Pijler. Topsporter Sedoc verwacht Spelen toch te halen. Luitenant op missie naar 'vergeten' Kosovo. Nummer 3 - maart 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pijler. Topsporter Sedoc verwacht Spelen toch te halen. Luitenant op missie naar 'vergeten' Kosovo. Nummer 3 - maart 2012"

Transcriptie

1 Pijler Nummer 3 - maart 2012 Topsporter Sedoc verwacht Spelen toch te halen Luitenant op missie naar 'vergeten' Kosovo

2 3 Colofon Pijler is een uitgave van het Commando DienstenCentra, geproduceerd door het Dienstencentrum Defensiemedia. Hoofdredactie Dave Coenen Inhoudsopgave 4 Kijkje in de Kromhout Bepakt en bezakt namen begin februari de eerste CDC ers hun intrek in de Kromhoutkazerne. Een rondleiding voor nieuwkomers. Van de commandant Durf mee te veranderen Eindredactie Jack Oosthoek Vormgeving Grafische Dienst, Audiovisuele Dienst Defensie, Den Haag Druk Deltahage, Den Haag Oplage: Redactieadres: Dienstencentrum Defensiemedia Gebouw Binckhorsthof Binckhorstlaan BA Den Haag Telefoon /DSN * Redactieraad: Dave Coenen (afdeling Communicatie CDC), Suzan van der Weij (Divisie Vastgoed en Beveiliging), Cynthia den Blanken (Divisie Personeel & Gezondheidzorg), Floor van der Sluijs (Divisie Facilitair & Logistiek), Petra Huijser (NLDA). Overname van artikelen en foto s is toegestaan na overleg met de redactie en onder bronvermelding. Aan artikelen kunnen geen rechten worden ontleend. De inhoud van de Pijler weerspiegelt niet noodzakelijk de mening van het Ministerie van Defensie. De redactie behoudt zich het recht voor om ingezonden artikelen in te korten, niet, gedeeltelijk of gewijzigd te plaatsen. Adreswijzigingen: Via intranet: P&O Selfservice 10 Mijn werkplek Dr. Femke Noorman vervult een niet alledaagse functie bij de Militaire Bloedbank in Leiden. Als het kan, wil ik hier tot mijn pensioen werken. 12 Sedoc strijdt voor Olympische kwalificatie Na afloop van zijn schorsing, in juni, hoopt defensietopsporter Gregory Sedoc zich op de valreep te kwalificeren voor de Olympische Spelen van Londen. En verder: 3 Column waarnemend commandant CDC, schout-bij-nacht Erik Kopp 8 De rubriek Integer Geregeld over een melding van ongewenst gedrag in een opleiding 14 Op Uitzending: de vergeten missie in Kosovo. 16 Verkiezing van de beste defensiefoto van Kort Nieuws 20 Foto van de maand Voorpagina Defensietopsporter Gregory Sedoc gelooft er heilig in dat hij zich na zijn schorsing toch nog kan kwalificeren voor de Olympische Zomerspelen van Londen. Foto Sjoerd Hilckmann, AVDD. In de Defensiekrant van 22 maart leg ik uit dat sinds mijn komst bij CDC de reorganisatie CDC Toekomstvast naadloos is overgegaan in de reorganisatie als gevolg van de beleidsbrief. We hebben Toekomstvast vorig jaar bewust in een hogere versnelling gebracht. Acht bedrijfsgroepen zijn teruggebracht naar vier divisies plus de Nederlandse Defensie Academie. Zo n 300 functies zijn gereduceerd, de top is verkleind. We borduren nu voort op de ontwikkeling die we hebben ingezet. Het CDC blijft voorlopig in de reorganisatiemodus. Het onderling op elkaar afstemmen van de 22 verschillende interne reorganisaties is de grootste uitdaging. Allemaal zijn ze verschillend in tijd, omvang en complexiteit. Gezondheidszorg en Personeel bijvoorbeeld zijn moeilijk, vergen veel denkwerk en afstemming. Kern van de zaak is dat we nog meer zaken defensiebreed gaan centraliseren. Een andere grote verandering waar het CDC nadrukkelijk mee te maken krijgt, is sourcing. Defensie zal in de ondersteunende diensten gaan samenwerken met andere overheden, en een deel van de diensten zal ook buiten Defensie komen te liggen. Sommigen onder ons zien sourcing als bedreigend. Maar een loopbaan voor het leven bij hetzelfde bedrijf vind je vandaag de dag nergens meer. Wij moeten daar als CDC heel zakelijk in staan. Het CDC wordt gevraagd een dienst te leveren. Dan is het mijn verantwoordelijkheid om die dienst te leveren. Met eigen middelen, maar misschien ook door zaken uit te besteden. Maar reorganisaties zijn niet de enige veranderingen waar CDC mee te maken heeft. Sinds een groot aantal van u werkt op de Kromhoutkazerne, hebben zij ook kennis gemaakt met Het Nieuwe Werken. Deze verandering is weliswaar ingrijpend voor iedereen, maar zal op den duur in ieders voordeel werken. U bepaalt, in overleg met uw leidinggevende, zelf uw werktijden en de plek waar u werkt. En uw leidinggevende ontvangt de output van u zoals die is afgesproken. Veranderen, reorganiseren, aanpassen hoort bij ons werk. En we blijven veranderen, dus durf ook mee te gaan. Tot slot nog even dit. De krijgsmacht moet het maatkostuum in de komende jaren verwisselen voor een confectiepak. Dat geldt des te meer voor CDC. Natuurlijk streven wij nog steeds naar de allerbeste kwaliteit voor de beste prijs. Dit is, gegeven de randvoorwaarden, een lastige opgave. Ik weet dat u uw best doet. Ik heb al vaker gezegd dat de winkel tijdens de verbouwing open is en blijft. Daar ben ik supertrots op! Erik Kopp Schout-bij-nacht Waarnemend commandant

3 4 5 Nieuw thuis Commando DienstenCentra in beeld Rondje Kromhout Het Commando Dienstencentra is geland op de Kromhoutkazerne. Begin februari verhuisden de eerste eenheden van het CDC naar de hypermoderne kantoorpanden van het nieuwe complex in Utrecht. De Pijler kreeg een rondleiding over de kazerne. Tekst: kapitein Roel van de Wiel Foto s: Hans Lebbe, AVDD Het is een kleine volksverhuizing geweest, logistiek maar ook gevoelsmatig. De overgang van de bedrijven van het Commando DienstenCentra naar de nieuwe Kromhoutkazerne heeft bij duizenden medewerkers voor een kleine cultuurshock gezorgd. De verhuizing naar de Kromhout, waar onder andere de staf van de landmacht en IVENT al een nieuw onderkomen hadden gevonden, is niet zomaar een kwestie geweest van dozen inpakken, naar Utrecht rijden en weer uitpakken. De Kromhout is gerealiseerd op een nieuwe wijze die wordt aangeduid als Publiek Private Samenwerking (PPS). Hiervoor is een zogenoemde Design, Build, Finance, Maintain en Operate -overeenkomst afgesloten met een private partij, het consortium Komfort. Defensie is gebruiker van de kazerne, maar niet de bouwer of beheerder van de panden en faciliteiten. Daardoor wordt op de lange termijn flink op gebruikerskosten bespaard. Het grote verschil met alle andere kazernes is wel dat je er niet meer de Paresto-keuken of eigen huismeester tegenkomt. Alle facilitaire zaken zijn en blijven de komende 25 jaar in handen van het consortium Komfort. Open werkvlekken Het CDC huist sinds begin februari op de Kromhoutkazerne. Met de aankomst heeft dat zich meteen geconformeerd aan Het Nieuwe Werken, een populair pakket richtlijnen om werken effectiever, efficiënter en plezieriger te maken voor de organisatie en haar medewerkers. Het Nieuwe Werken levert een boel voordelen op, maar aan de nieuwe werkmethode moet je wel wennen. Zo bestaan er geen vaste werkplekken op de Kromhoutkazerne. Wel hebben secties of afdelingen eigen, open werkvlekken, waar iedereen een plek moet vinden op één van de flexibele werkplekken. Is dan alles nieuw, modern en flex op de Kromhoutkazerne? Niet helemaal. Dankzij de Brug met de twaalf gaten, de Bomvrije Wachtruimte, de Tamboershut en het Fort Vossegat, ademt het hypermoderne kantorencomplex toch nog de historie van de oude kazerne voor genisten uit Maar het is hier voor de meeste mensen wel even omschakelen, beseft René Groenen, senior contractmanager voor het CDC en bewoner van de Kromhoutkazerne. Groenen bewaakt de overeenkomst met Komfort en begeleidt de samenwerking tussen het CDC en de nieuwe partner Komfort. Hij begeleidt de Pijler in de rondleiding over de kazerne. Defensiemedewerkers en -eenheden hebben de neiging een plek te bemachtigen en direct vol te stoppen met spullen om er hun eigen identiteit te laten zien. Dat is in deze panden nog maar beperkt op aangewezen plekken mogelijk. Het idee is namelijk dat het open en flexibel is: dát is Het Nieuwe Werken. Hoe meer mensen daarmee in aanraking komen, maar ook oog krijgen voor het idee, het terrein en zelfs de kunst en de monumenten op de kazerne, hoe méér het Kromhoutgevoel gaat leven. Dat heeft even tijd nodig. Aan de kazerne zelf en alle faciliteiten zal het echt niet liggen. De beveiliging van de Kromhoutkazerne ligt primair in handen van een externe partner, maar er is ook militaire bewapende bewaking aanwezig op het terrein voor interventies. De kazerne heeft een eigen pasjessysteem dat werkt met de bekende Defensiepas. Daarmee kun je het kantoorterrein op. In diverse kantoorpanden is echter een extra autorisatie nodig die je regelt via je gastheer of -vrouw. Belangrijk: altijd inloggen, ook als je met iemand meeloopt. Anders kun je niet uitloggen en kom je niet meer buiten. K2, headquarters van het Commando DienstenCentra. De negen kantoorpanden op de Kromhoutkazerne zijn volgens dezelfde gedachte gebouwd en ingericht, maar wel allemaal uniek. K2 is het grootste pand van de Kromhoutkazerne. Bonus: er is een nu al razend populaire coffeecorner in de lobby. Aankomst bij de Kromhoutkazerne aan de Herculeslaan. De toegangspoort is imposant. Ook de kantoorpanden zien er van buiten hoogwaardig en strak uit, vindt Groenen. Als je in een pand binnenkomt, blijkt het ruim, transparant, maar sober. De kazerne ligt dicht bij de afrit van de A28 en A12 en heeft een parkeergarage met twee verdiepingen. Maar de ruimte is schaars. Handiger is het om met het openbaar vervoer naar de kazerne te komen. Met de universiteits- en ziekenhuisbus 12(s) sta je vanaf station Utrecht Centraal in tien minuten aan de voor- of achterpoort van de kazerne. Lijn 41 kan ook. En in de toekomst komt daar een tramverbinding bij, weet Groenen vast te vertellen.

4 6 7 Geen kazerne zonder goede sportfaciliteiten. De Kromhoutkazerne heeft een NOC*NSF goedgekeurde sportzaal, een fitnessruimte met groepsleslokaal en een sportkantine. Buiten sporten kan ook: er zijn een vierhonderdmeterbaan en drie kunstgrasvelden. En natuurlijk is de wijde omgeving rondom de Kromme Rijn, uitermate geschikt voor een rondje hardlopen. Het Nieuwe Werken in optima forma. Collega s van verschillende afdelingen werken op een flexibele werkplek op één van de open werkvlekken van K2, het pand van het CDC. Het loslaten van de oude werkplekgedachte is nog moeilijk voor de meesten, zegt Groenen. Het Nieuwe Werken werkt nog niet helemaal zoals het bedoeld is. Mensen zijn nog erg gehecht aan hun eigen plek en kleden die ook aan. Daar wordt nog wel wat aan gedaan, maar eerst moet iedereen maar eens goed geland zijn in de nieuwe omgeving. We zitten namelijk nog niet helemaal vol. Het ontbijt, de lunch en het avondeten wordt niet aangeboden door Paresto, maar is wel prima voor elkaar. De eetzaal is in V4, recht tegenover K2. Er is dagelijks een basisaanbod (standaardprijzen Defensie) en een aantal luxe producten. Je kunt er met je chipkaart en cash betalen. De lunch is vanaf tot uur. Het is wel handig om een vaste lunchtijd te vinden en te handhaven, want ondanks de flinke ruimte (én het dakterras op de eerste verdieping) staat er dagelijks een file voor de zelfscan en bemande kassa s. De binnenslaper zit goed op de Kromhoutkazerne. Ook passanten maken veel gebruik van de legeringruimte. Er zijn drie legeringgebouwen met eenpersoonskamers, inclusief studeerhoek en badkamer. De legeringkamers voldoen aan de defensienormering, maar de nieuwe huisbaas geeft er wel een iets andere invulling aan. Een gedeelde keuken is er niet, wel een eigen tv, een handdoek en een waterkoker. Geen vaste bewoner van de Kromhout, maar toch even snel je mail checken? Speciaal daarvoor heeft elk gebouw een aantal aanlandplekken. Een Mulan-computer en een telefoon in een kalme omgeving; alles wat je nodig hebt. Het staat allemaal in het teken van flexwerken. Met alle open werkvlekken heb je weleens behoefte je even af te zonderen, bijvoorbeeld voor een informeel gesprek of een belangrijk telefoontje. Rondom de werkvlekken bevinden zich concentratie- en overlegruimten. Maar je kunt ook even in de loungehoek gaan zitten. Daar kun je een laptop aansluiten. Zo n leenfiets, maar ook een dienstauto, legering of een grote vergaderruimte, regel je bij de front-office in V4. Het is de receptie voor de hele kazerne. Kortom: de dames van de front-office zijn het aanspreekpunt van de Kromhoutkazerne voor al uw wensen, klachten en informatieverzoeken. De Kromhoutkazerne ligt aan de rand van Utrecht, tegenover Stadion Galgenwaard. Maar het centrum is niet ver weg. Een (lunch)afspraak in de stad is daarom een prima alternatief voor overleg op de kazerne. Komfort heeft leenfietsen beschikbaar; in tien minuten zit je aan de Oudegracht.

5 8 9 Integer geregeld Het omgaan met een melding van ongewenst gedrag Elke maand stellen de Centrale Adviseurs Integriteit Defensie (CAID), Liesbeth de Stoppelaar en majoor Marcel Hendriksen, en Functionaris Integriteitzorg (FIZ) Nynke Wygman, een onderwerp aan de kaak over integriteit. Dit keer een waargebeurd verhaal over een melding van ongewenst gedrag in een opleiding. Hoe ga je daar zorgvuldig mee om? Tekst: Liesbeth de Stoppelaar Tijdens een eindoefening meldt cadet Astrid haar instructeur dat ze er niet meer tegen kan. Buddy Bert doet vervelend, is kortaf en scheldt tegen haar omdat hij haar te langzaam vindt. Tot overmaat van ramp trekt hij gezichten naar zijn maten wanneer hij Astrid moet helpen. De andere cadetten beginnen het gedrag van Bert te kopiëren. Astrid doet steeds haar best om goed te presteren, maar zo optimaal als Bert zal haar toch nooit lukken. Jong personeel dat in de toekomst een leidinggevende functie krijgt, wordt al in een vroeg stadium geleerd wat ze bij een melding van ongewenst gedrag moeten doen. Foto AVDD. Ze voelt zich door het peloton buitengesloten. Volgens haar is er sprake van pesten. Ongewenst gedrag dus. Astrid is helemaal overstuur en vertelt haar instructeur dat ze niet meer terug kan naar de groep. Maar ook volgens hem functioneert Astrid nog niet zoals het zou moeten. Haalt ze de eindoefening wel? Kan ze de vervolgopleiding in? Waarom klaagt ze? Is dit een manier om onder haar onvoldoende beoordeling uit te komen of is er echt iets aan de hand? Bert is een goed presterende, hardwerkende militair met uitzendervaring. Astrid is aan hem gekoppeld om zo te leren van zijn ervaringen. De instructeur kan zich voorstellen dat Bert zich aan de trage Astrid ergert. Om escalatie te voorkomen realiseert de instructeur zich dat hij iets moet doen met de melding. De commandant heeft gezegd dat elk bericht moet worden gerapporteerd en onderzocht. De instructeur besluit bij hem een melding te doen en belt de Centrale Adviseur Integriteit. Met de adviezen daarvan in het achterhoofd gaat hij nogmaals in gesprek met Astrid. Emotioneel Astrid vertelt de instructeur dat ze haar uiterste best doet om goed te presteren en zij Bert als voorbeeld ziet. Ze wil net zo goed zijn als hij en koestert groot respect voor hem. En Al in de opleiding van beginnende militairen wordt aandacht geschonken aan het signaleren en voorkomen van ongewenst gedrag. Foto AVDD. uitgerekend hij laat haar nu zakken! Astrid voelt zich alleen, omdat zowel Bert als de groep haar uitspugen. De instructeur besluit een gesprek met Bert aan te gaan. Hij legt uit dat Astrid behoorlijk overstuur is en zo niet terug kan naar de groep. Bert geeft toe dat hij het behoorlijk zat is dat hij haar steeds moet ondersteunen. In zijn ogen is zij ongeschikt voor het vak van militair, maar is van pesten volgens hem geen sprake. De instructeur stelt Bert en Astrid voor om onder zijn supervisie met elkaar te praten. Astrid doet emotioneel haar verhaal; Bert zegt zich niet bewust te zijn van de door haar beschreven situatie en schrikt daarvan. Het was zeker niet zijn intentie om haar het leven zuur te maken. Bert erkent zijn gedrag en had niet in de gaten hoezeer dat haar raakte. Evenmin was hij zich ervan bewust dat de overige leden van de groep zijn manier van doen kopieerden. Beide cadetten tonen zich na het gesprek opgelucht en willen weer met elkaar de oefening in. Astrid is blij met de hulp van Bert, maar maakt zich tegelijkertijd zorgen over haar plek in de groep. In een gesprek onder vier ogen met de instructeur zegt Astrid zich ervan bewust te zijn dat ze er slecht voorstaat en dat ze de opleiding waarschijnlijk niet haalt. Toch wil ze daarvoor haar uiterste best doen. Op zijn beurt houdt de instructeur Bert voor dat hij aandacht moet besteden aan de competentie mensgerichtheid. Besproken wordt hoe hij daar in het resterende deel van de oefening aan kan werken. Eerlijke kans De instructeur legt de groep uit dat Astrid geklaagd heeft over ongewenst gedrag. Heftige reacties als matennaaierij, ze heeft zelf schuld en niet geschikt, etc. steken de kop op. De instructeur geeft aan dat Astrid en Bert de kwestie hebben uitgesproken en terug willen keren in de groep. Dat levert antwoorden op dat Astrid niet meer welkom is en eruit ligt. De cadetten staan volledig achter Bert. De instructeur wijst erop dat Defensie elke werknemer een veilige en prettige werk(opleidings)omgeving en een eerlijke kans op succes moet bieden. Ook vertelt hij hoe de leden van de groep, stuk voor stuk toekomstige leidinggevenden, in geval van ongewenst gedrag horen te handelen. Verder bespreekt de instructeur met Astrid en Bert zijn zorgen over hun veiligheid binnen de groep. De laatste zegt dat hij als buddy, maar ook als groepslid met invloed, voor de veiligheid van Astrid zal zorgen. En dat ze geen last meer zal hebben van het gedrag van de andere cadetten. Bert informeert hen persoonlijk over het positieve gesprek met Astrid, verklaart afstand te nemen van zijn eerder vertoonde gedrag en garant te staan voor de veiligheid van Astrid. Waarna de rust in de groep terugkeert. Astrid neemt haar plek weer in en voltooit de eindoefening, zonder verdere problemen met Bert en de overige cadetten. Toch haalt ze de eindstreep niet. De zaak wordt besproken met de kaderleden en komt, zonder namen te noemen, aan de orde in het overleg van ondercommandanten. Zo kan iedereen er wat van leren. En Astrid? Die heeft op eigen verzoek de dienst verlaten. Om reden van privacy zijn de namen van de personen gefingeerd. De foto s zijn willekeurig gekozen en houden geen enkel verband met de beschreven kwestie.

6 10 11 Als stafmedewerker Kwaliteit, Onderzoek en Ontwikkeling bewaakt Femke Noorman de kwaliteit van alle bloedproducten van de Militaire Bloedbank. Foto Wim Salis. Mijn werkplek Elke maand komt in Pijler een CDC er aan het woord over zijn werk. Wat doet hij of zij en waarom? Wat zijn de aantrekkelijke kanten van de baan? Hoe ziet de geïnterviewde de toekomst? Dr. Femke Noorman van de Militaire Bloedbank Ik kan me mijn leven zonder deze job nauwelijks nog voorstellen Femke Noorman is gepromoveerd in bloedstolling en anti stolling. Als stafmedewerker Kwaliteit, Onderzoek en Ontwikkeling ( ik ben geen arts ), bewaakt ze de kwaliteit van alle bloedproducten van de Militaire Bloedbank, die als grondstof zijn gekocht bij de Stichting Sanquin Bloedvoorziening. Het gaat om plasma, bloedplaatjes en rode bloedcellen die stuk voor stuk met elkaar samenwerken. De eerste twee zorgen er onder meer voor dat het bloed bij een verwonding stolt; de rode bloedcellen regelen het transport van zuurstof in het lichaam. De Militaire Bloedbank, een onderdeel van de Divisie Gezondheidszorg, vriest de gekochte producten na aankoop in bij een temperatuur van minus tachtig graden Celsius. Daardoor zijn de bloedplaatjes twee jaar houdbaar, de rode cellen tien en het plasma zeven jaar. De houdbaarheid van deze producten in vloeibare toestand is respectievelijk 7, 35 en opnieuw 7 dagen. Het invriezen gebeurt om de risico s te vermijden die zich kunnen voordoen bij het vaak langdurige transport van de producten naar het buitenland en verspilling in tijden van weinig of geen verbruik zoveel mogelijk te beperken. De producten zijn namelijk bestemd voor de klant bij uitstek van de Militaire Bloedbank, de Nederlandse operationele eenheden in den vreemde. De bloedvoorziening voor burgers en militairen in Nederland komt voor rekening van Sanquin die dit als enige civiele organisatie in ons land mag doen. Te gevaarlijk Op dit moment levert de Militaire Bloedbank onder meer diepgevroren bloedplaatjes aan het nauw met het Nederlands militair contingent in Afghanistan verbonden Duits militair hospitaal in Mazar-e-Sharif. Ter plaatse via donaties bloed verzamelen is vanwege de kans op infectiegevaar te gevaarlijk, weet Noorman. Tekst: Jack Oosthoek Foto's: Wim Salis. Klinisch chemisch analist sergeant Jorrit (voorgrond), chemisch analist sergeant Demis en dr. Femke Noorman (rechts) nemen voor onderzoek een monster van bloedplasma. Dit heet in jargon piepetteren. De Militaire Bloedbank levert ook diepgevroren bloedproducten aan de schepen van het Commando Zeestrijdkrachten die in de wateren bij Somalië en in de Indische Oceaan meedoen aan de anti piraterijmissie van de NAVO. In het verleden gold dat voor de operationele eenheden in Bosnië, Eritrea, Turkije, Irak, Liberia, Irak, Pakistan en de zuid Afghaanse provincie Uruzgan. Vooral op de laatste missie, waarbij zevenduizend bloedproducten werden toegediend, kijkt Noorman tevreden terug. Het gaf een prima gevoel om de patiënten daar te kunnen helpen. Elke keer weer was ik nieuwsgierig naar hoe het met ze was afgelopen. Het omgaan met bloedproducten betekent voor Noorman: onderzoeken en analyseren, het verzamelen van vitale data, het regelen van de daaraan onvermijdelijk verbonden papierwinkel. Maar ook het intern opleiden van artsen/apothekers, verpleegkundigen, analisten en assistent-apothekers en het adviseren over bloedtransfusies. Bij alles wat ze doet, legt ze de lat op Euromast -hoogte. Ik neem alleen genoegen met honderd procent, wat betekent dat er uiterst consciëntieus moet worden gewerkt, stelt ze gedecideerd. Niemand mag slachtoffer worden van een fout van de Militaire Bloedbank. Onze producten mogen nooit en te nimmer bijwerkingen veroorzaken door foute handelingen. Overigens is dat nog nooit gebeurd. Grote waarde Hoewel alle aspecten van de functie haar tot de verbeelding spreken, gaat de interesse van Noorman vooral uit naar de ontwikkeling c.q. verbetering van bloedproducten en de voordelen daarvan voor de ontvanger. Nieuwe manieren van werken mogen eveneens op haar warme belangstelling rekenen. Zo is de Militaire Bloedbank betrokken bij de introductie van een nieuw soort gevriesdroogd plasma dat al in de Tweede Wereldoorlog in zwang was en nieuw leven is ingeblazen. Een project met grote waarde voor de patiënt, stelt Noorman. Gevriesdroogd plasma kan bij kamertemperatuur worden bewaard en eerder in de medische keten worden toegepast. Als je dit middel op tijd toedient, is de kans op bloedingen kleiner en de kans op overleven groter. Ze wijst erop dat het werk van de Militaire Bloedbank veel belangstelling oogst uit onder meer de Verenigde Staten, Australië, Duitsland en Groot-Brittannië. Zij en haar collega s geven daar les aan militaire artsen over de werkwijze van de Militaire Bloedbank en de geheimen van het rode goedje. Een wetenschapper draagt nu eenmaal graag kennis over, lacht Noorman. Daarnaast doet de Militaire Bloedbank geen geheim werk en hoeft geen winst te maken, wat ik medisch-ethisch heel prettig vind. De kwaliteit van onze producten en het belang van de patiënt staan voorop. Als het kan, wil ik hier tot mijn pensioen werken. Ik kan me mijn leven zonder deze job nauwelijks nog voorstellen. Als stafmedewerker Kwaliteit, Onderzoek en Ontwikkeling bewaakt Femke Noorman de kwaliteit van alle bloedproducten van de Militaire Bloedbank. Kijkje bij de wastrommel, die tijdens het wassen hard ronddraait waardoor de rode bloedcellen in de trommel blijven zitten en antivriesglycerol kan worden weggewassen. De Militaire Bloedbank bewaart alle bloedproducten bij een temperatuur van minus tachtig graden Celsius.

7 12 13 Topsporter Gregory Sedoc hoopt zich na schorsing te kwalificeren voor Olympische Spelen Gregory Sedoc (midden) in actie tijdens de Militaire Wereldspelen in 2007 in India. Foto Henry Westendorp, AVDD. Het einde van een nachtmerrie Het wordt in elk geval voor atleet Gregory Sedoc van de Defensie Topsportselectie een heet voorjaar. De hordeloper kan zich in juni kwalificeren voor de Olympische Zomerspelen van Londen. Een hele opgave, door een schorsing liep hij een jaar geen nationale en internationale wedstrijden en mist zodoende ritme. Aangezien hij de limiet al eens haalde, weet de sergeant van de landmacht echter zeker dat hij het redt. Ik ben tot in mijn genen gemotiveerd. Tekst: Jack Oosthoek Gregory Sedoc liep door een schorsing een jaar geen nationale en internationale wedstrijden en mist zodoende ritme. Foto Sjoerd Hilckmann, AVDD De nachtmerrie voor Sedoc begon vorig jaar, toen hij het dopingreglement overtrad. De 29-jarige atleet beging in een periode van achttien maanden een administratieve fout en miste twee keer een dopingtest. Één keer vulde hij zijn administratie onvolledig in, twee keer verzuimde hij een wijziging van locatie in te voeren. Op basis van deze drie zogenoemde whereabouts -overtredingen schorste de tuchtcommissie van het Instituut Sportrechtspraak hem voor een jaar. Een minimale straf, opgelegd voor administratieve nalatigheden, liet de commissie destijds weten. In een verklaring benadrukte dezelfde commissie ook dat op geen enkele wijze het gebruik van een verboden middel of het onttrekken aan een dopingcontrole in het geding was. Veel ongeloof De oud Europees indoorkampioen (2007) Sedoc gaf na het bekend worden van de schorsing aan het heel zwaar te hebben. Sinds 2002 ben ik op alle grote buitentoernooien geweest. Er is me iets afgenomen, terwijl ik nooit met doping te maken heb gehad. Er zit veel ongeloof bij me. Ik zou liegen als ik zou zeggen dat het goed met me gaat. Hoewel hij nog steeds baalt van de schorsing, is de ergste pijn negen maanden later weggezakt. Sedoc erkent misschien fouten te hebben begaan die de mistests in de hand werkten. Ik was op bepaalde momenten niet in staat om het systeem in te vullen, wat dus wel had gemoeten. De verantwoordelijkheid Mijn collega's steunden me altijd, ook in minder goede tijden lag bij mij. Maar ik kon eenvoudigweg niets invullen omdat ik in een vliegtuig zat en in de auto reed. Misschien had ik een alternatief moeten bedenken, bijvoorbeeld de Dopingautoriteit zo snel mogelijk bellen. Aan de andere kant: mijn whereabouts had ik ingevuld, achteraf bezien echter verkeerd. Maar om daar nou een mistest op te krijgen. Met de mogelijke Olympische kwalificatie in het vooruitzicht, traint Sedoc keihard. Qua vorm zit ik op circa tachtig procent van mijn kunnen, maakt hij de balans op. Door een gebrek aan wedstrijdritme loop ik nog niet de tijden die ik wil. Over mijn trainingsprestaties ben ik wel tevreden. Het is een raar en verre van ideaal gevoel: hard trainen, maar geen wedstrijden lopen. Daardoor kan ik moeilijk nagaan hoe het met mijn techniek, snelheid en lenigheid staat. Hoewel ik nooit op uitzending ben geweest en daar zodoende moeilijk over kan oordelen, voel ik me als het ware een militair die zich mentaal en fysiek voorbereidt op een missie en te horen heeft gekregen dat hij voorlopig moet thuisblijven. Superhoog niveau Sinds medio maart belegt Sedoc op eigen kosten een trainingskamp in Orlando (Florida), waar hij spart met de Amerikaanse recordhouder op de 110 meter horde David Oliver en diens landgenoot, de sprinter Justin Gatlin. De laatste was in 2004 Olympisch kampioen op de 100 meter en in 2005 wereldkampioen op de 100 en 200 meter. David en Justin trainen op een superhoog niveau en geven mij de competitie die ik nodig heb, lacht Sedoc. In mei keert Sedoc terug uit Florida. Op 24 juni, daags na het einde van zijn schorsing, hoopt hij in een wedstrijd op de 110 meter horden bij zijn vereniging AAC in Amsterdam vormbehoud te tonen en zich voor de Spelen te plaatsen. Hij gelooft heilig in een goede afloop. De limiet ligt op 13,60 sec., hij klokte al eens 13,43 sec. Dat het ook mis zou kunnen lopen, dáár denkt hij in de verste verten niet aan. Maar gebeurt dit toch, dan moet ik de OS vanachter de televisie volgen, voor mij als Olympisch atleet waarschijnlijk een vreemde gewaarwording. Jammer hoe het allemaal is gegaan. Ik ben het nog steeds oneens met de Dopingautoriteit. Die had me voor mijn fouten kunnen behoeden door me telefonisch te waarschuwen. Teleurgesteld ben ik ook in de tuchtcommissie. Mijn whereabouts heb ik tot in detail uitgelegd; kon alles prima verantwoorden en heb mijn excuses gemaakt. Bovendien ben ik Olympisch ambassadeur van NOC*NSF en de Atletiekunie. Dat zegt veel. Waarom mij dan toch schorsen? Maar wat geweest is, is geweest. In de toekomst zal ik scherper op mijn whereabouts letten. Graag blijven Of hij dan nog het militaire uniform draagt, weet Sedoc nu nog niet. In februari 2013 eindigt zijn contract met Defensie en daarnaast bestaat de kans dat de Topsportselectie (DTS) waarvan hij deel uitmaakt door de reorganisaties ophoudt te bestaan. De inwoner van Almere voelt zich echter verbonden met Defensie en zou graag willen blijven. Bijvoorbeeld in een public relations functie waarin hij de krijgsmacht bij evenementen kan presenteren. De kans bestaat echter dat hij het dan door het mogelijk verdwijnen van de DTS moet stellen zonder de speciale regeling die topsporters in staat stelt om in dienst van Defensie werk en sport te combineren. Terwijl hij in 2016 wil meedoen aan de Olympische Spelen van Rio de Janeiro en met het oog daarop op het hoogste niveau actief zal moeten blijven. Al met al krijgt Sedoc in de aanloop naar het einde van zijn contract met een min of meer dilemma te maken. Een afscheid zal hem zwaar vallen, omdat hij de krijgsmacht, waar hij al zeven jaar werkt, zoals gezegd een warm hart toedraagt. Bij Defensie werk je niet onder commerciële druk en spelen bonussen zoals in het bedrijfsleven geen rol, motiveert hij. Goed voorbereid op uitzending gaan en met succes een oefening draaien, dát zijn de doelstellingen van de militair en die spreken me aan, ondanks dat ik nooit op missie ben geweest. Maar na zeven jaar Defensie kan ik me wel enigszins in de positie van de militair verplaatsen. Ook de kameraadschap binnen Defensie en de afspraak is afspraak -mentaliteit bevallen goed. Mijn collega s hebben me altijd gesteund, ook in minder goede tijden. Verder heb ik me bij landmacht met opleidingen en cursussen als mens kunnen ontwikkelen. Ja, ik heb veel aan Defensie te danken.

8 14 15 Zoals het er nu uitziet, wordt eerste luitenant Martin Koop vanaf medio juli in Kosovo belast met onder meer grensbewaking. Foto Hans Lebbe. Op uitzending: In deze rubriek komt een militair of burger van het Commando DienstenCentra aan bod die is uitgezonden. Dit maal iemand die daarvoor op de nominatie staat, eerste luitenant Martin Koop (KMar) van het DienstenCentrum Internationale Ondersteuning Defensie. Oude rot loopt zich warm voor vergeten missie in Kosovo Het was wel even afzien Met zijn 38 dienstjaren is eerste luitenant Martin Koop (56) met recht een oude rot in het vak. Op zijn lauweren rusten wil hij echter nog lang niet. Koop tekende in 2010 bij en vertrekt medio juli naar de vergeten missie in Kosovo op de Balkan. Het wordt zijn derde en laatste. Tekst: tweede luitenant Wouter Helders Wat ga je in Kosovo doen? Kosovo heeft zich in 2008 onafhankelijk verklaard van Servië. Vervolgens kwam de European Union Rule of Law Mission (EULEX) in het land, die het versterken van de rechtsstaat Kosovo als doelstelling heeft. De Nederlandse bijdrage daaraan (marechaussees, politie, rechters en aanklagers) beoogt de Kosovaarse autoriteiten te ondersteunen bij het uitvoeren van politie- en douanetaken. De hoofdtaak van de marechaussees bestaat uit toezicht houden op de grensovergangen Gate 1 en 31 in het noordelijke deel van Kosovo. Sluit dat aan bij je dagelijkse werkzaamheden? Niet echt. Ik heb een paarse functie bij het DienstenCentrum Internationale Ondersteuning Defensie (DCIOD) op de Kromhoutkazerne in Utrecht. Samen met mijn collega s zorg ik voor de opmaak en het up-to-date houden Gevechten zijn er niet meer, helemaal rustig is het evenmin van het voorlichtingsmateriaal voor onze dienst. Ook beheren we de intranetwebsite. Hiermee voorziet het DCIOD alle vertrekkende en al in het buitenland geplaatste Defensiemedewerkers en aanhang van informatie. Bijvoorbeeld over belasting-, administratieve, financiële en medische zaken in het uitzendgebied. Mijn achtergrond van jaren werk binnen het vakgebied nationale en internationale migratiecriminaliteit (mensenhandel en mensensmokkel en de daarin opgebouwde expertise) sluit wel perfect aan bij de missie. Wat is jouw rol tijdens de uitzending? Zoals het er nu uitziet, zal medio juli 2012 een tiental marechaussees naar Kosovo worden uitgezonden. Er bestaat helaas geen zekerheid of de Nederlandse bijdrage in deze grootte wordt gecontinueerd. Het mandaat voor de huidige missie loopt medio dit jaar af. Het zou zomaar kunnen dat er minder of zelfs geheel geen bijdrage meer zal worden geleverd. Het is dus afwachten wat komen gaat. Gaat de missie door, dan ben ik, tot dusver, de enige KMar-officier. De huidige collega is nu National Contingent Leader of the Netherlands. De precieze invulling van mijn rol zal pas ter plaatse duidelijk worden. Wat doet Nederland nog meer in Kosovo? Buiten EULEX draagt Nederland zijn steentje bij aan de Kosovo Force (KFOR) missie. Daarin draait een handjevol Nederlandse militairen mee, die de politieke stabiliteit van het land moeten versterken. Hun inzet is voornamelijk gericht op bescherming van het personeel aan de eerder genoemde grensovergangen. Tegelijkertijd worden projecten van de VN en EU gesteund die moeten leiden tot een duurzame vrede in het gebied. Hoe is de situatie in het land? Moeilijk in te schatten. Gevechten zijn er niet meer, helemaal rustig is het evenmin. Vooral in het noorden, het gebied waar wij als KMar onze werkzaamheden grotendeels verrichten, is het nog onrustig. De Servische minderheid is op z n zachtst gezegd ontevreden met de huidige situatie. Ik heb begrepen dat er vaak demonstraties zijn, waarbij opgeworpen roadblocks en barricades de vrije doorgang van EULEX- personeel weleens hinderen. Hoe ben je je aan het voor-bereiden op de missie? Door veel te lezen en contact te hebben met mijn collega s in het missiegebied probeer ik een beeld te krijgen van wat er speelt en waarmee ik rekening moet houden. Ook heb ik in januari vijf weken lang de Algemene Militaire Vaardigheden Buitenland (AMVB) doorlopen. Een leerzaam moment dat goed is voor het opfrissen van eerder geleerde skills & drills. De AMVB zet je weer even terug op opleidingsniveau en er komt een aantal referenties uit het verleden terug. Kaartlezen, schieten, ZHKH en andere belangrijke zaken passeerden de revue. Het was wel even afzien. Ik was de oudste deelnemer en moest af een toe een tandje bijzetten om de jonge krijgers te kunnen bijhouden. Uiteindelijk is dat gelukt. Dit is je laatste missie. Wat wordt deze keer anders? Over de dingen die ik in 92 en 94 tijdens de Angola-missie (UNAVEM, red.) heb meegemaakt, praat ik niet veel. De opdracht was het monitoren van de politie. Helaas was elk aangetroffen politie-uniform in mijn gebied gevuld met een vermoorde agent. Er zijn daar verschrikkelijke dingen gebeurd. De macht lag in handen van de militairen. Nu, jaren later, begrijp ik door mijn eigen ervaringen en die van collega s goed wat het Post Traumatisch Stress Stoornis (PTSS) inhoudt. Om toch een tipje van de sluier op te lichten: we werden langdurig met militaire artillerie onder vuur genomen. Ik had samen met twee buitenlandse collega s maar één keuze: midden in de nacht 150 kilometer door de rimboe vluchten. Dat soort taferelen denk ik deze keer niet mee te maken. Wel hoop ik mijn ervaringen met andere collega s te kunnen delen. Wat vindt je thuisfront van de uitzending? Mijn echtgenote Tineke en mijn twee volwassen zoons steunen me altijd. Ook nu begrijpen ze de kriebel en staan vierkant achter me. Zonder steun van het thuisfront is een missie gevoelsmatig gedoemd tot een persoonlijke mislukking. Gelukkig heb je tegenwoordig met één druk op de knop vaak een live verbinding met het thuisfront. Dat was vroeger wel anders. Het Kosovaarse landschap ligt, net als een groot deel van de Balkan, nog steeds vol met slecht in kaart gebrachte mijnenvelden. Foto archief AVDD. EULEX brengt duurzame vrede dichterbij Erg veel hoor je er niet over. De Nederlandse deelname aan de missie in Kosovo haalt zelden de kranten. Toch verricht Defensie daar wel degelijk belangrijk werk. Door mee te doen met operaties als EULEX en KFOR komt een duurzame vrede in het gebied langzaam dichterbij. Kosovo scheidde zich in 2008 eenzijdig af van Servië dat samen met een aantal andere landen de onafhankelijkheid van haar voormalige provincie nog altijd niet erkent. Het kleine land (circa even groot als Vlaanderen) telt ruim twee miljoen inwoners, van wie de grote meerderheid (circa 91%) etnisch Albanees is. De drie noordelijke provincies zijn overwegend Servisch. Zij zijn het nog altijd niet eens met de afscheiding van Servië en verwierpen onlangs, in een niet erkend referendum, het gezag van de Kosovaarse regering. Een duurzame oplossing voor het conflict is er nog niet. De aanwezigheid van buitenlandse vredestroepen moet de rust bewaren. Kijk voor meer informatie op missies/overige_missies, en

9 16 17 De beste defensiefoto van het jaar Ook dit jaar organiseert het Commando Diensten-Centra de verkiezing van de beste Defensiefoto van het jaar. De wedstrijd is bedoeld voor fotografen van de Audiovisuele Dienst Defensie (AVDD) die hun beste foto s van 2011 konden insturen, waarna een jury ze beoordeelde op kwaliteit, zeggingskracht en originaliteit. De drie fraaiste exemplaren krijgen een plek in Pijler, waarna het woord aan de lezer is. Op deze pagina's de oogst van De foto s zijn gemaakt door de sergeanten Henry Westendorp en Sjoerd Hilckmann, en sergeantmajoor Gerben van Es. Westendorp nam afgelopen najaar tijdens de bergtraining van het Korps Mariniers in de Schotse Hooglanden een marinier op de korrel. Hilckmann legde defensietopsporter Gregory Sedoc op de gevoelige plaat vast. De sergeant van de landmacht hoopt zich dit voorjaar, na afloop van zijn één jaar durende wedstrijdschorsing, alsnog te plaatsen voor de Olympische Zomerspelen van Londen. De foto van Van Es is genomen tijdens de driedaagse Praktische Officier Selectie Test (POST) van het Korps Mariniers op de Van Ghentkazerne in Rotterdam. Die is verplicht voor officieren in spé van dit keurkorps die toegelaten willen worden tot de Praktische Opleiding tot Officier der Mariniers (POTOM). Stemmen? Ga naar de portaalpagina van CDC op intranet. Foto: Henry Westendorp Foto: Gerben van Es Foto: Sjoerd Hilckmann

10 18 19 Kort & Krachtig Reünies UNTAC Er komen dit jaar reünies voor de militairen die in de jaren bij United Nations Transitional Authority in Cambodia (UNTAC) hebben gediend. De feestelijkheden worden over drie data verdeeld: 2 juni (Cambo I), 9 juni (Cambo II) en 16 juni (Cambo III). Ze beginnen telkens rond uur. Er is (beperkte) gelegenheid tot overnachten. De kosten voor deelname bedragen circa 15.= p.p., inclusief lidmaatschap van de vereniging, diner en ontbijt, maar exclusief drankjes. Het definitieve programma wordt via de website bekend gemaakt. Belangstellenden kunnen zich daar aanmelden. Stuur onder vermelding van inschrijving een naar als je automatisch bericht wilt krijgen wanneer de website gereed is voor aanmelden. Lynx Na 35 jaar trouwe dienst neemt Defensie op 6 september afscheid van de Lynx maritieme helikopter. Om dat niet ongemerkt voorbij te laten gaan, wordt op 6 september een reünie gehouden op het Maritiem Vliegkamp de Kooy bij Den Helder. Bedoeld voor iedereen (actief en niet-actief ) die op, aan of met de Lynx heeft gewerkt. Ook personeel dat momenteel op het Vliegkamp De Kooy werkt, is welkom. Aanmelden voor de reünie via of nl, onder vermelding van naam, adres, adres, telefoonnummer en functie in relatie tot de Lynx. U kunt uw aanmelding ook sturen naar LTZ2OC F. Vermeer, MVK de Kooy, 860 Squadron, Rijksweg 20, 1786 PT Den Helder. Ter gelegenheid van het adieu van de Lynx wordt tevens gewerkt aan een blijvende herinnering. Daarvoor is de organisatie op zoek naar beeldmateriaal met bijbehorend verhaal. Beschikt u over spullen van of over de helikopter die niet verloren mogen gaan? Stuur ze dan via de genoemde adressen naar de organisatie. Alle ontwikkelingen rond de reünie zijn te volgen via Hulst nieuwe commandant MRC Doorn Luitenant-kolonel Jos van t Root (op de foto rechts) heeft het commando over het Militair Revalidatiecentrum Aardenburg in Doorn onlangs overgedragen aan ranggenoot Jeroen Hulst. Dat gebeurde symbolisch met de overhandiging van een beeld van de instelling aan de nieuwe commandant. Hulst gaf aan dat hij het commando van de mooiste zorginstelling van Defensie overneemt. Het is volgens hem ook een bijzonder bevel, omdat het MRC Aardenburg naast zijn primaire militaire taak een maatschappelijke meerwaarde in ons land heeft en in de regio Utrechtse Heuvelrug. Er revalideren namelijk ook burgers. Binnen het MRC Aardenburg verandert momenteel veel, zowel militair als civiel. Daarin spelen samenwerking en herkenbaarheid een belangrijke rol. Daarom luidt het motto van Hulst: samen werken aan zichtbaar samenwerken. Defensie AEO gecertificeerd Na een voorbereiding van jaren en vele testen is de Defensie Fiscale Douane Eenheid erin geslaagd Defensie als Authorised Economic Operator (AEO) gecertificeerd te krijgen. Dit is voor internationaal opererende bedrijven van belang om nu en in de toekomst met gering oponthoud internationaal te kunnen opereren en te verwerven. Uitgangspunt is dat de meeste bedrijven en overheidsinstellingen bonafide zijn en geen intenties hebben om frauduleuze activiteiten te plegen. Op die manier kan de douane zijn beperkte controlecapaciteit focussen op risicovolle goederenstromen en bedrijven. Gecertificeerde bedrijven hebben voordelen bij internationaal handelsverkeer. Zo worden ze minder streng gecontroleerd bij grensoverschrijdende handel, waardoor ze sneller over hun goederen kunnen beschikken. Controle concentreert zich juist op niet-gecertificeerde bedrijven, waarmee niet is gezegd dat deze bedrijven onbetrouwbaar zijn. Directeur douane Willy Rovers (zie foto) overhandigde onlangs op de Prinses Julianakazerne in Den Haag het certificaat getiteld Authorised Economic Operator aan Defensie, dat werd vertegenwoordigd door waarnemend commandant van het Commando Diensten- Centra, schout-bij-nacht Erik Kopp. Volgens Rovers is Defensie een voorbeeld van hoe het moet als het gaat om douanezaken en veiligheid. Defensie voldoet als eerste overheidsinstantie binnen de Europese Unie volledig aan de Europese douanewetgeving. Foto: John de Jong. MRC Aardenburg en Sint Maartenskliniek slaan handen ineen Het Militair Revalidatie Centrum Aardenburg (MRC) in Doorn en de civiele Sint Maartenskliniek gaan samenwerken op het gebied van revalidatiezorg. Beide partijen verwachten zo de kwaliteit daarvan te verbeteren. Commandeur arts Elmer van den Berghaage namens MRC Aardenburg en drs. Berte de Jong namens de Sint Maartenskliniek tekenden onlangs een intentieverklaring waarin de bereidheid tot samenwerking is vastgelegd. Daarin staat het verbeteren van de kwaliteit van de zorg centraal. Beide instellingen willen dit bereiken door gezamenlijk behandelingen uit te voeren en/of door te verwijzen. Maar ook door samenwerking op het gebied van innovatie, onderzoek en ontwikkeling. Het MRC Aardenburg en de Sint Maartenskliniek willen zich door hun samenwerking versterken in deze tijd waarin verdere concentratie en specialisatie in de medisch specialistische revalidatiezorg voorop staat. Zowel nu als in de toekomst willen ze de patiënten de best mogelijke zorg blijven bieden. Begin 2012 startten twee samenwerkingsprojecten op het gebied van orthopedische revalidatie en amputatie. Dit moet leiden tot producten die onder eenzelfde label worden aangeboden. Het MRC Aardenburg en de Sint Maartenskliniek willen ook intensief samenwerken op zowel zorginhoudelijke Vereniging Ons Leger viert 100ste verjaardag De Koninklijke Nederlandse Vereniging Ons Leger (KNVOL) bestaat honderd jaar. De feestelijke viering van dit jubileum startte op 29 februari met een receptie, na afloop van de algemene ledenvergadering in de Prinses Julianakazerne in Den Haag. Ter gelegenheid van het jubileumjaar kunnen leden van de KNVOL tegen een aantrekkelijke prijs concerten van orkesten van de Koninklijke Landmacht bijwonen. De jarige zal ook op de open dagen van landmacht en marine en bij gebieden (protocollering, onderzoek, opleiding), als op het strategische, organisatorische en bedrijfsmatig vlak. Het Militair Revalidatie Centrum Aardenburg biedt medisch specialistische revalidatiezorg aan militairen en burgers. Daarbij zijn traumatologie en orthopedie met een sterke focus op arbeid belangrijke aandachtsgebieden, gezien de militaire taak van het MRC (www.mrc.nl). De Sint Maartenskliniek, gehuisvest in Nijmegen en Woerden, is als enige ziekenhuis in Nederland volledig gespecialiseerd in houding en beweging. Patiënten kunnen er terecht voor behandeling van eenvoudige tot zeer complexe orthopedische en reumatologische aandoeningen. De vestiging van de Sint Maartenskliniek in Nijmegen herbergt ook een centrum voor revalidatie na ziekte, een ongeval of hersenletsel. de Taptoe in Ahoy in Rotterdam vertegenwoordigd zijn. Verder is er een symposium op de Nederlandse Defensie Academie in Breda. De KNVOL werd op 30 maart 1912 opgericht door Nederlanders die bezorgd waren over de verwaarlozing van de krijgsmacht. Ze wilden de samenleving ervan bewust maken dat voor vrede, veiligheid en vrijheid een deugdelijk leger noodzakelijk is. Meer informatie op

11 Foto van de maand Het heeft wat mystieks. Commandant Zeestrijdkrachten viceadmiraal Matthieu Borsboom (geheel rechts) en zijn gast de Russische admiraal Vysotskiy, laten in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam hun blik gaan over een interactief logboek uit een tentoonstelling van historische navigatieinstrumenten. Daarin wordt uitgelegd hoe in vervlogen tijden op de sterren werd genavigeerd. Geheel links tolk en Ruslanddeskundige Hans Bax, met naast hem directeur van het Scheepvaartmuseum dr. Willem Bijleveld. Admiraal Vysotskiy, bevelhebber van de marine van de Russische Federatie, was onlangs in het museum als onderdeel van zijn bezoek aan de Koninklijke Marine. De foto is van korporaal Rob van Eerden van de Audiovisuele Dienst Defensie.

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Hulp aan het thuisfront Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

BMW voor leidinggevenden

BMW voor leidinggevenden BMW voor leidinggevenden Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Wat kunnen wij voor u betekenen? Bedrijfsmaatschappelijk werk ondersteunt leidinggevenden bij het voorkomen en oplossen van persoonlijke

Nadere informatie

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts 1 Algemeen Militair Verpleegkundige 2 Mini CV Sedert 1986 werkzaam als militair arts Tot 1996 bij de Kon Landmacht

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

werken bij DEFENSIE MARINE Denk je aan de Marine, dan denk je aan schepen. Logisch, want die hebben we bij de Marine in alle soorten en maten. Van mijnenjagers tot onderzeeboten. Toch is de Marine meer

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen Bezoekadres: Van Alkemadelaan 357 Postadres: MPC 58 A Postbus 90701 2509 LS Den Haag Nederland www.cdc.nl Draagvlakmeting TNS NIPO: Drs. Anneloes Klaassen Lisanne van Thiel GW: Drs. Amber Vos +31 (070)

Nadere informatie

Welkom bij MRC Aardenburg - Doorn

Welkom bij MRC Aardenburg - Doorn Welkom bij MRC Aardenburg - Doorn Inhoudsopgave Missie 4 Welkom bij MRC Aardenburg 5 Behandelvormen 5 Klinische behandeling 5 Poliklinische behandeling 5 Verloop behandeling 6 Inschrijving en opnamedag

Nadere informatie

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam

Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam Profielschets Voorzitter Raad van Toezicht Het Scheepvaartmuseum Amsterdam 1. Algemeen Het scheepvaartmuseum in Amsterdam is het belangrijkste maritieme museum van Nederland. Het is gevestigd in s Lands

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IVENT Postbus 20703 2500 ES MPC 58L (intern Defensie) Den Haag www.cdc.nl/ivent IN DIENST VAN DEFENSIE Om haar taak optimaal te kunnen uitvoeren is Defensie onder

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Conferencing Win tijd met vergaderen op afstand

Conferencing Win tijd met vergaderen op afstand Conferencing Win tijd met vergaderen op afstand Overleg met collega s op andere vestigingen, een plan presenteren aan een klant, met een partner samenwerken aan een offerte, het contract uitonderhandelen

Nadere informatie

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Opvang na uw uitzending Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2.

Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Inhoud Wat u moet weten over bloed en bloedtransfusiefout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Wat is een bloedtransfusie?... 3 3. Hoe komt het ziekenhuis aan bloed?... 4 4.

Nadere informatie

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht.

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank mw. Coorens, Dames en heren, We vieren vanavond

Nadere informatie

Nazorgonderzoek. voor militairen en thuisfront

Nazorgonderzoek. voor militairen en thuisfront Nazorgonderzoek voor militairen en thuisfront Iedere militair die langer dan 30 dagen uitgezonden is geweest, wordt uitgenodigd om deel te nemen aan het Nazorgonderzoek. De militair ontvangt zes maanden

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom.

Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom. Samenvatting toespraak 29 oktober 2015 Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom. Een speciaal woord

Nadere informatie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie Reservist bij de Koninklijke Marechaussee De leukste baan! naast je werk of studie Operationeel Centrum Mobiel toezicht veiligheid Grensbewaking Schiphol Beveiliging Koninklijk Huis Als het erop aankomt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 55 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 23 september 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per

U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per Bloedtransfusie Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl Wat

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Antwoorden op vragen van de leden De Wit en Poppe over het werken met benzeen door defensiepersoneel

Antwoorden op vragen van de leden De Wit en Poppe over het werken met benzeen door defensiepersoneel Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 3 oktober 2008 Ons kenmerk D/2008025764

Nadere informatie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE VEVA OPLEIDING Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE TIEN MEEST GES INFORMATIE VOOR OUDERS EN VERZORGERS 1 2 3 4 Is er ondanks de bezuinigingen bij Defensie een toekomst voor leerlingen Veiligheid

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

Raadsman, heeft u nog raad?

Raadsman, heeft u nog raad? Raadsman, heeft u nog raad? Het vliegtuig waarmee wij landen op het Noorse vliegveld stuitert een paar keer over de landingsbaan. Er is een sneeuwstorm buiten als we aankomen. Samen met het Tweede Mariniersbataljon

Nadere informatie

Leerstraf TACt. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze brochure? 4 > Waarom krijg

Nadere informatie

Wie zijn onze patiënten?

Wie zijn onze patiënten? In deze folder vertellen wij u graag wat meer over Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden. De Kijvelanden behandelt mensen met een psychiatrische stoornis. De rechter heeft hen tbs met bevel tot

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 24 - Cultureel erfgoed 24 Cultureel erfgoed Versie april 2012 crisistypen bedreiging van cultureel erfgoed door rampen, onlusten, bezettingen, aanslagen

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

DE VEVA OPLEIDING ZEKERHEID VOOR DE TOEKOMST

DE VEVA OPLEIDING ZEKERHEID VOOR DE TOEKOMST ZEKERHEID VOOR DE TOEKOMST Defensie biedt prima doorgroeimogelijkheden. We worden wel het opleidingsinstituut van Nederland genoemd. Besluit je na een aantal jaren Defensie te verlaten, dan heb je in de

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

Post-mbo opleiding autisme

Post-mbo opleiding autisme Post-mbo opleiding autisme mensenkennis De docent zocht aansluiting bij onze wensen en dat is erg prettig. Post-mbo opleiding autisme Wie werkt met mensen met autisme, weet dat zij een heel eigen benadering

Nadere informatie

Kanker door uitzending naar de Balkan?

Kanker door uitzending naar de Balkan? Kanker door uitzending naar de Kanker door uitzending naar de Balkan? Onderzoek naar kanker en sterfte tussen 1993 en 2008 onder militairen die zijn uitgezonden naar de Balkan Meer leukemie onder Balkan-militairen?

Nadere informatie

Dit wordt jouw jaar!

Dit wordt jouw jaar! WERKBOEK Dit wordt jouw jaar! 12 krachtige lessen in persoonlijke groei dr. Ben Tiggelaar DIT WORDT JOUW JAAR! WERKBOEK BEN TIGGELAAR 1 OVER GELUK EN SUCCES HOOFDSTUK 1-2 "Geluk is niet het doel, maar

Nadere informatie

levingscontract Informatie over samenwonen

levingscontract Informatie over samenwonen etsamen levingscontract Informatie over samenwonen Formaat Notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing en optimale service zijn de kernwoorden

Nadere informatie

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015.

Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Toespraak van Tineke Netelenbos, voorzitter van de KVNR, bij de herdenkingsplechtigheid in Egmond aan Zee op 4 mei 2015. Dames en heren, Wij gedenken met elkaar in ons land dat het 70 jaar geleden is dat

Nadere informatie

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda

Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda Programma Expertmeeting 13 november 2015 Faculteit Militaire Wetenschappen NLDA Breda 09.30 uur Ontvangst met koffie/thee 10.00-10.30 uur Woord van welkom door prof. dr. Rudolph decaan FMW NLDA Opening

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Individueel Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt Individueel volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze

Nadere informatie

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Mevrouw van de Berg intramurale zorg bewoner Heidehiem Kim de Jong EVV-er Anna de Vries - medewerker verzorging intramurale zorg en thuiszorg

Nadere informatie

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak Willem Braak Maandag 15 oktober start Opleidingscentrum Granbeeuw met een fundraiser voor een nieuw initiatief: Vrienden van Opleidingscentrum Granbeeuw. Het bedrijfsleven zal benaderd en aangemoedigd

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket Bedrijf BTL Plastics Sector Productie Producten en diensten Kunststofonderdelen voor industriële voertuigen en machines Website www.btlplastics.com

Nadere informatie

Verandering: Een kans of bedreiging? Laat je het los, of neem je de leiding?

Verandering: Een kans of bedreiging? Laat je het los, of neem je de leiding? Verandering: Een kans of bedreiging? Laat je het los, of neem je de leiding? Mijn ouders werken al mijn hele leven lang op het gemeentehuis. Aan de keukentafel hoorde ik vaak hun gesprekken over reorganisaties,

Nadere informatie

Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v.

Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v. Mogen wij ons voorstellen? EQUA b.v. De naam achter 30 jaar ICT specialisme EQUA gelooft in kennis, focus en specialisme. Wij groeien door beter te worden. Sinds onze oprichting in 1984 doen wij daarom

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

Concluderend is deze module gericht op trainers/coaches die in reguliere groepen werken met enkele sporters met een autistisch spectrum stoornis.

Concluderend is deze module gericht op trainers/coaches die in reguliere groepen werken met enkele sporters met een autistisch spectrum stoornis. Pilot Generiek leertraject Autisme in de Sport In opdracht van NOC*NSF en het Nationaal Kenniscentrum Gehandicaptensport (NKG) heeft de Academie voor Sportkader (ASK) in samenwerking met: de Nederlandse

Nadere informatie

Rapport. Datum: 28 september 2006 Rapportnummer: 2006/337

Rapport. Datum: 28 september 2006 Rapportnummer: 2006/337 Rapport Datum: 28 september 2006 Rapportnummer: 2006/337 2 Klacht Verzoekster klaagt over de wijze waarop het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen Utrecht is omgegaan met de op 9 december 2004

Nadere informatie

Groot in kleinschalig werken

Groot in kleinschalig werken Groot in kleinschalig werken Groter worden omdat je kleinschalig wilt werken. Deze schijnbare tegenstelling ligt aan de basis van de fusie van KVV en NZR. Bestuurders Ids Thepass en Marc Scholten blikken

Nadere informatie

Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding

Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding Aanmelding Als je belangstelling hebt om buddy te worden kun je je vrijblijvend aanmelden via onze website. We sturen je dan een contactformulier

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

JEUGDBESCHERMING NOORD. Voogdij

JEUGDBESCHERMING NOORD. Voogdij JEUGDBESCHERMING NOORD Voogdij Als je ouders niet meer voor jou kunnen beslissen... Informatie voor jongeren Voogdij Als ouders kinderen krijgen, verwachten ze dat ze hun kinderen zelf gaan opvoeden. Totdat

Nadere informatie

Police Advisory Group (PAG) op pad

Police Advisory Group (PAG) op pad Maandag 07 januari 2013 Door onrust in een deel van ons werkgebied waren we het afgelopen weekend beperkt in de mogelijkheden om naar buiten te gaan (of het kamp te verlaten). Vandaag staat een bezoek

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet

Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet Wat je moet weten vóór je de meereffect GTD-training doet Binnenkort ga je meedoen aan de ééndaagse meereffect GTD-training. Je bent van harte welkom. Maar één dag is niet zoveel en we willen die dag graag

Nadere informatie

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren

Leerstraf Tools4U. Informatie voor jongeren Leerstraf Tools4U Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf Tools4U volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze brochure? 4 > Waarom

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS

MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS MOTIVATIE-ONDEZOEK MEDEWERKERS Instructie voor het invullen van de vragenlijst: Deze vragenlijst bestaat uit vijf modules: Module 1: De samenwerking tussen medewerkers en collega s binnen het eigen team

Nadere informatie

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012

Bewustwording Identiteitsfraude. (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant. 10 oktober 2012 Bewustwording Identiteitsfraude (ID-fraude) Regiocongres NVVB Afdeling Limburg & Brabant 10 oktober 2012 Brigade Limburg Zuid Team Identiteitsfraude Bart van der Pluijm/Joep Stuart Wie zijn wij? Elnt Bart

Nadere informatie

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is.

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, op 7 september 2007 te Roermond ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale herdenking van de militairen van het Koninkrijk der Nederlanden die

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Nieuwe werken in gemeenten. Hype of blijvertje. Tekst: Karlien Haak / Fotografie: Kees Winkelman

Nieuwe werken in gemeenten. Hype of blijvertje. Tekst: Karlien Haak / Fotografie: Kees Winkelman Nieuwe werken in gemeenten Hype of blijvertje Tekst: Karlien Haak / Fotografie: Kees Winkelman Het Nieuwe Werken blijft in 2013 populair in gemeenten. Het is voor veel van hen een antwoord op de vraag

Nadere informatie

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor

Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord. Nieuwe leidinggevenden bij SDW stellen zich voor SDWNIEUWS Informatie voor cliënten, ouders en cliëntvertegenwoordigers oktober 2010 BELANGRIJKE Informatie voor jou, lees dit blad goed! Directeur/bestuurder Peter Meijs aan het woord > Lees verder op

Nadere informatie

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht

Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Postacademische Opleiding Militair Juridische Dienst Krijgsmacht Nederlandse Defensie Academie Inleiding Sinds 2007 verzorgt de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) de Postacademische Opleiding Militair

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Horeca en Facilitaire dienstverlening

Horeca en Facilitaire dienstverlening 06 Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 2012-2013 en Facilitaire dienstverlening www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum

Nadere informatie

Horeca en Facilitaire dienstverlening

Horeca en Facilitaire dienstverlening Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 06 2014-2015 Horeca en Facilitaire dienstverlening www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum

Nadere informatie

Behandeling na hersenletsel

Behandeling na hersenletsel Behandeling na hersenletsel Groepsbehandeling op de Cognitieve Behandelunit (CBU) Sterk in beweging Inhoud Inleiding 3 Wat is het doel van deze behandeling? 3 Wat zijn cognitieve functies? 3 Voor wie is

Nadere informatie

Correctie van de stand van de rug

Correctie van de stand van de rug Meer informatie of vragen Voor vragen of meer informatie kunt u contact opnemen met de orthopedieconsulenten: telefoonnummer (024) 365 96 60 of per e-mail orthopaedie.consulenten@maartenskliniek.nl Colofon

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Voorkomen, verzekeren en werken aan uw terugkeer. Wat kan Generali voor u betekenen?

Voorkomen, verzekeren en werken aan uw terugkeer. Wat kan Generali voor u betekenen? Voorkomen, verzekeren en werken aan uw terugkeer Wat kan Generali voor u betekenen? I n h o u ds o p g av e Arbeidsgeschikt of arbeidsongeschikt? 3 2 Hoe voorkomt u arbeidsongeschiktheid? 4 U raakt toch

Nadere informatie

Bij U-Boss word ik altijd warm ontvangen en doen ze echt hun best voor je. Pieter de Haan Uitzendkracht

Bij U-Boss word ik altijd warm ontvangen en doen ze echt hun best voor je. Pieter de Haan Uitzendkracht mijn hart ligt bij een kleinschalige organisatie met een hoogwaardige dienstverlening. Waar mensen hun klanten kennen en waar ze hart voor de zaak hebben Ed Bos Directeur U-Boss Uitzendbureau is de kleinschalige

Nadere informatie

Verdere vragen of opmerkingen kunnen gericht worden aan de administratie of onder magister@heemlanden.nl. Print hier een afdrukbaar PDF exemplaar>>>

Verdere vragen of opmerkingen kunnen gericht worden aan de administratie of onder magister@heemlanden.nl. Print hier een afdrukbaar PDF exemplaar>>> Handleiding Magister lokaal Docent/Mentor LvLwooiV1.013 Gefeliciteerd met de aanschaf van uw nieuwe Magister versie. Vele gelukkige gebruikers zijn u al voor gegaan. Maar waarom nu eigenlijk alweer iets

Nadere informatie

Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde. www.nwz.nl

Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde. www.nwz.nl Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde www.nwz.nl Inhoud Wat kunt u verwachten op de dagbehandeling interne geneeskunde? 3 Uw afspraak 4 Uw voorbereiding 4 Dag van het onderzoek of de behandeling

Nadere informatie

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen Delier Informatie voor familie en betrokkenen Inleiding Op onze verpleegafdeling is een familielid, vriend(in) of kennis van u opgenomen. Tijdens uw bezoek aan de patiënt heeft u waarschijnlijk gemerkt

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

j o r r i t s m a b o u w. n l

j o r r i t s m a b o u w. n l jorritsmabouw.nl Sinds 1880 de bouw meester Jorritsma Bouw is al vijf generaties een modern, vooruitstrevend familiebedrijf. De historie van ons bedrijf gaat terug tot 1880, toen Johannes Jorritsma zijn

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn

Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn Korte interactieve lezing over een boeiend onderwerp. Lekker Luisteren! Locatie: Het Kook College Wijchen, Nieuwe weg 303(Woondrôme Wijchen) Datum: Dinsdag 30 augustus

Nadere informatie

Gedragscode WOON WOON OP MAAT

Gedragscode WOON WOON OP MAAT Gedragscode WOON OP MAAT 1 Onze missie ONZE MISSIE Wonen is een primaire levensbehoefte. Huurders en bewoners willen een woning kunnen kiezen die past bij hun eigen behoefte. Onze strategie is gericht

Nadere informatie