1 Inleiding proportionaal-hydrauliek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Inleiding proportionaal-hydrauliek"

Transcriptie

1 1 Inleiding proportionaal-hydrauliek 1.1 Wat is proportionaal-hydrauliek? In de proportionaal-hydrauliek worden de hydraulische componenten zoals pompen, stuurschuiven, overdrukkleppen, reduceerkleppen, smoringen en stroomregelkleppen, door middel van een elektrisch signaal traploos aangestuurd. Daarmee worden de hydraulische grootheden druk (p) en volumestroom (q v ) zodanig geregeld dat de aangedreven installatie precies doet wat er gebeuren moet, bijvoorbeeld: De volumestroom zodanig afregelen dat de hydromotor of cilinder met de optimale snelheid beweegt en bijvoorbeeld gecontroleerd op snelheid wordt gebracht of wordt afgeremd. Dit speelt een belangrijke rol in positioneersystemen en moderne aandrijvingen waar snelle, soepele en nauwkeurige bewegingen (motion control) gevraagd worden. Het drukverloop in cilinders en motoren zodanig af te regelen dat het juiste krachtverloop ontstaat voor die toepassing, bijvoorbeeld in spuitgietmachines. De aansturing van installaties en systemen vindt meestal plaats via de PLC, industriële computersystemen en elektrische joysticks. Deze besturingssystemen sturen de hydraulische kleppen traploos aan die op hun beurt de actuatoren traploos (hydromotoren en cilinders) aansturen. De proportionaal-hydrauliek is te beschouwen als de interface tussen de besturing en de actuatoren (afbeelding 1.1) Afb. 1.1 Voorbeelden van een cilinderaandrijving met proportionaal-hydrauliek Boven: open stuurketen, dat wil zeggen zonder terugkoppeling van de cilinderpositie. Onder: gesloten regelkring waarbij de cilinderpositie wordt teruggekoppeld naar de besturing. De proportionaal-hydrauliek vormt de interface tussen besturing (computer, IPC, PLC) en actuatoren. De signaaloverdracht kan analoog of digitaal (bussystemen als CAN-bus) plaatsvinden. 1 Actuator (hydraulische cilinder of hydromotor), 2 proportionele schuif en versterker, 3 centrale besturingseenheid (PLC, IPC), 4 positie opnemer voor elektronische terugkoppeling van de cilinderpositie, 5 Axis controller of besturingseenheid cilinder

2 5 Karakteristieken van en instelmogelijkheden aan proportionele schuiven en regelaars. 5.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de verschillende karakteristieken en instelmogelijkheden van proportionele schuiven. De karakteristieken en gegevens, zoals die ook in de datasheets van leveranciers voorkomen, worden uitgelegd evenals de instelmogelijkheden (versterkingsfactor, ramptijd etc.) aan schuiven met geïntegreerde elektronica en externe regelaars. 5.2 Nulpuntverstelling en sprong rond het nulpunt Zoals in hoofdstuk 3 aangegeven verstaat men bij proportionele schuiven onder de nominale of standaard volumestroom de volumestroom die door de 100% open gestuurde schuif wordt doorgelaten van P A B T bij een drukverschil over de schuif van 10 bar (5 bar per stuurkant) 1. De karakteristiek uit afbeelding 5.1 is daar op gebaseerd. Op de verticale as staat de volumestroom als percentage van de nominale volumestroom. Op de horizontale as is het percentage van het maximale stuursignaal (stuursignaal van bijvoorbeeld een joy-stick op de elektronica ingang van de schuif) uitgezet: de negatieve waarde geeft de bediening van spoel a (doorstroming van P B A T) en de positieve waarde de bediening van spoel b (doorstroming van P A B T). In de documentatie van schuiven vindt men op de verticale as ook wel de werkelijke volumestroom (l/min) die de schuif doorlaat en op de horizontale as het stuursignaal in volt (V) of milli-ampère (ma). Afb.5.1 Volumestroomkarakteristiek van een proportionele schuif bij een drukverschil van 10 bar over de schuif (5 bar per stuurkant). De karakteristieken kunnen op verschillende manieren worden getekend (links- en rechtsboven). De schuif heeft een positieve overlap zodat als de plunjer in de middenstand staat de inwendige lekkage tussen de poorten tot een minimum beperkt blijft. Door de overlap ontstaat rond het nulpunt een dode band. Als de schuif wordt aangestuurd verschuift de plunjer in dat gebied wel, maar laat nog geen olie door. De stuurkant van de plunjer zal door de overlap heen moeten verplaatsen voordat deze op het snijpunt staat zoals de situatie rechtsonder) en er olie wordt doorgelaten. In de karakteristiek is de dode band duidelijk zichtbaar. 1 Let op: sommige leveranciers hanteren een afwijkende drukwaarde bijvoorbeeld 8 bar over de schuif (4 bar per stuurkant).

3 Het nulpunt van de plunjer (het nulpunt is de plunjerpositie als er geen stuursignaal naar de elektronica gaat) kan op de versterkerkaart worden ingesteld. Zo kan men het nulpunt exact in het midden afstellen of juist net uit het midden om aan één uitgang meer druk te krijgen om bijvoorbeeld een cilinder in een bepaalde positie te houden. Ook kan de (spannings)sprong rond het nulpunt worden ingesteld. Daarbij springt de plunjer vanuit de nulstand in één keer naar het snijpunt. Als de proportionele schuif uit afbeelding 5.1 wordt gebruikt om bijvoorbeeld een hydraulische cilinder nauwkeurig in positie te houden zal de schuif rond het nulpunt kleine volumestromen moeten regelen. Om de cilinder bij afwijkingen te corrigeren, beweegt de plunjer het ene moment naar links en het volgende moment weer naar rechts. Daarbij moet de plunjer telkens door de dode band heen (2x de overlap). Dit is niet bevorderlijk voor de snelheid en nauwkeurigheid van het regelen van de cilinderpositie. De dode band kan aan de elektronische kant worden weggeregeld door de sprong rond het nulpunt (afbeelding 5.2). Het principe van de sprongverstelling is dat zodra er een minimaal stuursignaal (ingangsignaal) op de ingang van de elektronica komt te staan om de schuif aan te sturen, het uitgangssignaal van de versterker naar de betreffende schuifspoel met een sprong toeneemt en de plunjer uit de nulstand in een keer naar het snijpunt springt. De prestaties hiervan zijn nog verder te verbeteren door de positie van de plunjer (met LVDT) terug te koppelen naar de elektronica. Afb.5.2 Volumestroomkarakteristiek bij verschuiving van het nulpunt. In de linker grafiek is het nulpunt (snijpunt) verlegd (blauwe lijnen) waardoor de positieve overlap is verkleind. In de rechtergrafiek is het nulpunt zover verschoven (blauwe lijnen) dat de overlap tot nul is gereduceerd en een schuif met nullap wordt benaderd. 5.3 Nullap en volumestroomkarakteristiek bij regelschuiven In systemen waar snelheden en posities zeer snel en nauwkeurig moeten worden geregeld kiest men voor regelschuiven 2 en servokleppen. De regelschuiven werken met plunjers met nullap zoals in afbeelding 5.3 is weergegeven. De stuurkanten staan precies op het snijpunt. Dit vraagt om zeer nauwkeurig bewerkte en op elkaar aangepaste plunjer en behuizing en een nauwkeurige positionering van de plunjer in de ruststand van de schuif. Omdat van deze schuiven verwacht wordt dat zij hydromotoren en cilinders snel en nauwkeurig regelen, werken deze schuiven met een groot drukverschil (regelen, snelheid en nauwkeurigheid kosten druk ). De nominale volumestroom van deze schuiven wordt gegeven bij een drukverschil van 70 bar (35 bar per stuurkant) over de schuif. Uiteraard is in de praktijk net als bij proportionele schuiven elk ander drukverschil over de schuif mogelijk en is het drukverschil of de volumestroom onder alle omstandigheden uit te rekenen via de evenredigheidsformules. 2 In deze Technische Leergang wordt voor de proportionele schuiven die vergelijkbaar zijn met servokleppen de benaming regelschuiven gebruikt.

4 9 Regel- en servokleppen 9.1 Inleiding Zoals al eerder is opgemerkt, sluit de moderne proportionaal-hydrauliek naadloos aan op de oude servo-hydrauliek. De snelle proportionele schuiven met nullap worden ook wel aangeduid met regelschuif of servo-proportionele schuif. In dit hoofdstuk wordt kort aandacht besteed aan regelschuiven en wordt de werking van een conventionele servoschuif, in de praktijk vaak servoklep genoemd, uitgelegd. 9.2 Regelschuiven Voor hydraulische systemen met een hoge dynamiek zijn schuiven en kleppen nodig die de snelheid van het systeem aan kunnen. In het verleden konden alleen speciale servoschuiven aan deze eisen voldoen maar de moderne regelschuiven bieden in veel gevallen een uitstekend alternatief. Afbeelding 9.1 geeft twee veel voorkomende schemasymbolen van een 4/4-regelschuif. Als er geen spanning op het systeem staat, wordt de plunjer door een veer in de vierde stand gedrukt, de fail-save stand. Zodra er spanning op het systeem staat wordt de schuif elektronisch in de nullap middenstand gezet. De schuif schiet in dit geval (zeer snel) door de P A B T stand heen om in de middenstand te komen. In afbeelding 9.2 zijn de verschillende plunjerstanden weergegeven. Afb.9.1 Schemasymbolen regelschuif. Links als er geen spanning op het systeem staat, rechts met spanning op het systeem en schuif in de middenstand met nullap. In de fail-save stand zijn bij de bovenste schuif de P, T, A en B poort ten opzichte van elkaar afgesloten (positieve overlap) en zijn bij de onderste de A en B poort met T verbonden, dit afhankelijk van de toepassingseisen.

5 Afb.9.2 De regelschuif in vier verschillende posities. Het verschil tussen de fail-save stand met positieve overlap (linksboven) en middenstand met nullap (rechtsboven) is goed zichtbaar. Afb.9.3 Positieregeling van een cilinder door een 4/4-regelschuif. Afbeelding 9.3 geeft een voorbeeld van een positieregeling door een 4/4-regelschuif. De cilinder (1) drijft een machineonderdeel aan waarbij een snelle en nauwkeurige positionering vereist is. Het machineonderdeel is als massa-veersysteem (2) met demping getekend om weer te geven dat de aandrijving een zekere mate van elasticiteit (veer) heeft met wrijving (dempercilinder) en massa (m). Dit aspect komt in het hoofdstuk over dynamisch gedrag aan de orde. Om de positie van de cilinder te kunnen

6 1,5 x 0,7% van cm 3 = 210 cm 3 (0,21 l) zonder dat de cilinder bewogen heeft en zonder rekening te houden met de inhoud (= schadelijk volume ) van het leidingwerk!! Levert de pomp van dit systeem 30 l/min dan heeft de pomp ruim 0,4 s nodig om de druk op te bouwen. Regeltechnisch is dat een lange tijd. Meer hierover in het hoofdstuk over dynamisch gedrag. Omdat er in dit soort systemen een behoorlijke hoeveelheid warmte wordt ontwikkeld als gevolg van de drukval over de schuif, wordt een koeler (5) toegepast. Voor wat betreft de conditionering, is het uitgangspunt dat het reinheidsniveau van de olie in de tank voldoet aan de systeemeisen. Het persfilter (4) is een veiligheidsfilter van bijvoorbeeld 10 µm dat voorkomt dat er ongewenste deeltjes in het systeem terechtkomen waardoor de dure componenten zouden beschadigen. Het retourfilter van bijvoorbeeld 10 µm, is het hoofdfilter en zorgt er voor dat de olie die door het systeem heen geweest is weer schoon in de tank terechtkomt. Let op de plaatsing van het persfilter ten opzichte van de accumulator: de plotselinge en grote volumestroom uit de accumulator mag niet door het persfilter heen om uitspoelen van de kleinste verontreinigingen te voorkomen. Om de hydromotor en regelschuif is een kader getekend om aan te geven dat de schuif tegen de hydromotor is aangebouwd. De reden is om zo min mogelijk schadelijk volume te hebben tussen de schuif en de motor. Onder schadelijk volume verstaat men de hoeveelheid olie in het leidingwerk tussen stuurschuif en cilinder of hydromotor en schadelijk volume zorgt voor een vertraging in de drukopbouw en verlaagt de systeemstijfheid ernstig waardoor het gevaar voor slingeren (stotende beweging waarbij het systeem in eigen trilling komt) ontstaat. Is aanbouw niet mogelijk dan moet de schuif zo dicht mogelijk bij de hydromotor geplaatst worden en via stalen leidingwerk worden verbonden. Slangen tussen schuif en hydromotor mag absoluut niet want slangen zijn enorm elastisch waardoor de systeemstijfheid sterk afneemt. Afbeelding 10.2 Snel en nauwkeurig geregelde hydraulische aandrijving met constant druk pomp. 1 pomp met constant druk regeling, 2 accumulator, 3 regelschuif, 4 persfilter, 5 koeler, 6 retourfilter Constant volumestroom of Load Sensing regeling In de mobiele hydrauliek wordt veel gewerkt met Load Sensing systemen, waarbij de pomp de gevraagde volumestroom levert tegen iets meer dan de gevraagde druk. De

7 12 Meet- en regeltechniek en dynamisch gedrag 12.1 Inleiding In de meet- en regeltechniek maakt men onderscheid tussen een open stuurketen en een gesloten regelkring. In een open stuurketen wordt een hydraulische cilinder of hydromotor aangestuurd zonder dat wordt gemeten wat het resultaat is van die actie. Dit is bijvoorbeeld het geval bij proportionele kraanbesturingen zoals het schema in hoofdstuk 10 waarbij de bedienaar zelf bepaalt wat er gebeuren moet. In geautomatiseerde productieprocessen en machines werken de proportionele-, regel- en servo-schuiven vaak in een gesloten regelkring. Dit wil zeggen dat de te regelen grootheid, bijvoorbeeld de positie van een cilinder, de druk na een schuif of het toerental van een hydromotor, continu wordt gemeten en vergeleken met de gewenste waarde en waar nodig wordt bijgeregeld. Om dit soort systemen te ontwerpen, in bedrijf te stellen en om storingen op te kunnen lossen is (enige) kennis van meet- en regeltechniek noodzakelijk. In dit hoofdstuk worden enige belangrijke aspecten daarvan behandeld zonder in te gaan op de achterliggende hogere wiskunde Gesloten regelkring Afbeelding 12.1 geeft een voorbeeld van een positieregeling bij een hydraulische cilinder. De cilinder drijft een machineonderdeel aan dat zo snel mogelijk in de gewenste positie (y) moet komen. De besturing (3) berekent op basis van de verschillende procesparameters in welke positie de cilinder moet staan. De axis controller (4) berekent het verschil tussen gewenste (3) en gemeten waarde (2) en afhankelijk van het verschil ε wordt een bepaald stuursignaal naar de versterker (5) gestuurd. De regelschuif (6) wordt net zo lang aangestuurd totdat de cilinder (1) de gewenste positie bereikt heeft. Onder het schema staat het blokschema van deze gesloten regelkring. Afb.12.1 Positieregeling van een hydraulische cilinder in een gesloten regelkring. 1 hydraulische cilinder, 2 wegopnemer, 3 besturing (PLC, PC, relaisschakeling), 4 Axis controller, 5 geïntegreerde elektronica (versterker), 6 regelschuif. In het blokschema is met de letters K de versterkingsfactor of overbrengverhouding per blok aangegeven. Dat is dus de verhouding tussen het uitgangs- en ingangssignaal van het blok.

Open vragen Technische Leergang Hydrauliek. Ing. R. van den Brink

Open vragen Technische Leergang Hydrauliek. Ing. R. van den Brink Open vragen Technische Leergang Hydrauliek Ing. R. van den Brink 2013 1 Hoofdstuk 1 1 Wat verstaat men 'technisch' gezien onder 'hydrauliek' 2 Wat wordt er bedoeld met 'elektro-hydraulische regeltechniek'?

Nadere informatie

1 Hydraulische systemen 9 1.1 Hydraulische overbrengingen 10 1.2 Kracht, snelheid en vermogen 15 1.3 Afsluiting 18

1 Hydraulische systemen 9 1.1 Hydraulische overbrengingen 10 1.2 Kracht, snelheid en vermogen 15 1.3 Afsluiting 18 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Hydraulische systemen 9 1.1 Hydraulische overbrengingen 10 1.2 Kracht, snelheid en vermogen 15 1.3 Afsluiting 18 2 Hydraulische onderdelen 19 2.1 Oliereservoir 19 2.2 Pompen

Nadere informatie

HYDRAULIEK Adviesbureau de Koster v.o.f.

HYDRAULIEK Adviesbureau de Koster v.o.f. HYDRAULIEK Adviesbureau de Koster v.o.f. 2013 Pagina 1 Voorwoord: Voor u ligt het boek Hydrauliek. De betekenis van dit boek spreekt voor zich. Het boek bevat enerzijds basiskennis die minimaal noodzakelijk

Nadere informatie

Provinciaal Technisch Instituut EEKLO. Automatiseringstechnieken. Hydraulica toepassingen

Provinciaal Technisch Instituut EEKLO. Automatiseringstechnieken. Hydraulica toepassingen Provinciaal Technisch Instituut EEKLO Automatiseringstechnieken Hydraulica toepassingen Moerman P. 7S TSO CMP/Regeltechniek 2 1. Verband tussen debiet en druk. Aan de hand van de proefopstelling gaan we

Nadere informatie

Navio Electronische besturingssystemen

Navio Electronische besturingssystemen MD-can besturingscomputer Het is moeilijk om in de bestaande PLC techniek een PLC te vinden die magneten van kleppen rechstreeks kan aansturen. Daarom heeft Hydrosta een eigen besturingscomputer ontwikkeld.

Nadere informatie

Syllabus: Load Sensing en Flow Sharing

Syllabus: Load Sensing en Flow Sharing Syllabus: Load Sensing en Flow Sharing A B T P T a b 2 Bosch Rexroth Load Sensing en Flow Sharing Inleiding Deze syllabus is het toegezegde naslagwerk van de workshop van het Bosch Rexroth Knowledge Transfer

Nadere informatie

Dossier Positioneren. Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 101 BE-1030 Brussel. Tel.: +32 2 702 32 39 Info_be@festo.com www.festo.

Dossier Positioneren. Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 101 BE-1030 Brussel. Tel.: +32 2 702 32 39 Info_be@festo.com www.festo. Dossier Positioneren Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 0 BE-030 Brussel Tel.: +3 70 3 39 Info_be@festo.com www.festo.com Het positioneren van pneumatisch aangedreven machineonderdelen De meeste pneumatische

Nadere informatie

EVMT 12 Hydrauliek en pneumatiek

EVMT 12 Hydrauliek en pneumatiek EVMT 12 Hydrauliek en pneumatiek Zelfstudie en huiswerk Naam Cursist: Trainer: Datum: copyright 2011 Zelfstudie 2 Zelfstudie 3 Introductie Dit Zelfstudiepakket is een voorbereiding op de RPT-dag "Hydraulisch

Nadere informatie

Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen

Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen Training hydrauliek voor mobiele en industriële systemen A Inhoud 1. Inleiding 2. Natuurkundige begrippen. Kracht Druk Moment/koppel Arbeid Vermogen Volumestroom Slagvolume Hydrostatische aandrijving/overbrenging

Nadere informatie

HYDRAULIEK MOTOREN. De M+S orbitrols worden gebruikt voor machines met een snelheid tot 60km zoals bouwmachines, heftrucks, rooimachines etc.

HYDRAULIEK MOTOREN. De M+S orbitrols worden gebruikt voor machines met een snelheid tot 60km zoals bouwmachines, heftrucks, rooimachines etc. XY Orbitrol De M+S orbitrols worden gebruikt voor machines met een snelheid tot 60km zoals bouwmachines, heftrucks, rooimachines etc. De XY orbitrol heeft inwendig een axiaal verplaatsende zoekklep en

Nadere informatie

Hydrauliek 1 AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013

Hydrauliek 1 AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 Inleiding In de land- en tuinbouw wordt veel gewerkt met hydraulische installaties, Een trekker heeft een hydraulische hefinrichting waarmee werktuigen opgetild

Nadere informatie

KEYSTONE. OM8 - EPI 2 AS-Interface module Handleiding voor installatie en onderhoud. www.pentair.com/valves

KEYSTONE. OM8 - EPI 2 AS-Interface module Handleiding voor installatie en onderhoud. www.pentair.com/valves KEYSTONE Inhoud 1 Optionele module 8: AS-Interface module 1 2 Installatie 1 3 Communicatiekenmerken 1 4 Beschrijving van de OM8 AS-Interface module 2 5 AS-Interface protocol 3 6 Communicatie-interface

Nadere informatie

Regel omschrijving: Ventilatie regeling Kampmann

Regel omschrijving: Ventilatie regeling Kampmann Regel omschrijving: Ventilatie regeling Kampmann Doel: De regeling regelt de cv klep, lucht inlaat klep en de ventilator van de mengluchtheater(s) en geeft een recirculatie groep vrij. De mengluchtregeling

Nadere informatie

Transportband. voor aan een Roadmaster -02S

Transportband. voor aan een Roadmaster -02S ransportband voor aan een Roadmaster -0S ransportband voor RM -0S Bedieningsvolgorde voor het omkeren van de draairichting! Het omkeren van de draairichting van de transportband mag NOOI abrupt gebeuren.

Nadere informatie

Proportioneel drukregelventiel

Proportioneel drukregelventiel Proportioneel drukregelventiel P0 G / Grote debieten, laag drukverlies Gekalibreerd, lineair debiet zonder kruising Keuze van instelpuntinvoer: tot 0 ma, ±, 0 tot 0, vaste waarde, functiegenerator, optionele

Nadere informatie

De nieuwe Low cost Servocontroler RBD 4/6 S als opvolger op de bestaande servo controler type RBD 325.

De nieuwe Low cost Servocontroler RBD 4/6 S als opvolger op de bestaande servo controler type RBD 325. Pagina: 1 / 5 De nieuwe Low cost Servocontroler RBD 4/6 S als opvolger op de bestaande servo controler type RBD 325. Het nieuwe alternatief voor een High End servosysteem. Deze nieuwe servocontroler heeft

Nadere informatie

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding)

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding) De bepaling van de positie van een onderwatervoertuig (inleiding) juli 2006 Bepaling positie van een onderwatervoertuig. Inleiding: Het volgen van onderwatervoertuigen (submersibles, ROV s etc) was in

Nadere informatie

V: Snelheidsregeling van DC-motor

V: Snelheidsregeling van DC-motor V: Snelheidsregeling van DCmotor 1 Inleiding Deze laboproef omvat de snelheidsregeling van een klein DCmotortje. De motor wordt aangestuurd via een vermogentrap die een Hbrug bevat. De Tacho geeft de sneldheid

Nadere informatie

Masterproef Optimaal afregelen van rotatieve hydraulische applicaties

Masterproef Optimaal afregelen van rotatieve hydraulische applicaties Masterproef Optimaal afregelen van rotatieve hydraulische applicaties Studiegebied Industriële wetenschappen en technologie Opleiding Master in de industriële wetenschappen: elektromechanica Academiejaar

Nadere informatie

Steketee IC. Automatische Schoffelmachine

Steketee IC. Automatische Schoffelmachine Steketee IC Uw specialist in grondbewerking en onkruidbestrijding Automatische Schoffelmachine De IC is de nieuwe schoffelmachine van Steketee die aan de hand van camerabeelden nauwkeurig en snel om de

Nadere informatie

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar

Digitale systemen. Hoofdstuk 6. 6.1 De digitale regelaar Hoofdstuk 6 Digitale systemen Doelstellingen 1. Weten dat digitale systemen andere stabiliteitsvoorwaarden hebben In deze tijd van digitalisatie is het gebruik van computers in regelkringen alom.denk maar

Nadere informatie

Booreenheid. De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 2. Leer & werkboek.

Booreenheid. De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Werkplek 2. Leer & werkboek. Booreenheid. Werkplek 2 De Booreenheid & de PLC in het TIBBLTO / VICTO lokaal. Leer & werkboek. Bij dit boek hoort een antwoordboekje waarin de antwoorden, op de vragen uit dit boek, geschreven moeten

Nadere informatie

Regeltechniek. Meten. Uitgave : Jan Heynen PID-regeling 1

Regeltechniek. Meten. Uitgave : Jan Heynen PID-regeling 1 Regeltechniek Meten Regelen Vergelijken Uitgave : Jan Heynen PID-regeling 1 Inleiding Regelingen zijn een bestanddeel van ons leven. Voorbeeld autonome lichaamsregelingen : Hartslag Lichaamstemperatuur

Nadere informatie

GRUNDFOS injectieregelafsluiter. Submersible Pump Valve

GRUNDFOS injectieregelafsluiter. Submersible Pump Valve GRUNDFOS injectieregelafsluiter Submersible Pump Valve 2 Grundfos full-line supplier ÓÓk voor Warmte Koude Opslag Als pompfabrikant is Grundfos al jaren actief in de markt van de warmte en koude opslag

Nadere informatie

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Werkbanken Er is altijd een oplossing! Wij doen nog aan ouderwetse service! 2 Hefkolommen

Nadere informatie

5 Bediening van een koppeling

5 Bediening van een koppeling 5. Mechanische bedieningssystemen 5 Bediening van een koppeling 5. Mechanische bedieningssystemen 5.. Werking In voertuigen met een voetbediende droge enkelvoudige platenkoppeling is een mechanisme noodzakelijk

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE PROEF. VTI Sint-Laurentius. Pakketweegschaal. Industriële informatie & communicatietechnologie SCHOOLJAAR 2010-2011.

GEÏNTEGREERDE PROEF. VTI Sint-Laurentius. Pakketweegschaal. Industriële informatie & communicatietechnologie SCHOOLJAAR 2010-2011. VTI Sint-Laurentius De school voor Wetenschap, Techniek en Technologie Pr. Thuysbaertlaan 1 9160 Lokeren www.vti-lokeren.be info@vti-lokeren.be GEÏNTEGREERDE PROEF Pakketweegschaal Industriële informatie

Nadere informatie

1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING 1.1 HARMONISCHE OSCILLATOREN. 1.1.1 het massa-veersysteem. Hoofdstuk 1 - Vrije trillingen

1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING 1.1 HARMONISCHE OSCILLATOREN. 1.1.1 het massa-veersysteem. Hoofdstuk 1 - Vrije trillingen 1 VRIJE TRILLINGEN 1.0 INLEIDING Veel fysische systemen, van groot tot klein, mechanisch en elektrisch, kunnen trillingen uitvoeren. Daarom is in de natuurkunde het bestuderen van trillingen van groot

Nadere informatie

Masterproef Studie naar de afregeling van hydraulische toepassingen

Masterproef Studie naar de afregeling van hydraulische toepassingen Masterproef Studie naar de afregeling van hydraulische toepassingen Studiegebied Industriële wetenschappen en technologie Opleiding Master of Science in de industriële wetenschappen: elektromechanica Academiejaar

Nadere informatie

RESATO S NIEUWE TYPE WATERJET R-LCM

RESATO S NIEUWE TYPE WATERJET R-LCM RESATO S NIEUWE TYPE WATERJET R-LCM Abrasief waterstraalsnijmachines voorzien van lineaire motoren THE BETTER WAY TO HIGHER CUTTING PERFORMANCE Abrasief waterstraalsnijmachines voorzien van lineaire motoren

Nadere informatie

Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls. Bij voorkeur de juiste!!!!

Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls. Bij voorkeur de juiste!!!! Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls Bij voorkeur de juiste!!!! ELEKTRICITEITSVERBRUIK Onderzochte en bewezen stellingen: Besparingen op het

Nadere informatie

1.1 Wat veranderd er aan het signaal als de wielsnelheid toeneemt?... 1.2 Uit welke van de bovengenoemde grootheden wordt de wielsnelheid bepaald?...

1.1 Wat veranderd er aan het signaal als de wielsnelheid toeneemt?... 1.2 Uit welke van de bovengenoemde grootheden wordt de wielsnelheid bepaald?... Zelfstudieopdracht: Onderdelen en Scoopbeelden Benodigdheden: Luchtdrukremmen bord Innovam,, waarbij meetpunten zijn aangebracht 24 Volt voeding, en PC met software Fluke 123 of vergelijkbare scoop Algemeen:

Nadere informatie

PWM50/3. Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING. Motion Control Systems

PWM50/3. Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING. Motion Control Systems PWM50/3 Dubbele motor sturing. DIGITAAL HANDLEIDING Touwslagerij 19 4762AT Zevenbergen Nederland www.motion.nl info@motion.nl tel: 00 31 168 325077 fax: 00 31 168 328134 Inhoudsopgave: INHOUDSOPGAVE:...1

Nadere informatie

BE01624 Lichtwand vierkant Gebruikershandleiding

BE01624 Lichtwand vierkant Gebruikershandleiding BE01624 Lichtwand vierkant Gebruikershandleiding 1 Inleiding De multilichtwand is een interactieve lichtwand. De lichtwand heeft 64 ledlichtpunten. Elk led-lichtpuntje bestaat uit een naderingssensor,

Nadere informatie

THE POWER OF SIMPLICITY

THE POWER OF SIMPLICITY NL www.resato.com/waterjet THE POWER OF SIMPLICITY The power of simplicity De technologie die Resato ontwikkelde voor het waterstraalsnijden mag gecompliceerd zijn, de uitwerking ervan in de machines is

Nadere informatie

Netwerk Interfacing Data Logging.

Netwerk Interfacing Data Logging. Handleiding Netwerk Interfacing Data Logging. EduTechSoft.nl 2009-2010 H.O.Boorsma. Pagina - 2 - Netwerk Interfacing Data Logging Pagina - 3 - Inhoud Inleiding.... 4 Beschrijving van het programma....

Nadere informatie

HOLLE AS AXIAAL PLUNJERMOTOREN Met vaste opbrengst En regelbaar

HOLLE AS AXIAAL PLUNJERMOTOREN Met vaste opbrengst En regelbaar HOLLE AS AXIAAL PLUNJERMOTOREN Met vaste opbrengst En regelbaar MOTOR MET VAST SLAGVOLUME TYPE HF De HANSA TMP axiaal plunjermotoren van het type HF zijn hydrostatisch gebalanceerde motoren met een extreem

Nadere informatie

1. Welke gasmotoren kent u? 2. Wat verstaat u onder een Otto gasmotor? 3. Wat verstaat u onder een diesel-gasmotor?

1. Welke gasmotoren kent u? 2. Wat verstaat u onder een Otto gasmotor? 3. Wat verstaat u onder een diesel-gasmotor? Opgaven Hoofdstuk 8 Gasmotoren 1. Welke gasmotoren kent u? 2. Wat verstaat u onder een Otto gasmotor? 3. Wat verstaat u onder een diesel-gasmotor? 4. Wat verstaat u onder een stoichiometrische gasmotor?

Nadere informatie

Dobbelsteen 6 Tabellendemo: alle opgedane ervaringen gebundeld

Dobbelsteen 6 Tabellendemo: alle opgedane ervaringen gebundeld Dobbelsteen 6 Tabellendemo: alle opgedane ervaringen gebundeld Johan Smilde Zo nu en dan moet je even een pas op de plaats maken: hoever zijn we inmiddels gekomen en wat hebben we ervan geleerd? Bij dit

Nadere informatie

Parameters en alarmen. Multifold Super V0100. Parameters & Alarms Multifold Super V0100 NL Page 1 of 15

Parameters en alarmen. Multifold Super V0100. Parameters & Alarms Multifold Super V0100 NL Page 1 of 15 Parameters en alarmen Multifold Super V0100 Parameters & Alarms Multifold Super V0100 NL Page 1 of 15 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1) Machineparameters... 3 1.1) Overzicht machineparameters... 3 2)

Nadere informatie

Sensoren. Gebruik. Storingen

Sensoren. Gebruik. Storingen Sensoren Veel machines en werktuigen worden elektrisch of elektronisch bediend en aangestuurd. Die aansturing kan automatisch plaatsvinden. Bij die aansturing horen bepaalde instellingen. Om te weten welke

Nadere informatie

Persbericht. STILL presenteert nieuwe krachtpatsers. RX 70 modellen leggen de lat weer hoger

Persbericht. STILL presenteert nieuwe krachtpatsers. RX 70 modellen leggen de lat weer hoger RX 70 modellen leggen de lat weer hoger Wijnegem, januari 2013 - STILL, toonaangevende leverancier van intralogistieke oplossingen op maat, breidt haar RX 70-familie uit. Met de RX 70-60/80 en de RX 70-40/50

Nadere informatie

Opleiding Technisch operator start? Inhoud

Opleiding Technisch operator start? Inhoud Met de training Technisch operator leer je technische componenten kennen en door de praktijklessen leert u de opgedane kennis ook direct toe te passen. Uiteraard staat het veilig uitvoeren van eerstelijns

Nadere informatie

Dossier Wegventielen. Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 101 BE-1030 Brussel. Tel.: +32 2 702 32 39 Info_be@festo.com www.festo.

Dossier Wegventielen. Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 101 BE-1030 Brussel. Tel.: +32 2 702 32 39 Info_be@festo.com www.festo. Dossier Wegventielen Festo Belgium nv Kolonel Bourgstraat 101 BE-1030 Brussel Tel.: +3 70 3 39 Info_be@festo.com www.festo.com Wegventielen. Om pneumatische aandrijvingen te besturen of om de energietoevoer

Nadere informatie

Techniek operationeel watersysteem

Techniek operationeel watersysteem Techniek operationeel watersysteem Lesboek module 2 Nieuwegein, 2015 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, februari 2015 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein Versie 1.2

Nadere informatie

Productinformatie. ORION-VS Klimaatcomputer met centrale regelingen (SIRIUS)

Productinformatie. ORION-VS Klimaatcomputer met centrale regelingen (SIRIUS) Productinformatie Hotraco Agri BV Stationsstraat 142 5963 AC Hegelsom Tel +31 (0)77 327 50 20 Fax +31 (0)77 327 50 21 info@hotraco.com www.hotraco.com Klimaatcomputer met centrale regelingen (SIRIUS) Klimaatcomputer

Nadere informatie

811.1. Gebruiksaanwijzing WTW PC-software

811.1. Gebruiksaanwijzing WTW PC-software 811.1 Gebruiksaanwijzing WTW PC-software Inhoudsopgave 1 FUNCTIONELE SPECIFICATIES........................................................................... 1 2 INSTALLATIE.............................................................................................

Nadere informatie

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident?

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Inhoudsopgave - De Frequentie Omvormer (FO) - Opbouw Frequentie Omvormer - Voordelen - Nadelen + oplossingen Inhoudsopgave - De Frequentie

Nadere informatie

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Drie fasen spanning zijn drie gelijktijdig opgewekte wisselspanningen die ten opzichte van elkaar 120 in fase verschoven zijn. De spanningen

Nadere informatie

Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving

Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving Tegenwoordig worden vrachtwagens niet enkel gebruikt om van A naar B te rijden, maar ook om werkzaamheden op lage snelheid

Nadere informatie

Componenten voor hydraulische uitrusting. Algemeen. Maatregelen vóór het starten van een nieuw hydraulisch systeem

Componenten voor hydraulische uitrusting. Algemeen. Maatregelen vóór het starten van een nieuw hydraulisch systeem Algemeen Algemeen De volgende componenten voor het bedienen van hydraulische uitrusting kunnen af fabriek worden besteld: De volgende componenten zijn beschikbaar: Bedieningshendel Hydraulische olietank

Nadere informatie

Logo quiz Project Inleiding op de Logo!

Logo quiz Project Inleiding op de Logo! Logo quiz Project Inleiding op de Logo! Project ontwikkelt door: Tim van Schuylenburg Ben van Kruisbergen Inhoudsopgave Projectbeschrijving en Planning 2 Blz. De benodigdheden en aansluitschema 4-8 Complete

Nadere informatie

PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM

PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM Het Centraal-vetsmeersysteem is een progressief vetsmeersysteem, dat vet tot en met de NLGI klasse II kan verpompen en verdelen. Progressief wil zeggen dat de vetstroom,

Nadere informatie

Dossier Elektroventielen

Dossier Elektroventielen Dossier Elektroventielen 20.11.2014 Slide 1 Elektromagnetische bediening met directe besturing : 2 2 12 1 12 1 3 20.11.2014 Slide 2 Voorgestuurde ventielen (Indirecte besturing): 20.11.2014 Slide 3 Voorgestuurde

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers 1: De gemeenschappelijke emitterschakeling Beschouw de gemeenschappelijke emitterschakeling weergegeven

Nadere informatie

OilSense On - site Olieanalyse

OilSense On - site Olieanalyse OilSense On - site Olieanalyse Afhankelijk van het labo en de gekozen analyseparameters betaalt u per oliestaal al gauw 50 voor een eenvoudige olieanalyse. Heeft u een uitgebreid machinepark en analyseert

Nadere informatie

EINDWERK: Onderzoek naar hydraulisch positioneren

EINDWERK: Onderzoek naar hydraulisch positioneren EINDWERK: Onderzoek naar hydraulisch positioneren Studiegebied Industriële Wetenschappen en Technologie Opleiding Elektromechanica Optie Automatisering Academiejaar 2005-2006 Sam Biesbrouck EINDWERK:

Nadere informatie

Premium appendages + systemen

Premium appendages + systemen Innovatie + kwaliteit Premium appendages + systemen Cocon QTZ/QTR/QFC s Productoverzicht MADE IN G E R M A N Y Cocon QTZ Werking en opbouw Legenda: a Membraaneenheid b Gewenste waarde-eenheid Inregeleenheid

Nadere informatie

De nieuwe Hydrovar generatie: Toegenomen flexibiliteit en besturing

De nieuwe Hydrovar generatie: Toegenomen flexibiliteit en besturing De nieuwe Hydrovar generatie: Toegenomen flexibiliteit en besturing De nieuwe generatie Hydrovar drukverhogingssets brengt pompen naar een hoger niveau van flexibiliteit en efficiëntie. Montage op de

Nadere informatie

Lineaire servomotoren voor de industrie

Lineaire servomotoren voor de industrie Lineaire servomotoren voor de industrie Elektrisch aandrijfsysteem Vrij positioneerbaar over de gehele slaglengte Nauwkeurige en dynamische positionering Lange levensduur door lineare directe aandrijving

Nadere informatie

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag

Practicum algemeen. 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag Practicum algemeen 1 Diagrammen maken 2 Lineair verband en evenredig verband 3 Het schrijven van een verslag 1 Diagrammen maken Onafhankelijke grootheid en afhankelijke grootheid In veel experimenten wordt

Nadere informatie

Motor vermogen: 26 pk Eigen gewicht: 1599 kg KUBOTA WIELLADER

Motor vermogen: 26 pk Eigen gewicht: 1599 kg KUBOTA WIELLADER Motor vermogen: 26 pk Eigen gewicht: 1599 KUBOTA WIELLADER KRACHTIG, SOEPEL EN VEELZIJDIG Kubota heeft een nieuwe lijn wielladers in het assortiment van 1000 tot 2800. Deze nieuwe RT-serie is ontworpen

Nadere informatie

...een product van BEKA

...een product van BEKA Algemene beschrijving en hydraulisch schakelschema Algemene beschrijving De hydraulisch aangedreven vetpomp BEKA HAMAX Systeem 2 wordt voornamelijk gebruikt voor het smeren van hydraulische hamers en alle

Nadere informatie

Radiatorafsluiters. Siemens Building Technologies HVAC Products. DIN-bouwserie, voor tweepijps verwarmingsinstallaties

Radiatorafsluiters. Siemens Building Technologies HVAC Products. DIN-bouwserie, voor tweepijps verwarmingsinstallaties 0 EN - Doorstroomafsluiters VDN Haakse afsluiters VEN Radiatorafsluiters DIN-bouwserie, voor tweepijps verwarmingsinstallaties VDN VEN Huis van messing, mat vernikkeld DN0, DN en DN0 Geïntegreerde voorinstelling

Nadere informatie

ONDERSCHEIDENDE TECHNISCHE ARGUMENTEN

ONDERSCHEIDENDE TECHNISCHE ARGUMENTEN ONDERSCHEIDENDE TECHNISCHE ARGUMENTEN John Deere 4-cilinder, 4.5 liter, 140 PK: PREMIER/FEEDSTAR 110-120-140 4-cilinder, 4.5 liter, 177 PK: PREMIER/FEEDSTAR 170-200 6-cilinder, 6.8 liter, 225 PK: PREMIER

Nadere informatie

Espace bedrade regeling (230 volt)

Espace bedrade regeling (230 volt) Espace bedrade regeling (230 volt) Installatiehandleiding klokthermostaat. Espace klokthermostaat De fraai vormgegeven thermostaat is eenvoudig te bedienen met slechts vier toetsen en is standaard reeds

Nadere informatie

Meetrapport. Adres : Postcode/Plaats : : Contact persoon : Locatie van meting ( adres ) : Postcode/Plaats : : Datum Meting : Meting uitgevoerd door :

Meetrapport. Adres : Postcode/Plaats : : Contact persoon : Locatie van meting ( adres ) : Postcode/Plaats : : Datum Meting : Meting uitgevoerd door : Meetrapport Meetrapport Opdrachtgever : Voorbeeld BV Adres : Postcode/Plaats : : Contact persoon : Locatie van meting ( adres ) : Postcode/Plaats : : Datum Meting : Meting uitgevoerd door : Rapportage

Nadere informatie

De GROOTSTE van Limburg op het gebied van vloerverwarming KLEPPEN EN VENTIELEN

De GROOTSTE van Limburg op het gebied van vloerverwarming KLEPPEN EN VENTIELEN De GROOTSTE van Limburg op het gebied van vloerverwarming KLEPPEN EN VENTIELEN De Gigant.nl Kleppen en Ventielen zijn zeer geschikt om te worden toegepast bij conventionele (vloer)verwarming. Middels de

Nadere informatie

Going up! Twinpark. Autolift. Een goedkope oplossing voor een extra parkeerplaats. www.astralift.nl

Going up! Twinpark. Autolift. Een goedkope oplossing voor een extra parkeerplaats. www.astralift.nl Twinpark Een goedkope oplossing voor een extra parkeerplaats Autolift Twinpark Lange ritten op zoek naar een dure parkeerplaats zijn vanaf nu verleden tijd. Astralift heeft hiervoor namelijk dé oplossing!

Nadere informatie

Hoofdstuk 6 Ultrafiltratie principes

Hoofdstuk 6 Ultrafiltratie principes Hoofdstuk 6 Ultrafiltratie principes Open systemen Om bij een dialysepatiënt vocht te kunnen onttrekken werd, in de jaren 60, geforceerd druk over het membraan aangebracht. In eerste instantie werd dit

Nadere informatie

Trillingen... 2 Harmonische trilling... 3 Opgave: Bol aan veer II... 5

Trillingen... 2 Harmonische trilling... 3 Opgave: Bol aan veer II... 5 Inhoud... 2 Harmonische trilling... 3 Opgave: Bol aan veer I... 5 Opgave: Bol aan veer II... 5 Resonantie... 6 Biosensoren... 7 Opgave: Biosensor... 8 Energiebehoud... 9 Energiebehoud in een massaveersysteem...

Nadere informatie

www.kramp.com STUURSCHUIVEN Proportionele stuurschuiven (PVG)

www.kramp.com STUURSCHUIVEN Proportionele stuurschuiven (PVG) SUURSHUIVEN roportionele stuurschuiven (VG) VG 2 De VG 2 van Sauer-Danfoss is een hydraulische load-sensing stuurschuif met de grootst mogelijke flexibiliteit. Dat wil zeggen dat de eenvoudigste uitvoering

Nadere informatie

RUITENWISSERS/-SPROEIERS

RUITENWISSERS/-SPROEIERS Elektrische functie printen RUITENWISSERS/-SPROEIERS RUITENWISSERS/-SPROEIERS - BESCHRIJVING De ruitenwissers/-sproeiers worden bediend via de hendel rechts naast het stuur: de hendel kan - door omhoog

Nadere informatie

HYDROVAR. toegenomen flexibiliteit en besturing met De nieuwe generatie

HYDROVAR. toegenomen flexibiliteit en besturing met De nieuwe generatie HYDROVAR toegenomen flexibiliteit en besturing met De nieuwe generatie Hydrovar pompbesturing maakt pompen flexibeler en efficiënter m Wand- of motormontage m Meer flexibiliteit m Kostenbesparend m Hitech

Nadere informatie

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK Bijlage 9 E/ECE/324 Rev.1/Add.82/Rev.3 bladzijde 229 Bijlage 4 Aanhangsel 1 TEST VAN TYPE V (beschrijving van de uithoudingstest ter controle van de duurzaamheid van de voorzieningen tegen verontreiniging)

Nadere informatie

Bedrijfsvoorschriften

Bedrijfsvoorschriften 1 Inhoud 2 Inleiding 2 2.1 Gebruiksdoel 2 2.2 Toepassingsgebied 2 2.3 Te ontraden gebruik 2 3 Veiligheid 2 4 Transport en opslag 2 5 Installatievoorschriften 2 5.1 Plaatsing 2 5.2 Inbouw in leidingwerk

Nadere informatie

Inhoud. Worldwide leading experts in pneumatics

Inhoud. Worldwide leading experts in pneumatics Inhoud 2 Kennismaken met pneumatiek...4 Inleiding in pneumatiek...5 Elektro-pneumatiek...6 Storingzoeken in geautomatiseerde pneumatische installaties...7 Energy Saving in pneumatische installaties...9

Nadere informatie

1.4 De tweeslag motor. Afbeelding 7. Het tweeslag proces, de uitvoering volgens Detroit Diesel.

1.4 De tweeslag motor. Afbeelding 7. Het tweeslag proces, de uitvoering volgens Detroit Diesel. 1.4 De tweeslag motor Bij de tweeslag motor duurt het arbeidsproces tweeslagen, dus een neerwaartse en een opwaartse slag. Duidelijk zal zijn dat deze motor zelf geen lucht aan kan zuigen. Bij deze motor

Nadere informatie

Leidingreparatie en -onderhoud

Leidingreparatie en -onderhoud Leidingreparatie en -onderhoud Uitgebreide keuze bij één leverancier. Uniek duurzaam ontwerp. Betrouwbare prestaties en snel. Type Aantal modellen Pagina Druktestpompen 2 9.2 Pijpbevriezers 2 9.3 Ontkalkingspompen

Nadere informatie

Professionele bachelor elektromechanica

Professionele bachelor elektromechanica 1ste jaar (semester 1 en 2) 1ste jaar - gemeenschappelijk traject "Een stevige basis" 2de jaar (semester 3 en 4) 2de jaar - gemeenschappelijk traject "Een technologiebad" 3de jaar (semester 5 en 6) Afstudeerrichting

Nadere informatie

: Minimaal 650Mb vrije ruimte : Beschikbare IDE interface connector

: Minimaal 650Mb vrije ruimte : Beschikbare IDE interface connector INTRODUCTIE Hartelijk dank voor het aanschaffen van deze DVD-ROM aandrijving. Lees deze handleiding aandachtig door voordat u de Drive in gebruik neemt. Deze handleiding behandelt stap voor stap hoe u

Nadere informatie

Hoe directe ketelvoedingoplossingen geld besparen

Hoe directe ketelvoedingoplossingen geld besparen Hoe directe ketelvoedingoplossingen geld besparen Grundfos ketelvoedingsystemen: Doe het regelventiel weg! Standaard ketelvoedingsystemen zijn voorzien van een regelventiel, bypasse en overgedimensioneerde

Nadere informatie

Berekenen van regelaars

Berekenen van regelaars Hoofdstuk 4 Berekenen van regelaars Doelstellingen 1. Regelaars kunnen berekenen voor stap- en sinusresponsies 2. Basiseigenschappen van een aantal regelaars kennen 4.1 Eigenschappen van een regelkring

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING HD-9022. Microprocessor Volledig vrij instelbare controller

GEBRUIKSAANWIJZING HD-9022. Microprocessor Volledig vrij instelbare controller GEBRUIKSAANWIJZING HD-9022 Microprocessor Volledig vrij instelbare controller HD9022 MICROPROCESSOR CONFIGURATIE CONTROLLER De microprocessor gestuurde controller HD9022 is een aflees- en regelunit met

Nadere informatie

Gasabsorptiewarmtepomp

Gasabsorptiewarmtepomp IX. Gasabsorptiewarmtepomp IX-1 170 IX Voor aanvullende informatie over producten, diensten en organisatie zie ook onze website: nl.remeha.com De is een verwarmingsoplossing die tevens bij uitstek geschikt

Nadere informatie

SEW-EURODRIVE Driving the world. Servomotoren. Dynamiek binnen handbereik

SEW-EURODRIVE Driving the world. Servomotoren. Dynamiek binnen handbereik SEW-EURODRIVE Driving the world Servomotoren Dynamiek binnen handbereik Servomotoren CMP Precisie, dynamiek en kracht in een bijzonder compacte constructie - daarvoor staan de krachtige servomotoren van

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B1,2. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde B1,2. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HVO 2007 tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30-16.30 uur wiskunde 1,2 ij dit examen hoort een uitwerkbijlage. it examen bestaat uit 19 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen

Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Uitvoering 3 Installatie 3 Vullen 5 Starten ( eerste keer) 5 Starten ( normaal gebruik) 5

Nadere informatie

Thermostatisch regelelement K met aanleg- of dompelvoeler. Thermostatisch regelelement Voor medium temperatuurregeling

Thermostatisch regelelement K met aanleg- of dompelvoeler. Thermostatisch regelelement Voor medium temperatuurregeling Thermostatisch regelelement K met aanleg- of dompelvoeler Thermostatisch regelelement Voor medium temperatuurregeling IMI HEIMEIER / Thermostatische regelelementen en afsluiters / Thermostatisch regelelement

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc)

Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc) Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc) Inleiding Het doel van deze presentatie is een korte inleiding te geven in de instrumentatie. Ik spreek vooral over analoge metingen

Nadere informatie

IN-LINE pompen MET HOOG RENDEMENT

IN-LINE pompen MET HOOG RENDEMENT IN-LINE pompen MET HOOG RENDEMENT grundfos IN-LINE POMPEN TP, TPD, TPE, TPED MET DE TP/TPE BIEDT GRUNDFOS EEN UITGEBREIDE SERIE INLINE POMPEN MET HOOG RENDEMENT Een grote diversiteit aan toepassingen Gebruik

Nadere informatie

Dit examen bestaat uit vier opgaven Bijlage: 1 antwoordpapier

Dit examen bestaat uit vier opgaven Bijlage: 1 antwoordpapier HAVO I EXAMEN HOGER ALGEMEEN VOORTGEZET ONDERWIJS IN 1983 Dinsdag 10 mei, 9.00-12.00 uur NATUURKUNDE Dit examen bestaat uit vier opgaven Bijlage: 1 antwoordpapier 2 " Benodigde gegevens kunnen worden opgezocht

Nadere informatie

VACUÜMGRIJPELEMENTEN

VACUÜMGRIJPELEMENTEN ACUÜMGRIJELEMENTEN Overzicht roducten Serie agina Algemene beschrijving -3 Reserveonderdelen 78-2 Onderdelen voor toevoer van perslucht -2 Eéntraps vacuümgenerator 367-6 Tweetraps vacuümgenerator 367 -

Nadere informatie

Onderzoek werking T-verter.

Onderzoek werking T-verter. Onderzoek werking T-verter. De Beer Gino Page 1 02/10/2007 Inhoudstabel: 1. Doelstellingen. 2. Benodigd materiaal. 3. Bespreking van de frequentieregelaar. 4. Instellingen en gebruik van de frequentieregelaar.

Nadere informatie

Basisprincipes van de Tirfor

Basisprincipes van de Tirfor Basisprincipes van de Tirfor De 2 klembekken trekken de staaidraad en de last ieder hand over hand in de gewenste richting, te vergelijken met het trekken van een last met beide handen. De klembekken zijn

Nadere informatie

[INSTALLATIE HANDLEIDING]

[INSTALLATIE HANDLEIDING] [INSTALLATIE HANDLEIDING] o Aquacombi @ info@aquacombi.nl W www.aquacombi.nl T 088 98 99 100 1 VOORDAT U BEGINT WATERDRUK De voorgeschreven werkingsdruk ligt tussen 1,5 en 6 bar. Bij stromend water, mag

Nadere informatie

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO Duurzame energie Aan de slag met de energiemeter van LEGO LEGO, het LEGO logo, MINDSTORMS en het MINDSTORMS logo zijn handelsmerken van de LEGO Group. 2010 The LEGO Group. 1 Inhoudsopgave 1. Overzicht

Nadere informatie

Meettechniek en regelaars

Meettechniek en regelaars Hoofdstuk 9 Meettechniek en regelaars Doelstellingen 1. Begrippen uit meettechniek kunnen toelichten 2. Weten dat signalen moeten behandeld worden 3. Verschillende soorten regelaars kunnen uitleggen 9.1

Nadere informatie

Voorwoord. Kwaliteit en actualiteit als de sleutels voor succes!

Voorwoord. Kwaliteit en actualiteit als de sleutels voor succes! Voorwoord Kwaliteit en actualiteit als de sleutels voor succes! Het productenaanbod van PTC + wordt voortdurend aangepast aan de veranderende omstandigheden van de arbeidsmarkt, het bedrijfsleven en de

Nadere informatie