foto's junidagen Doorn 20

EVALUATIE EN PLANNING

EVALUATIE EN PLANNING EVALUATIE EN PLANNING Introductie Versie januari 2001 Docentendeel HUISARTS- OPLEIDING Algemene gegevens Dit onderwijsprogramma is ontwikkeld door de staf van de afdeling Huisartsopleiding van de Vrije

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

Leer meer van de dagelijkse praktijk. KBA s als handvat voor aios en opleiders

Leer meer van de dagelijkse praktijk. KBA s als handvat voor aios en opleiders Leer meer van de dagelijkse praktijk KBA s als handvat voor aios en opleiders disclosure belangen sprekers: geen (potentiële) belangenverstrengeling Structuur Huisartsopleiding Opleidingspraktijk 4 dagen

Nadere informatie

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg

Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Verbetertraject Zeggenschap / Kwaliteit van Bestaan sector Lichamelijke Gehandicaptenzorg Cursus Mondigheid Dit praktijkvoorbeeld uit het verbetertraject Zeggenschap in de LG sector is door InteraktContour

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Huisartsopleiding. Kennismakingsbrochure. Huisarts: specialist in veelzijdigheid! a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Huisartsopleiding. Kennismakingsbrochure. Huisarts: specialist in veelzijdigheid! a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a Huisarts: specialist in veelzijdigheid! Kennismakingsbrochure Huisartsopleiding a a a a a a a a a a 1 Huisarts: specialist in veelzijdigheid! Je maakt hele

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Compaen pakt aan.

<prikkelaar toevoegen> Compaen pakt aan. Compaen pakt aan. Ik weet hoe ik jou kan bereiken Versterk je leerkracht: Hoe bereik ik de kinderen in mijn klas? 19 maart 2014 Jelte van der Kooi trainer/ adviseur schoolbegeleider

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

AMETHIST Developing People

AMETHIST Developing People AMETHIST Developing People COMMUNICEREN MET KINDEREN AMETHIST Developing People Argonweg 7 11 3812 RB Amersfoort 033 7370182 www.amethistdevelopingpeople.nl Waarom? Wie kent het niet? Het gevoel van machteloosheid

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner:

Sta zonder twijfels en vragen, vol overtuiging en vreugde, in jouw authentieke kracht! Dit zegt een enthousiast gebruiker van deze planner: Boetseweg 47 7895 AV Roswinkel telefoon: 0591 785 780 www.jolandalinders.com e-mail: info@jolandalinders.com IBAN: NL32 KNAB 0729 6439 99 BIC: KNABNL2H KvK nummer: 59561742 BTW nummer: NL155366701B02 Alsjeblieft!

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2 Toetsopdracht Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra Studentnummer: 500646500 Klas: 2B2 Datum: 15 januari 2013 Reflectieverslag bijeenkomst 1,2 en 3 Zingevingsgesprekken Dit

Nadere informatie

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op. Niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten. Uit wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Huisartsopleiding VU medisch centrum. De opleiding voor medisch deskundige, communicatief vaardige huisartsen

Jaarverslag 2010. Huisartsopleiding VU medisch centrum. De opleiding voor medisch deskundige, communicatief vaardige huisartsen Jaarverslag 2010 Huisartsopleiding VU medisch centrum De opleiding voor medisch deskundige, communicatief vaardige huisartsen Colofon Huisartsopleiding VU medisch centrum De Boelelaan 1109 1081 HV Amsterdam

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo

Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Reflecteren met kinderen; leren door vragen Yvonne Kleefkens en José van Loo Jonge kinderen denken graag na over de wereld. Dat uit zich al heel vroeg in bijvoorbeeld de vragen die ze stellen: waarom,

Nadere informatie

Vragenlijst Prettig Schoolgaan Praktisch hulpmiddel voor kinderen met autisme in het voortgezet onderwijs

Vragenlijst Prettig Schoolgaan Praktisch hulpmiddel voor kinderen met autisme in het voortgezet onderwijs Gebruiksaanwijzing Vragenlijst Prettig Schoolgaan Praktisch hulpmiddel voor kinderen met autisme in het voortgezet onderwijs De overstap van het (speciaal) basisonderwijs naar het (speciaal) voortgezet

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE

PRIORITEITEN. drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE PRIORITEITEN drs. Ellen Bulder 1 SITUATIE Ook zo druk, druk, druk? Hebt u het gevoel dat u geleefd wordt door de waan van de dag en dat u altijd tijd te kort hebt? Of hebt u uw zaakjes prima onder controle

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

11 NIEUWE SPELVORMEN TE GEBRUIKEN BIJ DE TRAININGSTOOL CREATIEF COMMUNICEREN IN BEELD EN WOORD

11 NIEUWE SPELVORMEN TE GEBRUIKEN BIJ DE TRAININGSTOOL CREATIEF COMMUNICEREN IN BEELD EN WOORD 11 NIEUWE SPELVORMEN TE GEBRUIKEN BIJ DE TRAININGSTOOL CREATIEF COMMUNICEREN IN BEELD EN WOORD PAGINA SPELVORM 2 een heldere missie trekt klanten 3 een nieuwe achternaam 4 het beeld als talking piece 5

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Zowel uit de beoordelingen in de vorm van een rapportcijfer als de aanvullende opmerkingen, blijkt dat de

Nadere informatie

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk.

LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE. Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. LEIDERSCHAP IN DE CORPORATE JUNGLE Bagage voor een succesvolle reis naar je eigen doel. Een training met wortels in de praktijk. PROFESSIONALISEREN DOOR ALLE BENODIGDE SOFTSKILLS VAN DE MANAGER TE TRAINEN

Nadere informatie

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U?

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U? Nadine Köhle, MSc. Contactdag Stichting Olijf 3 oktober 2015 Garderen EVEN VOORSTELLEN ACHTERGROND KANKER HEB JE NIET ALLEEN! 4 ACHTERGROND IMPACT VAN DE

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Leer hoe je effectiever kunt communiceren

Leer hoe je effectiever kunt communiceren Leer hoe je effectiever kunt communiceren De kracht van geweldloze communicatie Hoe vaak kom je in een gesprek terecht waarin je merkt dat je niet meer zegt wat je wilt zeggen; dat je iets doet wat de

Nadere informatie

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN 07-01-2016 Nr. 9 BESTE OUDER, Inmiddels ligt de Kerstvakantie achter ons, een vakantie vol feestdagen, waarin saamhorigheid en er voor elkaar zijn, belangrijke begrippen zijn. Nu zijn wij, vol goede moed

Nadere informatie

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3:

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3: Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege 12 t/m 16 oktober 2015 Naam: Klas 3: DIT STAGEVERSLAG IS VAN Naam Emailadres Telefoon Klas MIJN STAGE DOE IK BIJ Naam organisatie Soort bedrijf Adres Plaats

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen

Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Achtergrondinformatie Leerstijlen en Werkvormen Marjoleine Hanegraaf (NMI bv) & Frans van Alebeek (PPO-AGV), december 2013 Het benutten van bodembiodiversiteit vraagt om vakmanschap van de teler. Er is

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals!

De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals! - Consulting Skills Training Pagina 1 van 6 De Meest Effectieve & Persoonlijke Consulting Skills Training voor Professionals! Los van de inhoud van je advies is het belangrijk om je advies zo goed mogelijk

Nadere informatie

Hup AIOS Hup. Hoe bevorder je een actief leerproces?

Hup AIOS Hup. Hoe bevorder je een actief leerproces? Hup AIOS Hup Hoe bevorder je een actief leerproces? Voorstellen Lia Fluit Onderwijskundige Radboudumc Marijn Janssen Aios interne geneeskunde, Radboudumc 15 december 2015 Hup AIOS Hup 2 Disclosure belangen

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren

www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren WE DOEN HET SAMEN Over samenwerking en feedback geven www.rkdiaconie.nl/ er zijn/ specifieke activiteit uitvoeren Situering In een inloophuis werk je bijná altijd samen met twee of drie mensen. Vaak is

Nadere informatie

Je beste jaar! De kracht van kiezen en doelen stellen

Je beste jaar! De kracht van kiezen en doelen stellen Je beste jaar! De kracht van kiezen en doelen stellen 2014 Je beste jaar! De kracht van kiezen en doelen stellen Je wordt als professional gewaardeerd binnen de organisatie waar je werkt. Je bent duidelijk

Nadere informatie

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2009-2010 Versie: 3 Fase: Gevorderd 1 Naam Student:.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M01 van maart 2006 (tweede herziening). Diabetes mellitus type 2 is een chronische ziekte. Voorlichting geven is belangrijk om de

Nadere informatie

Speel het spel. stimulansen

Speel het spel. stimulansen Speel het spel In een mix van hints, pictionary, ganzenbord en spijker slaan staan we stil bij belevingsgericht werken. In twee teams strijden we om de eer: wie is het meest belevingsgericht? Hierbij moeten

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Mindfulness op het werk

Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Werken vanuit rust en aandacht Veel mensen ervaren hun werk als een plek waar nooit rust is, met een doorlopende activiteit aan lijstjes die af moeten, mensen

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Naam: Datum: Bert van Rossum 9 december 2013 Inhoudsopgave Inleiding... De uitslag van Bert van Rossum... Toelichting coach- en begeleidingsvoorkeur...

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt Instructie 1 De relatie met je cliënt Heb jij je voelsprieten uitstaan? Met behulp van dit werkblad onderzoek je of je je voelsprieten hebt uitstaan naar de cliënt. Kies een cliënt en vul met die cliënt

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf ASSERTIVITEIT beter communiceren vanuit jezelf Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Cursussen, conferenties en advies Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Overzicht cursusaanbod voor (startend) personeel in het onderwijs 2009/2010 Volg een cursus bij AOb scholing De AOb

Nadere informatie

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER

Drijfveren. Een belangrijke (on)bewuste drijfveer is dat ZELF beter wil zijn dan de ANDER Inleiding Kennis over het tot stand komen van gedrag Bewustwording van de invloed van ons eigen gedrag op onze omgeving? Ervaren wat JIJ kan doen om je eigen gedrag en dat van anderen te verbeteren Drijfveren

Nadere informatie

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Als iemand zich onveilig heeft gevoeld tijdens de jeugd of later in een intieme relatie, kan dat in zijn of haar verdere leven klachten

Nadere informatie

Leerlingen in verleiding en in conflict

Leerlingen in verleiding en in conflict Leerlingen in verleiding en in conflict Agressiviteit, seksualiteit, middelengebruik en conflicten op school beheersen de media. De vraag hoe hier mee om te gaan, houdt de samenleving en de politiek bezig.

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

TRAINING 1. Tijd: Onderwerp: Waarom Resultaat Werkvorm Materiaal

TRAINING 1. Tijd: Onderwerp: Waarom Resultaat Werkvorm Materiaal DRAAIBOEK TRAINING 1, 2,3,4,5 REALISTEN ROADMOVIE De prezi presentatie voor de trainingsbijeenkomsten vindt u via de onderstaande link. https://prezi.com/0txqqdqmauta/training-realisten-roadmovie-5-bijeenkomsten/

Nadere informatie

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg INHOUDSOPGAVE 1. Het initiatief tot een gezamenlijk huisbezoek: wie en wanneer? Pagina 1 2. Voorbereiding van het gezamenlijk huisbezoek Pagina 1 3. Uitvoering van het gezamenlijk huisbezoek / het gesprek

Nadere informatie

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende?

E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? E-learning: Hoe krijgen ze me zo gek als leidinggevende? Module 3/9 1 Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan?

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen

workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen 1. Om welke reden(en) volg je deze workshop? 2. In welke situatie(s) voel je je wel eens onveilig in je werk? 3. Wat heb je nodig om je veilig te voelen in je werk? 4. Waarin blink jij jjmet betrekking

Nadere informatie

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG:

GESPREKKEN VOEREN NEDERLANDS AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je een verzorgde brief schrijven. - Kun je op een juiste manier werkwoorden vervoegen. - Schrijf je op een juiste manier in meervoud. - Gebruik je hoofdletters op een

Nadere informatie

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus

PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014. Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus Augustus PROGRAMMA VRIJWILLIGERSACADEMIE NAJAAR 2014 Cursus Datum + tijd Locatie Aantal plekken Snelcursus De Noordster EHBO Maandag 18-08 & 25-08 19.30u-21.30u Dinsdag 19-08 13.00u-14.30u Landsmeerstraat

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen.

Binnen het functioneringsgesprek is ook ruimte om de behoefte of noodzaak van een opleiding te bespreken en daarop actie te ondernemen. Leidraad Consult over: het functioneringsgesprek Functioneringsgesprekken verlopen vaak problematisch. Zowel leidinggevenden als medewerkers zien er nogal eens tegenop en zijn achteraf teleurgesteld over

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie