123. Wet verruiming mogelijkheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "123. Wet verruiming mogelijkheden"

Transcriptie

1 Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit: werk aan de winkel! 123. Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieeleconomische criminaliteit: werk aan de winkel! Mr. M.E. Rosing Begin 2015 zal de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit in werking treden. Uit de parlementaire behandeling volgt dat de concrete uitwerking van een aantal met deze wet verband houdende onderwerpen aan de (rechts)praktijk wordt overgelaten. Dat is bezwaarlijk, aangezien de wet niet alleen tot gevolg heeft dat ondernemingen en leidinggevenden hogere straffen en voordeelsontnemingen riskeren, maar de wet ook een aanzienlijk ruimere inzet van opsporings- en dwangmiddelen mogelijk maakt. Dit artikel bevat een overzicht van de wijzigingen die de nieuwe wet met zich meebrengt, alsmede van de kritiek die op het wetsvoorstel is geleverd. Er zal worden ingegaan op een aantal problemen die na invoering van de wet worden voorzien en tot slot worden stilgestaan bij de ingrijpende consequenties die de wet zal hebben voor ondernemingen en hun leidinggevenden die verdacht worden van financieel-economische delicten. Wijzigingen in het Sr, Sv en de WED Ruim tweeëneenhalf jaar na aanbieding van het conceptwetsvoorstel is het dan zover: op 27 november 2014 is de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit in het Staatsblad gepubliceerd. 1 Naar verwachting zal de wet, waarmee het Wetboek van Strafrecht ( Sr ), het Wetboek van Strafvordering ( Sv ) en de Wet op de economische delicten (WED) gewijzigd zullen worden, begin 2015 in werking treden. Hoewel er vanuit verschillende hoeken (felle) kritiek is geleverd op het (concept)wetsvoorstel, is dat voorstel grotendeels ongewijzigd gebleven en zelfs als hamerstuk door de Eerste Kamer afgedaan. Met de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit zullen de volgende wijzingen worden doorgevoerd. De strafbaarstellingen van misbruik van subsidiegel- den (art. 323a Sr), ambtelijke omkoping (art. 177, 177a, 362 en 363 Sr) en niet-ambtelijke omkoping (art. 328ter Sr) worden geactualiseerd en verruimd. Na wijziging van art. 323a Sr is niet langer alleen het misbruik van door de Europese Gemeenschap verstrekte subsidiegelden strafbaar, maar ook het misbruik van gelden verstrekt door de rijksoverheid of door een volkenrechtelijke organisatie (zoals VN-organisaties of de Wereldbank). De wijziging van de ambtelijke omkopingsbepalingen brengt met zich mee dat het in de rechtspraak reeds gerelativeerde onderscheid tussen de ambtenaar die naar aanleiding van een gift, dienst of belofte (hierna: gift ) in strijd met zijn plicht handelt en de ambtenaar die naar aanleiding van een gift niet in strijd met zijn plicht handelt, wordt opgeheven. 2 Na inwerkingtreding van de wet is strafbaar de ambtenaar die een gift vraagt of aanneemt met de bedoeling hem te bewegen in zijn bediening iets te doen of na te laten, alsmede de persoon die een gift met een dergelijke bedoeling aanbiedt. 1 Stb. 2014, Art. 177 en 363 Sr worden aangepast, art. 177a en 362 Sr komen te vervallen. TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER

2 De niet-ambtelijke omkopingsbepalingen worden met de wetswijziging verruimd. Voortaan zal niet alleen sprake zijn van omkoping indien een werkgever of lasthebber een gift voor zijn werk- of lastgever verhult, maar zal van omkoping gesproken kunnen worden wanneer een werkgever of lasthebber in meer algemene zin in strijd met zijn plicht een gift aanneemt of vraagt. Onder handelen in strijd met zijn plicht wordt in ieder geval verstaan het in strijd met de goede trouw tegenover de werkgever of lastgever verzwijgen van een gift. De strafmaxima van verschillende financieel-economische delicten worden verhoogd. De maximale gevangenisstraf voor het omkopen van ambtenaren (de zogeheten actieve ambtelijke omkoping ) wordt verhoogd van vier naar zes jaar. Indien de omgekochte ambtenaar een rechter betreft, geldt een maximale gevangenisstraf van negen in plaats van zes jaar. Wordt de gift gedaan teneinde De Raad van State concludeerde dat het wetsvoorstel als gevolg van een cumulatie van ontoereikende motiveringen met betrekking tot de voorgestelde strafverhogingen nader moest worden overwogen een veroordeling in een strafzaak te verkrijgen, dan geldt een maximale gevangenisstraf van twaalf jaar. De maximale gevangenisstraf voor het aannemen van giften door ambtenaren (de zogeheten passieve ambtelijke omkoping ) wordt verhoogd van vier naar zes jaar. Voor een aantal bijzondere ambtenaren 3, zoals ministers, staatssecretarissen, burgemeesters en wethouders, wordt de maximale gevangenisstraf verhoogd van zes naar acht jaar. De maximale gevangenisstraf voor omkoping in de private sector wordt verhoogd van twee naar vier jaar. De maximale gevangenisstraf voor het opzetdelict witwassen wordt verhoogd van vier naar zes jaar en voor het gewoontewitwassen van zes naar acht jaar. Na de wetswijziging is voorts ook het witwassen in de uitoefening van een beroep of bedrijf strafbaar gesteld en de maximale gevangenisstraf voor dit feit wordt gesteld op acht jaar. In het Wetboek van Strafrecht wordt een flexibel boeteplafond ingevoerd. Aan art. 23 Sr wordt een zevende lid toegevoegd op grond waarvan de rechter aan rechtspersonen een geldboete kan opleggen ten bedrage van maximaal tien procent van de jaaromzet van de rechtspersoon in het boekjaar voorafgaande aan de uitspraak of strafbeschikking. Aan art. 36e Sr wordt een lid toegevoegd waarmee wettelijk wordt vastgelegd dat de rechter kosten in min- 3 Zie art. 363 lid 3 Sr. dering kan brengen op het wederrechtelijk genoten voordeel, voor zover die kosten in rechtstreeks verband staan met het gepleegde strafbare feit en die kosten redelijkerwijs voor aftrek in aanmerking komen. De procedure voor toetsing van het verschoningsrecht wordt aangepast waardoor er een snellere beslissing wordt verkregen op de inbeslagname van zogeheten geheimhoudersstukken. In art. 98 Sv wordt vastgelegd dat de rechter-commissaris bevoegd is te beslissen over de inbeslagname en kennisname van dergelijke stukken. Tegen de beschikking van een rechter-commissaris kunnen verschoningsgerechtigden binnen veertien dagen een klaagschrift indienen en op dat klaagschrift moet binnen dertig dagen door de rechter worden beslist. Tegen de beslissing op het klaagschrift kan cassatie worden ingesteld. De termijn om cassatiemiddelen in te dienen bedraagt evenwel niet de gebruikelijke maand, maar is teruggebracht tot een termijn van veertien dagen na betekening van de aanzegging. De Hoge Raad dient binnen negentig dagen op het klaagschrift te beslissen. In de WED wordt aan art. 6 een nieuw onderdeel toegevoegd waarin het uit gewoonte plegen van de lichtere categorie economische misdrijven, zoals genoemd in art. 6 lid 1 onderdeel 2 WED, strafbaar wordt gesteld. Stelselmatige overtreding van de betreffende economische ordeningswetten kan worden bestraft met een gevangenisstraf van vier jaar of een geldboete van de vijfde categorie. Kritiek op het wetsvoorstel en voorziene problematiek Het zal diegenen die zich voor het wetsvoorstel geïnteresseerd hebben niet ontgaan zijn dat het voorstel tot veel commentaar en scherpe vragen heeft geleid. Dergelijke kritische geluiden waren niet alleen afkomstig van auteurs die zich in de literatuur over het wetsvoorstel hebben uitgelaten 4, maar ook van verschillende instanties die naar aanleiding van het conceptwetsvoorstel om advies zijn gevraagd, waaronder niet in de laatste plaats de Afdeling advisering van de Raad van State. Ook verschillende Kamerleden hebben de minister kritisch bevraagd bij de behandeling van het wetsvoorstel. Summiere onderbouwing noodzaak wetswijzigingen Het voornaamste punt van kritiek is de (uiterst) summiere 4 Zie o.a. D.R. Doorenbos, Beboeting van rechtspersonen, Strafblad 2014, p ; D.R. Doorenbos en L.M.J. Backx, Financieel-economisch stafrecht, Delikt en Delinkwent 2013, 78; M.J. Borgers en T. Koopmans, Het wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, Delikt en Delinkwent, 2013, 55; L.M.J. Backx en D. van der Landen, Financieel-economisch strafrecht, Delikt en Delinkwent 2012, 86; M.E. Rosing, Wittenboordencriminelen harder aanpakken? Over nut en noodzaak van het concept-wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, Strafblad 2012, p ; M.J. Borgers en T. Koopmans, Een lichtzinnig voorstel omtrent het verschoningsrecht in strafzaken, Delikt en Delinkwent 2012, SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER 2014 TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK

3 Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit: werk aan de winkel! onderbouwing van de noodzaak van de voorgestelde wetswijzigingen. Vanuit verschillende hoeken is opgemerkt dat de stelling van de regering dat de combinatie van hoge winsten, geringe pakkans en verhoudingsgewijs lage straffen het aantrekkelijk maakt om dergelijke [financieeleconomische] misdrijven te plegen 5 niet is onderbouwd met wetenschappelijke onderzoeken, cijfers of praktijkvoorbeelden. Meerdere instanties vroegen dan ook om een nadere onderbouwing van deze stelling, waarbij tevens gevraagd werd om expliciet in te gaan op de huidige straftoemetingspraktijk en de door de minister veronderstelde afschrikwekkende werking van hogere wettelijke strafmaxima. De Raad van State vroeg in dat verband om informatie waaruit volgt dat de huidige strafmaxima in praktijk niet zouden voldoen en ook plaatste de Raad van State kanttekeningen bij het feit dat in de concepttoelichting op het voorstel in het geheel niet werd ingegaan op de verhoging van de pakkans bij financieel-economische delicten. 6 De Raad van State concludeert dat het voorstel als gevolg van een cumulatie van ontoereikende motiveringen met betrekking tot de verschillende strafverhogingen nader moet worden overwogen en geeft de minister in overweging het wetsvoorstel niet te zenden aan de Tweede Kamer dan nadat met zijn advies rekening is gehouden. De gevraagde motivering ten aanzien van de noodzaak van de wetswijzigingen is in de Memorie van Toelichting ( MvT ) en het Nader Rapport echter nagenoeg uitgebleven. Dat bleef in de Tweede Kamer niet onopgemerkt en verschillende leden drongen aan op een meer uitgebreide en overtuigende onderbouwing van de urgentie van de voorgestelde wetswijzigingen. In reactie op deze vragen heeft de minister weliswaar nadere woorden gewijd aan de motieven die aan het wetsvoorstel ten grondslag lagen, maar die uitweiding hield slechts in dat daders als gevolg van een heldere normstelling en adequate strafbedreiging zouden worden ontmoedigd om financieel-economische delicten te plegen. 7 Cijfers die deze stelling onderbouwen of heldere, praktische voorbeelden van zaken die onder de huidige wetgeving niet (effectief) kunnen worden aangepakt, werden echter niet gegeven. Integendeel, tijdens de parlementaire behandeling moest de minister meermaals erkennen niet over dergelijke cijfers te beschikken. Voorts kon de minister niet aangeven hoe vaak de huidige strafmaxima in praktijk door rechters worden gehaald. Wel sprak hij de verwachting uit dat rechters het signaal dat de wetgever voor bepaalde delicten een hoger strafmaximum passend acht, zullen oppakken en met dit signaal rekening zullen houden bij hun straftoemetingsbeslissing. 8 Een verwachting die geenszins bevestigd is in de reacties die de Raad voor de Rechtspraak en de Nederlandse Vereniging 5 Kamerstukken II , , nr. 3, p Kamerstukken II , , nr. 4, p Kamerstukken II , , nr. 6, p. 5 en 6. 8 Kamerstukken II , , nr. 6, p. 12. voor Rechtspraak op het wetsvoorstel hebben gegeven. 9 Onduidelijke invulling bestanddeel in strijd met de plicht Een veel gestelde vraag was wanneer een werknemer of lasthebber in strijd met zijn plicht handelt indien hij een gift, belofte of dienst aanneemt. De minister werd, onder meer door de Raad van State, gevraagd om aan de hand van concrete voorbeelden de reikwijdte van dit nieuwe bestanddeel te verduidelijken. 10 Over de invulling van de betreffende plicht is de minister evenwel kort gebleven; deze invulling laat hij over aan het bedrijfsleven. Dit kan worden vastgelegd in bijvoorbeeld arbeidsovereenkomsten, gedragsregels, beroepsregels en richtlijnen of voorschriften van vakbewegingen. 11 Vragen omtrent flexibel boeteplafond en berekening jaaromzet Een ander punt waarop door verschillende partijen werd gereageerd, betreft de introductie van het flexibel boeteplafond waardoor een geldboete van 10% van de jaaromzet kan worden opgelegd. 12 Behalve de vraag naar welke jaaromzet in dit verband moet worden gekeken (betreft het de jaaromzet in het jaar waarin het feit gepleegd is of het jaar voorafgaand aan de veroordeling?) werd de vraag opgeworpen wie de betreffende jaaromzet moet vaststellen en op basis van welke gegevens die vaststelling dient plaats te vinden. In reactie op deze vragen is art. 23 lid 7 Sr aangepast, waardoor inmiddels duidelijk is dat bij de berekening van de flexibele boete gekeken wordt naar de jaaromzet die de onderneming behaalde in het boekjaar voorafgaand aan de uitspraak of strafbeschikking. Ten aanzien van de vraag hoe de jaaromzet van een rechtspersoon wordt vastgesteld en door wie dat dient te De wetswijziging is volgens critici in strijd met het reparatoire karakter van de ontnemingsmaatregel gebeuren, heeft de minister in de Tweede Kamer aangegeven dat weliswaar een belangrijke rol is weggelegd voor de jaarcijfers die de onderneming op grond van het Burgerlijk 9 Zie de reactie van de Raad voor de Rechtspraak d.d. 9 augustus 2010 en de reactie van de Nederlandse Vereniging d.d. 29 juni 2012, beide als bijlage opgenomen bij Kamerstukken II , , nr Kamerstukken II , , nr. 6, p Kamerstukken I , , C. 12 Zie de reactie van het Platform Bijzondere Opsporingsdiensten d.d. 10 juli 2012 en de reactie van het College van Procureurs-Generaal d.d. 23 augustus 2012, beide als bijlage opgenomen bij Kamerstukken II , , nr. 3. Zie in dit verband ook D.R. Doorenbos, Beboeting van rechtspersonen, Strafblad 2014, p , en M.J. Borgers en T. Koopmans, Het wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, Delikt en Delinkwent, 2013, 55. TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER

4 Wetboek dient te publiceren, maar dat een exact inzicht in de jaaromzet in veel gevallen niet nodig zal zijn aangezien de begrenzing tot 10% als een maximum fungeert. In veel gevallen zal zonder nauwkeurige bestudering van de jaaromzet duidelijk zijn dat het boetebedrag dat de officier van justitie in de eis en de rechter bij de strafoplegging voor ogen hebben ruim onder het wettelijke maximum blijft, aldus de minister. Beperking aftrek kosten wederrechtelijk verkregen voordeel Ten aanzien van het in mindering brengen van kosten op het wederrechtelijk voordeel, wordt in de MvT opgemerkt dat de aftrek van kosten zich dient te beperken tot bijzondere gevallen waarin de redelijkheid een dergelijke Het onderdeel dat misschien wel tot de meeste reacties leidde, betrof de voorgestelde regeling voor de toetsing van geheimhoudersstukken aftrek gebiedt. 13 Hoewel het er in eerste instantie op lijkt dat hier slechts sprake is van een wettelijke vastlegging van de reeds in de rechtspraak aanvaarde mogelijkheid om aftrek van kosten toe te staan, volgt uit de toelichting dat de minister de aftrek van kosten tevens beoogt in te perken. Uit de toelichting volgt immers dat de minister het onwenselijk acht dat kosten die bijvoorbeeld gemaakt zijn voor lampen voor een hennepplantage in aftrek gebracht kunnen worden op de opbrengst die die hennepplantage heeft opgeleverd. Deze opvatting is niet in lijn met de huidige rechtspraak waaruit volgt dat dergelijke investeringskosten, in de vorm van afschrijvingskosten, voor aftrek in aanmerking komen. 14 Tegen deze wetswijziging zijn dan ook bezwaren geuit, welke er voor een groot deel op neerkwamen dat de wetswijziging in strijd zou zijn met het reparatoire karakter van de voordeelsontneming. Indien de kosten die in direct verband staan met het strafbare feit niet op de opbrengst van dat strafbare feit in mindering gebracht mogen worden, komt de verdachte na ontneming van die opbrengst in een nadeliger positie te verkeren dan wanneer hij het strafbare feit niet zou hebben gepleegd. Daarmee krijgt de ontnemingsmaatregel in feite een punitief karakter Kamerstukken II , , nr. 3, p Zie HR 31 januari 2012, ECLI:NL:PHR:2012:BT Zie de reacties van de Raad voor de Rechtspraak d.d. 9 augustus 2010 en de Nederlandse Vereniging d.d. 29 juni 2012, alsmede het Preadvies van de Adviescommissie Strafrecht van de Nederlandse Orde van Advocaten d.d. 27 juli 2012, als bijlagen opgenomen bij Kamerstukken II , , nr. 3. Zie voorts M.J. Borgers en T. Koopmans, Het wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, Delikt en Delinkwent, 2013, 55 en T. Kooijmans en M.J. Borgers, Doorpakken bij het afpakken? Over de aftrek van kosten, de flexibilisering van het boeteplafond en de verhoging van de strafmaxima van de witwasdelicten, ter bestrijding van financieel-economische criminaliteit, Delikt en Delinkwent 2012, 65. Ten aanzien van dit punt volstaat de minister met de stelling dat het reparatoire karakter van de ontnemingsmaatregel met deze wijziging volgens hem niet wordt aangetast. Voor zover er als gevolg van de beperking van de kostenaftrek in feite toch een extra vermogenssanctie zou ontstaan, zal de rechter bij de vaststelling van het ontnemingsbedrag rekening kunnen houden met de eerdere opgelegde geldstraf in die zaak, aldus de minister. 16 Ook de nadere invulling van het redelijkheidscriterium wordt aan de rechter overgelaten. Procedure inbeslagname verschoningsgerechtigden aan termijnen gebonden Het onderdeel dat misschien wel tot de meeste reacties leidde, betrof de voorgestelde regeling voor de toetsing van geheimhoudersstukken. In het conceptwetsvoorstel werd aan de rechter-commissaris aanvankelijk de verstrekkende bevoegdheid toegekend om het verschoningsrecht te doorbreken indien hij van mening was dat bij geheimhouding aan een zwaarderwegend maatschappelijk belang een onevenredig grote schade zou worden toegebracht. Tegen de beslissing van de rechter-commissaris kon bezwaar worden ingesteld bij de rechtbank. De mogelijkheid om cassatie in te stellen, werd in het conceptwetsvoorstel uitgesloten. De voorgestelde regeling leidde tot veel discussie en de geuite bezwaren zagen met name op het onduidelijke beoordelingscriterium voor de rechter-commissaris en het ontbreken van de mogelijkheid om cassatieberoep in te stellen. Deze bezwaren hebben klaarblijkelijk effect gesorteerd, want de procedure rondom de toetsing van het verschoningsrecht is in de uiteindelijke wet aangepast. Zij is teruggebracht tot een procedure waarbij de rechtercommissaris weliswaar beslist over de inbeslagname en kennisname van geheimhoudersstukken, maar tegen welke beslissing nog altijd bezwaar en uiteindelijk cassatieberoep kan worden ingesteld, zij het met inachtneming van de daarvoor geldende aangepaste termijnen. 17 Onbelicht, maar allerminst onbelangrijk: stelselmatige overtreding van de WED Een onderdeel dat in de parlementaire behandeling vrijwel onbelicht is gebleven, maar in de literatuur 18 wel aan de orde is gesteld, betreft de strafbaarstelling van het uit gewoonte plegen van de lichtere categorie economische misdrijven die naar huidig recht worden bedreigd met een gevange- 16 Kamerstukken II , , nr. 6, p Ook op deze aangepaste procedure ter toetsing van het verschoningsrecht bestaat overigens nog altijd kritiek, zie voor een uitgebreide reactie: M.J. Borgers en T. Koopmans, Het wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit, Delikt en Delinkwent, 2013, Zie D.R. Doorenbos en L.M.J. Backx, Financieel-economisch strafrecht, Delikt en Delinkwent 2013/78. Zie ook het Preadvies van de Adviescommissie Strafrecht van de Nederlandse Orde van Advocaten d.d. 27 juli 2012, als bijlage gevoegd bij Kamerstukken II , , nr SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER 2014 TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK

5 Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit: werk aan de winkel! nisstraf van maximaal twee jaar of een geldboete van de vierde categorie. In de MvT is niet nader onderbouwd wanneer een (rechts)persoon geacht wordt zich schuldig te maken aan stelselmatige overtreding van de WED. Uit de literatuur volgt dat onder gewoonte wordt verstaan een pluraliteit van feiten die niet slechts toevallig op elkaar volgen, maar onderling in zeker verband staan en wel (objectief) wat de aard van de feiten betreft, en (subjectief) wat de psychische gerichtheid van de dader aangaat: de neiging om telkens weer zo n feit te begaan. 19 Bestudering van de rechtspraak ten aanzien van gewoontedelicten leert echter dat de rechter niet uitdrukkelijk hoeft te beslissen over de bij de verdachte bestaande neiging om feiten herhaaldelijk te begaan. De vaststelling dat sprake is van een pluraliteit van feiten waartussen een voldoende verband staat, is voor de rechter veelal voldoende om van een gewoonte te kunnen spreken. Dat brengt in praktijk met zich mee dat het enkele vermoeden dat een (rechts) persoon meermalen opzettelijk een economisch delict gepleegd heeft, tot een verdenking ter zake van stelselmatige overtreding van de WED kan leiden. Op het eerste oog lijkt het hier slechts om een beperkte wijziging te gaan, aangezien de rechter reeds onder het huidige recht in geval van meerdaadse samenloop tot een hogere strafmaat kan komen. De wetswijziging heeft echter tot bijkomend gevolg dat (rechts)personen die ervan verdacht worden meerdere ordeningswetten te hebben overtreden, onderworpen kunnen worden aan de zwaarste dwangmiddelen en dat voorts een uitgebreidere inzet van opsporingsbevoegdheden mogelijk is. Op deze ingrijpende wijziging zal in de volgende paragraaf nader worden ingegaan. Verstrekkende gevolgen voor onderzoek naar ondernemingen en leidinggevenden De kritische reacties op het wetsvoorstel en de magere beantwoording van de opgeworpen vragen hebben de Tweede Kamer er helaas niet van weerhouden het wetsvoorstel afgelopen zomer met algemene stemmen aan te nemen, waarna het wetsvoorstel door de Eerste Kamer als hamerstuk is afgedaan. Uit de (hiervoor samengevatte) parlementaire behandeling volgt dat verschillende elementen uit de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit in praktijk nader moeten worden ingevuld. Het behoeft geen toelichting dat deze open eindjes de rechtszekerheid niet ten goede komen. Dat klemt temeer, nu de wet gevolgen heeft die verder strekken dan men wellicht bij eerste lezing zou denken. De wet heeft namelijk niet alleen tot gevolg dat ondernemingen en leidinggevenden hogere straffen en voordeelsontnemingen riskeren, de wet 19 Noyon/Langemeijer/Remmelink, Wetboek van Strafrecht (losbl.), aant. 7 op art. 250 Sr. maakt ook een aanzienlijk ruimere inzet van opsporingsen dwangmiddelen tegen ondernemingen en hun leidinggevenden mogelijk. Als gevolg van de verhoging van het strafmaximum voor niet-ambtelijke omkoping en de strafbaarstelling van stelselmatige overtreding van de lichtere categorie economische misdrijven worden immers de mogelijkheden uitgebreid om personen die van financieel-economische criminaliteit verdacht worden buiten heterdaad aan te houden en in voorlopige hechtenis te nemen. Voorts kunnen de opsporingsautoriteiten in toenemende mate overgaan tot het opnemen van telecommunicatie. Daarnaast zal ook de verjaringstermijn voor niet-ambtelijke omkoping en (stelselmatige) overtreding van de WED toenemen van zes naar twaalf jaar, waardoor ondernemingen en leidinggevenden aanzienlijk langer het risico lopen aan vervolging te worden blootgesteld. 20 Personen die worden verdacht van stelselmatige overtreding van ordeningswetten kunnen aan de zwaarste dwangmiddelen worden onderworpen Indien men zich realiseert dat incidenten, zoals bedrijfsongevallen of milieuovertredingen, in het reguliere bedrijfsleven helaas niet volledig voorkomen kunnen worden en één enkel incident voorts al tot een overtreding van verschillende ordeningswetten kan leiden, kan geconcludeerd worden dat de wet ingrijpende gevolgen zal hebben voor ondernemingen en haar leidinggevenden. Daarbij gaat het dan niet alleen om (rechts)personen zoals we die kennen uit de door de minister veelvuldig aangehaalde maar in praktijk meer uitzonderlijke bouwfraudezaken, boekhoudfraude-schandalen of misstanden bij woningbouwcorporaties, maar om alle (rechts)personen die onder de werking vallen van de vele economische ordeningswetten die ons land rijk is. Aangezien de aanpak van fraude ook in 2015 weer prioriteit zal hebben bij de opsporing van strafbare feiten 21, hoeft er niet aan te worden getwijfeld dat officieren van justitie na inwerkingtreding van de wet veelvuldig gebruik zullen maken van het uitgebreidere arsenaal aan opsporings- en dwangmiddelen dat hen ter beschikking staat. De wet zal dan ook een grote wijziging aanbrengen in de aanpak van strafrechtelijke onderzoeken naar financieel-economische delicten, meer in het bijzonder in de onderzoeken naar de lichte categorie economische misdrijven. 20 Verlenging van de verjaringstermijn is voor de minister een van de belangrijkste redenen om stelselmatige overtreding van de WED te bestraffen met een gevangenisstraf van vier jaar. Lezenswaardig in dat verband is de invulling die de minister geeft aan de verjaringstermijn als bedoeld in art. 70 Sr, zie Kamerstukken I , nr. 6, p Kamerstukken II , , nr. 16, p. 22. TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER

6 Slotopmerking Op korte termijn zal de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit in werking treden. Uit de parlementaire behandeling volgt dat de concrete uitwerking van een aantal onderwerpen, zoals het in art. 328ter Sr opgenomen bestanddeel in strijd met de plicht, de berekening van de jaaromzet in het kader van het flexibel boeteplafond, de aftrek van kosten bij de voordeelsontneming alsmede de invulling van het uit gewoonte plegen van economische delicten, aan de (rechts)praktijk wordt overgelaten. Het is te hopen dat een dergelijke uitwerking spoedig na inwerkingtreding van de wet zal volgen, aangezien de wet ingrijpende gevolgen heeft voor wat betreft de inzet van opsporings- en dwangmiddelen in onderzoeken naar financieel-economische delicten alsmede de strafoplegging en voordeelsontneming in geval van een veroordeling ter zake van dergelijke feiten. Spoedige rechtszekerheid is dan ook geboden voor ondernemingen en hun leidinggevenden. Een ding dat in ieder geval zeker is, is dat er na inwerkingtreding van de Wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit werk aan de winkel is voor advocaten, officieren van justitie en rechters. Over de auteur Mr. M.E. Rosing is advocaat bij Stibbe in Amsterdam. 14 SDU UITGEVERS / NUMMER 7/8, DECEMBER 2014 TIJDSCHRIFT ONDERNEMING & STRAFRECHT IN PRAKTIJK

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2000 616 Wet van 13 december 2000 tot herziening van een aantal strafbepalingen betreffende ambtsmisdrijven in het Wetboek van Strafrecht alsmede

Nadere informatie

Wetsvoorstel Het Wetsvoorstel bevat onder meer de volgende voorstellen:

Wetsvoorstel Het Wetsvoorstel bevat onder meer de volgende voorstellen: De minister van Veiligheid en Justitie mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 9 augustus 2012 doorkiesnummer 070 361 9721 e-mail Voorlichting@rechtspraak.nl uw kenmerk 247904 Advies concept-wetsvoorstel

Nadere informatie

De kostenaftrek in ontnemingszaken in theorie en praktijk

De kostenaftrek in ontnemingszaken in theorie en praktijk De kostenaftrek in ontnemingszaken in theorie en praktijk 28. De kostenaftrek in ontnemingszaken in theorie en praktijk Mr. D. Emmelkamp De achterliggende gedachte van de wetgever bij de beperking van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 685 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de economische delicten met het oog op het vergroten

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer

Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie datum 1 juli 2014 Betreffende wetsvoorstel: 33685 Wijziging

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 204 26 027 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en enkele andere wetten met betrekking tot het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 26 027 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke organisatie en enkele andere wetten met betrekking tot het beroep

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 421 Wet van 9 oktober 2008, houdende regels strekkende tot het opleggen van een tijdelijk huisverbod aan personen van wie een ernstige dreiging

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet op de economische delicten en het Wetboek van strafvordering in verband met de implementatie van Verordening

Nadere informatie

OMKOPING IN DE SCHIJNWERPERS

OMKOPING IN DE SCHIJNWERPERS De strafrechtelijke bestrijding van corruptie krijgt steeds meer aandacht, internationaal en nationaal. Diverse landen, waaronder Nederland, hebben in de afgelopen jaren hun wetgeving aangepast om gevallen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2002 2003 Nr. 185 28 217 Regels over de documentatie van vennootschappen (Wet documentatie vennootschappen) GEWIJZIGD VOORSTEL VAN WET 3 april 2003 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht Mr. J. Kronenberg Mr. B. de Wilde Vijfde druk Kluwer a Kluwer business Deventer - 2012 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Aanbevolen literatuur 15 Afkortingenlijst 17

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 012 Wijziging van de Opiumwet en de Wet wapens en munitie in verband met de verruiming van de kring van ambtenaren, belast met de opsporing

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 299 Wijziging van de Drank- en Horecawet in verband met de introductie van de bestuurlijke boete Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan de Tweede Kamer

Nadere informatie

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 ... No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2012, no.12.001344, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING. 1. Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING. 1. Inleiding Implementatie van de richtlijn 2014/62/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de strafrechtelijke bescherming van de euro en andere munten tegen valsemunterij en ter vervanging

Nadere informatie

Datum 29 januari 2010 Onderwerp WODC-onderzoek 'Strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt'

Datum 29 januari 2010 Onderwerp WODC-onderzoek 'Strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt' > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.justitie.nl Onderwerp WODC-onderzoek

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. WETSVOORSTEL Voorstel van wet van de leden Segers, Rebel-Volp en Kooiman tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafrecht BES, houdende de invoering van de strafbaarstelling van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 841 Voorstel van wet van de leden Van Haersma Buma en Weekers tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot de invoering van

Nadere informatie

Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten

Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten VOORSTEL VAN WET Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Preadvies. van de. Adviescommissie Strafrecht. inzake

Preadvies. van de. Adviescommissie Strafrecht. inzake Preadvies van de Adviescommissie Strafrecht inzake het voorstel van wet van het lid Helder tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met onder andere de verruiming van de groepsaansprakelijkheid

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN. 1. Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN. 1. Inleiding Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de economische delicten met het oog op het vergroten van de mogelijkheden tot opsporing en vervolging, alsmede het

Nadere informatie

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in verband met de verbetering en versterking van de opsporing en vervolging van computercriminaliteit (computercriminaliteit III)

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1997 1998 Nr. 239 24 112 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (wijziging van de regelingen van de invordering en inhouding van rijbewijzen en de bijkomende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18873 11 juli 2013 Advies Raad van State inzake het voorstel van wet inzake verrruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische

Nadere informatie

Camera-toezicht op de werkplek

Camera-toezicht op de werkplek Camera-toezicht op de werkplek december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden gesteld

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet op het financieel toezicht, de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet op de economische delicten en het Wetboek van strafvordering in verband met de implementatie van Verordening

Nadere informatie

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a

ARTIKEL I. Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd: Artikel 54a komt te luiden: Artikel 54a Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in verband met de verbetering en versterking van de opsporing en vervolging van computercriminaliteit (computercriminaliteit III)

Nadere informatie

Datum 28 februari 2013 Onderwerp Beantwoording kamervragen over vervolgingen en veroordelingen wegens majesteitsschennis

Datum 28 februari 2013 Onderwerp Beantwoording kamervragen over vervolgingen en veroordelingen wegens majesteitsschennis 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 324 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen Nr. 13 VOORSTEL VAN WET ZOALS HET LUIDT

Nadere informatie

Kale kikker of toch kale kip?

Kale kikker of toch kale kip? Kale kikker of toch kale kip? Martine Wouters Het slachtoffer is de afgelopen jaren steeds centraler komen te staan in de Nederlandse straf(proces)wetgeving. 1 Vanaf 1 januari 2014 is het mogelijk om conservatoir

Nadere informatie

mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen

mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen mr Jack Blom 13-09-2011 Functioneel Parket De juiste zaken goed doen Wabo Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Indeling Inwerkingtreding Doel Vraag -Strafrechtelijk -Bestuursrechtelijk Conclusie Toekomst

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 072 Wijziging van de regeling van het DNA-onderzoek in strafzaken in verband met het vaststellen van uiterlijk waarneembare persoonskenmerken

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Onderwerp Meerdaadse samenloop

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Onderwerp Meerdaadse samenloop 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 484 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994, in verband met de herijking van een aantal wettelijke strafmaxima

Nadere informatie

CONCEPTWETSVOORSTEL VERSTERKING BESTRIJDING COMPUTERCRIMINALITEIT

CONCEPTWETSVOORSTEL VERSTERKING BESTRIJDING COMPUTERCRIMINALITEIT Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering in verband met ontoegankelijkmaking van gegevens op het internet, strafbaarstelling van het wederrechtelijk overnemen van gegevens

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2007 575 Wet van 20 december 2007, tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de jeugdzorg met het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 240 Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Uitleveringswet en de Wet economische delicten betreffende de bepalingen aangaande de procedure

Nadere informatie

B 11 Buitenlandse werknemers 8

B 11 Buitenlandse werknemers 8 B 11 Buitenlandse werknemers 8 Wettelijke maatregelen te~en ille~ale tewerkstellin~ Teneinde illegale tewerkstelling tegen te gaan en de tewerkstelling van buitenlandse werknemers te kunnen reguleren voorziet

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 13. Aanbevolen literatuur 15. Afkortingenlijst 17. Hoofdstuk 1 Inleiding 19

Inhoudsopgave. Voorwoord 13. Aanbevolen literatuur 15. Afkortingenlijst 17. Hoofdstuk 1 Inleiding 19 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Aanbevolen literatuur 15 Afkortingenlijst 17 Hoofdstuk 1 Inleiding 19 1.1 Eerste kennismaking 19 1.2 Plaats van het strafrecht 19 1.3 Doelen van straffen 22 1.4 Materieel strafrecht,

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

UITLEVEREN OF VERVOLGEN IN NEDERLAND?

UITLEVEREN OF VERVOLGEN IN NEDERLAND? UITLEVEREN OF VERVOLGEN IN NEDERLAND? W.R. Jonk, mr R. Malewicz en mr G.P. Hamer 1 Op 1 januari 2004 had het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel 2 in de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd

Nadere informatie

Toelichting op de Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Heemstede 2014

Toelichting op de Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Heemstede 2014 Toelichting op de Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Heemstede 2014 Algemene toelichting Hoofdstuk 2 Herstellend traject In een herstellend traject zijn verschillende

Nadere informatie

U heeft de Nederlandse Orde van Advocaten verzocht te adviseren over bovengenoemd conceptwetsvoorstel.

U heeft de Nederlandse Orde van Advocaten verzocht te adviseren over bovengenoemd conceptwetsvoorstel. r - 7- Minister van Veiligheid en Justitie T.a.v. de heer mr. LW. Opstelten ~ Postbus 20301 1 t f 1 2500 EH Den Haag Den Haa~g, ~3 ~hei 2~Ç1 Doorkiesnummer: 1 Faxnummer: E-mail: Betreft: Conceptwetsvoorstel

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 463 Wijziging en aanvulling van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met terroristische misdrijven (Wet terroristische

Nadere informatie

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek

ARRESTANTENVERZORGING. Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek ARRESTANTENVERZORGING Juridische aspecten De politie Het strafproces Verzorging Ethiek januari 2013 Doel van het strafproces / strafvordering = het nemen van strafvorderlijke beslissingen Bestaat uit =

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2003 341 Besluit van 25 augustus 2003, houdende wijziging van het Besluit aanwijzing Halt-feiten Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 433 Wet van 24 oktober 2008 tot wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten

Nadere informatie

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1

Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt. 1 contactpersoon Fractie ChristenUnie Tweede Kamer T.a.v. mw. mr. M.H. Bikker Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG datum 19 februari 2015 Voorlichting e-mail Voorlichting@rechtspraak.nl telefoonnummer 06-46116548

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 24 112 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (wijziging van de regelingen van de invordering en inhouding van rijbewijzen en de bijkomende straf

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten op het terrein van accountantsorganisaties en het accountantsberoep (Wet aanvullende maatregelen accountantsorganisaties)

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Justitie van 2005, directie Wetgeving, nr. ; De Raad van State gehoord (advies van );

Op de voordracht van Onze Minister van Justitie van 2005, directie Wetgeving, nr. ; De Raad van State gehoord (advies van ); BEATRIX Besluit van houdende wijziging van het Besluit DNA-onderzoek in strafzaken Op de voordracht van Onze Minister van Justitie van 2005, directie Wetgeving, nr. ; Gelet op de artikelen 151a, zesde

Nadere informatie

INHOUD. 103 Fiscale fraude / Ten geleide / 1

INHOUD. 103 Fiscale fraude / Ten geleide / 1 INHOUD 103 Fiscale fraude /1 103.0 Ten geleide / 1 103.1 Inleiding / 17 103.1.1 Wat is belastingfraude? / 17 103.1.2 Hoe treedt belastingfraude aan het licht? / 17 103.1.3 Wettelijk kader / 17 103.1.3.a

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Letterlijk: Ontzegging van de Bevoegdheid Motorrijtuigen te besturen.

Samenvatting. 1 Letterlijk: Ontzegging van de Bevoegdheid Motorrijtuigen te besturen. Op 24 juni 1998 is de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) gewijzigd. Deze wijziging komt voort uit de wens van de Tweede Kamer om te komen tot een strengere aanpak van gevaarlijk rijgedrag in het verkeer.

Nadere informatie

VOORSTEL VAN WET. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

VOORSTEL VAN WET. Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. 32 194 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten ter verbetering van de toepassing van de maatregel ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNHO:2015:1805

ECLI:NL:RBNHO:2015:1805 ECLI:NL:RBNHO:2015:1805 Uitspraak Vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND, LOCATIE HAARLEM Strafrecht Datum uitspraak : 10 maart 2015 Parketnummer: 15/840083-08 (ontneming) Vonnis ex artikel 36e van het Wetboek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 324 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de invoering van een puntenstelsel rijbewijzen Nr. 2 VOORSTEL VN WET Wij eatrix, bij

Nadere informatie

ECLI:NL:HR:2013:898. 1 Geding in cassatie. 2. Beoordeling van het eerste middel. Uitspraak. 8 oktober 2013. Strafkamer. nr.

ECLI:NL:HR:2013:898. 1 Geding in cassatie. 2. Beoordeling van het eerste middel. Uitspraak. 8 oktober 2013. Strafkamer. nr. ECLI:NL:HR:2013:898 Uitspraak 8 oktober 2013 Strafkamer nr. 11/04842 Hoge Raad der Nederlanden Arrest op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te Amsterdam van 30 september 2011,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2016 147 Wet van 14 april 2016, houdende de oprichting van een Huis voor klokkenluiders (Wet Huis voor klokkenluiders) 0 Wij Willem-Alexander, bij

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 574 Wijziging van de Visserijwet 1963 in verband met de bestrijding van visstroperij en het vervallen van de akte, alsmede enkele andere wijzigingen

Nadere informatie

Aanpassing van wetgeving en vaststelling van overgangsrecht in verband met de herziening van de maatregelen van kinderbescherming

Aanpassing van wetgeving en vaststelling van overgangsrecht in verband met de herziening van de maatregelen van kinderbescherming anpassing van wetgeving en vaststelling van overgangsrecht in verband met de herziening van de maatregelen van kinderbescherming VOORSTEL VN WET Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Beleidsreactie inzake de evaluatie van de Wet op de economische delicten. 1 Inleiding

Beleidsreactie inzake de evaluatie van de Wet op de economische delicten. 1 Inleiding Beleidsreactie inzake de evaluatie van de Wet op de economische delicten 1 Inleiding De Wet op de economische delicten (verder: WED) is in 1951 in werking getreden. Oorspronkelijk gaf de WED een regeling

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 936 Wijziging van de Wet werk en bijstand in verband met aanpassing van het recht op bijstand bij verblijf buiten Nederland Nr. 4 ADVIES RAAD

Nadere informatie

Publicatie : FEBRUARI Wet betreffende de bestraffing van corruptie

Publicatie : FEBRUARI Wet betreffende de bestraffing van corruptie Publicatie : 1999-03-23 MINISTERIE VAN JUSTITIE 10 FEBRUARI 1999. - Wet betreffende de bestraffing van corruptie ALBERT II, Koning der Belgen, Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet.

Nadere informatie

Het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten wordt als volgt gewijzigd:

Het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten wordt als volgt gewijzigd: Besluit van tot wijziging van het Besluit uitvoering EU-verordeningen financiële markten, het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft en het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector in

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 169 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het beperken van de mogelijkheden om een taakstraf op te leggen voor ernstige zeden-

Nadere informatie

Artikel 1. Artikel 2. Artikel 3. 1. Met de algemene zorg voor het statistiekwezen is belast het ABS.

Artikel 1. Artikel 2. Artikel 3. 1. Met de algemene zorg voor het statistiekwezen is belast het ABS. WET van 3 december 2002, houdende voorzieningen met betrekking tot het Statistiekwezen in Suriname (Statistiekwet 2002) (S.B. 2002 no. 97), zoals zij luidt na de daarin aangebrachte wijzigingen bij S.B.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2016 329 Wet van 23 augustus 2016 tot wijziging van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek in verband met de selectieve woningtoewijzing

Nadere informatie

No.W /II 's-gravenhage, 2 maart 2012

No.W /II 's-gravenhage, 2 maart 2012 ... No.W03.12.0005/II 's-gravenhage, 2 maart 2012 Bij Kabinetsmissive van 6 januari 2012, no.12.000013, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste lid, van de Mededingingswet.

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste lid, van de Mededingingswet. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 3698-22 Betreft zaak: natuurlijke persoon Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste

Nadere informatie

Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing?

Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing? Discussie, Nieuws & Analyse Mr. M. Rosing is advocaat bij Stibbe te Amsterdam. Wet OM-afdoening en de (fiscale) transactie: tijdsbesparing? Sinds 1 februari 2008 wordt de strafbeschikking gefaseerd ingevoerd

Nadere informatie

32 539 Wijziging van de Scheepvaartverkeerswet en de Binnenvaartwet in verband met de invoering van de ontzegging van de vaarbevoegdheid

32 539 Wijziging van de Scheepvaartverkeerswet en de Binnenvaartwet in verband met de invoering van de ontzegging van de vaarbevoegdheid TWEEDE KAMER DER 2 STATEN-GENERAAL Vergaderjaar 2010-2011 32 539 Wijziging van de Scheepvaartverkeerswet en de Binnenvaartwet in verband met de invoering van de ontzegging van de vaarbevoegdheid Nr. 2

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 853 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten C

Nadere informatie

Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen 2015

Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen 2015 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen 2015 De raad van de gemeente Heerenveen; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; Gelet op

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 december 2008 Rapportnummer: 2008/297

Rapport. Datum: 15 december 2008 Rapportnummer: 2008/297 Rapport Datum: 15 december 2008 Rapportnummer: 2008/297 2 Klacht Verzoeker is op 8 november 2006 door de politie aangehouden wegens stalking van zijn ex-echtgenote. In dit verband klaagt verzoeker erover

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 125 Wet van 12 maart 2014 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de verbetering van de aanpak

Nadere informatie

32 853 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten

32 853 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten TWEEDE KAMER DER 2 STATEN-GENERAAL Vergaderjaar 2010-2011 32 853 Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk Wetboek in geval van schade veroorzaakt door strafbare feiten Nr.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 339 Implementatie van het kaderbesluit nr. 2004/757/JBZ van de Raad van de Europese Unie van 25 oktober 2004 betreffende de vaststelling van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 319 Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met wijzigingen van de regeling van de voorwaardelijke veroordeling en de regeling van

Nadere informatie

gezien het voorstel inzake aanpassen verordeningen Wwb in verband wetswijzigingen 2013 (Gem. blad Afd. A 2013, no. );

gezien het voorstel inzake aanpassen verordeningen Wwb in verband wetswijzigingen 2013 (Gem. blad Afd. A 2013, no. ); 2013, no. < no. > De Raad der gemeente Stein; gezien het voorstel inzake aanpassen verordeningen Wwb in verband wetswijzigingen 2013 (Gem. blad Afd. A 2013, no. ); gezien het voorstel van burgemeester

Nadere informatie

ANPR Rotterdam-Rijnmond

ANPR Rotterdam-Rijnmond ANPR Rotterdam-Rijnmond Onderzoek naar de verwerking van no-hits bij de inzet van Automatic Number Plate Recognition Regionaal politiekorps Rotterdam-Rijnmond Rapportage van Definitieve Bevindingen College

Nadere informatie

Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen

Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2013 gemeente Heerenveen De raad van de gemeente Heerenveen; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 september 2013, nr. 13.2000765;

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets STRAFPROCESRECHT 14 OKTOBER 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

RECHTSPR\AK. De minister van Justitie Mr. l.w. Opstelten Postbus 20301 2500 GH Den Haag. Geachte heer Opstelten,

RECHTSPR\AK. De minister van Justitie Mr. l.w. Opstelten Postbus 20301 2500 GH Den Haag. Geachte heer Opstelten, )SF ERE 1(1 EiRI&L\N1 RECHTSPR\AK De minister van Justitie Mr. l.w. Opstelten Postbus 20301 2500 GH Den Haag Datum 8 oktober 2010 Kenmerk 837.2693/JT Uw kenmerk 563168211016 Onderwerp Conceptwetsvoorstel

Nadere informatie

advies. Strekking wetsvoorstellen

advies. Strekking wetsvoorstellen Datum 20 maart 2014 De Minister van Veiligheid en Justitie Mr. I.W. Opstelten en De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Mr. F. Teeven Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Uw kenmerk 447810 en 447811

Nadere informatie

Adviesaanvraag werklastgevolgen kostenverhaal rechtsbijstand draagkrachtige veroordeelden (34 159)

Adviesaanvraag werklastgevolgen kostenverhaal rechtsbijstand draagkrachtige veroordeelden (34 159) De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie dr. K.H.D.M. Dijkhoff Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 19 oktober 2015 contactpersoon Voorlichting e-mail voorlichting@rechtspraak.nl telefoonnummer 06-46

Nadere informatie

Advies initiatiefwetgeving strafbaarstelling misbruik prostitué(e)s die slachtoffer zijn van mensenhandel

Advies initiatiefwetgeving strafbaarstelling misbruik prostitué(e)s die slachtoffer zijn van mensenhandel Advies initiatiefwetgeving strafbaarstelling misbruik prostitué(e)s die slachtoffer zijn van mensenhandel Dit document bevat de alternatieve tekst van het origineel. Dit document is bedoeld voor mensen

Nadere informatie

Handleiding controle FIOD. 12 tips voor bezoek FIOD (bij u als dienstverlener). Wat te doen (en waarom)?

Handleiding controle FIOD. 12 tips voor bezoek FIOD (bij u als dienstverlener). Wat te doen (en waarom)? Handleiding controle FIOD 12 tips voor bezoek FIOD (bij u als dienstverlener). Wat te doen (en waarom)? 1 Inleiding Een bezoek van de FIOD kan mogelijk verstrekkende gevolgen hebben voor uw klant. Maar

Nadere informatie

3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing

3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing 3.2 De bevoegdheid van de officier van justitie tot het geven van een gedragsaanwijzing 3.2.1 Aard en karakter van de gedragsaanwijzing Zoals in het voorgaande aan de orde kwam, kunnen bepaalde tot ernstige

Nadere informatie

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht.

Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder wet: Wet op het financieel toezicht. Besluit van [datum] houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 5:81, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht (Vrijstellingsbesluit overnamebiedingen Wft) Op voordracht van Onze Minister van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 00 0 3 555 Aanpassing van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering aan de richtlijn betreffende bepaalde aspecten van

Nadere informatie

De Minister van Justitie

De Minister van Justitie = POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Justitie DATUM

Nadere informatie

Stelselwijziging Jeugd. Factsheet. De uitvoering van het jeugdstrafrecht. Na inwerkingtreding van de Jeugdwet

Stelselwijziging Jeugd. Factsheet. De uitvoering van het jeugdstrafrecht. Na inwerkingtreding van de Jeugdwet Stelselwijziging Jeugd Factsheet De uitvoering van het jeugdstrafrecht Na inwerkingtreding van de Jeugdwet Inleiding Deze factsheet heeft betrekking op de uitvoering van het jeugdstrafrecht na de invoering

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 63f 25 398 Wijziging van de Wet politieregisters, houdende nadere regels voor bijzondere politieregisters ten behoeve van de politie, Koninklijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 351 Wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van Strafvordering en de Wet politieregisters en aanvulling van het Wetboek van Strafrecht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 494 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de beloningen van bestuurders

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 740 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst

Nadere informatie

Gelet op artikel 44b, eerste lid, van de Drank- en Horecawet; De Raad van State gehoord (advies van xx, nummer xx);

Gelet op artikel 44b, eerste lid, van de Drank- en Horecawet; De Raad van State gehoord (advies van xx, nummer xx); Besluit van houdende vaststelling van boetetarieven voor overtredingen van de Dranken Horecawet Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van juli 2004, kenmerk VGB/GB 2495278,

Nadere informatie