Whitepaper. Kwaliteit binnen Agile

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Whitepaper. Kwaliteit binnen Agile"

Transcriptie

1 Whitepaper Kwaliteit binnen Agile Paul Meek Versie 1.0 ( )

2 Inleiding Agile is hot. Agile projecten beloven sneller software te leveren, die na elke iteratie onmiddellijk in productie kan. Daarnaast zou de software beter moeten zijn. Dus sneller en beter, daar moeten de klanten toch wel tevreden mee zijn? Business managers zijn tegenwoordig ook meer aware en vragen soms letterlijk aan hun ICT-afdeling om een meer agile aanpak. Toch lossen agile projecten in de praktijk vaak deze beloftes niet in. Het één op één toepassen van de regels van bijvoorbeeld Scrum blijkt vaak onvoldoende. Het goed begrijpen van de principes van agile software development kan al een hoop ellende voorkomen. Theoretische kennis (opgedaan in een eenmalige cursus al dan niet met certificering) en het dogmatisch toepassen van de agile procedures en regeltjes alleen is onvoldoende garantie voor succes. Elk project kan weliswaar putten uit dezelfde pot met agile methoden, technieken en tools, maar wat als de ingezette set in de context van een specifiek project onvoldoende blijken te werken? De agilisten onder ons zullen zeggen: Daar hebben we toch de retrospective voor? Inderdaad, maar het is dan wel de kunst om de werkwijze zodanig aan te passen, dat het wel gaat werken voor het project. Hiervoor is het nodig om echte agile ervaring in het project in te brengen, zeker als agile nieuw is. Het is ook zeer belangrijk om de discipline vast te houden. Wat we in de praktijk regelmatig tegenkomen, is dat van principiële keuzes, zoals een gezamenlijke sprint planning, TDD (test driven development), refactoring of pairing gedurende het project wordt afgestapt. Meestal wordt dit ingegeven door een korte termijn doelstelling van de project manager: tijdswinst. Wat daarmee vaak wordt opgeofferd is kwaliteit en dus ook tijd. Immers de op korte termijn gewonnen tijd wordt later in veelvoud weer ingeleverd door meer bug fixing, testwerk, etcetera. Verder is het belangrijk om de juiste focus te houden op het doel: het opleveren van werkende en voor de klant waardevolle software. Het proces is hieraan ondergeschikt en slechts een middel om op effectieve wijze de software op te leveren. Wat we vaak tegenkomen is het halsstarrig vasthouden aan templates en werkafspraken, terwijl die voor het betreffende team onvoldoende blijken te werken. Het gaat hierbij om het handhaven van de agile principes en is de invulling hiervan het proces flexibel. Het team is hierbij in principe zelfsturend en de agile coach ondersteunend (een goede agile coach zal het team hier en daar een beetje moeten masseren). Stand-up meetings en retrospectives zijn uitermate geschikte momenten om het proces met het gehele team tegen het licht te houden. Dit drieluik van whitepapers gaat in op kwaliteit binnen agile sofware development. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de sofware, die een agile project elke iteratie opnieuw oplevert, inderdaad van hoge kwaliteit is. Immers, pas dan heeft de business lead (product owner in Scrum terminologie) werkelijk de keuze om na elke iteratie in productie te gaan met de opgeleverde software. In deze whitepaper gaan we verder in op het kwaliteitsaspect building the right thing. De volgende twee whitepapers zullen ingaan op respectievelijk building the thing right en fitness for change. 2

3 Terminologie Alvorens in te gaan op het antwoord hoe we kwaliteit kunnen garanderen in een agile project omgeving, dienen we eerst de volgende termen nader te verklaren: agile en kwaliteit. Voor een korte introductie in agile ontwikkelen, zie de bijlage. Kwaliteit in het heden is geen garantie voor kwaliteit in de toekomst Wat is kwaliteit? Een simpele, algemene definitie van kwaliteit is de mate waarin het geleverde aan de verwachtingen van de klant voldoet. Volgens ISO 8402 is kwaliteit: het geheel van eigenschappen en kenmerken van een product of dienst dat van belang is voor het voldoen aan vastgestelde of vanzelfsprekende behoeften. De auteur Joseph Juran beschrijft kwaliteit als fitness for use en Prince2 hanteert de definitie fitness for purpose of conforms to requirements. De software dient te kunnen meebewegen met de eisen en wensen van de klant. En dan wel in het tempo van die klant! Fitness for purpose kan worden gesplitst in: Building the thing right In de eerste plaats moet je de juiste requirements ontwikkelen ( building the right thing ), en deze moet je op de juiste wijze implementeren ( buidling the thing right ). Binnen Linkit projects is fitness for purpose alleen niet voldoende. Het is mooi, dat de software nu precies doet wat de klant ervan verwacht. Maar wat als de verwachtingen van de klant wijzigen, bijvoorbeeld als gevolg van veranderingen in markt? Iedereen kent de uitspraak resultaten behaald in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Met kwaliteit is dit net zo: kwaliteit in het heden is geen garantie voor kwaliteit in de toekomst. Om software van blijvende waarde te laten zijn voor de klant, dient de software mee te kunnen bewegen met de eisen en wensen van de klant. En dan wel in het tempo van de klant! En niet alleen na het project, maar ook al gedurende het project Dit houdt in, dat we naast fitness for use ook fitness for change als een belangrijke peiler van kwaliteit zien. 3

4 Om aan het kwaliteitsaspect building the miscommunicatie, de vele overdrachten van de ene projectrol naar de andere en de De meeste mensen in de ICT kennen het onderstaande plaatje wel. Door right thing te voldoen daarmee samenhangende interpretatieverschillen, herkent de gebruiker aan het einde van hebben we binnen een het project zijn/haar eigen requirements niet meer agile project veel handvatten tot onze beschikking. Om aan het kwaliteitsaspect building the right thing te voldoen hebben we binnen een agile project veel handvatten tot onze beschikking op alle verschillende niveaus. 4

5 De product owner zit gedurende de gehele looptijd van het project in de driving seat. De product owner heeft de mogelijkheid om tussentijds al met een simpele versie in productie te gaan en daarmee al business value te genereren. Feedback cycles Een belangrijk onderscheid tussen agile en traditionele ontwikkelprocessen, zoals waterval en het V-model, zijn de korte iteraties (sprints in Scrum) binnen agile. Een watervaltraject begint met de fase requirements gathering, waarbinnen de gebruikers 100% van de scope volledig in detail dienen te specificeren. Binnen agile gaan we ervan uit, dat de gebruiker bij de start van een project in grote lijnen wel weet wat hij wil, maar nog niet precies alle details kan overzien. Daarnaast is het natuurlijk mogelijk, dat gedurende een project de gebruiker zijn wensen wil bijstellen bijvoorbeeld als gevolg van ontwikkelingen in de markt, zoals een nieuwe prospect. Binnen agile passen we het principe reflecteren en leren toe, voor het gehele projectteam, dus ook voor de gebruikers. Een project kent diverse terugkoppelcycli (feedback cycles) op verschillende niveaus. Hierbij de feedback cycles in het kader van building the right thing op een rij: Een project duurt doorgaans in de orde van maanden. Een project start met een chartering sessie, waarna één of meerdere sprints worden uitgevoerd. De product owner heeft de gelegenheid om tussen 2 sprints de product backlog en project roadmap aan te passen aan nieuwe inzichten of omstandigheden. De product owner zit daarmee gedurende de gehele looptijd van het project in de driving seat. Het project sluit af met een retrospective. Een sprint is een fixed time box van 2-4 weken. Een sprint begint met een sprint planningssessie, waarna binnen de sprint één of meerdere user stories worden ontwikkeld en getest. Een sprint eindigt met een sprint review en een sprint retrospective. In elke sprint wordt geteste, productierijpe software opgeleverd. Dit geeft de product owner de mogelijkheid om tussentijds al met een simpele versie in productie te gaan en daarmee al business value te genereren. Een user story is een stukje functionaliteit met business value voor de gebruikers, dat doorgaans binnen één of enkele dagen kan worden ontwikkeld en getest. Een user story wordt opgesplist in één of meerdere ontwikkel- en testtaken. Voordat met de user story wordt begonnen wordt door de ontwikkelaar en tester een intake bij de gebruiker gedaan. Aan het einde vindt de beoordeling van het geleverde resultaat door de tester en gebruiker plaats (sign-off). Elke dag vindt een daily scrum plaats, waarbij het projectteam in een korte standup meeting bij elkaar komt om onderling belangrijke informatie uit te wisselen. Naast de ontwikkelaars zijn ook de gebruikers en testers een actieve deelnemer aan de daily scrum. Het gaat immers om informatie-uitwisseling tussen alle projectleden. 5

6 Doel van een chartering sessie is om het project een goede start (richting) te geven en commitment van de deelnemers te verkrijgen Chartering Ieder project dat we doen, begint met een chartering sessie. Dit is veel meer dan een standaard kick-off meeting met een praatje van de executive en een gezamenlijk etentje of andere activiteit om elkaar te leren kennen. Een chartering is hard work. Doel van een chartering sessie is om het project een goede start (richting) te geven en commitment van de deelnemers te verkrijgen door de volgende zaken duidelijk te maken: Visie, missie statement, (hoofd)doelstellingen van het project Business case Scope (ook explicitiet benoemen hetgeen buiten scope is) Belangrijke constraints en aannames Succesfactoren Project community (deelnemers, met welk commitment, in welke rol, verantwoordelijkheden, bevoegdheden) Afspraken over aanpak, samenwerking, communicatie (intern en extern) Initiële product backlog Initiële project roadmap (of release plan) Een goede chartering sessie zal vaak meerdere dagdelen in beslag nemen. De deelnemers bestaan uit de sponsor, de beslissingsbevoegden van de stakeholders (in termen van Prince2: executive, senior user, senior supplier) en alle uitvoerende projectleden. Het zijn immers de projectleden die het project tot een succes moeten maken! Het meest kritische aan de chartering is het proces zelf. Persoonlijke vetes, big ego s, politiek en dubbele agenda s kunnen zeer frustrerend werken. Er worden dan ook hoge eisen gesteld aan de facilitator van de chartering sessie. Bij een goed missie statement en heldere project doelstellingen zijn alle te nemen detailbeslissingen veel gemakkelijker te toetsen op de toegevoegde waarde aan het project (business value). Missie statement De formulering van een goed missie statement en heldere project doelstellingen wordt vaak onderschat. Gedurende een project worden allerlei beslissingen op allerlei niveaus genomen. Bij een goed missie statement en heldere project doelstellingen zijn alle te nemen detailbeslissingen door gebruikers, ontwikkelaars en testers veel gemakkelijker te toetsen op de toegevoegde waarde aan het project (business value). Daarnaast zijn een goed missiestatement en heldere projectdoelstellingen een zeer belangrijke motivator voor de projectleden: iets waarmee de projectleden zich kunnen identificeren, iets waar ze het voor (willen) doen. Door de gebroeders Heath is onderzoek gedaan, waarom bepaalde berichten wel en andere niet aanspreken en beklijven (ofwel SUCCES hebben). Goede berichten hebben de volgende kenmerken gemeen: Simple: Ze zijn simpel Unexpected: Ze zijn onverwacht (vangen de aandacht) Concrete: Ze zijn concreet Credible: Ze zijn geloofwaardig Emotional: Ze roepen emoties op (enthousiasme, blijdschap, verdriet, ) Story: Ze vertellen een kort verhaal De boodschap van J.F. Kennedy in mei 1961 over zijn voorgenomen ruimte programma Apollo voldoet aan al deze kenmerken: achieve the national goal before this decade is out bringing a man to the moon and returning him safely to the earth 6

7 Dit is een activiteit die we bewust door de business community en ontwikkel- en testteam gezamenlijk laten uitvoeren. Binnen agile projecten wordt gefocust op opgeleverde waarde ( business value ). Product Backlog De product backlog bestaat uit alle functionaliteit (in de vorm van user stories) en nonfunctional requirements (in de vorm van constraints), die door de ontwikkelaars moeten worden opgeleverd, door de testers getest en door de gebruikers geaccepteerd. Nadat de product backlog is gecompleteerd worden de user stories en constraints geschat op benodigde capaciteit. Dit is een activiteit die we bewust door de business community en ontwikkel- en testteam gezamenlijk laten uitvoeren. Hierbij leren de business community en developers van elkaar, hetgeen later in het project tot meer onderling begrip zal leiden. De gebruikers leren waarom bepaalde functionaliteit gemakkelijk of juist moeilijk is te ontwikkelen (technische complexiteit). De ontwikkelaars leren beter de waarde van de te bouwen functionaliteit kennen, en wat de functionele complexiteit van de software is. Project Roadmap Hierna kan de business community onder leiding van de product owner de user stories en constraints gaan prioriteren. De capaciteit van het ontwikkel- en testteam bepaalt vervolgens hoeveel story points per sprint of iteratie kunnen worden opgeleverd. Op basis van de prioriteit, kosten en beschikbare capaciteit worden de user stories en constraints over de iteraties (sprints) verdeeld. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met onderlinge afhankelijkheden. Het zou kunnen, dat de gebruiker het liefst eerst de zeer waardevolle user story A heeft, maar dat deze pas ontwikkeld kan worden, nadat de minder waardevolle user story B of constraint C is ontwikkeld. In de meeste projecten wordt vaak gedurende de projectuitvoering gefocust op de benodigde capaciteit (kosten). Ervan uitgaande, dat we elke sprint of iteratie dezelfde totaal hoeveelheid ontwikkel- en testcapaciteit beschikbaar hebben, zullen de kosten per sprint uitgedrukt in manuren gelijk zijn. In bovenstaand voorbeeld is de hoeveelheid geleverd werk per sprint 3.0 eenheden. Binnen agile projecten wordt gefocust op opgeleverde waarde ( business value ). Aangezien eerst ontwikkeld wordt wat het meest waardevol is voor de gebruiker, zullen we in de eerste sprints meer waarde per sprint opleveren dan in latere sprints. In bovenstaand voorbeeld leveren we in de eerste sprint 4.5 eenheden waarde op, terwijl we in de 6 e sprint slechts 1.2 eenheden opleveren (let wel, met dezelfde kosten). Hierdoor heeft de product owner de mogelijkheid om reeds na 4 van de 6 sprints het systeem vervroegd in productie te brengen: immers op dat moment is al meer dan 80% van de totale business value volledig getest en gereed voor productie! Sterker, de product owner zou er zelfs voor kunnen kiezen om de overige sprints niet eens meer uit te voeren, indien hij/zij vindt dat het restant te weinig business value vertegenwoordigd. Bij de watervalmethode ontbreekt deze mogelijkheid, aangezien in elke fase steeds 100% van de functionaliteit wordt meegenomen. 7

8 Voor alle projecten (klein of groot), maar in elk geval voor de grotere projecten, is het van belang om zo snel mogelijk een systeem te hebben, dat volledig end-to-end werkt. Architectural Baseline De product owner heeft zijn specifieke achtergrond en wensen (bijvoorbeeld front office), waardoor hij bepaalde onderdelen in het systeem zou kunnen overschatten (front office functionaliteit) ten koste van andere functionaliteit (bijvoorbeeld de back office functionaliteit). Daarom heeft de product owner soms enige hulp nodig om de project roadmap samen te stellen. Voor alle projecten (klein of groot), maar in elk geval voor de grotere projecten, is het van belang om zo snel mogelijk een systeem te hebben, dat volledig end-to-end werkt. Hierbij wordt in de eerste paar iteraties de main flow standaard functionaliteit van het systeem ontwikkeld, en in de volgende iteraties pas de excepties of special cases. De voordelen hiervan zijn: Risicobeperking (zo snel mogelijk een end-to-end werkend systeem). 80/20 regel: 80% van de standaard transacties worden verwerkt door 20% van de functionaliteit. Dit geeft de zekerheid, dat de product owner na een aantal iteraties een levensvatbaar systeem heeft (het systeem werkt immers end-to-end ) en dus al snel met een simpele versie in productie kan. Dit geeft een betere focus per iteratie: de eerste 2 of 3 iteraties zijn erop gericht om een eenvoudige versie van het gehele systeem end-to-end werkend op te leveren. Daarna kan per iteratie de focus op specifieke onderdelen binnen het systeem komen te liggen. De gebruiker kan meestal veel beter de excepties en special cases bepalen, nadat hij de standaard main flow heeft zien werken. Een product owner gebruikte eens de volgende metafoor voor de architectural baseline. Het optuigen van een kerstboom: Eerst wordt de kerstboom opgezet (de standaard functionaliteit) Vervolgens wordt de verlichting aangebracht (standaard error flows ) Ten slotte wordt de rest van de versiering aangebracht ( special cases en specifieke error flows ) 8

9 Het is als ontwikkelaar, tester of user proxy gemakkelijker om je in te leven in een (levend) persoon met een naam, een karakter en een achtergrond dan in een abstracte rol. Persona s Om goede user stories te kunnen schrijven, moeten we eerst weten voor wie we het doen. In de standaard software development trajecten wordt meestal gesproken in termen van gebruikersrollen. Gebruikersrollen blijven vaak wat abstract. Het is als ontwikkelaar, tester of user proxy veel gemakkelijker je in te leven in een (levend) persoon met een naam, een karakter en een achtergrond dan in een abstracte rol. Vandaar dat persona s vaak meer tot de verbeelding spreken, tot betere user stories en daarmee tot betere software leiden. De sprint planning is een activiteit, die we bewust door de business community en ontwikkel- en testteam gezamenlijk laten uitvoeren. Als de user proxy, ontwikkelaar en tester in de huid van een persona kunnen kruipen, is de kans groot dat de software beter op de uiteindelijke users is afgestemd. Hierbij hebben we niet alleen de functionaliteit voor ogen, maar juist ook de zogenaamde nonfunctional requirements, zoals performance en gebruikersgemak. Door in een korte workshop met het hele projectteam alle persona s te benoemen en definiëren, neemt de kans aanzienlijk toe, dat de software voor alle toekomstige gebruikers goed zal werken. In de praktijk zien we vaak dat de requirements van de meer speciale users, zoals functionele en technische beheerders worden vergeten, of pas in een heel laat stadium aan de orde komen. Sprint Een sprint (of iteratie) is een fixed timebox van doorgaans 2 tot 4 weken lang. De sprint begint met een sprint planning, waarin de sprint backlog (de binnen de sprint op te leveren user stories en taken per user story) wordt vastgesteld. Ook wordt er een gemeenschappelijke sprint doelstelling (sprint goal) gedefinieerd. Net zoals het definiëren van de product backlog als onderdeel van de chartering is de sprint planning een activiteit, die we bewust door de business community en ontwikkel- en testteam gezamenlijk laten uitvoeren. Hierbij leren de business community en developers van elkaar, hetgeen gedurende de uitvoering van de sprint tot meer onderling begrip zal leiden. De gebruikers leren waarom bepaalde functionaliteit gemakkelijk of juist moeilijk is te ontwikkelen (technische complexiteit). De ontwikkelaars leren beter de waarde van de te bouwen functionaliteit kennen, en wat de functionele complexiteit van de software is. Gedurende de uitvoering van de sprint worden de user stories parallel aan elkaar ontwikkeld. Aan het einde van de sprint wordt een sprint review uitgevoerd, waarin de resultaten van de sprint door de ontwikkelaars worden gepresenteerd aan de gebruikers, testers en andere belangstellenden (zoals de toekomstige gebruikers die niet in het projectteam vertegenwoordigd zijn). Tevens wordt vastgesteld of de resultaten van sprint in lijn zijn met de vooraf bepaalde doelstellingen, ofwel de sprint goal. 9

10 De user story is bedoeld om de communicatie tussen ontwikkelaar, gebruiker en tester op gang te brengen. Het is dus geen verkapt ontwerp document. User stories Een user story is te beschouwen als een stuk(je) functionaliteit, dat voor de gebruiker waarde (business value) vertegenwoordigd, en dat binnen één sprint getest en productierijp kan worden opgeleverd. Voor user stories gebruiken we een template met de volgende onderdelen: Een korte titel (bijv. Registreer klant ) is bedoeld als placeholder, dat gemakkelijk in gesprekken gebruikt kan worden. Voordat de ontwikkelaar met de eerste taak van een user story begint, doet hij samen met de tester een intake met de gebruiker. Sign-off: hierbij toont de ontwikkelaar de ontwikkelde software aan de tester en gebruiker, en stellen ze samen vast of dit voldoet aan de in de user story opgenomen acceptatie testen. 10 De Description omvat een verplicht deel, waaruit moet blijken voor wie het is, wat het moet doen en waarom (business value). Omdat sommige gebruikers en user proxies zoals analisten het nu eenmaal niet kunnen laten (of nog moeten leren), geven we ze een beetje vrijheid in de vorm van een optioneel deel ( More ). Let wel, de hele user story moet wel op 1 A4 tje blijven passen, anders schiet het zijn doel voorbij. Tom Poppendieck, co-auteur van het boek Lean Software Development merkte eens op, dat indien de user (proxy) van mening is dat hij onvoldoende ruimte heeft voor het definiëren van de user story op een A4-formaat, we hem kunnen helpen door hem minder (!) ruimte (bijvoorbeeld een A5-formaat) te geven. Ten slotte de definitie van Done : dit zijn de acceptatietesten zoals gedefiniëerd door de gebruiker, hierbij vaak geholpen door de tester (die vaak veel meer ervaring heeft bij het formeel beschrijven van testen). De user story is bedoeld om de communicatie tussen ontwikkelaar, gebruiker en tester op gang te brengen. Het is dus geen verkapt ontwerp document, hetgeen we in de praktijk nogal vaak tegenkomen, met name wanneer business of informatie analisten de rol van user proxy op zich nemen. Ontwerpdocumenten vergroten de kans om de communicatie te smoren: immers alles staat er toch in? En we willen juist het tegendeel: de communicatie tussen ontwikkelaar, tester en gebruiker bevorderen. Voordat de ontwikkelaar met de eerste taak van een user story begint, doet hij samen met de tester een intake met de gebruiker. Tijdens deze intake worden de details van de beoogde functionaliteit besproken. Als gevolg van de intake is het mogelijk, dat de ontwikkelaar een aantal taken van de user story herplant (immers hij/zij heeft nieuwe informatie verkregen) of nieuwe taken toevoegt. Vervolgens gaat de ontwikkelaar aan de slag met de geplande taken. Hierbij blijft hij in contact met de gebruiker om nieuwe vragen te kunnen stellen, en om tussenresultaten aan de gebruiker te tonen; dit allemaal om op het juiste pad te blijven. Nadat de ontwikkelaar alle taken heeft afgerond, vindt de sign-off plaats. Hierbij toont de ontwikkelaar de ontwikkelde functionaliteit aan de tester en gebruiker, en stellen ze samen vast of dit voldoet aan de in de user story opgenomen acceptatie testen. Alleen het verplichte deel van de Description en Done zijn formeel genoeg om te gebruiken bij het bepalen of de software gereed is. Het optionele gedeelte van de Description mag hiervoor niet worden gebruikt!

11 Het gaat om informatieuitwisseling en commitment tussen de projectteamleden onderling. Daily scrum De daily scrum is een dagelijkse stand-up meeting, waarin ieder projectlid de volgende vragen beantwoordt: Wat heb je sinds de vorige Daily Scrum gedaan? Wat ga je tot aan de volgende Daily Scrum doen? Welke problemen of obstakels ondervind je? Naast het uitwisselen van informatie is het doel ook: Het zo snel mogelijk aan de oppervlakte krijgen van risico s (problemen, obstakels) Afleggen van (impliciete) commitments door elk teamlid ten opzichte van zijn of haar collega teamleden; en dus niet ten opzichte van de Scrum Master of (project)manager Bevorderen bonding en cohesie in het team Naast de ontwikkel- en testteamleden zijn ook de product owner en gebruikers aanwezig. Zij verrichten immers ook taken binnen het project (zoals schrijven user stories, acceptatietesten en beoordelen van de opgeleverde software) en dienen derhalve dezelfde vragen te beantwoorden. Het is belangrijk dat men zich zo veel mogelijk houdt aan de 3 vragen. Inhoudelijke en/of ontwerpdiscussies moeten worden vermeden (kunnen na afloop in kleiner comité worden gevoerd). Het gaat om het uitwisselen van informatie, waaronder ondervonden problemen. Hierbij moet een ieder zich veilig voelen om problemen aan te kaarten en moet de nadruk liggen op het zo snel mogelijk oplossen ervan. Er mag geen blame game of indek gedrag ontstaan. Ook dienen er geen vragen te worden gesteld en beantwoord, zoals Hoe lang heb je gebruikt voor of nog nodig voor taak. Voorkomen moet worden, dat de meeting verzandt in het schatten en gereedmelden van uren. Voor het schatten en gereedmelden van uren zijn andere simpele processen binnen het agile proces voor handen. De Scrum Master treedt op als facilitator en ziet erop toe, dat de focus op de 3 vragen gericht blijft. Hierbij dient hij of zij de voortgang van de meeting strak te sturen, maar aan de andere kant de teamleden niet het gevoel te geven, dat de meeting een feestje voor de Scrum Master of het projectmanagement. Het gaat om informatie-uitwisseling en commitment tussen de projectteamleden onderling. Volgende afleveringen In de volgende twee afleveringen gaan we verder in op de kwaliteitsaspecten building the thing right en fitness for change. 11

12 Paul Meek is managing director van LinkiT projects. Hij heeft meer dan 20 jaren ervaring in de software ontwikkeling in het algemeen en agile software ontwikkeling in het bijzonder. LinkiT projects voert software ontwikkelingsprojecten uit van A tot Z. Hierbij maken we gebruik van agile projectmanagement methoden en ontwikkeltechnieken (Scrum, Lean, XP). Daarmee garanderen we onze klanten, dat in onze projecten snel resultaten kunnen worden getoond en maximale business value wordt opgeleverd. We doen dit al vanaf de oprichting in 2001, en kunnen daarmee worden gezien als een van de pioniers op het gebied van agile software ontwikkeling in Nederland. Projecten voeren wij uit op basis van "time & materials", maar ook op basis van fixed date en/of fixed price. Hierbij maken wij bij voorkeur gebruik van OO-technologieën, zoals Java,.NET en Ruby/RAILS, waarin we ons de afgelopen jaren hebben gespecialiseerd. Uiteraard blijven wij continu op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in de markt. Naast projecten doen wij ook coaching en consultancy op het gebied van agile project management, agile methoden en technieken en software ontwikkeling in het algemeen. We helpen hierbij klanten te transformeren van de meer traditionele methoden naar een agile werkwijze. Tevens geven wij trainingen/workshops, en verzorgen wij presentaties op (internationale) conferenties op het gebied van ag ile projectmanagement en software ontwikkeling. LinkiT projects is onderdeel van de LinkiT enterprise. 12

13 Bijlage: Korte introductie in agile ontwikkelen Agile betekent letterlijk vertaald: wendbaar. In de context van software ontwikkeling kun je agile beschouwen als op een natuurlijke wijze kunnen inspelen op onverwachte omstandigheden, vragen en wijzigingen. In februari 2001 kwamen een aantal guru's op het gebied van software ontwikkeling (met vertegenwoordigers vanuit XP, Scrum, DSDM, FDD, etcetera) samen in Utah om tot een gemeenschappelijke basis te komen voor software ontwikkeling als reactie op de traditionele, "high ceremony", bureaucratische, door documenten gedreven ontwikkelmethodes. Ze kwamen tot een soort van declaratie voor software ontwikkeling met basis principes waaraan agile development methoden voldoen. Voor ons gaat agile ontwikkelen uit van een aantal basis principes, waaronder: Communicatie: rechtstreekse communicatie tussen ontwikkelaar, gebruiker en tester. Business value: lever waarde voor de gebruiker; begin met de functionaliteit die voor de gebruiker de meeste waarde vertegenwoordigt Korte iteraties: lever snel en vaak, maar lever alleen geteste en werkende software Simpel: ontwikkel steeds de simpelste oplossing voor de huidige business requirements Wijzigingen: wees gereed voor wijzigingen in requirements; wijzigingen horen erbij Reflecteren en leren: leer gaandeweg door regelmatige reflectie Voortgang: de enige maat voor de voortgang is geteste en werkende software Sustainable pace: nadruk ligt op snel en vaak leveren, maar dan wel in een tempo dat goed is vol te houden door ontwikkelaars, testers en gebruikers Door deze principes toe te passen (in plaats van een aantal voorafgedefiniëerde methoden, technieken en/of tools) kunnen sneller betere applicaties worden opgeleverd. De gebruiker zit hierbij niet alleen bij de start van het project, maar gedurende de gehele uitvoering van het project in de driving seat. Met beter wordt hier overigens bedoeld: beter voldoen aan de verwachtingen van de gebruiker en zo snel mogelijk zo veel mogelijk business value genereren. Ontwikkelaars (development community) en gebruikers (business community) werken nauw samen in een agile project. Naast de development en business communities spelen ook de testers een actieve rol in elke fase van het project. Het testen maakt een geïntegreerd deel uit van elke iteratie (of sprint). Immers het is de belofte om aan het einde van elke iteratie geteste en productierijpe software op te leveren. Veelal wordt het (functioneel) testen als verlengstuk gezien van de gebruiker: de tester verifieert dat de door developer community ontwikkelde software voldoet aan de requirements van de business community. Testers worden daarmee ook vaak als lid gezien van de business community. Wij vinden het zinvol om een test community te identificeren. Binnen een Agile project zullen de testers niet alleen het werk van de ontwikkelaars verifieren, maar ook veel samenwerken met zowel de gebruikers als de ontwikkelaars. Met tools zoals FitNesse, Cucumber en WatiN kunnen door tester opgestelde testscenario s gemakkelijk geautomatiseerd worden. Hiermee kunnen deze testen een vast onderdeel gaan vormen van de opgebouwde regressietestset, die door de ontwikkelaars wordt gebruikt en (meerdere keren) per dag wordt gedraaid (bijvoorbeeld na elke build). 13

14 De business community bestaat bij voorkeur uit echte gebruikers, maar kan ook zogenaamde user proxies, zoals business analisten, bevatten. De product owner is onderdeel en meestal primus inter pares van de business community. Dit is de persoon, die volledig beslissingsbevoegd en natuurlijk ook beslissingsbereid dient te zijn ten aanzien van de te ontwikkelen functionaliteit (scoping, prioritering, etc.). De product owner is de enige eigenaar van de product backlog en project roadmap. De scrum master is de coach van het ontwikkelteam, en faciliteert de samenwerking met de business community en test community. In grotere projecten kan het zinvol zijn deze rol te verdelen tussen 2 personen: de near coach richt zich op het ontwikkelteam, en de far coach faciliteert de samenwerking met de business en test communities, en neemt vaak het algehele project management op zich. 14

Whitepaper. Kwaliteit binnen Agile

Whitepaper. Kwaliteit binnen Agile Whitepaper Kwaliteit binnen Agile Paul Meek en Henri ter Steeg pm@linkitprojects.nl en hts@linkitprojects.nl Versie 1.0 (09-09-2010) Web linkit-projects.nl Inleiding Agile is hot. Agile projecten beloven

Nadere informatie

Agile Testen in de praktijk

Agile Testen in de praktijk 1 Agenda 2 Agile Testen in de praktijk Summerschool 13 Juli 2011 Introductie Agile de context van agile Testen2.0 de tester in een agile project Waarden en principes DoD, PRA en MTP Testen3.0 in een agile

Nadere informatie

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil

Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil Scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum scrumscrumscrumscrumscrumscrum agileagileagileagileagileagileagileagil eagileagileagileagileagileagileagileagi leagileagileagileagileagileagileagileag

Nadere informatie

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen

Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Agile ervaring Ir.ing. Erik van Daalen Eneco Rotterdam 3 december 2013 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 1 Hoofdsponsor Sponsors IPMA-N Jaarsponsors 03-12-2013 Agile Erik van Daalen 2 Korte introductie

Nadere informatie

WHITE PAPER. Agile/Scrum

WHITE PAPER. Agile/Scrum WHITE PAPER Agile/Scrum Belangrijkste kenmerk van Scrum is de ontwikkeling via een serie van korte - iteraties, in Scrum terminologie sprints genoemd. Introductie Heel in het kort gezegd is Scrum een Agile

Nadere informatie

Scrum. Een introductie

Scrum. Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 10 Scrum Een introductie Almere 1999 Proud of it Pagina 1 van 10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Scrum... 4 3 Scrum rollen...

Nadere informatie

De Agile Analist. Henk Jan Huizer

De Agile Analist. Henk Jan Huizer De Agile Analist Henk Jan Huizer Software Ontwikkeling Dat is Software Ontwikkeling is Voor veel organisaties van steeds grote belang! Agile Software ontwikkeling Is een aanpak die past bij het type werk

Nadere informatie

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements

Agile bij grote administratieve systemen. Omgaan met requirements Agile bij grote administratieve systemen Omgaan met requirements 1 Agenda Wat is een groot systeem? Aanpak van een groot systeem Agile alignment Agile en requirements (en architectuur) Agile en governance

Nadere informatie

Agile werken: zó doen we dat

Agile werken: zó doen we dat Agile werken: zó doen we dat Bij Freshheads werken we graag volgens de Agile aanpak. De voordelen? Verhoogde efficiëntie en flexibiliteit, snellere resultaten en grotere betrokkenheid. Maar hoe gaat het

Nadere informatie

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3

1. De watervalmethode... 2. 2. Agile softwareontwikkeling... 2. 3. Iteratief werken... 3. 4. Agile technieken voor teams... 3 Naar Voren: Tijdschrift voor webwerkers» Artikel #155 Agile (web)ontwikkeling Omarm de verandering Als ICT-professional heb je het liefst dat de klant exact weet wat hij wil, dat jij exact weet hoe je

Nadere informatie

Leiderschap in een organisatie met technische professionals

Leiderschap in een organisatie met technische professionals Quintor Leiderschap in een organisatie met technische professionals Johan Tillema CEO Quintor Professionele softwareontwikkeling ICT Architectuur Java,.NET en Mobile Informatieanalyse Opgericht in 2005

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 11. Scrum WHITEPAPER IN 5 MINUTEN A U G U S T U S 2 0 1 4 11. Scrum Deze whitepaper gaat over Scrum. Kort en bondig: Scrum is een software-ontwikkelmethode met vaste sprints van enkele weken waarin steeds een verbeterde

Nadere informatie

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile!

Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Overdracht van project naar beheer. Beheer is ook Agile! Belangrijkste doelen Project: Binnen tijd en geld een nieuw of aangepast product of dienst aan de klant leveren. Beheer: Het garanderen van continuïteit

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Voorbeeldexamen EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink Riskpoker - Confirmation - Planningpoker 10-7-2013 Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink 1 Presentatie (sprint) backlog items 1 2 3 4

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Kwaliteit in Agile: een gegeven?

Kwaliteit in Agile: een gegeven? QA in Agile: waste? Kwaliteit in Agile: een gegeven? Een praktijkvoorbeeld Arno Balemans senior Quality Assurance consultant Bussum, 29 september 2015 Kwaliteit in Agile 2015 2 Werkzaamheden In mijn opdrachten:

Nadere informatie

Auditen van Agile projecten

Auditen van Agile projecten Auditen van Agile projecten Platform voor Informatiebeveiliging 10 december 2013 Merijn van der Zalm & Marcel Trijssenaar Agenda Belang van assurance op agile ontwikkelen Agile versus Waterval Perspectief

Nadere informatie

BDD/Gherkin. Een introductie

BDD/Gherkin. Een introductie BDD/Gherkin Een introductie Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. BDD... 4 3. Gherkin... 5 4. BDD-Tools... 6 5. Voordelen... 7 6. Benodigde kennis en vaardigheden...

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

Agile/Scrum Foundation

Agile/Scrum Foundation Agile/Scrum Foundation Wil je continu grip houden op (langlopende) projecten? Leer de theorie van Agile en hoe Scrum een oplossing biedt om projecten binnen tijd en budget te realiseren Leer welke verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Agile systeemontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Agile systeemontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Terminologie... 4 3. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig!

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! INTRODUCTIE ANKO TIJMAN 2 Software tester sinds 1997 (TMap, ISEB Practitioner) Eerste agile ervaring in 2001 Presentaties op (inter)nationale congressen Nov

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel I

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel I De Agile Analist Ebook over requirements en agile Deel I 2 Inhoud Deel I... 3 1 Inleiding... 3 1.1 Voor welk type projecten is Scrum geschikt?... 3 1.1.1 Empirische procesbesturing... 4 1.2 Agile werkt

Nadere informatie

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management Lean Six Sigma Scrum Niet alleen voor software projecten LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt Project Management Project succes survey The Standish Group's report: "CHAOS Summary

Nadere informatie

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006

Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon. David Griffioen 11 april 2006 Kwaliteit en Testen binnen Agile Project Management volgens Scrum bij Planon David Griffioen april 2006 Agenda Planon Agile Scrum Scrum bij Planon Kwaliteit en Testen Planon Planon maakt productsoftware

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson. SPIder Conferentie 2 oktober 2007

Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson. SPIder Conferentie 2 oktober 2007 Stel je voor. Agile pilot en retrospectives bij Ericsson Nicole Belilos Marc Verschueren Topic Embedded Systems Ericsson Telecommunicatie R&D SPIder Conferentie 2 oktober 2007 Inhoud Even voorstellen Agile

Nadere informatie

Toepassen van Scrum als process template

Toepassen van Scrum als process template Toepassen van Scrum als process template Door Robin Witteman robinw@delta-n.nl Introductie van Scrum Het toepassen van Scrum is in 1986 op de Universiteit van Harvard uitgedacht door Hirotaka Takeuchi

Nadere informatie

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk

Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Agile, Scrum en Kanban in de praktijk Wat is agile en wat kenmerkt agile projecten? Agile in de praktijk: rollen, teams en best practices Hoe om te gaan met requirements in agile projecten? Hoe agile projecten

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI

Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI Agile Testing isn t Risking IT! Bram Bronneberg Test Manager Logica - CGI B.W.F.P.M. BRONNEBERG TEST MANAGER UIREMENT & QUALITY MANAGEMENT Introductie Q & A Achtergrond Agile Testing isn t Risking IT!

Nadere informatie

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama?

Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Vijf jaar agile. Hosanna of Drama? Leo van der Aalst Fontys Hogeschool ICT, Sogeti In dit artikel wordt een top vijf van vier onderwerpen op het terrein van agile werken geschetst: vijf agile misvattingen,

Nadere informatie

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering

Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Business Sprint LOOT-scholen en Zo.Leer.Ik in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser en Michael van Wetering Aanleiding Business Sprints Inzicht krijgen in behoeftes van nieuwe onderwijsconcepten

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing

Plan van Aanpak. project Tetris Packing Plan van Aanpak project Tetris Packing Inleiding! 4 Projectomschrijving! 5 Producten! 5 Testplan! 5 Ontwerprapport! 5 Implementatierapport! 5 Testrapport! 5 Systeemdocumentatie! 5 Aanpak! 6 Projectmethodiek!

Nadere informatie

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl (fr)agile Balance Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl Voorstelronde Naam Organisatie Ervaring met testen in agile omgevingen Verwachting 2 Agenda 09:30

Nadere informatie

De overstap naar Agile De overstap naar Agile

De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile De overstap naar Agile Wat als niet alleen de requirements veranderen, maar alles verandert? Inleiding Start project met waterval aanpak Overstap naar agile Hoe hebben we het gedaan?

Nadere informatie

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Johan Vink TestNet Voorjaarsevenement 2010 Agenda Inleiding Typering project & testaanpak Werkwijze business proces Probleem De opdracht voor het testteam Probleemanalyse

Nadere informatie

SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA

SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA SCRUM VEROVERT INTERACTIEVE MEDIA door Pieter Jongerius, partner bij Fabrique [merken, design & communicatie] 1 / 7 Scrum is een veelbelovende projectmethode die in rap tempo de wereld van de interactieve

Nadere informatie

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT

WORKSHOP 1W5. De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten. Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT WORKSHOP 1W5 De Scrum-projectmethode voor betere groepsresultaten Rienk van der Ploeg hogeschooldocent Informatica bij IICT-FNT 11.00-12.00 uur / Expedition Curriculum Vitae Team Lead Software Developers

Nadere informatie

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel II

De Agile Analist. Ebook over requirements en agile. Deel II De Agile Analist Ebook over requirements en agile Deel II 2 Inhoud Deel I... 3 1 Inleiding... 3 2 Just in time requirements... 3 3 Just enough requirements... 3 Deel II... 4 4 Samenwerken met de business...

Nadere informatie

your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008

your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008 your reference in testing services WorkShop Agile in de praktijk - Erik Boelen - 18 december 2008 Onderwerpen vandaag Geen theoretische achtergrond Gebaseerd op eigen praktijk Niet uit boeken te halen

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2

Ontwikkelmethoden en technieken. Ontwikkelmethoden & Technieken HC 2 Ontwikkelmethoden en technieken 1 Vandaag Een kleine geschiedenis (vervolg) Klein stukje XP Afbakening verwachtingen 2 Werkwijze theorie Lesstof Presentaties Boek Aantekeningen Introductie/overzicht Week

Nadere informatie

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen

Gewone jongens die mooie dingen maken. Wat we doen en hoe we het doen Gewone jongens die mooie dingen maken Wat we doen en hoe we het doen Wij zijn studio fonkel Wij zijn Studio Fonkel en wij maken mooie dingen. Of het nu gaat om een website, webapplicatie, landkaart of

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie december 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer

Tmap Dag 2015. Ik test, jij test, wij testen. Testen binnen een Wendbare Belastingdienst. 29 september 2015. Laurens Kremer Tmap Dag 2015 Ik test, jij test, wij testen Testen binnen een Wendbare Belastingdienst 29 september 2015 Laurens Kremer Introductie Naam: Laurens Kremer, SPC, CISA Rol: Agile coach Informatie Management

Nadere informatie

Najaarsspecial Oktober 2013

Najaarsspecial Oktober 2013 Najaarsspecial Oktober 2013 Pagina 12 TESTEN IS GEEN KUNSTJE ; ADAPTIVITEIT MAAKT VAN TESTEN IN JOUW CONTEXT EEN KUNDE! Door Leo van der Aalst en Rik Marselis leo.vander.aalst@sogeti.nl rik.marselis@sogeti.nl

Nadere informatie

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen)

SCRUM. voor Dummies. boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) SCRUM voor Dummies boeksamenvatting (aangevuld met andere bronnen) Deze samenvatting is as is. Er mogen geen enkele rechten aan ontleend worden en is niet bedoeld of geschikt als lesmateriaal. Het is een

Nadere informatie

Scrum: where Business drives IT

Scrum: where Business drives IT Scrum: where Business drives IT De simpelste oplossingen zijn meestal de beste Nu op veel plekken de Oracle Developer en Designer ontwikkelstraat aangevuld wordt met, of vervangen wordt door JDeveloper,

Nadere informatie

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals

Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling. Agile Methodiek en Technologie. Zest Application Professionals Verzamelde vragen en antwoorden Agile Applicatie ontwikkeling Agile Methodiek en Technologie Zest Application Professionals Hoe is de aansluiting op ontwikkelmethoden voor Legacy-systemen? Out of the Box

Nadere informatie

Driving business agility with open source Innovation fueled from outside

Driving business agility with open source Innovation fueled from outside Driving business agility with open source Innovation fueled from outside Travelcard, project Next Peter Latten, Maarten Küppers Peter Latten Peter Latten Scrum Coach / Sr. Project Manager m: +31 (0)6 23

Nadere informatie

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud

Wie ben ik? Agile Software Development. Het waterval model. Inhoud gile Software Development Februari 2008, Philippe Dirkse Wie ben ik? 2002: fgestudeerd TU/e 1999-2005: Mondo izzarro, rystal Interactive, Siemens tea 2005 heden: PTS: Leica Microsystems SES/MiPlaza Inhoud

Nadere informatie

Scrum. Veranderingen. Product development of product manufacturing?

Scrum. Veranderingen. Product development of product manufacturing? Scrum Nu op veel plekken de Oracle Developer en Designer ontwikkelstraat aangevuld wordt met, en steeds vaker zelfs vervangen wordt door JDeveloper, komt vaak de vraag naar boven welke project management

Nadere informatie

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88

Agile buiten de IT. Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agile buiten de IT Bent u al onbewust bekwaam met agile? Bert Leibbrand bert.leibbrand@itri.nl +31 6 27 74 60 88 Agenda Overzicht Agile: een hype? Agile termen Planningpoker: zelf ervaren Samenvatten Volgende

Nadere informatie

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman

Scrum bij Hosting. Philippus Baalman Scrum bij Hosting Philippus Baalman TriMM Projecten 2012 ontwikkelaars (vanuit de strategie) TriMM ontwikkelmethode introduceren op basis van Scrum Werkwijze Welkom Scrum by Hosting 10 december 2014 Sprint

Nadere informatie

Martin van Leeuwen Happy Testing

Martin van Leeuwen Happy Testing Titel, samenvatting en biografie Samenvatting: Deze presentatie beschrijft een aantal test maatregelen die in een RUP nieuwbouw project zijn genomen, om ervoor te zorgen dat het testen aan het eind van

Nadere informatie

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3

Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 DSDM Ontwikkelmethoden en technieken DSDM POMT HC3 HC WG rollenspel praktijktoets 1 praktijktoets 2 praktijktoets 3 Mei week 1 week 2 week 3 Week 4 vakantie Inleiding Ontwikkel methodiek DSDM Technieken

Nadere informatie

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013

Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Agile Beheer: Mythe of werkelijkheid? Odile Moreau BlinkLane Consulting NIOC 2013 - Arnhem, 5 april 2013 Achtergrond 2 Agile methoden zijn al een tijd heel populair geworden Zoals Scrum voor software ontwikkeling

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Foundation

EXIN Agile Scrum Foundation Preparation Guide EXIN Agile Scrum Foundation Editie april 2014 Copyright 2014 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Wat drijft het werkveld?

Wat drijft het werkveld? Wat drijft het werkveld? Presentatie uitkomsten survey Jacob Brunekreef, Fontys ICT Jacob Brunekreef Meer dan 25 jaar werkzaam in de IT Nu: Projectleider EQuA project, Fontys ICT Adviseur / trainer bij

Nadere informatie

Testen bij DWH-projecten

Testen bij DWH-projecten Testen bij DWH-projecten Snelheid, Kwaliteit, Flexibiliteit onder úw regie Armando Dörsek, Software Control 18-09-2007 Wat gaat u horen? Testen van DW/BI > Structureren & Plannen Project- en teamstructuur

Nadere informatie

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink

Plan van aanpak. Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte. Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Plan van aanpak Website voor Bouwkundig Adviesbureau Punte 2009 Hugo Nijhuis John Oelen Frank Hazekamp Cindy Roelofs Ben Wilbers Tim Regelink Contents Product Backlog... 3 Documentatie... 4 Kwaliteitsbeheer...

Nadere informatie

Trainingsaanbod SourcePower Academy

Trainingsaanbod SourcePower Academy Trainingsaanbod SourcePower Academy AGILE & SCRUM EXPERIENCE NAAM HOOFDTRAINERS Gert van de Krol, Pim Luth en Henk Ledderhof Twee dagdelen EUR 375,00 Maximaal 12 Scrum is een framework voor het Agile managen

Nadere informatie

DevOps Waarom moeilijk doen 31 oktober 2013. als het samen kan

DevOps Waarom moeilijk doen 31 oktober 2013. als het samen kan DEVOPS?! INLEIDING Wat gaan we doen? 18:00 Introductie 19:00 Uitleg open space 19:30 Koffie + start open space 20:30 Wrap-up INLEIDING Even vooraf Samen Duurzaam Innoveren INLEIDING Ik ben Jan Buurman

Nadere informatie

MDA in de praktijk. Freek Bosch, Business Unit Manager Amsterdam, 4 juni 2009

MDA in de praktijk. Freek Bosch, Business Unit Manager Amsterdam, 4 juni 2009 Functional Model Driven Development MDA in de praktijk Freek Bosch, Business Unit Manager Amsterdam, 4 juni 2009 FMDD agenda FMDD Waarom FMMD De praktijk Wat is FMDD Ervaringen en lessons learned Ervaringen

Nadere informatie

Scoren met je project Projectmatig werken mag géén last zijn!

Scoren met je project Projectmatig werken mag géén last zijn! blauw Scoren met je project Projectmatig werken mag géén last zijn! Ives De Saeger 17/11/2015 1 scoren met project Doel van deze sessie blauw Inzichten in hoe te scoren met project. Geleerde direct toepassen

Nadere informatie

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0

STARTUP AGILE/SCRUM: SPRINT 0. StartUp Agile/scrum Sprint 0 StartUp Agile/scrum Sprint 0 PAGINA 1 VAN 10 INLEIDING Dit document is bedoeld om bij de start van een Agile/scrumproject antwoord te geven op een aantal belangrijke vragen. Deze kick-off van een Agile/scrum

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser

Business Sprint in kader van project Leerling 2020. Door Madelief Keyser Business Sprint in kader van project Leerling 2020 Door Madelief Keyser Generieke vraag initiatieven gepersonaliseerd leren CONTENT: Ontwikkeling van adaptief digitaal leermateriaal opgedeeld in kleine

Nadere informatie

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Testen Presentatie Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Algemeen Tegenwoordig behoeft het belang van testen nauwelijks nog te worden uitgelegd. Binnen organisaties speelt

Nadere informatie

Product Risico Analyse

Product Risico Analyse Product Risico Analyse Jurian van de Laar TestNet Avond 9 oktober 2013 www.improveqs.nl (info@improveqs.nl) Versie 2.0 1 Herkenbaar? In ons testproces wordt product risico analyse toegepast Wij gebruiken

Nadere informatie

End-to-End testen: de laatste horde

End-to-End testen: de laatste horde End-to-End testen: de laatste horde Dieter Arnouts Agenda Begrip End-to-End testen in het test proces Praktische aanpak End-to-End Test Omgeving Uitdagingen End-to-End testen: De laatste horde 11/10/2010

Nadere informatie

SCRUM VERDUBBELAAR. dubbel zo goed door je persoonlijke backlog. Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping. in de ontwikkeling van Scrumteams

SCRUM VERDUBBELAAR. dubbel zo goed door je persoonlijke backlog. Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping. in de ontwikkeling van Scrumteams SCRUM VERDUBBELAAR dubbel zo goed door je persoonlijke backlog Een leerprogramma dat zorgt voor verdieping in de ontwikkeling van Scrumteams IK WIST DAT HET NIET GING LUKKEN (en hield het voor me) IK HEB

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing. Groep: eii7aab. Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef

Plan van Aanpak. project Tetris Packing. Groep: eii7aab. Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef Plan van Aanpak project Tetris Packing Groep: eii7aab Geert Weening Mark Rietveld Ron Talman Ingmar te Raa Leander Nijland Daniël van Cleef Versie: 1.0 Inleiding 4 Projectomschrijving 5 Doel van het project

Nadere informatie

EXIN Agile Scrum Master

EXIN Agile Scrum Master Preparation Guide EXIN Agile Scrum Master Editie juli 2015 Copyright 2015 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Plan van Aanpak. project Tetris Packing

Plan van Aanpak. project Tetris Packing Plan van Aanpak project Tetris Packing Inleiding! 4 Projectomschrijving! 5 Doel van het project! 5 Onderwerp van het project! 5 Invulling van het project! 6 Producten! 7 Functioneel Ontwerp! 7 Implementatierapport!

Nadere informatie

Testen binnen agile methoden Anko Tijman

Testen binnen agile methoden Anko Tijman Testen binnen agile methoden Anko Tijman Introductie sinds 1997 in software testen testcoördinator Van Meijel Automatisering verbeterproces aansluiten bij extreme Programming agile proces 2 Testen binnen

Nadere informatie

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Scrum. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Scrum Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SCRUM... 4 3 FASERING... 5 4 KENMERKEN... 6 4.1 DE SCRUM-MEETING...

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Inhoud. Deel I: De rollen... 25. Voorwoord...7. Over de auteur...15. Dankwoord...19

Inhoud. Deel I: De rollen... 25. Voorwoord...7. Over de auteur...15. Dankwoord...19 Inhoud Voorwoord...7 Over de auteur...15 Dankwoord...19 Inleiding...21 Waarom Scrum?...21 Doelgroep...22 De indeling van het boek...23 Deel I: De rollen...23 Deel II: De lijsten...23 Deel III: De meetings...23

Nadere informatie

VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER

VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER Sander Hoogendoorn Versie 1.0 15 april 2002 Documentbeheer Versie Datum Auteur Omschrijving 0.1 15 April 2002 Sander Hoogendoorn 0.2 15 april

Nadere informatie

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management?

Wanneer ga je Agile? Wat is Agile Project Management? Wanneer ga je Agile? Agile Project Management 1 past goed in deze tijd. Het is snel, flexibel en leuk. Je kunt het echter niet altijd en overal gebruiken. Het werk en de organisatie moeten geschikt zijn

Nadere informatie

Titel, samenvatting en biografie

Titel, samenvatting en biografie Titel, samenvatting en biografie \ Peter Wanders De Black Box Dialog methode Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Samenvatting Nog nooit heb ik heb een klant horen zeggen: Enorm vervelend dat het IT project

Nadere informatie

Leer/werk trajecten voor ICT professionals

Leer/werk trajecten voor ICT professionals Leer/werk trajecten voor ICT professionals Baanrecord De leer/werk trajecten zijn gericht op de huidige vraag in de ICT naar hoogwaardige professionals. In het huidige arbeidsklimaat is het noodzakelijk

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

fantestische middag 7 Agile en SCRUM

fantestische middag 7 Agile en SCRUM fantestische middag 7 Agile en SCRUM fantestische middag 7 - Copyright Improve Quality Services Bart Bouwers RISK BASED TESTING & SCRUM: RISK POKER Bart Bouwers Topics Productkwaliteit Productrisico het

Nadere informatie

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Unified Process Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Unified Process... 4 3. Fasering... 5 3.1.

Nadere informatie

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997

15-6-2015. Eerste ontwerp Conferentie Software Development 2020. Programma 5 minuten Introductie. Netvlies Sedert 1997 Eerste ontwerp 1 - XX Programma 5 minuten Introductie 15 minuten Grip op je project met Scrum (theorie) 15 minuten Case: Zorgtrajectplanner 5 minuten Scrum in je dagelijkse werk 5-10 minuten Q&A Conferentie

Nadere informatie

Snel waarde creëren met Scrum

Snel waarde creëren met Scrum Snel waarde creëren met Scrum Vereniging Stadswerk Gelderland/Utrecht Kennisdeling/Workshop 17 november 2014 Gerard Hoogendijk 2 Vragen? Waarde creatie en vertrouwen door zelfsturing! 3 Samen aan de slag

Nadere informatie

Even voorstellen. Xenophanes. Literatuur. Inhoudsopgave 20-11-2014. SCRUM en bid management DEEL I BID MANAGEMENT. (Colophon, 560 circa 478 v. Chr.

Even voorstellen. Xenophanes. Literatuur. Inhoudsopgave 20-11-2014. SCRUM en bid management DEEL I BID MANAGEMENT. (Colophon, 560 circa 478 v. Chr. Even voorstellen SCRUM en bid management Ontwikkelaar, ontwerper, projectleider, projectmanager, management consultant, directeur, oprichter, aandeelhouder, senior adviseur, bid manager, principal consultant

Nadere informatie

Uitdagingen performancetesten in een Agile omgeving Best Practices & Demo

Uitdagingen performancetesten in een Agile omgeving Best Practices & Demo Uitdagingen performancetesten in een Agile omgeving Best Practices & Demo Henrik Rexed & Joerek van Gaalen Voorstellen Joerek van Gaalen Performancetest specialist sinds 2005 Sinds 2014 CTO Computest Voorstellen

Nadere informatie

Use-Case 2.0. Requirements Kenniscentrum 15 November 2012. Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com

Use-Case 2.0. Requirements Kenniscentrum 15 November 2012. Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com Use-Case 2.0 Requirements Kenniscentrum 15 November 2012 Eric Lopes Cardozo elcardozo@ivarjacobson.com Agenda Use cases: Een korte geschiedenis Waarom nog steeds use cases gebruiken? Waarom Use-Case 2.0?

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Uw sprekers: Bert Hedeman: managing director Hedeman Consulting Peter Coesmans: verandermanager/interim manager p2 Managers Ingeborg Bovee-Oudenhoven: senior nutritional

Nadere informatie

14-9-2015. Scrum in het kort

14-9-2015. Scrum in het kort Les 3 Scrum in het kort Scrum is een agile proces dat het ons mogelijk maakt om de hoogste waarde in de kortste tijd te realiseren. Het maakt het ons mogelijk om snel en regelmatig echt werkende software

Nadere informatie