Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid"

Transcriptie

1 Jeroen Langerock Perschef Brussel, 15 juni 2006 PERSBERICHT Conjunctuur in goede doen, maar voor hoelang nog? Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid De economische groei versnelt in een tempo dat we sinds twee jaren niet meer hebben gezien. Dankzij deze versnelling komt het groeicijfer op jaarbasis van de Belgische economie in de buurt van haar potentieel groeitempo (2,2 à 2,5%). De zesmaandelijkse conjunctuurenquête van het VBO bevestigt dit groeiherstel. Zowat 80% van onze sectoren beoordeelt de huidige economische situatie als positief en geen enkele sector verwacht een verslechtering in het komende halfjaar. Deze opleving is in grote mate te danken aan de hogere groei bij onze belangrijkste handelspartners. De resultaten van onze enquête geven echter geen groot enthousiasme te zien aangezien de sectoren vrezen voor de sterke euro en de hoge energieprijzen. We mikken voor 2006 op een reële BBP-groei van 2,2%, zo zegt Caroline Ven, directeur van het economisch departement van het VBO. Voor bijkomende informatie inzake dit persbericht: Persdienst T F VBO vzw Ravensteinstraat 4 B Brussel T F Lid Unice Economische opleving, maar zorgen over de export Terwijl zes maanden geleden slechts 37% positief was over de economische situatie, is nu 79% van de sectoren positief gestemd. Ook over de nabije toekomst zijn er meer optimistische sectoren: 58% nu in vergelijking met 53% eind Geen enkele sector verwacht een minder zwaar orderboek in de tweede jaarhelft van 2006, maar van een hoerastemming is geen sprake. Alle sectoren vinden dat de euro te duur is geworden ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De Belgische ondernemingen vrezen dat hun exportprestaties te lijden zullen hebben onder de dure euro. Ook de loonkostenhandicap ten opzichte van hun directe concurrenten blijft een zorgenkind. Het verlies aan concurrentiekracht stelt zich dus nog steeds even scherp op het terrein, aldus Caroline Ven. Opgelet voor hoge energiekosten De bedrijfsinvesteringen zouden in de komende maanden sterk opveren. Zowat driekwart van de sectoren verwachten meer investeringen. Grote problemen op het vlak van de productiecapaciteit zouden uitblijven, maar moelijkheden om geschikt personeel te vinden voor knelpuntberoepen blijven aan de orde. Voor het eerst sinds 2000 zijn er meer sectoren die positief gestemd zijn over de werkgelegenheidsvooruitzichten dan negatief. Pessimisme is er wel in verband met de energiekosten. 88% van de sectoren beoordeelt de huidige situatie als ongunstig De persberichten zijn beschikbaar op de VBO-site: U kan ze systematisch verkrijgen via door u te abonneren via de rubriek pers van de site.

2 > Vervolg 1 van het persbericht van 15 juni 2006 en bijna evenwel van hen gaat er zelfs vanuit dat ze in het komende semester nog zal verslechteren. De energiefactuur houdt dus een groot economisch risico in, zo geeft Philippe Donnay, economisch adviseur van het VBO, nog mee. Geen monsterwinsten, wel herstel winstgevendheid In sommige middens wordt de laatste tijd met scherp geschoten op de superwinsten van bepaalde bedrijven. Het VBO heeft de resultaten van de ondernemingen in België vanuit een macro-economisch en langetermijnperspectief bestudeerd. De winstgevendheid van het Belgisch bedrijfsleven, uitgezuiverd van afschrijvingen, gaat sinds eind van de jaren 1980 bijna systematisch achteruit. Pas vanaf 2002 zien we een herstel dat de rendabiliteit terug in de buurt van het gemiddelde over de laatste twintig jaar brengt. Het beeld van uitzonderlijke winsten klopt dus niet, zo benadrukt Caroline Ven. Bovendien zijn de meeste tot nog toe bekendgemaakte winstcijfers geconsolideerde resultaten, voor de hele groep dus. Ze slaan met andere woorden niet enkel op België. Het risico van te sterke loonstijgingen is de verdere afbouw van bedrijfsactiviteiten in ons land. Bovendien kan winst snel omslaan in verlies, maar loonsverhogingen zijn er voor altijd. Winsten zijn trouwens de motor van onze welvaart en doorgaans de voorbode van meer investeringen en jobs. Winst maken verdient een beter onthaal dan wat we de laatste tijd hebben gezien, zo besluit Caroline Ven. De persberichten zijn beschikbaar op de VBO-site: U kan ze systematisch verkrijgen via door u te abonneren via de rubriek pers van de site.

3 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni 2006 Optimisme, maar geen euforie Macro-economische kerngegevens INHOUD Macro-economische kerngegevens Enquêteresultaten Besluit Economisch departement De Belgische economische groei zette zijn versnelling in het eerste halfjaar van 2006 voort. Volgens het Instituut voor de Nationale Rekeningen is de economische activiteit in het eerste kwartaal 2006 met 0,8% toegenomen ten opzichte van het voorgaande kwartaal, na een groei van 0,6% in de loop van de laatste drie maanden van Hierdoor lag het reële BBP in het eerste kwartaal van dit jaar 2,2% hoger dan een jaar geleden, wat overeenstemt met zijn potentieel groeitempo. Een versnelling van deze omvang was er sinds het eerste semester 2004 niet meer geweest. Zoals wij in onze jongste Focus Conjunctuur opmerkten, bereikte de Belgische economische groei medio 2005 zijn dieptepunt. De groei van de particuliere consumptie versnelde in het 4de kwartaal van 2005 tot 1,9% (in volume) ten opzichte van het jaar voordien. De verbetering van het consumentenvertrouwen kwam begin 2006 evenwel ten einde en sinds februari brokkelde het opnieuw af tot het peil van 6 maanden geleden. De gezinnen schatten vooral hun financiële situatie en hun spaarvermogen minder gunstig in ten gevolge van de nieuwe klim van de energieprijzen (tot meer dan 70 USD voor een vat olie). De investeringen in woningbouw groeiden in 2005 nog met 3,0% in volume, maar de woningbouwactiviteit zal dit jaar nadeel ondervinden van de stijging van de rentetarieven. De rente op de tienjarige Staatsobligaties steeg al tot 4,0% begin juni, bijna een procentpunt hoger dan een jaar geleden. De synthetische conjunctuurindicator van de Nationale Bank van België die het vertrouwen van de ondernemingen weerspiegelt, is echter blijven klimmen en bereikte in april-mei het hoogste peil sinds 2000, het laatste jaar van sterke economische groei. Tegen de achtergrond van de activiteitsversnelling in de verwerkende nijverheid steeg de bezettingsgraad van het productievermogen tot 82,9% in april, tegenover nog 80,5% in januari, en het bereikte daarmee het hoogste peil sinds het eerste halfjaar van Naar verwachting zullen de bedrijfsinvesteringen gunstig blijven evolueren. De overheidsinvesteringen zitten op hun beurt sterk in de lift bij het naderen van de gemeenteraadsverkiezingen. Ondanks het hoge vertrouwenspeil van de ondernemingen zullen we toch niet hetzelfde groeitempo halen als in Daar zijn verscheidene redenen voor. Ten eerste moet onze exportsector opnieuw opboksen tegen een waardevermeerdering van de euro t.a.v. de Amerikaanse dollar. De appreciatie van de euro bedraagt ongeveer 8,0% sinds het begin van het jaar. Dit komt bovenop de ongunstige ontwikkeling van onze uitvoerprijzen doordat de loonkosten in België sterker stijgen dan die bij onze voornaamste handelspartners. Toch is de Belgische uitvoer van goederen (in volume) in de eerste twee maanden van 2006 sterk gegroeid (+5,7%) in vergelijking met dezelfde periode een jaar voordien. Maar deze goede prestatie moet geanalyseerd worden in het licht van de invoergroei tijdens dezelfde periode (+6,4%), wat betekent dat de groeibijdrage van de netto-uitvoer net zoals vorig jaar negatief is.

4 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni Economische activiteit Enquêteresultaten 2 Export In deze rubriek worden de resultaten besproken van een halfjaarlijkse enquête bij enkele conjunctuurgevoelige sectoren. Zowel voor de huidige als de toekomstige situatie werd aan de sectoren gevraagd een beoordeling te geven van de verschillende economische variabelen (economische activiteit, werkgelegenheid,...) gaande van negatief, neutraal tot positief. In de grafieken 1 tot 6 zijn er dus telkens negen plaatsen waar een sector zich kan situeren, m.n. in het kwadrant rechtsboven, indien zowel de huidige als de toekomstige situatie positief worden beoordeeld; in het kwadrant linksboven, indien de huidige situatie positief wordt beoordeeld, maar de verwachtingen negatief zijn, enz. Door de specifieke aard van de activiteiten in de banksector hebben de antwoorden van deze sector (met uitzondering van de structurele aspecten in grafiek 8) betrekking op hun beoordeling van de gehele economie en niet zozeer op de ontwikkelingen in de banksector zelf. De halfjaarlijkse conjunctuurenquête van het VBO bij de sectoren bevestigt de economische opleving die blijkt uit de vertrouwensindicator van de Nationale Bank van België. 3 Rendabiliteit In onze vorige editie beoordeelde 37% van de sectoren de huidige toestand als positief. Dit percentage is nu opgelopen tot 79%, wat aantoont dat het klimaat de jongste 6 maanden nog is verbeterd. Alleen de sector metaalproducten beoordeelt het huidige economische klimaat nog als negatief. 58% van de sectoren vindt dat de toestand in de komende 6 maanden verder gunstig zal evolueren, tegen 53% een half jaar terug. Geen enkele sector voorziet een verslechtering. 4 Investeringen De conjunctuuromslag is vooral te danken aan het groeiherstel bij onze voornaamste handelspartners. Geen enkele sector voorziet nog een verslechtering van zijn exportorderboekje, maar de resultaten van onze enquête geven evenmin enthousiasme te zien. De waardevermeerdering van de euro zou immers op de prestaties van onze exportbedrijven drukken. Alle sectoren (tegen 63% in december 2005) menen dat het peil van de euro te hoog is in vergelijking met de Amerikaanse dollar. De Europese munt is eind mei met 7,8% in waarde gestegen t.o.v. de USD sinds het begin van het jaar en ligt nu 1,4% hoger dan vorig jaar. Deze handicap komt bovenop het competitiviteitsverlies van de Belgische economie als gevolg van de ontsporing van onze loonkosten vergeleken met onze voornaamste handelspartners. In dat verband vinden de sectoren dat de loonkosten negatief evolueren (63%) en zijn zij ook ongerust over de toestand in de komen-

5 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni 2006 de 6 maanden. De kwestie van het herstel van het concurrentievermogen van onze economie is dus nog altijd actueel en vormt een echt probleem voor onze ondernemingen. 5 Werkgelegenheid Dit klimaat van economische opleving in een context van concurrentiekrachtverlies leidt min of meer tot een gematigd positieve ontwikkeling van de rendabiliteit van de ondernemingen. Het merendeel van de sectoren schat deze het komende halfjaar neutraal in en geen enkele sector is negatief gestemd over de toekomst. De grafische nijverheid oogst nog altijd de vruchten van herstructureringen de voorbije jaren. Ook de sectoren staal, gas & elektriciteit, ICT en mechanica zijn positief. Ondanks de stijging van de langetermijnrente die wellicht zal aanhouden, voorziet de bouwsector een verdere verbetering van zijn rendabiliteit. Ook de financiële instellingen schatten de rendabiliteitsontwikkeling van de ondernemingen eerder positief in. Een en ander heeft een aanzienlijke verbetering van de investeringsprojecten in de komende maanden tot gevolg: 74% van de sectoren beoordeelt de investeringsvooruitzichten in de komende 6 maanden als positief (tegen 42% in december 2005) zonder dat er grote capaciteitsproblemen zullen zijn. 37% van de sectoren (vooral afgestemd op binnenlandse activiteit) geeft problemen in dat verband aan, maar niet overwegend op het stuk van de productiecapaciteit. Het gaat vooral om moeilijkheden op het vlak van het aanbod van arbeidskrachten (knelpuntberoepen). 6 Loonkosten De conjunctuurverbetering zal naar verwachting tot uiting komen in een voorzichtige verbetering van de werkgelegenheid. 32% (voorheen 11%) van de sectoren denkt dat de situatie zal verbeteren, terwijl 21% (voorheen 32%) de werkgelegenheidsontwikkeling negatief inschat. Het saldo van de positieve en negatieve antwoorden is dus positief, wat sinds juni 2000 niet meer het geval is geweest. De sectoren die een verslechtering van de werkgelegenheid verwachten, zijn gas & elektriciteit, kleding, textiel en cement. 7 Capaciteitsproblemen Wat de energiekosten betreft, geven de sectoren duidelijk hun vrees te kennen. 88% verklaart dat de toestand momenteel ongunstig is en nauwelijks minder sectoren (81%) zeggen dat de toestand de komende 6 maanden nog zal verslechteren. Alleen de textielsector denkt dat de toestand zal verbeteren. De energieprijs wordt als een groot risico voor de economische vooruitzichten aangezien. 8 Structurele aspecten LEGENDE Au: automobiel; B: banken; Bo: bouw; Ce: cement; Ch: chemie; D: distributie; E: elektrotechniek en elektronica; En: energie; G: grafische industrie; H: hout; I: interim; ICT: ict; K: kleding; Mch: mechanica en mechatronica; Mm: metalen en materialen; Mp: metaalproducten; P: papier; S: staal; T: textiel; V: voeding

6 FOCUS Conjunctuur Bijlage bij Infor VBO nr juni Reële BBP-groei 10 Verdeling van de netto toegevoegde waarde BESLUIT De Belgische economie plukt in 2006 mee de vruchten van de internationale conjunctuurherleving. Na een matige groei van 1,5% van het reële BBP in 2005, zal zij dit jaar verstevigen tot 2,2%, ongeveer het niveau van de potentiële groei van onze economie. Van overdreven optimisme kan echter geen sprake zijn. Ondanks de duidelijke herleving van de uitvoer, merken we dat de groei ervan toch minder uitgesproken is dan de groei van onze belangrijkste afzetmarkten. De Belgische exporteurs verliezen verder marktaandeel en dit vooral ten gevolge van de relatief ongunstige kostenontwikkeling wegens de sterkere stijging van de loonkosten dan bij onze belangrijkste handelspartners. Dit kostennadeel komt bovenop de negatieve gevolgen van de duurder geworden euro t.o.v. de Amerikaanse dollar. Ook zullen de duurdere olieprijzen wegen op de groei van de binnenlandse vraag, ten eerste aangezien zij de koopkracht van de consumenten drukken, maar ook omdat zij zullen leiden tot een verdere verstrakking van het monetaire beleid. Overigens zijn de langetermijnrentetarieven al met bijna 1% gestegen ten opzichte van een jaar geleden, wat de stevige dynamiek in de woningbouw zou kunnen afremmen. Positief is alvast dat de rendabiliteit van de ondernemingen zich aan het herstellen is. Dit is broodnodig willen de ondernemingen bijkomende investeringsprojecten aanvatten en dus ook meer jobs creëren, zoals ook blijkt uit de halfjaarlijkse VBO-enquête. Een toename van de werkgelegenheid is immers een veel belangrijkere stimulerende determinant van de particuliere consumptie dan een stijging van de brutolonen. Het is dan ook onbegrijpelijk dat de recente verbetering van de ondernemingswinsten in sommige middens wordt voorgesteld alsof dit ten koste van de werknemer zou zijn. Integendeel, werknemers moeten zich veeleer zorgen maken indien hun bedrijf verliesgevend is. Dan is het voortbestaan van de activiteit en dus van hun job immers in gevaar. Onze economie heeft nood aan enkele jaren van aanhoudende verbeterde activiteit en rendabiliteit, zodat het opnieuw interessant wordt om in België te ondernemen en te investeren. De zeer korte periodes van conjunctuurherleving, onmiddellijk gevolgd door een terugval, gekoppeld aan een te sterke (loon)kostendynamiek van de voorbije jaren, staan een duurzame stijging van de investeringen en bijgevolg van de werkgelegenheid echter in de weg. Overigens moet de ontwikkeling van de bedrijfswinsten in hun juiste context worden geplaatst. Ten eerste zijn er op dit ogenblik nog geen macro-economische cijfers bekend over de globale winstontwikkeling van de bedrijven. De cijfers waarnaar wordt gerefereerd zijn die van enkele internationaal opererende beursgenoteerde bedrijven. Deze gepubliceerde winsten zijn niet noodzakelijk representatief voor hun Belgische activiteiten noch voor de hele economie. Indien we de winstcijfers met betrekking tot Belgische activiteiten op macro-economisch niveau beschouwen (beschikbaar tot 2004), m.a.w. hun aandeel in de welvaartskoek (1), noteren we sinds 2002 een geleidelijk herstel. Daarbij moet onmiddellijk worden gesteld dat de bedrijfswinsten sinds de hoogconjunctuur aan het einde van de jaren tachtig stelselmatig zijn afgebrokkeld tot een historisch dieptepunt in De verbetering sindsdien bracht hun aandeel opnieuw op het gemiddelde peil van de jongste 20 jaar. Ten tweede kennen de bedrijfswinsten een zeer volatiel verloop, met jaren van sterke stijgingen en dalingen, daar waar de lonen een systematisch gestage groei kennen. Ook in slechte economische tijden stijgen de lonen, al is het door de automatische indexering ervan. Ten slotte komen de bedrijfswinsten niet enkel de grote aandeelhouders ten goede. Naast het positieve effect ervan op de investeringen en de werkgelegenheid, vloeien bedrijfswinsten ook terug naar de bevolking via hun financieel vermogen: de kleine aandeelhouders, de collectieve beleggingsfondsen, het pensioensparen e.d. Al bij al belooft 2006 een positief jaar te worden voor onze economie. Laten we dan ook deze groeiherleving niet in de kiem smoren door haar bijkomende kostenhandicaps op te leggen. (1) Aandeel van het netto-exploitatieoverschot van de financiële en niet-financiële instellingen in de netto toegevoegde waarde.

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten

Communiqué. Verloop van de Belgische uitvoermarkten INSTITUT DES COMPTES NATIONAUX INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN BUREAU FÉDÉRAL DU PLAN FEDERAAL PLANBUREAU Communiqué 20.06.2003 Economische Begroting 2004 Overeenkomstig de wet van 21 december 1994

Nadere informatie

VBO-ANALYSE. Focus Conjunctuur. Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst. November 2014 Morgane Haid

VBO-ANALYSE. Focus Conjunctuur. Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst. November 2014 Morgane Haid VBO-ANALYSE Focus Conjunctuur Te veel onzekerheden verhullen een veelbelovende toekomst November 2014 Morgane Haid 18,5% Aantal sectoren dat rekent op een toename van de investeringen tijdens de komende

Nadere informatie

Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet

Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet VBO-ANALYSE Focus Conjunctuur Conjunctuurherstel buigt, maar breekt niet MORGANE HAID NOVEMBER 2015 66% Sectoren die de voorbije 6 maanden hun activiteiten hebben zien toenemen 21% Proportie van de sectoren

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016

De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Instituut voor de nationale rekeningen PERSCOMMUNIQUÉ 28-4-2016 Links: Publicatie NBB.Stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,2 % in het eerste kwartaal van 2016 Over het hele jaar 2015

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november

Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november 25--24 Links: NBB.Stat Algemene informatie Maandelijkse conjunctuurenquête bij de bedrijven - november 25 Het ondernemersvertrouwen stabiliseert in november Na de aanmerkelijke stijging in oktober, is

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Brussel, 10 maart 2003 Federaal Planbureau /03/HJB/bd/2027_n ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Veelbelovend herstel wereldeconomie in eerste helft van 2002 werd niet bevestigd in het tweede halfjaar In het

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Oktober 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Februari 212 1 1 - -1-1 -2-2 -3-3 22 23 24 2 26 27 28 29 21 211 212 Seizoengezuiverde en afgevlakte reeks Seizoengezuiverde brutoreeks De conjunctuurbarometer

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015

Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Optimisme houdt stand Conjunctuurenquête Expeditiesector 4e kwartaal 2015 Commentaren De 3-maandelijkse conjunctuurenquête van

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag

Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag vbo-analyse Focus Conjunctuur Herstel zet zich door, maar groeipotentieel is te laag Juni 2014 47% II aantal sectoren dat uitgaat van een verbetering van de economische activiteit in de komende zes maanden

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M)

Domein GTST havo. 1) Gezinnen, bedrijven, overheid en buitenland; of anders geformuleerd: (C + I + O + E M) 1) Geef de omschrijving van trendmatige groei. 2) Wat houdt conjunctuurgolf in? 3) Noem 5 conjunctuurindicatoren. 4) Leg uit waarom bij hoogconjunctuur de bedrijfswinsten zullen stijgen. 5) Leg uit waarom

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014

De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015. De economische activiteit stijgt met 1,1 % over het hele jaar 2014 Instituut voor de nationale rekeningen 2015-04-29 Links: Publicatie NBB.stat Algemene informatie De economische groei bedraagt 0,3 % in het eerste kwartaal van 2015 De economische activiteit stijgt met

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België

Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België Nationale Bank van België Conjunctuuronderzoekingen Conjunctuurbarometer van de Nationale Bank van België April 215 15 5-5 -15 - -35 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 Afgevlakte seizoengezuiverde reeks

Nadere informatie

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland

Gezinnen. Overheid. Bedrijven. Buitenland Hoofdstuk 2 Basisinzichten Opgave 1 NBP fk 990 S = 120 Gezinnen Bg = 50 C = 820 Overheid NBPov = 90 Indir. Bel. = 70 Cov = 50 Iov = 10 NBPb = 900 Bedrijven I = 110 X = 910 M = 930 Buitenland B NBPfk Bg

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003

Gepubliceerd. CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004. Arbeidsmarktbeleid. Inhoud van het Technisch Verslag 2003 Gepubliceerd Arbeidsmarktbeleid CRB evalueert interprofessioneel akkoord 2003-2004 CRB (2003).. Brussel: CRB, CRB 2003/1000 CCR 11. De ontwikkeling van de uurloonkosten en de werkgelegenheid loopt volgens

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

kortlopende kredieten langlopende kredieten buitenlandse banken1

kortlopende kredieten langlopende kredieten buitenlandse banken1 Observatorium voor krediet aan niet-financiële vennootschappen de Berlaimontlaan 14 BE-1000 Brussel Tel. +32 2 221 26 99 Fax +32 2 221 31 97 BTW BE 0203.201.340 RPM Brussel 2010-05-20 Links: kredietobservatorium

Nadere informatie

Arbeidskosten per eenheid product

Arbeidskosten per eenheid product Arbeidskosten per eenheid product CPB Achtergronddocument, behorend bij: MEV 2012 September 2011 Martin Mellens CPB Memo Aan: Belangstellenden Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur

Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur Suivi mensuel de la conjoncture - Maandelijkse opvolging van de conjunctuur mai 3 mei 2013 Wat moet men onthouden? 1. Belgische economie sinds begin 2011 amper nog gegroeid 2. Uitvoer en investeringen

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 PERSBERICHT NR. 2013-009 Curaçao Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 Na de economische krimp van 0,1% in 2012, neemt naar verwachting het reële Bruto Binnenlands Product van

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 215 Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 PERSBERICHT Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 Het jaar 2007 kan voor de kledingsector worden samengevat als een stabiel jaar. De omzetdaling was

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht BBP-groei krijgt bredere basis Economisch Bureau Nederland 22 april 215 Aandeel flexibele arbeidscontracten groeit 1% 8% 6% 4% 2% % 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 Werknemer vast

Nadere informatie

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be UNIZO KMO-BAROMETER UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be De UNIZO KMO-barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij 700 KMO s en bestaat uit

Nadere informatie

Visie op 2010 Hoop op herstel

Visie op 2010 Hoop op herstel Visie op 21 Hoop op herstel Dr. A.E. (Annelies) Hogenbirk 15 december 29 Rabobank Economisch Onderzoek Agenda Terugblik op de recessie Mondiale economische ontwikkelingen Groene loten Waar zit de groei?

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Conjunctuurbericht. Maart 1999

Conjunctuurbericht. Maart 1999 Conjunctuurbericht PB99-068 25 maart 1999 7.30 uur Maart 1999 Algemeen: stemming minder positief Een tweetal belangrijke stemmingsindicatoren duidt op een tanend optimisme bij zowel industriële producenten

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

2003/10A. Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* 7 e jaar. Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie

2003/10A. Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* 7 e jaar. Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2003/10A Conjunctuur: recent verloop en verwachtingen* Door Economische Analyses, Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie *Analyse afgesloten op 19 september 2003 1. Driemaandelijks bruto

Nadere informatie

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese:

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese: FEBRUARI 2016 16/02/2016 Boordtabellen Horeca Synthese: De omzetgroei in de horeca zet door en is het sterkst in restaurants en logies. De horeca inflatie blijft op een hoog niveau. Het aantal arbeidsplaatsen

Nadere informatie

POL jan 2011: +8,4 Herstel Limburgse economie vlakt af

POL jan 2011: +8,4 Herstel Limburgse economie vlakt af Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en Unizo-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Q1 15 POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING

Q1 15 POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING UITZENDARBEID (gepresteerde uren) +9,64% +4,09% VERHOOGDE ECONOMISCHE ACTIVITEIT STIMULEERT WERKGELEGENHEID De Belgische economie groeide in het eerste

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II Opgave 1 CAO-overleg: loon of werk? Bij de CAO-onderhandelingen voor een komend jaar in de industrie wordt uitgegaan van de volgende prognose: inflatie 2,3% stijging arbeidsproductiviteit in de industrie

Nadere informatie

Conjunctuurenquête voorjaar 2013

Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Alle rechten

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

conjunctuur vooruitzichten

conjunctuur vooruitzichten De economische conjunctuur Balans en vooruitzichten 2007 I 78 Het dynamisme van de bouw De economie in het algemeen heeft in 2007 heel goede prestaties neergezet. Dit geldt ook voor de bouw die, volgens

Nadere informatie

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4.

Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1 2.6 Bruto vaste kapitaalvorming 4.2 5.9 4. Kerncijfers voor de Belgische economie Wijzigingspercentages in volume - tenzij anders vermeld Consumptieve bestedingen van de particulieren 2.0 2.6 1.4 Consumptieve bestedingen van de overheid 0.0 2.1

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Economische visie op 2015

Economische visie op 2015 //5 Economische visie op 5 Nieuwjaarsbijeenkomst VNO-NCW regio Zwolle Björn Giesbergen januari 5 Inhoud Visie op 5 Europa: toekomstige koploper of eeuwige achterblijver? (conjunctuur/financiële markten)

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

Hypothecair krediet: duurzame groei

Hypothecair krediet: duurzame groei Beroepsvereniging van het Krediet Persbericht Hypothecair krediet: duurzame groei Brussel, 6 mei 2011 In het eerste trimester van 2011 werden 24% meer hypothecaire kredieten verstrekt dan in het eerste

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015 Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer : december 2 Zeeuwse ondernemers blijven gunstig gestemd Winstgevendheid bouwondernemers pas volgend jaar op peil Krapte aan personeel in sectoren ICT en

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 september 2007 Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming Vormingsinspanningen van Belgische ondernemingen in 2005 62,5%

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Omzet 148,6 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde 37,2 miljoen (+10%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) 20,2 miljoen (+12%)

Omzet 148,6 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde 37,2 miljoen (+10%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) 20,2 miljoen (+12%) Hogere volumes zorgen voor stijging toegevoegde waarde en ebitda met meer dan 10% Resultaat Resilux na belasting stijgt met meer dan 25% Resultaat JV Airolux blijft voorlopig nog negatief Kerncijfers eerste

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Driemaandelijkse beslissing van de Nationale Bank van België inzake het contracyclische bufferpercentage (1 januari 2016): 0 %

Driemaandelijkse beslissing van de Nationale Bank van België inzake het contracyclische bufferpercentage (1 januari 2016): 0 % Driemaandelijkse beslissing van de Nationale Bank van België inzake het contracyclische bufferpercentage (1 januari 2016): 0 % Krachtens artikel 5, 2 van Bijlage IV van de Bankwet heeft de Nationale Bank

Nadere informatie

Projecties betreffende het internationale klimaat. Projecties voor de reële bbp-groei

Projecties betreffende het internationale klimaat. Projecties voor de reële bbp-groei Kader DOOR MEDEWERKERS VAN DE SAMENGESTELDE MACRO-ECONOMISCHE PROJECTIES VOOR HET EUROGEBIED Op basis van de tot 23 augustus 2013 beschikbare informatie, hebben medewerkers van de projecties samengesteld

Nadere informatie

Proeftoets Economische Bedrijfsomgeving

Proeftoets Economische Bedrijfsomgeving Proeftoets Economische Bedrijfsomgeving 1. Schaarste heeft in de economie een andere betekenis dan in het normale spraakgebruik. We spreken in de economie van schaarste als: a. De behoeften beperkt en

Nadere informatie

GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2014

GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2014 Gereglementeerde informatie 27 augustus 2014 16u30 CET GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2014 Verhoging met 15% van de omzet (9% bij constante perimeter) in een groeimarktcontext gesteund door gunstige

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers FARMACIJFERS 214 De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei De kerncijfers Verantwoordelijke uitgever : Catherine Rutten voor pharma.be, Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Rollenspel centraal akkoord (2x)

Rollenspel centraal akkoord (2x) Rollenspel centraal akkoord (2x) 1 Algemeen Een zestal leerlingen spelen tijdens dit rollenspel het onderhandelingsproces voor een centraal akkoord na. Zij moeten hierbij rekening houden met een gegeven

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie