Haemophilus influenzae type b-infecties

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Haemophilus influenzae type b-infecties"

Transcriptie

1 83 Haemophilus influenzae type b-infecties Indien er een klinisch beeld van meningitis wordt vastgesteld zonder dat de onderliggende kiem reeds gekend is, zie de algemene fiche Meningitis. Ziektebeeld De bacterie Haemophilus influenzae type b komt voor in de nasofarynx en de bovenste luchtwegen van gezonde dragers. Ze kan daar tot enkele maanden blijven bestaan zonder dat ze aanleiding geeft tot symptomen. Bij sommige personen wordt de bacterie echter invasief en komt ze in de bloedbaan terecht. Vanuit de bloedbaan kan ze zich vervolgens verspreiden naar verschillende plaatsen en een invasieve infectie veroorzaken. De meningen en de longen zijn voorkeurslocaties. Naast meningitis en pneumonie, kan de kiem ook epiglottitis veroorzaken. Eerder zeldzaam kunnen ook sepsis, septische artritis, osteomyelitis, endocarditis, pericarditis, peritonitis, cellulitis en endoftalmitis ontstaan. Haemophilus influenzae kan ook niet-invasieve infecties zoals otitis media en acute bronchitis veroorzaken. Deze infecties worden echter meestal niet veroorzaakt door het serotype b, maar door ongekapselde stammen. Meningitis Meningitis is een infectie die een ontsteking en een zwelling van de hersenvliezen en ruggenmergvliezen veroorzaakt. Bij meningitis veroorzaakt door H. influenzae type b treden initieel dezelfde symptomen op als bij virale meningitis en als bij andere vormen van bacteriële meningitis. Er is veelal een karakteristiek verloop met het plots optreden van hoge koorts die gepaard gaat met hoofdpijn en nekstijfheid. Vaak treden er ook begeleidende symptomen op zoals spierpijn, nausea, braken, anorexie, fotofobie, duizeligheid en sufheid. Soms is er ook een evolutie naar convulsies en coma. Bij zuigelingen en jongere kinderen kan er een aspecifiek verloop zijn met symptomen zoals koorts, slaperigheid of juist agitatie, braken en slecht drinken. In een latere fase is er vaak een typerende bomberende fontanel. Soms is er evolutie naar convulsies. Bij zuigelingen ontbreekt vaak de typische nekstijfheid, maar wordt wel het fenomeen van luierpijn waargenomen: zuigelingen huilen bij het verluieren, vooral bij het optillen van de beentjes. Peuters en kleuters vertonen vaak wel de typische nekstijfheid en rugstijfheid. Ze kunnen hun kin dan niet naar het borstbeen brengen. Ze willen vaak enkel rechtop zitten en steunen dan op hun handen achter de rest van het lichaam. Bij oudere kinderen en jongvolwassenen is er meestal een karakteristiek verloop aanwezig. Bij 15-30% van de overlevenden treden er restletsels op zoals gehoorverlies, blindheid, leermoeilijkheden, concentratiestoornissen, mentale retardatie of verlammingen. Er is een gemiddelde letaliteit van 2-5%.

2 84 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Pneumonie H. influenzae type b kan een ernstige longontsteking veroorzaken met veel pleuraal vocht. Er ontstaan symptomen zoals tachypnoe, hoesten, opgeven van sputum, koorts, dyspnoe en algemene malaise. Door prikkeling van het middenrif kan ook buikpijn ontstaan. Epiglottitis Epiglottitis is een infectie die een ontsteking en zwelling van de strotklep/huig veroorzaakt. Dit kan leiden tot een levensbedreigende obstructie van de luchtwegen. Er is een acuut optreden van symptomen zoals hoge koorts, slikklachten, keelpijn, kwijlen en inspiratoire stridor. Onmiddellijke hospitalisatie met intubatie en antibiotica zijn vereist. Incubatieperiode De incubatieperiode is niet gekend, maar bedraagt vermoedelijk 2 tot 4 dagen. Ziekteverwekker Haemophilus influenzae is een gramnegatieve coccobacil. Het is een aerobe bacterie, maar ze kan facultatief ook anaeroob groeien. Sommige stammen hebben een polysaccharidekapsel. De aanwezigheid van een dergelijk kapsel duidt op pathogeniciteit voor de mens. Bijna alle stammen die een invasieve ziekte veroorzaken hebben dus een polysaccharidekapsel. Op basis van de verschillende polysacchariden wordt de bacterie onderverdeeld in verschillende serotypes. Tot op heden werden er 6 serotypes beschreven: a tot en met f. Haemophilus influenzae type b heeft twee groeifactoren nodig om te vermenigvuldigen, factor X en factor V. Deze groeifactoren worden geleverd door de rode bloedcellen. Voorkomen Invasieve infecties met Haemophilus influenzae type b komen wereldwijd voor. Vroeger was H. influenzae type b de meest frequente oorzaak van bacteriële meningitis. Sinds de invoering van systematische vaccinatie is deze kiem als oorzaak van meningitis quasi verdwenen in de Westerse landen. In Europa en de Verenigde Staten werd een daling van het aantal invasieve H. influenzae type b-infecties gezien met 90-99%. Een longitudinale studie in België toonde dit effect aan in ons land na de invoering van vaccinatie in 1993: in 1992 waren er nog 49 gevallen in de studiepopulatie bij kinderen jonger dan 5 jaar, vanaf 1998 nog slechts 4 gevallen. In ontwikkelingslanden wordt er echter weinig gevaccineerd omwille van de hoge kostprijs van het vaccin. Vóór de invoering van de vaccinatie was serotype b verantwoordelijk voor 95% van de invasieve infecties veroorzaakt door H. influenzae. Nu worden andere serotypes relatief belangrijker.

3 85 De frequentie van infecties met H. influenzae type b is duidelijk leeftijdsgebonden. De frequentie is het hoogst onder de leeftijd van 1 jaar. Infectie is eerder uitzonderlijk bij kinderen ouder dan 5 jaar. Ook de frequentie van dragerschap verminderde sterk na de invoering van de vaccinatie. Er werd een daling gezien van 2-5% naar minder dan 1%. In gebieden waar weinig gevaccineerd wordt, is dragerschap echter wel nog frequent. Reservoir De mens is het enige reservoir. Transmissie Transmissie gebeurt via druppels die vrijkomen uit de neus- of keelholte tijdens het hoesten of niezen. Het kan ook via direct contact met secreties uit de luchtwegen. Besmettelijke periode Een geïnfecteerd persoon is besmettelijk zolang de bacterie zich in de bovenste luchtwegen bevindt. Wanneer er doeltreffende behandeling met antibiotica of chemoprofylaxe wordt gestart is de persoon na 24 tot 48 uur niet meer besmettelijk. De besmettelijkheid is eerder beperkt. Toch is secundaire transmissie mogelijk op plaatsen waar er nauw contact is met de indexpatiënt. Vatbaarheid Risicogroepen voor een invasieve infectie met H. influenzae type b: personen met splenectomie of functionele asplenie (bv. bij sikkelcelanemie), gezien er dan een verminderde klaring is van de gekapselde bacteriën zoals H. influenza type b, pneumokok en meningokok; immuungecompromitteerden; chronisch zieken (bijvoorbeeld maligniteiten, diabetes mellitus, COPD, nierinsufficiëntie of levercirrose); personen met een hoofdtrauma met liquorlekkage. Ook gezinscontacten of andere nauwe contacten van een indexpatiënt lopen een verhoogd risico om zelf ziek te worden. Er is ook een duidelijk verhoogd risico bij onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen onder de 4 jaar. De grootste vatbaarheid is tussen 4 en 18 maanden.

4 86 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Situaties waarin mensen dicht op elkaar leven vormen een verhoogd risico voor overdracht, zo ook in kinderdagverblijven, scholen en grote gezinnen. Andere factoren zoals een lage socio-economische status en een lage opleiding van de ouders geven tevens een verhoogd risico op invasieve infectie met H. influenzae type b. Immuniteit Circulerende antistoffen kunnen aanwezig zijn na transplacentaire overdracht, na overdracht via borstvoeding, na eerdere infectie of na vaccinatie. Bij de geboorte zijn sommige zuigelingen in zekere mate beschermd door maternele IgGantistoffen die transplacentair of via borstvoeding worden doorgegeven. Kort na de geboorte nemen de antistoffen geleidelijk aan af. In de afwezigheid van vaccinatie zal het kind zelf geleidelijk antistoffen opbouwen via asymptomatisch dragerschap en via kruisimmuniteit tegen andere bacteriën. Vanaf de leeftijd van 6 jaar zijn invasieve infecties erg zeldzaam. Er is een zeer doeltreffend geconjugeerd vaccin beschikbaar tegen H. influenzae type b. Diagnose De diagnose van een invasieve infectie met H. influenzae of andere invasieve kiemen wordt steeds vermoed op basis van het klinisch beeld. Bij het optreden van koorts dient men steeds alert te zijn voor symptomen van meningeale prikkeling, petechiën en bewustzijnsveranderingen. Een gramkleuring van cerebrospinaal vocht na een lumbale punctie of van een bloedstaal kan de klinische diagnose verder ondersteunen. Afhankelijk van het klinisch beeld kan ook een gramkleuring van pleuraal vocht of synoviaal vocht een eerste aanwijzing geven. De uiteindelijke diagnose moet steeds bevestigd worden via een kweek van de bacterie uit een steriel staal: cerebrospinaal vocht, bloed, pleuraal vocht of synoviaal vocht. Het staal wordt daarom, indien mogelijk, afgenomen vóór het opstarten van antibiotica. Omdat in praktijk vaak snel antibiotica moeten toegediend worden, kan men in het cerebrospinaal vocht ook antigenen aantonen door sneltesten voor antigeendetectie of DNA opsporen met PCR. Na de isolatie van H. influenzae moet ook steeds een verdere serotypering gebeuren. Omwille van het frequent voorkomen van dragerschap kan de diagnose nooit gesteld worden op basis van een positieve keelkweek. Behandeling Na het stellen van de klinische diagnose van meningitis of sepsis is onmiddellijk hospitalisatie vereist voor het opstarten van intraveneuze antibiotica en ondersteunende therapie. De antibiotica worden zo snel mogelijk na het uitvoeren van een lumbale punctie of een bloedname toegediend.

5 87 Bij kinderen moet de empirische behandeling effectief zijn tegen zowel Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae type b als Streptococcus pneumoniae. Aanvankelijk moet men dus steeds een breedspectrumantibioticum opstarten (een derdegeneratiecefalosporine). Om het risico op neurologische restletsels te verminderen in geval van infectie met H. influenzae type b en in geval van infectie met pneumokokken kan men een behandeling met dexamethasone opstarten. Deze behandeling dient opgestart te worden bij sterk vermoeden van bacteriële meningitis (klinisch beeld + troebel cerebrospinaal vocht) kort vóór of gelijktijdig met de antibioticatherapie. Wanneer de diagnose van een infectie met H. influenzae type b bevestigd wordt, kan men de behandeling met een derdegeneratiecefalosporine gedurende 10 dagen verder zetten. Bij infecties met H. influenzae type b moet men routinematig een antibiogram bepalen en de behandeling hieraan aanpassen. De behandeling met dexamethasone wordt gedurende 4 dagen verder gezet. Vóór ontslag uit het ziekenhuis moet de patiënt nog behandeld worden met een antibioticum dat ook het dragerschap bestrijdt om verdere verspreiding van de bacterie te vermijden. Indien de patiënt reeds behandeld werd met een derdegeneratiecefalosporine is dit niet nodig, omdat ook deze effectief zijn in de eradicatie van dragerschap. Andere invasieve infecties met H. influenzae type b kunnen met dezelfde antibiotica behandeld worden. Epiglottitis is een medische urgentie die naast intraveneuze antbiotica een onmiddellijke intubatie vereist. Preventie Er is een geconjugeerd vaccin tegen H. influenzae type b beschikbaar. Het vaccin kan toegediend worden bij zeer jonge kinderen. Het zorgt voor een sterke immuunrespons en wekt een immunologisch geheugen op. Het huidige vaccin is dus zeer doeltreffend en heeft quasi geen nevenwerkingen. Vaccinatie volgens de aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad. Sommige kinderen met een immuundeficiëntie kunnen baat hebben bij meer dosissen van het vaccin dan is aangewezen volgens het basisvaccinatieschema. Maatregelen naar aanleiding van een geval Gevalsdefinitie: Geconfirmeerd: klinisch compatibel geval met laboratoriumconfirmatie. Laboratoriumcriteria: Laboratoriumconfirmatie: isolatie van H. influenzae type b uit cerebrospinaal vocht of bloed.

6 88 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Melding: Elk geval van invasieve infectie door Haemophilus influenzae type b moet zo snel mogelijk gemeld worden aan de dienst Infectieziektebestrijding van de afdeling Toezicht Volksgezondheid. Gevalsopsporing: Bronopsporing is niet nodig. Contactonderzoek is nodig om te voorzien in chemoprofylaxe. Maatregelen te nemen door de CLB-arts: Wering van school: Kinderen met meningitis zijn te ziek om naar school te gaan, daarom zal het in praktijk meestal niet nodig zijn om een wering op te leggen. Contact met H. influenzae is bovendien onvermijdelijk omwille van het aantal asymptomatische dragers. Toch is het zinvol steeds een wering te hanteren tot uren na het toedienen van de behandeling die gericht is op de eliminatie van dragerschap. Bij een ziek kind op school moeten de ouders steeds gecontacteerd worden om het kind te komen afhalen. Bij alarmsymptomen zoals nekstijfheid, bewusteloosheid en petechiën moet ook steeds de huisarts of een spoeddienst gecontacteerd worden. Bij meningitis is doorverwijzing voor behandeling en voor onderzoek naar de onderliggende kiem van groot belang. Contact opnemen met de behandelende arts voor bijkomende informatie en overleg. Bespreken wie de melding op zich heeft genomen of zal nemen. Informeren van ouders, medeleerlingen en personeel na bevestiging van de diagnose. Een geval van meningitis veroorzaakt vaak grote ongerustheid. Enerzijds is het belangrijk om via aangepaste informatie ouders gerust te stellen en paniek te vermijden. Anderzijds is het nodig om tijdig accurate informatie te verstrekken over het ziektebeeld, de vormen van overdracht en de alarmsymptomen. Ouders moeten bij verdachte symptomen zo snel mogelijk een arts raadplegen zodat er geen tijd verloren gaat voor diagnostiek en het starten van een aangepaste behandeling. Zie voorbeeldbrieven (bacteriële meningitis-1geval). Zie infofolders. Surveillance van gezinscontacten (vooral broers of zussen jonger dan 4 jaar) en andere nauwe contacten van het indexgeval voor het tijdig opmerken van alarmsymptomen is sterk aangewezen. Ook leerkrachten moeten alert zijn voor alarmsymptomen bij klasgenoten. Een secundaire infectie met H. influenzae type b wordt gedefinieerd als een infectie met H. influenzae type b die optreedt 1 tot 60 dagen volgend op het contact met de indexpatiënt. Dit is minder dan 5% van alle invasieve infecties met H. influenzae type b. Wanneer er een secundaire infectie met H. influenzae type b werd vastgesteld in een kleuterschool moet men de vaccinatiestatus van de kleuters in deze school nagaan. Vaccinatie moet aangeboden worden aan onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen jonger dan 5 jaar. Kinderen die in het verleden om een bepaalde reden geen gebruik gemaakt hebben van het volledige, gratis aanbod tot vaccinatie, hebben recht op gratis inhaalvaccinatie(s). Voor vaccinatie met het zesvoudige vaccin (Infanrix hexa ), geldt dit voor alle leerlingen jonger dan 5 jaar. Zie voorbeeldbrieven (Hib chemoprofylaxie en toestemmingsbrief voor vaccinatie) Informeren van de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk van de school.

7 89 Chemoprofylaxe: Chemoprofylaxe is gericht op de eliminatie van dragerschap bij contactpersonen van het indexgeval. Chemoprofylaxe is aangewezen bij: alle gezinscontacten van de index indien er in het gezin een kind jonger dan 4 jaar aanwezig is dat niet- of onvolledig gevaccineerd is, indien er in het gezin een kind jonger dan 1 jaar aanwezig is die de primaire 2 of 3 dosissen niet ontvangen heeft of indien er in het gezin een immuungecompromitteerd kind aanwezig is; de patiënt vóór ontslag uit het ziekenhuis, tenzij deze behandeld is met een antibioticum dat ook het dragerschap bestrijdt, zoals ceftriaxon of ciprofloxacine; op een kleuterschool en een kinderdagverblijf: klas- en groepsgenoten, leerkrachten en leid(st)ers alleen als zich in de klas 2 (=indexgeval + 1) of meer geassocieerde gevallen binnen 60 dagen na de eerste ziektedag van het indexgeval voordoen en als er onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen aanwezig zijn. Zie infomatiebrief. Chemoprofylaxe-schema: Rifampicine: 1 x 20 mg/kg/d p.o. (max. 600 mg/d), gedurende 4 dagen - Contra-indicaties: zwangerschap, leverfunctiestoornissen, overgevoeligheid voor rifampicine Ceftriaxon: 1 x 250 mg i.m. - Contra-indicaties: overgevoeligheid voor cefalosporines Postexpositievaccinatie: Niet- of onvolledig gevaccineerde kinderen jonger dan 5 jaar dienen naast de chemoprofylaxe ook een vervollediging van hun vaccinatieschema te krijgen. Bijkomende hygiënemaatregelen: Een goede hoest-, snuit- en nieshygiëne en een goede handhygiëne zijn altijd belangrijk in de preventie van overdracht van besmettelijke ziekten. Desinfectie van alle materialen besmet met secreties uit neus en keel.

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Pneumokokkose. Er is een gemiddelde letaliteit van 5-7%, maar bij ouderen kan de letaliteit oplopen tot 40%.

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Pneumokokkose. Er is een gemiddelde letaliteit van 5-7%, maar bij ouderen kan de letaliteit oplopen tot 40%. 165 Pneumokokkose Indien er een klinisch beeld van meningitis wordt vastgesteld zonder dat de onderliggende kiem reeds gekend is, zie algemene fiche Meningitis. Ziektebeeld Pneumokokkose is een acute of

Nadere informatie

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen.

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Het ziektebeeld kan variëren van een milde hoest tot ernstige ziekte. Klassiek wordt kinkhoest gekenmerkt

Nadere informatie

Poliomyelitis. Ziektebeeld

Poliomyelitis. Ziektebeeld 173 Poliomyelitis Ziektebeeld Poliomyelitis is een zeer ernstige, virale infectieziekte. Het merendeel van de infecties met het poliovirus verloopt asymptomatisch (90-95%). Het overige deel (5-10%) leidt

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB IMPETIGO 127 Impetigo Ziektebeeld Impetigo of krentenbaard is een bacteriële infectie van de huid. Er ontstaan letsels ter hoogte van de epidermis die verschillende stadia

Nadere informatie

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB GASTRO-ENTERITIS 73 Gastro-enteritis Voor meer achtergrondinformatie over een individuele kiem, zie ook volgende fiches: Calicivirusinfecties Campylobacteriose Escherichia

Nadere informatie

Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3

Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3 Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3 1. Algemeen Haemophilus influenzae type b (Hib) is een gramnegatieve bacterie. Richard Pfeiffer beschreef in 1892 voor het eerst de aanwezigheid van deze

Nadere informatie

Difterie. Ziektebeeld

Difterie. Ziektebeeld 57 Difterie Ziektebeeld Difterie is een acute, bacteriële infectie van de bovenste luchtwegen. Difterie kan ook voorkomen ter hoogte van de huid en zelden op andere plaatsen. Het ziektebeeld vormt een

Nadere informatie

96 HEPATITIS A. Chemoprofylaxe: Geen. DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB

96 HEPATITIS A. Chemoprofylaxe: Geen. DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 96 HEPATITIS A Maatregelen te nemen door de CLB-arts: Uitsluiting van school: Kinderen met hepatitis A moeten thuis blijven tot een week na het optreden van de icterus. In scholen kunnen langdurige epidemieën

Nadere informatie

3 Nekstijfheid. infectieziekten bij kinderen 22

3 Nekstijfheid. infectieziekten bij kinderen 22 3 Nekstijfheid Nekstijfheid of meningeale prikkeling beschrijft een com- plex van ziekteverschijnselen dat ontstaat door prikkeling van de hersenvliezen waarbij het hoofd sterk achterovergebogen gehouden

Nadere informatie

Kinkhoest. Ziektebeeld

Kinkhoest. Ziektebeeld 137 Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute, heel besmettelijke, bacteriële infectie van de luchtwegen. Het klinisch beeld is afhankelijk van de leeftijd en de vaccinatiestatus van de

Nadere informatie

E. coli-infecties. Ziektebeeld. Incubatieperiode

E. coli-infecties. Ziektebeeld. Incubatieperiode 63 E. coli-infecties Ziektebeeld Het ziektebeeld veroorzaakt door pathogene E. coli is zeer uiteenlopend en afhankelijk van de pathogene groep (zie ook Ziekteverwekker). Enterohemorragische E. coli (EHEC):

Nadere informatie

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Bepaalde infectieziekten komen frequenter voor op kinderleeftijd dan bij volwassenen. Ze worden daarom verkeerdelijk kinderziekten genoemd. De meeste van

Nadere informatie

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar)

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) 246 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) KORTE VERSIE VOOR MEER INFORMATIE ZIE ANDERE ZIJDE Beste ouder(s), Een medeleerling van uw dochter of zoon heeft dikoor (bof).

Nadere informatie

Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts, verdacht van een infectie, met uitsluiting van de gehospitaliseerde neonaat.

Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts, verdacht van een infectie, met uitsluiting van de gehospitaliseerde neonaat. Koorts bij kinderen van 1 tot 3 maanden (28 dagen tot en met 12 weken) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts,

Nadere informatie

Is den rooden loop terug in het land?*

Is den rooden loop terug in het land?* Is den rooden loop terug in het land?* Transmissiedag 14/9/2010 Anouk Vanlander CLB-arts * Observatie bij een dysenterie-epidemie van 1779. Geschiedenis der geneeskunde 2008;4(12):208-14 Melding door school

Nadere informatie

VAX. Meningitis p. 1-4 K Preventie. Nederland p. 7-8 K Rijksvaccinatieprogramma. Zuigelingen

VAX. Meningitis p. 1-4 K Preventie. Nederland p. 7-8 K Rijksvaccinatieprogramma. Zuigelingen VAX I NR. 32 Jan. 2002 Gelet op de actualiteit i.v.m. de stijging van het aantal gevallen van meningokokken C - infecties en de introductie op de Belgische markt van nieuwe geconjugeerde vaccins tegen

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis B

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis B 99 Hepatitis B Ziektebeeld Hepatitis B is een ernstige virale infectie die een ontsteking van de lever veroorzaakt. Het ziektebeeld kan variëren van een asymptomatisch of subklinisch verloop tot een acute,

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden?

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? WAT IS SEIZOENSGRIEP? WAT IS SEIZOENSGRIEP? > Een acute luchtweginfectie: Plots begin met koorts en rillingen Hoofdpijn Spierpijn Keelpijn

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken www.nvkp.nl

Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken www.nvkp.nl NVKP DOSSIERS: MENINGOKOKKEN C INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Symptomen... 3 Besmetting... 4 Behandeling... 5 Complicaties... 6 Vaccinatie... 6 Vaccinatiegevolgen... 6 Risicogroepen... 6 Wist u

Nadere informatie

Inleiding... 2. Ziektebeeld... 2. Behandeling... 3. Complicaties... 3. Vaccinatie... 4. Vaccinatiegevolgen... 6. Risicogroepen... 7. Wist u dat?...

Inleiding... 2. Ziektebeeld... 2. Behandeling... 3. Complicaties... 3. Vaccinatie... 4. Vaccinatiegevolgen... 6. Risicogroepen... 7. Wist u dat?... NVKP DOSSIERS: HIB MENINGITIS INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Behandeling... 3 Complicaties... 3 Vaccinatie... 4 Vaccinatiegevolgen... 6 Risicogroepen... 7 Wist u dat?... 7 Bronnen... 8 DISCLAIMER:

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Medische informatie Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Meningokokkeninfecties, zeldzaam maar wel ernstig Invasieve meningokokkeninfecties (IMD) worden veroorzaakt door Neisseria

Nadere informatie

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen INFECTIEZIEKTESCHEMA VOOR OUDERS Algemeen: een kind dat zich ziek voelt (koorts, hangerig, geen eetlust) behoort thuis te blijven Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school Risicogroepen

Nadere informatie

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV RS virus Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling van het VUmc in verband met een infectie van RSV. Opname in het ziekenhuis vindt plaats bij ernstige benauwdheid en als zich voedingsproblemen voordoen.

Nadere informatie

pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd)

pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd) EMA/90006/2015 EMEA/H/C/001104 EPAR-samenvatting voor het publiek pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd) Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport

Nadere informatie

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis Dr. Danielle Van der beek Huisartsensymposium 12 maart 2016 Bacteriële meningitis Empirische therapie Volwassenen > 18 jaar en < 50 jaar Volwassenen > 50

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL PNEUMO 23, oplossing voor injectie Polysaccharide Pneumokokkenvaccin 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke dosis van 0,5

Nadere informatie

Tuberculose. Ziektebeeld. Incubatieperiode

Tuberculose. Ziektebeeld. Incubatieperiode DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB TUBERCULOSE 219 Tuberculose Ziektebeeld Tuberculose is een ernstige bacteriële infectieziekte. Meestal verloopt de infectie zonder symptomen en gaat deze over in een latente

Nadere informatie

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis Versie 2016 1. WAT IS REUMATISCHE KOORTS 1.1 Wat is het? Reumatische koorts wordt veroorzaakt

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche

Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche Infectieziekten - Bof 1/7 Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche Bepaalde infectieziekten komen frequenter voor op kinderleeftijd dan bij volwassenen. Ze worden daarom verkeerdelijk kinderziekten

Nadere informatie

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij moderator Marleen Finoulst Presentaties Adviezen Hoge Gezondheidsraad: Marc Van Ranst Individuele bescherming: antroposofische invalshoek:

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Klinische en experimentele studies met pneumococcen- en Haemophilus influenzae type b-conjugaatvaccins Pneumococcen (Streptococcus pneumoniae) en Haemophilus

Nadere informatie

Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte!

Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte! Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte! Informatiefolder over kinkhoest (preventie) Kinkhoest niet alleen een kinderziekte Kinkhoest is een infectie van de luchtwegen die wordt veroorzaakt door de bacterie

Nadere informatie

NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN

NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Besmetting... 3 Complicaties... 3 Risicogroepen... 4 Behandeling... 4 Preventie... 5 Vaccinatie... 5 Hulpstoffen... 6 Bijwerkingen van

Nadere informatie

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013 Kinkhoest vaccinatie Ann Buyens 16 november 2013 Kinkhoest Gramnegatieve coccobacillus Species: Bordetella pertussis, Bordetella parapertussis, Bordetella bronchiseptica, Bordetella avium, Bordetella hinzii,

Nadere informatie

Meningitis. Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting. hersenvliesontsteking. Nekkramp. Verward. Braken. Aversie tegen licht.

Meningitis. Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting. hersenvliesontsteking. Nekkramp. Verward. Braken. Aversie tegen licht. Meningitis hersenvliesontsteking Koorts Braken Hoofdpijn Verward Aversie tegen licht Nekkramp Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting Inhoudsopgave Inleiding 2 Definities 2 Verwekkers van meningitis

Nadere informatie

BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN:

BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN: Academiejaar 2009-2010 BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN: WIJZIGINGEN IN PREVALENTIE EN VERWEKKERS SINDS HET AANPASSEN VAN DE VACCINATIESTRATEGIE Joke VAN GASTEL Promotor: Prof. Dr. F. De Baets Scriptie

Nadere informatie

Informatieve brochure voor ouders van jonge kinderen met ahus

Informatieve brochure voor ouders van jonge kinderen met ahus De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel SOLIRIS. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila, established in 1976 Legionella is een aerobe, gram negatieve bacterie Familie Legionellaceae heeft 50 species, met ruim 70 serogroups.

Nadere informatie

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar)

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Koorts bij kinderen van 0 tot 1 maand (0-28 dagen) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (jonger dan 1 maand) met koorts, verdacht van een

Nadere informatie

4 Meningokokken C. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55

4 Meningokokken C. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55 4 Meningokokken C VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55 56 VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 4.1 Meningokokken C-vaccinatie Kinderen krijgen de vaccinatie tegen meningokokken

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 14A Fase A Titel Schoolziek Onderwerp Bacteriele meningitis (Meningococcen B) Auteur Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase

Nadere informatie

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog)

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog) Community-acquired pneumonie Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan (artsen-microbioloog) DUO dagen 2014 Casus: 53-jarige vrouw Anamnese: Meer daneenweek

Nadere informatie

Rituximab (Mabthera )

Rituximab (Mabthera ) Rituximab (Mabthera ) Maatschap reumatologie Kennemerland RITUXIMAB (MABTHERA ) Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel Rituximab te behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen Gezondheidspromotie Vaccinaties bij kinderen Vaccinaties bij kinderen Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 gezondheidspromotie@mloz.be

Nadere informatie

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling.

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling. Hieronder vindt u een lijst met veel voorkomende kinderziektes op school. Als school hanteren wij de richtlijnen van de GGD. Op de site van de GGD vindt u nog meer informatie over deze kinderziektes en

Nadere informatie

Griep (influenza) Baarmoederhalskanker

Griep (influenza) Baarmoederhalskanker Diverse ziekten Er zijn vele verschillende soorten ziektes. Sommige ziektes genezen vanzelf door rust, voor andere ziektes zijn medicijnen gewenst. Sommige ziektes zijn nog veel voorkomend en andere ziektes

Nadere informatie

Bronchiolitis bij kinderen

Bronchiolitis bij kinderen Kindergeneeskunde Bronchiolitis bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw kind is opgenomen in het ziekenhuis omdat het een ontsteking van de kleine luchtwegen heeft. Lang niet

Nadere informatie

TETRAVAC Geadsorbeerd difterie-, tetanus-, acellulair kinkhoest- en geïnactiveerd poliovaccin

TETRAVAC Geadsorbeerd difterie-, tetanus-, acellulair kinkhoest- en geïnactiveerd poliovaccin BIJSLUITER Lees de hele bijsluiter aandachtig door voordat u uw kind laat vaccineren. - Bewaar deze bijsluiter totdat het vaccinatieprogramma is afgerond. Het kan nodig zijn om de bijsluiter nogmaals door

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB HIV-INFECTIE 109 Hiv-infectie Ziektebeeld Hiv-infectie is een virale infectie die wordt veroorzaakt door het hiv-virus (human immunodeficiency virus). Deze infectie tast geleidelijk

Nadere informatie

Griep en griepvaccinatie. Infodocument

Griep en griepvaccinatie. Infodocument Griep en griepvaccinatie Infodocument Griep en griepvaccinatie 1 Wat is griep? Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus en wordt daarom ook wel influenza genoemd. Het influenzavirus veroorzaakt

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

Wat is een RS-infectie

Wat is een RS-infectie Het RS-virus Wat is een RS-infectie Het RS (Respiratoir Syncytieel)-virus is de meest voorkomende verwekker van luchtweginfecties bij zuigelingen en peuters. Dit virus kan het hele jaar door infecties

Nadere informatie

Samenvatting. Q-koorts in Nederland

Samenvatting. Q-koorts in Nederland Samenvatting Q-koorts is een zoönose een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii (C. burnetii). Bij mensen verloopt een infectie met

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 Vaccinaties en zwangerschap 2 Aanpak van frequent voorkomende pre- en postnatale problemen 3 Coördinator dr. Ilse Vleminckx Vaccinaties en zwangerschap Dr. Els Van de Poel,

Nadere informatie

VERKOUDHEID OF GRIEP?

VERKOUDHEID OF GRIEP? VERKOUDHEID OF GRIEP? Een verkoudheid wordt meestal veroorzaakt door besmetting met een virus. Die kan via speekseldruppeltjes maar meestal besmetten we ons zelf nadat we met onze handen in contact zijn

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

Tuberculeuze Meningitis in Zuid-Afrika

Tuberculeuze Meningitis in Zuid-Afrika Tuberculeuze Meningitis in Zuid-Afrika moeilijk herkenbaar en levensbedreigend RAAK 22 april 2008 Berbe Paes 1/33 Inhoud 1. Casus 2. Onderzoek 3. Zuid-Afrika 4. Tuberculose 5. Tuberculeuze meningitis 6.

Nadere informatie

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis,

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis, De ziekte van Glässer De ziekte van Glässer wordt veroorzaakt door Haemophilus parasuis (Hps). De ziekte werd vroeger beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis,

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de propadeutische fase of aan het begin van de doctoraalfase van de opleiding Geneeskunde.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de propadeutische fase of aan het begin van de doctoraalfase van de opleiding Geneeskunde. Casus 06A Fase A Titel Ziek kind Onderwerp Bovenste luchtweginfectie Inhoudsdeskundige Drs. J.L. Beex Technisch verantwoordelijke Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting 161 1 2 3 Samenvatting Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nederlandse samenvatting 163 Wereldwijd is het percentage kinderen dat te vroeg geboren

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Informatie voor ouders tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Informatie voor ouders tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Informatie voor ouders tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Waar gaat deze folder over? De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland.

Nadere informatie

Ouderbrochure. Ziekenhuisinformatie. voor. ouders van meningitispatiënten. Nederlandse Meningitis Stichting. Een uitgave van de NPCF

Ouderbrochure. Ziekenhuisinformatie. voor. ouders van meningitispatiënten. Nederlandse Meningitis Stichting. Een uitgave van de NPCF 16 12. Vragen Als u vragen heeft, aarzelt u niet om deze te stellen. Na ontslag uit het ziekenhuis geeft de specialist u de naam van een contactpersoon bij wie u met uw vragen terecht kan. Belangrijke

Nadere informatie

Adalimumab Voor de behandeling van psoriasis

Adalimumab Voor de behandeling van psoriasis In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten te starten met Adalimumab voor de behandeling van psoriasis. In deze brochure leest u wat u moet weten over de behandeling met het medicijn Adalimumab. Deze

Nadere informatie

RS virus. Kinderafdeling

RS virus. Kinderafdeling RS virus Kinderafdeling Beter voor elkaar 2 RS virus Wat is het RS virus Het RS virus is de afkorting van Respiratoir Syncytieel Virus. Het is een veel voorkomend virus dat infecties van de luchtwegen

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Kennelhoest - Infectieuze tracheobronchitis (infectieuze ontsteking van luchtpijp en bronchiën) bij honden

Kennelhoest - Infectieuze tracheobronchitis (infectieuze ontsteking van luchtpijp en bronchiën) bij honden Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Een Infectieuze tracheobronchitis is de medische term die een groep van besmettelijke, respiratoire (luchtweg) aandoeningen

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Alleen dankzij uw steun kunnen wij ook in de toekomst u van deze informatie blijven voorzien. Meldt u aan, word nu lid.

Alleen dankzij uw steun kunnen wij ook in de toekomst u van deze informatie blijven voorzien. Meldt u aan, word nu lid. NVKP DOSSIERS: MENINGITIS (HIB, MENINGOKOK, PNEUMOKOK) INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Symptomen... 3 Besmetting... 4 Behandeling... 5 Complicaties... 5 Vaccinatie... 6 Vacinatiegevolgen... 6 Risicogroepen...

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010 Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010 Evidence based leidraad voor professionelen Dit draaiboek werd ontwikkeld door de dienst Jeugdgezondheidszorg

Nadere informatie

Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen. Kou vatten

Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen. Kou vatten Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen Kou vatten Het overkomt ieder wel eens door koude te worden gevat. In de volksmond noemt men dit een verkoudheid. Eigenlijk is het een aanval van een virus op de

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B?

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B? WAT IS HEPATITIS Hepatitis is een ontsteking van de lever. Er zijn verschillende soorten leverontsteking. Ooit wereldwijd waargenomen zijn hepatitis A t/m H, waarvan hepatitis A, B en C de meest bekenden

Nadere informatie

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waar tegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland

Nadere informatie

Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland worden

Nadere informatie

Als een donderslag bij heldere hemel

Als een donderslag bij heldere hemel Als een donderslag bij heldere hemel Ruud van der Kruijk, neuroloog Slingeland Ziekenhuis Doetinchem Mede namens Sarah Vermeer, neuroloog Rijnstate, Peter Coppens huisarts te Ulft en Rik van Dijk huisarts

Nadere informatie

Longontsteking (pneumonie)

Longontsteking (pneumonie) Longontsteking (pneumonie) In deze folder informeren wij u over wat een longontsteking is, hoe de behandeling verloopt en welke adviezen er zijn om uw herstel te bevorderen. Wat is een longontsteking?

Nadere informatie

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN 10 vragen over griepvaccinatie GRIEPVACCINATIE.BE AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID 1. Waarom vaccinatie tegen griep? Vaccinatie is de enige manier om je tegen griep en

Nadere informatie

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur (Bron: Dr. N.C. Hartwig et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiele therapie, 3 e editie, 2005) In deze tabel wordt, uitgaande van een diagnose

Nadere informatie

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926

Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926 Downloaded from UvA-DARE, the institutional repository of the University of Amsterdam (UvA) http://hdl.handle.net/11245/2.79926 File ID Filename Version uvapub:79926 Samenvatting (Dutch) unknown SOURCE

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

Longontsteking bij uw kind

Longontsteking bij uw kind Longontsteking bij uw kind Uw kind heeft een longontsteking (pneumonie). In deze folder leest u meer over deze aandoening en de behandeling ervan. Informatie voor ouders en verzorgers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis

Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Acuut reuma en post-streptokokken reactieve artritis Versie 2016 1. WAT IS ACUUT REUMA 1.1 Wat is het? Acuut reuma wordt veroorzaakt door een keelontsteking

Nadere informatie

Etanercept Voor de behandeling van psoriasis

Etanercept Voor de behandeling van psoriasis In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten te starten met Etanercept voor de behandeling van psoriasis. In deze brochure leest u wat u moet weten over de behandeling met het medicijn Etanercept. Deze

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014. Dr. Luc Pattyn

Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014. Dr. Luc Pattyn Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014 Dr. Luc Pattyn Kinkhoest bordetella sp *Gram negatieve bacterie *species : pertussis, parapertussis,holmesii, hinzii.. *Virulentie : productie van pertussistoxine, filamentair

Nadere informatie

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene

Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene Zorgprotocol GBS bij de pasgeborene 1. Inleiding 1 Zwangere vrouwen hebben deze bacterie soms in de vagina (schede). Dat kan meestal geen kwaad, maar een klein aantal baby s wordt ernstig ziek door een

Nadere informatie

Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek.

Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek. Beste klant, Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek. Voor vragen kan u ons gerust contacteren op het telefoonnummer 052/30.94.14

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Laat uw kind inenten tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Laat uw kind inenten De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland. Met het

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Groep-B-streptokokken en zwangerschap Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Groep-B-streptokokken en zwangerschap GROEP-B-STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP INLEIDING De groep-b-streptokok is een bacterie die bij veel zwangere vrouwen in de vagina (schede)

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Laat uw kind inenten tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Laat uw kind inenten De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland. Met het

Nadere informatie

Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING LONGGENEESKUNDE Longontsteking BEHANDELING Longontsteking U bent in het ziekenhuis opgenomen vanwege een longontsteking. Maar wat is dat precies en wat kunnen we ertegen doen? In deze folder vindt u de

Nadere informatie

Porcilis Glässer. Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties

Porcilis Glässer. Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties Porcilis Glässer Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties Ziekte van Glässer Haemophilus parasuis De ziekte van Glässer, veroorzaakt door Haemophilus parasuis, werd ooit beschouwd als een

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting MUCOSALE ADJUVANS ACTIVITEIT VAN LIPOSOMEN

Nederlandse samenvatting MUCOSALE ADJUVANS ACTIVITEIT VAN LIPOSOMEN 102 Nederlandse samenvatting MUCOSALE ADJUVANS ACTIVITEIT VAN LIPOSOMEN 103 104 Mucosale immunoadjuvans activiteit van liposomen Inleiding Het menselijk lichaam is voortdurend bezig indringers zoals bacteriën,

Nadere informatie