Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse"

Transcriptie

1 el&w Berichten Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse Lieve De Lathouwer Gunter Bombaerts Mei 2008 expertisecentrum Leeftijd en Werk Departement Werk en Sociale Economie Koning Albert II-laan 35, bus 20, 1030 Brussel Tel Fax expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

2 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 2 TER INLEIDING NERGENS ANDERS IN DE EU15 WERKEN ER ZO WEINIG 55PLUSSERS DAN BIJ ONS NERGENS ANDERS IS DE LEEFTIJDSVERDELING VAN DE ARBEIDSPARTICIPATIE ZO SCHEEF DAN BIJ ONS LAGE INSTROOM, HOGE UITSTROOM EN BEPERKTE DOORSTROOM ZORGEN VOOR WEINIG 50PLUSSERS AAN HET WERK LAGE INSTROOM: 50PLUSSERS NIET GEGEERD BIJ AANWERVINGEN EEN HOGE UITSTROOM VAN 50+ UIT DE ARBEIDSMARKT: VERVROEGDE UITTREDE NOG STEEDS DIEP VERANKERD IN ONZE CULTUUR DOORSTROOM VAN 50+ OP DE ARBEIDSMARKT DOOR EEN BLIJVENDE INZETBAARHEID DE DEMOGRAFIE ZET EEN REM OP DE WERKZAAMHEIDSGRAAD BIJLAGEN BIJLAGE 1: EVOLUTIE VAN DE WERKZAAMHEIDSGRAAD BIJLAGE 2: EVOLUTIE VOLUME IN UITTREDESTELSELS, VLAANDEREN BIJLAGE 3: SIMULATIES VAN DE EVOLUTIE VAN DE GROEP OUDERE VRIJGESTELDE WERKLOZEN BIJLAGE 4: EVOLUTIE AANTAL WERKENDEN NAAR LEEFTIJD expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

3 Copyright (2008) expertisecentrum Leeftijd en Werk, Departement Werk en Sociale Economie Koning Albert II-laan 35, bus 20, 1030 Brussel, Tel Fax , Niets aan deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt doormiddel van druk, fotokopie, microfilm of andere wijze zonder voorafgaandelijke toestemming van de uitgever. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

4 Ter inleiding Dit is het eerste el&w bericht van het expertisecentrum Leeftijd en Werk. Via deze berichten zal het el&w analyses verspreiden. Dit kadert in onze opdracht van kennisbevordering, één van de drie opdrachten naast praktijkstimulering en beleidsontwikkeling. In dit el&w bericht wordt een omgevingsanalyse van de positie van 50plussers op de arbeidsmarkt gepresenteerd. Het betreft het eerste deel van een Analyse 50+, die het expertisecentrum heeft uitgevoerd in de periode januari-maart Met betrekking tot de cijferreeksen werd samengewerkt met het team Monitoring en Ondersteuning van het Departement Werk en Sociale Economie en met het Steunpunt Werk en Sociale Economie. De voorliggende bijdrage gaat niet in op beleidsmaatregelen en beleidsevaluatie. De beleidsanalyse zal in volgende el&w berichten worden gepresenteerd. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

5 1 Nergens anders in de EU15 werken er zo weinig 55plussers dan bij ons Een prioritaire doelstelling van het Vlaamse beleid is de verhoging van de werkzaamheidsgraad van 50+, in overeenstemming met de Europose Stockholm doelstelling. Tegen 2010 dienen 50% van de jarigen aan het werk te zijn (voor de EU 25 als geheel). Om deze doelstelling te halen heeft Vlaanderen nog een lange weg af te leggen. In vergelijking met andere landen situeert Vlaanderen bij 55plussers zich helemaal achteraan in het Europese peloton van de 15 lidstaten (fig 1). Nergens anders in de EU15 werken er zo weinig 55+ als bij ons. Slechts 31,4% van de jarigen heeft een baan tegenover 45,3 % in de EU 15. De Scandinavische landen, Zweden en Denemarken, staan met 60% of méér 55plussers aan het werk aan de kop van het peloton. Ook de UK kent een hoge werkzaamheidsgraad van 55+ (57,4%). Van onze drie buurlanden scoren Duitsland en Nederland boven het EU15 gemiddelde. Figuur 1: Werkzaamheidsgraad jarigen, EU 15, België en drie gewesten internationaal vergeleken, ,6 werkzaamheidsgraad jarigen ,7 57,4 54,5 50, ,4 47,7 45,3 44,1 42,3 37,6 36,9 35,5 33,2 32, ,9 31, Vlaanderen Wallonië België Italië Luxemburg Oostenrijk Brussel Frankrijk Griekenland Spanje EU 15 Nederland Duitsland Ierland Portugal Finland UK Denemarken Zweden Bron: Europese Commissie, Employment in Europe, Key Employment Indicators (bewerking el&w) Niettegenstaande dat Vlaanderen voor de meeste leeftijdgroepen betere arbeidsmarktprestaties neerzet dan Wallonië, doen we het bij de 55-plussers niet beter dan Wallonië en duidelijk minder goed dan Brussel. Voor de 45-plussers presteert het Vlaamse Gewest het beste van de drie gewesten. Voor 50plussers scoort Vlaanderen op eenzelfde niveau dan Brussel en beter dan Wallonië. Het Vlaamse Gewest kon de afgelopen jaren het verschil met Europa licht verkleinen wat de 45- en 50-plussers betreft (fig 2 en 3), maar niet voor 55-plussers (fig 4). Met een werkzaamheidsgraad van 31,4 % blijft een verschil van niet minder dan 14 procentpunt expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

6 bestaan. Het bereiken van de Europese 50%-doelstelling bij 55plussers tegen 2010 lijkt dan ook onbereikbaar voor Vlaanderen. Figuur 2: Werkzaamheidsgraad 45+ in België, de regio's en de EU, Werkzaam heidsgraad ,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 45,0% 40,0% Vlaams Gew est BHG Waals Gew est België EU-15 EU Figuur 3: Werkzaamheidsgraad 50+ in België, de regio's en de EU, Werkzaamheidsgraad ,0% 55,0% 50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% Vlaams Gew est BHG Waals Gew est België EU-15 EU Figuur 4: Werkzaamheidsgraad 55+ in België, de regio's en de EU, Werkzaam heidsgraad ,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% Vlaams Gew est BHG Waals Gew est België EU-15 EU bron: EAK (bewerking Departement WSE) Voorgaande grafieken leren dat de werkzaamheidsgraad van oudere werknemers substantieel is gestegen, wat mede te danken is aan de toename in arbeidsparticipatie van oudere vrouwen. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

7 De feminisatie van de Vlaamse arbeidsmarkt is pas laat- in de jaren zeventig- op kruissnelheid gekomen. De huidige generatie 50plussers tellen nog veel huisvrouwen, die nooit een beroepsloopbaan gehad hebben. Naarmate het kostwinnersmodel als samenlevingsvorm verdwijnt en de actieve vrouwelijke cohorten ouder worden, neemt de werkzaamheidsgraad van ouderen verder toe. De werkzaamheidsgraad bij 50+ stagneerde in 2006 rond 46%, maar in 2007 stijgt de werkzaamheidsgraad bij 50+ opnieuw zeer gevoelig tot 49 % in het derde kwartaal van 2007 (bijlage 1). De stijging geldt ook voor de 55plussers, wat eens te meer relevant is omdat de lage werkzaamheidsgraad zich het scherpst stelt en omdat deze groep de EU-benchmark is. Figuur 5: Trendniveau werkzaamheidsgraad naar leeftijd, Vlaams gewest, 1 ste kwartaal de kwartaal ,8 33,9 31,4 Bron: FOD Economie Algemene Directie Statistiek EAK, Eurostat, LFS (bewerking Steunpunt WSE/Departement WSE) Uit de bovenstaande figuur en uit tabel in bijlage 1 blijkt dat in 2004 en 2005 de groei van de werkzaamheid dubbel zo sterk was bij 55-plussers dan gemiddeld (in ,9 ppt. tegenover 1,4 ppt. gemiddeld, in ,2 ppt. tegenover +0,6 ppt. gemiddeld), maar dat deze groei in 2006 min of meer was stilgevallen (resp. +0,7 en +0,1 ppt). Op basis van de eerste 3 kwartalen van 2007 blijkt echter een forse herneming van de groei van de werkzaamheid bij 55-plussers: +2,6 tegenover +1,1 gemiddeld. De werkzaamheid bij 55- plussers is in 2007 dus opnieuw meer dan dubbel zo sterk gegroeid dan gemiddeld, wat een belangrijk en hoopgevend signaal is voor de toekomst. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

8 2 Nergens anders is de leeftijdsverdeling van de arbeidsparticipatie zo scheef dan bij ons In geen enkel ander land is de arbeidsmarktparticipatie over leeftijdsgroepen zo scheef verdeeld als in België en zijn gewesten (tabel 2). Bij de middenste leeftijdsgroepen participeren zeer veel mensen aan betaalde arbeid, terwijl jongeren en ouderen zeer weinig werken. Dit leeftijdsgebonden arbeidspatroon wordt de 'samengedrukte loopbaan' genoemd. Tabel 1: Werkzaamheidsgraad naar leeftijd, België en drie gewesten internationaal vergeleken, Zweden 69,6 84,7 40,3 73,1 63,9 82,7 39,9 71,7 Denemarken 60,7 86,1 64,6 77,4 54,5 83,9 65,5 76,0 UK 57,4 81,1 53,2 71,5 49,6 79,9 56,6 71,0 Finland 54,5 82,4 42,1 69,3 39,0 80, ,4 Portugal 50,1 81,3 35,8 67,9 50,1 80,6 42,6 67,4 Ierland 50 78,4 53,1 68,6 43,7 73,4 49,1 63,3 Duitsland 48,4 78,8 43,3 67,2 37,8 78,7 47,2 65,2 Nederland 47,7 84,2 66,2 74,3 36,4 81,1 64,5 71,7 Spanje 44,1 75,8 39,5 64, ,2 30,5 53,8 Griekenland 42,3 75,3 24,2 61,0 39,3 69,9 27,2 55,9 Frankrijk 37,6 80,2 29,3 63,0 28,2 77,7 27,1 60,9 Brussel 36,9 65,9 20,7 53,4 30,3 67,9 19,1 53,4 Oostenrijk 35,5 83, ,2 29,7 81,9 54,1 68,6 Luxemburg 33, ,3 63,6 26,4 76,9 31,8 61,7 Italië 32,5 73,3 25,5 58,4 27,6 67,0 25,7 52,7 België 32 78,4 27,6 61,0 24,6 76,2 28,2 59,3 Wallonië 31,9 73,1 22,2 56,1 23,7 70,4 21,6 54,2 Vlaanderen 31,4 83,5 32,0 65,0 23,7 79,7 32,9 62,1 EU 15 45,3 78,7 40,1 66,0 37,1 75,7 39,6 62,5 Bron: Europese Commissie, Employment in Europe (bewerking el&w) expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

9 3. Lage instroom, hoge uitstroom en beperkte doorstroom zorgen voor weinig 50plussers aan het werk Om een beter zicht te krijgen op de werkzaamheidsgraad van 50+ hanteren we volgend analyse schema van het Steunpunt WSE (Fig 6). Dit schema is bruikbaar als beschrijvend analysekader, het is geen verklarend analysekader. In het schema worden de onderliggende dynamieken achter de werkzaamheidsgraad zichtbaar gemaakt. De werkzaamheidsgraad wordt bepaald door factoren van instroom, uitstroom en doorstroom. De werkzaamheidsgraad van oudere werknemers kan verhoogd worden door méér 50+ aan te werven (instroom stimuleren) en door de vervroegde uittrede van 50+ af te remmen (uitstroom beperken). De instroom en uitstroom worden mede bepaald door factoren zoals investering in menselijk kapitaal (opleidingen en loopbaanontwikkeling), en arbeidsmobiliteit. In Deel II gaan we wel in op de eigenlijke determinanten, in de literatuur ook wel push en pullfactoren genoemd, die instroom, uitstroom en doorstroom en bijgevolg ook de werkzaamheidsgraad verklaren. Figuur 6: Beschrijvend analysekader: Dynamieken achter de werkzaamheidsgraad 50+ INSTROOM in aanwervingen (+) RESULTAAT in uitzendarbeid (+) NWWZ instroom in werk (+) starters als zelfstandige (+) F A C T O R E N DOORSTROOM 5. Jobmobiliteitsgraad jaar (+) in opleidingen (+) in loopbaandienstverlening (+) UITSTROOM 8. Gemiddelde uittredeleeftijd/gemiddelde loopbaanduur (+) 977. Geplande/gewenste uittredeleeftijd in NWWZ (-) in uittredestatuten (-) in (gedeeltelijke)onderbrekingen (-) WERKZAAMHEIDSGRAAD 50+ Bron: Steunpunt WSE Een factor die een positief effect op de werkzaamheidsgraad wordt met een + aangeduid; een factor met een negatief effect met een Lage instroom: 50plussers niet gegeerd bij aanwervingen - Het aandeel ouderen in nieuwe aanwervingen- Het aandeel van oudere werknemers in het aantal nieuwe aanwervingen blijft zeer beperkt: slechts 5,5% betreft een 50plusser (fig 7a). Het aantal aanwervingen daalt sterk met de leeftijd: terwijl het aandeel jarigen in de nieuwe aanwervingen 6,9% is, daalt dit tot slechts 1,9% bij 55plussers. Het aandeel ouderen in nieuwe aanwervingen is de afgelopen jaren ( ) in positieve zin, doch maar zwak toegenomen: van 4,4% naar 5,5%. Het expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

10 gering aantal aanwervingen bij oudere werknemers is het resultaat van een samenspel van diverse factoren: de hoge loonkost ten gevolg van anciënniteitsverloning; allerhande werknemersrechten eens boven de 50 jaar (tijdskrediet, brugpensioen,outplacement, ); stereotyperingen; etc Figuur 7: Het aandeel oudere werknemers in nieuwe aanwervingen, Vlaanderen, ,00% 6,00% aandeel oudere leeftijdscategorieën in aanwervingen 7,00% 6,00% 5,00% 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% 0,00% ,00% 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% 0,00% aandeel 50+ in aanwervingen Alle Bron: FOD Economie-ADSEI-EAK (bewerking Steunpunt WSE) - Uitzendarbeid als herintredekanaal- Een andere indicator, die de wervingsbereidheid van werkgevers peilt is het aandeel van ouderen in uitzendarbeid. Het aandeel 46plussers in het totaal aantal uitzendkrachten is gestegen van 7,5% in 2003 naar 9,5% in 2006 in België (fig 8). Uitzendarbeid laat werkgevers toe om positieve ervaringen met ouderen op te doen. Voor werknemers betekent uitzendwerk dikwijls een springplank naar duurzamere tewerkstelling. Ondanks de stijging ligt het aandeel ouderen in uitzendarbeid nog aanzienlijk beneden het aandeel ouderen in de totale aanwervingen (zie supra), waardoor we kunnen besluiten dat ouderen vooralsnog niet makkelijker hun weg vinden naar uitzendarbeid dan naar reguliere intredekanalen. Ook blijft het onduidelijk wat de doorstroom is van uitzend naar duurzamere tewerkstelling. Figuur 8: Het aandeel van 46-plussers in het aantal uitzendkrachten, Vlaanderen, ,00% aandeel 46plussers in totaal aantal uitzendkrachten 9,00% 8,00% 7,00% 6,00% 5,00% 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% 0,00% Bron: Federgon (bewerking Steunpunt WSE) expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

11 - Starten met een zelfstandige activiteit- Ook het starten met een eigen zelfstandige activiteit kan de werkzaamheid van ouderen opdrijven. Het aandeel starters in de totale bevolking is zeer beperkt in Vlaanderen. Niettemin zit het ondernemerschap in de lift met een stijging van 44% ten opzichte van 2002 (tabel 3). Het aantal starters is vooral geconcentreerd bij jongere leeftijdgroepen. Ook het aantal starters bij 50plussers is sterk gestegen, maar het blijft met in 2006 toch nog zeer beperkt. Zelfstandige arbeid bij 50plussers is dus niet meteen het kanaal om de werkzaamheidgraad van ouderen op te krikken. Tabel 2: Aandeel starters in een zelfstandige activiteit (1), Vlaamse gewest Starters bij Aantal - In % van de populatie Starters bij jarigen - Aantal - In % van de populatie Totaal - Aantal - In % van de populatie , , , , , , , , , , ,75 0,84 0,90 1,00 1,06 Bron: RSVZ, FOD Economie ADSEI (bewerking Steunpunt WSE) (1) een starter is iemand die in loop van het jaar een zelfstandige activiteit heeft opgestart. Het kan gaan om hoofdactiviteit of nevenactiviteit Overschakelingen tussen zelfstandige activiteiten (tussen hoofdberoep/bijberoep/helper/actief na pensioen) worden niet meegeteld. Dit leidt tot een onderschatting omdat heel wat zelfstandigen starten in bijberoep om later door te groeien naar hoofdberoep. -Herintredekans van werkzoekenden- Een derde indicator, die iets vertelt over de wedertewerkstelling van ouderen is de uitstroom van oudere werkzoekenden uit de werkloosheid. Figuur 9: Uitstroom uit de werkloosheid naar werk (exclusief interim), Vlaanderen, janauri 2007 t.e.m. september 2007 Uitstroom uit de werkloosheid naar werk (exclusief interim), t.e.m % 10% 8% 6% 4% 2% 0% Allochtonen Ouderen Arbeidsgehandicapten Kortgeschoolden Langdurig werkzoekend Vrouwen Uitstroom kansengroep Totale uitstroom Bron: VDAB (bewerking Departement WSE) expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

12 De uitstroomcijfers geven aan hoeveel % werkzoekenden op maandbasis uitstromen naar werk (exclusief interim en zelfstandige arbeid). In 2007 bleek alvast dat ouderen (samen met arbeidsgehandicapten) veel minder snel uitstroomden uit de werkloosheid dan allochtonen en kortgeschoolden. 50plussers hebben gemiddeld een uitstroomkans van om en bij de 5% in vergelijking met 12% voor de totale werklozenpopulatie. Een belangrijke vaststelling is en blijft dat alle 'kansengroepen' minder snel uitstromen uit de werkloosheid dan gemiddeld. De uitstroomkansen van 50+ blijven over de tijd bovendien relatief stabiel op een laag niveau, terwijl de globale uitstroompercentages meer reageren op conjuncturele bewegingen. Figuur 10: Evolutie uitstroom uit de werkloosheid naar werk (exclusief interim), Vlaanderen, januari 2007 t.e.m. september 2007 Evolutie van de uitstroompercentages exclusief interim naar kansengroep, % 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 1/01/2005 1/03/2005 1/05/2005 1/07/2005 1/09/2005 1/11/2005 1/01/2006 1/03/2006 1/05/2006 1/07/2006 1/09/2006 1/11/2006 1/01/2007 1/03/2007 1/05/2007 1/07/2007 1/09/2007 1/11/2007 globale uitstroom naar w erk 50+ allochtonen pmah kortgeschoolden (1) uitstroom uit de werkloosheid naar werk: berekend a.h.v. laatste dag van de maand (dit is de standaardmeting zoals bepaald in de VDAB beheersovereenkomst); van de 100 werkzoekenden in het begin van de maand (stock maand x-1) stromen er op het einde van de maand X% (gemiddeld voor 2007) uit de werkloosheid uit naar werk. Bron: VDAB (bewerking Departement WSE) Er blijkt een sterke discrepantie tussen de vraag naar en het aanbod van oudere werknemers. Het aantal oudere werkzoekenden is immers aanzienlijk sterker geëvolueerd, mede als gevolg expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

13 van een verstrenging inzake beschikbaarheid in het stelsel van de vrijgestelde ouderen, dan het aantal aanwervingen zoals blijkt uit tabel 3. Tabel 3: Evolutie aantal NWWZ 50+ en aantal aanwervingen 50+, Vlaanderen (index 2003 = 100) evolutie aantal in dienst getreden jarigen aantal jarige NWWZ aantal in dienst getreden jarigen aantal jarige NWWZ bron: VDAB en FOD Economie ADSEI (bewerking Steunpunt WSE) Deze discrepantie tussen vraag en aanbod blijkt ook uit de plaatsingscijfers van werkzoekende 50plussers (tabel 4). Het aandeel van vacatures dat 50plussers bereikt via verwijzingen door de VDAB gemeld is sterk gegroeid van 5,1% naar 10,9%. Maar het aantal plaatsingen blijft sterk achter. Terwijl 50plussers 15% uitmaken van de cumulatieve werkloosheid heeft slechts 5,7% van het aantal plaatsingen betrekking op een 50plusser. Kortom: het aandeel van 50plussers in de verwijzingen, maar vooral in de plaatsingen, blijft lager dan hun aandeel in de werkloosheid (respectievelijk 11% en 6% t.o.v. 15%). De kans dat een 50plusser geplaatst wordt is drie maal kleiner dan voor een werkzoekende jonger dan 50 jaar. De kloof tussen 50plussers en 50 minners is bovendien toegenomen. Terwijl de plaatsingskans van werkzoekenden jonger dan 50 jaar is toegenomen met +2,2 procentpunt (tussen 2005 en 2007) stijgt die van 50plussers slechts met 1 procentpunt. Tabel 4: Verwijzingen en plaatsingen door de VDAB, voor 50+ en -50 NWWZ, Vlaanderen <50 jaar aantal +50 jaar aantal Totaal aantal <50 % aandeel +50 % aandeel Totaal % aandeel Verwijzings/ Plaatsings kans <50 jaar (4) Verwijzings/ plaatsings kans +50 jaar (4) Verwijzings/ plaatsings kans allen (4) Verwijzingen (1) Plaatsingen ( 2) NWWZ (3) ,9% 93,2% 89,1% 96,3% 95,4% 94,3% 89,0% 87,2% 84,8% 5,1% 6,8% 10,9% 3,7% 4,6% 5,7% 11,0% 12,8% 15,2% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 62,8% 77,2% 113% 10,3% 10,8% 12,5% 27,2% 37,5% 77,5% 3,2% 3,5% 4,2% 58,9% 72,0% 108% 9,5% 9,9% 11,2% Bron: VDAB (bewerking el&w op basis van Monitoringsindicatoren Beheersovereenkomst) (1)verwijzingen: alle vacatures inclusief tewerkstellingsmaatregelen en uitzendarbeid; dezelfde werkzoekende kan meerdere verwijzingen ontvangen hebben (2) enkel met gekend klantennummer (AMI), VDAB kent niet steeds klantennummer bij plaatsing (3) cumulatief aantal NWWZ: aantal WZ dat gedurende één jaar minstens één dag was ingeschreven als werkzoekende bij de VDAB; (4) het aantal verwijzingen of plaatsingen vergeleken met het (cumulatief)aantal NWWZ expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

14 3.2. Een hoge uitstroom van 50+ uit de arbeidsmarkt: Vervroegde uittrede nog steeds diep verankerd in onze cultuur -De feitelijke uittredeleeftijd ligt ver onder de pensioenleeftijd- De gemiddelde uittrede leeftijd lag in 2006 zowel in Vlaanderen (58,4 jaar) als in België (58,4 jaar) ver onder de wettelijke pensioenleeftijd en onder het Europese gemiddelde (61,2 jaar) (tabel 5) Het gaat hier om het effectieve vertrek uit de arbeidsmarkt, ook via allerhande vervroegde uittredestelsels. De effectieve gemiddelde uittredeleeftijd is één van de indicatoren die opgenomen wordt door Europa in het Nationaal Hervormingsprogramma. Deze indicator maakt soms rare sprongen, mede als gevolg van conjunctuurwisselingen en wijzigende samenstelling van de opeenvolgende uittredecohorten (Steunpunt WSE, 2008) Tussen 2001 en 2005 steeg in Vlaanderen de gemiddelde uittrede leeftijd van 56,8 naar 59,1 jaar. In België steeg in 2005 de uittredeleeftijd voor het eerst boven de 60 jaar. Tussen 2005 en 2006 blijkt de gemiddelde uittredeleeftijd in Vlaanderen en België weer te dalen tot 58,4 jaar. Het Europese gemiddelde blijft (licht) stijgen, waardoor de afstand tussen België en EU27 weer groter wordt. De betrouwbaarheid van deze indicator wordt ter discussie gesteld. Zo is een stijging van de effectieve pensioenleeftijd in België tussen 2004 en 2005 met ruim een jaar in één enkel kalenderjaar wel heel veel, alsook de daling tussen 2005 en 2006 met bijna 2 jaar. Als algemene trend kan wel geconcludeerd worden dat Vlaanderen en België achterop blijven bij de EU27 en dat er eerder achterstand wordt opgebouwd in plaats van afgebouwd. In elk geval lijken we ver af van de EU doelstelling om de effectieve uittredeleeftijd met vijf jaar te verhogen tegen 2010 (Barcelona, 2002). Tabel 5: Gemiddelde uittredeleeftijd (1), Vlaanderen, België en EU27, Vlaanderen België EU ,0 58, ,8 56,7 59, ,2 58,5 60, ,9 58,7 61, ,3 59,4 60, ,1 60,6 61, ,4 58,4 61,2 Bron: EUROSTAT (Nationaal Hervormingsprogramma- Lissabon strategie) (1)obv de LFS, gemeten als de gewogen kans om uit de beroepsbevolking te treden gemeten aan hand van verschil in activiteitsgraag tussen twee opeenvolgende jaren van dezelfde leeftijdscohorte - De gemiddelde loopbaanduur voor uittreders ligt relatief hoog- Interessanter zijn gegevens over de gemiddelde loopbaanduur bij uittrede. Voor de bijdrage aan de economie en het financiële draagvlak van de sociale zekerheid is het immers relevant hoe lang mensen hebben gewerkt over hun ganse loopbaan. Iemand die vroeg is ingetreden op de arbeidsmarkt en uittreedt voor de wettelijke pensioenleeftijd kan langer bijgedragen hebben tot de economie dan iemand die later uittreedt maar ook laat is ingestroomd. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

15 Gemiddelde loopbaanduur gegevens voor alle uittreders zijn momenteel niet beschikbaar. Wel heeft de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (FOD Economie) recent een bevraging gedaan voor het tweede kwartaal van 2006 over de overgang van werk naar pensionering. Het onderzoek geeft informatie over de geplande uitstapleeftijd en effectieve pensioenleeftijd bij personen tussen jarigen en de gemiddelde loopbaanduur bij uittrede Maar het gaat hierbij uitsluitend over ouderdomspensioenen; uittreders via brugpensioenen, werkloosheidsuitkeringen, ziv-uitkeringen of terbeschikkingsstelling worden in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten. De huidige gepensioneerden zijn op 60,7 jaar op pensioen gegaan en hadden op die leeftijd een loopbaan van 38 jaar achter de rug (tabel 6). Mannen hebben een hogere effectieve pensioenleeftijd en hebben een langere loopbaan dan vrouwen wanneer ze met pensioen gaan nl. 39,9 jaar tegenover 35,6 jaar bij vrouwen. Vlamingen hebben met 39,1 jaar loopbaan een langere gemiddelde loopbaanduur dan Walen, die slechts 36,9 jaar hebben gewerkt voor hun pensioen. Hooggeschoolden hebben een significante kortere gemiddelde loopbaanduur dan laaggeschoolden. Deze gegevens zijn bijzonder relevant in het licht van toekomstige uittredepatronen. Hooggeschoolden en vrouwen -precies die groepen met een relatief lage loopbaanduur, zullen in de toekomst verder toenemen in de groep uittreders. Vandaag zien we dit reeds bij de brugpensioenen, die in aantal stijgen voornamelijk onder invloed van vrouwen. Er dient nog wel een kanttekening te worden gemaakt bij de relatie tussen loopbaanduur, scholingsniveau en financieel draagvlak van de sociale zekerheid. Hooggeschoolden dragen minder lang bij tot de sociale zekerheid dan laaggeschoolden, wat een vraag naar rechtvaardigheid oproept. Bovendien hebben hooggeschoolden meestal aantrekkelijkere arbeidsomstandigheden dan laaggeschoolden, waardoor ze in principe hun job langer kunnen volhouden. Anderzijds is het niet zo omdat hooggeschoolden minder lang werken dan laaggeschoolden dat ze ook minder bijdragen aan de sociale zekerheid dan laaggeschoolden. Gegeven de niet geplafonneerde sociale zekerheidsbijdragen dragen hogere lonen per definitie méér bij dan lagere lonen. Tabel 6: Gemiddelde geplande pensioenleeftijd, gemiddelde effectieve pensioenleeftijd en de gemiddelde duur van de totale loopbaan, België en de gewesten (cijfers tweede kwartaal 2006) Gemiddelde geplande uitstapleeftijd Gemiddelde effectieve pensioenleeftijd (1) Gemiddelde duur van de totale loopbaan (2) Totaal 62,0 60,7 38,2 Man Vrouw 62,2 61,6 61,2 60,0 39,9 35,6 Vlaanderen Wallonië Brussel 61,5 62,5 63,2 61,0 60,0 61,2 39,1 36,9 38,3 Laaggeschoold Middengeschoold Hooggeschoold 61,7 61,9 62,4 61,3 60,7 59,4 Bron: FOD Economie- Algemene Diensten Statistiek en Economische Informatie, speciale module van de EAK (bewerking el&w) (1) het gaat over de pensioenleeftijd voor personen tussen 50 en 69 jaar die een ouderdomspensioen ontvangen (niet: brugpensioenen, werkloosheidsuitkeringen, ziv-uitkeringen en terbeschikkingsstelling) (2) het betreft de loopbaanduur van jarigen die nà hun 49 jaar nog gewerkt hebben (in de duur zijn langere onderbrekingen zoals loopbaanonderbreking, ouderschapsverlof, werkloosheid niet opgenomen) 39,6 37,7 36,1 expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

16 Werkende 50-plussers plannen om volledig te stoppen met werken op de gemiddelde leeftijd van 62 jaar (tabel 6). Vrouwen plannen iets vroeger uit te treden dan mannen; Brusselaars plannen het langst aan het werk te blijven. Laaggeschoolden plannen op vroegere leeftijd uit te treden dan laaggeschoolden, maar zij hebben wel een langere loopbaanduur dan hooggeschoolden. Bovenstaande zijn gemiddelden. Kijken we naar de verdeling van de groep tussen 50 en 60 jaar die vervroegd wil uittreden, d.i. vóór zijn 60 ste, en de groep die daarna nog wil blijven voort werken, dan krijgen we een duidelijker beeld van de omvang van potentieel vervroegde uittreders. Eén op vier van de werkende 50-plussers wil stoppen met werken vóór zijn of haar 60 jaar (tabel 7). Omgekeerd betekent dit dat drie vierde van de werkende jarigen langer wil blijven werken dan de huidige gemiddelde uittredeleeftijd. Dit betekent dat de overgrote meerderheid van de jarigen niet met het perspectief van vervroegde uittrede in zijn hoofd zit (Steunpunt WSE). Tabel 7: Aandeel werkende 50+ dat plant te stoppen voor 60 jaar als % van alle jarige werkenden, Vlaanderen (cijfers tweede kwartaal 2006) Allen 24,9 Man 24,8 Vrouw Loopbaanduur < 30 jaar Loopbaanduur jaar Loopbaanduur jaar Arbeider Bediende Ambtenaar zelfstandige 25,0 15,9 27,7 30,6 36,9 27,6 26,6 5,0 Bron: FOD Economie Algemene Diensten Statistiek en Economische Informatie, speciale module van de EAK (bewerking Steunpunt WSE) Deze bevinding vergt enige nuancering. Het gaat over een peiling naar preferenties; de feitelijke uittredeleeftijd kan o.i.v. gebeurtenissen (bv. verminderde gezondheid; invloed van partner en sociaal netwerk,..) lager uitpakken dan aanvankelijk gewenst. Bovendien vertonen de cijfers opmerkelijk sociale verschillen. Bij arbeiders ligt dit aandeel veel hoger met ruim één op drie dat wil stoppen met werken voor 60. Onder deze groep zijn veel laaggeschoolden, die zoals we in voorgaande tabel konden afleiden, gemiddeld wel en langere loopbaanduur kennen dan hogergeschoolde beroepsgroepen. Er blijkt een verband tussen de lengte van de loopbaan en de wens tot uittrede. Hoe langer de loopbaan van jarigen, hoe groter het aandeel dat vervroegd wenst te stoppen. Op basis van het voorgaande blijkt dat de feitelijke en de geplande/gewenste uittredeleeftijd ver onder de wettelijk voorziene pensioenleeftijd ligt. Heeft het generatiepact, dat probeert om vervroegde uittrede af te remmen, dan geen kentering gebracht in de geesten van de mensen? Een indicatie hiervan vinden we in het jaarlijks herhaald onderzoek van SD WORX naar expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

17 verwachte en gewenste uittredeleeftijd. Sinds 2002 is er een opwaartse trend ingezet bij beide indicatoren. De verwachte pensioenleeftijd stijgt van 60,6 jaar in 2003 naar 62,1% in 2007 (fig 11). Het generatiepact zorgt dus blijkbaar voor een langzame maar zekere cultuuromslag. De gewenste pensioenleeftijd stijgt eveneens van 55,9 jaar naar 57,3 jaar, al bij al nog steeds behoorlijk beneden de wettelijke pensioenleeftijd. Figuur 11: De verwachte en gewenste pensioenleeftijd, België Bron: SD WORX -een dalend maar zeer groot volume van vervroegde uittreders- Bovengaande indicatoren wijzen op een diepgewortelde cultuur van vervroegde uittrede, die zich maar zeer langzaam laat ombuigen. Dit weerspiegelt zich in het grote volume van vervroegde uittreders. Deze worden via diverse statuten in België gefinancierd via de werkloosheidsverzekering. Gerechtigden in deze statuten moeten niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Onderstaande grafieken en tabellen geven het bereik weer van deze stelsels in Vlaanderen voor de periode Anno 2007 maken plussers in Vlaanderen gebruik van een voltijds uittredestelsel. Dit is 12% van alle jarigen. (fig 12, tabel 8 en bijlage 2) Mannen maken méér gebruik van (voltijdse) vervroegde uittredestelsels dan vrouwen, resp. 15,9% tegenover 8,2 %. Het aantal dat gebruik maakt van een voltijds uittredestelsel is gedaald sinds 2000 van naar ; dit is een daling van 15,4% naar 12% van alle 50plussers. Deze daling vindt vooral plaats bij mannen (van 21,6% naar 15,9%). Bij vrouwen daalt het aandeel veel trager (van 9,2% naar 8,2%; hun aantal steeg nog tot 2004). Het belangrijkste voltijds uittredestelsel in Vlaanderen is het brugpensioen (fig 13, tabel 8 en bijlage 2). Het gebruik van brugpensioenen is in absolute termen in Vlaanderen tussen 2006 en 2007 gestegen met 4,2%. Allicht heeft het generatiepact, alvorens uitwerking te hebben, gezorgd voor een opwaarts effect bij werknemers en werkgevers. Over de periode bedraagt de stijging 3%. In tegenstelling tot de stijging in Vlaanderen is het aantal bruggepensioneerden in Brussel gedaald en in Wallonië stabiel gebleven (fig 14). De stijging expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

18 in Vlaanderen is deels een effect van de vergrijzing. Maar ook in % van de populatie blijft het aandeel eerder stabiel op een 7% tussen en is er geen sprake van een dalende trend. Figuur 12: 50+ in (volledige en deeltijdse) uittredestelsels in de werkloosheidsverzekering, aantallen en in % van de populatie jarigen,mannen en vrouwen, Vlaanderen (Bron: RVA-bewerking el&w) Tabel: 50+ in uittredestatuten in de werkloosheidsverzekering, aantallen en als % van de 50+ in voltijdse uittredestelsels 50+ in deeltijdse uittredestelsels populatie 25,0% 50plussers (50-64 jarigen), Vlaanderen ,0% % van jarigen 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% aantallen in % jarigen 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% aantallen 0,0% ,0% % man %vrouw man vrouw % man %vrouw man vrouw Figuur 13: 50+ in uittredestelsels in de werkloosheidsverzekering naar aard, aantallen en als % van de populatie 50plussers (50-64 jarigen), Vlaanderen Aantal 50+ in voltijdse uittredestelsels aantallen vrijstellingen brugpensioenen volledige onderbrekingen 9,0% 8,0% 7,0% 6,0% 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% 50+ in voltijdse uittredestelsels in %50-64 jarigen vrijstellingen brugpensioenen volledige onderbrekingen expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

19 Figuur 14: Evolutie voltijds brugpensioen (2001=index 100), drie gewesten, !" "# $"%&' ( Bron: RVA (bewerking Departement WSE) De stijging in absolute aantallen is volledig op rekening te schrijven van vrouwen (bijna een verdubbeling van het aantal vrouwelijk bruggepensioneerden); bij mannen is het aantal gedaald tot 2005, daarna is het ook opnieuw gestegen (zie bijlage 2). De verklaring voor de sterke toename bij vrouwen is dubbel. De huidige generatie 50plussers bevat enerzijds méér vrouwelijke werknemers, die in navolging van hun mannelijke collega s, ook gerechtigd worden op brugpensioen. Anderzijds blijven vrouwelijke bruggepensioneerden langer in het stelsel zitten omdat de wettelijke pensioenleeftijd stapsgewijze wordt opgetrokken tot 65 jaar in Met het generatiepact werden ook bruggepensioneerden die bij een bedrijfsherstructurering hun baan verloren beschikbaar gemaakt voor de arbeidsmarkt; vanaf 2008 geldt dit voor alle bruggepensioneerden. De effecten hiervan worden sinds eind 2007 langzaam zichtbaar: hun aantal blijft vandaag nog beperkt tot 624 personen, maar vertoont een snel stijgende trend (zie tabel ). Het gebruik van (het minder genereuze) stelsel van vrijgestelde oudere werkloze is daarentegen wel sterk gedaald, zowel in absolute als relatieve zin (van 8% naar 5% van alle 50plussers) (fig 13, tabel 8 en bijlage 2). De daling was het sterkst bij mannen. Deze daling is het resultaat van een verstrenging in de toegang tot dit stelsel. Vanaf 2002 werd de leeftijd geleidelijk opgetrokken van 50 jaar naar 58 jaar in Werklozen tussen 50 en 58 jaar moeten in principe beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, behoudens wanneer men een maximale vrijstelling geniet. De maximale vrijstelling is van toepassing op werklozen die de leeftijd van 58 jaar hebben bereikt of die de leeftijd van 50 jaar hebben bereikt en bovendien minstens 1 jaar werkloos en minstens 38 jaar beroepsverleden. Deze werklozen moeten dus niet meer ingeschreven zijn als werkzoekende, en zijn vrijgesteld van ambsthalve inschrijving in het PWA stelsel. Werklozen die de leeftijd van 50 jaar hebben bereikt en minstens 1 jaar werkloos kunnen genieten van de mini-vrijstelling. Zij zijn vrijgesteld van ambsthalve inschrijving in het PWA en mogen een bijberoep aanvatten tijdens de werkloosheid. Ze blijven nog wel beschikbaar voor de arbeidsmarkt. Door het verstrengen van de beschikbaarheid veroudert de groep van vrijgestelde oudere werklozen in een snel tempo: in 2000 behoorde nog 37,8% tot de leeftijdscategorie van jarigen; in 2008 is dit nog slechts 0,4% en situeert 48% zich in de groep jarigen. Simulaties wijzen uit dat binnen expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

20 5 jaar (tegen 2013) louter op basis van het demografische effect (interne veroudering), deze groep zou gehalveerd zijn van naar (bijlage 3). Anderzijds gaat zo n theoretische simulatie voorbij aan de mogelijke nieuwe instroom vanuit de curatieven (langdurig werklozen in het stelsel van NWWZ). De curatieve groep kende de laatste jaren een zeer belangrijke instroom precies door het verstrengen van een aantal vervroegde uittredekanalen (communicerende vaten) en doordat het activerende beleid ten aanzien van deze groep niet werd voorzien (zie volgende paragraaf). Eens 58 jaar, zal deze groep instromen in het stelsel van oudere vrijgestelden. Simulaties op basis van gedetailleerde leeftijdsverdeling leren dat binnen 5 jaar er langdurig werklozen instromen in het stelsel van oudere vrijgestelden (bijlage 3). Beide fenomenen, uitdoving door interne veroudering en nieuwe instroom vanuit de groep langdurig werklozen, heffen elkaar quasi op, waardoor bij ongewijzigd beleid deze groep toch substantieel in omvang zal blijven en zelfs opnieuw zou kunnen toenemen. Tabel 8: Werkloze 50plussers (voltijds) naar beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt, Vlaanderen jan/08 feb/08 Werkloos, werkzoekend (NWWZ) Werkloos-niet werkzoekend Bruggepensioneerd-niet werkzoekend Bruggepensioneerd-werkzoekend Bron: RVA (bewerking el&w) Het gebruik van voltijds tijdskrediet als uittredekanaal is zeer gering: minder dan 0,5% van alle 50plussers maakt er gebruik van (fig 12 en bijlage 2). Maar het gebruik van deeltijdse loopbaanonderbreking als instrument voor arbeidsduurvermindering ( uitgroeibanen ) is sterk gestegen van naar gerechtigden, dit is een stijging van nauwelijks 2% naar 6% van alle 50plussers. Terwijl deeltijdse loopbaanonderbreking in 2000 nog een sterk vrouwelijk profiel had (dubbel zoveel vrouwen dan mannen), is het aandeel van oudere mannen méér dan vervijfvoudigd. De sterke stijging van deeltijdse uittrede bij mannen zit in hoofdzaak bij 1/5 de onderbrekingen, waardoor (gesubsidieerde) 4/5 de banen bij mannen wordt gestimuleerd. expertisecentrum Leeftijd en Werk 27 mei

Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse

Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse el&w Berichten 1-2008 Positie van 50+ op de arbeidsmarkt: Een omgevingsanalyse Lieve De Lathouwer Gunter Bombaerts Mei 2008 expertisecentrum Leeftijd en Werk Departement Werk en Sociale Economie Koning

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking.

Omschrijving: De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. Methodologie Boordtabel Eindeloopbaan Steunpunt WSE Werkzaamheidsgraad naar leeftijd en geslacht De werkzaamheidsgraad is het aandeel werkenden ( volgens IAB-statuut) in de bevolking. - Voor België en

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen Langdurige werkloosheid in Vlaanderen In 2015 daalde de kortdurige werkloosheid, maar steeg de langdurige werkloosheid sterk. Hierdoor bleef de totale werkloosheid een heel jaar min of meer status quo.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit?

De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? De hardwerkende Vlaming: mythe of realiteit? Arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa Tielens, M. & Herremans, W. 2007. Leuven: Steunpunt WSE. Klopt het beeld van de hardwerkende Vlaming; van

Nadere informatie

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Fons Leroy Gedelegeerd bestuurder VDAB Seniorenuniversiteit Uhasselt 4 november 2013 Maatschappelijke evoluties Veranderen in ijltempo Vergrijzing Internationalisering Loopbaandifferentiatie

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in oktober 2014

De arbeidsmarkt in oktober 2014 De arbeidsmarkt in oktober 2014 Datum: 19 november 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche oktober 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Ouderen en eindeloopbaan in 50 tabellen

Ouderen en eindeloopbaan in 50 tabellen Ouderen en eindeloopbaan in 50 tabellen Genderjaarboek 2006 MV United De publicatie Genderjaarboek 2006 is de opvolger van het Genderzakboekje dat op initiatief van het ESF-Agentschap Vlaanderen de voorbije

Nadere informatie

Vlaanderen binnen Europa

Vlaanderen binnen Europa Vlaanderen binnen Europa Een gekleurde blik op de arbeidsmarkt Voorjaar 2016 steunpuntwerk.be/vlaanderen-binnen-europa werk.be/vlaanderen-binnen-europa europa.vdab.be Steunpunt Werk Naamsestraat 61, 3000

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait Voor drie kansengroepen: ouderen, allochtonen en personen met een arbeidshandicap 1. Overzicht van de belangrijkste arbeidsmarktindicatoren

Nadere informatie

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB

6/10/14. De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB De arbeidsmarkt 3.0 FONS LEROY GEDELEGEERD BESTUURDER VDAB 2 1 3 Werk in een veranderende wereld 4 VUCA Volatile Uncertain Complex Ambiguous Uitdagingen op de Arbeidsmarkt 2 EU doelstellingen voor 2020!

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

Arbeidsmarkt vijftigplussers

Arbeidsmarkt vijftigplussers Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt vijftigplussers Samenvatting 2012) 50.216 werkende 50+ ers (2011) aantal werkende vijftigplussers

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel

Studies. De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Studies De werkloze vrijwillig deeltijdse werknemer: een profiel Inhoudstafel Inleiding... 3 1. Evolutie aantal werkloze vrijwillig deeltijdse werknemers volgens geslacht... 5. Evolutie van het aantal

Nadere informatie

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015

Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 Evolutie van de Brusselse arbeidsmarkt Maandverslag Januari 2015 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave en kerncijfers... 1 Geharmoniseerde cijfers op Europees niveau... 2 Door de RVA vergoede werklozen... 3 Overzicht

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 Training en opleiding (T&O) van werkzoekenden en werknemers is één van de kerntaken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

Over scholarisatie en kwalificaties

Over scholarisatie en kwalificaties Over scholarisatie en kwalificaties Vlaanderen kende de afgelopen decennia een enorme stijging in het onderwijsniveau van de bevolking. Voor de maatschappij is deze toenemende scholarisatie een belangrijke

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

6. Vergrijzing in Noord-Nederland

6. Vergrijzing in Noord-Nederland 6. Vergrijzing in Noord-Nederland De komende jaren zal de gemiddelde leeftijd van de Nederlandse bevolking sterk stijgen. Er worden minder kinderen geboren dan vroeger en onder invloed van stijgende welvaart

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

ARBEIDSMARKTMOBILITEIT Hoofdstuk 8

ARBEIDSMARKTMOBILITEIT Hoofdstuk 8 Hoofdstuk 8 Tom Vandenbrande Anno 2000 verloopt de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt in Vlaanderen vrij vlot. Ruim driekwart van de jongeren is een jaar na het schoolverlaten aan het werk. Minder

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 september 2007 Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming Vormingsinspanningen van Belgische ondernemingen in 2005 62,5%

Nadere informatie

Vlaanderen laten werken voor meer werk

Vlaanderen laten werken voor meer werk Vleva werkgeverscommunity 1 Vlaanderen laten werken voor meer werk Jan Van Doren, adjunct-directeur Voka-kenniscentrum Symposium, Aktiekomitee Vlaamse sociale zekerheid 21 maart 2009 We komen van ver Jaren

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

SECTORFOTO Verhuissector 2008 DEpaRTEmEnT WERk En SOCialE ECOnOmiE

SECTORFOTO Verhuissector 2008 DEpaRTEmEnT WERk En SOCialE ECOnOmiE SECTORFOTO Verhuissector 2008 Departement Werk en Sociale Economie Colofon Samenstelling: Vlaamse overheid Beleidsdomein Werk en Sociale Economie Departement Werk en Sociale Economie Koning Albert II-laan

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Invoegbedrijven. Maatregel. De begunstigden en bestedingen

Invoegbedrijven. Maatregel. De begunstigden en bestedingen Invoegbedrijven Maatregel Het programma invoegbedrijven beoogt de creatie van duurzame tewerkstelling voor kansengroepen binnen de reguliere economie. Aan ondernemingen die de principes van Maatschappelijk

Nadere informatie

Over arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa

Over arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa Over arbeidsvolume en arbeidsduur in Vlaanderen en Europa Maarten Tielens Wim Herremans Steunpunt WSE 10-2007 WSE Report Steunpunt Werk en Sociale Economie Parkstraat 45 bus 5303 3000 Leuven T:32(0)16

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

De arbeidsmarkt: crisistijd en trends

De arbeidsmarkt: crisistijd en trends De arbeidsmarkt: crisistijd en trends 06 Werkzame beroepsbevolking krimpt tijdens crisis Arbeidsmarkt reageert vertraagd op conjunctuur Krimp vooral onder mannen en jongeren Daling flexwerkers snel voorbij

Nadere informatie

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011 De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België Samenvatting rapport 2011 Hoe groot is de loonkloof? Daalt de loonkloof? De totale loonkloof Deeltijds werk Segregatie op de arbeidsmarkt Leeftijd Opleidingsniveau

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen

Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen Sociaaleconomische trends 13 Stijgende arbeidsparticipatie en minder uittreding bij ouderen Koos Arts Ferdy Otten oktober 13, 4 CBS Centraal Bureau voor de Statistiek Sociaaleconomische trends, oktober

Nadere informatie

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt

FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid April 2014 FOCUS De situatie van oudere werknemers op de Brusselse arbeidsmarkt 1. Inleiding: context en algemene tendens Sinds tien stellen we elk een stijging

Nadere informatie

Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar?

Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar? Vlaanderen-Wallonië: wie werkt hoe en waar? Is de werkende Vlaming vergelijkbaar met zijn Waalse landsgenoot? Waar situeren zich de knelpunten in beide gewesten? Hoe flexibel zijn Walen en Vlamingen? Welke

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012

De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012 De Belgische arbeidsmarkt Diagnose anno 2012 Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen 1. Op de rand van de double dip Procentuele kwartaal- en jaargroei BBP, België en EU-27 3 (%) 2,9

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Opleidings- en begeleidingscheques

Opleidings- en begeleidingscheques Opleidings- en begeleidingscheques De Maatregel Om werknemers ertoe aan te zetten een leven lang te leren, draagt de Vlaamse overheid financieel een steentje bij. Sinds september 2003 1 kunnen werknemers

Nadere informatie

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007 FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN 11/12/2007 Statistisch verslag van de arbeidsongevallen in 2006 1 Inleiding De arbeidsongevallenaangifte vormt de basis voor de verzameling van de gegevens met betrekking tot

Nadere informatie

2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten

2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten 2 Arbeidsmarkt in Nederland en Vlaanderen: instituties, ontwikkelingen en knelpunten Door: Dirk Malfait 1 Inleiding Deze bijdrage is gewijd aan de contouren ofwel krijtlijnen van de arbeidsmarkt in Nederland

Nadere informatie

Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar

Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar Een op vijf werknemers in Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar Baisier, L. (2004).. Brussel: SERV STV Innovatie & Arbeid. Vandaag is een op de vijf werknemers in de Vlaamse bedrijven ouder dan 45 jaar,

Nadere informatie

De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie

De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie De evolutie van het arbeidsvolume in België, de gewesten en de Europese unie In het kader van de Jaarreeks 2000 verscheen een studie over de evolutie van het arbeidsvolume in België, het Vlaams en het

Nadere informatie

De uitkeringsafhankelijkheid van de bevolking met een niet-eu-herkomst

De uitkeringsafhankelijkheid van de bevolking met een niet-eu-herkomst Doelgroepen De uitkeringsafhankelijkheid van de bevolking met een -herkomst Djait, F. (2015). Herkomstmonitor: Arbeidsmarktpositie van personen met een buitenlandse herkomst op basis van administratieve

Nadere informatie

50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen

50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen 50plussers in de sociale economie: feiten en uitdagingen Sectorevent Sociale Economie ERSV Limburg 25 mei 2012 Hoe omgaan met de vergrijzing van het werknemersbestand? Lieve De Lathouwer Departement WSE-

Nadere informatie

Gemeentefoto. De Panne

Gemeentefoto. De Panne DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Gemeentefoto De arbeidsmarktsituatie in De Panne in samenwerking met Inhoud 0. Woord vooraf...3 1. Inleiding...4 2. Kenmerken van de bevolking op arbeidsleeftijd...6

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen

CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen CBS-berichten: Verschuivingen in het arbeidspotentieel van ouderen Ferdy Otten en Clemens Siermann* Inleiding In de afgelopen jaren zijn tal van beleidsmaatregelen genomen om de arbeidsparticipatie van

Nadere informatie

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht

Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Gedifferentieerde evolutie van de langdurige werkloosheid volgens geslacht Dienst Studies Studies@rva.be Inhoudstafel: 1 INLEIDING 1 2 VERGELIJKENDE EVOLUTIE VAN DE BEVOLKING VAN 15 T.E.M. 49 JAAR VOLGENS

Nadere informatie

Opleiding gewikt en gewogen. bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB

Opleiding gewikt en gewogen. bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB Opleiding gewikt en gewogen bruto en netto effecten van Training en Opleiding bij VDAB 1 Voornaamste conclusies netto-effecten Globaal verbeteren de tewerkstellingskansen van alle werkzoekenden beduidend.

Nadere informatie

STATISTISCHE STUDIES

STATISTISCHE STUDIES STATISTISCHE STUDIES december 2003 Inhoudstafel I. DE LOOPBAAN VAN EEN WERKNEMER Inleiding 1 a. De loopbaanduur 3 b. De werkelijke en gelijkgestelde dagen in een loopbaan 7 c. De aard van inactiviteit

Nadere informatie

VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit

VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit VERSO- Cahier 2/ 2014 Profiel van de medewerkers in de social profit Een beschrijvende analyse van de kenmerken van de social profitmedewerker Voor vragen en toelichting dirk.malfait@verso-net.be Zie verder

Nadere informatie

Pensioenaanspraken in beeld

Pensioenaanspraken in beeld Pensioenaanspraken in beeld Deel 1: aanspraken naar geslacht en burgerlijke staat Elisabeth Eenkhoorn, Annelie Hakkenes-Tuinman en Marije vandegrift bouwen minder pensioen op via een werkgever dan mannen.

Nadere informatie

Feiten en cijfers over arbeid en gezin

Feiten en cijfers over arbeid en gezin Gezin en arbeid Feiten en cijfers over arbeid en gezin Geurts, K. (2003), Minder gezin, meer arbeid? De arbeidsdeelname van de bevolking naar gezinspositie. Een situering van Vlaanderen in Europa, In:

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Alle tools Leeftijd en Werk op www.leeftijdenwerk.be. Lieve De Lathouwer expertisecentrum Leeftijd en Werk

Alle tools Leeftijd en Werk op www.leeftijdenwerk.be. Lieve De Lathouwer expertisecentrum Leeftijd en Werk 0 Alle tools Leeftijd en Werk op www.leeftijdenwerk.be Lieve De Lathouwer expertisecentrum Leeftijd en Werk Studiedag Een loopbaanplan voor jong en oud georganiseerd door Diverscity ism Wivo 31 maart 2011,

Nadere informatie

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Resultaten van de socioeconomische monitoring Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg ORIGINE EN MIGRATIEACHTERGROND CONCEPTEN 2 Origine Identificatie van personen

Nadere informatie

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN

DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN 1 DE GEHARMONISEERDE WERKLOOSHEID IN RUIME ZIN INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 1.1. DE WERKZOEKENDE VOLLEDIG WERKLOZE IN STRIKTE ZIN... 3 1.2. BREDERE DEFINITIE VAN WERKLOOSHEID... 4 2. DE CIJFERS VAN DE

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Auteur: Joost Bollens 1 Abstract In de loop van mei 2009 werd in Vlaanderen de zogenaamde systematische aanpak van de VDAB (de Vlaamse Dienst voor

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Verdeling van de beroepsbevolking naar nationaliteit. Nulmeting 2007.

Verdeling van de beroepsbevolking naar nationaliteit. Nulmeting 2007. Verdeling van de beroepsbevolking naar nationaliteit. Nulmeting 2007. Methodologisch rapport Wim Herremans Steunpunt WSE 16-2011 WSE-Report Steunpunt Werk en Sociale Economie E. Van Evenstraat 2 blok C

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek

Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek CRB workshop 17 september 2013 Arbeidsmarkt en vergrijzing: een macrosectorale invalshoek Koen Hendrickx Federaal Planbureau Overzicht 1. Data en methodologie 2. Demografie en activiteitsgraden 3. Impact

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Foto van de lokale arbeidsmarkt

Foto van de lokale arbeidsmarkt Regioscan West-Vlaanderen Werkt 1, Foto van de lokale arbeidsmarkt Tanja Termote sociaaleconomisch beleid, WES Er zijn tussen de West-Vlaamse regio s en gemeenten grote verschillen vast te stellen op het

Nadere informatie

2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur

2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur 2011/4 Ze leefden lang (en gelukkig) en scheidden dan Echtscheiding op latere leeftijd en na langere huwelijksduur Martine Corijn D/2011/3241/019 Inleiding FOD ADSEI-cijfers leidden tot de krantenkop Aantal

Nadere informatie

De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek

De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek De 50-plussers op de Limburgse arbeidsmarkt in de logistiek APRIL 2012 INHOUD Blz 1. Loontrekkende werkgelegenheid 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Hoofdsectoren 2 1.3 Logistiek 3 1.3.1 Algemeen 3 1.3.2 Limburgse

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie