De Digitale Videoconsument. Het transformeren van de Europese markt voor videocontent

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Digitale Videoconsument. Het transformeren van de Europese markt voor videocontent"

Transcriptie

1 De Digitale Videoconsument Het transformeren van de Europese markt voor videocontent

2 De Digitale Videoconsument INHOUD I. INLEIDING / pg 3 II. SAMENVATTING / pg 7 III. DE EUROPESE MARKT VOOR VIDEOCONTENT IN 2006 / pg 13 a. Overzicht van de videocontentbranche b. Kijkgedrag met betrekking tot videocontent IV. MARKTSCENARIO S EN WAARSCHIJNLIJKE UITKOMSTEN / pg 19 a. Doel van scenario s b. Belangrijke punten van onzekerheid c. Vier scenario s voor Europa in 2012 d. Meest waarschijnlijke uitkomsten (voor heel Europa) e. Verschillen tussen de nationale markten V. KRACHTEN ACHTER VERANDERING / pg 37 a. Consument b. Technologie c. Marktspelers d. Adverteerders e. Regelgeving & beleid VI. GEVOLGEN VOOR DE TOEKOMST / pg 87

3

4 De Digitale Videoconsument I. INLEIDING Achtergrond en doelstellingen van het rapport In de nabije toekomst wordt een fundamentele verschuiving binnen de Europese markt voor videocontent verwacht. Drijvende krachten hierachter zijn onder meer: Grote beschikbaarheid van nieuwe formats van digitale content en interactieve applicaties, en toename van het aantal digitale platforms voor de distributie van content; Introductie van multifunctionele apparatuur, zoals mobiele telefoons met videomogelijkheden, waarmee consumenten hun eigen content kunnen creëren; Komst van nieuwe spelers op de markt, op basis van infrastructuur of internet ( over-thetop ), wat bijdraagt aan een niet eerder vertoonde mate van innovatie en concurrentie. Deze ontwikkelingen roepen een belangrijke vraag op: wie of wat staat in het middelpunt van de toekomstige ontwikkeling van de Europese markt voor videocontent? In dit rapport zullen we deze vraag benaderen door allereerst te kijken naar de evolutie van de Europese consument van digitale video. We kijken welke huidige trends ten aanzien van contentgebruik relevant zijn om de vraag en het consumentengedrag voor de komende vijf jaar te voorspellen, en vervolgens in welke mate dit consumentengedrag invloed heeft op de businessmodellen voor het maken, inkopen en distribueren van videocontent in Europa. Het rapport beschrijft ook enkele scenario s en mogelijke uitkomsten van de interactie tussen de hierboven beschreven drijvende krachten. Tenslotte beschrijft dit rapport hoe deze uitkomsten zich verhouden tot bepaalde doelstellingen van Europees beleid, waarvan sommige al door Europese beleidsmakers zijn geschetst waaronder: Creëren van een interne markt door middel van harmonisering van regels ten aanzien van content en adverteren. Dit moet de productie en distributie van Europese analoge en on-demand audiovisuele content stimuleren; Vormgeven aan nieuw audiovisueel beleid. Dit moet eigenaars en contentmakers stimuleren om hun content beschikbaar te stellen voor digitale distributie, in het bijzonder online distributie, en voor distributie via platforms voor digitale en mobiele tv; Vertrouwen opbouwen in de markt voor digitale content, door: intellectuele eigendomsrechten te beschermen en plagiaat te bestrijden; consumenten beter te beschermen en rechtmatig gebruik van content te stimuleren. Beleidsmakers kunnen een grote rol spelen in het versnellen van de groei van de Europese markt voor videocontent en het bevorderen van de onderlinge concurrentie op deze markt. Tegelijkertijd geldt dat elke vorm van effectieve regelgeving een zorgvuldige afweging van diverse trade-offs met zich meebrengt. Dit rapport streeft ernaar nieuwe inzichten te verschaffen in de vermoedelijke ontwikkeling van de markt, opdat de juiste balans kan worden gevonden. 3

5 De Digitale Videoconsument Belangrijke uitgangspunten Europa bevindt zich in een overgangsfase naar een massamarkt voor nieuwe digitale videoplatforms en on-demand videoconsumptie; Meerdere alternatieve scenario s zijn mogelijk met betrekking tot de snelheid en de aard van de veranderingen in de komende vijf jaar. Desondanks geldt voor alle mogelijke scenario s: Technologische evolutie, innovatie en concurrentie bezorgen de consument een ongekende zeggenschap over wat hij wil zien, wanneer, en op welke wijze; On-demand kijken zal een belangrijke drijfveer voor groei zijn, maar traditionele lean back tv-programma s zullen favoriet blijven. Wat de mogelijkheden ook zijn, de meeste kijkers zitten liever achterover op de bank dan op het puntje van de stoel; Toch worden ook traditionele spelers gedwongen hoger in te zetten: de concurrentie zal flink toenemen met de komst van nieuwe spelers op de markt, waaronder telecombedrijven die IPTV-diensten aanbieden en over the top internetaanbieders van video. Gelet op deze factoren is het meest waarschijnlijke scenario voor de komende vijf jaar, in onze ogen, een scenario van evolutie: Snelle, maar gelijkmatige verandering: in 2012 heeft on-demand een aandeel van 20% kijkuren en deze groei zet zich geleidelijk door tot 2017; Op televisie gebaseerde on-demand platforms (waaronder Internet Protocol Television, oftewel IPTV) zijn verantwoordelijk voor een groter aandeel in on-demand kijken dan openbare internetplatforms; De inkomstengroei van de branche blijft op historisch niveau (4 tot 6% per jaar). 4

6 September 2007 Deze kortetermijnconclusie wordt door veel factoren ondersteund, maar vier factoren zijn cruciaal: Een lean back (dus geen actieve) kijkervaring blijft voor de consument een belangrijke behoefte; De ontwikkelingen op het gebied van infrastructuur zullen waarschijnlijk niet binnen vijf jaar leiden tot voor iedereen toegankelijke, webgebaseerde lean back -tv van dezelfde kwaliteit als IPTV/TVVOD; Het kijkgedrag van jongeren verschuift naar nieuwe VOD-modellen, maar de demografische impact hiervan is in de komende vijf jaar beperkt; De contentmakers zullen naar alle waarschijnlijkheid experimenteren met webgebaseerde on-demand platforms, maar zullen de ontwikkeling daarvan vermoedelijk niet actief promoten ten koste van tv-platforms. Ook andere scenario s zijn mogelijk en zijn in dit rapport nader bekeken: Volgende generatie -scenario (wat wij beschouwen als het logische vervolg op Evolutie ): in grote mate gericht op on-demand en nieuwe platforms; Free ride -scenario: beproefde businessmodellen voldoen niet meer, maar worden ook niet afdoende vervangen door levensvatbare nieuwe modellen. Dit leidt in de hele waardeketen tot minder rendement en investeringen. 5

7 In de komende tien jaar (tot 2017) zal de natuurlijke ontwikkeling van het Evolutie -scenario uitmonden in Volgende generatie. Voor dat scenario geldt: Ongeveer 50% van de kijktijd zal on-demand zijn, waarbij on-demand platforms op internet een zelfde aandeel hebben als on-demand platforms op tv; De belangrijkste factoren die realisatie van het Volgende generatie -scenario binnen tien jaar kunnen tegenhouden, zijn: de snelheid waarmee de infrastructuur wordt aangelegd en de schaalvergroting die nodig is om het voor producenten aantrekkelijk te maken om content op andere platforms beschikbaar te stellen. Een derde uitkomst, Free Ride, is in beide tijdsbestekken mogelijk. De mogelijkheden voor de consument zijn in dit scenario gelijk aan Volgende generatie, maar de branchepartijen in de waardeketen hebben te maken met een aanzienlijk lager rendement en worden ook minder geprikkeld om te investeren. In dit scenario geldt: De eigenaars van infrastructuur gaan investeren in hoogwaardige infrastructuur die de verspreiding van nieuwe inkoopplatforms stimuleert (bijvoorbeeld over the top - leveranciers die video via internet aanbieden). Hoewel aan traditionele businessmodellen voorbij wordt gegaan, worden ze niet vervangen door nieuwe, levensvatbare modellen met als gevolg dat er minder wordt geïnvesteerd in infrastructuur. Ook gebruik van illegaal gekopieerde content neemt explosief toe, hetgeen investeringen in hoogwaardige content ondermijnt.

8 De Digitale September Videoconsument 2007 II. SAMENVATTING De Europese markt voor videocontent maakt in hoog tempo de overstap naar het tijdperk van de digitale video. Het is een meeslepend drama dat zich ontrolt op televisies, ipods, mobiele telefoons, computers en alle andere apparatuur waarop videocontent kan worden gedownload. De hoofdrolspeler is de consument, die ongekende zeggenschap krijgt wanneer nieuwe technologieën, nieuwe concurrenten en een explosie van digitale videocontent ten tonele verschijnen. Europese kijkers kunnen in toenemende mate kijken naar wat ze willen, wanneer ze willen en waar ze willen. Dergelijke fundamentele verschuivingen vormen een bedreiging voor de traditionele pikorde van degenen die videocontent creëren, beheren en distribueren. De verschuivingen zullen een verandering teweegbrengen in hoe de 120 miljard euro aan inkomsten binnen de Europese markt voor videocontent worden verdeeld, zoals ook de groeiverwachtingen op de lange termijn zullen moeten worden bijgesteld. Het beeld dat door veel branchewaarnemers en marktspelers wordt geschetst, is een beeld van snelle, radicale en vooral onvermijdelijke verandering. Maar ons onderzoek suggereert aanzienlijk meer onzekerheid, gelet op de diverse scenario s die in de komende vijf jaar mogelijk zijn. Alles in overweging genomen, verwachten we dat op de korte termijn een gelijkmatige verandering (ons Evolutie -scenario) het meest voor de hand ligt: kijkers zullen de nieuwe vormen van technologie langzaam maar zeker omarmen. Dit scenario is net als het meer radicale Volgende generatie -scenario een halte langs de route voor de lange termijn: het verschil zit hem voornamelijk in de timing. Het Evolutie -scenario gaat ervan uit dat markt meer dan vijf jaar nodig heeft om het stadium Volgende generatie te bereiken. Een dergelijke ontwikkeling (inclusief de geleidelijke evolutie op de korte termijn) kan een win-win -situatie voor zowel de consumenten als de branche zijn. Consumenten hebben meer keuze en omarmen verbeterde diensten in hun eigen tempo, waardoor ze een voortdurende groei van de markt voor videocontent in de hand werken. Traditionele spelers blijven gewoon meedoen, maar door een grote toename van de concurrentie worden ze gedwongen om te innoveren en hoger in te zetten. Of nieuwe concurrenten succes hebben, hangt er hoofdzakelijk vanaf of zij zich kunnen onderscheiden met vernieuwende programma s en kijkopties, in plaats van nog meer van hetzelfde te bieden. De Europese markt voor videocontent in 2006 De vraag naar traditionele videocontent is nog altijd gezond. Ondanks de populariteit van andere nieuwe vormen van entertainment (zoals videospelletjes) kijken Europeanen elk jaar meer tv. Gemiddeld wordt er 3,4 uur per persoon per dag gekeken, een gelijkmatige stijging van 1% in de periode Onze kijkgewoonten veranderen betrekkelijk langzaam, hoewel we dankzij de aanwezigheid van nieuwe technologieën volop gelegenheid hebben om deze te veranderen. We zijn absoluut passieve consumenten: ons kijkgedrag wordt voor 95% bepaald door de familieprogramma s waar we op vaste tijden naar kijken. 7

9 De Digitale Videoconsument Dit grote, groeiende tv-publiek heeft een sterke groei van de markt mogelijk gemaakt. In 2005 besteedden consumenten 61 miljard euro aan de branche in de vorm van abonnementen, licentiekosten en andere kosten; adverteerders leverden nog eens een bijdrage van 28 miljard euro. Verder is 34 miljard euro via andere deelnemers in de waardeketen terechtgekomen bij productiebedrijven en de eigenaars van rechten. De totale inkomsten van de branche bedroegen dus 123 miljard euro. Sinds 2001 is dit totaalbedrag jaarlijks gemiddeld met 6% gestegen. Krachten achter verandering Consument Consumenten experimenteren graag met nieuwe content en nieuwe media, maar blijven ook trouw aan traditioneel video-entertainment zoals films, sport en andere tv-programma s waar ze op vaste tijden naar kijken. Zelfs jonge kijkers kijken nog altijd gretig naar traditionele tv, terwijl zij ondertussen enthousiast nieuwe opties uitproberen, zoals videosharing sites als YouTube. Hun gewoonten veranderen, maar het kan 10 tot 15 jaar duren voordat dit merkbaar is op demografisch vlak en het een grote invloed heeft op de massamarkt. In de komende vijf jaar zal de grootste verandering op het technologische vlak plaatsvinden. Technologische vooruitgang, in het bijzonder de uitbreiding van breedbandinternetdiensten, zal de levering van hoogwaardige digitale videocontent aan huishoudens versnellen. Digital Terrestrial TV zal aan kracht winnen. Telecombedrijven die Internet Protocol Television (IPTV) introduceren, zullen de concurrentie aangaan met bestaande televisiezenders en betaal-tv-bedrijven. Dat geldt ook voor inkopers van content op internet, zoals Google en Yahoo, die meer videocontent over the top van de bestaande internetaansluiting van klanten zullen leveren. Het resultaat is dat de digitale-videoconsument van de toekomst uitgebreider toegang tot media en een overvloed aan keuze zal hebben. Marktontwikkelingscenario s Om spelers en beleidsmakers voor te bereiden op de toekomst, hebben we vier scenario s ontwikkeld momentopnamen van hoe de markt voor videocontent er in 2012 uit kan zien. Stabiliteit: Dit is het minst ontwrichtende scenario, maar voor de consument (en de branche) ook het minst innovatieve en wellicht ook het minst positieve scenario. Het gedrag van de consument blijft stabiel, on-demand, nieuwe media en elektronische formats groeien licht en de technologische ontwikkelingen zijn beperkt. De traditionele businessmodellen blijven bestaan en de groei, die onder de 10% blijft, is voornamelijk het gevolg van een door de overheid opgelegde upgrade van analoge terrestrial TV naar digitale terrestrial TV. 8

10 September 2007 Volgende generatie: In dit scenario wordt de technologie snel verbeterd en veranderen consumenten hun kijkvoorkeuren in hoog tempo. Content wordt zonder problemen on-demand aangeleverd via digitale mediaplatforms: traditionele tv, betaal-tv, IPTV, het internet en draadloze apparatuur. On-demand krijgt een kijkaandeel van zo n 50% en er zijn net zoveel openbare on-demand internetplatforms als tv-platforms. De groei van de branche neemt toe. De branche komt met oplossingen om plagiaat tot een minimum te beperken en tegelijkertijd de content breed beschikbaar te maken; doorlopend wordt er geïnvesteerd in content van hoge kwaliteit. Nieuwe businessmodellen verwerven een substantieel marktaandeel, in het bijzonder op het gebied van on-demand, maar ook traditionele spelers delen in de groei van de branche, waarmee ze voortdurende investeringen in technologische vooruitgang mogelijk maken. In het algemeen gaat dit scenario uit van een reeks zichzelf versterkende voordelen voor zowel de consumenten als de marktspelers. Free ride: In tegenstelling tot het vorige scenario is hier sprake van een lose-lose -uitkomst voor zowel consumenten als marktspelers. In eerste instantie zal, net als in het Volgende generatie -scenario, de technologische infrastructuur snel worden verbeterd: de consument kiest massaal voor on-demand en veel nieuwe webgebaseerde businessmodellen varen er wel bij. Maar in het Free ride -scenario vinden de deelnemers aan de waardeketen geen levensvatbare commerciële modellen voor de diverse stadia van het maken van content, inkoop en infrastructuur, en worden traditionele modellen verwaarloosd. Ondertussen wordt er geen goede oplossing gevonden om plagiaat te beteugelen of te beperken, en de consumptie van geplagieerde content explodeert. Dit ondermijnt langetermijninvesteringen in de productie van content van hoge kwaliteit. Na een periode van afnemende investeringen komen wellicht nieuwe businessmodellen en kapitaalbronnen bovendrijven. Het ziet er echter naar uit dat zowel de infrastructuur als de content hieronder zullen lijden, mogelijk zelfs lange tijd, voordat de situatie verbetert. Evolutie: Dit is in onze ogen het meest waarschijnlijke scenario. De markt voor videocontent evolueert geleidelijk naar Volgende generatie. De kijkgewoonten van de consument veranderen geleidelijk. Ze stappen van analoge tv over naar digitale tv en raken langzaam maar zeker gewend aan digitale tv ondemand. De groei blijft op historisch niveau (4-6%) en wordt gestimuleerd door een bredere distributie van content en nieuwe mogelijkheden voor het kijken naar video. De winst verschuift van de traditionele spelers naar de nieuwe media, al blijven de traditionele modellen wel winstgevend. Videoplagiaat is een probleem, maar in tegenstelling tot de muziekindustrie is de dreiging niet zodanig dat het de eigenaars van content ervan weerhoudt hun programma s online te zetten. De investeringen in kwalitatief hoogstaande content, infrastructuur voor distributie en innovatie gaan door. Er zijn zes hoofdredenen waarom in onze ogen Evolutie het meest waarschijnlijke scenario is: Tv-kijken is iets heel anders dan surfen op het internet: een passieve tegenover een actieve beleving. En er zijn op het moment weinig tekenen dat internetgebruik tv-kijken verdringt; In de komende vijf jaar zullen oplossingen met betrekking tot alternatieve technologieën voor het bekijken van videocontent een vlucht nemen als het gaat om bruikbaarheid voor de 9

11 De Digitale Videoconsument consument. Maar er is tijd nodig om de lean back beleving van traditionele tv in te halen. In het bijzonder VOD op basis van tv (of IP TV) zal (bijna) de hele periode de voorkeur krijgen boven VOD op basis van internet; Het gedrag van jongeren verandert, ze gaan steeds meer naar nieuwe VOD-modellen op internet kijken. De impact zal in de periode tot 2012 echter beperkt blijven aangezien demografische veranderingen tijd kosten en jongeren niet alles wat ze in hun jeugd doen, ook in hun latere leven doen; Op korte termijn is het onwaarschijnlijk dat de contentmakers de ontwikkeling van on-demand platforms op internet actief gaan promoten ten koste van op tv gebaseerde platforms. Wel zullen ze geneigd zijn met alle kanalen te experimenteren om met hun content de klant te bereiken; Wij zijn eveneens van mening dat alle marktspelers in de waardeketen (makers, inkopers en distributeurs) hun businessmodellen met succes zullen bijstellen en dat regelgevers voor beleid zullen zorgen dat extreme uitkomsten voorkomt; Aangenomen wordt dat de regelgeving in dit scenario eerder de marktrends zal volgen dan agressief zal aansturen op een wenselijk resultaat. In de komende tien jaar (tot 2017) zal de natuurlijke evolutie van het Evolutie -scenario uitmonden in Volgende generatie. De voornaamste aspecten die een snellere verwerkelijking van het Volgende generatie -scenario belemmeren, zijn de uitbreiding van de infrastructuur en en de schaal waarop het voor producenten aantrekkelijk wordt om content aan andere platforms te leveren. Implicaties Marktspelers In vergelijking met Volgende generatie betekent het Evolutie -scenario op de korte termijn minder keuze voor de consument en minder marktgroei. Desondanks zien we het als een positieve tussenstop. Geleidelijke verandering betekent niet dat de gevestigde spelers binnen de branche achterover kunnen leunen en niets doen. Integendeel zelfs: ze moeten zichzelf nu positioneren om ook in de toekomst te kunnen concurreren. De toegenomen macht van de consument legt de lat hoger. Om te voorkomen dat deze machtige kijker afhaakt, zijn de kwaliteit van de content, het nieuwe aanbod van content en uitstekende consumententevredenheid van het grootste belang. Het succes van een individueel bedrijf in deze veranderende markt zal onder meer afhangen van de geografische locatie, het segment binnen de branche en de positie op de markt. De traditionele spelers zullen hoger moeten inzetten om te kunnen blijven concurreren en, vooral, om zich aan te passen aan een wereld met een onbeperkte diversiteit aan mediacontent en diverse platforms waarop deze content beschikbaar is. Voor nieuwe spelers geldt het omgekeerde: zij moeten er goed over nadenken wat zij op de massamarkt brengen en hoe zij zich duidelijk kunnen onderscheiden van gevestigde concurrenten. 10

12 September 2007 Implicaties Regelgevers en beleidsmakers Beleidsmakers die ernaar streven het welzijn en de keuze van de consument te verbeteren en tegelijkertijd duurzame groei van de Europese markt voor videocontent willen bevorderen, zullen met diverse trade-offs te maken krijgen. Bijvoorbeeld: Trade-offs tussen enerzijds het opheffen van beperkingen op het delen en gebruiken van content om democratisering te stimuleren, en anderzijds blootstelling van de houders van auteursrecht (en de contentmakers) aan misbruik door middel van illegaal delen en kopiëren; Trade-offs tussen enerzijds het stimuleren van andere platforms en netwerken voor de distributie van content, en anderzijds het stimuleren van de spelers die momenteel de grootste investeringen doen in het bruikbaar maken van technologie; Trade-offs tussen enerzijds het stellen of intrekken van regels om de consument de grootst mogelijke keuze te geven (zoals distributie loskoppelen van inkoop), en anderzijds het voor consumenten en marktspelers mogelijk maken om de waarde van geïntegreerde aanbiedingen te kapitaliseren; Trade-offs tussen enerzijds het stimuleren van programmering van openbare dienstverlening, en anderzijds ervoor zorgen dat gesubsidieerde spelers niet een te dominante rol gaan spelen in het maken en inkopen van content; In een breder perspectief: trade-offs tussen enerzijds het mengen in gevallen die te maken hebben met de ontwikkeling van nieuwe businessmodellen, en anderzijds de marktspelers hun problemen zelf laten oplossen. Enkele belangrijke vragen op dit strijdtoneel zijn: Hoe schaalvergroting voor VOD-producten te bewerkstelligen en tegelijkertijd toegang tot distributiekanalen voor die producten bevorderen? Hoe ervoor te zorgen dat de mogelijkheden voor grensoverschrijdende contentlicenties toenemen door de auteursrechtsystemen minder complex te maken? Hoe (en of) regelgeving aan te passen om de verschuiving van het competitieve evenwicht in de contentwaardeketen te weerspiegelen? Hoe het vertrouwen te vergroten in systemen voor het beheer van digitale rechten, opdat de consument de op verschillende manieren vergaarde content kan gebruiken en de eigenaar er zeker van is dat hij zijn investering kan beschermen? 11

13

14 The Digital September Video Consumer 2007 III. DE EUROPESE MARKT VOOR VIDEOCONTENT IN 2006 a / Overzicht van de branche voor videocontent Defi nitie Om de toekomst van de markt voor videocontent in Europa te kunnen bekijken is het belangrijk dat we eerst vaststellen welke partijen achter de verandering zitten. Er zijn drie groepen: makers, inkopers en distributeurs van content. (Zie Figuur 1.) Figuur 1: Definitie van de videocontentwaardeketen en voorbeelden Aggregation Content creation Distribution Narrow Broad Definition Develop and produce content Aggregation of content targeted to a specific audience Programming/ selection of content Aggregations of content targeted to a broad audience Programming/ selection of content Deliver entertainment to consumers via infrastructure, point of sale and retail operations Often bundled with aggregation Door de opkomst van nieuwe kanalen en technologieplatforms voor de distributie van digitale videocontent kunnen het machtsevenwicht en de winstverdeling tussen partijen in de waardeketen veranderen. Deze nieuwe kanalen en platforms zullen de manier waarop video wordt gedistribueerd, vereenvoudigen en het voor kijkers makkelijker maken om te kiezen wat ze willen, wanneer ze het willen en waar ze het willen. Tot de opkomende technologie behoren digital terrestrial TV (DTT), een moderne digitale technologie die het uitzenden van high definition, conventionele en andere tv-formats mogelijk maakt, Internet Protocol TV (IPTV), dat door telecombedrijven via de DSL-lijnen naar de televisie van kijkers wordt verzonden, en over the top -internetservices voor het inkopen van content, zoals Google, Yahoo en webwinkels zoals Amazon.com. Omvang en winstgevendheid van de markt In 2005 betaalden consumenten direct en indirect 61 miljard euro aan de branche onder meer middels abonnementen op betaal-tv, licentiegelden en directe overheidssubsidie voor nationale omroepen. Adverteerders voegden daar nog eens 28 miljard euro aan toe, waardoor het totaalbedrag dat de branche van externe bronnen ontving op 89 miljard euro uitkwam. Van dit totaal kwam zo n 34 miljard euro via andere spelers (distributeurs en inkopers) terecht bij productiebedrijven en de licentiehouders. De totale marktomvang van de branche op basis van inkomsten bedroeg dan ook 123 miljard euro (ongeveer 1,2% van het BNP van EU-15). De markt is in de afgelopen vijf jaar jaarlijks met zo n 6% gegroeid. 13

15 De Digitale Videoconsument Een gedetailleerd financieel marktoverzicht geeft een levendig beeld van de spelers en de macht die ze hebben. Contentinkopers genereren het grootste deel (39%) van de totale inkomsten, gevolgd door distributeurs (33%) en contentmakers (28%). (Zie figuur 2.) Figuur 2: Inkomsten Europese videomarkt, 2005 European video market revenues, % Digital video rental/sell through Internet video Mobile TV & video Broadband ISP* IPTV Total = 34B 48B 41B 123B Sports rights Film rights Multichannel Public TV Home Video rental Box office Home video retail 40 Satellite DTH TV rights 20 FTA broadcasting Cable operators 0 Creation Aggregation Distribution Segment share: 28% 39% 33% * Assumes 1% broadband online time spent on video, source Nielsen/Netratings Source: PricewaterhouseCoopers, Screen Digest, Informa, company filings, analyst reports, MEDIA Salles, Gartner Om een idee te geven van de winstgevendheid van de branche hebben we de totale EBITDA (inkomsten voor aftrek van interest, belastingen, afschrijvingen op activa en afschrijvingen op leningen en goodwill) die door de diverse spelers wordt gegenereerd. EBITDA is een goed uitgangspunt, hoewel er geen rekening wordt gehouden met de zeer uiteenlopende kapitaalintensiteit (bijvoorbeeld van distributeurs versus inkopers). In 2005 was de totale EBITDA voor de branche in Europa 17 miljard euro. Dat is een gemiddelde EBITDA-marge van 13% voor de gehele branche. Hiervan nemen de distributeurs 41% (EBITDA van 16%) voor hun rekening, de inkopers om en nabij 30% (EBITDA van 10% inclusief staatsomroepen, 17% zonder staatsomroepen) en de contentmakers 29% (EBITDA van 14%). Effectief zijn de EBITDAmarges van de drie elementen in de waardeketen vergelijkbaar. Met betrekking tot het maken van content wordt 24% van de totale EBITDA gerealiseerd door grote Amerikaanse bedrijven die in Europa actief zijn, en 76% door Europese producenten. Van de Europese 14

16 September 2007 spelers is het grootste deel (46%) afkomstig van de productietakken van omroepen of commerciële televisiezenders, gevolgd door sportorganisaties (18%), contentmakers voor nichemarkten (12%) en de productietakken van betaal-tv-bedrijven (1%). Met betrekking tot de inkoop van content wordt ongeveer 78% van EBITDA verdiend door de traditionele commerciële free-to-air-zenders, waarvan de absolute meerderheid wordt gerealiseerd door multichannel-programmeurs. Staatsomroepen, die meer dan 40% van de inkomsten binnen deze groep voor hun rekening nemen, maken geen winst. Nieuwe concurrenten die videocontent op internet beheren, zijn goed voor nog niet eens 1%. Van die groep vertegenwoordigt videocontent die door gebruikers is gemaakt, slechts een fractie de wereldwijde inkomsten van YouTube bedroegen in 2006 slechts 12,7 miljoen dollar. 1 Wat betreft de distributie van content wordt de EBITDA hoofdzakelijk verdeeld onder de videoactiviteiten van de diverse betaal-tv-bedrijven (kabel 48% en satelliet 26%), box offices (13%) en dvd-verhuur (13%). IPTV vertegenwoordigt minder dan 1% van het totaal. (Zie Figuur 3.) Figuur 3: De Europese winstpool voor videocontent is 17 miljard euro European video content market profit pool, % 80 IPTV (14%) Total = 5B 5B 7B 17B Sports rights (16%) Multichannel (13%) Home video rental (7%) Home video retail (7%) Box office (16%) 60 Film rights (12%) Satellite DTH (16%) 40 FTA broadcasting (19%) 20 TV rights (14%) Cable operators (27%) 0 Creation Aggregation Distribution Segment margin: 14% 10% 16% Segment share: 29% 30% 41% Note: Aggregation segment margin excluding public broadcasting is 18% Source: PricewaterhouseCoopers, Screen Digest, Informa, company filings, analyst reports, MEDIA Salles, Gartner 1 Invoegen noot waarin wordt toegelicht hoe de ebitda van bijvoorbeeld FTA-Zenders binnen de productie van content wordt gesplitst. 15

17 De Digitale Videoconsument b / Kijkgedrag met betrekking tot videocontent Hoe videocontent wordt gebruikt, kan op diverse manieren worden bepaald: Type content; Hoe content is verpakt en wordt gedistribueerd (bijvoorbeeld uitzenden versus dvd-verkoop); Waar het wordt bekeken; Hoe het wordt bekeken (bijvoorbeeld met behulp van welk apparaat); Wanneer het wordt bekeken. (Zie Figuur 4.) 95% van de videocontent waar mensen in Europa tegenwoordig naar kijken, wordt bekeken via de traditionele analoge televisie mensen kijken op vaste tijden naar programma s. Gemiddeld kijken Europeanen ruim uur televisie per jaar ongeveer 3,4 uur per persoon per dag, een gestage stijging van 1% per jaar van 2001 tot Tv-kijkers kijken naar verschillende programma s: nieuws, series, entertainment, sport, reality-programma s, kinderprogramma s en films. Circa 60% van alle programma s wordt geproduceerd door Europese contentmakers. Na tv-kijken is het kijken naar films de tweede populairste bezigheid: de consumenten gaan naar de bioscoop, kopen of huren dvd s en maken gebruik van pay-per-view-diensten. Overige opties die in opkomst zijn voor het kijken naar videocontent door gebruikers gemaakte video en mobiele video behoren tot de snelst groeiende mogelijkheden, maar het aantal gebruikers is nog altijd klein. We gaan in hoofdstuk V Krachten achter verandering dieper op de kijktrends in. 16

18 September 2007 Figuur 4: Praktijkvoorbeelden beschrijven de verschuiving richting on-demand consumptie van videocontent Dimensions of consumption behaviour Combined use cases for video viewing Type of content Movies Drama News Sport Reality/ talk shows Factual Music UGC DVD How aggregated Cinema selection Retail selection Generalist TV channel Major thematic channel PVR platform Catch-up TV Niche thematic channel PPV/VOD platform Web aggregated Box-office Mobile video UGC How distributed DVD/store OTA digital Cinema OTA analogue Cable Satellite IPTV Fixed Internet Mobile Internet movie VOD TV movie VOD On-demand Where consumed Cinema Home On move At work Internet VOD TV VOD When consumed Linear Linear plus live pause Recurring linear On-demand prerecorded On-demand impulse Time shifted Linear TV (PC) How consumed Projected TV PC Mobile device Linear TV user time 17

19

20 The Digital September Video Consumer 2007 IV. MARKTSCENARIO S EN WAARSCHIJNLIJKE UITKOMSTEN a / Doel van scenario s De toekomst van de Europese markt voor videocontent in de eerstkomende jaren is onzeker. Verschillende marktspelers en branchewaarnemers schatten de veranderingen anders in: hoe snel zal de technologie veranderen en hoe snel zullen de consumenten de nieuwe kijkmogelijkheden accepteren? Het resultaat is dat er geen eenduidige opvatting is hoe consumenten, adverteerders en beleidsmakers zullen reageren op innovaties op het gebied van digitale video. De conclusies lopen sterk uiteen. Wij hebben een aantal scenario s voor de branche ontwikkeld om spelers en beleidsmakers door deze onzekerheid heen te helpen. Het tijdsbestek van onze scenario s: de ontwikkeling van de Europese markt voor videocontent tot en met We hebben de scenario s die in onze ogen onhaalbaar of gezien de beschikbare feiten onwaarschijnlijk zijn, geschrapt. Vanwege huidige trends op het gebied van consumentengedrag, digitale videotechnologie, concurrentie en andere belangrijke factoren, liggen sommige scenario s meer voor de hand dan andere. De scenario s kijken naar de verschillende mogelijke uitkomsten ten aanzien van (a) consumentengedrag (welke content wordt hoe, waar en wanneer gebruikt) en (b) de impact op businessmodellen (totale groei van de branche en verdeling van de winst onder de spelers). Elk scenario is gebaseerd op specifieke veronderstellingen over hoe de krachten achter verandering (consumenten, adverteerders, concurrentie, technologie en regelgeving) zich opstellen. Hoewel we verwachten dat alle Europese markten onderhevig zullen zijn aan dezelfde veranderingsfactoren, zullen lokale factoren van invloed zijn op de manier waarop individuele regio s en landen zich ontwikkelen. (Zie Figuur 5.) Figuur 5: Een reeks scenario s werd ontwikkeld op basis van een diepgravend assessment van krachten in de markt Drivers/Enablers Outcomes Consumers Advertisers Market participants Technology Change in consumption behaviours Business model impact A scenario is a snapshot of a market in 2012 Scenarios are defined by outcomes key changes/uncertainties around: - Content consumption - Business models These are supported by an internally consistent set of driver assumptions - Focus on most likely permutation and on key changes/uncertainties Regulation Scenarios framework 19

TV en video consumptie in het jaar 2020

TV en video consumptie in het jaar 2020 TV en video consumptie in het jaar 2020 Liesbeth Nekkers Hilversum, 27 november 2015 1 De toekomst voorspellen Onderzoek Tetlock (University of Pennsylvania) Super forecasters: Open-mindness: how well

Nadere informatie

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag Op verzoek van SPOT heeft het Technology Media Telecoms team (TMT) van Deloitte in samenwerking met Intomart GfK een rapport geschreven over de Nederlandse

Nadere informatie

Exponentiële groei in digitale technologie

Exponentiële groei in digitale technologie Exponentiële groei in digitale technologie TV aanbod wordt breder en kijkbeleving consument beter Marieke van der Donk, Deloitte Agenda Technologie en de toekomst van TV Een duurzame relatie met TV Consumenten

Nadere informatie

Mobile & Shopping on demand. De nieuwe rol van de mobiele telefoon. tradedoubler.com

Mobile & Shopping on demand. De nieuwe rol van de mobiele telefoon. tradedoubler.com Mobile & Shopping on demand De nieuwe rol van de mobiele telefoon tradedoubler.com Mobiele kanalen voor affiliate marketing vernieuwen de winkelervaring in Europa, door de connected consumers (online actieve

Nadere informatie

TV IN NEDERLAND 2003

TV IN NEDERLAND 2003 TV IN NEDERLAND 2003 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY André van de Wal Camiel Camps Nelly Kalfs Amstelveen, 9 maart 2004 Auteursrecht voorbehouden. Niets uit dit document mag

Nadere informatie

2nd, 3th en Xth Screen

2nd, 3th en Xth Screen MIE 2012 2nd, 3th en Xth Screen Verzorgd door Bas de Vos directeur SKO Paul van Niekerk directeur Media Intomart GfK Moving Pictures: NL 2011 Presentatie voor MIE Bas de Vos Directeur SKO MIE 2012 De kijkcijfers

Nadere informatie

Moving Pictures 2013. Audiovisuele content in Nederland nader bekeken.

Moving Pictures 2013. Audiovisuele content in Nederland nader bekeken. % Nederlanderss die wel eens naar avcontent kijken % Nederlanders die wel eens naar av-content kijken Moving Pictures 2013. Audiovisuele content in Nederland nader bekeken. Voor de derde keer op rij publiceert

Nadere informatie

Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland

Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland Moving Pictures: kijken naar audiovisuele content in Nederland Sinds de opkomst van breedband internet en mobiele devices als de smartphone en tablet hebben Nederlanders meer mogelijkheden om naar audiovisuele

Nadere informatie

Video on Demand status en kansen

Video on Demand status en kansen Video on Demand status en kansen Resultaten: tinyurl.com/vodinnl Menno Bangma menno.bangma@tno.nl TNO 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 De

Nadere informatie

Public Viewing. maakt van iedere publieke locatie DE ontmoetingsplek voor bezoekers en hun vrienden en hun vrienden en hun vrienden en.

Public Viewing. maakt van iedere publieke locatie DE ontmoetingsplek voor bezoekers en hun vrienden en hun vrienden en hun vrienden en. Public Viewing * is kosteneffectief en zorgt voor serieus meer omzet *verlengt de bezoekduur van uw gasten * meer beleving bij uw bezoekers * vergroot de betrokkenheid van consumenten bij uw organisatie

Nadere informatie

GfK Twitter TV ratings

GfK Twitter TV ratings GfK Twitter TV ratings Paul van Niekerk GfK 31 maart 2015 1 Agenda 1 2 3 GfK Audience Measurement Trends in kijken en keuze voor TV-content GfK Twitter TV ratings 2 GfK Audience Measurement 3 Video optie

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8

Case 2 start-ups. 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13. Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Case 2 start-ups 21 maart 2015 Gemaakt door: - Bertje van Loo - Dennis Langeveld - Lorianne Hooijmans Groep 13 Case 2 Start-ups groep 13 1-8 Inhoud Interne analyse... 3 Peerby... 3 Over Peerby... 3 Lean

Nadere informatie

Creative Europe Programma en Europe For Citizens Calls en deadlines 2014

Creative Europe Programma en Europe For Citizens Calls en deadlines 2014 Creative Europe Programma en Europe For Citizens Calls en deadlines 2014 Calls subprogramma MEDIA Korte omschrijving Deadline Support for the development of Single Projects and Slate Funding Steun voor

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

TV IN NEDERLAND 2002

TV IN NEDERLAND 2002 TV IN NEDERLAND 2002 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY André van de Wal Camiel Camps Nelly Kalfs Amstelveen, 1 maart 2003 Auteursrecht voorbehouden. Niets uit dit document mag

Nadere informatie

NIMA EXAMEN EMARKETING B 4 FEBRUARI 2014

NIMA EXAMEN EMARKETING B 4 FEBRUARI 2014 ANTWOORDEN ONDERDEEL 1: MEERKEUZEVRAGEN 1 D 31 D 2 A 32 B 3 D 33 D 4 B 34 B 5 B 35 D 6 C 36 C 7 A 37 A 8 C 38 B 9 C 39 C 10 B 40 B 11 B 41 D 12 B 42 D 13 C 43 D 14 D 44 B 15 B 45 D 16 A 17 B 18 A 19 B

Nadere informatie

Hoe wil de consument gegidst worden?

Hoe wil de consument gegidst worden? Hoe wil de consument gegidst worden? Juni 2014 Voor u ligt de whitepaper Hoe wil de consument gegidst worden. Voor meer informatie of nog meer resultaten, neem contact op met Corry Siegers (zie contactdetails

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Datum 15 juli 2014 Antwoord op Kamervragen van de leden De Liefde en Elias over 'de rode knop'

Datum 15 juli 2014 Antwoord op Kamervragen van de leden De Liefde en Elias over 'de rode knop' >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Media en Creatieve Industrie IPC 3400 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Televisiekijken is een sociale activiteit.. Uit het kijkonderzoek blijkt dat heel vaak samen met het eigen gezin en gasten naar de televisie wordt gekeken.

Nadere informatie

From Big Screen to Little Screen

From Big Screen to Little Screen From Big Screen to Little Screen Mobile Marketing in de praktijk Joris Tinbergen / Joost Ligtvoet 10 januari 2006 Filmpje Big screen Little screen BVA Masterclass 3 slide 2 Agenda Kansen voor adverteerder

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

Digitale televisie: druk op PAUSE

Digitale televisie: druk op PAUSE Wie de bereikresultaten van digitale televisie wil begrijpen moet de personen begrijpen die achter de cijfers zitten, en vooral hoe ze leven en media consumeren. De nieuwste gegevens betreffende de digitale

Nadere informatie

Europese programma s en films vertegenwoordigen driekwart van de uitzendingen met de grootste kijkdichtheid

Europese programma s en films vertegenwoordigen driekwart van de uitzendingen met de grootste kijkdichtheid IP/09/840 Brussel, 28 mei 2009 Europese programma s en films vertegenwoordigen driekwart van de uitzendingen met de grootste kijkdichtheid In Europa vervaardigde films en televisieprogramma s blijven Europese

Nadere informatie

Datum 20 november 2013 Beantwoording Kamervragen 2013Z22144 over het bericht dat NPO met een eigen betaaldienst komt

Datum 20 november 2013 Beantwoording Kamervragen 2013Z22144 over het bericht dat NPO met een eigen betaaldienst komt >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Media, Letteren en Bibliotheken Uw referentie 2013Z22144 Datum 20 november

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis. Masterclass 3 10 en 11 januari 2006 17 en 18 januari 2006 SBS Broadcasting, Amsterdam

Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis. Masterclass 3 10 en 11 januari 2006 17 en 18 januari 2006 SBS Broadcasting, Amsterdam Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis Masterclass 3 10 en 11 januari 2006 17 en 18 januari 2006 SBS Broadcasting, Amsterdam Masterclasses programma 3 Hoofddoel = Concretisering! Programma bestaat

Nadere informatie

NIEUWJAARSRECEPTIE. 10 januari 2012. Wilco Wolfers

NIEUWJAARSRECEPTIE. 10 januari 2012. Wilco Wolfers NIEUWJAARSRECEPTIE 10 januari 2012 Wilco Wolfers voorzitter NFC Nederlandse Vereniging van Bioscoopexploitanten Nederlandse Vereniging van Filmdistributeurs Film Producenten Nederland WELKOM 2011 was een

Nadere informatie

Digitale TV zenders Nader belicht. September 2011

Digitale TV zenders Nader belicht. September 2011 Digitale TV zenders Nader belicht September 2011 Het digitale landschap Nederland digitaliseert X 1.000 6000 5000 Tele2 CanalDigitaal KPN Digitenne+IPTV Kabel Overig Ziggo UPC razend snel 4000 3000 2000

Nadere informatie

PERSBERICHT CIM 22/04/2015

PERSBERICHT CIM 22/04/2015 PERSBERICHT CIM 22/04/2015 Nieuwe CIM studie over kijkgedrag op nieuwe schermen Belgen keken nooit eerder zoveel naar TV-content Het CIM, verantwoordelijk voor kijkcijferstudies in België, volgt sinds

Nadere informatie

TV Halfjaarrapport 2013. Amstelveen, 26 augustus 2013

TV Halfjaarrapport 2013. Amstelveen, 26 augustus 2013 TV Halfjaarrapport 2013 Amstelveen, 26 augustus 2013 Management summary eerste half jaar 2013 De netto TV-bestedingen zijn in de eerste helft van 2013 uit gekomen op 446 miljoen. Ten opzichte van de eerste

Nadere informatie

Beschikking op ontheffingsverzoek

Beschikking op ontheffingsverzoek Beschikking op ontheffingsverzoek Kenmerk: 15637\2009000994 Betreft: ontheffingsverzoek Europese quota Film 1, Film 1.2 en Film 1.3 alsmede Film 1 Action Beschikking van het Commissariaat voor de Media

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Waarom is TV kijken zo populair?

Waarom is TV kijken zo populair? Waarom is TV kijken zo populair? De belangrijkste reden waarom mensen zo veel TV kijken is vanwege de dagelijkse stroom van hoog kwalitatieve content die tegelijkertijd, voor de consument, goedkoop is.

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV

Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Trends in Digitale Media; nieuwe opportunities voor TV Second screen breekt definitief door Het aantal bezitters van ipads en andere tablets is per december 2011 gestegen tot 1.7 miljoen Nederlanders (14%

Nadere informatie

We zijn klaar voor de televie van de toekomst

We zijn klaar voor de televie van de toekomst In de afgelopen jaren is ons medialandschap er duidelijk dynamischer op geworden. En dat geldt vooral voor de televisie. Die was nooit eerder zo veelzijdig, afwisselend, eclectisch en op maat van de individuele

Nadere informatie

De video is klaar, wat nu?

De video is klaar, wat nu? De video is klaar, wat nu? Nadat uw videoclip is geproduceerd zijn er meer mogelijkheden voor publicatie, dan louter uw eigen website of een externe website. Natuurlijk u kunt de clip op YouTube en Google

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Uitgangspunt van het model is de marktpositie van de retailer, uitgedrukt in het marktaandeel.

Uitgangspunt van het model is de marktpositie van de retailer, uitgedrukt in het marktaandeel. HET VOORSPELLEN VAN MARKTPOSITIES IN DE FASHION MARKT De wereld van fashion retail is drastisch aan het veranderen. Consumenten geven minder uit aan kleding en schoenen en doen dit vaker online. Nieuwe

Nadere informatie

Country factsheet - Januari 2014 Verenigd Koninkrijk

Country factsheet - Januari 2014 Verenigd Koninkrijk Country factsheet - Januari 2014 Verenigd Koninkrijk Inkomsten uit e-commerce bedragen 109 miljard euro Aan superlatieven geen gebrek als we de e-commerce van het Verenigd Koninkrijk moeten kwalificeren!

Nadere informatie

First of second screen?

First of second screen? First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG Stroom Mediacommunicatie B.V. Auteurs: Titus Eikelboom, Rutger Mackenbach, Remco de Stigter & Miranda Euser 17 APRIL

Nadere informatie

Futurelab. Scenario Planning. Rick Molenaar

Futurelab. Scenario Planning. Rick Molenaar Scenario Planning Rick Molenaar Inhoud Het bedrijf... 3 Missie... 3 Visie... 3 Doelstellingen... 3 Kernprobleem/ Strategische vraag... 3 5 krachten van Porter... 4 Trends... 6 Driving Forces Basis Piramide...

Nadere informatie

Technologie: Winner takes all?

Technologie: Winner takes all? Technologie: Winner takes all? ING Investment Office Amsterdam, April 2016 Winner takes all? In steeds meer deelgebieden binnen de technologie staat er één winnaar op, die een steeds groter deel van de

Nadere informatie

ǫ P a g 1 in / 5 a Juni 2016

ǫ P a g 1 in / 5 a Juni 2016 Pagina 1/5 Juni 2016 Introductie De Autoriteit Consument en Markt (ACM) bevordert kansen en keuzes voor bedrijven en consumenten. ACM verbetert concurrentie door te vechten tegen oneerlijke concurrentie

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

Rob Beltman. Wat betekent 2.0 voor uw corporatie

Rob Beltman. Wat betekent 2.0 voor uw corporatie De corporatie 2.0 Rob Beltman Wat betekent 2.0 voor uw corporatie >Communicatie tussen klant en corporatie en tussen klanten onderling vraagt om een andere inrichting van de marketing en communicatiefunctie

Nadere informatie

The Future: what s in it for us!

The Future: what s in it for us! The Future: what s in it for us! Tim Rook Marketing Republic! 16 juni 2010 Persoonlijke introductie: Chief Inspiration Officer: Marketing Republic! Ruim 20 jaar ervaring in Channel Marketing & Communicatie:

Nadere informatie

First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG. Stroom Mediacommunicatie B.V.

First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG. Stroom Mediacommunicatie B.V. First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG Stroom Mediacommunicatie B.V. 17 APRIL 2012 First of second screen? Digitale schermen zoals de laptop, tablet en

Nadere informatie

Whitepaper Mobile commerce

Whitepaper Mobile commerce Whitepaper Mobile commerce Inhoudsopgave INLEIDING... 2 WAT IS M-COMMERCE?... 3 VAN E-COMMERCE NAAR M-COMMERCE... 3 HUIDIGE RESULTATEN... 4 THE NEXT STEP... 4 MOBILE FAST CHECKOUT... 5 MEER WETEN?... 5

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Digitale innovatie in de bancaire sector in Nederland: kansen en bedreigingen

Digitale innovatie in de bancaire sector in Nederland: kansen en bedreigingen Digitale innovatie in de bancaire sector in Nederland: kansen en bedreigingen Tony de Bree, 19 november 2014 Nog niet zolang geleden werd er door traditionele spelers in Nederland en over de hele wereld

Nadere informatie

SKO TV IN NEDERLAND 2008 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY

SKO TV IN NEDERLAND 2008 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY TV in Nederland 2008 SKO TV IN NEDERLAND 2008 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY Amstelveen, 31 januari 2009 Dit document is samengesteld door SKO met medewerking van Intomart

Nadere informatie

NDC RE TAIL BUSINESS TO BUSINESS-KRANT EN NDC RETAILCAFÉ VIA N CHANNEL T.B.V. DE RETAILSECTOR IN NOORD-NEDERLAND

NDC RE TAIL BUSINESS TO BUSINESS-KRANT EN NDC RETAILCAFÉ VIA N CHANNEL T.B.V. DE RETAILSECTOR IN NOORD-NEDERLAND NDC RE TAIL BUSINESS TO BUSINESS-KRANT EN NDC RETAILCAFÉ VIA N CHANNEL T.B.V. DE RETAILSECTOR IN NOORD-NEDERLAND 1 INTRODUCTIE Retailers worden op dit moment meer dan ooit gedwongen bestaande business

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster

Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster 1. Waarom komen er niet meteen meerdere providers op het netwerk? Breedband Beemster wil zoveel mogelijk providers op het netwerk, maar wel op een keuzestress

Nadere informatie

Promoveren : gekkenwerk!

Promoveren : gekkenwerk! Promoveren : gekkenwerk! 1. Een onderwerp vinden Neem je broedtijd: zeer functioneel Blijf dicht bij jezelf Jij moet het boeiend blijven vinden Mijn zoektocht Poging I: september 2005 Innovatie op entertainment

Nadere informatie

PERFORMANCE MANAGEMENT

PERFORMANCE MANAGEMENT PERFORMANCE MANAGEMENT Anywhere, Realtime, Anytime, up-to-date all the time Infostrada Sports Hans van Essen 29 maart 2007 < www.infostradasports.com, Hans van Essen, The Netherlands

Nadere informatie

Quality of Service van IPTV

Quality of Service van IPTV Quality of Service van IPTV Geert Smelt 4 maart 2010 1 Probleemstelling 1.1 Introductie IPTV staat voor Internet Protocol Television en is een nieuwe manier van het uitzenden van televisiebeelden. Het

Nadere informatie

Concurreren op klantwaarde

Concurreren op klantwaarde Concurreren op klantwaarde Trendseminar 14 februari Albert Noppen Ontwikkeling grafische sector 6 4 2 0-2 2007 2008 2009 2010* 2011* Ontwikkeling productievolume in % -4-6 Ontwikkeling omzet in % -8-10

Nadere informatie

Aandacht voor commercials rond online TV-content beter dan rond YouTube content

Aandacht voor commercials rond online TV-content beter dan rond YouTube content Aandacht voor commercials rond online TV-content beter dan rond YouTube content Dit blijkt uit onderzoek van COG research uit Engeland dat afgelopen september gepresenteerd is op het Esomar Congres in

Nadere informatie

Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt

Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt WHITEPAPER Hoe ouder, hoe trouwer Switchen & behouden in de 50-plusmarkt Onderzoek van het (een initiatief van Bindinc) toont aan dat onder 50-plussers merktrouw vaker voorkomt dan onder 50- minners. Daarbij

Nadere informatie

babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd.

babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd. Tijd voor n babbel 2012 zal herinnerd worden als het jaar dat mobiliteit een belangrijk onderdeel van onze langetermijnstrategie werd. 50 Telenet Jaarverslag 2012 Markt en activiteiten Telefonie Telefonie

Nadere informatie

BRANDING KLANTLOYALITEIT MERKBELEVING NAAMSBEKENDHEID SALES & OMZET

BRANDING KLANTLOYALITEIT MERKBELEVING NAAMSBEKENDHEID SALES & OMZET Hoe videoclips bijdragen aan: BRANDING KLANTLOYALITEIT MERKBELEVING NAAMSBEKENDHEID SALES & OMZET Watch things happen or make things happen? Online Marketing In 2009 leerde het bedrijfsleven dat Social

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Suriname: een potentiële outsourcing

Suriname: een potentiële outsourcing Suriname: een potentiële outsourcing en offshoring bestemming Business process outsourcing in de financiële sector 27 October 2009, Banquet Hall Hotel Torarica Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. Overzicht

Nadere informatie

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT Trends in Digitale Media december 2014 SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT TV kijken via smartphone 75% gegroeid Vorig jaar december concludeerde SPOT dat TV kijken

Nadere informatie

Ricardo Krikke. Agenda. Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet. De rol van Kenniswijk hierin. Welke mogelijkheden biedt het u?

Ricardo Krikke. Agenda. Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet. De rol van Kenniswijk hierin. Welke mogelijkheden biedt het u? Ricardo Krikke Agenda Wat is Kenniswijk? Ontwikkelingen in Internet De rol van Kenniswijk hierin Welke mogelijkheden biedt het u? Wat is Kenniswijk Project van overheid Missie: realiseren van consumentenmarkt

Nadere informatie

Mobile Augmented Media

Mobile Augmented Media Mobile Augmented Media The Future of Bricks-and-Mortar Samenvatting Mark Slijkhuis MSc > Introductie onderzoek Commercieel vertrekpunt Drievoudige onderzoeksdoelstelling Het gerenommeerde Marketing Science

Nadere informatie

Invloed van digitaal op ons business model

Invloed van digitaal op ons business model Invloed van digitaal op ons business model Waarom Social media? Wat vinden onze doelgroepen? Wat kun je zelf/wat mag je zelf Wat en hoe kun je online vinden en wat doe je ermee? NVFG Ronald Pastor 22 januari

Nadere informatie

Van transactie naar interactie

Van transactie naar interactie De Invloed van opkomende technologieën op trade marketing in de retail: Van transactie naar interactie Jeroen van Dinther Marc Flederus De Context I Welke technologieën komen nu opzetten? II Welke kansen

Nadere informatie

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief HKU, Applied Games R&D programma Lector Jeroen van Mastrigt In opdracht

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Microsoft Advertising Tariefkaart

Microsoft Advertising Tariefkaart Microsoft Advertising Tariefkaart Microsoft Advertising is al bijna 15 jaar actief over de volle breedte van het digitale medialandschap. Via onze krachtige reeks digitale mediamerken bereiken wij maandelijks

Nadere informatie

ES SKO Jaarraportage 2009

ES SKO Jaarraportage 2009 ES SKO Jaarraportage 2009 Pagina 1/21 TV in Nederland 2010 SKO TV IN NEDERLAND 2010 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY Amstelveen 28-01-2011 Dit document is geschreven door SKO

Nadere informatie

Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis. Masterclass 2 18 en 25 oktober 2005 29 en 30 november 2005 Media Academie, Hilversum

Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis. Masterclass 2 18 en 25 oktober 2005 29 en 30 november 2005 Media Academie, Hilversum Broadband Vital Advertisers Baas in eigen buis Masterclass 2 18 en 25 oktober 2005 29 en 30 november 2005 Media Academie, Hilversum Agenda 9.30 Welkom en samenvatting MC 1 (Helen Faasse BVA, Beer Flik

Nadere informatie

Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving?

Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving? Op weg naar loyale klanten: Hoe ontwerp je een onderscheidende, multi-channel klantbeleving? Via welke touchpoints iemand uw merk ook beleeft. Service via het contactcenter Een gesprek met een accountmanager

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Landstede - Landstede TV / PZ.TV Woensdag 23 Mei 2012

Landstede - Landstede TV / PZ.TV Woensdag 23 Mei 2012 Landstede - Landstede TV / PZ.TV Woensdag 23 Mei 2012 FC Zwolle TV PEC Zwolle TV Seizoen 2012/2013 Eredivisie 40 tv afleveringen x 20 minuten FC Zwolle TV PEC Zwolle TV Seizoen 2011/2012 218 items van

Nadere informatie

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking VideoSamenwerking Met het oog op zakelijk succes Videosamenwerking (collaboration) is een snelle en effectieve oplossing voor face

Nadere informatie

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen?

1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? 1 Wat moeten de krantenuitgevers doen? Themabericht: De Nederlandse krantensector De Nederlandse krantensector is een sterk geconcentreerde sector. De belangrijkste ontwikkelingen waar zij op dit moment

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Telecommonitor Q1 2015. Openbare rapportage

Telecommonitor Q1 2015. Openbare rapportage Telecommonitor Q1 2015 Openbare rapportage 1 Telecommonitor Openbare rapportage De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert elk kwartaal de marktcijfers van de telecomsector. De Telecommonitor laat

Nadere informatie

Supersnel glasvezelnetwerk voor Aalburg binnen handbereik

Supersnel glasvezelnetwerk voor Aalburg binnen handbereik Supersnel glasvezelnetwerk voor Aalburg binnen handbereik Supersnel glasvezelnetwerk voor Aalburg binnen handbereik Glasvezel: voor hele gemeenschap, ook in buitengebieden en bedrijventerreinen Open structuur:

Nadere informatie

Glasvezel: de noodzaak en de mogelijkheden

Glasvezel: de noodzaak en de mogelijkheden Glasvezel: de noodzaak en de mogelijkheden (ook in het buitengebied) Plaatselijk belang Rheezerveen/Heemserveen 19 maart 2012 Bert Nijboer Algemeen Directeur 1 17 Visie, ambitie en strategie Visie De visie

Nadere informatie

De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen

De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen Kaseya Onderzoek De Uitdagingen van Mobiele Apparaten Managen 2011 www.kaseya.nl Over dit rapport In dit rapport worden de resultaten gepresenteerd van een onderzoek dat door Kaseya is geïnitieerd en uitgevoerd

Nadere informatie

Kansen voor Digitale Breedband Communicatie

Kansen voor Digitale Breedband Communicatie Kansen voor Digitale Breedband Communicatie Uw grootste vijand Block Commercials Ch+ en Ch- Internet of TV Library Views Off Button Fast Forward TV-On Demand Commercial free channels Uw beste vriend roduct

Nadere informatie

Gevestigde belangen in energie en transport innovaties. Prof. dr. Marko Hekkert

Gevestigde belangen in energie en transport innovaties. Prof. dr. Marko Hekkert Copernicus Institute of Sustainable Development Gevestigde belangen in energie en transport innovaties Prof. dr. Marko Hekkert Transitie = institutionele strijd Nieuwe paradigma s Nieuwe wet en regelgeving

Nadere informatie

TV IN NEDERLAND 2005

TV IN NEDERLAND 2005 TV IN NEDERLAND 2005 ONTWIKKELINGEN IN TV BEZIT EN TV GEBRUIK ESTABLISHMENT SURVEY André van de Wal Nelly Kalfs Amstelveen, 8 februari 2006 Auteursrecht voorbehouden. Niets uit dit document mag worden

Nadere informatie

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA.

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL MEERKEUZEVRAGEN Tijd: 20 minuten Veel succes! Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. Vraag 1 Internet verkoop is niet langer gebonden

Nadere informatie

Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken

Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken Uitgeef intelligence Paywalls anno 2013 Of hoe uitgevers langzaam anders leren denken Whitepaper op basis van onderzoek onder (online) uitgevers juni 2013 > Samenvatting Uitgeef intelligence Van procesindustrie

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

Interactieve 3D Digital Signage

Interactieve 3D Digital Signage Interactieve 3D Digital Signage - De toekomst van Digital Signage - Jean-Pierre van Maasakker Persoonlijke Introductie Naam Jean-Pierre van Maasakker Bedrijf Zero Creative BV Functie CEO & International

Nadere informatie

Creëer je eigen Social Mediaidentiteit

Creëer je eigen Social Mediaidentiteit Creëer je eigen Social Mediaidentiteit de basiselementen van jouw social media typering voor professioneel gebruik door Veerle De Jaegher 21/6/2012 Your Coach Café Gent Deel 1: social media, ja maar Deel

Nadere informatie