Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid"

Transcriptie

1 Jeroen Langerock Perschef Brussel, 15 juni 2006 PERSBERICHT Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid De economische groei versnelt in een tempo dat we sinds twee jaren niet meer hebben gezien. Dankzij deze versnelling komt het groeicijfer op jaarbasis van de Belgische economie in de buurt van haar potentieel groeitempo (2,2 à 2,5%). De zesmaandelijkse conjunctuurenquête van het VBO bevestigt dit groeiherstel. Zowat 80% van onze sectoren beoordeelt de huidige economische situatie als positief en geen enkele sector verwacht een verslechtering in het komende halfjaar. Deze opleving is in grote mate te danken aan de hogere groei bij onze belangrijkste handelspartners. De resultaten van onze enquête geven echter geen groot enthousiasme te zien aangezien de sectoren vrezen voor de sterke euro en de hoge energieprijzen. We mikken voor 2006 op een reële BBP-groei van 2,2%, zo zegt Caroline Ven, directeur van het economisch departement van het VBO. Voor bijkomende informatie inzake dit persbericht: Persdienst T F VBO vzw Ravensteinstraat 4 B Brussel T F Lid Unice Economische opleving, maar zorgen over de export Terwijl zes maanden geleden slechts 37% positief was over de economische situatie, is nu 79% van de sectoren positief gestemd. Ook over de nabije toekomst zijn er meer optimistische sectoren: 58% nu in vergelijking met 53% eind Geen enkele sector verwacht een minder zwaar orderboek in de tweede jaarhelft van 2006, maar van een hoerastemming is geen sprake. Alle sectoren vinden dat de euro te duur is geworden ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De Belgische ondernemingen vrezen dat hun exportprestaties te lijden zullen hebben onder de dure euro. Ook de loonkostenhandicap ten opzichte van hun directe concurrenten blijft een zorgenkind. Het verlies aan concurrentiekracht stelt zich dus nog steeds even scherp op het terrein, aldus Caroline Ven. Opgelet voor hoge energiekosten De bedrijfsinvesteringen zouden in de komende maanden sterk opveren. Zowat driekwart van de sectoren verwachten meer investeringen. Grote problemen op het vlak van de productiecapaciteit zouden uitblijven, maar moelijkheden om geschikt personeel te vinden voor knelpuntberoepen blijven aan de orde. Voor het eerst sinds 2000 zijn er meer sectoren die positief gestemd zijn over de werkgelegenheidsvooruitzichten dan negatief. Pessimisme is er wel in verband met de energiekosten. 88% van de sectoren beoordeelt de huidige situatie als ongunstig De persberichten zijn beschikbaar op de VBO-site: U kan ze systematisch verkrijgen via door u te abonneren via de rubriek pers van de site.

2 > Vervolg 1 van het persbericht van 15 juni 2006 en bijna evenwel van hen gaat er zelfs vanuit dat ze in het komende semester nog zal verslechteren. De energiefactuur houdt dus een groot economisch risico in, zo geeft Philippe Donnay, economisch adviseur van het VBO, nog mee. Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid In sommige middens wordt de laatste tijd met scherp geschoten op de superwinsten van bepaalde bedrijven. Het VBO heeft de resultaten van de ondernemingen in België vanuit een macro-economisch en langetermijnperspectief bestudeerd. De winstgevendheid van het Belgisch bedrijfsleven, uitgezuiverd van afschrijvingen, gaat sinds eind van de jaren 1980 bijna systematisch achteruit. Pas vanaf 2002 zien we een herstel dat de rendabiliteit terug in de buurt van het gemiddelde over de laatste twintig jaar brengt. Het beeld van uitzonderlijke winsten klopt dus niet, zo benadrukt Caroline Ven. Bovendien zijn de meeste tot nog toe bekendgemaakte winstcijfers geconsolideerde resultaten, voor de hele groep dus. Ze slaan met andere woorden niet enkel op België. Het risico van te sterke loonstijgingen is de verdere afbouw van bedrijfsactiviteiten in ons land. Bovendien kan winst snel omslaan in verlies, maar loonsverhogingen zijn er voor altijd. Winsten zijn trouwens de motor van onze welvaart en doorgaans de voorbode van meer investeringen en jobs. Winst maken verdient een beter onthaal dan wat we de laatste tijd hebben gezien, zo besluit Caroline Ven. De persberichten zijn beschikbaar op de VBO-site: U kan ze systematisch verkrijgen via door u te abonneren via de rubriek pers van de site.

3 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni 2006 Optimisme, maar geen euforie Macro-economische kerngegevens INHOUD Macro-economische kerngegevens Enquêteresultaten Besluit Economisch departement De Belgische economische groei zette zijn versnelling in het eerste halfjaar van 2006 voort. Volgens het Instituut voor de Nationale Rekeningen is de economische activiteit in het eerste kwartaal 2006 met 0,8% toegenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal, na een groei van 0,6% in de loop van de laatste drie maanden van Hierdoor lag het reële BBP in het eerste kwartaal van dit jaar 2,2% hoger dan een jaar geleden, wat overeenstemt met zijn potentieel groeitempo. Een versnelling van deze omvang was er sinds het eerste semester 2004 niet meer geweest. Zoals wij in onze jongste Focus Conjunctuur opmerkten, bereikte de Belgische economische groei medio 2005 zijn dieptepunt. De groei van de particuliere consumptie versnelde in het 4de kwartaal van 2005 tot 1,9% (in volume) ten opzichte van het jaar voordien. De verbetering van het consumentenvertrouwen kwam begin 2006 evenwel ten einde en sinds februari brokkelde het opnieuw af tot het peil van 6 maanden geleden. De gezinnen schatten vooral hun financiële situatie en hun spaarvermogen minder gunstig in ten gevolge van de nieuwe klim van de energieprijzen (tot meer dan 70 USD voor een vat olie). De investeringen in woningbouw groeiden in 2005 nog met 3,0% in volume, maar de woningbouwactiviteit zal dit jaar nadeel ondervinden van de stijging van de rentetarieven. De rente op de tienjarige Staatsobligaties steeg al tot 4,0% begin juni, bijna een procentpunt hoger dan een jaar geleden. De synthetische conjunctuurindicator van de Nationale Bank van België die het vertrouwen van de ondernemingen weerspiegelt, is echter blijven klimmen en bereikte in april-mei het hoogste peil sinds 2000, het laatste jaar van sterke economische groei. Tegen de achtergrond van de activiteitsversnelling in de verwerkende nijverheid steeg de bezettingsgraad van het productievermogen tot 82,9% in april, tegenover nog 80,5% in januari, en het bereikte daarmee het hoogste peil sinds het eerste halfjaar van Naar verwachting zullen de bedrijfsinvesteringen gunstig blijven evolueren. De overheidsinvesteringen zitten op hun beurt sterk in de lift bij het naderen van de gemeenteraadsverkiezingen. Ondanks het hoge vertrouwenspeil van de ondernemingen zullen we toch niet hetzelfde groeitempo halen als in Daar zijn verscheidene redenen voor. Ten eerste moet onze exportsector opnieuw opboksen tegen een waardevermeerdering van de euro t.a.v. de Amerikaanse dollar. De appreciatie van de euro bedraagt ongeveer 8,0% sinds het begin van het jaar. Dit komt bovenop de ongunstige ontwikkeling van onze uitvoerprijzen doordat de loonkosten in België sterker stijgen dan die bij onze voornaamste handelspartners. Toch is de Belgische uitvoer van goederen (in volume) in de eerste twee maanden van 2006 sterk gegroeid (+5,7%) in vergelijking met dezelfde periode een jaar voordien. Maar deze goede prestatie moet geanalyseerd worden in het licht van de invoergroei tijdens dezelfde periode (+6,4%), wat betekent dat de groeibijdrage van de netto-uitvoer net zoals vorig jaar negatief is.

4 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni Economische activiteit Enquêteresultaten 2 Export In deze rubriek worden de resultaten besproken van een halfjaarlijkse enquête bij enkele conjunctuurgevoelige sectoren. Zowel voor de huidige als de toekomstige situatie werd aan de sectoren gevraagd een beoordeling te geven van de verschillende economische variabelen (economische activiteit, werkgelegenheid,...) gaande van negatief, neutraal tot positief. In de grafieken 1 tot 6 zijn er dus telkens negen plaatsen waar een sector zich kan situeren, m.n. in het kwadrant rechtsboven, indien zowel de huidige als de toekomstige situatie positief worden beoordeeld; in het kwadrant linksboven, indien de huidige situatie positief wordt beoordeeld, maar de verwachtingen negatief zijn, enz. Door de specifieke aard van de activiteiten in de banksector hebben de antwoorden van deze sector (met uitzondering van de structurele aspecten in grafiek 8) betrekking op hun beoordeling van de gehele economie en niet zozeer op de ontwikkelingen in de banksector zelf. De halfjaarlijkse conjunctuurenquête van het VBO bij de sectoren bevestigt de economische opleving die blijkt uit de vertrouwensindicator van de Nationale Bank van België. 3 Rendabiliteit In onze vorige editie beoordeelde 37% van de sectoren de huidige toestand als positief. Dit percentage is nu opgelopen tot 79%, wat aantoont dat het klimaat de jongste 6 maanden nog is verbeterd. Alleen de sector metaalproducten beoordeelt het huidige economische klimaat nog als negatief. 58% van de sectoren vindt dat de toestand in de komende 6 maanden verder gunstig zal evolueren, tegen 53% een half jaar terug. Geen enkele sector voorziet een verslechtering. 4 Investeringen De conjunctuuromslag is vooral te danken aan het groeiherstel bij onze voornaamste handelspartners. Geen enkele sector voorziet nog een verslechtering van zijn exportorderboekje, maar de resultaten van onze enquête geven evenmin enthousiasme te zien. De waardevermeerdering van de euro zou immers op de prestaties van onze exportbedrijven drukken. Alle sectoren (tegen 63% in december 2005) menen dat het peil van de euro te hoog is in vergelijking met de Amerikaanse dollar. De Europese munt is eind mei met 7,8% in waarde gestegen t.o.v. de USD sinds het begin van het jaar en ligt nu 1,4% hoger dan vorig jaar. Deze handicap komt bovenop het competitiviteitsverlies van de Belgische economie als gevolg van de ontsporing van onze loonkosten vergeleken met onze voornaamste handelspartners. In dat verband vinden de sectoren dat de loonkosten negatief evolueren (63%) en zijn zij ook ongerust over de toestand in de komen-

5 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni 2006 de 6 maanden. De kwestie van het herstel van het concurrentievermogen van onze economie is dus nog altijd actueel en vormt een echt probleem voor onze ondernemingen. 5 Werkgelegenheid Dit klimaat van economische opleving in een context van concurrentiekrachtverlies leidt min of meer tot een gematigd positieve ontwikkeling van de rendabiliteit van de ondernemingen. Het merendeel van de sectoren schat deze het komende halfjaar neutraal in en geen enkele sector is negatief gestemd over de toekomst. De grafische nijverheid oogst nog altijd de vruchten van herstructureringen de voorbije jaren. Ook de sectoren staal, gas & elektriciteit, ICT en mechanica zijn positief. Ondanks de stijging van de langetermijnrente die wellicht zal aanhouden, voorziet de bouwsector een verdere verbetering van zijn rendabiliteit. Ook de financiële instellingen schatten de rendabiliteitsontwikkeling van de ondernemingen eerder positief in. Een en ander heeft een aanzienlijke verbetering van de investeringsprojecten in de komende maanden tot gevolg: 74% van de sectoren beoordeelt de investeringsvooruitzichten in de komende 6 maanden als positief (tegen 42% in december 2005) zonder dat er grote capaciteitsproblemen zullen zijn. 37% van de sectoren (vooral afgestemd op binnenlandse activiteit) geeft problemen in dat verband aan, maar niet overwegend op het stuk van de productiecapaciteit. Het gaat vooral om moeilijkheden op het vlak van het aanbod van arbeidskrachten (knelpuntberoepen). 6 Loonkosten De conjunctuurverbetering zal naar verwachting tot uiting komen in een voorzichtige verbetering van de werkgelegenheid. 32% (voorheen 11%) van de sectoren denkt dat de situatie zal verbeteren, terwijl 21% (voorheen 32%) de werkgelegenheidsontwikkeling negatief inschat. Het saldo van de positieve en negatieve antwoorden is dus positief, wat sinds juni 2000 niet meer het geval is geweest. De sectoren die een verslechtering van de werkgelegenheid verwachten, zijn gas & elektriciteit, kleding, textiel en cement. 7 Capaciteitsproblemen Wat de energiekosten betreft, geven de sectoren duidelijk hun vrees te kennen. 88% verklaart dat de toestand momenteel ongunstig is en nauwelijks minder sectoren (81%) zeggen dat de toestand de komende 6 maanden nog zal verslechteren. Alleen de textielsector denkt dat de toestand zal verbeteren. De energieprijs wordt als een groot risico voor de economische vooruitzichten aangezien. 8 Structurele aspecten LEGENDE Au: automobiel; B: banken; Bo: bouw; Ce: cement; Ch: chemie; D: distributie; E: elektrotechniek en elektronica; En: energie; G: grafische industrie; H: hout; I: interim; ICT: ict; K: kleding; Mch: mechanica en mechatronica; Mm: metalen en materialen; Mp: metaalproducten; P: papier; S: staal; T: textiel; V: voeding

6 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni Reële BBP-groei 10 Verdeling van de netto toegevoegde waarde BESLUIT De Belgische economie plukt in 2006 mee de vruchten van de internationale conjunctuurherleving. Na een matige groei van 1,5% van het reële BBP in 2005, zal zij dit jaar verstevigen tot 2,2%, ongeveer het niveau van de potentiële groei van onze economie. Van overdreven optimisme kan echter geen sprake zijn. Ondanks de duidelijke herleving van de uitvoer, merken we dat de groei ervan toch minder uitgesproken is dan de groei van onze belangrijkste afzetmarkten. De Belgische exporteurs verliezen verder marktaandeel en dit vooral ten gevolge van de relatief ongunstige kostenontwikkeling wegens de sterkere stijging van de loonkosten dan bij onze belangrijkste handelspartners. Dit kostennadeel komt bovenop de negatieve gevolgen van de duurder geworden euro t.o.v. de Amerikaanse dollar. Ook zullen de duurdere olieprijzen wegen op de groei van de binnenlandse vraag, ten eerste aangezien zij de koopkracht van de consumenten drukken, maar ook omdat zij zullen leiden tot een verdere verstrakking van het monetaire beleid. Overigens zijn de langetermijnrentetarieven al met bijna 1% gestegen ten opzichte van een jaar geleden, wat de stevige dynamiek in de woningbouw zou kunnen afremmen. Positief is alvast dat de rendabiliteit van de ondernemingen zich aan het herstellen is. Dit is broodnodig willen de ondernemingen bijkomende investeringsprojecten aanvatten en dus ook meer jobs creëren, zoals ook blijkt uit de halfjaarlijkse VBO-enquête. Een toename van de werkgelegenheid is immers een veel belangrijkere stimulerende determinant van de particuliere consumptie dan een stijging van de brutolonen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de recente verbetering van de ondernemingswinsten in sommige middens wordt voorgesteld alsof dit ten koste van de werknemer zou zijn. Integendeel, werknemers moeten zich veeleer zorgen maken indien hun bedrijf verliesgevend is. Dan is het voortbestaan van de activiteit en dus van hun job immers in gevaar. Onze economie heeft nood aan enkele jaren van aanhoudende verbeterde activiteit en rendabiliteit, zodat het opnieuw interessant wordt om in België te ondernemen en te investeren. De zeer korte periodes van conjunctuurherleving, onmiddellijk gevolgd door een terugval, gekoppeld aan een te sterke (loon)kostendynamiek van de voorbije jaren, staan een duurzame stijging van de investeringen en bijgevolg van de werkgelegenheid echter in de weg. Overigens moet de ontwikkeling van de bedrijfswinsten in hun juiste context worden geplaatst. Ten eerste zijn er op dit ogenblik nog geen macro-economische cijfers bekend over de globale winstontwikkeling van de bedrijven. De cijfers waarnaar wordt gerefereerd zijn die van enkele internationaal opererende beursgenoteerde bedrijven. Deze gepubliceerde winsten zijn niet noodzakelijk representatief voor hun Belgische activiteiten noch voor de hele economie. Indien we de winstcijfers met betrekking tot Belgische activiteiten op macro-economisch niveau beschouwen (beschikbaar tot 2004), m.a.w. hun aandeel in de welvaartskoek (1), noteren we sinds 2002 een geleidelijk herstel. Daarbij moet onmiddellijk worden gesteld dat de bedrijfswinsten sinds de hoogconjunctuur aan het einde van de jaren tachtig stelselmatig zijn afgebrokkeld tot een historisch dieptepunt in De verbetering sindsdien bracht hun aandeel opnieuw op het gemiddelde peil van de jongste 20 jaar. Ten tweede kennen de bedrijfswinsten een zeer volatiel verloop, met jaren van sterke stijgingen en dalingen, daar waar de lonen een systematisch gestage groei kennen. Ook in slechte economische tijden stijgen de lonen, al is het door de automatische indexering ervan. Ten slotte komen de bedrijfswinsten niet enkel de grote aandeelhouders ten goede. Naast het positieve effect ervan op de investeringen en de werkgelegenheid, vloeien bedrijfswinsten ook terug naar de bevolking via hun financieel vermogen: de kleine aandeelhouders, de collectieve beleggingsfondsen, het pensioensparen e.d. Al bij al belooft 2006 een positief jaar te worden voor onze economie. Laten we dan ook deze groeiherleving niet in de kiem smoren door haar bijkomende kostenhandicaps op te leggen. (1) Aandeel van het netto-exploitatieoverschot van de financiële en niet-financiële instellingen in de netto toegevoegde waarde.

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten INSTITUT DES COMPTES NATIONAUX INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN BUREAU FÉDÉRAL DU PLAN FEDERAAL PLANBUREAU Communiqué 20.06.2003 Economische Begroting 2004 Overeenkomstig de wet van 21 december 1994

Nadere informatie

VBO-ANALYSE. Focus Conjunctuur. Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst. November 2014 Morgane Haid

VBO-ANALYSE. Focus Conjunctuur. Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst. November 2014 Morgane Haid VBO-ANALYSE Focus Conjunctuur Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst November 2014 Morgane Haid 18,5% Aantal sectoren dat rekent op een toename van de investeringen tijdens de komende

Nadere informatie

GEEN AARDSCHOK IN DE BOUW, MAAR HERSTEL IS NIET VOOR MORGEN!

GEEN AARDSCHOK IN DE BOUW, MAAR HERSTEL IS NIET VOOR MORGEN! GEEN AARDSCHOK IN DE BOUW, MAAR HERSTEL IS NIET VOOR MORGEN! De balans 2008 ziet er nog goed uit De productie heeft stand gehouden... Volgens de ramingen van het Instituut voor de Nationale Rekeningen

Nadere informatie

Conjunctuurbeoordeling van de bouwsector

Conjunctuurbeoordeling van de bouwsector 10/09 12/09 02/10 04/10 06/10 08/10 10/10 12/10 02/11 04/11 06/11 08/11 10/11 12/11 02/12 04/12 06/12 08/12 10/12 12/12 02/13 04/13 06/13 08/13 10/13 12/13 02/14 04/14 06/14 08/14 10/14 Persconferentie

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Instituut voor de nationale rekeningen PERSCOMMUNIQUÉ 28-4-2016 Links: Publicatie NBB.Stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Over het hele jaar 2015

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet

Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet VBO-ANALYSE Focus Conjunctuur Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet MORGANE HAID NOVEMBER 2015 66% Sectoren die de voorbije 6 maanden hun activiteiten hebben zien toenemen 21% Proportie van de sectoren

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood

West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood Barometer West-Vlaamse bouwondernemers vierde kwartaal 2015 West-Vlaamse bouwbarometer blijft in het rood Verlaging loonkost nu nodig om binnenlandse jobs te behouden De bouwbarometer die Bouwunie elk

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Maart 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Brussel, 10 maart 2003 Federaal Planbureau /03/HJB/bd/2027_n ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Veelbelovend herstel wereldeconomie in eerste helft van 2002 werd niet bevestigd in het tweede halfjaar In het

Nadere informatie

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november 25--24 Links: NBB.Stat Algemene informatie Maandelijkse conjunctuurenquête bij de bedrijven - november 25 Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november Na de aanmerkelijke stijging in oktober, is

Nadere informatie

Bedrijfsleven optimistischer

Bedrijfsleven optimistischer Conjunctuurenquête Nederland tweede kwartaal 214: Bedrijfsleven optimistischer - Minder belemmeringen voor activiteiten - Ondernemers verwachten verbetering van economisch klimaat - Ondernemers minder

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

De macro-economische vooruitzichten voor de wereldeconomie: evenwichtige groei in Europa, terugval in de Verenigde Staten en Japan

De macro-economische vooruitzichten voor de wereldeconomie: evenwichtige groei in Europa, terugval in de Verenigde Staten en Japan Economie en onderneming De macro-economische vooruitzichten 2006-2012 voor de wereldeconomie: evenwichtige groei in Europa, terugval in de Verenigde Staten en Japan Meyermans, E. & Van Brusselen, P. (2006).

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Oktober 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

CRB CCR SR/LVN Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context

CRB CCR SR/LVN Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context CRB 2016-0510 SR/LVN 03.02.2016 Conclusies van de sociale gesprekspartners op basis van de documentatienota Macro economische context 2 CRB 2016-0510 Overzicht groei sinds 1996 Onder invloed van de conjuncturele

Nadere informatie

Een goed 2015, een aarzelend

Een goed 2015, een aarzelend Een goed 2015, een aarzelend 2016 Conjunctuurenquête Expeditiesector 1e kwartaal 2016 Een goed 2015, een aarzelend 2016 Conjunctuurenquête Expeditiesector 1e kwartaal 2016 De 3-maandelijkse conjunctuurenquête

Nadere informatie

Persbericht. Jobcreatie in Limburgse bouwsector. Limburgse bouwondernemingen sturen positieve signalen uit

Persbericht. Jobcreatie in Limburgse bouwsector. Limburgse bouwondernemingen sturen positieve signalen uit Persbericht aan Media Datum: 8 augustus 2015 aantal pagina s: 5 meer informatie bij Johan Grauwels tel. direct +32 11 56 02 60 +32 473 38 65 05 e-mailadres johan.grauwels@voka.be Limburgse bouwondernemingen

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties)

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties) Feiten sociaal-economische situatie I Concurrentiepositie ten opzichte van eurogebied Sinds 997 is sprake van een gestage verslechtering van de Nederlandse concurrentiepositie, die in de ramingen van het

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 11 Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 3-5-11 :36 Economisch herstel zet door Horeca en detailhandel haken aan Na een lichte afzwakking in het eerste kwartaal

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014 Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 214 Willemstad, Maart 214 Inleiding In juni 214 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) de bedrijven benaderd met vragenlijsten op Curaçao. Doel van deze

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België November 211 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 21 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Februari 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag

Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag vbo-analyse Focus Conjunctuur Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag Juni 2014 47% II aantal sectoren dat uitgaat van een verbetering van de economische activiteit in de komende zes maanden

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017 VKW Limburg en UNIZO Limburg houden de vinger aan de pols van de Limburgse economie POL Themabevraging januari 2017 Outlook 2017 1 Evaluatie 2016 volgens sector

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

CPB Notitie. Economierapportage september De wereldeconomie

CPB Notitie. Economierapportage september De wereldeconomie CPB Notitie Nummer : 2002/69 Datum : 17 september 2002 Aan : De Minister van Economische Zaken Economierapportage september 2002 1 De economische groei in de industrielanden zal door de onrust op de financiële

Nadere informatie

Vierde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zuid-Holland

Vierde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zuid-Holland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

CIRCULAIRE. Samenvatting. Indexsprong informatie onder voorbehoud. 4 mei 2015

CIRCULAIRE. Samenvatting. Indexsprong informatie onder voorbehoud. 4 mei 2015 . Marie-Noëlle Vanderhoven Adviseur Competentiecentrum Werk & Sociale Zekerheid T +32 2 515 09 22 F +32 2 515 08 65 mnv@vbo-feb.be CIRCULAIRE S.2015/006bis/MNV-ama Indexsprong informatie onder voorbehoud

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

GROEI TECHNOLOGIEBEDRIJVEN STAGNEERT IN 2012

GROEI TECHNOLOGIEBEDRIJVEN STAGNEERT IN 2012 GROEI TECHNOLOGIEBEDRIJVEN STAGNEERT IN 2012 Thema s Productie Werkgelegenheid Investeringen Uitdagingen en risicofactoren Conclusies 2 Industriële omzet van de technologische industrie (2008 = 100) Eerder

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

Er zijn voortdurende bewegingen rond deze trend. Maar welke trend?

Er zijn voortdurende bewegingen rond deze trend. Maar welke trend? 1 De Conjunctuur Welke groei hebben we gehad achter de tweede oorlog? We hebben achter WO2 een lange tijd een positief groei gehad. Er zijn voortdurende bewegingen rond deze trend. Maar welke trend? De

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Matige groei, grote bezorgdheid

Matige groei, grote bezorgdheid Matige groei, grote bezorgdheid Conjunctuurenquête Expeditiesector 2e kwartaal 2016 Matige groei, grote bezorgdheid Conjunctuurenquête Expeditiesector 2e kwartaal 2016 De 3-maandelijkse conjunctuurenquête

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014 Instituut voor de nationale rekeningen 2015-04-29 Links: Publicatie NBB.stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015 De economische activiteit stijgt met

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Groei boven 2% Economisch Bureau Nederland 2 juni 2015 Groei versnelt tot meer dan 2% in 2015 en 2016 De Nederlandse economie heeft de laatste twee kwartalen een behoorlijke

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Nationale Bank van België Conjunctuuronderzoekingen Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België April 215 15 5-5 -15 - -35 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 Afgevlakte seizoengezuiverde reeks

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

KMO-Barometer 100,6 99,6

KMO-Barometer 100,6 99,6 De UNIZO KMO-barometer wordt sinds 17 opgemaakt en is de conjunctuurindicator voor de Vlaamse KMO. De barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij een representatief KMO-panel

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

DOOR MEDEWERKERS VAN HET EUROSYSTEEM SAMENGESTELDE MACRO- ECONOMISCHE PROJECTIES VOOR HET EUROGEBIED

DOOR MEDEWERKERS VAN HET EUROSYSTEEM SAMENGESTELDE MACRO- ECONOMISCHE PROJECTIES VOOR HET EUROGEBIED DOOR MEDEWERKERS VAN HET EUROSYSTEEM SAMENGESTELDE MACRO- ECONOMISCHE PROJECTIES VOOR HET EUROGEBIED Op basis van de tot 20 mei 2005 beschikbare informatie hebben medewerkers van het Eurosysteem projecties

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland Hoofdstuk 2 Basisinzichten Opgave 1 NBP fk 990 S = 120 Gezinnen Bg = 50 C = 820 Overheid NBPov = 90 Indir. Bel. = 70 Cov = 50 Iov = 10 NBPb = 900 Bedrijven I = 110 X = 910 M = 930 Buitenland B NBPfk Bg

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Vooral minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-252 10 december 2002 9.30 uur Werkgelegenheid groeit in de zorg en daalt in het bedrijfsleven In het derde kwartaal van 2002 is het aantal banen van

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten,

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, PERSCOMMUNIQUÉ 2014-07-18 Links BelgoStat On-line Algemene informatie Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, 1995-2011. De drie Gewesten en de Nationale Bank van

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,4 % in het eerste kwartaal van 2014

De economische groei bedraagt 0,4 % in het eerste kwartaal van 2014 Instituut voor de nationale rekeningen 2014-04-30 Links Publicatie BelgoStat On-line Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,4 % in het eerste kwartaal van 2014 Bij een stijging van 0,3 % in

Nadere informatie

Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel

Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel Vooruitzichten Belgische economie Herstel zet zich gematigd voort maar blijft fragiel Johan Van Gompel 9 mei 216 Economische groei Herstel Belgische economisch activiteit in lijn met die in Duitsland Reëel

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Groei en jobcreatie houden stand

Groei en jobcreatie houden stand VBO-ANALYSE Focus Conjunctuur Groei en jobcreatie houden stand MORGANE HAID MEI 2016 12% percentage van de bevraagde sectoren die recentelijk een daling van hun rendabiliteit hebben vastgesteld (tegenover

Nadere informatie

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 5 februari 2009 Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal 2008 - Het hoeft geen

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

Arbeidskosten per eenheid product

Arbeidskosten per eenheid product Arbeidskosten per eenheid product CPB Achtergronddocument, behorend bij: MEV 2012 September 2011 Martin Mellens CPB Memo Aan: Belangstellenden Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM

Nadere informatie

61e Ondernemerspanel. MKB-Nederland TNS NIPO

61e Ondernemerspanel. MKB-Nederland TNS NIPO 61e Ondernemerspanel MKB-Nederland TNS NIPO 61e Ondernemerspanel MKB-Nederland TNS NIPO Samenvatting van de resultaten van het 61 e panelonderzoek onder ondernemers in het midden- en kleinbedrijf door

Nadere informatie

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003 Gepubliceerd Arbeidsmarktbeleid CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004 CRB (2003).. Brussel: CRB, CRB 2003/1000 CCR 11. De ontwikkeling van de uurloonkosten en de werkgelegenheid loopt volgens

Nadere informatie

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur mai 3 mei 2013 Wat moet men onthouden? 1. Belgische economie sinds begin 2011 amper nog gegroeid 2. Uitvoer en investeringen

Nadere informatie

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be UNIZO KMO-BAROMETER UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be De UNIZO KMO-barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij 700 KMO s en bestaat uit

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 VKW Limburg en UNIZO-Limburg houden vinger aan de pols van de Limburgse economie Wat is de POL? Online bevraging bij Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders Op

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB04-103 1 juli 2004 9.30 uur Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal 2004 De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2004 met 0,9 procent

Nadere informatie

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 PERSBERICHT NR. 2013-009 Curaçao Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 Na de economische krimp van 0,1% in 2012, neemt naar verwachting het reële Bruto Binnenlands Product van

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Maart 1999

Conjunctuurbericht. Maart 1999 Conjunctuurbericht PB99-068 25 maart 1999 7.30 uur Maart 1999 Algemeen: stemming minder positief Een tweetal belangrijke stemmingsindicatoren duidt op een tanend optimisme bij zowel industriële producenten

Nadere informatie

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009.

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Sheet 1: Opening Het CBS publiceert vandaag het eerste cijfer van de economische groei over het vierde kwartaal en de voorlopige

Nadere informatie

Economie. 1 Kempense economie presteert in de Vlaamse middenmoot Kempen Provincie Antwerpen Vlaams Gewest

Economie. 1 Kempense economie presteert in de Vlaamse middenmoot Kempen Provincie Antwerpen Vlaams Gewest Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Severine Appelmans Economie Samenvatting 14,75 miljard euro aan waardecreatie (BBP) BBP per inwoner net boven Vlaamse

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Maart Centraal Bureau voor de Statistiek

Conjunctuurbericht. Maart Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Conjunctuurbericht PB00-072 30 maart 2000 10.30 uur Maart 2000 Algemeen: stabiel gunstig beeld Het beeld van de Nederlandse conjunctuur is in de laatste maand niet veel

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten CPB Notitie Datum : 7 april 2004 Aan : Projectdirectie Administratieve Lasten Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten 1 Inleiding Het kabinet heeft in het regeerakkoord het

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

kortlopende kredieten langlopende kredieten buitenlandse banken1

kortlopende kredieten langlopende kredieten buitenlandse banken1 Observatorium voor krediet aan niet-financiële vennootschappen de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel Tel. +32 2 221 26 99 Fax +32 2 221 31 97 BTW BE 0203.201.340 RPM Brussel 2010-05-20 Links: kredietobservatorium

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 Licht herstel van de arbeidsmarkt? Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2013 67,5% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage stijgt met 0,8 procentpunten

Nadere informatie

Regionale economische prognoses 2016

Regionale economische prognoses 2016 Regionale economische prognoses 2016 Themabericht Rogier Aalders De breed gedragen economische groei in 2016 leidt tot productiegroei in alle sectoren en in alle regio s De Randstad, en daarbinnen vooral

Nadere informatie

2003/10A. Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* 7 e jaar. Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie

2003/10A. Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* 7 e jaar. Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2003/10A Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie *Analyse afgesloten op 19 september 2003 1. Driemaandelijks bruto

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Flevoland Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 Economische relaties

Hoofdstuk 15 Economische relaties Hoofdstuk 15 Economische relaties Open vragen 15.1 Gegeven is de onderstaande economische kringloop: Verder is nog gegeven dat de afschrijvingen van bedrijven gelijk zijn aan 200. De overheid schrijft

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie