Groen, Groener, Groenst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Groen, Groener, Groenst"

Transcriptie

1 Groen, Groener, Groenst Maatschappelijk verantwoord ondernemen in onze samenleving Naam student Jessie Molleman Tio-vestiging Utrecht Naam afstudeercoach Mevr. K. Steijger Naam bedrijfsbegeleider Dhr. I. Samson Datum 15 mei 2012

2 Voorwoord Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is momenteel een belangrijk en veel besproken thema. Veel bedrijven erkennen dat alle aspecten van MVO, dus People, Planet en Profit, onderwerpen zijn waar aandacht aan besteed moet worden. Ook voor de leden van CLC-VECTA is MVO steeds belangrijker aan het worden. Veel leden zijn al bezig met MVO maar het was voor CLC- VECTA niet duidelijk hoeveel bedrijven dit zijn en op welke manier ze met MVO bezig zijn. Om inzicht te krijgen in de stand van zaken op het gebied van MVO binnen de Live Communication branche is dit onderzoek uitgevoerd. Voor CLC-VECTA is dit onderzoek een 0-meting van de MVOactiviteiten van hun leden. Daarnaast heb ik tijdens dit onderzoek veel kennis opgedaan over MVO en de aspecten die daarbij komen kijken. Deze kennis zal mij in mijn latere carrière helpen. Want na dit onderzoek ben ik er achter gekomen dat MVO ook voor mij een belangrijk thema is. Ik weet inmiddels wat MVO precies inhoudt en hoe het ingevoerd kan worden binnen een bedrijf. Daarom zal ik mijn uiterste best gaan doen om er voor te zorgen dat ik in mijn carrière bewust zal gaan ondernemen. Dit onderzoek had ik natuurlijk niet zonder hulp kunnen schrijven. Daarom wil ik ten eerste de branchevereniging CLC-VECTA Centrum voor Live Communication bedanken voor het vertrouwen dat ze in mij hebben gehad. Dat geldt zowel voor de medewerkers van het kantoor in Breukelen als alle leden die ik in het kader van dit onderzoek heb mogen interviewen. Bedankt voor alle informatie die mij is aangereikt. Natuurlijk wil ik ook al mijn collega s bedanken voor de gezelligheid op het kantoor. Karin Steijger, mijn afstudeercoach vanuit Tio, bedank ik voor haar feedback tijdens het schrijven van dit onderzoek. Ook mijn ouders wil ik bedanken. Want wanneer ik vast liep tijdens het schrijven van mijn onderzoek kon ik bij hen terecht om te sparren over de tekst. Op die manier kreeg ik alles weer op een rijtje en kon ik weer verder met het schrijven van het onderzoek. Uiteraard bedank ik mijn huisgenoten en vriendinnen. Zij hebben alle stappen die ik gezet heb tijdens dit proces luid en duidelijk meegekregen. Ik ben trots op het onderzoek dat ik heb geproduceerd en hoop dat de leden van CLC-VECTA er veel informatie uit kunnen halen. Daarom wens ik iedereen veel leesplezier toe. Jessie Molleman Utrecht, maart

3 Samenvatting In deze samenvatting staan de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen van het onderzoek wat gedaan is voor de branchevereniging CLC-VECTA Centrum voor Live Communication (CLC-VECTA). Het onderzoek gaat over maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) binnen de Live Communication branche. Het doel van dit onderzoek is om de leden van CLC-VECTA inzicht te laten krijgen in de stand van zaken wat betreft maatschappelijk verantwoord ondernemen. CLC-VECTA Centrum voor Live Communication is een branchevereniging. Bedrijven die lid zijn van deze branchevereniging zijn werkzaam binnen de platformen beurzen, congressen & vergaderingen, evenementen, entertainment en/of incentives. CLC-VECTA heeft momenteel 241 leden die zich binnen de platformen bezig houden met accommoderen, organiseren en faciliteren. De branchevereniging helpt haar leden op alle mogelijke manieren om hun werk te doen. Dit wordt gedaan door dat CLC-VECTA bijeenkomsten organiseert, brancheonderzoeken uitvoert, nieuws uit de branche deel en relevante cijfers en kennisdocumenten deelt met haar leden. Tijdens dit onderzoek was er een probleemstelling die centraal stond, namelijk: Op welke wijze kan in de Live Communication branche maatschappelijk verantwoord ondernemen worden geïmplementeerd? Om deze probleemstelling op te lossen zijn er ook een aantal deelvragen opgesteld: 1. Wat zijn de activiteiten van bedrijven in de Live Communication branche? 2. Welk type bedrijven heeft CLC-VECTA in haar ledenbestand staan? 3. Wat zijn de voordelen en nadelen van maatschappelijk verantwoord ondernemen? 4. Wat zijn de trends en ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen? 5. Welke MVO-keurmerken zijn er al voor bedrijven in de Live Communication branche? 6. Wat zijn de commerciële voordelen en nadelen van een MVO keurmerk? 7. Wat zijn de beweegredenen van de leden van CLC-VECTA die aan MVO doen en wat was het effect? 8. Wat zijn de beweegredenen van de leden van CLC-VECTA die er voor kiezen om niet aan MVO te doen? Om deze deelvragen op een goede manier te beantwoorden is er bij dit onderzoek gestart met literatuuronderzoek. Tijdens het literatuuronderzoek werden aspecten behandeld als wat is de definitie van MVO, welke certificaten zijn er op het gebied van MVO en wat zijn de voordelen en nadelen van MVO. Met deze informatie als achtergrond werden de websites van de leden van CLC- VECTA geanalyseerd. Tijdens de analyse is gekeken naar de betrokkenheid van de leden op het gebied van MVO. Vervolgens is er een groep van 22 leden uitgezocht die verder onderzocht werden via telefonische interviews. In deze groep van leden zaten zowel leden met een hoge als lage betrokkenheid hij MVO. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat slechts 5% van de leden van CLC-VECTA een hoge betrokkenheid hebben bij MVO. Ook kwamen er verschillende definities van MVO naar voren. 33% 3

4 van de leden geeft een definitie waarin de balans tussen People, Planet en Profit centraal staat, maar het grote merendeel geeft een definitie waarbij maar één of twee van deze kernelementen naar voren komt. De gegeven voordelen en nadelen in theorie blijken in praktijk ook daadwerkelijke te gelden. Opmerkelijk is dat geen van de bedrijven bewust zijn van de certificaten die er te verkrijgen zijn op het gebied van MVO. Hieronder staat een samenvatting van de aanbevelingen die gedaan worden in het onderzoek. Wees trots op het MVO-beleid van het bedrijf Veel bedrijven doen aan MVO maar laten het nog niet aan de buitenwereld zien. Een bedrijf mag trots zijn op haar MVO-beleid en moet dit dan ook delen met haar belanghebbenden. Een gemakkelijke manier om te laten zien dat een bedrijf een MVO doet is via de website van het bedrijf. Keurmerken Momenteel zijn er nog veel onduidelijkheden rondom de MVO-keurmerken. Bedrijven moeten zich meer gaan inlezen in de verschillende keurmerken. Een keurmerk is namelijk nuttig voor een bedrijf. Niet alleen biedt een keurmerk handvatten voor een goed MVO-beleid, het is ook een gemakkelijk middel om aan te tonen in welke mate het bedrijf een MVO doet. Creëren van draagvlak Voor elke verandering moet er eerst draagvlak zijn, zo ook bij het invoeren van een MVO-beleid. Wanneer medewerkers maar ook klanten vanaf het begin betrokken worden bij het veranderproces, zal het draagvlak groot zijn. Gewoon doen! MVO is een item waar gewoon aandacht aan besteed moet worden. Elk bedrijf kan wel iets in haar bedrijfsvoering vinden wat aangepast kan worden en op die manier wordt de eerste stap gezet. Het is een utopie om MVO in één keer in te willen voeren. Een bedrijf moet dus een doel aangeven wat betreft MVO en hiermee aan de slag gaan. CLC-VECTA moet meer informatie verlenen Doordat er onder de leden van CLC-VECTA nog veel onduidelijkheid heerst is het raadzaam als CLC-VECTA informatie verleent over het onderwerp MVO. Dit rapport zal veel onduidelijkheden wegnemen. CLC-VECTA kan ook hulp bieden door informatie aan te leveren via de website. CLC-VECTA moet bijeenkomsten gaan organiseren Omdat MVO een onderwerp is wat op elk bedrijf apart toepasbaar is, zijn er veel manieren om MVO in te voeren. Door de leden van CLC-VECTA met elkaar in contact te brengen kunnen ze leren van elkaar. Samengevat: Alle leden van CLC-VECTA kunnen hun betrokkenheid rondom MVO verbeteren. Sommige moeten nog starten met MVO en andere kunnen hun MVO-beleid uitbreiden. En vergeet niet, MVO is nooit een afgerond proces! 4

5 Inhoudsopgave 1. Inleiding Bedrijfsbeschrijving Algemeen Historie De organisatie Aanleiding en relevantie van het onderzoek Probleemstelling Deelvragen Live Communication branche Maatschappelijk verantwoord ondernemen Doelstelling van het onderzoek Contextanalyse De branche Accommoderende discipline Faciliterende discipline Organiserende discipline Cijfers van de beurzensector Cijfers van de congres & vergadermarkt Cijfers van de overige platformen Trends & ontwikkelingen Beurzen Congressen & Vergaderingen Evenementen Entertainment Incentives Maatschappelijk verantwoord ondernemen Overheid Collega s & concurrenten IDEA VVEM VSCD Koninklijke Horeca Nederland MPI Theoretisch kader Maatschappelijk verantwoord ondernemen Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat zijn de voordelen en nadelen van MVO? Welke keurmerken zijn er op het gebied van MVO? Meerwaarde van een merk Wat is merkmeerwaarde? Brand equity De relatie tussen merkmeerwaarde en brand equity Model Implementeren Wat is implementatie? Implementatieproces Model Constant verbeteren Methodologie Onderzoeksproces-ui Onderzoek filosofie Onderzoeksmethoden Onderzoeksstrategie Tijdshorizon Onderzoeksdoel

6 4.2. Onderzoekssitu Onderzoeksgroep Onderzoek ontwerp Analyse van de websites van de leden van CLC-VECTA Interviews Resultaten van primair onderzoek Resultaten van de analyse van de websites Resultaten van de interviews Definitie van MVO Belangrijke aspecten van MVO Voordelen van MVO Nadelen van MVO Valkuilen van MVO Keurmerken Wat is de meerwaarde van een keurmerk voor een bedrijf? Wat is de meerwaarde van een keurmerk voor de branche? Welke argumenten worden er gegeven om niet aan MVO te doen? Welke plannen hebben de geïnterviewde bedrijven voor de toekomst? Samenvatting Resultaten secundair onderzoek Maatschappelijk verantwoord ondernemen Definities Belangrijke aspecten Voordelen en nadelen van MVO Keurmerken Meerwaarde van een merk De drie componenten van merkmeerwaarde Brand equity Implementeren De typen innovaties Het implementatieproces Keurmerken Conclusies en aanbevelingen Beantwoorden van de deelvragen Deelvragen over de Live Communication branche Deelvragen over maatschappelijk verantwoord ondernemen Beantwoorden van de probleemstelling Probleemstelling Aanbevelingen Aanbevelingen in het algemeen Aanbevelingen voor CLC-VECTA Discussie Bedrijfsbeschrijving en branchegegevens Probleemstelling Literatuuronderzoek Methodologie Resultaten van het onderzoek Reflectie Literatuur Bijlagen Schema van CLC-VECTA Overzicht van alle collega s en concurrenten van CLC-VECTA Websiteanalyse Lijst van geïnterviewde bedrijven Vragenlijsten voor de interviews Uitgewerkte interviews

7 1. Inleiding 1.1. Bedrijfsbeschrijving Algemeen CLC-VECTA Centrum voor Live Communication (CLC-VECTA) is een branchevereniging voor bedrijven die professioneel betrokken zijn bij het organiseren, accommoderen en faciliteren van beurzen, congressen & vergaderingen, evenementen, entertainment en incentives. CLC-VECTA heeft 241 leden die door de vereniging worden geïnformeerd, geadviseerd, ondersteund en geïnspireerd. Dit wordt onder andere gedaan door het organiseren van bijeenkomsten, het uitvoeren van brancheonderzoeken, het delen van nieuws uit de branche en het delen van relevante cijfers en kennisdocumenten Historie CLC Centrum voor Live Communication is in januari 2007 ontstaan uit een fusie tussen Exhibition Services Association Holland (ESAH), de Vereniging beurzen en evenementen Nederland (Fbtn) en de Vereniging Nederlandse Congres- en vergaderbelangen (VNC). In 2010 heeft er nog een fusie plaatsgevonden tussen CLC en de Vereniging van organisatoren voor Evenementen, Concerten en TheaterActiviteiten (VECTA) en is CLC-VECTA ontstaan De organisatie CLC-VECTA bestaat uit een aantal platformen namelijk Beurzen, Congressen & Vergaderingen, Evenementen, Entertainment en Incentives. Ieder platform heeft een eigen woordvoerder die tevens lid is van het algemeen bestuur. De vereniging kent een dagelijks bestuur, bestaande uit drie personen (voorzitter, secretaris en penningmeester). Het bestuur heeft voor de afstemming en uitvoering van het beleid een directeur benoemd die tevens directeur is van het verenigingsbureau. Het bestuur laat zich bijstaan door een aantal commissies, bemand door afgevaardigden van de leden van de vereniging. De commissies zijn: Commissie Cao Commissie Onderzoek Commissie Opleiding, Scholing en Training (OST) Daarnaast wordt er bij de verenigingsactiviteiten op het gebied van Marketing & Communicatie en Bijeenkomsten projectmatig de ondersteuning gevraagd van expertgroepen die bestaan uit de leden van CLC-VECTA. 7

8 Een belangrijke pijler van de vereniging is de belangenbehartiging van haar leden. Om dit op een effectieve manier te doen is de vereniging lid van de overkoepelende ondernemersorganisatie MKB Nederland en is zij betrokken bij een aantal vak- en branchegerichte initiatieven: Stichting LiveCom Awards Stichting Erkende CLC Opleidingen Stichting VECTA Garantiefonds Stichting Live Communication Research Centre Stichting Voorfinancieringsfonds Stichting Erkende Congresbedrijven Ook maakt CLC-VECTA deel uit van Gastvrij Nederland. Deze organisatie behartigt de belangen van alle bedrijven in de gastvrijheidseconomie. Gastvrij Nederland spant zich in om de toeristischerecreatieve bedrijvigheid (zowel Leisure als binnen Nederland in de volle breedste te versterken. Een tweede pijler van de vereniging is het managen en overdragen van kennis en informatie ten behoeve van de leden. Dit gebeurt door het organiseren van activiteiten, het beheer van communicatieplatformen en ondersteuning en advies in de vorm van een helpdesk. De derde pijler is het verzorgen van een gedegen verenigingsfundament. De vereniging bestaat bij de gratie van het hebben van leden, en ledenwerving en behoud staan dan ook boven aan de agenda. Ten behoeve van deze leden zijn er overeenkomsten gesloten met preferred suppliers om aantrekkelijke voordelen te verwerven op vele terreinen en zijn sponsoren aangetrokken om verenigingszaken mede te financieren. In bijlage 1 staat het schema van de organisatie Aanleiding en relevantie van het onderzoek Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) wordt steeds belangrijker voor alle bedrijven op deze aarde. Het begint voor veel ondernemers onderdeel uit te maken van de visie van hun bedrijf. Ook de medewerkers gaan zich hier steeds meer mee bezig houden. MVO kan alleen succesvol zijn als het is verankerd in de bedrijfsprocessen, maar ook in de hoofden en harten van alle medewerkers van het bedrijf. CLC-VECTA is een branchevereniging die zich richt op de Live Communication branche. In deze branche wordt MVO steeds meer toegepast. Maar wat is de beste manier om MVO in te voeren in een bedrijf? CLC-VECTA wil, mede op verzoek van haar leden, inzicht krijgen in alle onderdelen die van belang zijn bij het invoeren van MVO. Dit onderzoek moet daarom een geschikt rapport opleveren dat aan de leden gepresenteerd kan worden, zodat deze op een goede manier MVO kunnen gaan invoeren (of verbeteren) in hun bedrijf Probleemstelling Op welke wijze kan in de Live Communication branche maatschappelijk verantwoord ondernemen worden geïmplementeerd? 8

9 1.4. Deelvragen Live Communication branche 3. Wat zijn de activiteiten van bedrijven in de Live Communication branche? 4. Welk type bedrijven heeft CLC-VECTA in haar ledenbestand staan? Maatschappelijk verantwoord ondernemen 9. Wat zijn de voordelen en nadelen van maatschappelijk verantwoord ondernemen? 10. Wat zijn de trends en ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen? 11. Welke MVO-keurmerken zijn er al voor bedrijven in de Live Communication branche? 12. Wat zijn de commerciële voordelen en nadelen van een MVO keurmerk? 13. Wat zijn de beweegredenen van de leden van CLC-VECTA die aan MVO doen en wat was het effect? 14. Wat zijn de beweegredenen van de leden van CLC-VECTA die er voor kiezen om niet aan MVO te doen? 1.5. Doelstelling van het onderzoek Dit onderzoek geeft een beeld van wat MVO binnen deze sector inhoudt. Er zijn momenteel veel benamingen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar wat houdt het nu precies in? Daarnaast wil CLC-VECTA weten waarom er voor MVO gekozen wordt of waarom juist niet. En hoe moet je zoiets invoeren? Als laatste wil CLC-VECTA weten wat, na het invoeren van MVO, de effecten daarvan zijn op een bedrijf. 9

10 2. Contextanalyse In de contextanalyse wordt gekeken naar de omgeving de situatie waarin CLC-VECTA actief is. Dat betekent dat er in dit hoofdstuk aandacht wordt besteed aan hoe de branche eruit ziet, wie de collega s en de concurrenten zijn en wat de trends & ontwikkelingen zijn binnen de branche De branche De branche die CLC-VECTA vertegenwoordigt, wordt de Live Communication branche genoemd. Deze branche is zeer divers. Om een goed inzicht in de branche te krijgen, moeten er eerst een aantal aspecten uitgelegd worden. Onder Live Communication wordt verstaan de business to business (B2B) en business to consumer (B2C) evenementen, waar personen of groepen van personen elkaar (fysiek) ontmoeten, die georganiseerd worden met het doel te informeren, kennis te verkrijgen of over te dragen, dan wel transacties voor te bereiden en/of te verrichten. In de bovenstaande definitie wordt gesproken over evenementen. Daarmee worden evenementen bedoeld in de breedste zin van het woord. Voorbeelden zijn vergaderingen, congressen en beurzen, maar ook grote festivals, theatervoorstellingen en personeelsfeesten. Live Communication vindt dus plaats bij uiteenlopende evenementen, zowel kleinschalig als grootschalig. De aard van de informatie of kennis die wordt overgebracht tijdens een evenement kan zakelijke waarde, amusementswaarde of een combinatie van beide hebben.!"#$#%#$&#$ J,#&E;:#$A-.#(#"#$#%#$&#$ G:#$A-.#(#"#$#%#$&#$(DH*A+,#03#"#$#%#$&#$ K-0B#.,4L&#(#"#$#%#$&#$ #"#$#%#$&#$ #"#$#%#$&#$ '(H#.3;$##+32##3&#$ '(O#+-&,#E#"#$#%#$&#$ '(6,40E;2273 '(H.;9*4&:.#3#$&-&,#3 '(!&4#&#.- '(K-0A#*.I#$ '();$B.#33#$ '(=M%:;3,- '(=#%,$-.3 '(!&4#&#.- '(H*A+,#03A#*.I#$ '(H;:2#3&,"-+3 '(=:;.&#"#$#%#$&#$ '()*+,$-,.#(#"#$#%#$&#$ '(/--.%-.0&#$ '(1,+%2#3&,"-+3 '(!&4#&#.- '(5673(#$(!673 '(8$9#.#(3:;.&#"#$#%#$&#$ '(!<:;3,&,#3 '(=-,+>(1+;.,-9#(#?9? '(!&4#&#.- Figuur 2.1: Indeling evenementen. (Bron: Respons, z.j.) Om al deze verschillende evenementen op een duidelijke manier onder te verdelen is er gekozen voor segmentatie naar mediums. De mediums die gebruikt worden zijn beurzen, congressen & vergaderingen, evenementen, entertainment en incentives. Het kan zijn dat een bedrijf actief is in meerdere mediums. Daarnaast zijn er bedrijven met activiteiten die niet onder een van deze mediums vallen, maar die toch zijdelings tot de Live Communication branche behoren. 10

11 Dit omdat zij belang hebben bij het goed en professioneel functioneren van de branche. Een voorbeeld hiervan zijn onderwijsinstellingen met opleidingen gericht op de Live Communication branche. Om de onderverdeling van de branche nog beter in kaart te brengen is het goed om te weten dat niet alle bedrijven zich op dezelfde disciplines richten van de Live Communication branche Zo kan een bedrijf een accommoderende, faciliterende en/of organiserende rol hebben Accommoderende discipline Wanneer een bedrijf actief is binnen de accommoderende discipline, zorgt een bedrijf voor de locatie en/of de accommodatie waar er live gecommuniceerd kan worden. Voorbeelden van het aanbieden van accommodatie kan zijn het beschikbaar stellen van een vergaderzaaltje, een heel gebouw zoals de Jaarbeurs Utrecht, Amsterdam RAI en Ahoy, een circustent en een evenementenschip. Het verzorgen van een locatie is bijvoorbeeld het verzorgen van het terrein van Lowlands, de aanlegplaats van het evenementenschip en het terrein waar een circustent op kan staan Faciliterende discipline Bij een bedrijf dat actief bezig is binnen de faciliterende discipline, zorgt een bedrijf voor alle ondersteunende diensten om Live Communication mogelijk te maken. Ook dit heeft verschillende aspecten. Het kan gaan om het leveren van pen en papier voor een vergadering, het regelen van audiovisuele apparatuur voor een congres of evenement, het verzorgen van de bezoekersregistratie van een beurs en de standbouw en inrichting van de stands op een beurs Organiserende discipline Een bedrijf kan binnen de organiserende discipline actief zijn. Dit houdt in dat (een deel van) een evenement georganiseerd wordt door het betreffende bedrijf. Voorbeelden van bedrijven die zich bezig houden met organisatorische activiteiten zijn beursorganisaties, artiestenbureaus en evenementenorganisatiebureaus. De bedrijven die actief zijn in de organiserende discipline organiseren dan het evenement in zijn geheel of er zijn meerdere organisaties die een onderdeel organiseren van het evenement. Er zijn bedrijven die zich alleen richten op één van deze bovengenoemde disciplines. Daarnaast zijn er bedrijven die zich richten op een combinatie van de disciplines of ze zelf allemaal verzorgen. Samenvattend is te concluderen dat met de Live Communication branche bedrijven en organisaties worden bedoeld die professioneel betrokken zijn bij het accommoderen, faciliteren en organiseren van beurzen, congressen & vergaderingen, evenementen, entertainment en incentives. 11

12 Cijfers van de beurzensector In 2009 heeft de beurzensector een diep dal geraakt. Gelukkig is in 2010 de sector weer een beetje uit dat dal geklommen. In 2010 waren er 533 beurzen die een totale besteding van 380,9 miljoen euro bedroegen. Hoewel de besteding is gestegen met 9% ten opzichte van 2009, is het aantal bezoekers gedaald met 5% van 6,9 miljoen bezoekers naar 6,6 miljoen bezoekers. Dit kwam voornamelijk omdat de AutoRAI, niet heeft plaatsgevonden in Ook hebben een aantal grote tweejaarlijkse nationale vakbeurzen niet plaatsgevonden zoals Internationale Bouwbeurs, Nationaal Onderwijs Tentoonstelling en de Landbouwwerktuigenbeurs. Opmerkelijk was dat de regionale publieksbeurzen meer bezoekers getrokken hebben in 2010 dan in Ook het aantal exposanten is gedaald met 6% naar In totaal hebben er vierentwintig internationale beurzen plaatsgevonden in 2010 waarvan er 22 vakbeurzen waren. Internationale beurzen zorgen er altijd voor dat er buitenlandse bezoekers komen. Deze zullen vrijwel nooit voor maar één dag komen, dus dit betekent meer inkomsten voor Nederland. (CLC-VECTA, 2010) Cijfers van de congres & vergadermarkt Van de nationale congres en vergadermarkt zijn helaas geen cijfers bekend. Daarentegen zijn er zeer interessante cijfers te vinden over de internationale congresmarkt. Zo blijkt dat de Britten op nummer één staan in de top vijf van internationale zakelijke gasten in Nederland. Op nummer twee staan de Amerikanen gevolgd door de Belgen, Duitsers en Fransen. In Nederland hebben er in internationale congressen plaatsgevonden. Gemiddeld kwamen er 220 deelnemers per congres en duurde een congres gemiddeld 3,4 dagen. De bestedingen van de zakelijke verblijfsgasten voor een verblijf in Nederland was in n totaal miljoen euro. Per persoon werd er gemiddeld 502 euro uitgegeven per verblijf. Per dag werd er per persoon 312 euro uitgegeven. (The Nederlands Board of Tourism & Conventions, 2010) Cijfers van de overige platformen Helaas zijn er van de evenementensector, entertainmentsector en de incentivemarkt geen relevante cijfers te vinden. Daarom zijn deze niet bijgevoegd. 12

13 2.2. Trends & ontwikkelingen De branche waarin CLC-VECTA werkt is erg groot. Er zijn dan ook op veel gebieden trends en ontwikkelen gaande. Zoals al eerder te lezen was heeft CLC-VECTA haar bedrijf opgedeeld in vijf platformen. Om de trends en ontwikkelingen overzichtelijk neer te zetten, worden de trends en ontwikkelingen genoemd per platform. Daarnaast zijn er uiteraard ook trends en ontwikkelingen op het gebied van MVO Beurzen Een belangrijk onderdeel van beurzen is de standbouw. Daarom is een van de belangrijkste trends in het platform beurzen de samenwerking tussen een exposant en een standbouwbedrijf. De exposant weet vaak erg goed wat de bedoeling is, maar een standbouwbedrijf kan hierbij hulp bieden om dit idee optimaal uit te voeren. Een andere trend in de standbouw is het hebben van een eyecatcher. Elke exposant probeert zo opvallend mogelijk voor de dag te komen, maar een standbouwbedrijf kan hier goed bij helpen. Zij weten namelijk het best wat de mogelijkheden zijn. Een voorbeeld hiervan is het bouwen van een balie die volledig gemaakt is van legoblokjes. Ook social media komt kijken bij het platform beurzen. Het hebben van een Twitterzuil is een optie, maar een bedrijf kan gasten ook op de hoogte houden via het plaatsten van een camera boven de stand. Zo kunnen geïnteresseerde via de website van een exposant meekijken met hoe de stand wordt opgebouwd. (Livecomm, 2011) Congressen & Vergaderingen Poken is de nieuwe trend voor het uitwisselen van gegevens. De poken is een klein apparaatje waarmee digitale gegevens uitgewisseld kunnen worden. Via een UBS aansluiting wordt er eerst informatie op het apparaatje gezet, bijvoorbeeld contactgegevens of een brochure. Wanneer personen behoefte hebben om deze gegevens te hebben, kunnen ze hun eigen poken tegen de poken aanhouden met de gewenste informatie en zal deze radiografisch over gezet worden. Poken kan dus dienen als digitale visitekaartje, maar het kan ook een evenement geheel papierloos, dus MVO, maken. Ook is het kosten besparend, want brochures, visitekaartjes, folders en dergelijke hoeven niet meer gedrukt te worden. Daarnaast kan het geweldig zijn voor aftersales. Een voorbeeld: een bedrijf staat op een beurs en heeft via een poken een brochure. Wanneer personen deze brochure willen hebben, wordt deze via de poken van het bedrijf overgezet op de poken van de persoon in kwestie. Maar het visitekaartje van die persoon wordt ook overgezet op de poken van het bedrijf. Zo heeft het bedrijf ook meteen een lijst die na gebeld kan worden na de beurs. (Weikamp, 2011a) Evenementen Twee belangrijke trends in de evenementenbranche zijn technologie en menselijkheid. De menselijkheid op een evenement is erg belangrijk. Het gaat namelijk om de bezoekers, niet om bijvoorbeeld de locatie. De bezoekers willen met elkaar in contact komen en elkaar leren kennen. Technologie kan daarbij een belangrijke rol spelen. Bezoekers kunnen namelijk via een sociaal netwerk voor, tijdens en na in contact met elkaar komen en informatie met elkaar delen. 13

14 Maar ook tijdens het evenement kan social media een belangrijke rol spelen. Via Twitterfontein en Twitterschermen kunnen de gasten van het evenement met bijvoorbeeld sprekers of de organisatie communiceren. In de technologie zijn er nog andere trends en ontwikkelingen, namelijk dat er meer met de technologie gespeeld mag worden. Momenteel wordt er nog veel gebruik gemaakt van de traditionele zaken, maar als een bedrijf vernieuwend wil zijn, kan er ook gekozen worden voor een rond scherm voor een presentatie, of de presentatie op een muur afspelen. Dit zorg voor een uniek karakter. Uiteraard is groen ook een trend in de evenementenbranche. De bezoekers willen graag weg van kantoor wanneer ze naar een evenement gaan. Wanneer een evenementenorganisator daar rekening mee houd en het evenement op een unieke (groene) locatie houdt, zullen de bezoekers blij verrast zijn. Ook de drankjes en hapjes kunnen nog gezonder. Het gebruiken van gezonde streekproducten geeft namelijk weer een moment waarop het bedrijf kan laten zien dat ze duurzaam bezig zijn. (Wiegman 2011). Daarnaast heeft de Event&Mice (2010a) een eventtrends top 5 samengesteld. Op nummer één staat als belangrijkste trend MVO. Wat deze trend precies inhoudt wordt uitgelegd onder het kopje maatschappelijk verantwoord ondernemen. De andere trend is cost sharing. Deze trend houdt in dat er gekeken wordt of een decor voor meerdere evenementen gebruikt kan worden, evenementen gecombineerd kunnen worden of dat een cateraar van bijvoorbeeld aan ander evenement op dezelfde locatie en dezelfde dag de beide klussen kan doen. Dit bespaart logistieke en opbouwkosten maar ook verminderd dit de CO2- uitstoot omdat de cateraar maar één keer hoeft te rijden voor twee evenementen. Back to basis is ook een trend. Voor de crisis kon het allemaal niet gek genoeg. Momenteel is de nieuwe trend back to basis. A-artiesten blijven natuurlijk een lokkertje of een verrassingseffect, maar minder bekende artiesten zijn vaak net zo effectief en kwalitatief maar geven een budgettair voordeel. De laatste trend in de eventtrend top 5 is de effectmeting. Met de effectmeting wordt gemeten wat de return on investment is. Het is namelijk van belang dat duidelijk is wat het effect is geweest van het evenement. De eerste stap is het evalueren van de bezoekers zodat je een basis databestand hebt. Pas bij evenementen die onderdeel uitmaken van de communicatiemix van een bedrijf kun je echt aan effectmeting gaan doen Entertainment Onder entertainment vallen vele aspecten. Ook een spreker valt onder deze groep. Tijdens een congres, evenement of beurs komt er vaak een spreker. De trend is momenteel om een spreker te kiezen die inspirerend is en die voor een belevenis kan zorgen. Een spreker moet op een eigen en unieke manier een verhaal vertellen en daarbij mensen proberen te raken. De trend is dus om niet steeds dezelfde standaard spreker uit te nodigen, maar om juist te kiezen voor een andere en inspirerende spreker. (Wiegman, 2011). 14

15 Incentives Op het gebied van incentives zijn er ook een aantal trends en ontwikkelingen te zien. Zo is de ROI (Return On Investment) steeds belangrijker. Een andere trend is dat er later pas een incentive geboekt wordt. Ten opzichte van 2008 wordt er nu zeven weken later pas een incentive ingeboekt. Dit om te voorkomen dat er afzeggingen gedaan worden en er dus voor te veel deelnemers betaald moet worden. Ook flexibiliteit van de kosten is een trend. Leveranciers moeten flexibel zijn als het gaat om data, prijzen, annuleringen en betaalopties. Op het moment dat de crisis begon, hebben veel bedrijven gekort op de echte incentivetrip en kwam de nadruk meer te liggen bij het business gedeelte. De incentives zullen steeds meer terugkomen, maar de nadruk blijft op het business liggen. Uiteraard is MVO ook een belangrijke trend. Veel bedrijven zoeken specifiek naar leveranciers die MVO hoog in het vaandel hebben staan of die duurzame elementen aanbieden. (Event&Mice, 2010b) Maatschappelijk verantwoord ondernemen Omdat MVO steeds belangrijker wordt voor bedrijven zijn er veel trends en ontwikkelingen. In de evenementenbranche wordt MVO als absolute nummer één in de eventtrends top 5 van het tijdschrift Event&Mice benoemd (Event&Mice, 2010b). Dit tijdschrift geeft vier trends weer, namelijk op het gebied van inkoop, energie, milieu en bewustwording. Op het gebied van inkoop gaat het voornamelijk om de cateraars. Steeds meer cateraars beiden biologische en duurzame producten aan. Ook regioproducten besparen transpostkosten en transportvervuiling. Dit zorgt er voor dat er minder CO2 vrijkomt. Op het gebied van energie is te zien dat energiebesparing een simpele manier is om winst te behalen. Veel evenementlocaties hebben inmiddels een keurmerk die aangeeft hoe de locatie zo zuinig mogelijk met energie omgaat. De trend milieu gaat over onder andere het beperken en scheiden van afval. Het verminderen van verpakkingen en het gebruik van composteerbare verpakkingen is hierbij een belangrijk punt. Ook waterbesparing, het verminderen van het gebruik van papier en de vervoerskosten zijn punten waarop gelet kan worden. Bewustwording is ook een belangrijke trend op het gebied van MVO. Bedrijven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de bewustwording omtrent duurzaamheid van hun gasten of klanten. Dit kan gedaan worden door informatie te verstrekken over duurzaamheid en de producten die zij serveren. Een andere trend is dat er keurmerken zijn ontwikkeld. Het is alleen lastig om voor een bedrijf een goed MVO-keurmerk te ontwikkelen, omdat het werken aan MVO nooit stilstaat. (Weikamp, 2011b). Over de keurmerken die er zijn wordt in de volgende hoofdstuk informatie gegeven. MVO draait om de triple P s. Een nieuwe trend heeft alles te maken met de P van People. Omdat medewerkers voor een bedrijf belangrijk zijn is Het nieuwe werken ontwikkeld. Bij deze trend staat de medewerker centraal. De medewerkers krijgen namelijk de vrijheid om te bepalen hoe hij werkt, waar hij werkt, wanneer hij werkt en met wie hij werkt. Met deze manier van werken zijn de medewerkers blijer en dus productiever. (Event&Mice, 2010b). 15

16 Overheid Ook in de politiek zijn er trends en ontwikkelingen gaande omtrent MVO. Zo is er onlangs de Green Deal gesloten tussen de overheid, natuurorganisaties en het bedrijfsleven. Er zijn momenteel 59 verschillende Green Deals. De rol die de overheid hierin speelt is dat ze zich beperkt tot de eliminatie van belemmerende regels en het bij elkaar brengen van de partijen. Zo zal de overheid meewerken met het verlagen van de drempels om aan energiebesparing te doen. In de praktijk ervaren veel ondernemers namelijk dat het realiseren van energiebesparing erg tegenvalt. (Bogaarts, 2011) Een andere belangrijke trend is dat de Nederlandse overheid alleen inkopen doet bij bedrijven die kunnen aantonen dat ze duurzaam ondernemen. Jaarlijks koopt de overheid voor ruim 50 miljard in. Daarmee wordt de markt voor duurzame producten gestimuleerd. (Rijksoverheid, z.j.) 2.3. Collega s & concurrenten CLC-VECTA heeft, omdat zij actief is in een brede branche, veel collega s en concurrenten. Er zijn 36 andere brancheverenigingen die de belangen van hun leden vertegenwoordigen binnen de Live Communication branche. Deze brancheverenigingen zijn van grote verenigingen tot hele kleine verenigingen en gericht op een heel specifiek aspect van de Live Communication branche tot een grote overkoepelende vereniging net als CLC-VECTA. In bijlage 2 staat een volledige lijst van alle collega s en concurrenten. De belangrijkste collega brancheverenigingen zijn: IDEA VVEM VSCD Koninklijke Horeca Nederland MPI IDEA IDEA (Independent Dutch Eventmarketing Association) (z.j.) is een branchevereniging voor de evenementenbranche. IDEA heeft ongeveer 60 leden. Deze branchevereniging houdt zich bezig met de kwaliteit in de evenementenbranche, de kennisontwikkeling en het uitwisselen van informatie binnen de evenementenbranche. IDEA werkt met een eigen opgesteld kwaliteitskeurmerk. Daarnaast biedt IDEA in samenwerking met de Climate Neutral Group klimaat neutrale evenementen aan VVEM VVEM (Vereniging Van EvenementenMakers) (z.j.) is een branchevereniging voor professionals in de evenementenbranche en richt zich voornamelijk op de publieksevenementen. VVEM heeft ongeveer 100 leden. Deze branchevereniging behartigt en verdedigt de belangen van haar leden. VVEM legt vakkennis vast, verhoogt en ondersteunt de kwaliteit van de leden en verzorgt informatieoverdracht. VVEM geeft op haar website wel informatie over MVO, maar biedt zelf niets aan. 16

17 VSCD VSCD (Vereniging van Schouwburgen en ConcertgebouwDirecties) (z.j.) is een branchevereniging voor de theaters in Nederland. De vereniging heeft ongeveer 155 leden. VSCD heeft drie centrale doelstellingen: Collectieve belangenbehartiging Individuele dienstverlening en professionalisering Bevordering van de podiumkunsten Op de website van VSCD staat een apart tabblad over het duurzame podium. Hier wordt uitgelegd wat MVO is. VSCD werkt samen met het Energiecentrum, Stage+ en de Milieubarometer Den Haag. Op deze manier wordt MVO gestimuleerd door de VSCD Koninklijke Horeca Nederland Koninklijke Horeca Nederland (KHN) (z.j.) is een branchevereniging voor de horecabranche. KHN heeft ongeveer leden. De vereniging behartigt de belangen van de leden onder meer op het gebied van een gunstige CAO, regeldruk, duurzaam ondernemen, arbeidswetgeving, beroepsonderwijs, vergunning en is momenteel aan het lobbyen voor verruiming van de openingstijden. De KHN heeft op haar website een apart tabblad over MVO waar weer allemaal links staan over hoe je een horecagelegenheid duurzaam kan maken op verschillende niveaus MPI MPI (Meeting Professionals International) (z.j.) is een branchevereniging voor de vergadermarkt en heeft internationaal ongeveer leden. MPI bouwt aan een wereldwijde community van Meeting Professionals en doet dat door kennis en ideeën te delen, relaties te leggen en marktplaatsen te creëren. 17

18 3. Theoretisch kader 3.1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen Zoals al is gebleken uit de contextanalyse wordt MVO steeds belangrijker voor onze samenleving. Maar wat wordt er eigenlijk bedoeld met maatschappelijk verantwoord ondernemen? Er moet eerst een duidelijke beeld geschept worden over wat MVO precies inhoudt. Deze paragraaf geeft inzicht in alle aspecten van MVO Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Aanleiding voor MVO Volgens het boek van Moratis & Van der Veen (2006) is er na een aantal incidenten in de jaren 80 en begin 90 een maatschappelijk debat ontstaan over de rollen, functies en verantwoordelijkheden van het bedrijfsleven. De burgers van onze aarde wilden dat bedrijven meer doen dan alleen winst maken, belasting betalen, werk verschaffen en de wetgeving gehoorzamen. Er moest meer aandacht komen voor de maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven. Consumenten gingen bedrijven belonen die aan MVO deden en straften bedrijven af die dat niet deden. In 2004 werd MVO Nederland opgericht door het Ministerie van Economische Zaken. MVO Nederland is een onafhankelijke stichting die ondernemers helpt met het verduurzamen van hun onderneming Definities Het begrip maatschappelijk verantwoord ondernemen, ofwel MVO, heeft verschillende definities. Daarom wordt het ook wel een containerbegrip genoemd (Moratis & Van der Veen, 2006). Enkele voorbeelden van definities die worden genoemd zijn: In het boek van Moratis & Van der Veen (2006) staat de volgende definitie: Volgens de definitie van Carroll (1979) heeft MVO een economisch, juridisch, ethisch en filantropisch gezicht. Dat betekent dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om winstgevend te zijn door gewenste goederen en diensten te produceren, de wet te gehoorzamen, gedragscodes en principes te volgen die als moraal juist worden beschouwd en actief bij te dragen aan het welzijn van de gemeenschap(pen) waarin zij opereren. Bedrijven kunnen volgens deze benadering niet claimen dat zij maatschappelijk verantwoord ondernemen als zij geen invulling geven aan deze verantwoordelijkheden. (p.17) De definitie die het meest compact, compleet en duidelijk is, heeft MVO Nederland (z.j.) beschreven: Bij maatschappelijk verantwoord ondernemen neemt een bedrijf de verantwoordelijkheid voor de effecten van de bedrijfsactiviteiten op mens en milieu. Het bedrijf maakt bewuste keuzes om een balans te bereiken tussen People, Planet en Profit Belangrijke aspecten en kenmerken Volgens Fisk (2010) heeft MVO te maken met de Triple P s: People, Planet, Profit. Onder de term People/mensen wordt verstaan dat het bedrijf rekening houdt met haar medewerkers. Zo moeten er bijvoorbeeld goede werkomstandigheden zijn binnen het bedrijf maar 18

19 moeten ook de medewerkers van de leveranciers goede werkomstandigheden hebben. Dit betekent dus dat je geen zaken doet met leveranciers die zich schuldig maken aan kinderarbeid. De term Planet/planeet gaat natuurlijk over het milieu en de natuurlijke hulpbronnen die we ervan gebruiken. Een bedrijf kan van alles doen om een steentje bij te dragen aan een beter milieu zoals afval scheiden, minder printen, stimuleren dat medewerkers met de fiets naar het werk komen of carpoolen. De term Profit/winst heeft te maken met hoe een bedrijf haar winst besteedt. Wordt er bijvoorbeeld geïnvesteerd in werkgelegenheid, innovatie en/of maatschappelijke doelen? Profit Planet People Figuur 3.1: Model Triple P. (Bron: Moratis & van der Veen, 2006, p. 296) Daarnaast zegt Fisk (2010) ook nog dat MVO verankerd moet zijn in alle bedrijfsprocessen. Bij elke beslissing moet namelijk een afweging gemaakt worden tussen de verschillende belangen van de stakeholders. Omdat elke bedrijf anders is, is MVO maatwerk. Het werken aan MVO is nooit af. Bij elke beslissing moeten er weer nieuwe doelen worden nagestreefd. Daarom is MVO ook een proces en geen eindbestemming Wat zijn de voordelen en nadelen van MVO? Zoals al te lezen was in de bedrijfsbeschrijving heeft CLC-VECTA 241 leden, die werkzaam zijn in verschillende aspecten van de Live Communication branche. Naar aanleiding van dit onderzoek, zal elk bedrijf gaan kijken of ze MVO willen invoeren, en zo ja, hoe? Daarom is deze paragraaf met de voordelen en nadelen toegevoegd. Maar omdat elk bedrijf uniek is, en MVO maatwerk is, zullen niet alle voordelen en nadelen op elk bedrijf van elk lid van CLC-VECTA van toepassing zijn Voordelen Sinds 2010 doet de overheid haar inkoop volledig duurzaam. Het is voor een bedrijf, die zaken wilt doen met de overheid, noodzakelijk dat er aangetoond kan worden dat het bedrijf duurzaam is. (Masurel, 2008) Innoveren betekent dat de verhouding tussen input en output verbetert. De organisatie gaat efficiënter dan wel effectiever werken. In eerste instantie kan dan worden gedacht aan een hogere winst voor een bedrijf maar de output kan ook worden uitgedrukt in meerwaarde voor mens en milieu. (Masurel, 2008) De wet- en regelgeving kan in de toekomst veranderen. Er komen steeds meer wetten en regels op het gebeid van duurzaamheid (led verlichting). Wanneer een bedrijf al aan MVO 19

20 doet, zal het aanpassen naar deze wetten en regels bijna tot geen moeite kosten. (Masurel, 2008) MVO maakt een bedrijf meer concurrerend. (Moratis & Van der Veen, 2006) Er is een positieve (bescheiden) relatie tussen MVO en de financiële prestaties van een bedrijf. (Moratis & Van der Veen, 2006) Een toename in medewerkersmotivatie leidt tot een hogere productie. Ook leidt het tot het langer kunnen behouden van medewerkers. Er komt dus meer geld binnen omdat de productie omhoog gaat en er hoeft minder geld uitgegeven te worden aan het werven en selecteren van nieuwe medewerkers. (Moratis & Van der Veen, 2006) Het imago van het bedrijf zal omhoog gaan, wat weer leidt tot betere bedrijfsprestaties. (Moratis & Van der Veen, 2006) Nadelen Op korte termijn kunnen de kosten voor input toenemen. Dit omdat er aanpassingen gedaan moeten worden aan de huidige situatie. (Moratis & Van der Veen, 2006) Om aan de wet- en regelgeving te kunnen voldoen, zullen er in het begin kosten gemaakt moeten worden. Zo worden er nu al geen gloeilampen meer gemaakt. Wanneer een bedrijf over moet stappen op een andere lamp (spaarlamp of led-lamp) kost dit in de aanschaf meer. Daar tegenover staat dat de lampen langer mee gaan en minder energie verbruiken. Daarom worden op termijn de kosten wel terugbetaald. (Moratis & Van der Veen, 2006) Er moet meer tijd worden gestoken in het onderhouden van de arbeidsverhoudingen. Dit gaat af van de tijd die besteed kan worden aan zaken die direct een financieel voordeel opleveren. (Moratis & Van der Veen, 2006) Welke keurmerken zijn er op het gebied van MVO? Er worden steeds meer MVO-eisen gesteld door bedrijven, de overheid maar ook de consumenten. Het is belangrijk dat een bedrijf kan aantonen dat zij maatschappelijk verantwoord onderneemt. Daarvoor zijn keurmerken ontwikkeld, die kunnen toetsen of de manier waarop een bedrijf invulling geeft aan MVO, voldoet aan een aantal algemeen opgestelde eisen voor MVO. Elk bedrijf is anders, dus zal MVO op een andere manier ingevoerd worden. Er zijn veel verschillende internationale en nationale keurmerken die je kunt behalen. In deze paragraaf worden belangrijkste besproken De Green Key De Green Key is een internationaal keurmerk voor bedrijven die serieus en controleerbaar bezig zijn met duurzaamheid. Dit keurmerk is er voor bedrijven in de toerisme- en recreatiebranche en in de markt voor vergader- en congreslocaties. Bedrijven die een beurs, congres en/of evenementenlocatie hebben kunnen zich via de Green Key certificeren maar er is ook een apart certificaat voor de publieksevenementen. Een groot festival zoals Pinkpop kan dus ook een Green Key behalen. Binnen de Green Key zijn er drie niveaus: Brons, Zilver en Goud. Op 21 oktober is er in Nederland het 400 ste Green Key certificaat uitgereikt. Er worden in al meer dan 25 landen Green Key certificaten uitgereikt. (The Green Key, z.j.) 20

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Missie en contactgegevens leden Gastvrij Nederland

Missie en contactgegevens leden Gastvrij Nederland en contactgegevens leden Gastvrij Nederland Gastvrij Nederland Werken aan een aantrekkelijk, duurzaam (internationaal) ondernemersklimaat dat meer bezoekers en hogere bestedingen genereert. Gastvrij Nederland

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Datum Auteur(s) Versie Classificatie Status 9 augustus 2013 Hke08033/Apo20090 1.1 Definitief Ordina Nederland B.V. ING Bank 069.68.64.649 KvK 30086514 BTW

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing orm Jaarreken Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Duurzaam ondernemen in het mkb Duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is niet alleen een thema

Nadere informatie

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid Waar start je als ondernemer met duurzaamheid www.will2sustain.com SPELREGELS PARTICIPATIEF INTERACTIEF MOBIELTJES GEBRUIK MAKEN VAN KENNIS IN DE GROEP CONCREET TOEPASSEN GEBRUIK MAKEND VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

Beurscijfers 2010. Toelichting

Beurscijfers 2010. Toelichting Beurscijfers 2010 Toelichting Beurzensector klimt uit dal De beurzensector klimt in 2010 uit het diepe dal van 2009, zo blijkt uit de door onderzoeksbureau Respons opgestelde beurscijfers in opdracht van

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie Titel: CO2-Prestatieladder Participatieplan Rapport: CO2-2014/R-05; rev. 0; d.d. 07-04-2015 Auteur: J.A.C. van Dijk Verificateur: A.L.J. Timmermans Vervolgblad : 1 van 4 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2013

Visiedocument en Activiteitenplan 2013 Visiedocument en Activiteitenplan 2013 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: 2015 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU 1 Prioriteringsrapport

Nadere informatie

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Aanvraagformulier Lidmaatschap CLC-VECTA 2010

Aanvraagformulier Lidmaatschap CLC-VECTA 2010 Aanvraagformulier Lidmaatschap CLC-VECTA 2010 1. Bedrijfsgegevens Naam bedrijf Bezoekadres Provincie Postadres Indien afwijkend Factuuradres Telefoon Fax E-mail algemeen Internet Ingangsdatum bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers.

Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. 1 INLEIDING Duurzaam inkopen betekent dat sociale en milieuaspecten door organisaties in aanmerking worden genomen in hun beleid ten aanzien van toeleveranciers. Duurzaam inkopen is een actueel thema binnen

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder Energiemanagement actieplan CO2 prestatieladder Opgesteld door : Karin van Roode en Yonni van der Vlies Datum : 12 maart 2015 Versie : 1.1 Goedgekeurd door Paraaf : Harry van Roode : Datum: 12 maart 2015

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MaXXus Communications Winkelhaak 77 Postbus 24021 2490 AA Den Haag Tel. 070 3076666 Fax. 070 3076699 www.maxxus.nl info@maxxus.nl Versie 3.1 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Versie: 3.1 Versie3.1

Nadere informatie

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem)

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem) plan EMS (Energie Management Systeem) CO 2 -Prestatieladder Agmi Group september 2012 (mei 2013 aangepast) Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1 Rapportage & reductiedoelstelling... 4 1.2... 4 2. - Interne

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 3 3. Doelgroepen 4 3.1 Stakeholdersanalyse 4 3.2 Doelgroepen intern 4 3.3 Doelgroepen

Nadere informatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie mvoconsultants.nl BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie Waarom MVO? Dat is een vraag die wij altijd stellen voordat bedrijven een begin maken met hun beleid op het gebied van maatschappelijk

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016. GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 GrausBouw BV, De Koumen 41-43, 6433 KG, Hoensbroek Inhoudsopgave 1. Inleiding pag. 03 2. Onderzoek naar sector- en keteninitiatieven pag. 04 2.1 Initiatieven bespreken

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie Notitie Datum: 19 maart 2012 Project: NEN zelfverklaring ISO 26.000 Uw kenmerk: - Locatie: Holten Ons kenmerk: V076381aa.00002.jlv Betreft: Stakeholderanalyse Versie: 01_002 Inleiding In deze notitie wordt

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2014 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2014 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud 1 Inleiding...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Betrokkenen...3 1.3 Doelstelling...3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven...4 3 Rapportage management overleg...5 3.1.

Nadere informatie

Keurmerk Transport & Logistiek, voor een duurzame én rendabele toekomst. Vernieuwend ondernemen. www.keurmerktenl.nl

Keurmerk Transport & Logistiek, voor een duurzame én rendabele toekomst. Vernieuwend ondernemen. www.keurmerktenl.nl Keurmerk Transport & Logistiek, voor een duurzame én rendabele toekomst. Vernieuwend ondernemen. www.keurmerktenl.nl Het keurmerk waarmee u verder komt. Het Keurmerk Transport & Logistiek is een overkoepelend

Nadere informatie

Duurzaamheid bij Landal GreenParks

Duurzaamheid bij Landal GreenParks Duurzaamheid bij Landal GreenParks Kenniswerkplaats Vitale Vakantieparken Noord-Veluwe Harderwijk - 18 februari 2015 Landal een duurzame organisatie? Onze belofte naar de gasten Waarom D&BO? Externe

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Duurzamer Ondernemen geborgd

Duurzamer Ondernemen geborgd Duurzamer Ondernemen geborgd DNV Relatiedag Corpus Leiden, 8 november 2012 Albron in t kort Zelfstandig NL sbedrijf sinds 1889 Ruim 5.000 collega s op 1.000 locaties 250.000 gasten per dag Allround foodservice-specialist:

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM

Duurzaam Inkopen. Ric Hettinga. Programmadirectie Duurzaam Inkopen. Ministerie van VROM Duurzaam Inkopen Ric Hettinga Programmadirectie Duurzaam Inkopen Ministerie van VROM Wat is duurzaamheid? Relevante concepten: People, planet, profit Cradle to cradle (C2C) Duurzame bedrijfsvoering Wat

Nadere informatie

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer

MVI & EMVI: Perfect match? 24 november 2015, SMI Stabi congres, Zoetermeer MVI & EMVI: Perfect match?, SMI Stabi congres, Zoetermeer Prof dr ir, Tilburg University Het is de route niet de kaart Niet de uitkomst maar het raadsel Het zijn je ogen niet de kleppen Niet het eindpunt

Nadere informatie

Het jaarlijkse mvo-onderzoek van Service Management resulteerde opnieuw in enkele

Het jaarlijkse mvo-onderzoek van Service Management resulteerde opnieuw in enkele Het jaarlijkse mvo-onderzoek van Service Management resulteerde opnieuw in enkele opvallende conclusies. Zo hebben opdrachtgevers veel minder oog voor de factor mens dan schoonmaakbedrijven en schalen

Nadere informatie

D e n H a a g 10 maart 2015

D e n H a a g 10 maart 2015 Bezuidenhoutseweg 12, 2594 AV Den Haag Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Aan de voorzitter en (plv.) leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

Nadere informatie

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV MVO Jaarplan 2015 Voorwoord. Onze medewerkers zijn elke dag bezig zich voor de volle 100% in te zetten voor onze klanten. Samen met onze klanten en onze partners in de keten proberen wij te werken aan

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Rapport 2015

CO 2 Prestatieladder Rapport 2015 Pagina 31 van 39 Bijlage E Communicatieplan CO2-Prestatieladder Communicatieplan CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 32 van 39 E.1 Inleiding Het communicatieplan beschrijft de wijze waarop Sarens

Nadere informatie

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1

LEKKER BETROKKEN! Copyright VHVG / Phyllis den Brok- Phliss, jan. 2012 Lekker Betrokken! 1 LEKKER BETROKKEN! Projectvoorstel voor het verduurzamen van de zorgsector wat betreft het aanbod van duurzame producten alsmede verduurzaming van de processen en de mens daarbinnen, uitgaande van het brede

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Energie- en CO 2 - Reductie initiatieven

Energie- en CO 2 - Reductie initiatieven Energie- en CO 2 - Reductie initiatieven Participatie in (sector- of keten-)initiatieven Versie: 3, februari 2015 Auteur Rob Boers CSU John Bos CSU Inhoud Inleiding ISO 26000 Duurzaamheidsprogramma medewerkers,

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b

PVA Jaar 2. Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b PVA Jaar 2 Stefan Timmer S1001410 Klas: CE 2b Inhoudsopgave blz. Voorblad - Inhoudsopgave 2 Plan van aanpak tweede jaar 3-4 Bijlage 1: Algemene domeincompetenties 5-6 (wat heb ik geleerd) Bijlage 2: Belangrijkste

Nadere informatie

TU Delft. TU Delft Delft ZELFVERKLARING. Code Verantwoordelijk Marktgedrag ^ ^ ^ ^ ^ Delft University of Technology. Technische Universiteit Delft

TU Delft. TU Delft Delft ZELFVERKLARING. Code Verantwoordelijk Marktgedrag ^ ^ ^ ^ ^ Delft University of Technology. Technische Universiteit Delft TU Delft Delft University of Technology Technische Universiteit Delft ZELFVERKLARING TU Delft Delft University of Technology ^ ^ ^ ^ ^ Code Verantwoordelijk Marktgedrag Pag./van 1/5 De TU Delft verklaart

Nadere informatie

MVIE Geluidssystemen B.V.

MVIE Geluidssystemen B.V. MILIEUZORGSYSTEEM van MVIE Geluidssystemen B.V. tevens handelend onder: MVIE Audiovisuele Techniek MVIE Home Entertainment De scope van dit kwaliteitssysteem is: MVIE levert, installeert en onderhoud professionele

Nadere informatie

Carbon footprint 2011

Carbon footprint 2011 PAGINA i van 12 Carbon footprint 2011 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2011_1.2 Versie: 1.2 Status: Definitief Uitgegeven

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015 plan 2014-2015 Inzake 20 Tinten Groen CO2-prestatieladder Certificering Continuering 2013-2014 Datum : September 2015 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2014 2015 September 2015 pag. 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012

ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 ENERGIE ENQUÊTE VOORJAAR 2012 2 INHOUD Management samenvatting... 3 Respondenten... 3 Conclusies... 4 1. Inleiding... 6 2. Uitkomsten per vraag... 6 2.1 Energie en energiebesparing binnen de organisatie...

Nadere informatie

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg

Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Nut en noodzaak van (sturen op) duurzame zorg Prof.dr. Robbert Huijsman MBA, Hoogleraar Management & Organisatie Ouderenzorg Senior manager Kwaliteit & Innovatie, Achmea .... Wat bedoelen we met duurzaamheid?

Nadere informatie

CO 2 Communicatieplan. 18 maart 2015

CO 2 Communicatieplan. 18 maart 2015 CO 2 Communicatieplan 18 maart 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatiedoelstellingen 4 3. Doelgroepen 5 4. Communicatiemiddelen 7 5. Planning 8 6. Organisatie 9 CO 2-communicatieplan 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

Het Horecakeurmerk De vier pijlers

Het Horecakeurmerk De vier pijlers Het Horecakeurmerk De vier pijlers Inhoud Algemeen Wat houdt het Horecakeurmerk in? o Horecaonderneming en Drank- en Horecawetgeving o Horecaonderneming en Interne Organisatie o Horecaonderneming en Omgeving

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. 9 april 202 Gegenereerd op 9-04-202 - pagina van 0 voor Aardoom Hoveniers B.V. Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Doelstellingen. Hoe welkom zijn uw gasten? 20-3-2015. De bereikbaarheid van uw gastvrijheid. Green Key partners als ambassadeur

Doelstellingen. Hoe welkom zijn uw gasten? 20-3-2015. De bereikbaarheid van uw gastvrijheid. Green Key partners als ambassadeur Gastvrij Congres De bereikbaarheid van uw gastvrijheid Presentatie : VSV mobiliteitsacademie 27 maart 2015 Minze Walvius www.gastvrijbereikbaar.nl Hoe welkom zijn uw gasten? Hospitality Beleving van bezoekers

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2011

Visiedocument en Activiteitenplan 2011 Visiedocument en Activiteitenplan 2011 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Praktijk Voorbeeld nº 1

Praktijk Voorbeeld nº 1 1. Bedrijfs ID Naam van het bedrijf: Praktijk Voorbeeld nº 1 Van Dorp installaties bv Sector: Technische installaties Core Business / Belangrijkste Brandpreventie, technische ondersteuning, klimaatbeheersing

Nadere informatie

Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen

Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen Projectplan Duurzame Utrechtse Evenementen De weg naar samenwerken, kennis en inkoopkracht Utrecht februari 2012 Betreft: Projectvoorstel en financiersingsaanvraag verduurzaming van de evenementen branche

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Communicatieplan Coolmark BV

Communicatieplan Coolmark BV Communicatieplan - CO2 reductie CO2 Prestatieladder 2.1 Versie Datum Opgesteld door Geaccordeerd door 1.0 26 juni 2012 D. van de Woestijne Zienergie BV 1.1 3 juli 2012 D. van de Woestijne Zienergie BV

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) Stichting PSO-Nederland

Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) Stichting PSO-Nederland Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) Stichting PSO-Nederland February 16, 2015 Presentatie PSO Nederland 1 Iedereen kent MVO February 16, 2015 Presentatie PSO Nederland 2 Waarom sociaal ondernemen?

Nadere informatie

Lokaal verantwoord ondernemen

Lokaal verantwoord ondernemen Lokaal verantwoord ondernemen Super Supermarkt Keurmerk Een verantwoorde keuze Duurzaam en onderscheidend: het Super Supermarkt Keurmerk People, Planet en Profit. Dat zijn de drie pijlers van maatschappelijk

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen

Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken: Transitie van Controle naar Vertrouwen Het Nieuwe Werken (HNW) is een van de meest populaire trends op het gebied van organisatieontwikkeling van de laatste jaren; meer dan een kwart

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr.

Nadere informatie

CO 2 Communicatieplan. 18 mei 2015

CO 2 Communicatieplan. 18 mei 2015 CO 2 Communicatieplan 18 mei 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Communicatiedoelstellingen 4 3. Doelgroepen 5 4. Communicatiemiddelen 7 5. Planning 8 6. Organisatie 9 CO 2-communicatieplan 2 1. Inleiding

Nadere informatie

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen 1 MVO, Social Return, SROI en social enterprise Iedereen winst Hoe kunnen we nu en in de toekomst uw inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht stap 1 Interne & externe analyse Onderzoeksvragen Eindproducten STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP

Nadere informatie

Een passende ruimte voor elke gelegenheid. Snel en makkelijk reserveren

Een passende ruimte voor elke gelegenheid. Snel en makkelijk reserveren Waarom Aristo? Drie uitstekend bereikbare toplocaties in Amsterdam, Utrecht en Eindhoven Een passende ruimte voor elke gelegenheid De juiste sfeer voor uw bijeenkomst Aandacht voor de inwendige mens Snel

Nadere informatie

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte

ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte ehealth binnen de thuiszorg van Noorderbreedte De ontwikkeling van de ehealth-koffer Naam : Seline Kok en Marijke Kuipers School : Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding : HBO-Verpleegkunde voltijd

Nadere informatie

Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014

Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014 Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014 Het jaarlijkse mvo-onderzoek van Service Management resulteerde opnieuw in enkele opvallende conclusies. Zo hebben opdrachtgevers veel minder

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Sponsorreglement IPMA Nederland (IPMA-NL) 1. Over IPMA Internationaal 1/5. Datum: Augustus 2012. programma- en portfoliomanagement (PPPM).

Sponsorreglement IPMA Nederland (IPMA-NL) 1. Over IPMA Internationaal 1/5. Datum: Augustus 2012. programma- en portfoliomanagement (PPPM). Sponsorreglement IPMA Nederland (IPMA-NL) Datum: Augustus 2012 1. Over IPMA Internationaal IPMA is wereldwijd bekend en erkend als de leidende autoriteit op het gebied van project-, programma- en portfoliomanagement

Nadere informatie

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis November 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs. December 2011

Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs. December 2011 Meer betalen voor duurzaam? Alleen als de consument weet waarom Duurzaamheidkompas #7 thema: Ken de prijs December 2011 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van milieu-,

Nadere informatie

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN ... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN DUURZAAM ONDERNEMEN IS DE TOEKOMST WILCO DE RUITER, TARKETT 2. TARKETT Tarkett heeft een leidende positie op het gebied van milieuvriendelijke

Nadere informatie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie

Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001 Introductie September 2010 Inleiding In toenemende mate vragen opdrachtgevers aan marktonderzoekbureaus, met name bij aanbestedingen, hoe zij omgaan met het aspect

Nadere informatie