Bergen op Zoom Bidbook 23 mei 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bergen op Zoom Bidbook 23 mei 2013"

Transcriptie

1 Bergen op Zoom Bidbook 23 mei 2013

2 VOORWOORD Beste vertegenwoordigers van Stadlander, beste bewoners en andere lezers, Voor u ligt ons plan voor de verbetering van ruim 600 huur- en koopwoningen, verspreid over 10 kernen rond Bergen op Zoom, een plan voor de verbetering van uw woning en daarbij ook uw woonomgeving. Niet alleen op korte termijn, maar ook op lange termijn. Niet alleen voor deze 600 woningen, maar voor alle woningen in alle kernen en in Bergen op Zoom. Duurzaam wonen doet u niet alleen, dat doet u samen. Duurzaam is energiebesparing, energierenovatie, maar ook samen gezond ouder worden, zorg, werk en goede leefbare kernen met voldoende voorzieningen. Onze gezamenlijke uitdaging is dat u over 25 jaar nog prettig woont en dat uw kinderen en kleinkinderen graag blijven wonen. Dat uw woonomgeving een gewilde is, bekend door de duurzame samenleving, rust, ruimte, Brabantse gezelligheid en Zeeuwse nuchterheid. Want daar is het ons om te doen: goede, comfortabele woningen, in een fijne omgeving met leuke buren. In de woningverbetering gaat het vaak om onderhoud en energiebesparing. Maar de basis voor een fijne en waardevaste woonomgeving is een goede buurt in een actief dorp. Daar dragen wij aan bij, samen met u. Hoe? We beginnen een winkel waar u duurzaam wonen kunt kopen, de REIMARKT. Wij geloven dat bewoners zelf goed invulling kunnen geven aan hoe zij willen wonen. In de winkel wordt dit mogelijk, daar is de klant koning. Bewoners kunnen de beste keuzes maken voor het beschikbare budget, keuzes die bij hen en hun dorp passen. Hiermee worden energiezuinige woningen en duurzame woonomgevingen gerealiseerd. Voor huurders en particuliere eigenaren, de winkel is open voor iedereen. Woningrenovatie en energiebesparing, is één, de buurt hierin meenemen en verbeteren is twee. Een goede buurt langdurig behouden, dat is waar het om draait. De REIMARKT staat voor deze uitdaging. REIMARKT gaat na het gereedkomen van de werkzaamheden niet weg maar blijft bestaan, voor alle woningen in de regio. Iedereen kan duurzaam wonen blijven kopen. De regionale ambitie van de duurzame samenleving wordt samen met u opgepakt. Wij wensen u veel leesplezier! Het enthousiaste winkelpersoneel van de REIMARKT

3 LEESWIJZER Wij richten ons in dit plan tot u, vertegenwoordigers van Stadlander. U heeft deze integrale opgave ingezet. Maar samen met u begrijpen wij dat geen renovatie slaagt zonder medewerking en enthousiasme van bewoners. Huurders en particuliere eigenaren. Wij hopen iedereen met ons plan aan te spreken. Wij inventariseren eerst kort de problematiek en de uitdaging waar u voor staat. Daarna krijgt u ons antwoord. Dat is tegelijk eenvoudig en complex: een winkel voor duurzaam wonen, de REIMARKT. In Nooit meer koude voeten zetten wij het winkelconcept uiteen. Maar een winkel bestaat bij de gratie van voldoende klandizie. In Mensen komen in beweging en In REIMARKT gebeurt het leest u hoe wij de bewoners, zowel huurders, als particuliere eigenaren activeren in hun woning en woonomgeving te investeren. De uiteindelijke investering en uitvoering wordt georganiseerd vanuit de winkel. Hoe dit functioneert en welke rol u als Stadlander heeft lichten wij toe. In 'De financiering van de bewoner' vindt u een overzicht van de financieringsconstructies die wij vanuit de winkel kunnen verzorgen. REIMARKT werkt met een concreet aanbod van producten en diensten. Het assortiment is voorbereid en wordt in overleg met Stadlander en de bewoners, de klanten van de winkel, vastgesteld. De REIMARKT kan direct van start. Wat is er zoal mogelijk? Om u een idee te geven hebben wij diverse (fictieve) bewoners gesproken en onze leveranciers gevraagd een integraal ontwerp te maken dat de tekortkomingen van hun woning zoals zij die ervaren beantwoordt. Er wordt inzicht gegeven in de oplossing, de kosten en de energieprestatie. In 'Een mooie toekomst' schetsen wij een ontwikkelingsperspectief voor de lange termijn. In de laatste delen van dit plan gaan we in op de rolverdeling, de juridische structuur en de financiering van de REIMARKT. In Werk aan de winkel doen we u een voorstel voor de planning. We sluiten af met een warme aanbeveling van ons winkelconcept. Om het u als jury makkelijk te maken hebben we de minimum eisen, de satisfiers en delighters bij de betreffende onderdelen geplaatst. Het aantal bijlagen hebben we bewust beperkt gehouden.

4 1. REIMARKT: Hier is voor iedereen wat te winnen! Als huurwoningen onderhouden of gerenoveerd worden, dan komt een bedrijf de werkzaamheden uitvoeren. Het beschikbare geld wordt zeer goed besteed zodat er weer prettig gewoond kan worden. Bewoners worden betrokken bij de keuzes en er worden projecten gestart om de leefbaarheid te verbeteren. Maar het is mogelijk om samen meer te doen. Niet alleen een mooiere woning, maar ook mooiere omgeving voor lange duur. Want leefbaarheid, en het tegengaan van krimp, is een kwestie van de lange adem. REIMARKT helpt het maximale uit de renovatie of woningaanpassing te halen. Een plan voor één woning, maar met het zelfde gemak ook voor de buren of de wijk. De bewoner heeft direct inzicht in wat hij krijgt, de kosten hiervan en de energiebesparing. Hij ziet ook meteen welke kortingen er zijn bij collectieve aanpakken, waarin bewoners het initiatief nemen, geholpen door REIMARKT. De uitvoering? Die pakken wij voor klanten op. Goede regionale bouwers staan in de startblokken. Zaken zelf doen? Bij REIMARKT wordt ook hiervoor gezorgd. Goed ontwerp? Architecten en basisplannen zijn aanwezig. In de REIMARKT hebben wij het niet alleen over maatregelen voor energiebesparing op dit moment. Het gaat ook om lagere onderhoudskosten, meer comfort, betere woningplattegronden voor gezinnen met kinderen of senioren die rustig van de oude dag willen genieten. Over het collectief inkopen van energie, slimme besparingstips, financiering. En niet te vergeten gewoon een mooi huis, prachtige gevels. En dit voor zo laag mogelijke woonlasten en waardevaste investeringen. Bij REIMARKT staan wij voor kwaliteit. Technisch, esthetisch en in communicatie. Wij werken met goede architecten en verstaan de kunst om zowel de individuele woning als de hele straat mooier te maken. Geen bonte verzameling van allerlei gevels en stijlen, maar afgestemd op elkaar. De straat wordt mooier en de woningen behouden hun waarde. In de REIMARKT hanteren wij het principe: wie het kleine niet eert is het grote niet weerd. Iedere klant, voor kleine en grote ingrepen, is welkom en wordt geholpen. Het klantcontact wordt opgebouwd en REIMARKT streeft naar langdurige relatie. Wij pakken dit op door na een goede voorbereiding in drie fases aan de slag te gaan, met voor elke fase een aanbod. Fase 0: Een goede voorbereiding Een vliegende start is mogelijk na een goede, intensieve en snelle voorbereiding. Deze voorbereiding bestaat uit: 1. Het verwerken van beschikbare data (bouwjaar, energieverbruik, WOZ-waarde, gezinssamenstelling, leeftijd, inkomenscategorie, leefstijl etc.) om een goede energiescan van woningen en kernen beschikbaar te stellen, goede quickscans op woningniveau te leveren en de marktbenadering te stroomlijnen. 2. Het definitief maken van Contracten. 3. De al beschikbare E-tools, website en fysieke middelen in stelling brengen voor een vliegende start. 3

5 Fase 1: Een vliegende start Wij bieden direct voordeel. Vanaf dag 1. Daarmee interesseren wij bewoners niet alleen voor de renovatie maar ook voor de REIMARKT. Dit aanbod bestaat uit: 1. Particuliere eigenaren kunnen via WAIFER de woning laten isoleren zonder kosten, omdat de financiering geregeld wordt en niet hoger is dan de besparing. 2. Direct inzicht in het energieverbruik ten opzichte van de buren. 3. Een gratis quickscan van iedere woning met een goede eerste indicatie van maatregelen, kosten en besparing. 4. Direct 5% korting op energielasten voor iedereen door collectieve inkoop. 5. Gratis persoonlijk advies om nog eens minstens 5% energie te besparen. 6. Ledlampen, spaarlampen, energiemonitoring tools, slimme meters en andere zaken die uw woning zuiniger maken tegen inkoopprijs. 7. De cursus de do s en don ts van energierenovatie in je eigen huis voor alle inwoners toegankelijk. Bij REIMARKT is voor iedereen voordeel te halen. Met een klantenkaart! Er is een echte en een virtuele winkel. REIMARKT staat met eerste hulp bij energiebesparing voor iedereen klaar, zowel fysiek als digitaal. Het gebied van Stadlander is groot en daarom komt REIMARKT naar de bewoners toe. In iedere kern komen pop-up stores. Klanten kunnen op REIMARKT vertrouwen. Producten en adviezen zijn van hoge kwaliteit, afspraak is afspraak en er wordt gewerkt met goede garanties op het eindresultaat. Fase 2: Een doortimmerde aanpak voor de uitvoering Vanuit deze tijdelijke winkels in iedere kern informeert REIMARKT bewoners persoonlijk, concreet en helder over alle in s en out s. Nog belangrijker is horen wat wensen zijn, en dit snel en doeltreffend samen met Stadlander en bewoners vertalen naar het juiste aanbod. REIMARKT werkt aan het opbouwen van een langdurige en goede klantrelatie, zowel met de individuele bewoner als met het enthousiaste collectief. Samen werken aan goede plannen, met een perspectief wat voor iedere individuele bewoner interessant is (maatwerk, ontzorgen, kostenbewust, in waarde denken en kwaliteit), is de beste start voor een collectief. REIMARKT vormt met huurders en kopers per bouwblok, buurt of dorp collectieven. Met hen worden concrete plannen gemaakt voor energiebesparing, energieopwekking en het verbeteren van de woonomgeving. Plannen met lokale ambitie, waar iedereen trots op kan zijn. In deze regio gaat men niet voor praten, maar voor doen. Goede resultaten smaken naar meer en juist dat meer is belangrijk voor de leefbaarheid. Collectieven worden gefaciliteerd vanuit REIMARKT en geïnspireerd door ervaringen uit andere buurten en dorpen. Het aangepaste, op maat gemaakte, assortiment staat ook online. De kosten en de besparingsmogelijkheden zijn direct te zien en de producten zijn via de webshop te bestellen. Handig voor mensen die weten wat zij willen, of direct aanhaken bij goede plannen van anderen. REIMARKT is er niet alleen voor het uitvoeren van de maatregelen: ook langdurig onderhoud van de woning en installaties behoort tot het aanbod. Vanuit REIMARKT worden Buurtrenovatieteams opgeleid. Deze teams zijn vergelijkbaar met buurtzorg (www.buurtzorgnederland.com). Zij leveren echter geen zorg maar renovatie en onderhoud. Deze teams hebben gedeeltelijk een werkvoorraad vanuit REIMARKT, maar zijn beschikbaar voor lokale opdrachten. Zij worden ondersteund door REIMARKT. 4

6 Fase 3: Een wenkend en duurzaam perspectief REIMARKT blijft in de regio aanwezig. Digitaal bereikbaar vanuit iedere woning, via buurtrenovatie lokaal dichtbij en via de winkel op één locatie in de regio. REIMARKT biedt als winkel alle inwoners uit de regio het duurzame perspectief van energiebesparing en lagere woonlasten. Bestaande klanten krijgen de smaak te pakken en bouwen door; zij hebben inzicht gekregen in energieneutrale mogelijkheden. Collectieven bereiken meer en meer deelnemers, wekken zelf energie op, kopen slim in en dagen REIMARKT uit om het assortiment te verbeteren en prijzen te verlagen. Deze uitdaging gaan we graag aan! De buurtrenovatieteams worden zelfsturend en groeien door, met onderhoud en lokale klussen als opdrachten. Goede en lokale werkgelegenheid, lage woonlasten en kwaliteit in de woonomgeving zijn de concrete bijdrage van REIMARKT tegen de krimp. Deze bijdrage is een integrale oplossing, die bereikt wordt door samen met Stadlander en bewoners uit de regio aan de slag te gaan. Satisfiers - Niet alleen een betere woning, maar ook een betere wijk. - Kortingen voor collectieven, waardoor mensen elkaar opzoeken en meetrekken. - Buurtteams voor renovatie en onderhoud. Delighters - Vanaf dag 1 direct uitvoeringsklaar en voordeel voor iedereen. - Langdurige verbondenheid aan kernen en buurten. - Bereik verduurzaming veel groter dan 600 woningen. 5

7 2. DE REIMARKT: NOOIT MEER KOUDE VOETEN 2.1 Onze gezamenlijke uitdaging Duurzame investeringen stimuleren. Een duurzaam huis is niet alleen beter voor het milieu. Het is de sleutel voor betaalbaar wonen, ook voor mensen met een smalle beurs. Wij verstoken 13 miljard per jaar. Een ongelofelijk bedrag, dat op deze manier wordt besteedt, zonder extra waarde te creëren. Als je dit bedrag kunt inzetten in de fysieke omgeving met energiereductie als resultaat, kun je er ook voor zorgen dat onze leefomgeving mooier wordt en we met meer comfort kunnen wonen. Maar de verduurzaming van de particuliere woningvoorraad wil in Nederland maar niet echt van de grond komen. De gehoopte versnelling vindt niet plaats. De woningeigenaar kent vaak de mogelijkheden. De techniek is er. Bedrijven kunnen de gevraagde producten leveren. Financiering is beschikbaar bij overheid en banken. En toch gebeurt er weinig: de bewoner en de installateur of aannemers weten elkaar nog niet te vinden. Waar ligt dat aan? De woningeigenaar ervaart nu veel drempels in het proces van energiebesparing: De besparing is onduidelijk, niet gegarandeerd, advies is duur, aannemers en installateurs worden niet vertrouwd, offertes zijn te complex, net als financieringen. Maar bovenal: de bewoner ziet door de bomen het bos niet meer, hij weet niet waar te beginnen, wie te geloven en doet dus niets. 2.2 Uw uitdaging Voor de woningen van Stadlander een bestaat een vijftal problemen die elkaar beïnvloeden: 1. De woningen vormen een gespikkeld bezit: huurders en kopers door elkaar. 2. De technische staat van de woningen is onder de maat. 3. De betaalbaarheid voor huurders en kopers staat onder druk. 4. Lokaliteit: elke kern heeft zijn eigen kenmerken en uitdagingen. 5. Demografie: de bevolking vergrijst, de regio krimpt. 1. Gespikkeld bezit Stadlander heeft in jaren 60 ruim 600 woningen van het type 107 laten bouwen, verspreid over 10 kernen rond Bergen op Zoom en Roosendaal. De woningen staan in rijtjes van 4, 6 of 8 woningen. Stadlander heeft er nog 306 in de bezit. De rest is at random verkocht; er is nog maar één rij die volledig uit sociale huurwoningen bestaat. Een groot deel van de eigenaren heeft in de gekochte woning geïnvesteerd en deze vergaand aangepast met uitbouwen, dakkapellen en nieuwe gevels. 2. Technische staat Het type 107 is een kleine doorzonwoning van 72 m2 gebruiksoppervlak over twee verdiepingen. Te klein voor een gezin en ouderen die niet goed meer kunnen traplopen. Kortom: woontechnisch en energietechnisch onder de maat. De staat van onderhoud is redelijk goed. 7

8 De woning heeft een mager energielabel F. De enige vorm van energiebesparing is de centrale verwarming en wat tochtwering. Met enkel glas, niet geïsoleerde gevels en daken is er sprake van een tochtig huis waarin het geluid van de straat goed hoorbaar is. 3. Betaalbaarheid Stijgende energiekosten vormen een steeds groter deel van de totale woonlasten. Huurders en particuliere eigenaren komen hierdoor meer en meer in problemen. Bij verbouwingen is vaak te weinig aandacht aan energielasten geschonken. Het vermoeden is er dat een deel van het particuliere bezit onder water staat: de hypotheek is hoger dan de woningwaarde. Veel particuliere eigenaren hebben daarom onvoldoende financiële mogelijkheden om mee te gaan met een renovatie van de sociale huurwoningen en/of hun woningen te verduurzamen. 4. Lokaliteit De woningen staan in 10 kernen, verspreid over 4 gemeenten en verschillen onderling sterk in omvang en karakter. Het kleinschalige, landelijke karakter van Lepelstraat met bijna inwoners staat in schril contrast met het kleinsteedse Steenbergen met ruim inwoners, terwijl Putte als grensdorp een geheel eigen karakteristiek heeft. Verschil in cultuur en mentaliteit tussen de noordelijk en de zuidelijk gelegen kernen, tussen Brabanders en Zeeuwen. Lokaal is een grote variatie in de verhouding huur- en koopwoningen. Er zijn kernen met slechts enkele huurwoningen. percentage verkocht 65-plussers kinderen jonger dan 14 eenpersoonshuishoudens huishouden met kinderen personen per huishouden fiscaal inkomen Lepelstraat 14% 32% 4% 29% 17% 2, ,00 Kruisland 18% 19% 14% 24% 28% 2, ,00 Halsteren 30% 17% 15% 18% 36% 2, ,00 Nieuw Vossemeer 43% 33% 11% 30% 25% 2, ,00 Steenbergen 47% 23% 11% 12% 27% 2, ,00 Putte 54% 19% 17% 21% 37% 2, ,00 Wouw 65% 25% 15% 28% 30% 2, ,00 Huijbergen 68% 19% 10% 29% 32% 2, ,00 Ossendrecht 76% 13% 19% 22% 44% 2, ,00 Heerle 79% 24% 14% 18% 38% 2, ,00 5. Demografie De bevolking vergrijst, in West Brabant is in 2040 circa 45% van de bevolking ouder dan 65 jaar. Deze trend gaat hand in hand met de afname van de gemiddelde woningbezetting, welke daalt naar minder dan 2,1 personen per woning. Steeds meer zorgondersteuning en financiering vallen weg, zelfredzaamheid wordt steeds belangrijker. West Brabant is op termijn een krimpregio. Vanaf 2030 neemt de bevolking af, het sterkst in het zuidwestelijke deel. De vraag naar de woningen loopt terug, voorzieningen staan onder druk. Wie 8

9 vertrekt komt vaak niet meer terug. Zorg aan huis en aanpassingen aan de woningen zijn duur en complex, waardoor senioren vaak in een verzorgingstehuis buiten de kern, hun vertrouwde omgeving, terecht komen. 2.3 Uw doelstelling U wilt het 'type 107-woningen' op lange termijn verhuurbaar houden: betaalbaar, geschikt voor ouderen en in een leefbare omgeving staan. U streeft naar minimaal 45% energiebesparing en goede nul treden oplossingen (aangepaste woningen voor senioren, zonder traplopen). Hiervoor stelt u een budget ter beschikking van ,- inclusief BTW per woning. Belangrijk in uw vraag is het meenemen van het particuliere bezit waarvan een deel door u in het verleden is uitgepond. U vreest dat particuliere eigenaren niet mee (kunnen) doen, wat uiteindelijk zou kunnen leiden tot dichtgetimmerde woningen die het straatbeeld bepalen en waarmee elke ambitie op het gebied van leefbaarheid gefnuikt wordt. 2.4 Integrale aanpak De uitdaging of problematiek van u als Stadlander is niet in onderdelen op te lossen, een integrale aanpak is nodig. Een aanpak die niemand alleen kan. Woningcorporaties, gemeenten, bewoners (huurders en particuliere eigenaren), dorpsverenigingen en de bouw-, installatie- en vastgoedbranche hebben elkaar hard nodig. De handen ineen slaan met als gezamenlijk belang het leefbaar houden van dorpen en wijken. Alleen als iedereen verantwoordelijkheid neemt zijn de problemen oplosbaar. Vanwege de geografische spreiding van het bezit is er geen allesomvattende oplossing voor u als corporatie. Maatwerk is noodzakelijk, op het niveau van kernen en buurten, op niveau van de woning en naar eigendomssituatie. Zo snel mogelijk, want de leefbaarheid en betaalbaarheid staan al onder druk en huurders wachten al een hele tijd. Eén van de belangrijke sleutels ligt bij de bewoner. Actieve bewoners maken een dorp of wijk, kunnen precies aangeven wat er nodig is en kunnen veel zaken prima zelf organiseren. Het meekrijgen van de bewoners (huurders en particuliere eigenaren), hun enthousiasme en commitment voor de lange termijn te verzekeren, is het belangrijkste onderdeel van de uitdaging. Krimp en bevolkingsafname kunnen wij niet oplossen maar mee bouwen aan een blijvende trots en ambitie in de dorpskernen, gebaseerd op de eigen kracht van de buurt en bewoner, ligt zeker binnen ons bereik. 2.5 Onze oplossing: de REIMARKT Een winkel? Een winkel! Een winkel voor energiebesparing: de REIMARKT. Het eerste verkoopkanaal van Nederland waar je duurzaam wonen kunt kopen. De winkel is vergelijkbaar met een keukenzaak: je kunt zelf online en in de winkel oriënteren, kleine zaken en standaardproducten gewoon aanschaffen, maar er is ook advies, begeleiding en financiering. In de winkel komen renovatieproducten die als echte consumentenproducten kunnen worden gekocht. Het grap & go, individuele maatregelen (deelproducten) tot complete integrale oplossingen om bij, of zo dichtbij als mogelijk, te komen tot energienotaloze of energieopwekkende woningen. Individueel en collectief. Het verkoopproces is gericht op het verkopen wat de klant vraagt en het oprekken van de vraag door bewustwording en de mogelijkheid van financiering georganiseerd via de winkel. 9

10 2.6 Onze ambitie als REIMARKT Wij zijn gestart vanuit een de overtuiging dat: 1. Duurzaam wonen betaalbaar voor iedereen 2. Keuzevrijheid van de klant staat bovenaan 3. Het heft in handen: zelf doen 4. Alles aan de kant voor een homogeen proces 1. Duurzaam wonen betaalbaar voor iedereen Een duurzaam huis is een belangrijke sleutel voor betaalbaar wonen, onze ambitie is dat duurzaam wonen de rendabele top van sociale woningbouw wordt en belangrijk voor onze welvaart. Energielasten die nu verstookt worden inzetten in de fysieke leefomgeving. Mooier en comfortabeler wonen. Het is mogelijk, het geld is er. Verduurzamen ervaren als de beste belegging met een stabiel rendement voor de woningeigenaar. Inderdaad: een kwestie van de middelen op de juiste wijze inzetten. 2. Keuzevrijheid van de klant en de klant staat bovenaan Niet wij maken maar bewoners kopen. Wij passen ons aanbod aan op de vraag. Snelheid, kwaliteit, keuze en opschieten. Niet ingewikkeld doen maar leveren. Een goed product, voor een goede prijs met goede garanties. Niet goed geld terug. 3. Het heft in handen: zelf doen Bewoners weten heel goed wat nodig is en zijn geïnteresseerd in de geldstromen die gemoeid zijn binnen de traditionele aanpak. Wat zijn de kosten van het maatwerk in sociale buurtprocessen en communicatietrajecten? Wat levert het op als wij dit zelf organiseren? In euro s of in extra s, in de sociale samenhang binnen de buurt en in lokale werkgelegenheid? 4. Alles aan de kant voor een homogeen proces Wij benaderen niets meer vanuit ons traditionele en individuele bedrijfsproces. De enige vraag die wij ons stellen is: hoe kunnen wij de bewoner zo goed en zo aantrekkelijk mogelijk bedienen. Dit leidt tot een nieuw, homogeen werkmodel in dienst van een succesvol product. 2.7 De werkwijze van REIMARKT REIMARKT maakt werk van energiezuinig wonen. Ieder product voldoet aan de kwaliteitseisen van de REIMARKT. De bewoner krijgt een totaalplaatje van mogelijkheden, exact passend bij de situatie. Het aanbod is helder, compleet en overzichtelijk, zonder kleine letters. Er is één loket en één contactpersoon, REIMARKT regelt het contact met andere partijen. Partijen werkend voor REIMARKT voldoen aan kwaliteitseisen, kennen wet- en regelgeving en handelen hier naar. Zij zijn aangesloten bij brancheorganisaties en werken niet onder parapluconstructies. Zij zijn verzekerd voor schade en aansprakelijkheid. Er wordt één totaalgarantie gegeven waarin alle onderliggende partijen en leveranciers opgenomen zijn. Bij REIMARKT geldt: afspraak = afspraak. Wij komen onze afspraken na, komen op tijd, zijn betrouwbaar. En REIMARKT biedt service van A tot Z, inclusief schoonmaken en opruimen. Alle woningen worden voorzien van een nieuw energielabel. Altijd. 2.8 Een oplossing voor iedereen Een inzichtelijk en concurrerend aanbod van maatregelen voor woningen. Eigenaren en huurders kunnen zelf besluiten over de investering in hun woning. Koper en huurder komen in hun kracht, hebben hetzelfde belang: duidelijkheid. De huurder gaat denken als woningeigenaar. 10

11 Woningen worden aangepast op gewenste woonsituaties van jongeren, gezinnen en ouderen. Men kan blijven wonen in betaalbare woningen met de juiste voorzieningen. Men kan en wil blijven wonen. Goed tegen krimp en voor leefbaarheid. Lokale verankering Langdurig aanwezig en een partner in de regio. Dat kan alleen als REIMARKT zorgt voor lokale banen en werkgelegenheid. Dat gaan wij doen. Wij zoeken de local hero als bedrijfsleider voor de winkel. Bekend zijn en snel kunnen inspelen op behoeftes is voor ons belangrijk. Maar ook het aansturen en faciliteren van de buurtrenovatie teams waar REIMARKT zorgt voor de organisatiestructuur (vergelijkbaar met een deel van de opdrachten, materialen en opleiding. Een goed voorbeeld is het volgende filmpje, waarin Hornbach fanatieke klussers heeft geholpen te professionaliseren en zich te richten op onderhoud en kleine verbouwingen. (http://www.youtube.com/watch?v=iklph7osd4k). REIMARKT heeft hierover contact met Hornbach. Grotere en veel voorkomende ingrepen worden door de REIMARKT geleverd. Dat gebeurt op een compleet andere manier dan normaal in de bouw. Wij gaan uit van de klant: welk product heeft hij nodig, wat is het voor hem waard en wat moeten we hiervoor doen. Aansluiting bij bestaande activiteiten REIMARKT zoekt de samenwerking met lokaal actieve partijen zoals de dorpsvereniging, carnavalsvereniging en/of voetbalclub. Door samen te werken verbreden wij ons netwerk en vinden wij de goede energie ambassadeurs. Lokaal geworteld en bij iedereen bekend. We benaderen de verenigingen in elke kern om samen aan de slag te gaan. REIMARKT biedt de structuur om als vereniging met elkaar woningen aan te pakken. Het levert de vereniging op: nieuwe sponsors of zelfs betrekken van lokale sponsors. Of voor elke verbeterde woning ook een zonnepaneel op het pand van de dorpsvereniging. Of een bijdrage voor de dorpsprojecten van de activiteitencommissie. Dit werkt; partners in REIMARKT hebben hierin ervaring. Iedereen is gemotiveerd om iets aan zijn eigen woning te doen. Maar de REIMARKT heeft ook oplossingen voor de omgeving. De bewoner, die nu in zijn kracht staat en zelf bepaalt, neemt ook de verantwoordelijkheid voor de buurt. Bovendien treffen via de REIMARKT mensen met een gemeenschappelijk belang elkaar, zodat ook gezamenlijk projecten worden opgepakt. Door verhalen te delen van bewoners die (delen van) het proces hebben voltooid, stimuleer je andere bewoners om ook te investeren in hun woning. Dissatisfiers Satisfiers Delighters - Een oplossing waardoor het zowel voor de particuliere woningbezitter als voor de huurder bij Stadlander interessant wordt om te participeren: integrale wijkaanpak. - Oplossing voor de huidige bredere uitdaging om duurzame investeringen te stimuleren. - Duurzaam wonen betaalbaar voor iedereen. - Koper en huurder worden mede verantwoordelijk voor hun woning, buurt en dorpskern. - Meebouwen aan een blijvende trots en ambitie in de dorpskernen gebaseerd op de eigen kracht van de buurt en bewoner. - Aansluiting bij lokale verenigingen waardoor zij versterkt worden in plaats van weggeconcurreerd. 11

12 3. MENSEN KOMEN IN BEWEGING 3.1 Stap voor stap de bewoner begeleiden Zoals beschreven in hoofdstuk 2 zijn de koper én de huurder allebei hard nodig in deze uitdaging. Alleen als zij ook hun verantwoordelijkheid nemen zijn de problemen op te lossen. Daarom is het essentieel dat zij in beweging komen en gemotiveerd zijn om mee te werken aan een goede oplossing. Maar dat bereik je niet met één informatieavond of een goed gesprek. Door alle stappen die een koper of huurder doorloopt goed te begeleiden, bouw je dit commitment op en houd je het vast. Door een benadering te kiezen die ook in Groningen, Assen en Leeuwarden al wordt toegepast, spreken we niet alleen de huurder en de koper van de 'type 107-woningen' aan, maar alle bewoners in het gebied, huurder of koper, van welke woning dan ook. De aanpak is erop gericht om het initiatief van de bewoner niet over te nemen maar aan te moedigen, delighters in te bouwen in het proces en drempels weg te nemen. Dat doen we binnen de stappen van de bewoner als volgt: Stap 1: Oriëntatie Bewoners worden uitgenodigd om te kijken wat er mogelijk is op het gebied van woningverbetering. Inspirerende verhalen over energiebesparing en zorgverbetering verleiden hen om in actie te komen. Zelfscans brengen de nodige interactie: wat betaal ik nu en wat kan ik besparen? Weinig mensen reageren op een algemene folder of oproep. En je kunt geen behoefte creëren die niet leeft bij de bewoner. Het is wel mogelijk om op basis van verzamelde gegevens bewoners te vinden met een potentiële behoefte en deze mensen met een gerichte boodschap te benaderen. Daarom maken we een scan van alle dorpen en de stad Bergen op Zoom. Algemeen beschikbare data vormt de bron voor deze scan. Met deze informatie kunnen we een gerichte boodschap verzenden naar bewoners die net in een dorp zijn komen wonen, naar zorgvragers of andere doelgroepen. Maar ook een gezamenlijke mailing met de voetbalvereniging, om hun leden te overtuigen van het belang van energiebesparing voor de club. De specifieke informatie stimuleert en activeert, de bewoner wil meer weten. Alle communicatie wordt dan ook gericht op dat meer willen weten : vraag een quickscan aan! Stap 2: De quickscan Door een duidelijke vertaling te maken naar de eigen situatie, komt de uitdaging echt bij de bewoner terecht. Met een quickscan is snel inzichtelijk wat de mogelijkheden voor iedere woning zijn. Dat geeft een handelingsperspectief. Daarbij zit meteen een schatting van de investeringskosten, de huurverhoging en/of de resulterende energiebesparing. In quickscan wordt ook meteen uitgelegd hoe het proces verder gaat: een bezoek aan de winkel, het bespreken van de mogelijkheden, meer informatie krijgen over de mogelijkheden. Via registratie in een klantvolgsysteem krijgen bewoners ook reminders van voorgenomen acties en worden zij (indien gewenst) op de hoogte gehouden van aanbiedingen en andere ontwikkelingen. Stap 3: Aankoop en financiering Op basis van de informatie in de quickscan gaat de bewoner het gesprek aan met REIMARKT. Dat kan in de winkel of via internet. Interessante woningverbeteringen worden uitgewerkt tot een concrete aanbieding, waarvan kenmerken, kosten en baten zijn doorgerekend en waar de bewoner ja of nee tegen kan zeggen. 13

13 Daarbij zit ook een compleet voorstel voor betaling via huurverhoging of via de energierekening. Zo kan de huurder shoppen met zijn maandhuur, en de koper met zijn energierekening. Natuurlijk blijft het ook mogelijk om de investering gewoon in een keer te betalen. Ook financiering via een duurzaamheidslening, de hypotheek, of een banklening is mogelijk. Niemand wordt tot een keuze gedwongen. Vaak willen mensen er toch nog even over nadenken, en dat mag natuurlijk. Met duidelijke leaflets van de aangeboden producten, een overzicht van de maatregelen, hun kosten en baten en begrijpelijke folders over de financieringsopties kan de bewoner alles thuis nog eens rustig nalezen. En zijn er nog vragen? Dan is er een helpdesk die je altijd mag bellen. Stap 4: Uitvoering Als de bewoner zijn of haar keuze heeft gemaakt, is het belangrijk om de maatregelen snel, goed en voor de genoemde prijs uit te voeren. Nu gebeurt dit vaak nog niet, waardoor de consument weinig vertrouwen in de bouw heeft. Bij REIMARKT is dit anders: de maatregelen worden uitgevoerd zoals afgesproken, binnen budget en planning en met aandacht voor de behoefte van de bewoner tijdens en na de werkzaamheden. Met deze uitgangspunten, gegarandeerd door REIMARKT, kan de bewoner met een gerust hart aan de uitvoering beginnen en heeft hij of zij altijd een aanspreekpunt als er dingen misgaan tijdens de uitvoering. Dat maakt dat meer bewoners aan de uitvoering beginnen. En als de uitvoering begint, laten we dat zien. Met een groot bord in de tuin, en een briefje in de bus bij de woningen in dezelfde straat. Daardoor weet iedereen dat er gewerkt wordt. Vaak leidt het ook tot actie bij anderen, als ze zien dat hun buren kiezen voor bepaalde maatregelen. Stap 5: Nazorg Na de uitvoering van de maatregelen is het nog niet klaar. Goede nazorg is belangrijk. Bij nieuwe installaties is het belangrijk dat alles goed ingeregeld wordt. Daarbij helpen we natuurlijk. En bij het verbeteren van de energieprestatie van de woning hoort natuurlijk een nieuw energielabel. We bevestigen de bewoner in zijn juiste keuze voor woningverbetering. Ook helpen we hem om zijn ervaringen te delen en daarmee anderen te inspireren. We verzamelen verhalen van huurders en kopers in alle stappen van het proces. Hun ervaringen, hun afwegingen en keuzes motiveren anderen om zelf ook in actie te komen. De bewoner is dan ook de afzender, niet REIMARKT. Stap 6: En dan begint het verhaal opnieuw! Woningverbetering is geen eenmalige oplossing, maar een constant proces. We houden dus contact met bewoners die verbeteringen hebben uitgevoerd en beginnen weer bij stap 1 voor de volgende woningverbetering, als de huurder of koper daar aan toe is. Deze bewoners weten de winkel te vinden, hebben een goede klantervaring en zijn dus gemotiveerd om nu zelf naar de winkel op één locatie toe te gaan voor hun volgende woningverbetering. Maar in onze communicatie blijven we altijd dicht bij, samen met de lokale verenigingen. 3.2 Concrete producten De hier beschreven procesaanpak vertaalt zich in een aantal concrete producten, die geleverd worden vanuit REIMARKT: Een website en smartphone-applicaties waarin de procesfases terugkomen. Een scan van het gebied, waarin te zien is welke woningen veel energie verbruiken, waar de kansen liggen en voor welke clusters dezelfde uitdagingen gelden. Gerichte brieven voor bewoners, waarmee het proces op gang wordt gebracht. 14

14 Een quickscan voor iedere woning, waarin de mogelijkheden voor ieders specifieke situatie worden uitgewerkt. Nieuwsbrieven, zowel per post als , waarin gerichte aanbieding worden gedaan en bewoners op de hoogte worden gehouden. Leaflets van alle producten en folders over de financieringsopties. Hier-wordt-gewerkt-borden voor in de tuin en leaflets voor woningen in dezelfde straat met uitleg wat er gedaan wordt en wat dat oplevert. Artikelen over bewoners die bezig zijn of al klaar zijn met het proces. Deze artikelen zijn vrij te gebruiken door lokale pers, en verenigingen in al hun uitingen. Dit is een eerste lijst van uitingen, die nadrukkelijk niet volledig is. In samenwerking met gemeente, woningstichting en verenigingen zullen na de start van het project vaak leuke combinaties te maken zijn, waar we dan flexibel op inspringen. Ook springen we in op vragen van (groepen) bewoners met specifieke informatie en materialen. 3.3 Interessante informatie voor iedereen Alles wat we doen leggen we structureel vast, waardoor het proces door alle betrokken goed te volgen is. Op ieder moment is dus duidelijk aan te geven hoeveel bewoners al bezig zijn, welke opdrachten eraan komen, hoeveel woningen al verbeterd zijn en hoever we zijn op weg naar onze gezamenlijke doelstelling. De gesprekken met de inwoners leveren ook waardevolle informatie op voor Stadlander en de gemeente. De feedback van bewoners is ook essentieel voor het verder ontwikkelen van winkel en producten. Zo kunnen alle betrokkenen samen steeds beter werken aan een echte en structurele leefbaarheidsverbetering in het gebied. 3.4 Een schatting van het resultaat Aangezien de bewoner zelf kiest, is het natuurlijk lastig om een schatting te geven van het aantal bewoners dat tot uitvoering overgaat. Dat hangt immers ook af van ontwikkelingen op de woningmarkt, in de zorg en in de energieprijs. We kiezen er daarom voor voorzichtig te schatten. Liever een lagere en realistische schatting, dan iets wat we niet waar kunnen maken. Vanuit ervaringen in Noord-Nederland kunnen we zeggen dat het reëel is om te verwachten dat 10% van de kopers snel te bewegen is tot actie. De ervaring leert ook dat als bewoners elkaar enthousiasmeren en ondersteund worden in het proces het percentage verhoogd naar ruim 30% (referentie Assen Amelterhout). Wij zijn er daarom van overtuigd dat percentage van 10% bij de start snel omhoog gaat omdat: - bewoners elkaar enthousiasmeren, - latente behoefte van bewoners wordt geactiveerd, - een duidelijk aanbod bewoners sneller van latente behoefte naar concrete actie brengt, - het opbouwen van een klantrelatie het mogelijk maakt afhakers opnieuw en gerichter te kunnen motiveren. Wij kunnen echter nog niet met voldoende harde, cijfermatige ervaringen percentages onderbouwen. Daarom onze voorzichtige inschatting. Wat betreft de 300 uitgeponde woningen houden wij aan: - In jaar 1: de genoemde 10%, wat leidt tot 30 uitgeponde woningen per jaar. - In jaar 2: 20%, wat leidt tot 60 woningen. - In jaar 3: 30%, wat leidt tot 90 woningen. 15

15 We betreft de regio, waarbij wij ervan uitgaan dat wij circa de helft van de woningbezitters bereiken houden wij aan: - In jaar 1: het jaar waarin wij nog bekend moeten worden. In deze aanloop houden wij niet meer dan 5% aan, wat leidt tot 250 woningbezitters. - In jaar 2: het jaar waarin wij in contact komen. Wij verwachten dan op 10% te komen, wat leidt tot 500 woningen per jaar. - In jaar 3: REIMARKT is bekend en wij groeien ca 5% per jaar qua klantenbestand. Wij verwachten op 750 woningen per jaar te komen. En de huurwoningen? We verwachten, gezien het feit dat veel huurders al lang op verbeteringen wachten, daar in het eerste jaar 90 woningen te kunnen uitvoeren. Het volgende jaar, met de ervaringen van de eerste huurders, verdubbelt dat naar 180. Voor jaar 3 komen daar nog 30 bij, waarmee de laatste woningen, de huurders die het moeilijkst te overtuigen zijn, in dat jaar of de jaren daarna pas verbeterd worden. Bij een volledig vrije keuze voor huurder en koper, met de kennis van nu, verwachten wij dus met onze aanpak in de eerste drie jaar de volgende aantallen te realiseren: Jaar: Kopers Eigenaren in uitgepond regio Huurders Totaal 1 (jun 13-mei 14) (jun 14-mei 15) (jun 15-mei 15) Totaal Dissatisfiers Satisfiers Delighters - Plan van aanpak voor een vraaggerichte implementatie van de beoogde maatregelen. - Aantoonbaar werkende activeringsaanpak gericht op het begeleiden van de bewoner. - Aantoonbaar werkende activeringsaanpak gericht op het begeleiden van de bewoner. - Inzicht in/overtuiging van de te verwachten participatie van particulieren m.b.t. tot de aangeboden mogelijkheden. - Voortgang als geheel en op onderdelen is altijd meetbaar en inzichtelijk. - Voortgang als geheel en op onderdelen is altijd meetbaar en inzichtelijk. 16

16 4. IN DE REIMARKT GEBEURT HET 4.1 Waar vind ik de winkel? De bewoner is in beweging: hij wil zijn woning gaan verbeteren en weet dat hij daarvoor bij REIMARKT moet zijn. De volgende stap is een bezoek aan de winkel. Er is een online winkel, een website waar je op je gemak eens kunt rondneuzen als het jou uitkomt. Natuurlijk met alle moderne communicatiemiddelen als , twitter en facebook. Maar omdat veel van de klanten van de REIMARKT op leeftijd zijn, en wellicht niet zo bekwaam met computers, is de website van REIMARKT gebruiksvriendelijk. Beeldvullend, eenvoudig en overzichtelijk. En natuurlijk is er een telefonische helpdesk, waar je altijd terecht kan met vragen. Maar er is ook een echte winkel: de REIMARKT Pop-up store. We openen dus eerst geen vaste winkel op één plek in het gebied, maar duiken in alle kernen op. Daarbij maken we gebruik van gebouwen die er al zijn, zodat we meteen kunnen beginnen. Vandaar de Pop-up store : we kunnen in ieder pand een winkel beginnen. Komt er een huurwoning vrij, dan openen we hier een REIMARKT. In bijvoorbeeld Lepelstraat kunnen we in het Gemeenschapshuis een winkel openen die een paar dagen per week open is. Of in Halsteren bij de lokale voetbalclub RKSV Halsteren in het clubhuis. Zo zijn we snel gestart, komen we dicht bij de bewoner en komt de bewoner ons ook echt tegen. 4.2 Gesprek in de winkel Het is zaak te denken mét de klant, niet vóór de klant. Het gesprek in de winkel is daarom de kern: samen bespreek je mogelijkheden, door de mogelijkheden vormt de bewoner zich een beeld van zijn uiteindelijke keuze. Een bewoner komt binnen met zijn quickscan, of we maken die ter plekke. Daarmee hebben we een indicatie wat interessant is voor deze bewoner en een idee van kosten en baten. Met die informatie start het gesprek. Met de winkelier bespreek u de resultaten van de quickscan en uw eigen voorkeuren. De winkelier komt bij u in de buurt, dus hij of zij begrijpt wat u bedoelt. De winkelier legt u uit welke producten passen bij uw woning en uw voorkeuren. Deze producten hebben allemaal een duidelijk productleaflet: net als bij wasmachines kunt u zo op basis van duidelijke en objectieve verschillen kijken welk product het best bij u past, en of u extra voordelen het prijsverschil waard vindt. Samen met de winkelier bekijkt u ook meteen de financieringsmogelijkheden. Gewoon investeren met eigen geld? Een maandelijkse huurverhoging van hoeveel? Een laagrentelening? Of zelfs betalen vanuit de besparing op uw energierekening? De winkelier rekent precies met u uit wat in uw situatie het voordeligst is. 4.3 Wat ligt er in de winkel? De REIMARKT is een one stop shop : in één keer klaar. In de REIMARKT vindt u informatie op maat, krijgt u duidelijk advies en kan hij concrete producten kopen, voor een vaste prijs, met financiering, garantie en service. Of het nu een dakkapel is, of een complete verbouwing van de begane grond met uitbouw, het is te koop als product voor een vaste prijs. Dat is dus veel duidelijker en gemakkelijker dan hoe de bouw normaal werkt: geen ontwerpprocessen, offertetrajecten en bouwprocessen meer. Het gaat immers om uw huis, niet om de bouw van de Noord-Zuidlijn! Alles is verkrijgbaar. Zelfs een complete aanpak om uw huis zo te verbouwen, dat u geen energierekening meer heeft. Of een complete verbouwing van uw woning tot bungalow, waarin u alle kamers op de begane grond heeft. Maar ook een isolatiepakket voor het dak, dat u zelf kan plaatsen. En zelfs kleine producten, zoals een LED-lamp. 17

17 De REIMARKT maakt zelf geen dakkappellen en zonnepanelen. De producten die REIMARKT aanbiedt zijn ontwikkeld door samenwerkende bouwbedrijven, architecten en adviseurs. Maar de producten die in de REIMARKT liggen, of het nu zonnepanelen zijn of een renovatie van de gevel, voldoen aan de kwaliteitseisen van REIMARKT: Approved by REIMARKT dus! Vergelijk het met een autodealer: de banden van uw nieuwe Volkswagen Polo mogen dan van Michelin zijn, de garantie erop krijgt u gewoon van dezelfde Volkswagen-dealer. 4.4 Garantie Wat houden de kwaliteitseisen van REIMARKT nu precies in? Wij doen u zes beloften: 1. Alle kansen in beeld. Een advies met doorkijk naar label A++ of energieneutraal. Het rendement per maatregel, totaal plaatje uitgesplist per maatregel met kosten en besparing. Coaching en monitoring op gedrag. 2. Goed advies. De adviseur is BRL 9500 gecertificeerd. Het advies is helder, compleet en overzichtelijk. Geen kleine lettertjes en onbegrijpelijke techniek. 3. Maatwerk. Uitgangspunt is woonwensen, planning en budget van de klant. Het kan ook in kleine stapjes. 4. Eén loket. Eén contactpersoon en één telefoontje of mailtje is voldoende. Eén factuur. 5. Heldere afspraken. Afspraak is afspraak, wij komen op tijd en doen wat wij zeggen. 6. Van A tot Z. REIMARKT is pas klaar als de klant tevreden is. We komen binnen met schone schoenen, voeren uit, voeren afval af en laten alles netjes achter. Wij leveren altijd met de klant op, monitoren steekproefsgewijs de technische kwaliteit en monitoren altijd de klanttevredenheid REIMARKT geeft één totaalgarantie af op het product. Dat kunnen we ook waarmaken, omdat alle aanbieders waarmee wij werken zijn verzekerd voor schade en aansprakelijkheid, aangesloten zijn bij brancheorganisaties en volledig gecertificeerd zijn voor het werk dat ze uitvoeren. 4.5 Samen shoppen met uw buren U kan dus altijd bij ons terecht. Maar liever gaan we met u en uw buren tegelijk in gesprek. Omdat veel oplossingen, zoals zonnepanelen, goedkoper kunnen als het hele blok tegelijk besteld. Maar ook omdat sommige verbouwingen wel samen met de buren moeten. Of omdat het wel zo mooi is, als de gevels van de woningen bij elkaar passen. Zo zijn er zelfs collectieve oplossingen in de REIMARKT te koop. Bijvoorbeeld een bioketel, die wordt gestookt op regionale biobrandstof (zoals geperste houtkorrels). Via een warmtenet wordt de bioketel aangesloten op de CV-installatie van uw woning. Bij afname door tenminste 20 huishoudens zorgt de bioketel jaarlijks voor een flinke besparing op het energiegebruik; goed voor het milieu en de portemonnee! Natuurlijk helpen uw opmerkingen ook om onze eigen producten te blijven verbeteren. Uw opmerkingen bespreken we daarom ook met de ontwikkelaars van de producten. We verwachten dus ook, dat ons assortiment er over een jaar heel anders uitziet dan nu. Zo blijven we het assortiment ontwikkelen op basis van uw behoefte. 18

18 4.6 Verbeteringen voor de straat, de buurt of de kern In de gesprekken komen vast ook andere zaken op tafel. Bijvoorbeeld de slechte staat van de bestrating, te weinig openbare verlichting achter de woningen of wat er aan het park zou moeten gebeuren. Die opmerkingen pakt REIMARKT samen met Stadlander en de gemeente(n) meteen op. Daarmee laten we ook zien dat iedereen investeert in de toekomst van dit gebied, dus niet alleen u als koper of huurder. Immers: een opgeknapte woning hoort toch in een opgeknapte buurt te staan? REIMARKT heeft een aantal producten in het assortiment, om ook meteen aan de slag te kunnen met uw opmerkingen. Bijvoorbeeld bankjes, brandgangverlichting en plantenbakken. Maar ook grotere aanpakken om iets te doen aan sociale problemen. We geven twee voorbeelden: Energieambassadeurs Door uw gedrag thuis enigszins te veranderen kunt u 10% energie besparen. Daarom leidt REIMARKT middels een praktische en vooral leuke training bewoners op tot energieambassadeurs. Tijdens de cursus gaan zij aan de slag met hun energierekening en besparingsmodelijkheden in hun eigen huis. Daarna gaan ze aan de slag: zij helpen andere buurtbewoners ook om energie te besparen. StraatPortiers Kinderen zijn het bindmiddel van de wijk. Kinderen zijn open, nieuwsgierig, vol energie. Door kinderen te laten helpen bij het opknappen van de wijk, wil niemand achter blijven. StraatPortiers zijn kinderen van 8 tot 12 jaar die toezicht houden op hun woonomgeving, als officieel junior-assistent van de huismeester van de woningcorporatie. Elke week gaan zij in herkenbaar tenue op inspectie en ruimen hun portiek op. Zo worden zij ook aanspreekpunt voor de hele wijk. Behalve dat het project een schonere woonomgeving oplevert, worden de StraatPortiers zich door hun functie bewust van de consequenties van bijvoorbeeld vernieling en vervuiling, waardoor ze zich netjes gedragen en ook hun vrienden positief beïnvloeden. Bovendien blijkt dat de ouders van de portiers beter aanspreekbaar zijn op eventueel ontoelaatbaar gedrag van hun kind. Nog een mooi pluspunt: bewoners reageren positiever op de kinderen. Ze zijn nu geen overlast gevende schoffies meer, maar kinderen die zorgen voor een mooie wijk. 4.7 Stadlander en de REIMARKT Natuurlijk moet de REIMARKT goed samenwerken met Stadlander. Dat kan ook, omdat de REIMARKT voor Stadlander niet veel meer is dan de klant achter de klant. Met de REIMARKT zet Stadlander een koers uit. Welke budgetten zijn er nu en straks beschikbaar? Wat wordt er gedaan als er woningen leegkomen? Welke klachten komen bij Stadlander binnen en wat kunnen we hiermee? REIMARKT brengt de opmerkingen in, die in de gesprekken op tafel zijn gekomen. Zo ontstaat er ook een duidelijke link tussen kopers en Stadlander, zelfs de kopers van andere woningtypes. Dissatisfiers Satisfiers Delighters - Oplossing biedt zowel mogelijkheden tot maatwerk als tot opschaling. - Dichtbij: aanwezig in alle kernen. - 1 aanspreekpunt voor bewoner en Stadlander. - Reimarkt garandeert kwaliteit, proces en afspraken volledig en kan dat ook waarmaken. - Local heroes bemensen de winkel, waardoor de effectiviteit van de winkelverkoop toeneemt (gunfactor). - Met energieambassadeurs extra besparing door gedragsverandering. - Ook informatie voor en actie op buurtverbetering. 19

19 5. FINANCIERING VAN DE BEWONER Alle producten en diensten in de winkel kunnen onafhankelijk van de aanbieder van de producten worden gefinancierd. Hierdoor ontstaat schaalvoordeel en investeringszekerheid. Ook voor de financiering geldt: de huurder of koper beslist. Bij de financiering wordt uitgegaan van het maximaal benutten van de energiebesparing in euro s als investeringsruimte voor maatregelen, om een zo groot mogelijk effect te bereiken. Uitgangspunt voor financiering is, dat het in de basis maandelijks niet meer mag kosten dan de energiebesparing oplevert. Dit gaat uiteraard niet op, als een bewoner kiest voor bijvoorbeeld meer ruimte, comfort of een nultredenoplossing. REIMARKT werkt samen met lokale makelaars om, naast energiebesparing, ook inzicht te krijgen in de waardevastheid van investeringen. We willen namelijk niet onbewust meewerken aan het onder water zetten van woningen of bewoners in financiële problemen brengen. Particuliere eigenaren Het aanbieden van financiering neemt een belangrijke drempel weg voor veel particuliere eigenaren. Het advies van REIMARKT blijft wel: 1. Als financiering met eigen vermogen kan, dan geeft dit altijd het beste rendement. 2. Als er een overheidgegarandeerde SVn-lening (duurzaamheidslening) binnen de desbetreffende gemeente beschikbaar is, dan is deze lening meestal de goedkoopste optie. 3. Niet voldoende Eigen Vermogen en geen SVn-lening? Dan pas kijken we naar de mogelijkheden voor bancair krediet binnen de hypotheek, greenloans, Esco s of WAIFER. Door in deze volgorde te werken en alles goed uit te leggen geven we een goed financieel advies, wat leidt tot een gezonde financiering zonder verrassingen achteraf voor de woningeigenaar. De meeste financieringsvormen zijn bekend en worden bijvoorbeeld met de bank geregeld. Daar gaan we dan ook niet verder op in. Een drietal bijzondere producten, die samen met onze consortiumpartners zijn ontwikkeld, werken we wat verder uit. WAIFER Consortiumpartner WAIFER heeft een innovatief financieringsmodel, waarmee woningeigenaren de toekomstige energiebesparing maximaal kunnen benutten als investeringsruimte voor maatregelen. De basis daarvoor is een zeer scherpe aanbieding, toegesneden op de specifieke woning, met bijbehorende investeringskosten, besparingen en financiering. De maatregelen die worden uitgevoerd worden niet in één keer betaald, maar maandelijks via de energiefactuur. Hoe dit werkt? Na de uitvoering is de energierekening lager dan nu. Dit verschil wordt gebruikt voor de financiering: rente en aflossing. WAIFER staat dus garant voor de energiebesparing van de maatregelen: als de besparing niet gehaald wordt dat is dat niet het probleem van de particuliere eigenaar. Wij hebben dit model uitgewerkt voor een voorbeeldwoning, die voor zeg naar label A wordt gebracht. Dit leidt tot een jaarlijkse financieringslast (annuïteit) van 747 per jaar. Vanaf jaar 1 wordt er echter 669 bespaard op energielasten, wat bij een geschatte prijsstijging van 2% per jaar oploopt 21

20 tot 883 in jaar 15. Met de annuïteit wordt de investering dus in 15 jaar terugbetaald, waarna de woningeigenaar zelfs al 364 heeft verdiend. Vanaf jaar 16 gaat hij 900 per jaar ( 75 per maand) besparen, en zijn huis is klaar voor de toekomst! SVn De Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) is een onafhankelijke stichting die in de rol van financier fondsen beheert, zoals de starterslening en duurzaamheidslening. Dit doen zij voor meer dan 230 gemeenten, 10 provincies, het rijk en 20 woningcorporaties. SVn doet al uitgebreid en lang zaken met de gemeenten Bergen op Zoom, Roosendaal, Steenbergen en Woensdrecht. Als gemeenten over voldoende middelen beschikken, zijn een aantal financieringsvoorstellen van SVn mogelijk: 1. Duurzaamheidslening voor particulieren. 2. Gemeentelijke Stimuleringslening voor particulieren ( voor grotere investeringen). 3. Financieringen van ESCO s (Energy Service Companies) en innovatieve financieringsoplossingen 4. Coöperatie en innovatieve financieringsoplossingen (voor blokken woningen) Als concreet voorbeeld hebben we de duurzaamheidslening uitgewerkt voor dezelfde investering als het voorbeeld van WAIFER: De SVn biedt een duurzaamheidslening op basis van een looptijd van 10 jaar en een rentepercentage van 2,0%. Dit leidt tot een jaarlijkse financieringslast (annuïteit) van 821. Vanaf jaar één wordt 669 bespaard, oplopend tot 800 in jaar 10. Na 10 jaar is de lening afgelost. In eerste instantie is dit duurder dan de WAIFER-optie, maar door de snellere aflossing is de netto besparing groter: na 15 jaar heeft de woningeigenaar al verdiend! De duurzaamheidslening is nog interessanter, als een deel van de investering met eigen geld wordt gedaan. Als de woningeigenaar uit eigen vermogen financiert, betaalt hij vanaf jaar 1 slechts 654 voor rente en aflossing, tegen 669 jaarlijkse besparing. Dit zijn slechts rekenvoorbeelden die nog niet geënt zijn op uw opgave. De kosten voor energiebesparing en een sprong naar label A zijn daar hoger. Waar het om gaat is dat REIMARKT diverse aanbieders van financieringen voor de particuliere eigenaren ontsluit. Met de beschreven financieringsvormen kan iedere particulier met een combinatie van eigen vermogen, een goedkope lening en zijn energiefactuur een verbouwing financieren zonder meer te gaan betalen. REIMARKT heeft partners die bekend zijn in de wereld van wet- en regelgeving van AFM, De Nederlandse Bank (DNB) en de gedragscode van banken (GHF). Onze financieringsvoorstellen zijn dus altijd volgens de regels, open en eerlijk, zonder verrassingen achteraf. Natuurlijk kijken we ook verder. We onderzoeken graag samen met Stadlander en de betrokken gemeenten de mogelijkheden voor nog innovatievere modellen. We gaan ook graag eens in gesprek met Stadlander over WOCOZON, een concept van WAIFER om budgetneutraal alle huurwoningen in een klap van zonnepanelen te voorzien. Dissatisfiers Satisfiers Delighters - Realistische financieringsopties voor particulieren. - Ontsluiting van en samenwerking met aanbieders van (duurzaamheids)- financieringen. - Zorgplicht: geen financieringen die de financiële positie van de bewoner verslechteren. 22

SLIM wonen met energie

SLIM wonen met energie SLIM wonen met energie GRONINGEN :SLIM wonen met energie BLOK VOOR BLOK 1 OKTOBER 2012 SLIM wonen met energie People don t buy what they need, the buy what they want SLIM wonen met energie De markt georganiseerd

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Memo Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Onderwerp > Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen bestaande bouw Opsteller > Niels van Vliet & Ellen van Acht met

Nadere informatie

Reimarkt Enschede. subsidieaanvraag E=0. 30 oktober 2013. Onderbouwing subsidieaanvraag E=0. Henk Kieft en Ellen van Acht

Reimarkt Enschede. subsidieaanvraag E=0. 30 oktober 2013. Onderbouwing subsidieaanvraag E=0. Henk Kieft en Ellen van Acht datum 30 oktober 2013 werk Onderbouwing subsidieaanvraag E=0 behandeld door Henk Kieft en Ellen van Acht Reimarkt Enschede subsidieaanvraag E=0 Inleiding Energiebesparing in de bestaande woningvoorraad

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Slim besparen 2 Slimme investeerder Familie Roubos: We wonen in een hoekhuis met veel ramen en hebben

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie

DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo

DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo DEventer Energieke Verbinding Pilot ESCo Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een ESCo? 3. Wat is de meerwaarde van een ESCo? 4. Organisatie en positionering 5. Belemmeringen en risico s 1.1 DEventer Energieke

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Samen geeft energie. energiebesparing bij particuliere woningeigenaren groep van 20 vergelijkbare woningen in een straat of buurt

Samen geeft energie. energiebesparing bij particuliere woningeigenaren groep van 20 vergelijkbare woningen in een straat of buurt Samen geeft energie Project van de gemeente Tilburg Gebaseerd op burgerinitiatief energiebesparing bij particuliere woningeigenaren groep van 20 vergelijkbare woningen in een straat of buurt subsidie voor

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

ondernemingsplan in het kort.

ondernemingsplan in het kort. leefbaarheid ondernemingsplan in het kort. samenwerking 2012 2016 betaalbaarheid zorg intro intro staat in verbinding met mensen in haar omgeving. De wereld om ons heen verandert snel. gaat in die verandering

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde

Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde Stimuleringslening Duurzame Particuliere Woningverbetering in Vlagtwedde 1 Inhoudsopgave Waarom renoveren Voor wie? Renovatiemogelijkheden Deelnemen Welke aannemer en/of installateur? Vergunning aanvragen

Nadere informatie

Energiesubsidiewijzer. www.energiesubsidiewijzer.nl

Energiesubsidiewijzer. www.energiesubsidiewijzer.nl Energiesubsidiewijzer www.energiesubsidiewijzer.nl Mei 2014 Inhoud 1. Subsidie... 3 Zomerdeals Friese energiepremie... 3 Stimuleringsregeling Energieprestatie Huursector (STEP)... 4 2. Lening... 5 Energiebespaarlening...

Nadere informatie

Energie besparen in uw huis

Energie besparen in uw huis > www.vrom.nl Energie besparen in uw huis Met energiepremie en EPA-advies Energie besparen in uw huis Een comfortabel huis en toch een lagere energierekening? Dat kan prima als u energiebesparende maatregelen

Nadere informatie

Energie besparen met uw huurders

Energie besparen met uw huurders Energie besparen met uw huurders Mijn e-loket helpt u: uw energiebeleid te communiceren energielabels inzichtelijk te maken CO2 uitstoot met uw huurder te verminderen Mijn e-loket helpt uw huurders: bewust

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren Een eigen huis mogelijkheden voor kopen of huren Een woning kopen of huren? Verschillende verantwoordelijkheden Wilt u een woning kopen of een woning huren? Dat is een afweging die u maakt. Een van de

Nadere informatie

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête

Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Strategisch plan Woontij 2015-2017 Uitslag enquête Inleiding Als voorbereiding van haar strategisch plan 2015-2017 heeft Woontij een vragenlijst opgesteld waarmee input wordt gevraagd voor de te kiezen

Nadere informatie

Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie

Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie Energie besparen doen we samen! 18 november 2014 Ilse Hoenderdos Brabantse Milieufederatie Brabantse Milieufederatie Stichting, non-profit maatschappelijke belangenorganisatie Natuur, milieu, landschap

Nadere informatie

30% energiebesparing ik doe mee!! Ir. Marlou Boerbooms Projectmanager MMM Ervaringen van een energieambassadeur Apeldoorn: 'Uw woning in de watten' Uit 46 maatwerkadviezen en offertes zijn voorlopig 13

Nadere informatie

Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt?

Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt? Peter Oussoren en Dave Vlaming Omgekeerde erfpacht katalysator voor een duurzame woningmarkt? INHOUD Inleiding De opgave Uniciteit Anders financieren Anders bouwen Evidente voordelen Effecten Rekenvoorbeeld

Nadere informatie

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN!

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! STREEF ZELF NAAR NUL OP UW ENERGIEREKENING! Zou het niet geweldig zijn om geen energierekening meer te hebben? Of om die rekening in ieder geval drastisch

Nadere informatie

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden Iwan Arjen Goodijk Bisschopstraat Bisschopstraat 24 Leeuwarden 8921AZ Leeuwarden Inleiding Je hebt online de energiebespaarscan van jouw huis aangevraagd. Je wilt dus weten hoe jij kunt besparen op energiekosten.

Nadere informatie

Ondernemingsplan 2014 2017. Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken

Ondernemingsplan 2014 2017. Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken Ondernemingsplan 2014 2017 Ambities blijven overeind door scherpe focus op kerntaken Missie QuaWonen QuaWonen is dé woningcorporatie voor de Krimpenerwaard. Wij bieden goede huisvesting aan mensen die

Nadere informatie

Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen!

Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen! Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie snelle realisatie in duurzame renovatie De béste prestatie

Nadere informatie

Wat wil die consument nu eigenlijk

Wat wil die consument nu eigenlijk Wat wil die consument nu eigenlijk duurzaam 13 mei Ronald Provoost 1 Om hoeveel geld gaat het nu eigenlijk 2 Welke plannen heeft hij/zij 3 Welke partijen zijn belangrijk voor de consument 4 Waarop baseert

Nadere informatie

AMBITIELIJST VERDUURZAMEN WONING. NAW gegevens. Straat: Postcode: Plaats: Tel nr.: e-mail: HUIDIGE SITUATIE

AMBITIELIJST VERDUURZAMEN WONING. NAW gegevens. Straat: Postcode: Plaats: Tel nr.: e-mail: HUIDIGE SITUATIE AMBITIELIJST VERDUURZAMEN WONING NAW gegevens Naam: Straat: Postcode: Plaats: Tel nr.: e-mail: Datum: HUIDIGE SITUATIE 1. Waardevolle elementen woning Ja nee nvt - Locatie - Tuin - Uitzicht - Bezonning

Nadere informatie

nzeb markt Nederland

nzeb markt Nederland Ad Straub, TU Delft nzeb markt Nederland Initiatieven overheid: Subsidieprogramma Blok voor Blok Innovatieprogramma Energiesprong: Gemeenten: Lokaal Alle Lichten op Groen Pioniers: Huis Vol Energie Het

Nadere informatie

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door wethouder Watt Nu: mogelijkheden energie opwekken Hoom: mogelijkheden energie besparen Maatregelen:

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

Ook slim investeren? Regel het nu!

Ook slim investeren? Regel het nu! Ook slim investeren? Regel het nu! Wilt u de energiekosten in de hand houden? Van uw huis een heerlijk comfortabel thuis maken? Bespaar slim! U wordt als woningeigenaar gestimuleerd om nú verstandig in

Nadere informatie

Woningbezit per gemeente 140

Woningbezit per gemeente 140 Betaalbaarheid en in Fryslân 2016 HUURKLASSE Aantal 403,06 403,07 en 576,87 576,88 en 618,24 8,7 65 HUURPRIJS IN NIEUWBOUW Investering (x miljoen ) Woningbezit per gemeente 140 Schiermonnikoog WONINGVERBETERINGEN

Nadere informatie

Hout laat je huis leven WELKOM

Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven WELKOM Hout laat je huis leven Programma 15:00u Welkom 15:10u Belang van de particuliere consument 15:30u Strategie en aanpak van de campagne 16:00u Financiering, uitvoering en

Nadere informatie

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning Bewoners Groep Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers De klant is koning Januari 2014 In november 2013 zijn tijdens de BinnensteBuitendag van Nijestee een drietal Bewoners Groepen (BAG s) van start

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

www.samengeeftenergie.nl

www.samengeeftenergie.nl www.samengeeftenergie.nl Segon Stimuleringsinitiatief Energiebesparing Gebouwde Omgeving Nederland Het is onze missie om energiebesparing èn het duurzaam gebruik van energie binnen het bereik te brengen

Nadere informatie

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken.

Deze laatste begroting van de huidige bestuursperiode nodigt uit tot vooruitkijken. Geacht college, raad en toehoorders, Ik wil graag beginnen met een compliment voor deze begroting, die naar het schijnt in een bijzonder korte tijd is opgesteld. En daarnaast voor de uiterst overzichtelijke

Nadere informatie

CITROËN AUTOFINANCIERING

CITROËN AUTOFINANCIERING CITROËN AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG CITROËN FINANCIAL SERVICES HELPT U GRAAG OP WEG U wilt een nieuwe auto, maar u kunt uw aankoop niet in één keer bekostigen.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden nav bijeenkomst 25 juni en vragen gesteld door bewonerscommissie De Binding

Vragen en antwoorden nav bijeenkomst 25 juni en vragen gesteld door bewonerscommissie De Binding Vragen en antwoorden nav bijeenkomst 25 juni en vragen gesteld door bewonerscommissie De Binding Algemene vragen De vakantieperiode begint nu, kunnen we het niet wat rustiger aan doen, om iedereen de gelegenheid

Nadere informatie

Werk aan de wijk! Beleidsplan 2013-2016

Werk aan de wijk! Beleidsplan 2013-2016 Werk aan de wijk! Beleidsplan 2013-2016 Inhoudsopgave Werk aan de wijk! 5 Vitale en gewilde wijken 7 Oog voor de klant 11 Energiebewust bouwen en beheren 15 Een solide corporatie 17 3 4 Informatie voor

Nadere informatie

Betaalbaarheid en duurzaamheid

Betaalbaarheid en duurzaamheid Bijlage 1 Advies Bewoners Advies Groep Betaalbaarheid en duurzaamheid Juli 2009 John van Veen Senioradviseur WKA Inleiding In de maanden mei en juni is een groep betrokken huurders van Nijestee in een

Nadere informatie

Kennisdebat. 28 februari 2013. T.S. de Boer. Onze wereld vraagt erom.

Kennisdebat. 28 februari 2013. T.S. de Boer. Onze wereld vraagt erom. Kennisdebat 28 februari 2013 T.S. de Boer Is collectieve financiering mogelijk bij verduurzaming? Wanneer de business case sluit, wil dat nog niet zeggen dat je het geregeld hebt! 2 Te behandelen Recente

Nadere informatie

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college,

Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W. Datum: 16 juni 2015. Geacht college, Schriftelijke vragen van de CDA-fractie aan het college van B&W Datum: 16 juni 2015 Betreft: duurzaamheidslening Geacht college, Op 30 oktober 2014 is tijdens de programmabegroting 2015 een motie van het

Nadere informatie

Communicatie over de Energiebespaarlening voor banken, intermediairs en makelaars

Communicatie over de Energiebespaarlening voor banken, intermediairs en makelaars Communicatie over de Energiebespaarlening voor banken, intermediairs en makelaars De Energiebespaarlening helpt de woningeigenaar de woning te verbeteren en kosten te besparen. Informeer uw klanten over

Nadere informatie

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN www.metelkaar.com INLEIDING Je wil je dromen waarmaken en met elkaar willen jullie die stap zetten! Een onoverkomelijk aspect is dan natuurlijk: is het realistisch, is het

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

Toyota Financial Services Onbezorgd rijplezier. Zakelijk

Toyota Financial Services Onbezorgd rijplezier. Zakelijk Toyota Financial Services Onbezorgd rijplezier Zakelijk 01. Toyota Financial Services 02. Verstandig geleased 04. Financial Lease 05. Netto Operational Lease 06. Full Operational Lease 08. Optionele componenten

Nadere informatie

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?.

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?. Onderwerp: reactie op advies HAG Zonnepanelen Bijlage: reactie op deelvragen Geachte heer, mevrouw, In september is de eerste huurdersadviesgroep (HAG) van Acantus gestart. U heeft deelgenomen aan deze

Nadere informatie

Groninger Energiepremie

Groninger Energiepremie Groninger Energiepremie Subsidie voor energiebesparende maatregelen Vraag aan vóór 1 april 2015! Wilt u uw woning verduurzamen? Lees hier of de Groninger Energiepremie iets voor u is Wat houdt de Groninger

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG

VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG VEELGESTELDE VRAGEN ONTWIKKELING SPORTWEG EN MEERWEG HUURPRIJS 1.1. HOE HOOG WORDT MIJN HUURPRIJS BIJ MODERNISERING? Wij gaan met u in gesprek over de mogelijkheden bij modernisering. Een aantal maatregelen

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Impuls voor het verduurzamen van de Enschedese woningmarkt. door middel van het oprichten van een. Advies- en Verkooporganisatie

Impuls voor het verduurzamen van de Enschedese woningmarkt. door middel van het oprichten van een. Advies- en Verkooporganisatie Impuls voor het verduurzamen van de Enschedese woningmarkt door middel van het oprichten van een Advies- en Verkooporganisatie Datum: 13 mei 2013 Status: Publicatie Namens: Werkgroep MIO Duurzaamheid De

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting ROM. H.J. Weeda. 5 februari 2013 Intrekken SVn subsidieverordening

Voorstel aan raad. Geadviseerd besluit. Samenvatting ROM. H.J. Weeda. 5 februari 2013 Intrekken SVn subsidieverordening Voorstel aan raad Verantwoordelijke afdeling ROM Nummer Inboeknummer: Raad d.d. Paragraaf begroting: 27 maart 2013 Steller: L. Aries Portefeuillehouder H.J. Weeda Datum Onderwerp 5 februari 2013 Intrekken

Nadere informatie

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe

DRENTHE DUURZAAM. 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe DRENTHE DUURZAAM 10 punten om met de Drenten te komen tot een nog mooier Drenthe FEBRUARI 2015 Inleiding Duurzaamheid is de pijler voor een vitaal Drenthe. Dat is het uitgangspunt voor de PvdA in Drenthe.

Nadere informatie

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Subtitel >> Als Cover het voetregel gaat om energie en klimaat De kosten voor gas en elektriciteit drukken steeds zwaarder op het besteedbare

Nadere informatie

Waarom dit onderzoek?

Waarom dit onderzoek? Waarom dit onderzoek? Een betere buurt in 2026! Woningstichting De Volmacht wil uw buurt vernieuwen en verbeteren en klaar maken voor de toekomst. Daarvoor is een allereerst goede analyse van uw buurt

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over WoonEnergie

Vragen en antwoorden over WoonEnergie Vragen en antwoorden over WoonEnergie Hier vindt u vragen en antwoorden over de volgende thema s: - Vragen over WoonEnergie en hun aanbod - Vragen over klant worden, het contract en contactgegevens - Vragen

Nadere informatie

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties

Koop Goedkoop. Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Initiatief van woningcorporaties Koop Goedkoop Maakt een eigen woning betaalbaar! Een huis kopen met een bescheiden inkomen? Koop Goedkoop maakt het mogelijk.

Nadere informatie

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket Energiebesparing bestaande koopwoningen Effecten stimuleringspakket Notitie Delft, juli 2013 Opgesteld door: Cor Leguijt Frans Rooijers 2 2 juli 2013 3.B17.1 Energiebesparing bestaande koopwoningen 1 Inleiding

Nadere informatie

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG 2 PEUGEOT FINANCE HELPT U GRAAG OP WEG U WILT EEN NIEUWE AUTO, MAAR U KUNT UW AANKOOP NIET IN ÉÉN KEER BEKOSTIGEN. DAN HELPT PEUGEOT

Nadere informatie

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG

AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG AUTOFINANCIERING WELKE FINANCIERING PAST BIJ U? WIJ HELPEN U GRAAG OP WEG PEUGEOT FINANCE HELPT U GRAAG OP WEG U WILT EEN NIEUWE AUTO, MAAR U KUNT UW AANKOOP NIET IN ÉÉN KEER BEKOSTIGEN. DAN HELPT PEUGEOT

Nadere informatie

Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig.

Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig. Een huis vinden of verkopen was nog nooit zo eenvoudig. De Hypotheek Als je een huis koopt moet je de koopsom ook kunnen financieren. Daarbij is het afsluiten van een hypotheek meestal onvermijdelijk.

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen WOONLASTENAGENDA 2015 BrabantWonen ALGEMENE INLEIDING BrabantWonen, Kleine Meierij, Zayaz, gemeente s-hertogenbosch en het Stedelijk Huurdersplatform (SHP) hebben in 2014 het Woonlastenakkoord gesloten.

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

Corporatie zoekt externe investeerder - Plan van aanpak

Corporatie zoekt externe investeerder - Plan van aanpak Corporatie zoekt externe investeerder - Plan van aanpak Maarten Corpeleijn, 6 november 2013. maarten@huurenergie.nl 1 Achtergrond en ambitie Corporaties willen in een aantal jaren een flink aantal woningen

Nadere informatie

Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering

Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering Naar een effectief gemeentelijk instrumentarium voor particuliere woningverbetering 6-5-2012 Delft University of Technology Challenge the future Rollen particuliere woningeigenaar en gemeente bij PWV*

Nadere informatie

Bijlagen bij: Woonagenda Aalsmeer 2016 2020

Bijlagen bij: Woonagenda Aalsmeer 2016 2020 Bijlagen bij: Woonagenda Aalsmeer 2016 2020 Bijlage 1: Vraag en Aanbod woningmarkt Aalsmeer Bijlage 2: Kaart Woningbouwprojecten Bijlage 3: Woonfonds Aalsmeer Bijlage 1: Vraag & aanbod woningmarkt Aalsmeer

Nadere informatie

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen.

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. 15-1 Collegevoorstel Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. Samenvatting Eén van de actiepunten uit BEN 2040 is het is ondersteuning

Nadere informatie

Zonnepanelen van Zelfstroom. Alle belangrijke informatie op een rij.

Zonnepanelen van Zelfstroom. Alle belangrijke informatie op een rij. Zonnepanelen van Zelfstroom Alle belangrijke informatie op een rij. Welkom bij Zelfstroom Daar krijg je energie van. Fors besparen op je energierekening en direct bijdragen aan een duurzamere wereld? Zelfstroom

Nadere informatie

Communicatie over de Energiebespaarlening voor aannemers en installateurs

Communicatie over de Energiebespaarlening voor aannemers en installateurs Communicatie over de Energiebespaarlening voor aannemers en installateurs Wist u dat het voor uw klanten erg aantrekkelijk is om energie besparende maatregelen te treffen? Graag informeren wij u over de

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

beleid: maart 2007, versie: 2013

beleid: maart 2007, versie: 2013 Kopen van een woning beleid: maart 2007, versie: 2013 Waterweg Wonen verhuurt circa 12.000 woningen in Vlaardingen. Een aanzienlijk deel van die woningen is bereikbaar voor huishoudens met lage inkomens

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

27-11-2013. Trias energetica, Rc-waarde, ketensamenwerking, energieneutraal, financiering, wetgeving, milieu, C2C,

27-11-2013. Trias energetica, Rc-waarde, ketensamenwerking, energieneutraal, financiering, wetgeving, milieu, C2C, ir. Frits Schultheiss lectoraat Duurzame Energie Energieneutraal bouwen Energiearm renoveren: 1. De besparingen op de energiekosten maken extra investeringen mogelijk (route van de Energiesprong); 2. De

Nadere informatie

Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies

Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies Communicatie over de Energiebespaarlening voor gemeenten en provincies De Energiebespaarlening biedt kansen voor de huiseigenaar, werkgelegenheid en milieudoelstellingen. Doe mee, vertel uw inwoners over

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

TE WOON Kopen of huren? U kiest!

TE WOON Kopen of huren? U kiest! TE WOON Kopen of huren? U kiest! Goed Wonen Zederik wil graag meer keuzemogelijkheden bieden voor haar klanten. Kopen of huren van dezelfde woning? Dat bepaalt u zelf! U kunt hierbij kiezen uit vier mogelijkheden:

Nadere informatie

Geslaagde pilot en nu opschaling? Toegankelijke zelfsturing op je energierekening

Geslaagde pilot en nu opschaling? Toegankelijke zelfsturing op je energierekening Geslaagde pilot en nu opschaling? Toegankelijke zelfsturing op je energierekening De waarde van directe feedback op energiegedrag Inhoud presentatie 1. Positieve testresultaten als basis voor vervolg 2.

Nadere informatie

9,65 x 15,8 mm. Sluisweg. 4,9 x 5,25 mm. verslag 2015-01-27

9,65 x 15,8 mm. Sluisweg. 4,9 x 5,25 mm. verslag 2015-01-27 9,65 x 15,8 mm Sluisweg 4,9 x 5,25 mm verslag 2015-01-27 Verslag van de bijeenkomst met de bewoners van de Sluisweg op dinsdag 27 januari 2015 om 19.30 uur in het EMS gebouw aan de Sluisweg 67 E. Aanwezigen:

Nadere informatie

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest. Meer Rendement Meer Zekerheid Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.nl Kvk: 61887331 2 Onze Visie Uw opgebouwde kapitaal op de bank zetten loont tegenwoordig niet

Nadere informatie

Concept Raadsvoorstel

Concept Raadsvoorstel Concept Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Sliedrecht, Onderwerp: Voortzetten verstrekking van startersleningen. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met overboeken van 210.000 van de

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt

Sparen. Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Sparen Omdat het nu groeit en u straks de vruchten plukt Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u uw bankzaken regelt: via het

Nadere informatie