Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid in het onderwijs Nr. 4 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 24 april 1991 De vaste Commissie voor Onderwijs en Wetenschappen 1 heeft op 31 januari 1991 mondeling overleg gevoerd met de minister van Onderwijs en Wetenschappen over de nota «Preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid in het onderwijs» (stuk nr ) Vragen en opmerkingen uit de commissie 1 Samenstelling: Leden: Hermes (CDA), Beinema (CDA), Van Leijenhorst (CDA), voorzitter, Niessen (PvdA), Ginjaar-Maas (VVD), ondervoor zitter, Van der Vlies (SGP), Lankhorst (Groen Links), Franssen (VVD), Jorritsma-Lebbink (VVD), Janmaat-Abee (CDA), Leijnse (PvdA), Nuis (D66), De Cloe (PvdA), Lilipaly (PvdA), Van Gelder (PvdA), Frissen (CDA), Van de Camp (CDA), Tuinstra (CDA), Netelenbos (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), Huibers (CDA) en Quint Maagdenberg (PvdA). Plv. leden: Boers-Wijnberg (CDA), G H Terpstra (CDA), Reitsma (CDA), Kamp (VVD), Schutte (GPV), Willems (Groen Links), Dees (VVD), Korthals (VVD), Mulder-van Dam (CDA), Buurmeijer (PvdA), Ter Veer (D66), Van Gijzel (PvdA), Huys (PvdA), Vermeend (PvdA), Deettnan (CDA), Lansink (CDA), Roosen-van Pelt (CDA), Groenman (D66), Leerlmg (RPF), Van lersel (CDA) en J. H van den Berg (PvdA). De heer Tuinstra (C.D.A.) constateerde dat de nota een duidelijk beeld geeft van de stand van zaken. Hem vielen twee zaken op: - lesdruk op maat zal voor onderwijsgevenden een gunstige invloed hebben op het ziekteverzuim (tabel 2); - het onderwijs heeft een 100% en de overheid een 40% hoger ziekte verzuim dan de marktsector. De heertuinstra constateerde op grond hiervan dat de regering niet mag volstaan met een verwijzing naar een algemeen maatschappelijk verschijnsel als verklaring van beide feiten. Een dergelijke houding kan immers leiden tot passief gedrag. Oorzaken van het ziekteverzuim moeten derhalve ook in de onderwijsomgeving worden gezocht. Wat betreft preventie van ziekteverzuim zijn er echter aanmerkelijke verschillen met de uitvoeringsorganisatie in de marktsector, die kan bogen op een betere registratie, controle en begeleiding. In de nota staan zinnen van dezelfde strekking maar het is opvallend dat die lijn niet wordt doorgetrokken naar het arbeidsongeschiktheidsrisico. Is dit wellicht een kwestie van tijd? De oorzaken van het ziekteverzuim kunnen niet eenduidig worden verklaard. De analyse geeft dan ook geen houvast voor een gericht beleid. De heertuinstra wenste prioriteit te geven aan een andere uitvoeringsorganisatie met betrekking tot de preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, ook al omdat de voorgestelde maatregelen niet in alle opzichten daaraan bijdragen. Pas in de vierde plaats wordt de belangrijkste maatregel (organisatie van de professionele begeleiding) genoemd. Een organieke voorziening als in het bedrijfsleven voor registratie, controle en begeleiding zou ook in het onderwijs moeten worden ingevoerd. De minister vraagt zich af of de verzekeringsgenees kundige functie moet worden overgedragen aan de bedrijfsgezond F ISSN SDU jitgeverij 's Gravenhage 1991

2 heidszorg. De heer Tuinstra deelde de twijfels van de bewindsman en gaf de voorkeur aan het inschakelen van het vervangingsfonds met tripartite beheer. Is de minister bereid zijn twijfels opzij te zetten en daar ook voor te kiezen? En wil hij daarin ook de individuele begeleiding en collectieve preventie onderbrengen? De heer Tuinstra was voorts van mening dat de op de bladzijden vermelde eindconclusies beter vervangen kunnen worden door het complete aanbod van de Bedrijfsvereniging voor de Gezondheid, Geeste lijke en Maatschappelijke Belangen (BVG) en de Rijksbedrijfsgezond heids en Bedrijfsveiligheidsdienst (RBB). Het is immers heel goed mogelijk te beoordelen of het aanbod van de twee ingewerkte organi saties als adequaat kan worden aangemerkt. Bovendien is met name de BVG al enigszins ingewerkt in het onderwijs. De heer Tuinstra stelde prijs op een reactie van de personeels en besturenorganisaties, vergezeld van een oordeel van de bewindsman. Hij meende overigens dat er ruimte moet worden geboden voor andere aanbiedingen die dan wel binnen een maand op tafel moeten komen. Een beleid, gericht op taakvermindering voor oudere onderwijsge venden, is slechts één facet. De heer Tuinstra kon zich dan ook vinden in hetgeen onder «primaire preventie in de school» staat vermeld. Een verlaging van de lesdruk kan niet alleeri door taakvermindering worden gerealiseerd. Verschuiving van lestaken naar ondersteunende taken binnen de school is minstens van even groot belang. Het formatiebud getsysteem biedt de mogelijkheid, meer aandacht te besteden aan de horizontale promotielijn. In dit kader gaf hij er de voorkeur aan aanbeve lingen met betrekking tot de «signaleringscursus» en «verzuimpreventie» te krijgen van het tripartite orgaan van het vervangingsfonds en niet van de minister. Hij ging ervan uit dat de minister het niet tot zijn taak rekent om cursussen te ontwikkelen of te initiëren voor schoolleiders. Het Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden heeft reeds onderzoek buiten het onderwijsveld verricht op dit punt en het leek de heer Tuinstra overbodig om alleriei nieuwe cursussen te ontwikkelen. Het bevorderen van financiële prikkels voor werkgevers en werknemers in het onderwijs is natuurlijk in de eerste plaats een aspect van algemeen beleid. Voorts zouden de beheerders van het vervangingsfonds meer mogelijkheden moeten hebben om het ziekteverzuim terug te dringen. Ten slotte merkte de heer Tuinstra op de voorstellen met betrekking tot de versterkte ontslagbescherming en de herplaatsing van arbeidsonge schikt verklaard personeel de laagste prioriteit toe te kennen en te beschouwen als een sluitstuk van de hoofdzaak: een nieuwe profes sionele uitvoering van de ziekteregeling. Mevrouw Netelenbos (P.v.d.A.) vroeg allereerst naar de tijdsplanning van de diverse beleidsvoornemens. De in de nota vermelde cijfers geven reden tot grote zorg en het is van belang dat op diverse fronten iets wordt gedaan om het ziekteverzuim terug te dringen. Om zeker te weten dat het beleid de beoogde effecten heeft, zullen de oorzaken van het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid duidelijk in kaart moeten worden gebracht. Uit het rapport «Ziekteverzuim in het onderwijs » blijkt o.a. dat er verschil bestaat tussen ziekteverzuim op kleine en grote scholen en dat in het speciaal onderwijs in bedoelde periode een enorme stijging van het ziekteverzuim valt te constateren. Duidelijk is dat het een samenspel van factoren is en dat geen eenduidige oorzaken kunnen worden aangegeven. Mevrouw Netelenbos meende overigens wel dat er een directe relatie is tussen het in de afgelopen jaren gevoerde overheidsbeleid en de stijging van het ziekte verzuim. Als de positie van onderwijsgevenden voortdurend onder druk wordt gezet, moet men niet verbaasd zijn dat het ziekteverzuim zo hoog is. Op een gegeven moment is de rek uit het elastiek. Mevrouw

3 Netelenbos vroeg zich nog af hoe het komt dat het protestants-christelijk onderwijs een lager ziekteverzuim dan gemiddeld kent. Kan uit het antwoord op die vraag geen lering worden getrokken voor andere denominaties? Uit het Onderzoek Taak en Organisatie (OTO) blijkt dat er een groot verschil is tussen de taakbelasting van docenten met alle gevolgen vandien voor het ziekteverzuim. Opvallend is echter - zo blijkt uit genoemd rapport - dat het ziekteverzuim bij de vakken muziek, beeldende vakken en vreemde talen het hoogst is. Is daar een verklaring voor? Kan op grond hiervan geconcludeerd worden dat ziekteverzuim niet alleen een kwestie is van een zwaardere taakbelasting? Bovendien is het merkwaardig dat full-timers minder verzuimen dan part-timers. Mevrouw Netelenbos drong aan op nader onderzoek waarbij de diverse aspecten van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid in hun samenhang worden bekeken. Er wordt in de nota veel nadruk gelegd op het formatiebudgetsysteem. Er is inderdaad veel voor te zeggen, de scholen meer mogelijkheden te geven een autonoom beleid te voeren. Gezien de omvang van het budget en de te verrichten taken verandert er overigens niet zo erg veel. De marges zijn klein en tenslotte staat voorop dat de leerlingen onderwijs krijgen. Er mag dus in dit kader niet te veel van het FBS worden verwacht. Mevrouw Netelenbos plaatste een kanttekening bij het onderzoek met betrekking tot het loopbaanbeleid binnen scholen. Ook zonder onderzoek is immers duidelijk dat loopbaanmogelijkheden binnen een platte en kleine organisatie beduidend geringer zijn dan in een grote organisatie. Voorts vroeg mevrouw Netelenbos welke voornemens er zijn op het punt van professionalisering van leraren. Financiële prikkels kunnen er inderdaad toe bijdragen dat meer nagedacht wordt over de mogelijkheden, een adequaat beleid te voeren. Bedacht moet echter worden dat lump sum financiering - een financie ringsvorm die beschouwd kan worden als zo'n financiële prikkel - niet per definitie leidt tot een lager ziekteverzuim. De BVG en de RBB beschikken over veel expertise, maar dat betekent niet dat deze twee instellingen zonder meer moeten worden ingeschakeld. Van groot belang is dat het vervangingsfonds voor alle sectoren in het onderwijs geldt en dat de expertise gericht is op het onderwijs. Mevrouw Netelenbos pleitte voor een open offerte-procedure. Zij kon niet instemmen met het intro duceren van wachtdagen als het vervangingsfonds niet voldoet aan de verwachtingen omdat een dergelijke maatregel in het onderwijs allerlei specifieke problemen oproept. Wel kon zij van harte instemmen met het voorstel met betrekking tot de ontslagbescherming en het herplaatsen van arbeidsongeschikt personeel, al was het maar om een eind te maken aan de situatie die soms door schoolbesturen wordt gebruikt om personeel dat men weg wil hebben af te laten vloeien naar de WAO. Zij drong erop aan de nogal rigide voorschriften van Onderwijs en Weten schappen met het oog op herplaatsing te veranderen. Het inschakelen van de bedrijfsgezondheidszorg in het onderwijs vereist - ook in relatie tot de verzekeringsgeneeskundige begeleiding - een specifieke benadering. Mevrouw Netelenbos vroeg of de Arbo-wet wel volledig functioneert voor het onderwijs. De heer Nuis (D66) wees erop dat de veel voorkomende klacht van overspannenheid vaag van aard maar heel concreet is voor het slacht offer. De oorzaken zijn veelal wel vaag; het gaat hierbij veelal om een combinatie van factoren: taakbelasting, werkklimaat, sleur en het gebrek aan mobiliteit. Ziek worden is vaak niet alleen een uitweg voor de onder wijsgevende maar ook voor de school omdat aldus kleine schooldrama's kunnen worden opgelost. De heer Nuis was van mening dat dergelijke

4 problemen in het verleden enigszins zijn verwaarloosd. Dat blijkt ook uit het feit dat gewerkt moet worden met steekproeven en niet met een alomvattend registratiesysteem. Hoe groot is overigens de onzekerheids marge van die steekproeven? De heer Nuis was evenals de heer Tuinstra van mening dat de organi satie van de professionele begeleiding (inclusief het vervangingsfonds) de kern van de maatregelen vormt. Hij kon zich vinden in de voorgestelde financiële prikkels en de ontslagbescherming bij gedeeltelijke arbeidson geschiktheid Wel vroeg hij of een school die veel arbeidsongeschikten in dienst neemt, wordt beboet voor het «arbeidsongeschikte» deel. Het spreekt vanzelf dat er in een zo vroeg mogelijk stadium duidelijkheid moet zijn over de mate van arbeidsongeschiktheid. Ziekteverzuim heeft in ieder het voordeel dat het signaal wordt afgegeven dat er iets mis is. De nota is enigszins aarzelend over het opzetten van een professionele begeleiding. De minister moet niet trachten, opnieuw het wiel uit te vinden. Hij zal op korte termijn offerteprocedures moeten starten maar zal zich daarbij ook moeten realiseren dat enige voorzichtigheid - zie de paspoortenaffaire - geboden is. In ieder geval moet worden voorkomen dat er nog jarenlang wordt gestudeerd en touwgetrokken. De heer Lankhorst (Groen Links) toonde zich verbaasd over de mededeling dat als gevolg van de val van het kabinet in 1989 het werk aan de nota werd uitgesteld. Het is immers duidelijk dat de noodzaak om iets te doen aan het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid niet politiek gebonden is. Hij meende dat nader onderzoek naar de oorzaken van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid gewenst is, maar was eveneens de mening toegedaan dat op grond van de huidige kennis reeds maatregelen kunnen worden genomen. Daarbij zal rekening moeten worden gehouden met de specifieke positie van onderwijsge venden. In dit verband wees hij erop dat het proces van professionali sering waarschijnlijk pas op de langere termijn zal leiden tot minder ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Veel problemen in het onderwijs worden veroorzaakt door de vergrijzing van het onderwijzersbestand en ook door het in het verleden gevoerde onderwijsbeleid. Achter de kille cijfers in de nota gaan ingrij pende individuele problemen schuil en het is zaak daaraan zo snel mogelijk iets te gaan doen. De heer Lankhorst vroeg of in de ramingen rekening is gehouden met de in de nota voorkomende cijfers en voorstellen met betrekking tot ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Hij dacht in dit verband ook aan het zogenoemde «seniorenbeleid» (ADV, VUT en DOP). In het algemeen merkte hij nog op dat de voorgestelde maatregelen alleen goed kunnen werken als de tussenbalans geen kortingen op de onderwijssector oplevert. Er wordt terecht nadruk gelegd op het formatiebudgetsysteem, maar de heer Lankhorst wees erop dat alle in verband daarmee noodzakelijke activiteiten zich slecht verdragen met de eis van budgettaire neutraliteit. Ook wat dit betreft is papier geduldig! Hij plaatste vraagtekens bij finan ciële prikkels voor werknemers; dit instrument zou kunnen worden gehanteerd als alle andere voorgestelde maatregelen niet blijken te werken. Zolang de arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden niet worden verbeterd, moeten dergelijke financiële prikkels achterwege worden gelaten. De offerte van BVG en RBB klinkt natuurlijk heel interessant, maar de heer Lankhorst wees erop dat de aangekondigde besparing van f 100 mln. op geen enkele wijze is onderbouwd. Het is moeilijk, een oordeel te vellen over de offerte omdat niet duidelijk is hoe men dat financiële resultaat denkt te bereiken. In ieder geval zal een antwoord moeten worden gegeven op de vraag of de besparing van 10% betrekking heeft

5 op het rendementsverlies van f 1 miljard of op de kosten van vervanging bij ziekte ad f 500 mln. Mevrouw Ginjaar-Maas (V.V.D.) hechtte eraan op te merken dat zij niet alleen de opbrengst van maatregelen ter voorkoming van ziekte verzuim van belang achtte maar dat zij daarbij zeer zeker ook de kwaliteit van het onderwijs wenste te betrekken. Bij dat laatste moet ook worden gelet op het aanzien en de aantrekkelijkheid van het leraarsberoep. Zij was van mening dat leraren zich niet gemakkelijk ziek melden en dat de situatie daarom wellicht nog ernstiger is dan uit de nota blijkt. Mevrouw Ginjaar vroeg voorts of het overleg met de vakbonden over de voorstellen met betrekking tot de rechtspositie en arbeidsomstandig heden is afgerond. Zo ja, tot welke resultaten heeft het geleid? In de nota worden veelal gemiddelden genoemd, maar mevrouw Ginjaar wees erop dat dergelijke cijfers in het algemeen weinig zeggen. Gesteld wordt dat geringe motivatie van leerlingen een oorzaak is van ziekteverzuim. Is er wat dit betreft een verschil tussen dag en dag-avondonderwijs? Kan worden volstaan met een bijscholingscursus of moet wellicht ook worden gedacht aan de mogelijkheid om voor de betreffende docenten een baan buiten het onderwijs te zoeken? 10% van de docenten is verantwoordelijk voor 80% van de ziekteverzuimgevallen. Hoe kan dit worden verklaard en wat kan eraan worden gedaan? En hoe komt het dat er kennelijk toch een groep oudere onderwijsgevenden is die het volhoudt? Mevrouw Ginjaar meende dat er vooralsnog geen aanleiding is te veronderstellen dat het probleem van het ziekteverzuim in grotere scholen beter is te hanteren dan in kleinere. Waarop baseert de minister zijn conclusie terzake? In het hoger beroepsonderwijs heeft men al iets meer ervaring opgedaan op het gebied van een meer autonoom perso neelsbeleid. De vraag is natuurlijk relevant of daar resultaten zijn geboekt bij het bestrijden van het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid. Hoe oordeelt de minister over het voorstel van de BVG en de RBB. Is het mogelijk tot een «no cure no pay-regeling» te komen? Mevrouw Ginjaar kon geheel instemmen met de voorgestelde maatre gelen op het terrein van een nieuwe organisatie van de professionele begeleiding. Hetzelfde geldt voor de voorstellen met betrekking tot versterkte ontslagbescherming, passende arbeid, scholing en bemid deling. Zij wenste de bewindsman alle succes toe bij het implementeren van deze en de overige voorgestelde maatregelen. Het antwoord van de regering De Minister merkte op dat het probleem van het ziekteverzuim en de arbeidsongeschiktheid zowel een individueel als een collectief karakter heeft. Het vereist een uiterste inzet van het kabinet om te komen tot een vermindering van beide verschijnselen. De bewindsman betoogde dat het beleid erop is gericht, te komen tot een trendbreuk in de huidige ontwik kelingen van arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim. De doelstellingen van het beleid moeten zorgvuldig worden geformuleerd waarbij bedacht moet worden dat de verwachtingen niet te hoog mogen zijn. Het grote verschil tussen ziekteverzuim in het onderwijs en het ziekte verzuim in de marktsector heeft uiteraard een zekere betekenis. De minister wees erop dat ook in het buitenland dergelijke verschillen bestaan. Dit betekent uiteraard niet dat de huidige situatie dan maar als een vaststaand gegeven moet worden beschouwd. De bewindsman stelde voorts dat onderwijs geven zwaar werk is en dat dat gevolgen heeft voor de aantrekkelijkheid van het beroep. Er zijn daarom maatregelen nodig die de (zelf)selectie bij het deelnemen aan onderwijsopleidingen bevorderen. Mensen die zich aanmelden voor een

6 opleiding moeten een goed beeld hebben van het beroep van onderwijs gevende. Uit een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau wordt duidelijk dat de oorzaken van ziekteverzuim zeer divers zijn. Er kunnen drie categorieën worden onderscheiden: individuele oorzaken, belastbaarheid en werkomgeving. Het spreekt vanzelf dat er sprake is van een interactie tussen deze oorzaken. Uit studies komt verder naar voren dat een hoge werkbelasting niet per definitie samenvalt met een grote klas of met een groot aantal onderwijsuren. Er spelen kennelijk individuele ervaringen mee. Ook de werksituatie wordt bepaald door een combinatie van werkfactoren en individuele belastbaarheid Omdat de oorzaken van ziekteverzuim zeer divers zijn, zullen ook de maatregelen dat karakter moeten hebben. De bewindsman onderstreepte het belang van de bedrijfsgezondheidszorg maar meende op grond van de resultaten van drie experimenten op dit punt dat andere maatregelen van even groot belang zijn. Er werd immers wel een daling van de arbeidsongeschiktheid maar niet van het ziekteverzuim geconstateerd. Met het ABP wordt thans overlegd over de mogelijkheden van incidentele financiering van een bedrijfsgezondheidszorg in het onderwijs. Voor deze gezondheidszorg zijn geen additionele middelen beschikbaar. De bewindsman was uiteraard bereid, het voorstel van RBB/BVG te bestuderen maar wees de suggestie van de hand dat op basis van één maatregel - in casu de organisatie van bedrijfsgezond heidszorg - het ziekteverzuim aanzienlijk kan worden teruggedrongen. Een besparing van f 100 mln. op de kosten van vervanging bij ziekte leek hem onwaarschijnlijk. Het formatiebudgetsysteem wordt op 1 augustus 1992 ingevoerd. De instrumenten ten behoeve van een concreet preventiebeleid in de scholen kunnen per 1 januari 1992 beschikbaar worden gesteld. Het seniorenbeleid is in belangrijke mate geregeld in het convenant. Wat betreft de financiële prikkels wees de minister erop dat het gaat om een nationaal vervangingsfonds dat per 1 januari 1992 zal kunnen functioneren. Er zal advies over de aard van het fonds en de betrok kenheid van andere instellingen daarbij worden gevraagd aan een kleine commissie van deskundigen uit de wereld van de sociale zekerheid. Gezien de datum van inwerkingtreding van het fonds zal een en ander op korte termijn moeten worden geregeld. Het is de bedoeling de op de begroting opgenomen middelen voor vervanging in dit fonds te storten. Ook omdat de oorzaken van ziekteverzuim niet nauwkeurig kunnen worden gedefinieerd, kon een en ander moeilijk in de ramingen van de omvang van het vervangingsfonds worden verwerkt. De vakorganisaties hebben kenbaar gemaakt met belangstelling de uitwerking van de voorstellen af te wachten. Ook in het bedrijfsleven doen zich problemen voor bij toepassing van het bonus malus systeem. De bewindsman meende dat, als de overheid iets oplegt aan het bedrijfsleven, ook in «eigen kring» daartoe moet worden overgegaan voor zover dat mogelijk is. Aan het einde van dit jaar zullen er concrete voorstellen op dit punt ter tafel liggen. Over de implicaties van ontslagbescherming is aan de minister van Binnenlandse Zaken advies verstrekt door het ABP. Uit dat advies blijkt dat ontslag bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid zeer goed moet worden gemotiveerd. De bewindsman merkte op, zijn uiterste best te zullen doen om aan het einde van dit jaar met wetgeving terzake te komen. Het zal duidelijk zijn dat de financiële aspecten ook hierbij een belangrijke rol spelen. Ingaande op mogelijkheden tot herplaatsing wees de minister erop dat arbeidsongeschiktheid voor een bepaald beroep niet betekent dat de betreffende persoon op geen enkele plaats in de arbeidsmarkt meer terecht kan. Er zal daarom veel aandacht moeten worden besteed aan

7 mogelijkheden om arbeidsmarktkansen te intensiveren. Aan het einde van dit jaar zal de regering met voorstellen komen die strekken tot wijziging van de huidige wetgevmg Bij de bedrijfsgezondheidszorg zijn de problemen met name van finan ciële aard. Gegeven de krappe budgettaire ruimte zullen die problemen aan de orde moeten worden gesteld in het arbeidsvoorwaardenoverleg. Eind 1991 zal de voorbereiding zijn afgerond. Aan een commissie zal de vraag worden voorgelegd of moet worden gedacht aan één organisatie of aan diverse regio-gebonden organisaties die dan binnen bepaalde randvoorwaarden moeten opereren. Duidelijk is wel dat het niet het ministerie zal zijn dat deze taak op zich gaat nernen en dat ook de Infor matiseringsbank wat dit betreft geen rol zal vervullen. Het handboek personeelsbeleid moet worden gezien als een eerste stap; in het overleg met de vakorganisaties en besturenbonden zal gesproken moeten worden over het personeelsbeleid op langere termijn. Ziekteverzuim kan inderdaad worden beschouwd als een signaal dat er iets aan de hand is binnen de school maar de vraag is natuurlijk wel hoe kan worden bevorderd dat op dat signaal adequaat wordt gereageerd. De Arbo-wet is inderdaad nog niet op het onderwijs van toepassing maar de minister verwachtte dat dat voor de zomer het geval zal zijn. Er zal uiteraard gelegenheid zijn, te spreken over de financiële gevolgen van een en ander. De bewindsman was van mening dat de bedrijfsgezondheidszorg - in combinatie met het personeelsbeleid van de school - zich vooral moet richten op de 10% onderwijsgevenden die 80% van het ziekteverzuim voor hun rekening nemen. Als fysieke oorzaken de boventoon voeren, is outplacement niet de meest voor de hand liggende oplossing. Het is niet goed mogelijk, deze groep te identificeren. Overigens is ook in de markt sector sprake van een vergelijkbare concentratie. Een belangrijke taak van de bedrijfsgezondheidsdienst zal zijn gelegen in het indiceren van de functioneringsproblemen. Veelal is immers sprake van psychische oorzaken van ziekteverzuim en niet zozeer van medische oorzaken. Het spreekt vanzelf dat verzekeringsgeneeskundige begeleiding en activi teiten in het kader van de bedrijfsgezondheidszorg elkaar aanvullen. Een dergelijk geïntegreerd beleid zal ondersteuning kunnen vinden in de andere in de nota genoemde maatregelen. Nog niet duidelijk is in hoeverre meer autonomie voor de scholen in het HBO leidt tot minder ziekteverzuim. Wel had de minister de indruk dat er op enigerlei wijze een relatie aanwezig is. Nadere gedachtenwisseling De heer Lankhorst vroeg, ingaande op de opmerking van de minister dat de financiering van de bedrijfsgezondheidszorg onderwerp van het arbeidsvoorwaardenoverleg is, of eventuele opbrengsten ook in dat overleg aan de orde komen. De heer Nuis wilde graag weten hoeveel tijd de minister nodig denkt te hebben voor het formuleren van een offerte. De heer Tuinstra herhaalde zijn opmerking, prijs te stellen op een oordeel van de vakbonden en de besturenorganisaties over het voorstel van BVG/RBB, vergezeld van een oordeel van de minister. Als de onder zoeks en opdrachtfase in elkaar kunnen worden geschoven, zal de aller wegen bepleite voortvarendheid kunnen worden gerealiseerd. Mevrouw Netelenbos was eveneens van mening dat de minister snel met concrete voorstellen moet komen. Voorts vroeg zij of de minister de Kamer op de hoogte kan stellen van de financiële gevolgen van toepassing van de Arbo-wet op het onderwijs.

8 De Minister beschouwde de opmerking over de te betrachten spoed als een steuntje in de rug. Aan het adres van de heer Lankhorst merkte hij nog op dat financiering van de bedrijfsgezondheidszorg niet per definitie behoeft te worden gefinancierd uit de arbeidsvoorwaarden ruimte. Er zal nog overleg worden gevoerd over de vraag of de inverdien effecten van de bedrijfsgezondheidszorg voor een gedeelte als financie ringsbron kunnen dienen. De bewindsman verwachtte op korte termijn offertes op papier te kunnen hebben. Het door de heer Tuinstra gevraagde oordeel van de vakbonden en besturenorganisaties zal aan de Kamer worden overlegd. De Kamer zal eveneens worden geïnformeerd over de financiële implicaties van toepassing van de Arbo-wet op het onderwijs. De voorzitter van de vaste Commissie, Ginjaar-Maas De griffier van de vaste Commissie, Hillen

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 21 800 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1991-199 300 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) voor het jaar199

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 20400 Lasopleidingen Nr. 5 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 1 september 1988 De vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen 1

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21452 Jeugdbeleid en Onderwijsbeleid Nr. 3 LIJSTVAN VRAGEN Vastgesteld 15 mei 1990 De bijzondere Commissie voor het jeugdwelzijnsbeleid 1 en de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22 300 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22 300 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 300 V Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk V (Ministerie van Buitenlandse Zaken) voor het jaar

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 20863 Studiefinanciering Nr. 11 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 14februari 1990 De vaste commissie voor Onderwijs en Wetenschappen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1988-1989 20 808 Inkomensbeleid 1989 Nr. 3 LIJST VAN VRAGEN Vastgesteld 28 oktober 1988 De vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid 1 heeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-21 800 IX B Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk IX B (Ministerie van Financiën) voor het jaar Nr. 25 VERSLAG

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20 200 Hoofdstuk VIII Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 127 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22011 Hoofdlijnen van een nieuwe uitvoeringsorganisatie sociale verzekeringen Nr. 15 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 3 september

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 30 432 Voorstel van wet van de leden Depla en Blok houdende wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en van enige andere wetten inzake fiscale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 21 997 Plan van spreiding en situering SVIVI Nr. 5 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 22 mei 1991 De vaste Commissie voor onderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 18 386 Besluit afbreking zwangerschap Nr. 29 LIJST VAN VRAGEN Vastgesteld 30 mei 1988 De vaste Commissie voor de Volksgezondheid 1 heeft onderstaande

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1987-1988 Rijksbegroting voor het jaar 1988 20200 Hoofdstuk VIM Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 96 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 404 Wijziging van enkele belastingwetten (Wet herziening fiscale behandeling woon-werkverkeer) Nr. 5 VERSLAG Vastgesteld 11 oktober 2012 De

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 031 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra in verband met het regelen van de mogelijkheid een deel van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1986-1987 19465 19905 Verslag van de Algemene Rekenkamer over 1985 Verslag van de Algemene Rekenkamer over 1986 Nr. 25 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG

Nadere informatie

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015

Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Castricum 2015 De raad van de gemeente Castricum; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 oktober [nummer]; gelet op

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22152 Voorlichtingscampagnes van het Rijk Nr. 3 VERSLAG Vastgesteld 11 oktober 1991 De Commissie voor de Rijksuitgaven 1 legt over dit rapport

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1993-1994 23 400 VIII Vaststelling van de begrotïng van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der StatenGeneraal Vergaderjaar VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen) voor het jaar Nr. VERSLAG

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de gemeente Brunssum. Datum: 1 juni 2015 Rapportnummer: 2015/083

Rapport. Rapport over een klacht over de gemeente Brunssum. Datum: 1 juni 2015 Rapportnummer: 2015/083 Rapport Rapport over een klacht over de gemeente Brunssum. Datum: 1 juni 2015 Rapportnummer: 2015/083 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de gemeente Brunssum niet eerlijk en niet objectief uitvoering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 1997 25 330 Wijziging van de Wet op de studiefinanciering in verband met de overgang van studerenden van de ziekenfondsverzekering naar de particuliere

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22 300 XIV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk XIV (Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 24 724 Studiefinanciering Nr. 28 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 19 mei 1998 De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1993-1994 23401 Beleidsvoornemens Politie 1994 IMr. 4 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 2 november 1993 De vaste Commissie voor Politie 1 heeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1986-1987 Rijksbegroting voor het jaar 1987 19 700 Hoofdstuk V Ministerie van Buitenlandse Zaken Nr. 28 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 20

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1984-1985 17554 Beleid inzake het starten van een (eigen) bedrijf Nr. 24 ' Samenstelling: Leden: Salomons (PvdA), voorzitter, Van der Linden (CDA), Van Erp

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 34 010 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet medezeggenschap op scholen en de Wet voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 21837 Voorkoming van arbeidsongeschiktheid in de overheidssector Nr. 6 NOTA I. INLEIDING In het kader van de Tussenbalans 1991 is besloten dat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 23 901 Minderhedenbeleid 1995 Nr. 22 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 5 september 1995 De vaste commissie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 467 Wijziging van de Wet arbeid en zorg en enige andere wetten in verband met het tot stand brengen van een recht op langdurend zorgverlof en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1988-1989 Rijksbegroting voor het jaar 1989 20 800 Hoofdstuk VIII Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 77 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN

Nadere informatie

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op.

Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. Conflictverlof bij situatieve arbeidsongeschiktheid lost niets op. oktober 2008 De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING 29311 Wijziging van de Algemene wet gelijke behandeling en enkele andere wetten naar aanleiding van onderdelen van de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling, de Wet gelijke behandeling van mannen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1993-1994 23 5O1 Wijziging van hoofdstuk IV (Kabinet voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken) van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Rapport. Openbaar Klacht over UWVWerkbedrijf uit Amsterdam. Datum: 29 juli 2011. Rapportnummer: 2011/217

Rapport. Openbaar Klacht over UWVWerkbedrijf uit Amsterdam. Datum: 29 juli 2011. Rapportnummer: 2011/217 Rapport Openbaar Klacht over UWVWerkbedrijf uit Amsterdam. Datum: 29 juli 2011 Rapportnummer: 2011/217 2 KLACHT Verzoekster klaagt erover dat het UWVWerkbedrijf te Amsterdam haar klacht gegrond heeft verklaard

Nadere informatie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie April 2012 Het akkoord van de Kunduz-coalitie In het op 26 april jl. gesloten akkoord van de zogenaamde Kunduz-coalitie zijn ook een aantal maatregelen opgenomen die betrekking hebben op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad

Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad ÜT? R>2 3 Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad Aan de minister van onderwijs en wetenschappen, de heer drs. W.J. Deetman, Postbus 25000, 2700 LZ Zoetermeer. Nassaulaan 6 2514 JS 's-gravenhage

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Algemeen Arbeidsmarktbeleid Nr.AAM/ASAM/02/1400 Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in verband

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1984-1985 18039 Sportbeleid Nr.7 De vroegere stukken zijn gedrukt in de zitting 1982-1983 en in het vergaderjaar 1983-1984 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG

Nadere informatie

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving)

Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde regelgeving) Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Heerhugowaard Officiële naam regeling verordening tegenprestatie gemeente Heerhugowaard 2015 Citeertitel Verordening Tegenprestatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal Vergaderjaar 1988-1989 20 214 Hoger onderwijs en onderzoek plan Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Bussemaker (PvdA) over de arbeidsproductiviteit van oudere werknemers.

./. Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het lid Bussemaker (PvdA) over de arbeidsproductiviteit van oudere werknemers. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I Advies bij ontslag De zekerheid van een vaste baan. Veel artsen in dienstverband hechten er sterk aan, vooral in deze onzekere tijden. Toch kan het iedereen overkomen, ook u: de organisatie wordt anders

Nadere informatie

Verslag Kamerdebat. Minister Bos:

Verslag Kamerdebat. Minister Bos: Verslag Kamerdebat Verslag van dat deel van het kamerdebat van 26 maart dat handelde over de ontwikkeling van de ambtenarensalarissen ten opzichte van de marktsector, en de onderwijs-cao s. Maar naast

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 300 XI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk XI (Ministerie van Volkshuisvesting, Ruïmtelijke Ordening

Nadere informatie

Datum 22 november 2012 Betreft Kamervragen van het lid Kerstens en het lid Karabulut inzake het Wswbedrijf

Datum 22 november 2012 Betreft Kamervragen van het lid Kerstens en het lid Karabulut inzake het Wswbedrijf > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 013 Cultuurnota 1997 2000 Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Rapport. Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126

Rapport. Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126 Rapport Datum: 27 april 1998 Rapportnummer: 1998/126 2 Klacht Op 20 augustus 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer P. te Oud Alblas, met een klacht over een gedraging van Gak

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 268 Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met afschaffing van de vervolguitkering Nr. 4 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT 1 Hieronder

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 21 800 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk XV (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) voor

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer Regelingen en voorzieningen CODE 2.1.1.61 verwachte wijzigingen Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer bronnen Nieuwsbericht ministerie van SZW d.d. 18.02.2014 TRA 2014, afl. 3

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 28 447 Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet kinderopvang)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 22126 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) voor het jaar 1991 (wijziging samenhangende

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22 300 XI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk XI (Ministerïe van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening

Nadere informatie

Rapport. Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270

Rapport. Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270 Rapport Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270 2 Klacht Op 4 november 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer B. te Voorburg, met een klacht over een gedraging van het Korps

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 300 V Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk V (Ministerie van Buitenlandse Zaken) voor het jaar

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

De voorzitter: Een hartelijk woord van welkom aan de minister. Er zijn vijf deelnemers aan dit debat, van wie er twee gaan spreken.

De voorzitter: Een hartelijk woord van welkom aan de minister. Er zijn vijf deelnemers aan dit debat, van wie er twee gaan spreken. Bedrijfslevenbeleid Aan de orde is het VAO Bedrijfslevenbeleid (AO d.d. 19/11). Een hartelijk woord van welkom aan de minister. Er zijn vijf deelnemers aan dit debat, van wie er twee gaan spreken. Mevrouw

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA DEN HAAG ARBO/AIS/01/9278

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA DEN HAAG ARBO/AIS/01/9278 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA DEN HAAG Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 971 Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet op het onderwijstoezicht

Nadere informatie

2500EA20018. Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

2500EA20018. Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoofdkantoor Jaarbeursplein 22 Postbus 2875 3500 GW UTRECHT Leden Vaste Commissie SZW van de Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. M. Esmeijer, griffier Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 2500EA20018 Datum

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 22 800 XVI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk XVI (Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1993-1994 23265 Begrotingsadministratiesystemen Nr. 4 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 12 november 1993 De Commissie voor de Rijksuitgaven' heeft

Nadere informatie

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015

Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015 Verordening individuele studietoeslag Participatiewet 2015 De raad van de gemeente Geertruidenberg; gezien het voorstel van het College van burgemeester en wethouders van 2014; gelet op artikel 8, eerste

Nadere informatie

46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden

46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden 46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden Inhoudsopgave PLUG In Beschaving en eigen belang Ontstaan van het PLUG Juridische dienst Bovenwettelijke regelingen AOb praat mee bij ziekte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 300 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk VIII (Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1988-1989 20 961 Opleiding verplegende beroepen Nr. 2 1 Samenstelling: Leden: Worrell (PvdA), Hermes (CDA), Beinema (PvdA), Van Leijenhorst (CDA), voorzitter,

Nadere informatie

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende:

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende: Geachte mevrouw Stembor, U heeft mij een aantal stellingen/vragen voorgelegd. Ik heb daaruit opgemaakt dat u kritiek heeft op de onduidelijkheid over de verhouding tussen de Wbtv en de wet van 8 mei 1878,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 22 300 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk XV (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1991-1992 19504 Overheidsbeleid en homoseksualiteit Nr. 20 LIJSTVAN VRAGEN Vastgesteld 12 maart 1992 De vaste Commissie voor welzijn en cultuur 1 heeft ter

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Sociale Verzekeringen Nr. SV/F&W/05/89716 s -Gravenhage, 11 november 2005 Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Werkloosheidswet

Nadere informatie

Bedrijfscommissie voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen. Verslag van bevindingen

Bedrijfscommissie voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen. Verslag van bevindingen Bedrijfscommissie voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen Verslag van bevindingen Verslag van de hoorzitting op 15 mei 2007 inzake het verzoek om bemiddeling dan wel advies van de ondernemingsraad

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 300 XV Vaststelling van de begroting van de uitgaven en van de ontvangsten van hoofdstuk XV (Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid)

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK -------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- Gelet op de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve

Nadere informatie

D e n H a a g 12 juni 2012

D e n H a a g 12 juni 2012 Aan de voorzitter en de leden van de Vaste Commissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG B r i e f n u m m e r 12/10.937/12-017/MF/Gau

Nadere informatie

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst AAN: De Centrales van Overheidspersoneel, toegelaten tot het Sectoroverleg Rijkspersoneel De Voorzitter van het Sectoroverleg Rijkspersoneel Bijlagen 1 AAC/92.064

Nadere informatie

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst AAN: De Voorzitter van de overlegvergadering met de Universitaire Commissie voor Georganiseerd Overleg De Gezamenlijke Vakorganisaties Universiteit van Amsterdam

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1986-1987 19625 Nadere wijziging van de Liquidatiewet Ouderdomswet 1919 IMr. 5 MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen 1 december 1986 Naar aanleiding van het voorlopig

Nadere informatie

Raadsvoorstel 2005/16502

Raadsvoorstel 2005/16502 Raadsvoorstel 2005/16502 Plan van aanpak Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) gemeente Portefeuillehouder M. Steffens-van de Water/ H. Tuning Steller J. Sinke Collegevergadering 21 juni 2005 Raadsvergadering

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1996 1997 Nr. 110c 25 062 Wijziging van de inkomensgrens ziekenfondsverzekering voor AOW-gerechtigden BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1984-1985 17 649 Taakverdeling en concentratie in het w.o. Nr. 57 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 27 juni 1985 De vaste Commissie voor Onderwijs

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 20 202 32 68 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering en de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in verband met de introductie van DNA-verwantschapsonderzoek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 818 Wijziging van verschillende wetten in verband met de hervorming van het ontslagrecht, wijziging van de rechtspositie van flexwerkers en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 975 Wijziging van de Wet werk en bijstand teneinde de eis tot beheersing van de Nederlandse taal tot te voegen aan die wet (Wet taaleis WWB)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 404 Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en de Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren in verband met de samenstelling van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal

Tweede Kamer der Staten Generaal Tweede Kamer der Staten Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 21980 Justitiële jeugdbescherming Nr. 10 VERSLAG VAN EEN MONDELING OVERLEG Vastgesteld 15 oktober 1992 De bijzondere Commissie voor het jeugdwelzijnsbeleid

Nadere informatie