Economic Research Notes

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Economic Research Notes"

Transcriptie

1 Economic Research Notes Jaargang 1 - nr mei 23 Het gezinsvermogen in de branding van het beursklimaat In dit nummer van Economic Research Notes schetsen we een beeld van de negatieve impact van de neergang op de beurzen na april 2 op het vermogen van de Belgische gezinnen. De voorbije twee decennia nam de gevoeligheid van de gezinsvermogens voor schommelingen van de beurskoersen sterk toe. De fiscaal gunstigere behandeling van aandelenbeleggingen en vooral de wereldwijde beurshausse lokten een steeds groter deel van het spaargeld van de gezinnen naar beursgenoteerde waarden, in hoofdzaak onrechtstreeks via deelbewijzen in ICB s. De beursdaling kwam dan ook hard aan: in 2-22 werden kapitaalverliezen geleden ten belope van circa 26 % van het BBP. In diezelfde periode nam het onroerend vermogen wel met ongeveer 2 % van het BBP verder toe. Het totale netto-vermogen van de gezinnen (financieel en onroerend vermogen, min schulden) viel daarmee per saldo terug tot naar raming 1 24 miljard EUR eind 22, dat is 2 % van het BBP. Over het vermogen van de Belgische gezinnen en de verdeling ervan is slechts weinig informatie beschikbaar. Dat komt vooral doordat er in België geen officiële instantie bestaat die informatie over het totale gezinsvermogen en haar componenten opstelt en bijhoudt. Dergelijke instanties bestaan wel bijvoorbeeld in Nederland en in een aantal andere EU-landen, dit in het kader van hun vermogensbelasting. Niettemin zijn er in België een aantal instellingen die gegevens publiceren over bepaalde componenten van het vermogen (bijv. de Nationale Bank van België over het financiële gezinsvermogen), alsook studies (bijv. van Rademaekers en Vuchelen (1)) die allerhande gegevens combineren met resultaten van enquêtes, schattingen en extrapolaties om zo een globaal beeld van het Belgische gezinsvermogen te bekomen. Op basis van diverse gegevensbronnen hebben we getracht deze studies (deels) te actualiseren tot 22, zodat we een beeld krijgen van het vermogensverlies en de gewijzigde verhoudingen van de verschillende vermogenscomponenten in de recente jaren van slechte beursprestaties. Het gaat hierbij deels om ramingen, zodat het cijfermateriaal met de nodige voorzichtigheid moet worden geïnterpreteerd. Hoe rijk zijn de Belgen? Volgens onze berekeningen beschikten de Belgische gezinnen in september 22 samen over een totaal netto-vermogen van naar schatting 1 24 miljard EUR, dat is het dubbele van de waarde van het gezinsvermogen in 199. Tegenover miljard EUR bezittingen stonden 117 miljard EUR schulden (zie tabel 1). Circa 48,4 % van het netto-vermogen bestond uit

2 Tabel 1 Hoe rijk zijn de Belgen? gezinsvermogen, in miljard EUR (september) (september) Financieel vermogen (1) Schulden = Netto-financieel vermogen Onroerend vermogen = Totaal gezinsvermogen (1) Cash, deposito s, aandelen, obligaties, fondsen... (inclusief vermogen in het buitenland). Bronnen: Vuchelen en Rademaekers (1998), NBB, eigen ramingen. financieel vermogen (cash, deposito s, aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ), 1,6 % uit onroerend vermogen (gronden en gebouwen) (2). In september 2 bedroeg die verdeling nog respectievelijk,9 % en 44,1 %. Tussen september 2 en september 22 viel het totale netto-financiële vermogen van de gezinnen als gevolg van de dalende beurskoersen met 1 % terug, terwijl het onroerend vermogen met een zelfde percentage verder toenam. Per saldo nam het totale vermogen in lopende prijzen met bijna 2 % af, dat is de eerste nominale daling sinds het begin van de jaren 8. De impact van de negatieve vermogensschok op de beurs van de voorbije jaren was niettemin geringer dan die van de vermogensschok in de periode (zie grafiek 1). Tussen 1999 en 22 viel het totale vermogen van de gezinnen terug met circa 12 % van het bruto binnenlands product (BBP), of met 21 % van hun beschikbaar inkomen. In de periode bedroeg die terugval respectievelijk -68 % en -148 %. Anders dan tijdens de voorbije jaren werd toen de vastgoedmarkt fel getroffen. Na de boom van de jaren 7 stortten de activiteit en de prijzen op de huisvestingsmarkt in het begin van de jaren 8 in elkaar. Dat was niet alleen te wijten aan de hoge rente, maar ook aan de inkrimping van de reële gezinsinkomens en aan de groeiende inkomensonzekerheid als gevolg van de oplopende werkloosheid en overheidsschuld. Volgens een recente studie van de Europese Centrale Bank ligt het financiële vermogen van de Belgische gezinnen in Europees perspectief erg hoog (3). In 2 bedroeg het netto-financiële vermogen in de landen van de EMU gemiddeld 16 % van het BBP, tegenover 264 % in België (zie grafiek 2). Dat verschil is vooral te verklaren doordat de spaarquote (d.i. het deel van het beschikbaar inkomen van de gezinnen dat wordt Grafiek 1 - Vermarkting van het financiële vermogen van de Belgische gezinnen (in % van het BBP) Vermogen in buitenland Financiële activa met marktwaarde (1) Financiële activa zonder marktwaarde (2) Onroerend vermogen (1) Obligaties, aandelen en beleggingsfondsen. (2) Cash, (termijn)deposito's, kasbons, beleggingen bij verz.maatsch. & pensioenfondsen. Bronnen: Vuchelen en Rademaekers (1998), NBB, eigen ramingen. Grafiek 2 - Het financieel gezinsvermogen in Europees perspectief (netto-financieel vermogen, in % van het BBP, eind 2) Bron: ECB. Gemiddelde eurozone België Nederland Italië Frankrijk Spanje Finland Portugal Duitsland Oostenrijk KBC Asset Management Economic Research Notes 2 Jaargang 1 - nr mei 23

3 gespaard) van de Belgische gezinnen de voorbije decennia gemiddeld zo n 4 procentpunten hoger lag dan gemiddeld in de EMU (zie grafiek 2). De spaarquote liep tussen eind de jaren 8 en midden de jaren 9 fors op omdat de Belgische gezinnen anticipeerden op de verwachte sanering van de overheidsfinanciën. Volgens het Ricardiaanse equivalentietheorema anticipeert de rationele consument op een daling van zijn toekomstige inkomens in geval van een trendmatige schuldtoename, ervan uitgaande dat de overheid de belastingen zal moeten verhogen om de schuld te kunnen terugbetalen. Vanaf 1994 daalde de spaarquote omdat de begrotingssanering (die kaderde binnen de Maastrichtcriteria voor EMU-toetreding) heilzame effecten begon te hebben, maar ook onder invloed van de stijgende aandelenkoersen en huizenprijzen (4). Het vermogen van de Belgische gezinnen is erg ongelijk verdeeld (). De 1 % rijkste gezinnen bezaten in 1994 (het laatste jaar waarvoor berekeningen beschikbaar zijn) circa de helft (49,6 %) van het totale gezinsvermogen. In 1984 was dat 46,8 %. De armste helft van de bevolking zag zijn aandeel in het totale vermogen in de periode dalen met 1,7 procentpunt tot 13,4 %. In vergelijking met de inkomensverdeling van de gezinnen is het vermogen bovendien opvallend ongelijker verdeeld. Zo bedroeg het aandeel van de 1 % meest verdienende gezinnen in het totaal belastbaar netto-inkomen in 199 slechts 27,7 %. De rijkste gezinnen houden een relatief groter deel van hun vermogen in de vorm van (risicodragende) financiële activa aan. Recente cijfers over de vermogensverdeling van de Belgische gezinnen zijn niet voorhanden, maar we kunnen aannemen dat de kloof tussen kleine en grote vermogens, die de voorbije decennia was toegenomen, door de afstraffing op de beurs de voorbije jaren is vernauwd (zie verder) Bron: OESO. Grafiek 3 - Spaarquote van de gezinnen (in % van het beschikbaar inkomen) België EMU decennia terecht in financiële activa. Dat had te maken met de hoge belasting van vastgoed, terwijl financiële activa een fiscaal gunstigere behandeling kregen (cfr. de wet Cooreman-De Clercq van 1982 die voorzag in een gunstig fiscaal regime voor kapitaalverhogingen en beleggingen). Bovendien werd beroepsmatig onroerend goed in steeds belangrijkere mate via vennootschappen verworven, waardoor gebouwen verhuisden naar de categorie van het financiële vermogen. Binnen het financiële vermogen van de gezinnen zijn de financiële activa met marktwaarde (obligaties, aandelen en beleggingsfondsen) de voorbije twee decennia een alsmaar groter deel gaan uitmaken (zie grafiek 1) (6). De wereldwijde beurshausse lokte steeds meer spaargeld van de gezinnen naar risicodragende Grafiek 4 - Financiële activa met marktwaarde (in % totaal) Vermarkting van het financiële vermogen De beleggingsportefeuille van de Belgische gezinnen heeft in de loop van de voorbije decennia belangrijke wijzigingen ondergaan. Het aandeel van vastgoed in het totale vermogen viel terug van een piek van 69 % eind de jaren 7 tot 2 % in 22 (zie grafiek 1). Aan de basis van deze verschuiving liggen verschillende factoren. Als gevolg van de toegenomen welvaart nam het aantal bezitters van een eigen woning weliswaar sterk toe (naar schatting zo n 72 % van de gezinnen bezit een eigen woning, dat is één van de hoogste percentages in de EMU), maar het overgrote deel van de bijkomende spaarmiddelen kwam de voorbije Bron: NBB Obligaties Aandelen Beleggingsfondsen Jaargang 1 - nr mei 23 3 Economic Research Notes KBC Asset Management

4 waarden. Mede door herwaarderingseffecten nam het deel van de financiële activa met marktwaarde in het totale financiële vermogen voortdurend toe van 21 % in 198 tot een piek van 2 % in 2. Nadien viel het in het zog van de dalende beurskoersen terug tot circa 4 % eind 22. Rechtstreekse aandelenbeleggingen (exclusief die in beleggingsfondsen) maakten toen nog 41,7 % uit van de financiële activa met marktwaarde, tegenover 48,7 % in 1999 (zie grafiek 4). Overigens bestaat de aandelenportefeuille van de particulieren voor bijna twee derde uit niet-beursgenoteerde aandelen, die vaak een participatie in een familiebedrijf vertegenwoordigen. Dat deel nam de voorbije jaren nog toe doordat de emissie van nietgenoteerde aandelen door familiebedrijven een belangrijke financieringsbron bleven, terwijl beursgenoteerde bedrijven als gevolg van het zwakke beursklimaat weinig aandelen uitgaven. Door de toenemende belangstelling voor aandelen, vooral onrechtstreeks via tegoeden bij ICB s (beleggingsfondsen), nam de gevoeligheid van de Belgische gezinsvermogens voor schommelingen van de beurskoersen de voorbije vijftien jaar sterk toe. Op het hoogtepunt van de beurs in 2 bedroeg het percentage aandelen (inclusief die in ICB s en niet-beursgenoteerde aandelen, maar exclusief die in pensioenfondsen) in het totale financiële gezinsvermogen circa 44 %, tegenover slechts % in 198 (zie grafiek ). In Europees perspectief ligt het aandelenbezit in België boven het gemiddelde (zie grafiek 6). In tegenstelling tot de meeste anderen EMU-landen zijn de beleggingen bij institutionele beleggers in België wel meer gericht op ICB s dan op de verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen (die ook deels in aandelen beleggen). Binnen het geheel van deze beleggingen vormen de pensioenfondsen in België in vergelijking met andere landen slechts een klein deel. Dat komt onder meer door het bestaan van een uitgebreid wettelijk pensioenstelsel en door het ruime woningbezit (zie boven). In 2 hadden de Belgen voor circa 34 miljard EUR aandelen (zowel rechtstreeks als onrechtstreeks via beleggingsfondsen) in portefeuille. Dat is omgerekend gemiddeld zo n 92 EUR per gezin (of 34 EUR per hoofd van de bevolking). In 1998 en 1999 bedroegen de vermogenswinsten op de beurs respectievelijk circa 21 en 1 % van het beschikbare inkomen. De verliezen nadien, in 21 en 22, waren met respectievelijk 13, en 22, % van het beschikbare inkomen per saldo ruwweg even groot (zie grafiek 7). Gemiddeld verloor een Belgisch gezin in 2-22 op de beurs circa 17 EUR. Voor het topdeciel Grafiek - Blootstelling vermogen Belgische gezinnen aan de beurs (% aandelen in financieel gezinsvermogen (1)) (1) Inclusief die in ICB's en niet-beursgenoteerde aandelen. Bronnen: Vuchelen en Praet (198), Eurostat. van meest vermogenden was dat volgens een ruwe raming minstens 18 EUR, tegenover 6 3 EUR voor gezinnen in de overige negen decielen. Wat biedt de toekomst? Allicht zal het vermogen de komende jaren opnieuw sneller groeien dan het nominale BBP dankzij de blijvend hoge spaarquote van de gezinnen. Tot 21 zal het aantal spaarders (dat is vooral de groep 4- tot 6- jarigen) nog relatief sterker toenemen dan het aantal ontspaarders (6-plussers) (zie grafiek 8). Pas wanneer na 21 de vergrijzing op toerental komt, kan de gezinsspaarquote trendmatig beginnen dalen. Volgens het levenscyclusmodel wordt relatief meer gespaard op middelbare leeftijd om een voldoende vermogen op te bouwen voor de pensioenjaren. Op Grafiek 6 - Aandelenbezit in Europees perspectief (in % financieel gezinsvermogen, 2) Aandelenbezit (1) Fondsvorming verz. & pensioen Gemiddelde eurozone Finland Spanje Frankrijk België Italië Portugal Duitsland Nederland Oostenrijk (1) Inclusief aandelen in ICB's en niet-genoteerde aandelen, exclusief aandelen in pensioenfondsen. Bron: Eurostat. KBC Asset Management Economic Research Notes 4 Jaargang 1 - nr mei 23

5 oudere leeftijd wordt dit vermogen aangesproken en ontspaard. De daling van de macro-economische spaarquote na 21 is evenwel niet zeker, omdat de actieve bevolking mogelijk meer gaat sparen in het vooruitzicht van bijvoorbeeld een minder genereus wettelijk pensioenstelsel of een verdere toename van de gemiddelde levensverwachting Grafiek 7 - Kapitaalwinsten en -verliezen Belgische particulieren op de beurs (in % beschikbare inkomen) Hoe de samenstelling van de gezinsvermogens het komende decennium zal evolueren, is moeilijker te voorspellen. De relatieve omvang van de vermogenscomponenten hangt af van de beleggingskeuzes van de gezinnen, die op hun beurt worden bepaald door sociaal-demografische en institutionele factoren (wettelijk pensioenstelsel, fiscaliteit, ) en door de relatieve verwachte rendementen. De sociaal-demografische determinanten zijn erg divers en hun impact is niet altijd eenduidig. Volgens het levenscyclusmodel heeft een verouderende bevolking alsmaar meer behoefte aan beleggingen met een kortere looptijd en een relatief laag risico. De beleggingsvoorkeur zou onder deze hypothese na 21 in belangrijke mate verschuiven van groei-geöriënteerde beleggingsvormen (aandelen) naar defensievere beleggingsvormen (vastrentende waarden). De komende jaren neemt vooral de groep 4-6-jarigen relatief sterk toe, waardoor dit fenomeen alsnog niet (sterk) speelt. Een andere verwachting is dat de groeiende instabiliteit van de gezinnen (meer echtscheidingen, meer eenpersoonsgezinnen) leidt tot een verkorting van de keuzehorizon en minder vormen van engagement op lange termijn (minder woningbouw en langetermijnbeleggingen), al kan door de geringere wederzijdse solidariteit het belang van het individuele sparen voor de eigen verzorging ook toenemen Individuele genoteerde aandelen Deelbewijzen ICB's Bron: NBB. desinflatie en rentedaling op de reële rendementen van financiële activa is uitgewerkt en valt dus weg. Het komende decennium wordt dan ook naar verwachting een periode met beduidend lagere, maar ook stabieler nominale en reële aandelen- en obligatierendementen dan die we kenden in de jaren 8 en 9. Dat de reële obligatierendementen eveneens terugvallen, betekent dat een positieve risicopremie van aandelen ten opzichte van obligaties van 2 à 3 % per jaar gehandhaafd blijft. De verdere opbouw van vastgoedvermogen door de gezinnen via nieuwe woningen zal de komende jaren allicht afnemen, aangezien prognoses uitwijzen dat de demografische behoefte aan nieuwbouw alsmaar kleiner aan het worden is (7). Herwaarderingseffecten Essentiële factoren voor de toekomstige (relatieve) rendementen zijn het toekomstige macro-economische groei-, rente- en inflatieklimaat en de vraag- en aanbodverhoudingen op de financiële en vastgoedmarkten. In tabel 2 vergelijken we de nominale en reële rendementen van vastgoed, aandelen en obligaties. In de jaren 7 waren investeringen in vastgoed de enige inflatieresistente belegging. Sindsdien zijn de rendementsverhoudingen tussen de beleggingsalternatieven grondig veranderd. Na 1981 begon een forse beurshausse en een lange periode van desinflatie, die in de jaren 8 en 9 aanleiding gaven tot hoge reële aandelen- en obligatierendementen. In 2-23 kelderden de beurskoersen en werd het reële aandelenrendement fors negatief. De komende jaren zullen we allicht te maken krijgen met een aanhoudend lagere inflatie en lagere nominale rente dan gemiddeld in de voorbije decennia. Het positieve hefboomeffect van Grafiek 8 - België: spaarders versus ontspaarders (spaarders (4-6) en ontspaarders (6+) als een percentage van de totale bevolking) Spaarders Ontspaarders Verschil Bron: NIS Jaargang 1 - nr mei 23 Economic Research Notes KBC Asset Management

6 Tabel 2 Return van beleggingsvormen in %, op jaarbasis Vastgoed (1) Aandelen (2) Obligaties (3) Inflatie Nominaal Reëel Nominaal Reëel Nominaal Reëel ,7 3,6 2,9-4,1 6,9 -,2 7, , 1,2 2,9 16,1 11,2 6,4 4, ,7 3,6 1,9 13,7 9,1 7, 2, ,7 6,4-19, -21,3 8,6 6,3 2,3 (1) Gemiddelde return Europese vastgoedaandelen, -fondsen en -certificaten. (2) Returnindex MSCI-Europe. (3) Gemiddelde returnindexen Belgisch, Duits en Frans 1-jarig overheidspapier. Bron: Thomson Financial Datastream. van bestaand vastgoed als gevolg van vraag- en aanbodverhoudingen zijn moeilijker in te schatten. Door de vergrijzing zouden er de komende jaren steeds meer woningen op de markt komen (al is de mate waarin erg onzeker aangezien ook het verschijnsel van de thuiszorg aan belang wint). Daartegenover staat een steeds grotere behoefte aan kleinere woningen of appartementen als gevolg van de gezinsverdunning (kleinere gezinnen, meer eenpersoonsgezinnen) (8). (1) Zie K. Rademaekers en J. Vuchelen (1996), Het vermogen van de Belgische gezinnen, , Documentatieblad van het Ministerie van Financiën, nr., en K. Rademaekers en J. Vuchelen (1998), Het Belgische gezinsvermogen, , Documentatieblad van het Ministerie van Financiën, nr.. (2) In tegenstelling tot de studies van Rademaekers en Vuchelen houden we hier geen rekening met het materieel roerend vermogen (transportmiddelen, veestapel, huishoudartikelen, kunstwerken, enz.). Rademaekers en Vuchelen schatten dit vermogen op 124 miljard EUR in (3) ECB (22), Report on financial structures ( (4) Voor een meer uitgebreide analyse van de spaarquote in België, zie NBB (22), Economisch Tijdschrift, jaargang 8, 3e kwartaal. () Zie K. Rademaekers en J. Vuchelen (1999), De verdeling van het Belgisch gezinsvermogen, Cahiers Economiques de Bruxelles, nr (6) Onder de categorie van financiële activa met marktwaarde vallen de overheidsobligaties, de obligaties uitgegeven door ondernemingen, de beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde aandelen en de beleggingsfondsen. De categorie van financiële activa zonder marktwaarde omvat cash, (termijn-)deposito s, kasbons en beleggingen bij verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen. (7) Zie Tendensen op de Belgische woningmarkt, in Economisch Financiële Berichten van 18 februari 2. (8) Hoewel de prijzen van Belgische vastgoed de voorbije tien jaar zijn verdrievoudigd, zijn er momenteel op de Belgische huizenmarkt in vergelijking met onder meer het VK en Nederland minder aanwijzingen van een zeepbel. Deze publicatie komt tot stand op de afdeling Economic Research van KBC Asset Management NV (KBC AM). Noch de mate waarin de voorgestelde scenario s, risico s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen, noch de mate waarin zij in de realiteit zullen tot uiting komen, kunnen worden gewaarborgd. De prognoses zijn indicatief. De gegevens in deze publicatie zijn algemeen en louter informatief. Ze mogen niet worden beschouwd als beleggingsadvies conform de Wet van 6 april 199 inzake secundaire markten, het statuut van en het toezicht op beleggingsondernemingen, de bemiddelaars en beleggingsadviseurs. KBC AM en KBC Bank kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor de juistheid of de volledigheid ervan. Voor inlichtingen en informatie betreffende de inhoud van dit artikel: Johan Van Gompel, tel. 2/ , Correspondentieadres: KBC Asset Management NV, APC - Economic Research Notes, Havenlaan 2, B-18 Brussel, Fax: 2/ Tel.: 2/ Verantwoordelijke uitgever: Johan Van Gompel, Baanvelden 18, B-2 Lier. KBC Asset Management Economic Research Notes 6 Jaargang 1 - nr mei 23

Economic. Research Notes

Economic. Research Notes Economic Research Notes Jaargang 3 - nr. 14 14 oktober 2005 Het vermogen en beleggingsprofiel van de Belgische gezinnen U bent al KBC-Online-cliënt? Dan kunt u gratis Economic Research Notes ontvangen

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Economic Research. Notes

Economic Research. Notes Economic Research Notes Jaargang 3 - nr. 11 Juli 5 Het effect van de gestegen olieprijzen op economische groei en inflatie U bent al KBC-Online-cliënt? Dan kunt u gratis Economic Research Notes ontvangen

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop.

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop. T T A M Een vermogen 249 keer verhogen sinds 1900 Ondanks twee wereldconflicten en de grote crisis van de jaren dertig, verhoogde de reële waarde (na inflatie) van een globale aandelenportefeuille 249

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Kentering op de Europese woningmarkten

Kentering op de Europese woningmarkten Na een hausse die twaalf jaar duurde, is nu in de meeste Europese landen waaronder Nederland een afvlakking van de huizenprijsstijging te zien. In enkele landen dalen de prijzen zelfs. Een belangrijke

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging!

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging! 3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Uw nettopremie is steeds volledig beschermd Uw belegging is volledig veilig. U kunt uw nettopremie (= gestorte

Nadere informatie

Leedsestraat 22, 9770 Kruishoutem Moretusstraat 6, 9120 Beveren-Waas. staes.siegfried@telenet.be, tel: 0478/313.389, http://www.siegfriedstaes.

Leedsestraat 22, 9770 Kruishoutem Moretusstraat 6, 9120 Beveren-Waas. staes.siegfried@telenet.be, tel: 0478/313.389, http://www.siegfriedstaes. versie 27/06/2014 Financieel Overzicht - Vragenlijst voor de cliënt (=verzekeringnemer): Naam:.Voornaam:... Voor welke perso(o)n(en) wordt dit document ingevuld? voor uzelf samen met uw partner enkel voor

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen

In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen In 10 stappen naar een vermogen zonder zorgen Wie is Optima? Opgericht in 1991 Onafhankelijk 13.160 klanten per 01/09/2010 316 medewerkers Trends Gazelle in: 2002-2003 - 2004-2006 2007-2008 2009 In 2010

Nadere informatie

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord

Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Facts & Figures uitwerking Pensioenakkoord Waarom langer doorwerken? De levensverwachting stijgt Elke generatie leeft langer dan de vorige. Dat is al langer bekend, maar de stijging van de levensverwachting

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Elke belegger staat voor de moeilijke keuze om zijn portefeuille samen te stellen uit de diverse mogelijke beleggingsvormen (beleggingsfondsen, aandelen,

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1!

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS

Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS BELANGRIJK BERICHT: In toepassing van artikel 236 2 alinea 5 van de wet van 20 juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles,

Nadere informatie

Focus: Een nieuwe ETF in de strijd tegen kanker

Focus: Een nieuwe ETF in de strijd tegen kanker Focus: Een nieuwe ETF in de strijd tegen kanker Immunotherapie De strijd tegen kanker lijkt nooit te zullen mogen stoppen. Toch zijn er bedrijven die meer dan een inspanning doen om dit ooit te realiseren.

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Een taks shift naar financieel vermogen, is een shift weg van de middenklasse

Een taks shift naar financieel vermogen, is een shift weg van de middenklasse Economie gepubliceerd dinsdag16 december 2014 Een taks shift naar financieel vermogen, is een shift weg van de middenklasse Dirk Verwerft - Inti Ghysels - Jan Cornillie Alexander De Croo wil geen vermogenswinstbijdrage

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

De geld- en kapitaalmarkt

De geld- en kapitaalmarkt De geld- en kapitaalmarkt Omschrijf het begrip kapitaal. - geldkapitaal: - goederenkapitaal: De financiële markt - 1 op 6 DE FINANCIËLE MARKT Situeer de financiële markt in de economische kringloop. Bedrijven

Nadere informatie

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008 8 Financiële crisis r slaat gat in de beleggingen n van institutionele beleggers in 28 drs. J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 27 oktober 29 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Compartiment ACTIVE FIX EURO EQUITIES

Compartiment ACTIVE FIX EURO EQUITIES Compartiment ACTIVE FIX EURO EQUITIES BELANGRIJK BERICHT: In toepassing van artikel 236 2 alinea 5 van de wet van 20 juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles,

Nadere informatie

Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn

Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn Long Term Secured Notes: u wint over de gehele lijn >> U zult beleggen in een obligatie met AAA-rating. >> Gedurende de eerste 10 jaar ontvangt u een van coupon van minimum 4% bruto. >> Vervolgens, tot

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 2012

Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 2012 11 Beleggingen institutionele beleggers stijgen naar 1,7 biljoen euro halverwege 212 J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 16-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * =

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Via het beleggersprofiel naar beter beleggingsadvies Wanneer uw bank u beleggingsadvies verstrekt, moet zij rekening houden met uw financiële

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Bemiddelingsfiche, Kennis en ervaring, financiële situatie, horizon en doelstelling

Bemiddelingsfiche, Kennis en ervaring, financiële situatie, horizon en doelstelling Kantoor BEVERNAGE NV Bevernage invest : maatschappelijke & uitbatingszetel : Woestendorp 45 8640 Woesten Ondernemingsnummer : 0439.040.509 Tel : 057 42 21 82 - email : info@bevernage.be - www.bevernage.be

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010

ING Focus. Hersteld vermogen dankzij het sparen. Nr 2010-4 Augustus 2010 ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr 2010-4 Augustus 2010 BBP-groei ING Focus Hersteld vermogen dankzij het sparen 2.0% 0.0% -2.0% -4.0% -6.0% 2009 2010 2011 2012 ING Focus bekijkt deze maand de evolutie

Nadere informatie

Bemiddelingsfiche: Kennis en ervaring, financiële situatie, horizon en doelstelling

Bemiddelingsfiche: Kennis en ervaring, financiële situatie, horizon en doelstelling MIIFID BELEGGINGSPROFIEL VERZEKERINGEN TAK 21-23-26 BVBA Kantoor Decapmaker - Oostlaan 18-8970 Poperinge Tel: 057/33 65 35 Fax: 057/ 33 87 47 Ondernemingsnummer: 0426.185.831 info@decapmaker.be www.decapmaker.be

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

documentatienota CRB 2016-0513 van de particulieren

documentatienota CRB 2016-0513 van de particulieren documentatienota CRB 2016-0513 Ontwikkeling van de koopkracht van de particulieren CRB 2016-0513 ED/BC/LVN 03.02.2016 Ontwikkeling van de koopkracht van de particulieren Contactpersoon : Bastien.castiaux@ccecrb.fgov.be

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial Halfjaarbericht Interim report 2003 Offices/Industrial Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed

Nadere informatie

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Uit voorlopige cijfers 1 van de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) blijkt dat de verzekeringsbranche na een moeizame periode (vanaf 1999) zich enigszins hersteld

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse gezinnen bereikten vlak voor de crisis een naoorlogs dieptepunt. Na de crisis moeten huishoudens fors

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

Bepaal uw beleggersprofiel. Sparen en beleggen

Bepaal uw beleggersprofiel. Sparen en beleggen Bepaal uw beleggersprofiel Sparen en beleggen Via het beleggersprofiel...... Naar beter beleggingsadvies Wanneer uw bank u beleggingsadvies verstrekt, moet zij rekening houden met uw financiële situatie,

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

BELEGGINGSPROFIEL. Naam cliënt: Cliëntnummer: Rekening nummer: Datum: Referentie:

BELEGGINGSPROFIEL. Naam cliënt: Cliëntnummer: Rekening nummer: Datum: Referentie: BELEGGINGSPROFIEL Naam cliënt: Cliëntnummer: Rekening nummer: Datum: Referentie: Beleggingsadvies impliceert in de eerste plaats dat wij een voldoende inzicht krijgen in uw risico-profiel, uw kennis en

Nadere informatie

FINANCIËLE INFOFICHE LEVENSVERZEKERING VOOR TAK 23

FINANCIËLE INFOFICHE LEVENSVERZEKERING VOOR TAK 23 KBC-Life Invest Plan KBC-Life Invest Plan 1 is een tak23-levensverzekering zonder gewaarborgd rendement, waarvan het rendement verbonden is met beleggingsfondsen. Type Levensverzekering Meer concreet heeft

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Cijfers ICB-sector 2de trimester 2011

Cijfers ICB-sector 2de trimester 2011 Belgische Vereniging van Asset Managers Persbericht Cijfers ICB-sector 2de trimester 2011 Licht herstel gedurende het tweede trimester van 2011. Executive Summary De Belgische fondsensector kende gedurende

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail

Halfjaarbericht Interim report 2003. Retail Halfjaarbericht Interim report 2003 Retail Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed Retail N.V.

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Capital Life Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Situatie op 31/10/2014 Capital Balanced Benchmark obligaties: EuroMTS Global Index Datum Performance (%) Sterren NIW Info oprichting 1 maand 3 maanden

Nadere informatie

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS Rendement 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS De voordelen van globale diversificatie Ondanks de sterk toegenomen globalisering blijft internationale diversificatie in aandelenportefeuilles

Nadere informatie

een stijgende coupon elk jaar opnieuw

een stijgende coupon elk jaar opnieuw beleggingen een stijgende coupon elk jaar opnieuw optinote multistep 2 AXA Belgium Finance (NL) vijf jaarlijks stijgende brutocoupons, 3,25%, 3,50%, 3,75%, 4% en 4,25% recht op terugbetaling van 100% van

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr. 2013 5 5 september 2013 ECONOMIC RESEARCH

ING Focus Vermogen. Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert. Nr. 2013 5 5 september 2013 ECONOMIC RESEARCH ECONOMIC RESEARCH ING FOCUS July 2010 Nr. 2013 5 5 september 2013 ING Focus Vermogen Hoe eigendom de ongelijkheden vermindert Bruto financieel vermogen 1100 1000 900 800 700 600 500 400 93 96 99 02 05

Nadere informatie

Halfjaarverslag 2009 BNG CAPITAL MANAGEMENT B.V.

Halfjaarverslag 2009 BNG CAPITAL MANAGEMENT B.V. Halfjaarverslag 2009 BNG CAPITAL MANAGEMENT B.V. Behandeld door A. Groenendijk Referentienummer R&C-FA/1103339/1008072 Doorkiesnummer (070) 3750 202 Faxnummer (070) 3750 987 Datum Inhoud 1 Profiel 1 2

Nadere informatie

KBC IFIMA Note op 5 jaar gelinkt aan de 5Y EUR CMS rente

KBC IFIMA Note op 5 jaar gelinkt aan de 5Y EUR CMS rente KBC IFIMA op 5 jaar gelinkt aan de 5Y EUR CMS rente De 5 jaar KBC IFIMA uitgifte gelinkt aan de 5Y EUR CMS rente is een uitgifte in euro ( EUR ) met een jaarlijkse coupon verbonden aan de 5Y EUR CMS rente.

Nadere informatie

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Bepaal uw beleggersprofiel FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Via het beleggersprofiel naar beter beleggingsadvies Wanneer uw bank u beleggingsadvies verstrekt, moet zij rekening houden met uw financiële

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

technisch verslag CRB 2012-1603

technisch verslag CRB 2012-1603 technisch verslag CRB 2012-1603 CRB 2012-1603 DEF CM/V/CVC/SDh Technisch verslag van het secretariaat over de maximale beschikbare marges voor de loonkostenontwikkeling 21 december 2012 2 CRB 2012-1603

Nadere informatie