Haemophilus influenzae type b-infecties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Haemophilus influenzae type b-infecties"

Transcriptie

1 83 Haemophilus influenzae type b-infecties Indien er een klinisch beeld van meningitis wordt vastgesteld zonder dat de onderliggende kiem reeds gekend is, zie de algemene fiche Meningitis. Ziektebeeld De bacterie Haemophilus influenzae type b komt voor in de nasofarynx en de bovenste luchtwegen van gezonde dragers. Ze kan daar tot enkele maanden blijven bestaan zonder dat ze aanleiding geeft tot symptomen. Bij sommige personen wordt de bacterie echter invasief en komt ze in de bloedbaan terecht. Vanuit de bloedbaan kan ze zich vervolgens verspreiden naar verschillende plaatsen en een invasieve infectie veroorzaken. De meningen en de longen zijn voorkeurslocaties. Naast meningitis en pneumonie, kan de kiem ook epiglottitis veroorzaken. Eerder zeldzaam kunnen ook sepsis, septische artritis, osteomyelitis, endocarditis, pericarditis, peritonitis, cellulitis en endoftalmitis ontstaan. Haemophilus influenzae kan ook niet-invasieve infecties zoals otitis media en acute bronchitis veroorzaken. Deze infecties worden echter meestal niet veroorzaakt door het serotype b, maar door ongekapselde stammen. Meningitis Meningitis is een infectie die een ontsteking en een zwelling van de hersenvliezen en ruggenmergvliezen veroorzaakt. Bij meningitis veroorzaakt door H. influenzae type b treden initieel dezelfde symptomen op als bij virale meningitis en als bij andere vormen van bacteriële meningitis. Er is veelal een karakteristiek verloop met het plots optreden van hoge koorts die gepaard gaat met hoofdpijn en nekstijfheid. Vaak treden er ook begeleidende symptomen op zoals spierpijn, nausea, braken, anorexie, fotofobie, duizeligheid en sufheid. Soms is er ook een evolutie naar convulsies en coma. Bij zuigelingen en jongere kinderen kan er een aspecifiek verloop zijn met symptomen zoals koorts, slaperigheid of juist agitatie, braken en slecht drinken. In een latere fase is er vaak een typerende bomberende fontanel. Soms is er evolutie naar convulsies. Bij zuigelingen ontbreekt vaak de typische nekstijfheid, maar wordt wel het fenomeen van luierpijn waargenomen: zuigelingen huilen bij het verluieren, vooral bij het optillen van de beentjes. Peuters en kleuters vertonen vaak wel de typische nekstijfheid en rugstijfheid. Ze kunnen hun kin dan niet naar het borstbeen brengen. Ze willen vaak enkel rechtop zitten en steunen dan op hun handen achter de rest van het lichaam. Bij oudere kinderen en jongvolwassenen is er meestal een karakteristiek verloop aanwezig. Bij 15-30% van de overlevenden treden er restletsels op zoals gehoorverlies, blindheid, leermoeilijkheden, concentratiestoornissen, mentale retardatie of verlammingen. Er is een gemiddelde letaliteit van 2-5%.

2 84 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Pneumonie H. influenzae type b kan een ernstige longontsteking veroorzaken met veel pleuraal vocht. Er ontstaan symptomen zoals tachypnoe, hoesten, opgeven van sputum, koorts, dyspnoe en algemene malaise. Door prikkeling van het middenrif kan ook buikpijn ontstaan. Epiglottitis Epiglottitis is een infectie die een ontsteking en zwelling van de strotklep/huig veroorzaakt. Dit kan leiden tot een levensbedreigende obstructie van de luchtwegen. Er is een acuut optreden van symptomen zoals hoge koorts, slikklachten, keelpijn, kwijlen en inspiratoire stridor. Onmiddellijke hospitalisatie met intubatie en antibiotica zijn vereist. Incubatieperiode De incubatieperiode is niet gekend, maar bedraagt vermoedelijk 2 tot 4 dagen. Ziekteverwekker Haemophilus influenzae is een gramnegatieve coccobacil. Het is een aerobe bacterie, maar ze kan facultatief ook anaeroob groeien. Sommige stammen hebben een polysaccharidekapsel. De aanwezigheid van een dergelijk kapsel duidt op pathogeniciteit voor de mens. Bijna alle stammen die een invasieve ziekte veroorzaken hebben dus een polysaccharidekapsel. Op basis van de verschillende polysacchariden wordt de bacterie onderverdeeld in verschillende serotypes. Tot op heden werden er 6 serotypes beschreven: a tot en met f. Haemophilus influenzae type b heeft twee groeifactoren nodig om te vermenigvuldigen, factor X en factor V. Deze groeifactoren worden geleverd door de rode bloedcellen. Voorkomen Invasieve infecties met Haemophilus influenzae type b komen wereldwijd voor. Vroeger was H. influenzae type b de meest frequente oorzaak van bacteriële meningitis. Sinds de invoering van systematische vaccinatie is deze kiem als oorzaak van meningitis quasi verdwenen in de Westerse landen. In Europa en de Verenigde Staten werd een daling van het aantal invasieve H. influenzae type b-infecties gezien met 90-99%. Een longitudinale studie in België toonde dit effect aan in ons land na de invoering van vaccinatie in 1993: in 1992 waren er nog 49 gevallen in de studiepopulatie bij kinderen jonger dan 5 jaar, vanaf 1998 nog slechts 4 gevallen. In ontwikkelingslanden wordt er echter weinig gevaccineerd omwille van de hoge kostprijs van het vaccin. Vóór de invoering van de vaccinatie was serotype b verantwoordelijk voor 95% van de invasieve infecties veroorzaakt door H. influenzae. Nu worden andere serotypes relatief belangrijker.

3 85 De frequentie van infecties met H. influenzae type b is duidelijk leeftijdsgebonden. De frequentie is het hoogst onder de leeftijd van 1 jaar. Infectie is eerder uitzonderlijk bij kinderen ouder dan 5 jaar. Ook de frequentie van dragerschap verminderde sterk na de invoering van de vaccinatie. Er werd een daling gezien van 2-5% naar minder dan 1%. In gebieden waar weinig gevaccineerd wordt, is dragerschap echter wel nog frequent. Reservoir De mens is het enige reservoir. Transmissie Transmissie gebeurt via druppels die vrijkomen uit de neus- of keelholte tijdens het hoesten of niezen. Het kan ook via direct contact met secreties uit de luchtwegen. Besmettelijke periode Een geïnfecteerd persoon is besmettelijk zolang de bacterie zich in de bovenste luchtwegen bevindt. Wanneer er doeltreffende behandeling met antibiotica of chemoprofylaxe wordt gestart is de persoon na 24 tot 48 uur niet meer besmettelijk. De besmettelijkheid is eerder beperkt. Toch is secundaire transmissie mogelijk op plaatsen waar er nauw contact is met de indexpatiënt. Vatbaarheid Risicogroepen voor een invasieve infectie met H. influenzae type b: personen met splenectomie of functionele asplenie (bv. bij sikkelcelanemie), gezien er dan een verminderde klaring is van de gekapselde bacteriën zoals H. influenza type b, pneumokok en meningokok; immuungecompromitteerden; chronisch zieken (bijvoorbeeld maligniteiten, diabetes mellitus, COPD, nierinsufficiëntie of levercirrose); personen met een hoofdtrauma met liquorlekkage. Ook gezinscontacten of andere nauwe contacten van een indexpatiënt lopen een verhoogd risico om zelf ziek te worden. Er is ook een duidelijk verhoogd risico bij onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen onder de 4 jaar. De grootste vatbaarheid is tussen 4 en 18 maanden.

4 86 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Situaties waarin mensen dicht op elkaar leven vormen een verhoogd risico voor overdracht, zo ook in kinderdagverblijven, scholen en grote gezinnen. Andere factoren zoals een lage socio-economische status en een lage opleiding van de ouders geven tevens een verhoogd risico op invasieve infectie met H. influenzae type b. Immuniteit Circulerende antistoffen kunnen aanwezig zijn na transplacentaire overdracht, na overdracht via borstvoeding, na eerdere infectie of na vaccinatie. Bij de geboorte zijn sommige zuigelingen in zekere mate beschermd door maternele IgGantistoffen die transplacentair of via borstvoeding worden doorgegeven. Kort na de geboorte nemen de antistoffen geleidelijk aan af. In de afwezigheid van vaccinatie zal het kind zelf geleidelijk antistoffen opbouwen via asymptomatisch dragerschap en via kruisimmuniteit tegen andere bacteriën. Vanaf de leeftijd van 6 jaar zijn invasieve infecties erg zeldzaam. Er is een zeer doeltreffend geconjugeerd vaccin beschikbaar tegen H. influenzae type b. Diagnose De diagnose van een invasieve infectie met H. influenzae of andere invasieve kiemen wordt steeds vermoed op basis van het klinisch beeld. Bij het optreden van koorts dient men steeds alert te zijn voor symptomen van meningeale prikkeling, petechiën en bewustzijnsveranderingen. Een gramkleuring van cerebrospinaal vocht na een lumbale punctie of van een bloedstaal kan de klinische diagnose verder ondersteunen. Afhankelijk van het klinisch beeld kan ook een gramkleuring van pleuraal vocht of synoviaal vocht een eerste aanwijzing geven. De uiteindelijke diagnose moet steeds bevestigd worden via een kweek van de bacterie uit een steriel staal: cerebrospinaal vocht, bloed, pleuraal vocht of synoviaal vocht. Het staal wordt daarom, indien mogelijk, afgenomen vóór het opstarten van antibiotica. Omdat in praktijk vaak snel antibiotica moeten toegediend worden, kan men in het cerebrospinaal vocht ook antigenen aantonen door sneltesten voor antigeendetectie of DNA opsporen met PCR. Na de isolatie van H. influenzae moet ook steeds een verdere serotypering gebeuren. Omwille van het frequent voorkomen van dragerschap kan de diagnose nooit gesteld worden op basis van een positieve keelkweek. Behandeling Na het stellen van de klinische diagnose van meningitis of sepsis is onmiddellijk hospitalisatie vereist voor het opstarten van intraveneuze antibiotica en ondersteunende therapie. De antibiotica worden zo snel mogelijk na het uitvoeren van een lumbale punctie of een bloedname toegediend.

5 87 Bij kinderen moet de empirische behandeling effectief zijn tegen zowel Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae type b als Streptococcus pneumoniae. Aanvankelijk moet men dus steeds een breedspectrumantibioticum opstarten (een derdegeneratiecefalosporine). Om het risico op neurologische restletsels te verminderen in geval van infectie met H. influenzae type b en in geval van infectie met pneumokokken kan men een behandeling met dexamethasone opstarten. Deze behandeling dient opgestart te worden bij sterk vermoeden van bacteriële meningitis (klinisch beeld + troebel cerebrospinaal vocht) kort vóór of gelijktijdig met de antibioticatherapie. Wanneer de diagnose van een infectie met H. influenzae type b bevestigd wordt, kan men de behandeling met een derdegeneratiecefalosporine gedurende 10 dagen verder zetten. Bij infecties met H. influenzae type b moet men routinematig een antibiogram bepalen en de behandeling hieraan aanpassen. De behandeling met dexamethasone wordt gedurende 4 dagen verder gezet. Vóór ontslag uit het ziekenhuis moet de patiënt nog behandeld worden met een antibioticum dat ook het dragerschap bestrijdt om verdere verspreiding van de bacterie te vermijden. Indien de patiënt reeds behandeld werd met een derdegeneratiecefalosporine is dit niet nodig, omdat ook deze effectief zijn in de eradicatie van dragerschap. Andere invasieve infecties met H. influenzae type b kunnen met dezelfde antibiotica behandeld worden. Epiglottitis is een medische urgentie die naast intraveneuze antbiotica een onmiddellijke intubatie vereist. Preventie Er is een geconjugeerd vaccin tegen H. influenzae type b beschikbaar. Het vaccin kan toegediend worden bij zeer jonge kinderen. Het zorgt voor een sterke immuunrespons en wekt een immunologisch geheugen op. Het huidige vaccin is dus zeer doeltreffend en heeft quasi geen nevenwerkingen. Vaccinatie volgens de aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad. Sommige kinderen met een immuundeficiëntie kunnen baat hebben bij meer dosissen van het vaccin dan is aangewezen volgens het basisvaccinatieschema. Maatregelen naar aanleiding van een geval Gevalsdefinitie: Geconfirmeerd: klinisch compatibel geval met laboratoriumconfirmatie. Laboratoriumcriteria: Laboratoriumconfirmatie: isolatie van H. influenzae type b uit cerebrospinaal vocht of bloed.

6 88 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Melding: Elk geval van invasieve infectie door Haemophilus influenzae type b moet zo snel mogelijk gemeld worden aan de dienst Infectieziektebestrijding van de afdeling Toezicht Volksgezondheid. Gevalsopsporing: Bronopsporing is niet nodig. Contactonderzoek is nodig om te voorzien in chemoprofylaxe. Maatregelen te nemen door de CLB-arts: Wering van school: Kinderen met meningitis zijn te ziek om naar school te gaan, daarom zal het in praktijk meestal niet nodig zijn om een wering op te leggen. Contact met H. influenzae is bovendien onvermijdelijk omwille van het aantal asymptomatische dragers. Toch is het zinvol steeds een wering te hanteren tot uren na het toedienen van de behandeling die gericht is op de eliminatie van dragerschap. Bij een ziek kind op school moeten de ouders steeds gecontacteerd worden om het kind te komen afhalen. Bij alarmsymptomen zoals nekstijfheid, bewusteloosheid en petechiën moet ook steeds de huisarts of een spoeddienst gecontacteerd worden. Bij meningitis is doorverwijzing voor behandeling en voor onderzoek naar de onderliggende kiem van groot belang. Contact opnemen met de behandelende arts voor bijkomende informatie en overleg. Bespreken wie de melding op zich heeft genomen of zal nemen. Informeren van ouders, medeleerlingen en personeel na bevestiging van de diagnose. Een geval van meningitis veroorzaakt vaak grote ongerustheid. Enerzijds is het belangrijk om via aangepaste informatie ouders gerust te stellen en paniek te vermijden. Anderzijds is het nodig om tijdig accurate informatie te verstrekken over het ziektebeeld, de vormen van overdracht en de alarmsymptomen. Ouders moeten bij verdachte symptomen zo snel mogelijk een arts raadplegen zodat er geen tijd verloren gaat voor diagnostiek en het starten van een aangepaste behandeling. Zie voorbeeldbrieven (bacteriële meningitis-1geval). Zie infofolders. Surveillance van gezinscontacten (vooral broers of zussen jonger dan 4 jaar) en andere nauwe contacten van het indexgeval voor het tijdig opmerken van alarmsymptomen is sterk aangewezen. Ook leerkrachten moeten alert zijn voor alarmsymptomen bij klasgenoten. Een secundaire infectie met H. influenzae type b wordt gedefinieerd als een infectie met H. influenzae type b die optreedt 1 tot 60 dagen volgend op het contact met de indexpatiënt. Dit is minder dan 5% van alle invasieve infecties met H. influenzae type b. Wanneer er een secundaire infectie met H. influenzae type b werd vastgesteld in een kleuterschool moet men de vaccinatiestatus van de kleuters in deze school nagaan. Vaccinatie moet aangeboden worden aan onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen jonger dan 5 jaar. Kinderen die in het verleden om een bepaalde reden geen gebruik gemaakt hebben van het volledige, gratis aanbod tot vaccinatie, hebben recht op gratis inhaalvaccinatie(s). Voor vaccinatie met het zesvoudige vaccin (Infanrix hexa ), geldt dit voor alle leerlingen jonger dan 5 jaar. Zie voorbeeldbrieven (Hib chemoprofylaxie en toestemmingsbrief voor vaccinatie) Informeren van de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk van de school.

7 89 Chemoprofylaxe: Chemoprofylaxe is gericht op de eliminatie van dragerschap bij contactpersonen van het indexgeval. Chemoprofylaxe is aangewezen bij: alle gezinscontacten van de index indien er in het gezin een kind jonger dan 4 jaar aanwezig is dat niet- of onvolledig gevaccineerd is, indien er in het gezin een kind jonger dan 1 jaar aanwezig is die de primaire 2 of 3 dosissen niet ontvangen heeft of indien er in het gezin een immuungecompromitteerd kind aanwezig is; de patiënt vóór ontslag uit het ziekenhuis, tenzij deze behandeld is met een antibioticum dat ook het dragerschap bestrijdt, zoals ceftriaxon of ciprofloxacine; op een kleuterschool en een kinderdagverblijf: klas- en groepsgenoten, leerkrachten en leid(st)ers alleen als zich in de klas 2 (=indexgeval + 1) of meer geassocieerde gevallen binnen 60 dagen na de eerste ziektedag van het indexgeval voordoen en als er onvolledig of niet-gevaccineerde kinderen aanwezig zijn. Zie infomatiebrief. Chemoprofylaxe-schema: Rifampicine: 1 x 20 mg/kg/d p.o. (max. 600 mg/d), gedurende 4 dagen - Contra-indicaties: zwangerschap, leverfunctiestoornissen, overgevoeligheid voor rifampicine Ceftriaxon: 1 x 250 mg i.m. - Contra-indicaties: overgevoeligheid voor cefalosporines Postexpositievaccinatie: Niet- of onvolledig gevaccineerde kinderen jonger dan 5 jaar dienen naast de chemoprofylaxe ook een vervollediging van hun vaccinatieschema te krijgen. Bijkomende hygiënemaatregelen: Een goede hoest-, snuit- en nieshygiëne en een goede handhygiëne zijn altijd belangrijk in de preventie van overdracht van besmettelijke ziekten. Desinfectie van alle materialen besmet met secreties uit neus en keel.

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Pneumokokkose. Er is een gemiddelde letaliteit van 5-7%, maar bij ouderen kan de letaliteit oplopen tot 40%.

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Pneumokokkose. Er is een gemiddelde letaliteit van 5-7%, maar bij ouderen kan de letaliteit oplopen tot 40%. 165 Pneumokokkose Indien er een klinisch beeld van meningitis wordt vastgesteld zonder dat de onderliggende kiem reeds gekend is, zie algemene fiche Meningitis. Ziektebeeld Pneumokokkose is een acute of

Nadere informatie

Meningokokkose. Ziektebeeld

Meningokokkose. Ziektebeeld DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB MENINGOKOKKOSE 153 Meningokokkose Indien er een klinisch beeld van meningitis wordt vastgesteld zonder dat de onderliggende kiem reeds gekend is, zie algemene fiche Meningitis.

Nadere informatie

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen.

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Het ziektebeeld kan variëren van een milde hoest tot ernstige ziekte. Klassiek wordt kinkhoest gekenmerkt

Nadere informatie

Poliomyelitis. Ziektebeeld

Poliomyelitis. Ziektebeeld 173 Poliomyelitis Ziektebeeld Poliomyelitis is een zeer ernstige, virale infectieziekte. Het merendeel van de infecties met het poliovirus verloopt asymptomatisch (90-95%). Het overige deel (5-10%) leidt

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Mazelen

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Mazelen 139 Mazelen Ziektebeeld Mazelen is een zeer besmettelijke, acute, virale infectieziekte die gekenmerkt wordt door een typische huiduitslag. Klassiek begint mazelen met prodromale symptomen. Klachten tijdens

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Impetigo DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB IMPETIGO 127 Impetigo Ziektebeeld Impetigo of krentenbaard is een bacteriële infectie van de huid. Er ontstaan letsels ter hoogte van de epidermis die verschillende stadia

Nadere informatie

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode

Gastro-enteritis. Ziektebeeld. Incubatieperiode DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB GASTRO-ENTERITIS 73 Gastro-enteritis Voor meer achtergrondinformatie over een individuele kiem, zie ook volgende fiches: Calicivirusinfecties Campylobacteriose Escherichia

Nadere informatie

Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3

Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3 Haemophilus influenzae type b (HIB)-infectie B96.3 1. Algemeen Haemophilus influenzae type b (Hib) is een gramnegatieve bacterie. Richard Pfeiffer beschreef in 1892 voor het eerst de aanwezigheid van deze

Nadere informatie

Difterie. Ziektebeeld

Difterie. Ziektebeeld 57 Difterie Ziektebeeld Difterie is een acute, bacteriële infectie van de bovenste luchtwegen. Difterie kan ook voorkomen ter hoogte van de huid en zelden op andere plaatsen. Het ziektebeeld vormt een

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Shigellose

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Shigellose 229 Shigellose Ziektebeeld Shigellose is een acute, bacteriële ziekte ter hoogte van het distale deel van de dunne darm en ter hoogte van het colon. De klinische symptomen variëren van milde, waterige

Nadere informatie

96 HEPATITIS A. Chemoprofylaxe: Geen. DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB

96 HEPATITIS A. Chemoprofylaxe: Geen. DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 96 HEPATITIS A Maatregelen te nemen door de CLB-arts: Uitsluiting van school: Kinderen met hepatitis A moeten thuis blijven tot een week na het optreden van de icterus. In scholen kunnen langdurige epidemieën

Nadere informatie

Meningokokken. 04 februari 2011

Meningokokken. 04 februari 2011 Meningokokken 04 februari 2011 Andere informatiebronnen Meningokokken webpagina Vragen en antwoorden meningokokken Vaccinatie meningokokken ACWY Vaccinatie meningokokken B Vaccinatie meningokokken C Afbeeldingen

Nadere informatie

Pertussis, belang van vaccinatie

Pertussis, belang van vaccinatie Pertussis, belang van vaccinatie Prof. Dr. Anne Malfroot Kindergeneeskunde UZ Brussel Referentie Laboratorium Bordetella pertussis Klinische tekens Ziekte elke leeftijd wereldwijd Klinisch beeld afhankelijk

Nadere informatie

3 Nekstijfheid. infectieziekten bij kinderen 22

3 Nekstijfheid. infectieziekten bij kinderen 22 3 Nekstijfheid Nekstijfheid of meningeale prikkeling beschrijft een com- plex van ziekteverschijnselen dat ontstaat door prikkeling van de hersenvliezen waarbij het hoofd sterk achterovergebogen gehouden

Nadere informatie

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008

De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 De nieuwe meldingsplicht voor tien ziekten Hans van Vliet RIVM-CIb 7 oktober 2008 Wat bespreken Iets over meldingscriteria De nieuwe ziekten (2 minuten per ziekte!) - Wat is de reden om het te melden -

Nadere informatie

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar)

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) 246 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) KORTE VERSIE VOOR MEER INFORMATIE ZIE ANDERE ZIJDE Beste ouder(s), Een medeleerling van uw dochter of zoon heeft dikoor (bof).

Nadere informatie

Is den rooden loop terug in het land?*

Is den rooden loop terug in het land?* Is den rooden loop terug in het land?* Transmissiedag 14/9/2010 Anouk Vanlander CLB-arts * Observatie bij een dysenterie-epidemie van 1779. Geschiedenis der geneeskunde 2008;4(12):208-14 Melding door school

Nadere informatie

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN -HAEMOPHILUS INFLUENZAE TYPE B (HIB)-INFECTIE

RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN -HAEMOPHILUS INFLUENZAE TYPE B (HIB)-INFECTIE RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING VLAANDEREN -HAEMOPHILUS INFLUENZAE TYPE B (HIB)-INFECTIE Basistekst LCI/ 01.2007, gewijzigd 11.2014 Vlaamse versie/ 01.12.2016 6.01.2017 RICHTLIJN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING

Nadere informatie

Kinkhoest. Ziektebeeld

Kinkhoest. Ziektebeeld 137 Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute, heel besmettelijke, bacteriële infectie van de luchtwegen. Het klinisch beeld is afhankelijk van de leeftijd en de vaccinatiestatus van de

Nadere informatie

E. coli-infecties. Ziektebeeld. Incubatieperiode

E. coli-infecties. Ziektebeeld. Incubatieperiode 63 E. coli-infecties Ziektebeeld Het ziektebeeld veroorzaakt door pathogene E. coli is zeer uiteenlopend en afhankelijk van de pathogene groep (zie ook Ziekteverwekker). Enterohemorragische E. coli (EHEC):

Nadere informatie

Meningokokkeninfecties. Geen kinderspel

Meningokokkeninfecties. Geen kinderspel Geen kinderspel Waar komen ze vandaan? Meningokokkeninfecties ontstaan door bacteriën, meningokokken genoemd. 1 De meeste infecties worden veroorzaakt door 6 verschillende soorten meningokokken : serogroepen

Nadere informatie

Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts, verdacht van een infectie, met uitsluiting van de gehospitaliseerde neonaat.

Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts, verdacht van een infectie, met uitsluiting van de gehospitaliseerde neonaat. Koorts bij kinderen van 1 tot 3 maanden (28 dagen tot en met 12 weken) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (1 tot 3 maanden) met koorts,

Nadere informatie

Haemophilus influenzae type b-infectie Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C

Haemophilus influenzae type b-infectie Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Haemophilus influenzae type b-infectie Richtlijn Meldingsplichtige ziekte groep C Laboratorium en behandelend arts melden binnen 1 werkdag aan de arts infectieziektebestrijding van de GGD. De GGD meldt

Nadere informatie

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Bepaalde infectieziekten komen frequenter voor op kinderleeftijd dan bij volwassenen. Ze worden daarom verkeerdelijk kinderziekten genoemd. De meeste van

Nadere informatie

Afwezige of niet goed werkende milt. Behandeling en voorkomen van infecties

Afwezige of niet goed werkende milt. Behandeling en voorkomen van infecties Afwezige of niet goed werkende milt Behandeling en voorkomen van infecties In deze folder vindt u informatie over de risico s die een afwezige milt of een milt die niet goed werkt met zich mee kunnen brengen.

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden?

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? WAT IS SEIZOENSGRIEP? WAT IS SEIZOENSGRIEP? > Een acute luchtweginfectie: Plots begin met koorts en rillingen Hoofdpijn Spierpijn Keelpijn

Nadere informatie

VAX. Meningitis p. 1-4 K Preventie. Nederland p. 7-8 K Rijksvaccinatieprogramma. Zuigelingen

VAX. Meningitis p. 1-4 K Preventie. Nederland p. 7-8 K Rijksvaccinatieprogramma. Zuigelingen VAX I NR. 32 Jan. 2002 Gelet op de actualiteit i.v.m. de stijging van het aantal gevallen van meningokokken C - infecties en de introductie op de Belgische markt van nieuwe geconjugeerde vaccins tegen

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Bof. Ziektebeeld

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Bof. Ziektebeeld DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 39 Bof Ziektebeeld Bof is een besmettelijke, virale infectieziekte die gekenmerkt wordt door het optreden van koorts en parotitis: ontsteking van de oorspeekselklier(en).

Nadere informatie

Preventie van kinkhoestmorbiteit

Preventie van kinkhoestmorbiteit Preventie van kinkhoestmorbiteit Waarom zijn pediaters paranoia? Welke kink zit er in de kabel? Vlaams infectieziektebulletin 85/2013/3 Koen De Schrijver Voorkomen van kinkhoest, nieuwe gevallen 2008-2012

Nadere informatie

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND

KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND KINKHOEST KINDERGENEESKUNDE FRANCISCUS VLIETLAND Kinkhoest In Nederland krijgen kinderen van drie, vier, vijf en elf maanden de zogenoemde DKTP-vaccinatie voor difterie, kinkhoest, tetanus en polio. Door

Nadere informatie

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV RS virus Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling van het VUmc in verband met een infectie van RSV. Opname in het ziekenhuis vindt plaats bij ernstige benauwdheid en als zich voedingsproblemen voordoen.

Nadere informatie

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen

ja, tot diarree over is (nee bij toxine) uren tot enkele weken 1 tot 4 dagen van 1 dag vóór tot 6 dagen na het begin van de ziekteverschijnselen INFECTIEZIEKTESCHEMA VOOR OUDERS Algemeen: een kind dat zich ziek voelt (koorts, hangerig, geen eetlust) behoort thuis te blijven Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school Risicogroepen

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis B

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis B 99 Hepatitis B Ziektebeeld Hepatitis B is een ernstige virale infectie die een ontsteking van de lever veroorzaakt. Het ziektebeeld kan variëren van een asymptomatisch of subklinisch verloop tot een acute,

Nadere informatie

Tuberculose ook bij ons

Tuberculose ook bij ons Tuberculose ook bij ons Juni : CLB-arts krijgt melding van geval van actieve tb door TOVO bij 12-jarig meisje Vraag TOVO aan CLB-arts Directie, leerkrachten en medeleerlingen inlichten Info geven over

Nadere informatie

pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd)

pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd) EMA/90006/2015 EMEA/H/C/001104 EPAR-samenvatting voor het publiek pneumokokkenpolysacharidenconjugaatvaccin (13-valent, geadsorbeerd) Dit document is een samenvatting van het Europees openbaar beoordelingsrapport

Nadere informatie

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar)

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Koorts bij kinderen > 3 maanden ( > 12 weken oud) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (vanaf 3 maanden) met koorts, verdacht van een infectie.

Nadere informatie

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Medische informatie Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Meningokokkeninfecties, zeldzaam maar wel ernstig Invasieve meningokokkeninfecties (IMD) worden veroorzaakt door Neisseria

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken www.nvkp.nl

Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken www.nvkp.nl NVKP DOSSIERS: MENINGOKOKKEN C INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Symptomen... 3 Besmetting... 4 Behandeling... 5 Complicaties... 6 Vaccinatie... 6 Vaccinatiegevolgen... 6 Risicogroepen... 6 Wist u

Nadere informatie

Inleiding... 2. Ziektebeeld... 2. Behandeling... 3. Complicaties... 3. Vaccinatie... 4. Vaccinatiegevolgen... 6. Risicogroepen... 7. Wist u dat?...

Inleiding... 2. Ziektebeeld... 2. Behandeling... 3. Complicaties... 3. Vaccinatie... 4. Vaccinatiegevolgen... 6. Risicogroepen... 7. Wist u dat?... NVKP DOSSIERS: HIB MENINGITIS INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Behandeling... 3 Complicaties... 3 Vaccinatie... 4 Vaccinatiegevolgen... 6 Risicogroepen... 7 Wist u dat?... 7 Bronnen... 8 DISCLAIMER:

Nadere informatie

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist

14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer. Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist 14u05-14u50 Geef griep geen kans op de werkvloer Els De Pinnewaert, verpleegkundig ziekenhuishygiënist GRIEPVACCINATIE VAN ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? 1. Griep quiz 2. Wat is seizoensgriep?

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Buiktyfus

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Buiktyfus DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB BUIKTYFUS 43 Buiktyfus Ziektebeeld Buiktyfus is een zeer ernstige, systemische bacteriële infectie met mogelijk dodelijke afloop. De ziekte wordt gekenmerkt door een geleidelijk

Nadere informatie

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij moderator Marleen Finoulst Presentaties Adviezen Hoge Gezondheidsraad: Marc Van Ranst Individuele bescherming: antroposofische invalshoek:

Nadere informatie

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek

Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis. Dr. Danielle Van der beek Het juiste antibioticum bij meningo-encephalitis Dr. Danielle Van der beek Huisartsensymposium 12 maart 2016 Bacteriële meningitis Empirische therapie Volwassenen > 18 jaar en < 50 jaar Volwassenen > 50

Nadere informatie

Scarlatina en andere groep A-streptokokkeninfecties

Scarlatina en andere groep A-streptokokkeninfecties 196 SCARLATINA EN ANDERE GAS-INFECTIES Scarlatina en andere groep A-streptokokkeninfecties Ziektebeeld Groep A-streptokokkeninfecties zijn de meest voorkomende infecties bij kinderen. Er is een breed spectrum

Nadere informatie

GEEN (GOEDWERKENDE) MILT EN DAN? FRANCISCUS VLIETLAND

GEEN (GOEDWERKENDE) MILT EN DAN? FRANCISCUS VLIETLAND GEEN (GOEDWERKENDE) MILT EN DAN? FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U hebt geen milt (operatief verwijderd) of een slecht werkende milt. In beide gevallen hebt u meer kans op het krijgen van een infectie.

Nadere informatie

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis

Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Reumatische Koorts en Post-Streptokokken Reactieve Artritis Versie 2016 1. WAT IS REUMATISCHE KOORTS 1.1 Wat is het? Reumatische koorts wordt veroorzaakt

Nadere informatie

Tuberculose. Ziektebeeld. Incubatieperiode

Tuberculose. Ziektebeeld. Incubatieperiode DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB TUBERCULOSE 219 Tuberculose Ziektebeeld Tuberculose is een ernstige bacteriële infectieziekte. Meestal verloopt de infectie zonder symptomen en gaat deze over in een latente

Nadere informatie

Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte

Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte Samenvatting Opname van pneumokokkenvaccinatie in het RVP heeft geleid tot aanzienlijke daling van pneumokokkenziekte Pneumokokken kunnen ernstige ziekten veroorzaken, zoals hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging

Nadere informatie

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL PNEUMO 23, oplossing voor injectie Polysaccharide Pneumokokkenvaccin 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke dosis van 0,5

Nadere informatie

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013

Kinkhoest vaccinatie. Ann Buyens. 16 november 2013 Kinkhoest vaccinatie Ann Buyens 16 november 2013 Kinkhoest Gramnegatieve coccobacillus Species: Bordetella pertussis, Bordetella parapertussis, Bordetella bronchiseptica, Bordetella avium, Bordetella hinzii,

Nadere informatie

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar)

(n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Koorts bij kinderen van 0 tot 1 maand (0-28 dagen) (n.a.v. Richtlijn koorts bij kinderen NVK aangepast voor Medisch Centrum Alkmaar) Betreft: kinderen (jonger dan 1 maand) met koorts, verdacht van een

Nadere informatie

Asplenie. Leven zonder miltfunctie

Asplenie. Leven zonder miltfunctie Asplenie Leven zonder miltfunctie De informatie in deze folder is bestemd voor volwassenen bij wie de milt is verwijderd of dit binnenkort zal gebeuren en voor volwassenen met een niet goed functionerende

Nadere informatie

Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche

Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche Infectieziekten - Bof 1/7 Bof op school of in het bedrijf: informatiefiche Bepaalde infectieziekten komen frequenter voor op kinderleeftijd dan bij volwassenen. Ze worden daarom verkeerdelijk kinderziekten

Nadere informatie

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD

Legionella pneumophila. S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila S.G.S Vreden, MD, PhD Legionella pneumophila, established in 1976 Legionella is een aerobe, gram negatieve bacterie Familie Legionellaceae heeft 50 species, met ruim 70 serogroups.

Nadere informatie

Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte!

Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte! Kinkhoest: niet alleen een kinderziekte! Informatiefolder over kinkhoest (preventie) Kinkhoest niet alleen een kinderziekte Kinkhoest is een infectie van de luchtwegen die wordt veroorzaakt door de bacterie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Meningitec suspensie voor injectie in voorgevulde spuit Geconjugeerd oligosacharidevaccin tegen meningokokken van groep C (geadsorbeerd) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling.

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling. Hieronder vindt u een lijst met veel voorkomende kinderziektes op school. Als school hanteren wij de richtlijnen van de GGD. Op de site van de GGD vindt u nog meer informatie over deze kinderziektes en

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

Bronchiolitis bij kinderen

Bronchiolitis bij kinderen Kindergeneeskunde Bronchiolitis bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw kind is opgenomen in het ziekenhuis omdat het een ontsteking van de kleine luchtwegen heeft. Lang niet

Nadere informatie

NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN

NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN NVKP DOSSIERS: PNEUMOKOKKEN INHOUD Inleiding... 2 Ziektebeeld... 2 Besmetting... 3 Complicaties... 3 Risicogroepen... 4 Behandeling... 4 Preventie... 5 Vaccinatie... 5 Hulpstoffen... 6 Bijwerkingen van

Nadere informatie

adviezen hernia-operatie ZorgSaam

adviezen hernia-operatie ZorgSaam adviezen longontsteking na een hernia-operatie ZorgSaam 1 2 LONGONTSTEKING (PNEUMONIE) Inleiding Een longontsteking is een infectie van de longblaasjes en het omliggende weefsel, veroorzaakt door micro-organismen.

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 Vaccinaties en zwangerschap 2 Aanpak van frequent voorkomende pre- en postnatale problemen 3 Coördinator dr. Ilse Vleminckx Vaccinaties en zwangerschap Dr. Els Van de Poel,

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie voor patiënten F0538-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

L. Mahieu 1, J. De Dooy 1

L. Mahieu 1, J. De Dooy 1 Samenvatting Pneumokokken, een onderschatte ziekte? L. Mahieu 1, J. De Dooy 1 Invasieve pneumokokkeninfecties veroorzaken een aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit zowel bij jongeren als bij ouderen.

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hiv-infectie DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB HIV-INFECTIE 109 Hiv-infectie Ziektebeeld Hiv-infectie is een virale infectie die wordt veroorzaakt door het hiv-virus (human immunodeficiency virus). Deze infectie tast geleidelijk

Nadere informatie

Wat is een RS-infectie

Wat is een RS-infectie Het RS-virus Wat is een RS-infectie Het RS (Respiratoir Syncytieel)-virus is de meest voorkomende verwekker van luchtweginfecties bij zuigelingen en peuters. Dit virus kan het hele jaar door infecties

Nadere informatie

RS virus. Kinderafdeling

RS virus. Kinderafdeling RS virus Kinderafdeling Beter voor elkaar 2 RS virus Wat is het RS virus Het RS virus is de afkorting van Respiratoir Syncytieel Virus. Het is een veel voorkomend virus dat infecties van de luchtwegen

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis A. De gemiddelde ernst en de duur van de ziekte nemen gewoonlijk toe met de leeftijd.

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB. Hepatitis A. De gemiddelde ernst en de duur van de ziekte nemen gewoonlijk toe met de leeftijd. 91 Hepatitis A Ziektebeeld Hepatitis A is een virale infectie die een ontsteking van de lever veroorzaakt. Het ziektebeeld kan variëren van asymptomatisch of mild symptomatisch gedurende 1 à 2 weken tot

Nadere informatie

TETRAVAC Geadsorbeerd difterie-, tetanus-, acellulair kinkhoest- en geïnactiveerd poliovaccin

TETRAVAC Geadsorbeerd difterie-, tetanus-, acellulair kinkhoest- en geïnactiveerd poliovaccin BIJSLUITER Lees de hele bijsluiter aandachtig door voordat u uw kind laat vaccineren. - Bewaar deze bijsluiter totdat het vaccinatieprogramma is afgerond. Het kan nodig zijn om de bijsluiter nogmaals door

Nadere informatie

5 Pneumokokken. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/

5 Pneumokokken. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/ 5 Pneumokokken VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 63 64 VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 5.1 Pneumokokkenvaccinatie Baby s krijgen 3 pneumokokkenvaccinaties op de

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. PNEUMO 23, oplossing voor injectie Polyosidisch pneumokokkenvaccin

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. PNEUMO 23, oplossing voor injectie Polyosidisch pneumokokkenvaccin BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER PNEUMO 23, oplossing voor injectie Polyosidisch pneumokokkenvaccin Lees goed de hele bijsluiter voordat u wordt gevaccineerd. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Pneumokokkenepidemiologie bij de volwassenen

Pneumokokkenepidemiologie bij de volwassenen Inleiding De pneumokok is een belangrijke verwekker van pneumonie, sepsis, meningitis, sinusitis, otitis media en acute exacerbaties van chronisch obstructief longlijden. Op basis van kapseltypering onderscheidt

Nadere informatie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie

Groep-B-streptokokken en zwangerschap. Poli Gynaecologie 00 Groep-B-streptokokken en zwangerschap Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Deze folder is zeer

Nadere informatie

BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN:

BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN: Academiejaar 2009-2010 BACTERIËLE MENINGITIS BIJ KINDEREN: WIJZIGINGEN IN PREVALENTIE EN VERWEKKERS SINDS HET AANPASSEN VAN DE VACCINATIESTRATEGIE Joke VAN GASTEL Promotor: Prof. Dr. F. De Baets Scriptie

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Klinische en experimentele studies met pneumococcen- en Haemophilus influenzae type b-conjugaatvaccins Pneumococcen (Streptococcus pneumoniae) en Haemophilus

Nadere informatie

Rituximab (Mabthera )

Rituximab (Mabthera ) Rituximab (Mabthera ) Maatschap reumatologie Kennemerland RITUXIMAB (MABTHERA ) Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel Rituximab te behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Wat zijn infectieziekten

Wat zijn infectieziekten Wat zijn infectieziekten Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt worden door micro-organismen. Dit zijn hele kleine, levende deeltjes zoals virussen en bacteriën. Ze worden meestal van de ene mens

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP

NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP NVOG Voorlichtingsbrochure GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP GROEP B STREPTOKOKKEN EN ZWANGERSCHAP 1. Inleiding 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren? 4.

Nadere informatie

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS Onderstaande ketenafspraken zijn tot stand gekomen in samenwerking met COA, GC A, GGD GHOR Nederland, KNOV, NVOG en LCI, en zijn bedoeld

Nadere informatie

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen

Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Abatacept (Orencia ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel abatacept te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

4 Meningokokken C. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55

4 Meningokokken C. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55 4 Meningokokken C VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 55 56 VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 4.1 Meningokokken C-vaccinatie Kinderen krijgen de vaccinatie tegen meningokokken

Nadere informatie

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010

DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010 Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB 2010 Evidence based leidraad voor professionelen Dit draaiboek werd ontwikkeld door de dienst Jeugdgezondheidszorg

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting 161 1 2 3 Samenvatting Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nederlandse samenvatting 163 Wereldwijd is het percentage kinderen dat te vroeg geboren

Nadere informatie

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen

Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Rituximab (Mab Thera ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel rituximab te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel.

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Splenectomie Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Splenectomie Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Splenectomie Chirurgie Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Chirurgie Waregem_Versie 1_Sep 2016 Inleiding Deze folder geeft uitleg over het operatief verwijderen van de milt, ook wel splenectomie genoemd.

Nadere informatie

Meningitis. Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting. hersenvliesontsteking. Nekkramp. Verward. Braken. Aversie tegen licht.

Meningitis. Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting. hersenvliesontsteking. Nekkramp. Verward. Braken. Aversie tegen licht. Meningitis hersenvliesontsteking Koorts Braken Hoofdpijn Verward Aversie tegen licht Nekkramp Informatie van de Nederlandse Meningitis Stichting Inhoudsopgave Inleiding 2 Definities 2 Verwekkers van meningitis

Nadere informatie

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog)

Community-acquired pneumonie. Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid. Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan. (artsen-microbioloog) Community-acquired pneumonie Kliniek, verwekkersen antibioticabeleid Michiel Bos(huisarts) en Sunita Paltansing/Elise Kraan (artsen-microbioloog) DUO dagen 2014 Casus: 53-jarige vrouw Anamnese: Meer daneenweek

Nadere informatie

Groep B streptokokken en zwangerschap

Groep B streptokokken en zwangerschap Patiënteninformatie Groep B streptokokken en zwangerschap Informatie over een infectie met groep B streptokokken bij zwangerschap Inhoudsopgave Pagina Wat zijn groep B streptokokken (GBS)? 4 Hoe vaak

Nadere informatie

Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek.

Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek. Beste klant, Hieronder vindt u een kort overzicht van de nieuwe producten en/of de promoties die we momenteel aanbieden in de apotheek. Voor vragen kan u ons gerust contacteren op het telefoonnummer 052/30.94.14

Nadere informatie

VERKOUDHEID OF GRIEP?

VERKOUDHEID OF GRIEP? VERKOUDHEID OF GRIEP? Een verkoudheid wordt meestal veroorzaakt door besmetting met een virus. Die kan via speekseldruppeltjes maar meestal besmetten we ons zelf nadat we met onze handen in contact zijn

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 14A Fase A Titel Schoolziek Onderwerp Bacteriele meningitis (Meningococcen B) Auteur Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase

Nadere informatie

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis,

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis, De ziekte van Glässer De ziekte van Glässer wordt veroorzaakt door Haemophilus parasuis (Hps). De ziekte werd vroeger beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis,

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de propadeutische fase of aan het begin van de doctoraalfase van de opleiding Geneeskunde.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de propadeutische fase of aan het begin van de doctoraalfase van de opleiding Geneeskunde. Casus 06A Fase A Titel Ziek kind Onderwerp Bovenste luchtweginfectie Inhoudsdeskundige Drs. J.L. Beex Technisch verantwoordelijke Drs. R. Sijstermans Opleidingsniveau studenten De casus is bedoeld voor

Nadere informatie

Griep (influenza) Baarmoederhalskanker

Griep (influenza) Baarmoederhalskanker Diverse ziekten Er zijn vele verschillende soorten ziektes. Sommige ziektes genezen vanzelf door rust, voor andere ziektes zijn medicijnen gewenst. Sommige ziektes zijn nog veel voorkomend en andere ziektes

Nadere informatie

Adalimumab Voor de behandeling van psoriasis

Adalimumab Voor de behandeling van psoriasis In overleg met uw dermatoloog heeft u besloten te starten met Adalimumab voor de behandeling van psoriasis. In deze brochure leest u wat u moet weten over de behandeling met het medicijn Adalimumab. Deze

Nadere informatie