Corporate in control

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.pwc.com Corporate in control"

Transcriptie

1 in control

2

3 Voorwoord Met in control richten wij ons met een modulair ingestoken juridische dienstverlening specifiek op het juridische huis van een onderneming, van het bouwwerk zelf en het onderhoud daaraan, tot de huis-en gedragsregels die er gelden. De lading dekt meer dan alleen de klassieke corporate housekeeping dat zich bezig houdt met het nakomen van vennootschapsrechtelijke, administratiefjuridische en statutaire verplichtingen van vennootschappen. Het is daarnaast ook breder dan het werkterrein van de corporate governance: het waarborgen van de belangen van de aandeelhouders en stakeholders door middel van een goede controle over de onderneming en, waar nodig, het vergroten van de transparantie en verantwoording in een onderneming. Ons modulair model maakt het voor u mogelijk om dat onderdeel aan te pakken dat de hoogste prioriteit heeft. Uiteindelijk leiden alle delen van het model tot het verlagen van de compliance risico s, het verlagen van structurele kosten, het voortdurend in control zijn op belangrijke (juridische) compliance processen en het verbeteren van de kwaliteit van besluitvorming en het toezicht daarop. Het in control model kan multicompetence (Tax, Assurance en Advisory) in ieder marktsegment zowel nationaal als internationaal worden aangeboden en aangestuurd, bij voorkeur met actieve participatie van vertegenwoordigers van de klant. Frank Erftemeijer, partner Legal Services in control 3

4 in control Aan bod komen de volgende drie dimensies van governance: - Institutioneel - Procedureel - Relationeel PwC Legal Management Maturity model Scan van het volwassenheidsniveau van de corporate housekeeping functie ondersteund door een webbased applicatie Suggesties voor verbetering indien van toepassing compliance healthcheck met rectificatie voorstellen indien van toepassing Outsourcing van corporate compliance, van Nederlandse en buitenlandse groepsentiteiten Met een web-based applicatie, dat als elektronisch vennootschappelijk dossier fungeert voor cliënt, 24/7 benaderbaar. Tevens geschikt voor contract management Life cycle van entiteiten: van oprichten tot opheffen Legal support waaronder het concipiëren van bestuurders- en aandeelhoudersbesluiten, deponeringen bij het Handelsregister en interim staffing Organiseren en voorbereiden van aandeelhouders- en bestuurders vergaderingen en het notuleren daarvan (domicilation) compliance governance secretarial 6 pillars of core in model control L3M LER Contract management Analyse van de juridische structuur, multi-competence meedenkend of adviserend Met rekenmodel waarin kosten en besparingen inzichtelijk kunnen worden gemaakt Implementatie van het elimineren van entiteiten nationaal en internationaal gecoördineerd vanuit Nederland Digitale archivering van de materiële contracten en andere informatie Registratie van de geïdentificeerde contractkenmerken in een web-based applicatie 24/7 benaderbaar Inclusief signaleringsplanning Management rapportages 4 PwC

5 L3M compliance governance 6 pillars of of core in model control L3M LER secretarial Contract management Het Legal Management Maturity Model (L3M) zorgt voor een volwassen corporate housekeeping functie. Het bestuur van ondernemingen is verantwoordelijk voor een adequaat risicomanagement- en beheersingssysteem. Toch blijkt vaak dat het topmanagement samen met het toezicht (Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht) meer willen weten over waar ze actueel staan op het vlak van corporate housekeeping. De introductie van het Legal Management Maturity Model (hierna L3M) kan hier een bijdrage aan leveren. Daarbij is L3M meer dan alleen een informatiebron voor het bestuur. L3M is een methode van geïntegreerde werkprocessen met checks & controls waardoor men als bestuur en toezicht weet dat men in control is op de onderwerpen die zijn geadresseerd. Want alleen een volwassen corporate housekeeping functie kan corporate compliance risico s tot een minimum beperken. Werkterrein De kerntaak van de corporate housekeeping functie binnen een onderneming is de juridische administratie van binnen- en buitenlandse groepsvennootschappen en er op toezien dat iedere groepsvennootschap aan de lokale nationale juridische wet- en regelgeving voldoet en conform haar statuten handelt. Grip Organisaties hechten groot belang aan het voorkomen van corporate compliance risico s (aansprakelijkheids- en publiciteitsrisico s) en menig bestuurder en toezichthouder blijkt dan ook behoefte te hebben aan meer grip op de interne corporate housekeeping functionaliteit. Daarbij spelen vragen als: Is er een visie en missie? Is er sprake van centraal geregelde eindverantwoordelijkheid? Is er voldoende kennis aanwezig? Worden er centraal geregelde procedures gevolgd? Zijn de vennootschappelijke dossiers en aandeelhoudersregisters aanwezig en compleet? en is er voldoende inzicht in de corporate legal compliance status van de binnen- en buitenlandse groepsmaatschappijen? Verbetering van de corporate housekeeping functionaliteit vraagt aan een onderneming om eerst zichzelf op dit vlak de maat te nemen en vast te stellen hoe professioneel, dus volwassen zij opereert, niet alleen op losse onderdelen, maar vooral ook vanuit een holistische benadering om het gewenste samenhangende beeld te krijgen. Daartoe zijn eenduidige kaders en normen nodig. Legal Management Maturity Model ( L3M ) Wij hebben deze benadering uitgewerkt in L3M, waarbij wij gebruik maken van bestaande COSO en CobiT-modellen. L3M is een eenvoudige web-based applicatie. In het model worden op de verticale as de hoofdcategorieën environment, operations, management en monitoring weergegeven, die vervolgens in verschillende subcategorieën nader uitgewerkt worden (figuur 1). Op de horizontale as is in vijf niveaus (van niveau 1: startend tot niveau 5: geoptimaliseerd en zichzelf ontwikkelend) een onderverdeling van de volwassenheid aangebracht, waarmee organisaties de corporate housekeeping functie vormgeven en uitvoeren. Ten slotte kent het model een laatste niveau waarin de scores op volwassenheid en de mate van beheersing, kunnen worden onderbouwd (de bewijsvoering). Scan Samen met de klant selecteren wij online in L3M per (sub-)rubriek de meest van toepassing zijnde omschrijving, waarna uiteindelijk in één oogopslag in het hoofdoverzicht een objectief en samenhangend totaalbeeld van de volwassenheid van de corporate housekeeping functie ontstaat (figuur 2). in control 5

6 Figuur 1: voorbeeld van een normatieve beschrijving uit de sub-categorie Applicatiegebruik. housekeeping operations - processen Niveau 1 Ad hoc Niveau 2 Herhaalbaar Niveau 3 Bepaald Niveau 4 Beheerd Niveau 5 Optimaliseerd Applicatiegebruik Er wordt van bepaalde software gebruik gemaakt en het gebruik hiervan is gebaseerd op standaard desktop tools. Er is geen planmatige aanpak met betrekking tot het gebruik van deze software. Er bestaat een standaard aanpak ten aanzien van het gebruik van software, maar deze aanpak is gebaseerd op oplossingen ontwikkeld door specifieke personen. Er kan gebruik worden gemaakt van standaard applicaties, maar deze worden niet gebruikt ( shelfware ) of zijn waarschijnlijk niet op de juiste wijze geïmplementeerd. De implementatie van applicaties wordt uitgevoerd in lijn met een gestandardiseerd plan. Er wordt organisatiebreed gebruik gemaakt van één gestandaardiseerde applicatie voor de corporate housekeeping functie. De organisatie beoogt daarmee in control over de corporate housekeeping te zijn, maar is nog niet in staat om daarop te sturen. De implementatie van applicaties wordt uitgevoerd in lijn met een gestandardiseerd plan. De organisatie beoogt in charge te zijn over de corporate housekeeping door gebruik te maken van één gestandardiseerde applicatie met een planningsfunctionaliteit (reminder functie). De organisatie laat zich constant informeren over de laatste ontwikkelingen rond applicatiegebruik voor corporate housekeeping met het oog om deze nieuwe software ook aan te schaffen. Figuur 2: voorbeeld van een ingevuld hoofdoverzicht voor een organisatie die op het gebied van softcontrols hoog en voor de gebieden communicatie en organisatie laag scoort. Level 1 Initial Level 2 Repeatable Level 3 Defined Level 4 Managed Level 5 Optimized housekeeping environment Strategie: + Visie en missie + Mandaat + Doelstellingen, KPI s en beloningen Bewustzijn: + Kennis + Training + Belang voor het bestuur + Kosten Softcontrols: + Ethiek + Human resource management + Incident management Processen + Workflow management + Applicatiegebruik Communicatie + Risicorapportage Organisatie + Rollen en verantwoordelijkheden + In control statement housekeeping environment housekeeping environment housekeeping operations housekeeping risk management housekeeping monitoring en testing Ambitieniveau Het is belangrijk om te weten waar men als organisatie wat betreft de corporate housekeeping staat. Echter, in veel voorkomende gevallen is het tevens een vertrekpunt van een verbeterproces. Daarbij is het grote voordeel van L3M dat via de normatieve beschrijvingen tevens een objectief referentiekader geboden wordt om het ambitieniveau wat betreft het functioneren van de corporate housekeeping functie aan te geven. Verbeteringstools PwC Secretarial Services kan, naast de bovengenoemde analyse, op grond van jarenlange ervaring ook ondersteuning bieden om de gekozen ambities van uw organisatie nationaal en internationaal (onder inschakeling van ons wereldwijde kantorennet) waar te maken. Bijvoorbeeld: (re)organiseren van de interne corporate housekeeping functie; het inzichtelijk maken van de kosten verbonden aan de corporate housekeeping functionaliteit; kennisondersteuning door ervaren corporate housekeeping specialisten; het op locatie leveren van ondersteuning; het uitvoeren van corporate healthcheck(s); het assisteren bij het kiezen van een web-based applicatie voor het beheer van de vennootschappelijke dossiers van groepsentiteiten; het in beheer nemen (insourcing) van in nader overleg te bepalen delen van de corporate housekeepingfunctie van uw organisatie; en het assisteren bij het selecteren van geschikte kandidaten voor een corporate housekeeping functie. 6 PwC

7 Legal Entity Reduction compliance governance 6 pillars of core in model control L3M LER secretarial Contract management Ondernemingen willen kostenefficiënt georganiseerd zijn. Bij ondernemingen met een complexe bedrijfsstructuur heeft dit in toenemende mate tot belangstelling voor de zogenaamde Legal Entity Reduction (hierna LER ) geleid: het terugbrengen van het aantal groepsentiteiten waar dit mogelijk is. Om de interne buy-in te krijgen voor een dergelijke operatie is het voor verantwoordelijken binnen de onderneming belangrijk om aan te kunnen geven op welke kosten er bespaard kan worden en vooral hoeveel. PwC heeft een rekenmodel ontwikkeld waarmee deze besparingen kwalitatief en kwantitatief inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Structurele complexiteit vormt een bron van heel wat onnodige kosten, bijvoorbeeld door elkaar overlappende managementstructuren, dubbele bezetting van back office functies, veel administratie door intra-groep transacties en veel compliance verplichtingen. Bovendien kan een complexe bedrijfsstructuur tot een hoger effectief belastingtarief leiden omdat er tussen de verschillende in diverse landen gevestigde vennootschappen fiscaal geen consolidatie van de bedrijfsresultaten mogelijk is. Voorts kan een complexe bedrijfsstructuur leiden tot versnippering van de cash en risico s. Onze benadering Hoewel iedere situatie zijn eigen specifieke feiten en omstandigheden kent, valt ieder LER project, naar ambitieniveau gemeten, in één van de onderstaande categorieën onder te verdelen (zie figuur 3). Voordat de beslissing om een groepsvennootschap op te heffen genomen kan worden, dient er consensus te bestaan over in ieder geval de juridische gevolgen (bijvoorbeeld contractuele gevolgen) en de fiscale gevolgen van een dergelijke beslissing. Naarmate het ambitieniveau van een LER hoger is (zie figuur 3 hierna) en daarmee complexer is, dienen er meer aspecten meegewogen te worden, zoals de effecten op het bedrijfsrendement en transfer pricing aspecten. PwC Legal Services heeft zich gespecialiseerd in het in een multi-competence setting aanbieden van juridische diensten, waardoor onze diensten sneller en daarmee kostenefficiënt aangeboden kunnen worden. Dit alles in nauwe samenwerking met de vertegenwoordigers van de klant, waarbij wij de mogelijkheid bieden om de voortgang van het project 24/7, waar ook ter wereld, in een Windows Sharepoint omgeving te monitoren. Figuur 3: drie ambitieniveaus Groot Level 3scope Herbezinning op het business model Dit vereist behoefte aan verandering Voordelen Level 2scope Activiteiten verplaatsen Bijvoorbeeld: één entiteit per land/ divisie Level 1scope Slapende entiteiten eliminineren Het verwijderen van het laag hangend fruit Inspanningen in control 7

8 Figuur 4: kosten en baten Costs & benefits Active company Active holding Dormant company Costs related to cycle times for major projects: Not applicable Not applicable Local overhead costs: Local board related costs: Accounting spend (costs): Intra-group transaction (costs): Not applicable Costs related to transaction volumes: Not applicable Legal spend on 3rd party contracts (costs) Staffrelated costs: Current costs per product: Not applicable Not applicable Legal spend on 3rd party European agreements (costs) Not applicable Not applicable Back office costs: Procurement costs: Not applicable Not applicable Manufacturing costs: Not applicable Not applicable Distribution costs: Not applicable Not applicable Finished goods carrying costs: Not applicable Not applicable Effective corporate tax rate cost: Not applicable It spend (costs): Not applicable Property spend (costs): Not applicable Telecom spend (costs): Not applicable Audit fee: Local financial filing and reporting (including tax filings) (costs): Costs local board meetings: Other costs: Kosten-batenanalyse Een vereenvoudiging van de bedrijfsstructuur leidt naast éénmalige kosten tot structurele besparingen. Wij kunnen deze besparingen via een rekenmodel inzichtelijk maken voor een actieve vennootschap, een holding vennootschap en een slapende vennootschap. Het model benoemt in de eerste kolom (zie figuur 4) een aantal categorieën van voordelen van een structuurvereenvoudiging die vervolgens in figuur 4 nader uitgewerkt worden. Het kwantitatieve gedeelte van het model is gestoeld op langjarige ervaring binnen PwC met LER projecten. Benadrukt wordt dat de uitkomsten van dit model gezien het feit dat iedere situatie uniek is per definitie een grove benadering van de werkelijkheid zijn en alleen gebruikt kunnen worden als high level kwantitatief element ter ondersteuning van het besluitvormingsproces rond een structuurvereenvoudiging. 8 PwC

9 Contract management compliance governance secretarial 6 pillars of of core in model control L3M LER Contract management Steeds meer bestuurders van organisaties wensen naast de status van de corporate compliance verplichtingen inzichtelijk te hebben welke materiële financiële verplichtingen de organisatie is aangegaan, inclusief de bijbehorende risico s. Bestuurders zijn wettelijk verplicht om op ieder moment inzicht te hebben in de verplichtingen die uit de aangegane contracten voortvloeien. Daarnaast dient de organisatie als geheel op de hoogte te zijn van rechten onder deze contracten en wanneer deze kunnen worden ingeroepen. Tenslotte dienen vragen rondom financiële omvang van de verplichtingen, looptijd en autorisatie met het oog op de dagelijkse bedrijfsvoering snel en adequaat te kunnen worden beantwoord. Contractmanagement De praktijk sluit regelmatig niet op de wensen van bestuurders aan. Door het ontbreken van een goed contractmanagement raken contracten zoek, zwerven verlopen contracten in de organisatie, kunnen in contracten opgenomen termijnen ongezien verlopen en is het onmogelijk om met één druk op de knop een overzicht te krijgen van de lopende contracten en de meest relevante informatie daarin. Het gevolg kan zijn dat contracten niet op tijd verlengd of beëindigd worden en dat niet tijdig claims onder garanties worden ingediend of andere rechten als bedongen worden uitgeoefend, met alle financiële consequenties van dien. Voorts kan dit ervoor zorgen dat de slagkracht van de bestuurders bij het nemen van belangrijke beslissingen als het afstoten van bedrijfsonderdelen onnodig beperkt is. Verder blijkt vaak dat op het moment dat bepaalde informatie op korte termijn aan derden bekend dient te worden gemaakt, die informatie niet snel aan te leveren is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan door (bijvoorbeeld fiscale of mededingingsrecht-) autoriteiten bij de organisatie ingestelde onderzoeken, verzoeken van contractspartijen om informatie naar aanleiding van een contractuele onderzoeksbevoegdheid, door aandeelhouders verzochte informatie of informatieverstrekking aan geïnteresseerde kopers bij een voorgenomen overname van de organisatie of een onderdeel daarvan. Indien deze informatie niet georganiseerd beschikbaar is kunnen dergelijke gebeurtenissen een grote organisatorische impact op de organisatie hebben. Een adequaat centraal opgezet en ingericht contractmanagement systeem is daarom voor iedere professionele organisatie onmisbaar. Ons antwoord Voor een adequaat contractmanagement, is de inzet van een web based applicatie, waarin registratie van contractgegevens kan plaatsvinden waarna output (bijvoorbeeld managementrapportages) kan worden gegeneerd, onmisbaar. Wij kunnen dit in nauwe samenwerking met functionarissen van cliënt organiseren en indien gewenst managen. Dit contractmanagement omvat de volgende activiteiten: Beheer van contractgegevens (maar naar keuze ook van andere belangrijke bedrijfsinformatie bijvoorbeeld inzake claims en vastgoed), waarbij alle samen met cliënt geïdentificeerde gegevens in de applicatie worden geregistreerd, up to date worden gehouden en met één druk op de knop overzichtelijk naar boven kunnen worden gehaald; Archivering van contracten in digitale vorm, waardoor een volledig schaduwdossier op efficiënte wijze kan worden geraadpleegd; Signaleringsplanning, waarbij de door de applicatie gegenereerde herinneringen op contract data worden gegenereerd; Managementrapportages maken die zijn toegesneden op de wensen van de bestuurders van de betreffende organisatie; in control 9

10 Als centraal aanspreekpunt fungeren om snel in staat te zijn om de bestuurders van de organisatie te informeren over de stand van zaken met betrekking tot contractuele financiële rechten en verplichtingen van de organisatie, relevante in de contracten opgenomen termijnen die aflopen en contracten die bij bepaalde triggering-events aandacht behoeven. Het proces Het proces rond de invoering van een contractmanagement systeem bestaat in ieder geval uit de volgende elementen: 1. Inventarisatie van de bestaande contracten aan de hand van een vragenlijst die in overleg met de bestuurders van de organisatie wordt samengesteld, om inzichtelijk te krijgen welke soorten van contracten er zijn, wat de globale omvang is, welke materialiteitsgrens er gehanteerd moet gaan worden en aan de hand van welke zoekcriteria de data library van het systeem dient te worden opgebouwd. Verder geeft deze inventarisatie inzicht in waar, hoe en door wie contracten het beste kunnen worden geregistreerd, op welke wijze totstandkoming van de data library plaats zal vinden en op welke wijze contracten zullen worden gearchiveerd; 2. Inrichten van het contractmanagement systeem aan de hand van de onder 1. verzamelde wensen en het toegankelijk maken van het contractmanagement systeem voor relevante functionarissen binnen de organisatie, inclusief een korte introductie hoe het systeem werkt en kan worden gebruikt; 3. Werkafspraken maken rond wie en de wijze waarop de contracten worden aangeleverd bij PwC (in geval er gekozen wordt voor outsourcing van het contractmanagement aan PwC) en op welke manier output kan worden gegenereerd en onder de aandacht van de juiste personen binnen de organisatie dient te worden gebracht. 10 PwC

11 secretarial Onder deze noemer valt een heel pallet aan juridische dienstverlening met een vooral procesmatig karakter. Domicilation related richt zicht op dienstverlening, advies en implementatie rond het fiscale woonplaatsbegrip van juridische entiteiten. secretarial De life cycle van vennootschappen: het samen met een notaris oprichten van juridische entiteiten; het liquidatiebereid maken en liquideren van in Nederland gevestigde vennootschappen; en het samen met een notaris juridisch fuseren van in Nederland gevestigde vennootschappen. legal support ; het concipiëren van besluiten van vennootschappelijke organen, bijvoorbeeld betreffende een dividenduitkering, tot benoeming en ontslag van bestuurders en tot liquidatie van een vennootschap; het verzorgen van inschrijvingen bij het Handelsregister, bijvoorbeeld van bestuurderswijzigingen en het openen van een branche door een in het buitenland gevestigde juridische entiteit; het op orde brengen en beheren van vennootschappelijke dossiers; en interim staffing tegen een flexibele kostenstructuur (uren maal tarief, vast bedrag of abonnement systeem). Coördinatie van internationale projecten: alle voornoemde werkzaamheden kunnen door ons voor buitenlandse concernonderdelen gecoördineerd worden onder inschakeling van het internationale PwC Legal Services netwerk. secretarial compliance governance secretarial 6 pillars of core in model control L3M LER Contract management Domiciliaton related Over het algemeen moet ervan worden uitgegaan dat de feitelijke leiding van een lichaam berust bij het bestuur van dit lichaam. De focus ligt hierbij niet op het dagelijks bestuur, maar op het strategisch management ten aanzien van de ondernemingsactiviteiten. Bij de beoordeling van de vestigingsplaats komt het aan op de feiten, waarbij naast de plaats van de feitelijke leiding, tal van andere factoren een ondersteunende rol spelen. Het financiële belang van de juiste plaats van fiscale vestiging is meestal groot. Op grond van wet, jurisprudentie en praktische ervaringen met de Belastingdienst heeft PwC een set criteria ontwikkeld, waarmee voor iedere entiteit de maat genomen kan worden wat betreft de feitelijke plaats van vestiging. Voorts, zijn wij in nauwe samenwerking met de betrokken fiscaal (PwC) adviseur in staat om met dezelfde set aan criteria ondernemingen te adviseren hoe zij de positie wat betreft de gewenste plaats van vestiging van een groepsentiteit kunnen versterken. Daarbij kunnen wij de daad bij het woord voegen: PwC Secretarial Services heeft een langjarige ervaring met het samen met de klant organiseren van aandeelhouders- en bestuurdersvergaderingen, het notuleren van deze vergaderingen, het samenstellen van conceptbesluiten en het verrichten van tal van opvolgingsacties als het deponeren van jaarrekeningen en uit- en inschrijven van bestuurders bij het Handelsregister. in control 11

12 compliance compliance governance secretarial 6 pillars of core in model control L3M LER Contract management Steeds meer internationaal opererende ondernemingen (maar ook nationaal opererende ondernemingen) ervaren dat het bijzonder tijdrovend is en soms ook complex is om in control te zijn en te blijven over de jaarlijkse dwingendrechtelijke verplichtingen waaraan de groepsentiteiten in binnen- en buitenland onderworpen zijn (voor Nederland geregeld in Boek 2 BW). Het takenpakket van juridische afdelingen is vaak breed en divers, wat dwingt tot het maken van keuzes op grond van bijvoorbeeld kostenoverwegingen. Eén van die keuzes kan zijn om minder-complex juridisch werk als corporate housekeeping geheel of gedeeltelijk uit te besteden aan een daartoe gespecialiseerde professionele dienstverlener als PwC. Ons antwoord Onze aanpak bestaat als eerste stap uit het verrichten van een corporate compliance healthcheck onder inschakeling van onze netwerk kantoren, waar er buitenlandse groepsentiteiten in scope zijn. De tweede stap is indien gewenst het voor de klant in beheer nemen van (delen van) de corporate housekeeping (outsourcing), ook weer met ondersteuning van onze netwerk kantoren waar dit nodig is. Hierbij maken wij gebruik van een web-based applicatie. Een dergelijke applicatie stelt een onderneming in staat om 24/7, waar ook ter wereld, toegang te hebben tot de vennootschappelijke dossiers van haar entiteiten, waar ook ter wereld gevestigd. compliance health check Voor de corporate compliance healthcheck onderscheiden wij drie fasen: (i) intake, bestaande uit het ophalen van de noodzakelijke vennootschappelijke informatie bij cliënt; (ii) review van deze informatie, aan dwingendrechtelijke wetgeving op het gebied van corporate housekeeping en aan de informatie die geregistreerd is bij het lokale register; (iii) reporting, bestaande uit het rapporteren van onze bevindingen, vergezeld met voorstellen tot rectificatie waar dit noodzakelijk en/ of gewenst is. Outsourcing Voor outsourcing hanteren wij regelmatig de volgende standaard scope (nationaal en internationaal): het in een web-based applicatie beheren van het vennootschappelijk dossier en het aandeelhouders c.q. ledenregister van groepsentiteiten; het bewaken van termijnen en opstellen van de besluiten van directie en aandeelhouders in het kader van het goedkeuren en vaststellen van de jaarrekening en alle andere goedkeuringen, waaronder het (her) benoemen van bestuurders voor zover die besluiten deel uitmaken van de agenda van de jaarlijkse algemene vergadering; en het deponeren van de jaarstukken of van de instemmingsverklaring in het kader van artikel 2:403 BW. Indien gewenst kunnen wij additionele werkzaamheden verrichten, bijvoorbeeld: het concipiëren van besluiten van vennootschappelijke organen, bijvoorbeeld betreffende een dividenduitkering of benoeming en ontslag van bestuurders; en het verzorgen van inschrijvingen bij het Handelsregister, bijvoorbeeld van bestuurderswijzigingen. 12 PwC

13 governance Services governance compliance secretarial 6 pillars of core in model control L3M LER Contract management Governance gaat over het proces van beïnvloeding door belanghebbenden van de gang van zaken in de organisatie, zowel betreffende de besluitvorming als ter zake van de uitvoering van het beleid. Daarbij is tevens aan de orde op welke wijze een het bestuur, zowel intern als extern, transparant verantwoording aflegt over strategie, resultaten en risico s. Wij onderscheiden drie dimensies van governance: Institutioneel Bij de institutionele dimensie draait het om de wijze waarop het functioneren van de diverse organen binnen één juridische entiteit of tussen juridische entiteiten onderling juridisch verankerd is: welke spelregels zijn met elkaar afgesproken, aanvullend aan de wettelijke regels? De spelregels zijn vastgelegd in formele documenten zoals statuten, reglementen, bestuursbesluiten, contracten. Procedureel Bij de procedurele dimensie gaat het om de toepassing van de spelregels. Voorbeelden zijn de totstandkoming van de agenda voor bestuursvergaderingen, de wijze waarop het budget wordt vastgesteld, de bepaling van het rooster van aftreden van bestuursleden, de wijze waarop invulling gegeven wordt aan de informatievoorziening aan een toezichthoudend orgaan en de totstandkoming van de jaarlijkse verantwoording in het jaarverslag. Relationeel Bij de relationele dimensie bedoelen we het functioneren van de diverse organen en leden daarvan in de praktijk, evenals de reflectie daarop. Het gaat bij dit aspect vooral om kwaliteit van de relaties tussen de betrokken actoren. in control 13

14 Contactgegevens Laten we het gesprek aangaan Bent u geïnteresseerd in onze dienstverlening? Neem dan graag contact op met: Frank Erftemeijer partner Legal Services Kantoor: +31 (0) Peije Verhoeff senior manager Legal Services Kantoor: +31 (0) Bij PwC Nederland werken ruim mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties en personen de waarde te creëren waarnaar zij op zoek zijn. Wij zijn lid van het PwC netwerk van firma s in 157 landen met meer dan mensen. PwC-kantoren in Nederland In Nederland heeft PwC vestiginggen in de volgende plaatsen: - Groningen - Zwolle - Alkmaar - Amsterdam - Twente - Den Haag - Utrecht - Arnhem - Rotterdam - Breda - Eindhoven - Maastricht

15 In dit document wordt met PwC bedoeld PricewaterhouseCoopers B.V., die een member firm is van PricewaterhouseCoopers International Limited. PwC is het merk waaronder member firms van PricewaterhouseCoopers International Limited (PwCIL) handelen en diensten verlenen. Samen vormen deze member firms het wereldwijde PwC-netwerk. Elke member firm in het netwerk is een afzonderlijke juridische entiteit en handelt voor eigen rekening en verantwoording en niet als vertegenwoordiger van PwCIL of enige andere member firm. PwCIL verricht zelf geen diensten voor klanten. PwCIL is niet verantwoordelijk of aansprakelijk voor het handelen of nalaten van welke van haar member firms dan ook,kan geen zeggenschap uitoefenen over hun professionele oordeel en kan hen op geen enkele manier binden.

16 2015 PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ). Alle rechten voorbehouden.

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR

De transparante compliance keten. De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De transparante compliance keten De maatschappelijke betekenis van XBRL / SBR De maatschappelijke context (verandert) Control framework In control Trust TAX als deel van CR/MVO Governance Transparency

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Charter Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3

Nadere informatie

Contractmanagement en contractbeheer

Contractmanagement en contractbeheer Ir. ing. D. Mostert, DME Advies If you are not in control of your contracts, you are not in control of your business (Gartner) Uitbesteding op diverse gebieden neemt een grote vlucht. Steeds vaker wordt

Nadere informatie

Verbindingenstatuut Zayaz. Versie: november 2013

Verbindingenstatuut Zayaz. Versie: november 2013 Verbindingenstatuut Zayaz Versie: november 2013 Vastgesteld door bestuurder 29 oktober 2013 Goedgekeurd door RvC 4 december 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Status 3 1.2 Doel statuut 3 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Participatieregelingen: beloning of investering?

Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen zijn een veel voorkomend instrument om management te binden en te belonen, zowel in corporate- als privateequity-omgevingen. Ondernemingen

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

(Indirect) tax risico management in de praktijk

(Indirect) tax risico management in de praktijk (Indirect) tax risico management in de praktijk Verslaglegger: Lenny Koot Inleider: mr. S.R.M. Janssen, Indirect Tax Manager bij Nidera en vaste gastspreker over het onderwerp Tax Assurance aan de Nyenrode

Nadere informatie

De meerwaarde van contractmanagement

De meerwaarde van contractmanagement De meerwaarde van contractmanagement Welke kansen zijn er voor u? Wouter Schipperheijn Directeur Het NIC 1 Agenda Voorstellen Contractmanagement Het NICV model Hoe volwassen is uw contractmanagement? Kansen

Nadere informatie

Werken met commissies

Werken met commissies Werken met commissies Inleiding De Raad van Commissarissen van Maasvallei streeft in het kader van good governance naar transparantie en het zo goed mogelijk invullen van haar rol als toezichthouder op

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Voorbeeld directiereglement bij het BV met Raad van Commissarissen-model

Voorbeeld directiereglement bij het BV met Raad van Commissarissen-model Voorbeeld directiereglement bij het BV met Raad van Commissarissen-model Begripsbepaling Artikel 0 In dit reglement wordt verstaan onder: 0.1 De vennootschap : De vennootschap voor XX in XX; 0.2 De statuten

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Meer Business mogelijk maken met Identity Management

Meer Business mogelijk maken met Identity Management Meer Business mogelijk maken met Identity Management De weg naar een succesvolle Identity & Access Management (IAM) implementatie David Kalff OGh 14 september 2010 't Oude Tolhuys, Utrecht Agenda Herkent

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie LexPartners: uw full service juridische sparringpartner en huisadviseur Door het sterk gestegen belang voor ondernemingen

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Compliance Charter. a.s.r

Compliance Charter. a.s.r Compliance Charter a.s.r Status: definitief Versie: 4.0 Datum opgesteld: 19 september 2013 Goedgekeurd door: Raad van Bestuur op 29 november 2013 Goedgekeurd door: Audit & Risicocommissie op 9 december

Nadere informatie

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL

REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL REGLEMENT BESTUURSRAAD (RAAD VAN TOEZICHT) STICHTING DE KEMPEL Dit reglement is op 12 december 2005 door de bestuursraad van Stichting De Kempel, statutair gevestigd te Helmond, kantoorhoudende te 5709

Nadere informatie

Checklist Loonheffingen. Bijlage bij Belastingnieuws Onderwijs

Checklist Loonheffingen. Bijlage bij Belastingnieuws Onderwijs Checklist Loonheffingen Bijlage bij Belastingnieuws Onderwijs November / December 2011 Inhoudsopgave Checklist Loonheffingen... 3 1. Afschaffing spaarloonregeling en levensloopregeling en introductie vitaliteitsregeling...

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Controller Manager Consolidatie RA

Curriculum Vitae. Interim Controller Manager Consolidatie RA Curriculum Vitae Interim Controller Manager Consolidatie RA Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer Jaren ervaring

Nadere informatie

Investeringsstatuut STICHTING PLAVEI

Investeringsstatuut STICHTING PLAVEI Investeringsstatuut STICHTING PLAVEI Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Algemeen... 3 1.2. Wettelijk kader Investeringsstatuut... 3 1.3. Doel Investeringsstatuut... 4 1.4. Doelstellingen investeringen...

Nadere informatie

Onderwerp: Vacature lid Raad van Toezicht Stichting Katholiek Onderwijs Drenthe.

Onderwerp: Vacature lid Raad van Toezicht Stichting Katholiek Onderwijs Drenthe. Onderwerp: Vacature lid Raad van Toezicht Stichting Katholiek Onderwijs Drenthe. Sedert december 2006 is het bestuur van de Stichting Katholiek Onderwijs Drenthe opnieuw georganiseerd en wel middels het

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag:

Corporate governance. Ten aanzien van een drietal specifieke Best Practice bepalingen uit de Code doet Neways als volgt verslag: Corporate governance De Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur onderschrijven de belangrijkste principes van corporate governance. Goed ondernemingsbestuur is voor Neways een belangrijk uitgangspunt.

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Uitgangspunten 1. Deze profielschets wordt gehanteerd: bij de werving en selectie van nieuwe leden van de Raad van Commissarissen; bij de discussie over de

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Global Economic Crime Survey

Global Economic Crime Survey www.pwc.nl Global Economic Crime Survey Update Financial Sector Juni 2012 In samenwerking met de VU Amsterdam en de Martin Luther Universiteit Halle Bij PwC in Nederland werken ruim 4.600 mensen met elkaar

Nadere informatie

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam AGENDA Van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van VastNed Offices/Industrial N.V.

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

Corporate Governance Reglement

Corporate Governance Reglement Corporate Governance Reglement N.V. VSH Foods Corporate Governance Reglement april 2011 1 van 9 Algemeen Dit document is een handleiding voor de inrichting van de Corporate Governance voor N.V. VSH Foods

Nadere informatie

Privacy Governance onderzoek Volwassenheid van privacybeheersing binnen Nederlandse organisaties

Privacy Governance onderzoek Volwassenheid van privacybeheersing binnen Nederlandse organisaties www.pwc.nl/privacy Privacy Governance onderzoek Volwassenheid van privacybeheersing binnen Nederlandse organisaties PwC Nederland Februari 2015 Inhoudsopgave Introductie Privacy Health Check 3 Managementsamenvatting

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

De agenda: Onderwerpen. 1. Opening en mededelingen. 2. Verslag van de Raad van Bestuur van zaken 2011

De agenda: Onderwerpen. 1. Opening en mededelingen. 2. Verslag van de Raad van Bestuur van zaken 2011 Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Qurius N.V. (de "Vennootschap") te houden op donderdag 24 mei 2012 om 10.00 uur in het Qurius Inspirience Center, Van Voordenpark 1a, Zaltbommel

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

2014 KPMG Advisory N.V

2014 KPMG Advisory N.V 02 Uitbesteding & assurance 23 Overwegingen bij uitbesteding back- en mid-office processen van vermogensbeheer Auteurs: Alex Brouwer en Mark van Duren Is het zinvol voor pensioenfondsen en fiduciair managers

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

MetaScope CRM-software met rendement

MetaScope CRM-software met rendement MetaScope CRM-software met rendement voor een efficiënte, servicegerichte organisatie houdt de organisatie op koers geeft grip op complexe organisaties en processen gebruiksvriendelijk snel operationeel

Nadere informatie

Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid

Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid Indorama Ventures Public Company Limited Ondernemingsbestuur beleid (Goedgekeurd door de raad van bestuur vergadering nr.1/2009 op 29 september 2009) Bericht van de voorzitter Indorama Ventures Public

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Informatiebeveiliging the next level! 1! 1. Introductie Agenda! 2. Stand van zaken in de Cyber Security wereld 3. Verschillende soorten

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 Vrijstellingsregeling Wft Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 In deze brochure leest u óf u iets moet doen en wat Charco & Dique

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

24/7. Support. smart fms

24/7. Support. smart fms 24/7 Support Smart FMS vindt het van het grootste belang dat haar klanten helder inzicht hebben in de voorwaarden, zekerheid over gemaakte afspraken en het vertrouwen in haar als softwareaanbieder. Het

Nadere informatie

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur

Toegepast in 2014. Principe 1. Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur Appendi 105 Het Nieuwe Instituut Jaarverslag Verantwoording Governance Code Cultuur Toegepast in Principe 1 Het bestuur is verantwoordelijk voor het in acht nemen van de Governance Code Cultuur De organisatie

Nadere informatie

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid

Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Verbindingenstatuut Stichting Wonen Zuid Vastgesteld door bestuurder op d.d. 10-3-2015 Goedgekeurd door Raad van Commissarissen op d.d. 26-03-2015 INHOUD VERBINDINGENSTATUUT 1. INLEIDING... 2 1.1 INTERNE

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek 1 Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe

Nadere informatie

Convenant Horizontaal Toezicht. tussen. PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. en de Belastingdienst

Convenant Horizontaal Toezicht. tussen. PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. en de Belastingdienst Convenant Horizontaal Toezicht tussen PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. en de Belastingdienst Fiscaal dienstverlenersconvenant Partijen, PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. gevestigd

Nadere informatie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie

AGENDA. 2. Jaarverslag 2014 a. Bespreking van het verslag van de Raad van Commissarissen b. Bespreking van het verslag van de Directie 1. Opening AGENDA Agenda voor de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Koninklijke Brill NV te houden op woensdag 13 mei 2015 om 14.00 uur ten kantore van de Vennootschap, Plantijnstraat 2, Leiden

Nadere informatie

DE WENDBARE ORGANISATIE

DE WENDBARE ORGANISATIE DE WENDBARE ORGANISATIE 16E BPUG SEMINAR 4 JUNI 2013 Jef Aarts & Aart Schouten FrieslandCampina Project control & agility in a global change programme Ervaringen vanuit het project management office van

Nadere informatie

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit

Reglement College van Bestuur. Onderwijsstichting Esprit Reglement College van Bestuur Onderwijsstichting Esprit Amsterdam, vastgesteld, na goedkeuring door de Raad van Toezicht op 4 december 2015, door het College van Bestuur in haar vergadering van 7 december

Nadere informatie

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe

Directiestatuut. Waterleidingmaatschappij Drenthe Directiestatuut Waterleidingmaatschappij Drenthe Inhoud Directiestatuut van de NV Waterleidingmaatschappij Drenthe Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Inleiding 3 Artikel 3 Taken van de directie 3 Artikel

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING

REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT FULDAUERSTICHTING ARTIKEL 1 DEFINITIES In dit reglement wordt verstaan onder: - Bestuur : het bestuur van de Stichting, zijnde het orgaan dat de dagelijkse en algemene leiding

Nadere informatie

www.pwc.nl/realestate Interactiever, sneller en het huis op orde Trendonderzoek informatiemanagement vastgoedorganisaties

www.pwc.nl/realestate Interactiever, sneller en het huis op orde Trendonderzoek informatiemanagement vastgoedorganisaties www.pwc.nl/realestate Interactiever, sneller en het huis op orde Trendonderzoek informatiemanagement vastgoedorganisaties 2011 2011 Voorwoord De vastgoedsector klimt langzaam uit het economische dal. Nieuwe

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V. Dit Reglement is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Telegraaf Media Groep N.V. op 17 september 2013. 1. Inleiding De Auditcommissie is een

Nadere informatie

KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP

KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP KLOKKENLUIDERSREGELING EUREKO GROEP Artikel 1. Definities In deze regeling wordt verstaan onder: Eureko: Raad van Bestuur: De medewerker: Externe Vertrouwenspersoon: Interne Vertrouwenspersoon: Vertrouwenscommissie:

Nadere informatie

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers Zaakgericht samenwerken Visie en Koers 2009032816 We staan voor diverse ambities en knelpunten Burgers 7x24 inzicht in status aanvragen Efficiënter werken Borgen rechtmatigheid Inzicht bij medewerkers

Nadere informatie

Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment

Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment voor Recruiters United June 30th, 2015 De agenda Introductie Beeld van de markt en de spelers RPO Services in Nederland. Wat drijft de klant en wat wil de supplier?

Nadere informatie

Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur.

Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur. ITIL Wat is ITIL? Best practice verzameling voor het managen van alle aspecten van beheer van ICT-infrastructuur. Begrippen Rol Functie Proces Proceseigenaar Procesmanager Product Dienst Problem Problem

Nadere informatie

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code ( Code ) is van toepassing op alle Nederlandse beursgenoteerde

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S

SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S SEE INFORMATION DIFFERENTLY ARCHIEF- EN INFORMATIEBEHEER: EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK BASISKENNIS OVER RETENTIESCHEMA'S INLEIDING DEZE SNELGIDS HELPT U BIJ HET PLANNEN, MAKEN EN BEHEREN VAN RETENTIESCHEMA'S

Nadere informatie

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Een eenvoudige en toegankelijke oplossing Thinking Portfolio is een snel te implementeren software applicatie. Een krachtig web-based hulpmiddel

Nadere informatie

Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU

Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU Van jou JoU Pieterstraat 1 3512 JT Utrecht 030-2361919 info@jou-utrecht.nl www.jou-utrecht.nl Reglement Raad van Bestuur Stichting JoU Reglement 1. Dit reglement dient ter aanvulling op de statuten van

Nadere informatie

Allianz Nederland Schadeverzekering. Bestuurdersaansprakelijkheid

Allianz Nederland Schadeverzekering. Bestuurdersaansprakelijkheid Allianz Nederland Schadeverzekering Bestuurdersaansprakelijkheid Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering, kunt u nog zonder? Als bestuurder, commissaris of toezichthouder neemt u dagelijks beslissingen.

Nadere informatie

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM 25 april 2012 pagina 2 Artikel 1 Doelstelling De Auditcommissie maakt onderdeel uit van de Raad van Commissarissen van de Stichting

Nadere informatie

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief.

De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. De definitieve Code Corporate Governance, enige beschouwingen vanuit risicoperspectief. In de Code van Commissie Peters De Veertig Aanbevelingen (juni 1997) staat in zeer algemene termen iets over risicobeheersing.

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen

Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen Eind 2008 zijn in de Nederlandse wet nieuwe bepalingen opgenomen met vereisten voor de toelichting van de jaarrekening.

Nadere informatie

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n

S a t de d Ad A vi v es BV B V Kw K al a ite t i e t tva v n n same m nl n eve v n Directie Reglement Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Artikel 1. Structuur 1. De directie is belast met de dagelijkse leiding van de W&MD-onderneming en de door het bestuur aan de directie gedelegeerde

Nadere informatie

Commissaris reglement

Commissaris reglement Commissaris reglement Datum 24 mei 2004 Dit reglement is vastgesteld door de raad van commissarissen van TenneT, Transmission System Operator B.V. (de vennootschap ) op 24 mei 2004. Artikel 1 Status en

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

Aan dtkv. 2015/004894 Uw brief van: 4 februari 2015 Ons nummer: 05032015.02 Willemstad, 5 maart 2015

Aan dtkv. 2015/004894 Uw brief van: 4 februari 2015 Ons nummer: 05032015.02 Willemstad, 5 maart 2015 Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Algemene Zaken De heer I. Asjes Fort Amsterdam Alhier Uw nummer (letter): Onderwerp: 2015/004894 Uw brief van: 4 februari 2015 Ons nummer: 05032015.02 Willemstad,

Nadere informatie

Bijlage 2 Bedrijfsplan GovUnited. [Separaat bijgevoegd]

Bijlage 2 Bedrijfsplan GovUnited. [Separaat bijgevoegd] Bijlage 2 Bedrijfsplan GovUnited [Separaat bijgevoegd] Bijlage 3 Rechtsvormen Inleiding De keuze voor een juridische vorm van een zelfstandige samenwerkingsorganisatie kent diverse afwegingen. Ze verschillen

Nadere informatie

D&B Onboard. Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal

D&B Onboard. Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal D&B Onboard Voor uw identificatie-, verificatie- en screeningprocessen met het juiste data inzicht, op wereldwijde schaal D&B Onboard Toenemende druk op uw Customer Due Diligence (CDD)-beleid Vandaag de

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING F364/F555/31001776 Versie 28 juni 2013 REGLEMENT VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE NEDERLANDSE HARTSTICHTING Begripsbepaling. Artikel 1. In dit reglement worden de volgende begrippen gehanteerd: a. stichting:

Nadere informatie

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij Omdat mensen tellen. Nieuwe regelgeving voor Organisaties van Openbaar Belang 3 Invoering nieuwe regelgeving

Nadere informatie

VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen

VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen BANK VAN DE NEDERLANDSE ANTILLEN (CENTRAL BANK) VOORSCHRIFTEN ter uitvoering van de artikelen 3 lid 2, 8 lid 2 en 11 lid 1 van de Landsverordening Toezicht Trustwezen WILLEMSTAD, mei 2004 VOORSCHRIFTEN

Nadere informatie

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht.

Bevoegdheden en verantwoordelijkheden Raad van Toezicht. 6. Raad van Toezicht 14-04-2014 Versie 6.02 Huishoudelijk reglement Raad van Toezicht Status Definitief Artikel 1: Positionering Raad van Toezicht Ingevolge de statuten bestuurt het College van Bestuur

Nadere informatie

Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers

Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers 1 Checklist voor het opzetten van een aandelenparticipatieplan voor medewerkers Duurzaam aandeelhouderschap begint met een goede voorbereiding Een beter bedrijfsresultaat, een hogere productiviteit en

Nadere informatie

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland

Naar een Raad van Toezicht. Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland Naar een Raad van Toezicht Vereniging voor Gereformeerd Voortgezet Onderwijs voor Westelijk Nederland April 2011 0 Inhoud Naar een Raad van Toezicht... 0 1. Waarom een Raad van Toezicht- model?... 2 2.

Nadere informatie

AGENDA. 2. Bespreking notulen van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 24 april 2008.

AGENDA. 2. Bespreking notulen van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 24 april 2008. GENDA AGENDA Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders De Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders van DNC De Nederlanden Compagnie N.V. ( DNC ) wordt gehouden op 4 november 2008

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

governance code kinderopvang preambule

governance code kinderopvang preambule governance code kinderopvang preambule Commissie Governance Kinderopvang in opdracht van NVTK en bdko Utrecht, oktober 2009 11 PREAMBULE Achtergrond Kinderopvangorganisaties zijn private ondernemingen

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen

Profielschets Raad van Commissarissen Profielschets Raad van Commissarissen Vastgesteld door de Raad van Commissarissen op 18 maart 2009 en laatstelijk gewijzigd in 2014. 1. Doel profielschets 1.1 Het doel van deze profielschets is om uitgangspunten

Nadere informatie

Pensioenfonds DSM Nederland

Pensioenfonds DSM Nederland Pensioenfonds DSM Nederland Uitgave oktober 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene

Nadere informatie

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB.

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB. Remuneratie disclosure 2013 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep functionarissen die in het nieuwe

Nadere informatie