Smakers. jongeren en cultuur 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Smakers. jongeren en cultuur 2006"

Transcriptie

1 Smakers jongeren en cultuur

2 INHOUDSTAFEL 2 Leeswijzer 4 Voorwoord van de Minister 6 10 uitdagingen voor het jeugdbeleid 8 Jongeren aan het woord: 16 stellingen over 16-jarigen 12 Jong talent Kunstbende, een vinger aan de pols van jong creatief Vlaanderen 16 De ideale straat 20 Fier om Christen te zijn 26 Het ideale hebbeding 28 Create YourSpace 32 De Web2.0 generatie: Jongeren en digitale media 36 Wat stáát daar toch, in godsnaam? 42 De ideale game 44 Het persoonlijk en maatschappelijk onbehagen van jongvolwassenen 50 De ideale avond 60 Tips en tricks om met een groep naar cultuur te trekken Het ideale museum 70 Een greep uit de praktijk 76 Want het leven is meer dan geld verdienen alleen 82 De ideale oma & opa 88 Top vijf 92 De kick en het ei 94 De ideale outfit 100 Het debuut van een jonge schrijver 104 De ideale brief 110 De ideale foto 116 Cultfiguur zet jongeren massaal op de fiets 124 Het ideale ontbijt 128 Reclamecampagnes unifs en hogescholen 132 Referentielijst 138 Credits 142 3

3 Jongeren en cultuur anno 2006: niet zo eenvoudig om dit brede spectrum in één boek samen te vatten. Voor je ligt dus een boek met allerlei verhalen, getuigenissen en feiten. Vanuit het oogpunt van auteurs en experts, maar ook vanuit de jongeren zelf. Geen naslagwerk, veeleer patchwork. LEESWIJZER Niet de volledigheid primeerde. Wij de samenstellers van het boek hebben gekeken naar wat in 2006 kwam bovendrijven. Bij deze tweede editie hebben we een aantal items hernomen, om de continuïteit te waarborgen, en daarenboven andere zaken scherpgesteld. Hetzelfde en toch anders dus. Zo peilden we opnieuw naar de idealen van jongeren. Hoe speel je de ideale game of hoe ziet het ideale museum eruit? Verschillende jongeren tussen 15 en 25 jaar werden, individueel of in groepsverband, aangespoord om bij hun leeftijdsgenoten te polsen naar bijvoorbeeld de ideale outfit of de ideale avond. De resultaten werden voorgelegd aan een handvol experts uit het veld. Zij lieten hun blik erover dwalen en geven de lezer hun kijk mee. Jongeren luisteren dagelijks naar muziek, surfen regelmatig het wereldwijde web rond en lezen af en toe zelfs een boek. In de loop van 2006 vulden jongeren hun favoriete boek, ringtone, radioprogramma, enz. in via de CJP-website en enquêtes op scholen. Het is niet meer, maar zeker ook niet minder, dan een momentopname. Op pagina 92 en 93 vind je hun topscores. In 2006 werden eveneens de resultaten van een aantal recente wetenschappelijke onderzoeken geoogst. Onderzoeksgroepen bogen zich o.a. over vrijwilligerswerk en maatschappelijk (on)behagen. Verschillende bijdragen van diverse deskundigen stillen dan weer je honger naar kennis. Hebben onderwijs en cultuur een taak te vervullen in divers Vlaanderen? Welke stellingen over 16-jarigen doen de ronde? We legden ons oor te luisteren bij jonge schrijvers. Welk traject doorlopen zij? En wat met jongeren en religie? Zijn er tips om cultureel op stap te gaan? Hebben sportidolen impact op de sportdeelname van jongeren? De Web 2.0-generatie, wie zijn ze? Stellingen, een column, een wetenschappelijk artikel, wistjedatjes, een journalistieke bijdrage enz. wisselen elkaar hier af. Het oog wil ook wat, dus stuurden we een jonge fotografe op pad met de vraag: wat doen jongeren in hun vrije tijd? Hun verhaal, hier en daar geflankeerd door cijfers van Re-Creatief Vlaanderen, krijgt op die manier een plaats in dit boek. We gingen tevens op zoek naar jongeren en hun culturele bagage. Is er een bepaald lied blijven hangen omdat moeder of vader het altijd voorzong? Waar komt die passie voor wielrennen vandaan? Deze vragen leverden een fijne portrettenreeks op over jongeren en hun culturele erfenis. Kortom, jongeren en cultuur in woord en beeld. Veel lees- en kijkgenot. 4 5

4 Smakers vooraf VOORWOORD VAN DE MINISTER In een eerste reflectie lijkt het wel of 2006 een waarlijk depressief jaar betekende voor en over jongeren in Vlaanderen. Een aantal wetenschappelijke onderzoeken poneerde plots dat jonge mensen zich overvloedig conservatief opstellen en angst koesteren voor het onbekende. Dit zou zich uiten in stijgende onverdraagzaamheid tegenover andere cultuurgemeenschappen en steeds minder vertrouwen in elkaar en de samenleving. Bert Anciaux Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel Toegegeven, voor een minister van Jeugd valt zo n berichtgeving zwaar op de maag. Het is alsof het sprankelende, kleurige beeld van jonge mensen plots wordt bedekt met vuil stof en roet. Een fall out. Het Vlaams jeugdbeleid, met overtuiging gebaseerd op veel vertrouwen in de kracht van jonge mensen, ervaart daardoor een trilling in zijn fundamenten. Psychologen kunnen dan voorspellen hoe dergelijke slechte berichten verwerkt worden, als stereotiepen beschreven in moeilijke leerboeken. Zo stelde ik ook bij mezelf een aantal achtereenvolgende gevoelens vast. Na de schok komt de ontkenning, de twijfel aan de wetenschappelijkheid, het zoeken naar redenen om dit bericht te minimaliseren. Natuurlijk, bij sociaal-wetenschappelijk onderzoek hoort altijd een gezonde dosis relativiteit. Jongeren in Vlaanderen zijn geen witte muizen in een steriel laboratorium. Er zijn altijd andere wetenschappers die met andere onderzoeken ook andere conclusies trekken. Dat helpt de zure smaak te verdrijven. Maar toch, er blijft iets knagen. Een volgende fase is de aanvaarding. Ach ja, waarom zouden jongeren zoveel heiliger zijn dan volwassenen, dan hun ouders, leerkrachten en begeleiders... die toch ook maar hun waarden overdragen en hun voorbeelden stellen? Maken we niet allemaal de fout om kinderen en jongeren te idealiseren in hun streven naar eerlijkheid, openheid, solidariteit en respect? Alsof er op de speelplaats of in het jeugdhuis nooit keihard gevochten of gepest wordt. Ondertussen belandde ik in de vooralsnog laatste fase: kop op en handelen. Want ligt hier niet de essentie van jeugdbeleid, nl. niet alleen ruimte creëren, kansen geven en ontwikkeling stimuleren, maar ook heel duidelijk, zonder terughoudendheid en steeds in dialoog aan jonge mensen waarden en normen presenteren. En zelf, niet in het minst als overheid, ook duidelijke voorbeelden stellen. Dat is niet vanzelfsprekend, want het cynisme ligt op de loer. En het verlies aan geloof in jonge mensen leidt onherroepelijk naar generaties die dit ongeloof reproduceren, op hun beurt cynisme uitademen en zich steeds meer terugplooien op het heilige ik. En dan komt deze tweede Smakers. Als een krachtige tegenstem. Want deze publicatie drijft op een sterk vertrouwen in de mogelijkheden van jonge mensen. En ze bewijst con brio haar gelijk. In mijn inleiding van de eerste editie verwoordde ik Smakers als een publicatie die er heerlijk op los jongert. Ik blijf mijn analyse gestand: ook deze uitgave biedt een (h)eerlijk staal van de leefwereld van jonge Vlamingen. Zoals ze die zelf ervaren en dromen. Zoals ze die voor zichzelf en voor ons (be)grepen, klasseerden en meteen ook zullen bewaren. Het is nog te vroeg om systematische vergelijkingen met de editie 2004 te maken. Maar zoals we toen beloofden: Smakers wordt een interessante kroniek klokvast elke twee jaren van de aangekondigde volwassenheid in Vlaanderen. En meteen is zo n dreigende depressie weggespoeld. Daarom dank en proficiat aan alle makers van Smakers. 6 7

5 10 uitdagingen voor het jeugdbeleid We zijn halverwege de legislatuur bij het schrijven van deze bijdrage. Zonder volledigheid te willen nastreven geven we hieronder 10 uitdagingen voor het jeugdbeleid van minister Bert Anciaux voor de resterende beleidsperiode. Een divers aanbod garanderen en stimuleren In Vlaanderen bestaat, een uniek fijnmazig netwerk aan verenigingen. Een rijk landschap dat via diverse decreten structureel groei- en bloeikansen krijgt en ook blijvende aandacht verdient. Na de grondige aanpassing van de fundamenten van de decreten de voorbije jaren, wordt nu gewerkt aan de verfijning of verbetering. Zo werd het voorbije jaar bij de aanpassingen van het decreet op het lokaal jeugd- (werk)beleid o.a. werk gemaakt van de vermindering van planlast. Het decreet op het Vlaamse jeugdbeleid, dat o.a. de subsidiëring van heel wat Vlaamse jeugdverenigingen regelt, komt nu aan de beurt. Het gevecht met koppige drempels: een nieuw participatiedecreet Naast de terechte trots op het gigantisch aanbod in Vlaanderen, gebiedt de eerlijkheid ons om te erkennen dat dit nog een te beperkt deel van de samenleving bereikt. Ondanks al onze goede intenties en plannen, ontdekken we krachtige participatiedrempels die achterstelling en sociale uitsluiting veroorzaken. Vandaar onze bijzondere aandacht voor participatie. De huidige cultuur- en jeugddecreten én het nieuwe sportdecreet bevatten sowieso al tal van participatiedoelstellingen. De voorbije jaren echter, werden ook ad hoc en experimentele beleidsacties, gericht op het slechten van participatiedrempels, gestimuleerd. Een nieuw decreet het participatiedecreet - moet dit verder stimuleren. Het moet de specifieke drempels voor bepaalde doelgroepen zoals personen in armoede, gedetineerden, personen met een handicap, zieken, mensen met een etnisch-cultureel diverse achtergrond, enz. blijvend aanpakken en wegwerken. Interculturaliseren van het veld: uitvoeren van het actieplan interculturaliteit De Vlaamse samenleving is meer dan ooit divers en heterogeen. Jammer genoeg geeft de veelkleurigheid ook aanleiding tot angst voor het ongewone en het onbekende. Om de samenleving leefbaar te houden, heeft iedereen de opdracht zich hierin een weg te zoeken en te leren omgaan met de realiteit van diversiteit en de implicaties ervan. Ook het beleid mag hier niet aan voorbijgaan. Vanuit deze bezorgdheid kwam in overleg met de jeugd-,cultuur- en sportsector een actieplan interculturaliseren tot stand. De uitvoering van dit actieplan is nu aan de orde. In de schoot van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap wordt een kennisknooppunt interculturaliteit opgericht. Dat zal in eerste instantie tegemoet komen aan de nood aan praktijkondersteuning en bemiddeling die leeft in het jeugdwerk, de cultuur en de sportsector. Bij de te herziene decreten, wordt interculturaliteit een nieuw beoordelingscriterium. Voor de jeugdsector worden er bijzondere acties opgezet. Zo zal bijvoorbeeld worden nagedacht over hoe het allochtone jeugdwerk beter kan worden ondersteund. Aandacht voor vrijwilligerswerk Jeugdverenigingen worden in grote mate bevolkt en geleid door vrijwilligers. De minister wil daarom de komende jaren voldoende aandacht hebben voor die aspecten die het vrijwilligerswerk bemoeilijken. Het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk kreeg de opdracht om, in de lijn van de nieuwe vrijwilligerswet, de behoefte aan verzekeringen bij vrijwilligersorganisaties te verkennen, praktische richtlijnen voor de organisaties te ontwikkelen en deze ruim kenbaar te maken. Samen met minister Bourgeois werd najaar 2006 de campagne Samen vereenvoudigen gelanceerd. Lokale vrijwilligers konden hun problemen met regels en verplichtingen melden. Indien het een zaak voor de federale regelgeving is, kan het op de politieke agenda van voorjaar 2007 komen. Maar we willen niet blind zijn voor knelpunten in de Vlaamse regelgeving. Betere ondersteuning voor lokale jeugdraden en participatie van kinderen en jongeren We willen het debat over de positionering van de gemeentelijke jeugdraden en hun werking stimuleren. Jeugdraden hebben nood aan een degelijke ondersteuning. In 2007 wordt in de gemeente volop gewerkt aan de opmaak van de gemeentelijke jeugd(werk)- beleidsplannen. In dit planningsproces moet zeker extra aandacht gaan naar de onder-steuning en begeleiding van de lokale jeugdraden. Het Steunpunt Jeugd zal deze rol de komende twee jaar op zich nemen. Daarnaast zal het met verschillende betrokken partijen een concreet plan van aanpak opstellen om te komen tot de oprichting van een autonome organisatie die lokale jeugdraden en participatie ondersteunt. Een informatiebeleid op maat van jongeren In Vlaanderen kiezen we voor een leeftijdsgericht jeugdinformatiebeleid. In 2006 werd het Vlaams InformatiePunt Jeugd (VIP) opgericht. Deze nieuwe organisatie heeft vanaf nu een coördinerende rol op het vlak van jeugdinformatie in Vlaanderen en moet ervoor zorgen dat wat bestaat beter op elkaar wordt afgestemd. In 2006 werden bijvoorbeeld drie nieuwe websites, met bijhorende publicaties, gelanceerd. Verder gaat het VIP op zoek naar nog bestaande noden op vlak van informatie. Op basis van de huidige ervaring van het VIP, en samen met actoren uit het veld, wordt werk gemaakt van een kwaliteitslabel voor jeugdinformatie. Op kamp gaan Velen onder ons zijn wel eens op kamp geweest. We staan er echter niet bij stil dat het organiseren van zo n kamp steeds moeilijker wordt. Verschillende overheden en diverse beleidsdomeinen hebben in het nabije verleden namelijk regels in het leven geroepen die van het organiseren van een jeugdkamp een niet te onderschatten opdracht maken. Naast de geleverde inspanningen tijdens de vorige legislatuur, willen we de komende jaren het werk met de betrokken partners voortzetten. Daarenboven worden opnieuw inspanningen geleverd om het kampeermateriaal van de Vlaamse uitleendienst op peil te houden en wordt het decreet m.b.t. de subsidiëring van jeugdverblijfcentra herwerkt. Tot slot werkt het Centrum voor Jeugdtoerisme (CJT) momenteel aan een vernieuwde databank die er o.a. voor zorgt dat jeugdgroepen via het internet kunnen zoeken naar kampplaatsen in Vlaanderen. In 2007 staat deze informatie op het web. Jongeren als actieve cultuurparticipant. Een minister van jeugd die ook minister van cultuur is, heeft vanzelfsprekend ook aandacht voor kinderen en jongeren in zijn cultuurbeleid. Recent werd de nieuwe website Gobots, die jongeren door het ruime aanbod loodst, gelanceerd door CJP vzw. Kinderen en jongeren zijn niet alleen aanwezig als toeschouwer van cultuur maar zijn graag ook zelf creatief en artistiek bezig. Uit respect voor deze eigen cultuuruiting van jongeren verdient dit ondersteuning. We hadden het hierboven al over participatie. Het spreekt voor zich dat daarin ook kinderen en jongeren in beeld komen. Een kennismaking met cultuur en kunst op jonge leeftijd verhoogt de participatie op latere leeftijd spectaculair; ongeacht of ouders of school de kennis-making verzorgen. Het komende jaar wordt hier dan ook in het bijzonder aandacht aan besteed. Sport en spel in de buurt Bij de opmaak van het nieuwe decreet lokaal sportbeleid is bewust rekening gehouden met de belangen van kinderen en jongeren. Aan de lokale besturen wordt namelijk gevraagd dat zij minstens 20% van de subsidies besteden aan bijvoorbeeld buurt- of schoolgebonden sportbeoefening. De komende vijf jaar gaat extra aandacht naar de kwaliteitsverhoging van de jeugdsportbegeleiders in sportverenigingen. Vanuit hun behoefte aan ruimte om te spelen, sporten en zich te ontspannen, zoeken jongeren regelmatig hun recreatie- en ontmoetingsplekken in de buurt van sportinfrastructuur. Het Vlaamse jeugdbeleid wil hier één van haar prioriteiten van maken. Brede school Een link met onderwijs mag niet ontbreken in het jeugdbeleid. De komende periode willen we vooral inzetten om gezamenlijk het concept van brede school uit te werken. Binnen en buiten de onderwijswereld kan brede school beschouwd worden als een kader om op het lokale niveau een netwerk tussen actoren uit verschillende sectoren te duiden. In dat netwerk kunnen scholen, initiatieven buitenschoolse kinderopvang, bibliotheken, buurtwerkingen, sociaal-culturele initiatieven, jeugdwerkinitiatieven, sportclubs, jeugdmuziekateliers en deeltijds kunstonderwijs, centra voor leerlingenbegeleiding en tal van jeugdzorgvoorzieningen actief zijn. We willen mee stappen in een vereenvoudiging en afstemming van de Vlaamse regelgeving om lokale samenwerkingsverbanden impulsen te geven. In 2007 lanceert de administratie cultuur een oproep ter subsidiëring van een aantal proefprojecten brede school. Kabinet van Bert Anciaux, Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel 8 9

6 Kim, 22 jaar is hoofdmajorette van de Koninklijke Muziekvereniging Sint-Cecilia van Aarsele, maar is ook autorally copiloot 99% jongeren woonden de voorbije zes maanden geen concert met fanfare of harmonie bij, maar 93% ging ook niet kijken naar een pop- of rockconcert. Volgens 40% zijn concerttickets te duur

7 Jongeren aan het woord: 16 stellingen over 16-jarigen Als het over jongeren gaat, vervalt men gemakkelijk in clichés. Zo zouden jongeren bv. weinig interesse hebben in politiek, ze lezen te weinig en hun vrije tijd brengen ze vooral voor de buis door zonder zich te bekommeren om de wereld waarin ze leven. Slechts zelden wordt moeite gedaan om na te gaan of er van al die clichés iets aan is. Oudere mensen hebben immers altijd al geklaagd over de jeugd van tegenwoordig. naam achternaam enz. Om na te gaan wat er allemaal klopt van die vooroordelen, hield het centrum voor politicologie K.U.Leuven (Ellen Claes, Yves Dejaeghere, Stefaan Fiers, Marc Hooghe en Ellen Quintelier) in het voorjaar van 2006 een grootschalig jeugdonderzoek. In totaal werden daarbij Belgische jongeren ondervraagd, waarvan Nederlandstalige en Franstalige jongeren. Op basis van dit onderzoek wordt hieronder een aantal stellingen naar voren geschoven, gebaseerd op de antwoorden van de ondervraagde zestienjarigen. 01 We verwachten altijd dat jongeren veel progressiever zijn dan hun ouders wat betreft hun partijvoorkeur en dat ze meer openstaan voor nieuwe ideeën. In werkelijkheid valt de appel niet ver van de boom en lijken ze meer op elkaar dan ze misschien zouden willen. 02 Jongeren zijn niet altijd happig op traditionele politiek. Ze vinden wel andere manieren om zich te engageren: vrijwilligerswerk, rondgaan met en laten tekenen van petities en leiding geven in jeugdorganisaties. 03 Het grootste deel van de jongeren beschikt over onvoldoende of verkeerde informatie over allochtonen. Werk aan de winkel dus. 04 Scholen met een goede mix van allochtonen en autochtonen blijken een uitstekend middel te zijn om verdraagzaamheid tussen de verschillende groepen te bevorderen. 05 Jongens staan negatiever tegenover homoseksualiteit dan meisjes. Bovendien blijkt dat hoe vaker je naar religieuze plechtigheden gaat, hoe groter je weerstand is tegenover homoseksualiteit. 06 Meisjes zijn gematigder in hun meningen. Dit geldt zowel voor hun partijvoorkeur als het beeld van hun toekomst en hun houding tegenover de medemens. 07 Dat scholen moeten opvoeden tot democratisch burgerschap klinkt mooi. Voordat ze leerlingen echter kunnen stimuleren tot meer engagement, zouden scholen vooral zelf op een meer democratische manier moeten kunnen functioneren. 08 Scholen maken wel degelijk een verschil. Als je de gemiddelde resultaten van gelijkaardige scholen bekijkt op het vlak van normen en waarden, valt op dat sommige scholen meer succesvol zijn in hun aanpak dan andere. 09 Jongeren vinden dat ze geen grote invloed hebben op beslissingen in hun school. Ze willen vooral meer inspraak in het spreiden van huiswerk en examens. 10 Jongeren hebben een commerciële vrijetijdsbesteding (telefoneren, uitgaan, enz.), maar ze werken er ook voor, zelfs tijdens het schooljaar. 11 Jongeren vinden dat politiek niet veel invloed heeft op hun dagelijks leven. Diegenen die het dichtst bij hen staan, nl. hun ouders en vrienden, hebben dat wel. 12 Sportverenigingen zijn nog altijd de populairste verenigingen bij jongeren. Terwijl jongens vaker lid zijn van sportclubs, engageren meisjes zich vooral in kunst- en cultuurverenigingen. 13 Onbekend is onbemind: jongeren hebben weinig vertrouwen in mensen die ze niet kennen. 14 Internet is voor jongeren vooral een communicatiemiddel en minder een middel om op zoek te gaan naar informatie en nieuws. Voor dat laatste blijft televisie nog altijd het medium bij uitstek. 15 Hoewel politiek niet de eerste zorg is van jongeren, blijkt gaan stemmen (zelfs indien de stemplicht afgeschaft wordt) vanzelfsprekend. 16 Jongeren scoren niet zo hoog op vragen over politieke kennis. Toch een meer prominente plaats voor actualiteit in het curriculum? Kranten in de klas kan alvast een goede aanzet zijn. Voor meer info, zie

8 Jong talent 2006 Liesa Naert 1982 Niels Albert 1986 Won met het rauwe 4.48 Psychosis (van Sarah Kane) de Theater Aan Zee KBC-Prijs 2006 voor Jong Theater. De TAZ-jury: Liesa, die nog aan haar laatste jaar van haar opleiding aan het Gentse conservatorium moet beginnen, is nu al een virtuoze actrice. Haar monoloog, hoewel vormelijk conventioneel, greep naar de keel, en er was geen ontkomen aan. Of zoals één van de juryleden het verwoordde: Liesa speelde de tekst niet, ze is er ingekropen. Als Saskia staat ze haar mannetje naast kanonnen als Bart De Pauw en de Neveneffecten in Willy s en Marjetten. Net als dorpsgenoot Sven Nijs startte hij zijn carrière op twee wielen in het BMX-circuit. In 2006 bevestigde hij zijn titel als meest beloftevolle jongere van 2005 en de Kristallen Fiets voor de jongere van het jaar 2005 door Belgisch én Europees kampioen veldrijden bij de beloften te worden. In het seizoen was hij zowel in de Superprestige als in de Gazet Van Antwerpentrofee de meest regelmatige veldrijder bij de beloften. Yossif Ivanov 1986 Absynthe Minded In 2005 haalde hij als achttienjarige snaak én eerste Belg de top drie van de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool, sterker nog, hij werd tweede. Prompt promoveerde het Paleis voor Schone Kunsten hem tot Rising Star van het seizoen In februari 2006 verscheen zijn eerste cd, die door het Franse tijdschrift Diapason bekroond werd met de Diapason Découverte en de Diapason d Or de l Année. Won in juni 2005 overtuigend de finale van Europa s grootste rockconcours Bilbo Rock in Bilbao (Spanje). In de zomer van 2006 won My Heroics, Part One de ZAMU-award voor Beste Song en versloeg daarmee o.a. 7 days, 7 weeks van deus, Saudade van Arsenal, I feel allright van Zornik en At sea van Ozark Henry. De zanger van de groep, Bert Ostyn, kaapte onverwacht ook nog de award voor Beste Zang weg onder de neus van Geike Arnaert. A. De Gelas Alex Salinas Brecht Evens 1986 Fabio Wuytack 1981 Dit Hasselts strip- en cartoontalent won de Strip Debuutprijs 2005 en werd door CJP uitgeroepen tot Het Jong De jury omschreef hem als: Een jongeman met zeer veel talent die zowel het tekenen als de ideeën in de vingers heeft. In 2006 verscheen ook zijn tweede stripalbum Vincent, volgens Knack, het indrukwekkendste Vlaamse boek van het jaar, als je zijn leeftijd in aanmerking neemt. Deze filmmaker uit Wachtebeke verraste vriend en vijand door op het internationaal filmfestival Paris Tout Court 2006 de Publieksprijs voor de beste Europese film in de wacht te slepen met zijn film Two hands. Deze film over de Palestijnse kwestie door de ogen van een Palestijns chirurg werd meteen ook opgenomen in de Short film corner van het filmfestival van Cannes

9 Kunstbende, een vinger aan de pols van jong creatief Vlaanderen Wist je dat... Amelie Aernoudts is coördinator van Kunstbende Kunstbende, de wedstrijd in kunst voor jongeren tussen 13 en 19 jaar, klein begonnen is, maar groter en groter werd? Na zeven jaar groeien is Kunstbende niet meer weg te denken uit het culturele landschap van jongeren. Met ondertussen meer dan 71 voorrondes in verschillende regio s over heel Vlaanderen, 55 ateliers, 7 finales en andere Kunstbende-gebeurtenissen bereikt Kunstbende meer dan deelnemers, meer dan bezoekers aan de voorrondes en maar liefst bezoekers aan de finales. Kunstbende meer is dan zomaar een wedstrijd in kunst? Kunstbende is gegroeid tot een hechte community van jongeren, artistieke en socioculturele organisaties en uiteraard ook van een groot en enthousiast publiek. Kunstbende is de springplank naar de kunstensector, voor M/V met talent. Kunstbende jongeren zijn, die elkaar uitdagen in performance, games n sites, video, ontwerpen, fotografie, TXT, TXT on stage, muziek en dans? Kunstbende zet jongeren aan om hun ding te produceren. Zowel zij die al met kunst en cultuur bezig zijn, als jongeren die er zich voor de eerste maal aan wagen, komen met elkaar in contact. En wanneer ze liever achter de schermen aan de touwtjes trekken, worden ze Kunstbendeambassadeurs. Kunstbende staat voor originaliteit waar alles kan, alles mag? Kunstbende toont hoe divers, rijk, spetterend en sexy kunst van jongeren kan zijn. Ze maken nieuwe creaties, wagen zich aan een nieuwe discipline of vormen speciaal voor Kunstbende een nieuwe formatie. Kunstbende slaagt erin jongeren te stimuleren om actief met kunst en cultuur bezig te zijn. Kunstbende jongeren een professioneel podium wil aanbieden? Een podium met alles erop en eraan. Maar Kunstbende eindigt niet met het podium op de finale. Kunstbende biedt jongeren ook andere podia aan, geeft hen workshops en stuurt hen uit naar internationale festivals. Kunstbende startte in als een initiatief van de Vlaamse Provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie met Villanella als uitvoerend producent? Sinds de vierde editie krijgt Kunstbende steun van de Vlaamse Overheid. Kunstbende jongeren ook op een interactieve wijze bij het ganse project tracht te betrekken? bevat naast praktische info, een gallery of fame van de winnaars, een plek om met elkaar te kletsen en nog veel meer. Meisjes de leading ladies van Kunstbende zijn? Het vrouwelijke geslacht gaat er massaal voor. Blijkbaar is het voor jongens van 16 tot 17 jaar not done om met kunst bezig te zijn. Sinds twee jaar fotografie met stip de populairste categorie is bij deelnemers aan Kunstbende? Daarvoor konden dans en muziek zeker zijn van de meeste inschrijvingen. De razendsnelle opmars van de digitale fotocamera en bijhorende PC-toepassingen liggen aan de basis van dit succes. En dat terwijl fotografie vroeger een zwak broertje was wegens dure filmontwikkelingen, afdrukken, fotopapier en apparatuur. De categorie nieuwe media helemaal niet zo goed scoort, terwijl je net verwacht dat jongeren daar toch sterk mee bezig zijn? Kunstbende wil daar iets aan doen. Vanaf de editie vervangt Kunstbende daarom nieuwe media door games n sites. Naast het zelf bouwen van websites worden jongeren nu ook gevraagd om games of onderdelen van games in te sturen. Dit dan weer net iets minder geldt voor de categorie dans? Daar zorgen de dansstijlen hiphop en breakdance voor een aanzienlijke stijging van het aantal jongens binnen een typische meisjescategorie. En dat big weer beautiful is hebben we ook te danken aan bovengenoemde dansstijlen. Graatmagere ballerina s moesten plaats ruimen voor lekker volle soulmadammen Sven Van Baarle

10 Wist je dat... Games n sites, video en muziek échte jongenscategorieën zijn? In tegenstelling tot TXT on stage, TXT, fotografie, performance en dans. Naast onderwerpen als liefdesverdriet, donkere gedachten, moeilijkheden op school en met ouders, Kunstbende ook thema s ziet opduiken uit de actualiteit, komisch slapstick, satire, humor en religie? Kunstbende al jaar en dag staat voor: wie waagt, wint meestal en ook voor alles kan en alles mag? Al heeft dit laatste wel consequenties voor theatertechnici die na bepaalde acts het podium dienen te vrijwaren van resten rotte vis, geklutste eieren of tot moes verwerkte groenten en fruit. De meeste jongeren die aan Kunstbende meedoen dit doen vanuit verschillende motivaties? Het was al jarenlang een droom, ik doe mee voor de grap, mijn zus/vriend/oma heeft me ingeschreven en nu kan ik niet meer terug, ik wil graag professionele feedback op mijn artistiek werk, enz. Zeer diverse redenen, maar elke reden is goed om deel te nemen aan Kunstbende, zo blijkt uit het grote aantal jaarlijkse inschrijvingen. Deze mensen hun deskundig oog al liet dwalen over menig Kunstbende-act op voorrondes en finales? Adriaan Van Den Hoof, Peter Van Den Begin, Stany Crets, Tine Van Den Wyngaert, Jan Bosschaert, Klaas Janszoons, Tine Reymer, Jan Hautekiet, Kurt Overbergh, Anna Luyten, Bart Meuleman, Tom Naegels, Renkse de Greef, Alex Van Hee, Veerle Baetens, Tom Pintens, Wim Delvoye, Gerda Dendooven, Raf Walschaert, Brahim, Maaike Cafmeyer, Wayne Traub, Koen Augustijnen en vele anderen. Deze mensen de voorrondes en finales van Kunstbende met volle overgave presenteerden? Gitte Van Hoyweghe, Staf Coppens, Annabelle Van Nieuwenhuyse, Peter Van de Veire, Tomas De Soete, Thomas Vanderveken, Gerrit De Cock, Ilse Liebens, Siska Schoeters, Ilse Van Hoecke, Stijn Van de Voorde en Britt Van Marsenille. Heel jonge deelnemers (13 jaar) vaak hoge ogen gooien en dadelijk in de finale terecht komen? Maar dat de gemiddelde leeftijd bij Kunstbende 16 jaar is. Sommige jongeren vanaf hun 13 jaar meedoen aan Kunstbende en tot hun 19 jaar doorgaan? Daarna gaan ze, zoals ze zelf zeggen, op Kunstbende-pensioen. Vaak staan hun jonge broers en zussen dan klaar om de fakkel over te nemen. Zo ontstaat een heuse Kunstbende-generatie. Jonge mensen zich vanaf deze editie ook kunnen inschrijven voor Kunstbende De Luxe, het vervolgtraject op Kunstbende? Zowel exdeelnemers als anderen kunnen een artistiek plan insturen. Kunstbende De Luxe pikt er zes projecten uit en geeft de jonge artiesten in kwestie alle ondersteuning: repetitieplekken, speelplekken, een coach, promotie, eten en drinken maar vooral veel tijd. Om te zoeken, hard te werken en wie weet ook wel wat te vinden. Brahim, Lise Accoe, Anna Vercammen, Leen Roels en Balthazar ooit deelnamen aan Kunstbende? Er ook in Nederland een Kunstbende bestaat en in Zweden, Noorwegen, Finland en Denemarken? En dat er in Noorwegen jaarlijks jongeren deelnemen aan 300 voorrondes en dat terwijl er maar mensen wonen. En dat ze daar een categorie hebben die husflid ofwel huisvlijt heet? Inzendingen bestaan bijgevolg uit zelfgemaakte vliegvissen, sloffen uit rendierenvel, ingelegde messen en traditioneel geborduurde kostuums. Kunstbende in de eerste plaats jongeren met veel goesting, durf, lef, eigenzinnigheid en doorzettingsvermogen zijn? Die zich zoals alle mensen op één of andere manier proberen te onderscheiden van de rest. Die nood hebben aan een gezonde portie aandacht, op of naast het podium. Kunstbende is dan ook maar wat blij dat ze steeds opnieuw bakken aandacht kan geven, omdat ze het verdienen! 35% van de jongeren sport regelmatig, 27% doet dit om een mooi lichaam te hebben, maar 62% vindt het vooral ontspannend. Sam, 19 jaar is begeleider van de jongerenploeg van Friends and Scream United in Laken en fan van Club Brugge 18 19

11 D E I D E A L E S T R A A T Ben Verstreyden stafmedewerker Vereniging van Vlaamse Jeugddiensten en consulenten vzw Pimp my Block! Onder deze ronkende slogan schuilt een project van de Nederlandse Nationale Jeugdraad waarbij jongeren aangezet werden om hun wijk en hun straat te verbeteren. Onze noorderburen zeggen het altijd net even iets anders, nietwaar? De ideale straat? Wat is dat eigenlijk? Op zoek naar een antwoord, snuisterde ik in een aantal teksten en websites, en zocht ik naar meningen van jongeren. De jeugdraad van Gent en de organisatie Kind en Samenleving brachten me al een heel eind verder. Zij stelden de vraag aan jongeren en hun gebundelde antwoorden worden gebruikt om beleidsmakers (politici) op goede ideeën te brengen. De Natte Droom In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2006, verzamelde de jeugdraad van Gent bij 120 jongeren meningen over een heel aantal thema s. Naast het aanreiken van actiepunten voor de partijprogramma s werden ook een aantal langverwachte dromen en verlangens opgenomen in de nota De natte droom. Ook jongeren in Gent hebben het lastig met sluikstorten in bepaalde straten, meestal buiten de binnenstad. De properheid van de straat laat daar serieus te wensen over en waarom zouden zij dat niet even erg vinden als volwassenen? Daarom mogen er méér vuilnisbakken komen die gerust een beetje opvallen. Een aantal kunstenaars en jongeren die samen artistieke vuilnisbakken ontwerpen? Ik vond er een voorbeeld van in Amsterdam. In de wijk Slotermeer schilderden kinderen en jongeren tientallen vuilnisbakken tijdens de actie Pimp my Block, best wel knap. Dus Vlaanderen, pimpen die straat! Er mag gerust ook wat meer groen komen. Natuurlijk zijn er wel een aantal grote, groene gebieden buiten het centrum maar het weinige groen in het centrum, moet zeker blijven. Vele jongeren laten de term stadsbos vallen, waarom niet? Ze denken aan klimop, klimrozen en daktuintjes op appartementen en studentenkoten. Een propere en kleurrijke straat is aangenaam. Om de gezelligheid te verhogen vinden Gentse jongeren zaken als een goede buurtwerking zeker belangrijk. Jongeren willen namelijk dat er een goede sfeer hangt in de straat en dat zij en de anderen zich er thuis voelen. Wat ze ook heel fijn vinden is een pleintje waar je een beetje kan sporten. Een paar voetbaldoelen en basketringen, maar het pleintje mag dan wel niet vol hondendrek liggen. Helaas zijn jongeren niet altijd even graag gezien op die pleintjes en worden ze soms weggejaagd door oudere jongeren of volwassenen. Omdat ze zich vaak per fiets verplaatsen, houden Gentse jongeren ook wel van straten die niet helemaal ingepalmd worden door Koning Auto. Zo zijn grote delen van het Gentse stadscentrum autovrij en dat is zalig. Nu nog iets meer en grotere fietsenstallingen! Naast de verkeersveiligheid duiden de jonge Gentenaren ook op het zogenaamde onveiligheidsgevoel. Meestal gaat het om een subjectief beeld dat iemand heeft, waardoor die een groepje jongeren als onveilig bekijkt. Hierdoor worden in het donker bepaalde plekken gemeden en dat is toch te gek. Een goede verlichting van het voetpad en de pleintjes zou al heel wat van die onveiligheidsgevoelens kunnen wegnemen. Mensen zouden zich ook veiliger voelen als ze elkaar kennen. Een ideale straat voor deze jongeren is dus een straat waar af en toe gemengde activiteiten plaatsvinden: jong en oud, autochtoon en allochtoon enz. Straatcultuur praatcultuur? Jan Van Gils (vzw Kind en Samenleving) haalt tijdens een vorming aan dat wanneer we de begrippen jongeren en straat naast elkaar zetten, de term rondhangen niet veraf is. Het feit dat jongeren niet meer voortdurend spelletjes spelen of in beweging zijn, maakt de volwassenen wat ongerust. Ze zitten daar en kletsen maar wat. Eindeloos zijn de gesprekken over de nieuwste schoenen en of die nu typisch voor Marjetten zijn dan wel of ze echt keiknap zijn. Knappe jongens komen ter sprake en toffe grieten worden geëvalueerd. De nieuwste cd s passeren de revue en zo ontstaat een spannend exploratiespel tussen het meelopen met de gangbare opinie en het ontwikkelen van een eigen mening. Zo ontdekken ze beetje bij beetje wat ze mooi vinden, wat cool is, wat ze graag en niet graag hebben. De cultuur van de straat is een Desperado cultuur, volgens Veerle Van Assche. (1) De straat vormt de tegenpool van thuis. Je kan er ontsnappen aan het gezag van thuis

12 Er zijn weinig plekjes voor jongeren waar ruimte kan gemaakt worden voor eigen uitingsvormen. Slechts de jeugdwerking en de straat bieden een uitweg. Titel expert straat (sophie) Ssst, een momentje rust aub... In opdracht van een kleine gemeente in Vlaams-Brabant onderzoekt vzw Kind en Samenleving de noden en behoeften van jongeren in hun wijk en hun straat. Omdat het onderzoek nog niet afgerond is, houden we de naam van die gemeente voor ons, maar ik mocht alvast met de bevindingen van een aantal jongeren aan de haal. Vele jongeren geven aan hoe belangrijk een portie stilte en privacy voor hen is. Een aantal gasten vindt die rustige momenten in huis, omdat de woning voldoende groot is of omdat er een tuin is. Anderen moeten echter buitenshuis op zoek naar een rustig plekje. Ik zit altijd op dit bankje onder de boom, zegt Evelien. Het is fijn om een plekje te hebben waar de jongere kinderen niet veel komen. Ook het basketveldje in de wijk is een toffe ontmoetingsplek voor jongens én meisjes. De jongens tonen er hun kunnen en de meisjes komen kijken en kletsen dat het een lieve lust is. Jammer dat het veldje zo dicht bij de huizen ligt. Het aanhoudende botsen van de bal en het knallen van de bal tegen de korf worden weerkaatst tegen de huizen. Vooral in de lange zomermaanden krijgen de buren het daarvan danig op hun heupen. Wij kunnen alleen maar zitten en wat babbelen, zeggen een aantal oudere meisjes. Af en toe spelen we wel eens muziek in een voortuintje en zolang we er geen festival van maken, vinden de buren dat helemaal ok. Vorige zomer heeft een buurman al eens een volleybal- en badmintonnet opgesteld en daar hebben we dankbaar gebruik van gemaakt. Een verboden vraag? Wanneer ik deze vragen en ideeën lees, valt het me op dat geen van de bevraagde jongeren spontaan denkt aan voetballen op straat of het organiseren van een supersnelle Tour De France in de vier straten van hun wijk. Nochtans zijn dat de jeugdherinneringen uit mijn straat die me het meeste bijblijven. Het lijkt alsof het een verboden vraag is geworden. Stel je voor, voetballen op straat, komaan zeg! Dat is toch veel te gevaarlijk geworden, daarvoor hebben we toch dat pleintje een kilometer verder? Moeten we ons daar zomaar bij neerleggen? Neen, de straat is té waardevol om over te laten aan rijverkeer en geparkeerde auto s. Als ik goed luister naar wat deze jongeren ons zeggen, dan hoort een straat ook bescherming te bieden en bewegingsvrijheid én moet er ook iets te beleven zijn. Een ferme dankjewel aan: De jeugdraad en jeugddienst van Gent, Wouter Vanderstede van Kind & Samenleving vzw. Voor hun bijdrage. Pimp the city, niet alleen de straat. Een knappe stad voor dito jongeren heeft pas in de laatste plaats te maken met een specifiek aan hen aangepast straatbeeld. De straat is er voor iedereen. De openbare ruimte is het gezicht van de hele stad. Als jongeren de stad willen opleuken, is er plaats zat voor eigen initiatief. Zo denk ik aan het kunstige eindwerk van een 18-jarige graffitist. Met een zelfgemaakte driehoeksleutel kon hij een paar vuilbakken wegnemen, opleuken met verf en terughangen. Hij had namelijk opgemerkt dat de mannen van de vuilkar bij het leeghalen een systeempje versies overal terecht. If you can t beat them, join them. De stad is veel makkelijker te pimpen van binnenuit. Het beleid aan je kant krijgen is de enige manier om dat te doen. Nieuwe wetgeving heeft de speelruimte in ons land veel veiliger gemaakt. In sommige gevallen is ze ook beter geworden. Vooral de jongere kinderen zijn daar goed mee geweest. Speeltuinen voor jongeren heb ik echter niet veel zien opduiken. De komende jaren zal er vooral veel aandacht uitgaan naar sport. We moeten dringend op zoek naar een manier waarop we deze nieuwe beleidsvisie omzetten naar een jeugdvriendelijke ruimte. Zoniet pompen ze alle vrijgekomen hoekjes vol met pannafieldjes, sportkooien en mislukte fitnesstoestellen. Meet the street Bij het ontwerpen van het publiek domein overlopen we een lijstje van randvoorwaardenmakers. De fietsers krijgen hun breed fietspad, voor de mindermobielen halen we de drempels weg, de auto s krijgen hun 3,5 meter, de bus krijgt een vrije busbaan, voor de winkeliers verbrede voetpaden, alstublieft. Ik merk dat de jeugdconsulenten ook hard aan het roepen zijn, en dat heeft zo zijn resultaten. De skateveldjes rijzen als paddestoelen uit de grond. Toch is ons nieuw skateterrein in het stadspark door de echte street-skaters al naar de vuilnisbelt verwezen omdat er te veel klein mannen rondlopen. Dat is nu net wat ik indertijd met het Studio 100- effect bedoelde. Als je iets bedenkt voor een oudere doelgroep, wordt het al snel opgepikt door de kleineren. Als we vandaag een ideale straat voor tieners willen ontwerpen, mikken we dus best op volwassenen. De gemeente organiseert één keer per maand een buurtsportactiviteit in de straat, maar dat vinden de jongeren iets te weinig. Een paar jongens zouden in hun straat ook graag iets meer geasfalteerde ruimte zien: ideaal om te skaten en te skeeleren. 1 Van Assche, V.; Hermans, G., Lauwers J. (1998), Jeugdwerk met maatschappelijk achtergestelde jongeren: tussen zorg en vrije tijd? Antwerpen, PSW/Universitaire Instelling Antwerpen. Michel Gerits Architect, vader en speler. Zet ze buiten Er rest ons nog één hindernis. Mijn zoon communiceert veel meer met zijn vrienden dan ik vroeger, hij is veel mobieler dan ik ooit had kunnen dromen en heeft een zesde zintuig voor technologische stuff, maar ik krijg hem met geen stokken buiten. En wij ons best maar doen om de buitenomgeving op zijn maat te ontwerpen

13 47% van de jongeren hebben de voorbije zes maanden een kunstzinnige hobby uitgeoefend: een muziekinstrument bespelen (21%) en tekenen, schilderen en grafische werk (19%) waren de meest beoefende kunstvormen

14 Fier om Christen te zijn Het moet een van de vroegste herinneringen zijn uit mijn jeugd. We schrijven midden de jaren zeventig. Kermis in het dorp, en voor het eerst mocht ik ook mijn precisietalent demonstreren in de schiettent. Het resultaat was niet veel soeps, maar de bescheiden trofee heb ik jaren zorgvuldig bewaard in het nachtkastje op mijn slaapkamer. Het was een geelzwarte sticker met een leeuw die brulde: Ik ben Vlaming. En daar ben ik fier op. Ik vertel dit verhaal met enige gêne, want zowel sticker als boodschap zijn voor mij toch gedateerd. Op een dag zal ik wellicht het kleinood in de prullenmand hebben gegooid, maar dat kan ik me niet meer herinneren. Het Vlaanderen van de jaren zeventig had die boodschap kennelijk nodig. Een duwtje in de rug om zelfbewuster te leven. Een bevestiging van de identiteit. Een fiere uiting van eigen volksgeloof. Aan deze jeugdherinnering moest ik ongewild terugdenken toen ik recent enkele jongeren hoorde getuigen op het religieuze stadscongres in Brussel dat kardinaal Danneels mee had opgezet. Bedoeling was om de buitenwereld te laten zien waar de katholieke kerk allemaal mee bezig was. Maar in eerste instantie was het toch een intern familiefeestje. Een bijeenkomst van gelijkgezinden die in het samen komen zelf kracht en inspiratie vonden om verder te doen. Een van de jongeren had er geen probleem mee om met naam en toenaam in de krant vermeld te worden. Ja, ik ben gelovig, vertelde de 25-jarige Wannes uit Ieper in de krant De Morgen. Vroeger zou ik er mij voor geschaamd hebben, maar nu heb ik die gêne van me afgegooid. Dit is ongetwijfeld een nieuwe trend. Pakweg vijf jaar geleden zou je bij dergelijke evenementen weinig jongeren gezien hebben, en àls ze er al waren dan kreeg je ze bijna nooit over de streep om voor een krant als De Morgen iets te laten zeggen. Godsdienstsociologen zijn het al een tijdje aan het signaleren. Dat zingeving en religie terug in is, zeker bij jongeren. Klassieke bedevaartsplaatsen als Scherpenheuvel of Maria-Aalter trekken opnieuw jonge mensen aan die een kaarsje komen branden of een tekstje schrijven voor een dierbare of een geliefde. Jongeren lopen vaker een kerk in en uit, niet per se om een viering bij te wonen, wel om even in de sfeer te komen. Om ingetogen te kunnen nadenken over leven en lief. Om de stilte op te zoeken die ze nergens anders meer vinden. Kerken zullen nooit meer vol lopen, daar ben ik van overtuigd. De uitingen van het geloof zullen op een andere, meer creatieve manier verlopen. Alternatieve bijeenkomsten, vieringen, acties en bezinningsavonden. Nieuwe religieuze bewegingen appeleren aan het jonge volk en de respons groeit. Al is het beeld heel divers, versnipperd en daarom moeilijk om er een echt correct zicht op te krijgen. Van de protestantse pinkstergemeenschappen tot evangelische thuiskerken. Van charismatische bewegingen die mikken op mystiek en de persoonlijke vurige band met Jezus tot kerkelijke initiatieven die de sociale en op het randje af ook de politieke kaart trekken. Trendwatchers hadden het voorspeld. Jongeren zijn op zoek naar diepe ervaringen en nemen een voorbeeld aan authentieke leiders. Personen die zelf consequent leven naar wat ze vertellen. Stichters van nieuwe bewegingen bijvoorbeeld, van een Andrea Riccardi van de Sint-Egidiusgemeenschap, een Père Gilbert, Noël Bonte van de Sint-Michielsbeweging tot een lokale priester die arm is met de armen, vreemd is met de vreemdelingen en rechtlijnig de kaart trekt van al wie in nood is. Het was onze kardinaal ook opgevallen op de Wereldjongerendagen in Keulen, vorig jaar. Hoe weinig kritische vragen er van de jongeren kwamen over paus, condooms en vrouwen. Neen, jongeren zijn daar niet mee bezig. Wel met brede zingevingsvragen. Van de klassieker wat is de zin van ons bestaan? tot de concrete vraag waarom ze zich niet goed voelen bij hen thuis of op school. De verbondenheid van een groep, maakte jongeren blij en zelfs fier. Bij de Wereldjongerendagen kreeg iedere deelnemer een klein lichtblauw rugzakje mee. Het is een hebbeding geworden. Een herkenning, een uiterlijk, maar jong teken van geloof. Jongeren droegen het trots mee overal in de stad. En later ook nog als ze thuis waren; zelfs op e-bay heeft het een tijd de ronde gedaan en werden er zotte prijzen voor betaald. Ik begrijp nu beter het standpunt van jonge islammeisjes die er bewust voor kiezen om hun hoofddoek te dragen. Voor hen is het geen symbool van onderdrukking, wel een teken dat ze zich thuis voelen in hun geloof. En dat ze er fier op zijn. Een sticker zeg maar. Het valt trouwens op hoe weinig er eigenlijk geweten is over hoe jonge moslims hun geloof beleven. Dé moslimjongere bestaat natuurlijk niet. Maar al te vaak krijgen media het verwijt dat we slechts over moslims praten als de wereld in brand staat, het Midden-Oosten opnieuw voor bloedig nieuws zorgt of in eigen land het thema van kordate aanpak van criminaliteit aan de orde is na een nieuw incident. Dat ze teveel gestickerd worden. Gelabeld. In een vakjegestopt. Zonder nuances, zonder de veelkleurigheid op het terrein te zien. Je kan daar uren over blijven doorzeuren, maar een aanpak die loont is ervoor te zorgen dat de moslimgemeenschap zelf met positieve rolmodellen naar buiten komt. De moslimgemeenschap heeft nood aan woordvoerders in alle betekenissen van het woord. Een professioneel mediabeleid aangestuurd vanuit de moslimexecutieve kan een eerste aanzet zijn. Ook de (Vlaamse) overheid zou een rol kunnen spelen door heel concreet een boekje te maken voor redacties met namen en telefoonnummers erin van allochtone en moslim experts. Dat is ooit gelanceerd, maar een opvolging van het initiatief zou geen weggesmeten geld zijn. Net als eens onderzoeken hoe het nu staat met de secularisering bij moslims. Sociologisch gezien mag je dit verwachten. Maar hoe snel en wie neemt het voortouw? Ooit zal er wel een tijd komen dat sommige jonge moslima s hun hoofddoeken zullen afleggen. Of ritueel zullen verbranden, zoals dolle mina s dat deden in mijn jeugdige jaren zeventig met hun beha s. Maar dat is stof voor een heel ander verhaal. Peter-Jan Bogaert Is freelance journalist voor De Morgen en lector journalistiek aan de Arteveldehogeschool in Gent

15 H E T I D E A L E H E B B E D I N G HEBBEN HEBBEN HEBBEN! Hebbewatte? Een voorwerp dat men bezit of begeert, uitsluitend om het hebben ervan. Van Dale, dik woordenboek, 142 jaar Een leuk woord! Een openschuifbare gsm. En een Mini. Een ipod Surround Sound System. Een zonnebril van Chanel. Of nee, van Ray-Ban. Hoewel, daar loopt iedereen al mee rond. Een PlayStation Portable, een draagbare spelcomputer waarop je ook film kan zien. Annabelle, Yoni, Liene en Kimberly aan de bushalte op de Veemarkt in Mechelen, alle vier 16 jaar Een brommer, zegt Bastiaan (16) van op zijn fiets. Hebben om te hebben, kopen om erbij te horen? Nope, doet hij niet. Kaoutar (16,5): Het ideale hebbeding? Een romantische jongen! Een mooie auto! Sarah (16): Een dikke ipod. De laatste nieuwe gsm, de duurste, in een mooi kleurtje. Met diamantjes erop! Of een dure jas van Chanel. Kaoutar: Nee, een stoer leren vestje van Diesel. Soraya (15) Een zwarte ipod, met het hoogste aantal megabytes. Sarah: Op dit moment: een pak friet! Charlie s Angels Sarah, Soraya en Kaoutar Een ipod waar je clipjes mee kan zien, of een MP4. Niks nutteloos aub! Technologie, dat willen we. Karim, Johan en Emmanuel, 16 jaar Lien Lammar Het ideale hebbeding van drie jonge gasten? Een skateboard, voor Laurens (20). Maar niet zomaar een skateboard. MIJN skateboard. Het is perfect. Zo breed, zo dik, zo groot, zo klein, zo goed draaiend, zo vast en zo los als ik wil. Het is als een baby voor mij, ik neem het overal mee naartoe. Voor Mikkjel (22) moet het ideale hebbeding nog uitgevonden worden. Een happy-maker. Een toverstokje waarmee je iedereen blij kan maken. Bram (22) heeft er de vorige dag nog over nagedacht. Iets om dieren te verstaan. Als een hond dan blaft, weet je wat die bedoelt. Laurens en Mikkjel juichen mee: Jaaa jong, dat is t! Een gitaar, de ESP Truckster. Machtige vorm en bekleding. Maar veel te duur. Roel (21), zanger van Kund, in 2010 misschien op Werchter Lotte (24) en Maxim (25) werken in Akotee, een paradijs voor hebbedingfreaks. Lotte: Een hebbeding is voor mij iets wat niet echt nuttig is, maar gewoon heel erg leuk. Het moet ook niet al te groot zijn. Zelf heb ik veel hebbedingen uit de jaren 50: oude blikjes, gekke beeldjes, mooie kaders, oud glaswerk, enz. Rommelmarkten zijn altijd een beetje gevaarlijk voor mij! Hebbedingen voor Maxim: Van die tinnen platen met oude reclame op, zotte T-shirts, of posters van Gustav Klimt. Lotte: Die rode koffer met witte bollen zie ik nog wel zitten. Maxim: Hebbedingen zijn niet alleen plezant om te hebben, maar ook om te geven. Het is leuk om zoiets voor anderen te kopen. Lotte knikt. Je ziet de mensen echt glimlachen als ze hier binnenkomen! Akotee, Melkmarkt 30, 2000 Antwerpen Lien Lammar

16 Eline (20): Mijn ideale hebbedingen zijn Japie en Tommie, mijn twee knuffels. Ik slaap nooit zonder. Waarom ze zo ideaal zijn? Yanne (20): Ze geven warmte en ze zagen niet! Eline: Dat is waar. Marjan (21): Het is iets met emotionele waarde dat je niet echt gebruikt, maar niet wil weggooien. Eline: Ja, voor mij zijn Japie en Tommie echt wel persoontjes. Elke ochtend leg ik ze op mijn kussen, met een deken erover. Tommie, een ijsbeer, is mijn oudste. Hij is heel vuil ik heb hem nog nooit gewassen en een beetje een slungeltje, maar niet superzacht. Een echte vent! Eline, Marjan en Yanne, naast vriendinnen ook studenten Restauratietechnieken in Antwerpen Een hebbeding of gadget is een artikel dat iedereen wil hebben. Meestal gaat het om iets hoogtechnologisch dat door een zogenaamde trendsetter aangekocht wordt als statussymbool. Vaak verhoogt ook de aanwezigheid van speciale functies ( snufjes ) de aantrekkelijkheid. Soms doet het artikel niet helemaal wat de reclame belooft, maar design is ook een verkoopargument. Wikipedia, een neutrale en vrije encyclopedie op het internet waaraan iedereen kan meehelpen. Eens je het hebt, wordt een hebbeding gewoon een ding. zelf bedacht door leraar Kwinten, 23 jaar Een supersonische derde arm graag. Elektronische hondjes, piemels en haardvuren bestaan al, dus waarom niet? Lynn, onhandig en steeds met vijf dingen tegelijkertijd bezig, 25 jaar De grote spiegel (2,5 meter op 1,5 meter) op onze slaapkamer. Ik wist dat we hem niet in de living zouden kunnen zetten, en in de slaapkamer hadden we al een grote spiegel in de kast. Maar hij was zo majestueus, zo romantisch, zo mooi afgewerkt, zo gigantisch groot. Echt prachtig. Het kon mij niet schelen hoeveel hij kostte, ik wou hem HEBBEN. Sara (23) sinds 31 oktober 2006 gelukkig getrouwd met Thomas (24) Een hebbeding toont je persoonlijkheid, hoe je bent. Voor mij zijn dat kleurrijke, levendige dingen. Het is iets dat supermooi is, of net zo lelijk dat het weer mooi wordt. Mijn ideale hebbedingen? Sjaals en draagtassen! Of van die kleine kartonnen koffertjes, daar heb ik er intussen ook wel wat van. Als het maar bij mij past. Loes (19) 30 Mijn sloefen. Jan (19) Mijn speelgoedtelefoon van Fisher-Price. Met wieltjes, een oranje hoorn en oogjes die op en neer gaan als je er mee rijdt. Sofie (21) Een Mathmos Lamp: de Airswitch AZ, een vloerlamp van een halve meter hoog. Je versterkt of dimt het licht door je hand boven de lamp te bewegen. Prijskaartje: 260 euro, te koop in designwinkels of via internet. Joris (20) Het ideale hebbeding is iets waarvan een hele hoop mensen zeggen: dat is nu écht iets voor u. Marijke (20) Iedereen heeft het, dus ik wil het ook. Je moet foto s kunnen trekken met je gsm, en voor sommigen ik dus is een videofunctie en MP3 gewoon een must. Samir (17) Mijn absolute hebbedingen zijn handtassen, liefst zoveel mogelijk, in alle kleuren en maten! Een handtas is een leuk accessoire, het maakt je outfit compleet én is functioneel. Mij zul je nooit zien zonder een bijpassende handtas. Gelukkig heb ik geen al te dure smaak! Karlijne (20) Claire Warnier vormgeefster Unfold Hoelahoeps en scoobidoo s De meeste hebbedingen heb ik gehad op de lagere school. Elke week was er wel iets anders dat ik moést hebben, want het was zo cool en iedereen had het. Eerst waren er de knikkers, dan de speciale knikkers of de extra grote knikkers. Vervolgens kwamen er andere dingen, zoals slijm uit een potje, halve bollen die drie meter de lucht in sprongen, loloballen, hoelahoeps, jojo s, scoobidoo s en ik heb zelfs een paar maanden rondgelopen met een piepklein paaskuikentje met plastic voetjes die normaal op taarten staan. Al die dingen waren op zichzelf niet interessant. Ze hadden ook helemaal geen functie en handig waren ze evenmin. Maar juist omdat iedereen ze had, waren ze leuk. Ik wilde die dingen alleen maar hebben om te hebben. Omdat ze mooi van kleur waren, omdat ze gek aanvoelden, omdat ze zo begeerd waren door de anderen. Toch zit er aan een hebbeding ook een negatief gevoel. De spullen die ik in de lagere school zo graag wou hebben, bleken al vlug een illusie te zijn. Eenmaal in mijn bezit verbleekte het ding van mijn dromen tot een gewone prul en moest ik op zoek naar een nieuw droomobject. Het oude hebbeding verdween in een doos onder het bed. Uit de reacties blijkt dat er twee soorten hebbedingen zijn. De ene gaat over de kick van het nieuwste van het nieuwste op technologisch gebied. ipods waar je films op kunt afspelen, de nieuwste PSP, telefoons met de meest geavanceerde functies in de kleinste uitvoering. Vaak zijn de functies absoluut nutteloos en zitten ze er alleen maar in, omdat het kán. Eens het nieuwe ervan gekend is, is er weer iets anders op de markt, dat nóg nieuwer en sneller is en nóg meer kan. Aan de andere kant zie je de meer persoonlijke hebbedingen. Dingen die mensen willen hebben, omdat ze graag verzamelen en zich willen omringen met spullen die zij mooi en fijn vinden. Maar ook hier blijft de fascinatie voor een object verschuiven. Eenmaal in je bezit, ga je op zoek naar het volgende mooie, fijne object dat in je kamer past. Verzamelen tot je huis uit zijn voegen barst. Een goede vormgever moet zich bewust zijn van deze dualiteit. De beste producten blijven langer dan een half jaar fascineren. Dingen die méér willen zijn dan het nieuwste technische snufje, of een extra versiering van de kast. Dat zijn de hebbedingen die voor mij de meeste waarde hebben. Dat is wat een goede vormgever moet kunnen. Maar dat is ook wat vormgeven zo lastig maakt. Eigenlijk is het beste hebbeding de begeerte die je naar een object hebt. Zolang je kunt dromen dat op een dag het ding dat je het allerliefste zou willen hebben in jouw bezit is, tot dan blijft een hebbeding het meest gewild. Eigenlijk is een hebbeding vooral fijn als je het (nog) niet hebt. 31

17 Create YourSpace Sophie Burm Of het nu met naald en draad is of met bits en bytes, 2006 is het jaar van de doe-het-zelver. De grote zonnebrillen van Dior, de Vuittonhandtassen, de Bikkembergstruitjes. Zet één stap buiten en je kan er niet om heen. Niet alleen rijke chichi madammen, maar ook jongeren zijn hypermerkgevoelig. Maar alle grote merken ten spijt, doen jongeren ook aan eigen branding. Rugzakken van Nike en Eastpak worden gedecoreerd met pins, poppetjes en andere attributen. Kledingstukken en accessoires allerlei worden gepersonaliseerd. De Graffiti Jeugddienst pikte in op de trend met de workshop Recykleren waarbij oude kleren op een, twee, drie worden omgetoverd tot nieuwe hippe broeken, mutsen en T-shirts. Een kleine voetnoot: hoewel voornamelijk meisjes deelnemen aan de workshops, gaan jongens blijkbaar veel conceptueler en experimenteler te werk. Apple lanceerde dan wel een reeks van sokjes in een regenboog van kleuren om je ipod zomer en winter te beschermen, maar daar hoeft de eigen 32 handicraft niet voor onder te doen. Met een beetje doe-het-zelf snit en naad, maak je je eigen hoesje en kan je je ipod customizen. De ipod leent zich bovendien voor andere vormen van patchwerk. Met itunes stel je je eigen playlists samen, je eigen greatest hits, het ultieme album. Het einde van het album as we know it, een handvol songs die samen op een plaat worden uitgebracht en gedistribueerd, is nabij. Zo wil Franz Ferdinand binnenkort liever geen singles uit cd s halen. Gewoon tussen de cd s in nieuwe nummers afleveren zou de creativiteit alleen maar bevorderen. Beck heeft het ook al begrepen. Hij wil graag een album uitbrengen dat je zelf rechtstreeks kan bewerken en mixen in itunes. Bij zijn laatste plaat, The Information, is het artwork al doe-het-zelf. De hoes wordt geleverd met een stickerblad zodat de luisteraar zelf zijn cover kan samenstellen. Op de dvd staan videoclips die Beck snel snel met zijn vrienden en familie in elkaar gebokst heeft, één voor elke track. Deze zomer scoorden twee Amerikanen een hit toen ze een filmpje online zetten waarin ze Mentos chemisch laten reageren met Coca Cola, met een explosieve choreografie tot gevolg. Hun laatste experiment, #137, lokte zes miljoen hits. Mentos stuurde hen ondertussen duizenden snoepjes voor hun volgende project. Vele mensen hebben in navolging hiervan hun eigen experimenten op het internet gedropt was het jaar voor sites zoals YouTube en MySpace. Zij vormen een uitstekend platform voor mensen die hun creatieve en soms uiterst geschifte ei kwijt willen. YouTube werd onlangs zelfs door Time Magazine uitgeroepen tot de uitvinding van het jaar. Momenteel kan je meer dan honderd miljoen video s bekijken op YouTube. Houd je ipod warm en wollig Zet acht steken op. Brei recht totdat het stuk lang genoeg is om je ipod te omwikkelen en laat ruimte voor een flap. Kant af en naai de zijkanten dicht. Naai er een knoop aan. Het weefsel zou los genoeg moeten zijn zodat je geen knoopsgat moet maken. Benodigdheden wol breinaalden nr. 10 een haaknaald een knoop 33

18 Johannes, 23 jaar heeft zich vorig jaar voor de gezelligheid bij de breiclub aangesloten; zijn volgende project: een sjaal 87% van de 19 tot 25-jarigen is de afgelopen zes maand op café geweest. Slechts 10% beoefent een creatieve hobby met textiel, zoals haken, breien of borduren. Emmanuelle, 22 jaar studeert klassieke zang aan het conservatorium in Brussel en is oprichtster van de breiclub Handenvol; wekelijkse bijenkomst: elke maandag in Café Fatima in Gent

19 De Web2.0 generatie: Jongeren en digitale media De 12- tot 25-jarigen van nu zijn de eerste generatie jongeren die zich geen wereld meer kan voorstellen zonder het internet. Dit heeft een drastische impact op zowat elk facet van hun identiteit en de manier waarop ze hun sociale contacten beheren. De jongere van vandaag maakt geen onderscheid meer tussen fysiek contact en contact via bijvoorbeeld MSN Messenger. Beide contactvormen staan hen immers toe om op een even kwalitatieve manier met hun vrienden om te gaan. Ik heb deze groep de Web2.0 generatie genoemd omdat de manier waarop deze jongeren met interactieve media omspringen helemaal overeenstemt met waar de term Web2.0 voor staat: het actief participeren, het zelf produceren van inhoud en media, het communiceren en het connecteren met anderen. Dit artikel verkent hoe jongeren met interactieve media omgaan, welke plaats deze hebben in hun leven en wat organisaties en merken hieruit kunnen leren om met jongeren te communiceren. Jongeren zijn massaal online Een recent onderzoek in opdracht van de Europese Commissie (www.mediappro.org) toont aan dat 90% van de Vlaamse tieners tussen 12 en 18 online is. Uit de recentste Belgian Internet Mapping studie van het onderzoeksbureau Insites blijkt bovendien dat 88% van de 18- tot 24-jarigen minstens twee dagen per week online is. Het behoort niet tot de scope van dit artikel om uitgebreider op deze gegevens in te gaan. Maar de naakte cijfers volstaan om aan te tonen dat jongeren het internet massaal omarmd hebben. Op zich is dit waarschijnlijk geen groot nieuws meer. Interessanter wordt het wanneer we een kijkje nemen naar de plaats en de impact van het internet in de totale mediatijd van de jongeren. Zo blijkt uit de laatste Youth Online studie van Insites dat jongeren die online zijn het meeste van hun vrije tijd op het internet spenderen, gemiddeld zo n 10,90 uur per maand. Dat is een stuk meer dan studeren (6,18 uren) en een pak meer dan vrienden bezoeken (3,71 uren). Jongeren zijn hypergeconnecteerd Uit bovenstaande cijfers wordt al te vaak geconcludeerd dat deze generatie vervallen zou zijn tot een asociale en van de wereld vervreemde bende computerjunks. Niets blijkt echter minder waar te zijn. Het web is voor jongeren in de allereerste plaats een sociaal medium, dat ze zich eigen hebben gemaakt omdat het zeer nauw aansluit bij de manier waarop ze met hun peer group omgaan. Enkele cijfers uit het Mediappro-onderzoek illustreren dit: 95% van de Belgische jongeren heeft een gsm, meer dan 90% heeft MSN Messenger. Volgens onderzoek van MSN loopt 55% van alle communicatietijd van jongeren via MSN Messenger of via . Fascinerend is dat jongeren het internet in de eerste plaats gebruiken om te communiceren met hun bestaand sociaal netwerk. Dit heeft verregaande gevolgen, zowel voor de jongeren zelf als voor merken en organisaties die met jongeren willen communiceren. Laat ons beginnen met enkele gevolgen voor de jongeren zelf: MSN Messenger (1) is een social network management tool. Jongeren beslissen zelf wie er met hen mag communiceren, of ze zichtbaar of onzichtbaar blijven. Ze communiceren hun gemoedstatus via hun profielnaam, enz. Als nieuw contact toegevoegd worden aan een contactenlijst op MSN Messenger betekent zoveel als opgenomen worden in het intieme vertrouwensnetwerk. Geblokkeerd zijn in de messenger van vrienden of klas-genoten heeft een enorme impact op je sociale leven en de toetreding tot de conversaties van peer groups. Doordat het peer group leven compleet gemedieerd wordt door interactieve communicatietools, ervaren jongeren geen enkel kwalitatief onderscheid meer tussen online en offline contact. De gevolgen voor merken en organisaties die met jongeren willen communiceren zijn tweeërlei: Interactieve marketing die jongeren als individu benadert, botst met de manier waarop jongeren het online zijn beleven. Telkens je een jongere met een boodschap bereikt, moet je er van uitgaan dat zijn peer group op dat eigenste moment met hem geconnecteerd is. De sprong van website naar Instant Messaging of sms is zeer klein. Merken en organisaties moeten al hun marketing naar jongeren afwegen tegenover één relevante vraag: heeft de marketingboodschap potentieel om opgenomen te worden in de conversaties die jongeren met elkaar voeren? Het internet is een platform van platformen De jongere die op MSN Messenger zit, heeft niet het gevoel dat hij op het internet zit. Ook de computer zelf is in zijn perceptie onzichtbaar geworden, omdat die zodanig ingebed is in zijn dagdagelijkse gewoontes en gebruiken. Instant Messaging is voor hen een platform op zichzelf, al is dit niet het enige. Elke jongere heeft meerdere platformen waarop hij aanwezig is. Zo is het social networking platform Redbox. be met zijn 1,4 miljoen profielpagina s een ander platform waarop het stilaan obligaat is om als jongere aanwezig te zijn met een eigen profielpagina om te netwerken met nieuwe mensen. In de Verenigde Staten is het ondenkbaar dat je als jongere geen profielpagina hebt op MySpace of Thefacebook. Op social networking websites maken jongeren profielpagina s aan die ze tooien met foto s, video s, blogposts, verlanglijstjes, favorietenlijstjes, enz. Ze plaatsen commentaren op profielpagina s van anderen en maken zich lid van special topic groepen. Het moge duidelijk zijn dat het een voltijdse bezigheid is om als jongere je digitale zelf te onderhouden. Andere Belgische voorbeelden zijn o.a. Aslpage.be, Chat.be en Looknmeet.com. Een ander platform waarop intussen meer dan twee miljoen Belgen eigen content op publiceren is Windows Live Spaces. Deze Live Spaces worden nu eens gebruikt als dagboek (of blog), dan weer als fotoalbum of zelfs als een ruimte 36 37

20 voor intieme gegevens die je enkel met je vertrouwensnetwerk deelt. Toen het Mediapproonderzoek bekend maakte dat 38% van de Belgische jongeren een eigen weblog had, reageerden heel wat mensen nogal sceptisch (2). Voor jongeren betekent bloggen echter veel meer dan het publiceren van tekstjes. Het delen van fotoalbums, videobestanden, enz. via blogging tools is voor hen eveneens bloggen. Het gaat bij jongeren om het publiceren en delen van inhoud, niet (alleen) om het schrijven van een dagboek. Het wereldwijde web is slechts één van de werelden waarin jongeren zich begeven. Ook dit heeft op zijn beurt een aantal drastische implicaties voor hoe merken en organisaties met jongeren kunnen communiceren. In traditionele online marketing kwam het er op neer om enerzijds een website te hebben en anderzijds trafiek naar die website te genereren via traditionele reclametechnieken. Wanneer we echter kijken door de ogen van jongeren, moeten we vaststellen dat het eigenlijk zinvoller is om daarnaast op een creatieve manier aanwezig te zijn op de andere platformen waar de doelgroep actief is. Zonder al te diep in te gaan op de marketingmogelijkheden, bestaan er voor elk platform leuke insteken voor merken. MSN Messenger: op MSN Messenger hebben een aantal merken al geëxperimenteerd met messenger bots. Deze staan een gebruiker toe om vanuit MSN Messenger op creatieve wijze te interageren met een merk of organisatie die de bot aanbiedt. Zo experimenteerde ABN Amro in Nederland met een messenger bot om je uitgavenstatus bij te houden. En Chat.be biedt een messenger bot, genaamd Sam, aan om op de hoogte blijven en aan wedstrijden deel te nemen. Social networking websites: op websites zoals Redbox.be of MySpace.com zijn er tal van mogelijkheden om exclusieve content, spelletjes, wedstrijden of andere voordelen aan te bieden. Weblogs en Live Spaces: de Web2.0 generatie wil aan haar omgeving tonen wat haar bezig houdt. Vroeger ging het erom inhoud exclusief op de website van het merk of de organisatie te houden, nu loont het vooral om inhoud zo eenvoudig mogelijk te laten hergebruiken op andere websites. Het succes achter de immens populaire videowebsite YouTube.com zit onder andere in het gegeven dat elke blogger de videofilmpjes van YouTube op zijn eigen weblog kan publiceren. En op de website van de docufilm The Inconvenient Truth, over de klimaatscrisis die ons te wachten staat, kunnen bloggers kleine interactieve geanimeerde afbeeldingen (widgets) downloaden om op hun website te publiceren. Kortom: wanneer we het internet bekijken als een platform van platformen, dan komt het er meer dan ooit op aan om niet al je geld in te zetten op de eigen website, maar op het zinvol aanwezig zijn op de andere platformen waaraan jongeren met hart en ziel aan verknocht zijn. Conversaties zijn het DNA van het web Ik heb hierboven al proberen aan te tonen dat er een beperkt aantal platformen zijn waarop jongeren aanwezig zijn. Wat tot hiertoe onderbelicht is gebleven, is de grote drijvende kracht achter het internet, namelijk de conversaties. In een artikel met als titel Google Wikipedia MySpace How teenagers hijacked the internet (3), toont Dr. Sam Vaknin aan hoe de content die tieners publiceren op hun weblog, hun MySpace profielpagina of op de online encyclopedie Wikipedia consequent bovenaan komt drijven in de Google zoekresultaten. Dit heeft zeer verregaande gevolgen voor de meerderheid van merken en organisaties. Gemiddeld 41% van alle trafiek naar websites is afkomstig van een zoekopdracht in Google. Dit betekent dat de gedachten, de foto s en de filmpjes die jongeren over een bepaald merk op hun blog of hun profielpagina publiceren, het eerste contactpunt vormen met dat merk. Het zijn dus de conversaties van de jongeren die merken maken of breken. Bovendien heeft het feit dat jongeren in de eerste plaats het web gebruiken als een communicatiemedium een direct gevolg op hoe zij naar de content van merken op het net kijken. Belangrijk is dat deze content een sociale waarde heeft in de uitwisseling tussen henzelf en hun peer group. Dit kan een leuk filmpje zijn, een promotie die je aan vrienden cadeau doet of een leuk weetje om te delen. Zo gaf Nivea in oktober 2006 de kans aan geregistreerde leden om zich samen met een vriendin te laten knippen door het Nivea Hair Team in een aantal winkelcentra. Dit had niet alleen een sociale waarde, het zorgde bovendien voor een gerucht dat zich als een lopend vuurtje verspreidde (4). Ook broodjesketen Panos kon deze communicatiedynamiek recentelijk aan den lijve ondervinden. Toen de antwoorden op hun online wedstrijd op een populaire Waalse weblog opdoken, bleek de trafiek naar hun campagnewebsite plots een hoge vlucht te nemen (5). Tom De Bruyne werkt als strategisch planner voor het interactief marketing bureau i-merge. Samen met enkele i-mergers uit binnen- en buitenland publiceert hij dagelijks over interactieve marketing op de i-merge weblog Tot slot Er wordt altijd beweerd dat jongeren van vandaag moeilijker dan ooit te bereiken zijn. Ik hoop met deze bijdrage aangetoond te hebben dat het veeleer een kwestie is van op de juiste plaatsen te gaan zoeken. Jongeren bekijken het web op een fundamenteel andere manier dan merken en organisaties. Daar waar de laatstgenoemden denken in termen van websites en trafiek, denken jonger-en in termen van platformen en conversaties. Het is al langer geweten dat de meest efficiënte marketing naar jongeren peer group marketing is. Met de evolutie van het internet naar een marktplaats van conversaties komt daar bovendien nog een dwingende reden bij. Vraag maar aan meneer Google. Voetnoten 1. Er zijn uiteraard meer Instant Messaging programma s dan MSN Messenger (zoals ICQ of Yahoo Messenger), maar in België is het marktaandeel van MSN Messenger nagenoeg 100%. Een andere cliënt gebruiken heeft simpelweg geen zin meer, want de meerderheid van iedereen zijn peer group zit op MSN Messenger. 2. Zie onder andere de discussie die volgt op deze kritische noot: com/2006/06/bloggende-jongeren.html 3. Zie asp?id=2237&cid=1&sid=19 4. Zie iwisdom/2006/09/new_imerge_camp.html 5. Zie pdf /1/06nc10panos.pdf

Smakers. jongeren en cultuur 2006

Smakers. jongeren en cultuur 2006 Smakers jongeren en cultuur 2006 1 INHOUDSTAFEL 2 Leeswijzer 5 Voorwoord van de minister 6 10 uitdagingen voor het jeugdbeleid 8 Jongeren aan het woord: 16 stellingen over 16-jarigen 12 Jong talent 2006

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over:

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS INTEGRAAL VERSLAG. Vergadering van donderdag 4 oktober 2012. Debat over: VGC 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE PARLEMENT VOOR 17-PLUSSERS Zitting 2012-2013 Extra nummer INTEGRAAL VERSLAG Vergadering van donderdag 4 oktober 2012 Debat over: Gemeenteraadsverkiezingen 14/10 VGC

Nadere informatie

Het levensverhaal d.m.v. Stil Leven

Het levensverhaal d.m.v. Stil Leven Het levensverhaal d.m.v. Stil Leven Gegevens team: team: PZE setting: Ziekenhuis adres: OLV Ziekenhuis Campus Asse, Bloklaan 5, 1730 Asse tel.: 02 300 61 11 Projectomschrijving: Titel project: Het levensverhaal

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie

Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie Iedereen welkom 1 Hallo, Ik ben Juul de giraf en ik heb gehoord dat jij je eerste communie wil doen. Klopt dat? Weet je wel wat dat is: communie? Het is zo n moeilijk woord. Wees gerust het is geen ziekte

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur

ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur ADVIES Beleidsnota s Cultuur, Leefmilieu en Natuur Op 26 oktober 2009 diende minister Joke Schauvliege haar beleidsnota s Cultuur en Leefmilieu/Natuur in bij het Vlaams Parlement. In deze beleidsdocumenten

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

AL 15 JAAR DE WEDSTRIJD IN KUNST VOOR IEDEREEN VAN 13 TOT 19 JAAR

AL 15 JAAR DE WEDSTRIJD IN KUNST VOOR IEDEREEN VAN 13 TOT 19 JAAR AL 15 JAAR DE WEDSTRIJD IN KUNST VOOR IEDEREEN VAN 13 TOT 19 JAAR FILM MODE BEELDEND DJ TXT DANS PERFORMANCE MUZIEK FOTO SCHRIJF NU IN! WWW.KUNSTBENDE.BE Kunstbende? Een chaotische meute? Een zootje artiesten?

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Wat is filosoferen met kinderen? Samen op een gestructureerde wijze nadenken en praten over filosofische vragen. Zoeken naar antwoorden op vragen die kinderen

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Villanella & Club Kathoorn

Villanella & Club Kathoorn LESMAP Villanella & Club Kathoorn Beste leerkracht, Binnenkort komt u met uw leerlingen naar de voorstelling Luchtfietsers kijken. Wij hopen dat jullie er samen van genieten. Hieronder vindt u achtergrondinformatie

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Mama, laat m n handje los! Resultaten van bevragingen bij jeugdwerkers, ouders en kinderen

Mama, laat m n handje los! Resultaten van bevragingen bij jeugdwerkers, ouders en kinderen Mama, laat m n handje los! Resultaten van bevragingen bij jeugdwerkers, ouders en kinderen Datum: januari 2010 In de zomer 2009 hield Steunpunt Jeugd een online bevraging bij jeugdwerkers (197), de Gezinsbond

Nadere informatie

Nieuwsbrief christelijke bso De Kleine Reiziger. Beste lezer,

Nieuwsbrief christelijke bso De Kleine Reiziger. Beste lezer, Nieuwsbrief christelijke bso De Kleine Reiziger Beste lezer, De december maand is weer begonnen. De bladeren zijn van de bomen en de december drukte is in volle gang, de sint is in het land, de schoentjes

Nadere informatie

Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab

Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab De invasie =platform voor beginnende ontwerpers, bestaat sinds 3 jaar, draait op vrijwilligers Filosofie -Kansen bieden aan beginnende, jonge

Nadere informatie

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs

ADVIES Deeltijds kunstonderwijs ADVIES Deeltijds kunstonderwijs Op vrijdag 4 maart 2011 keurde de Vlaamse Regering Kunst verandert! goed, een conceptnota rond de inhoudelijke vernieuwing van het deeltijds kunstonderwijs (DKO). De Vlaamse

Nadere informatie

Kinderen en verkeersveiligheid: hoe kijken ze er zelf tegen aan?

Kinderen en verkeersveiligheid: hoe kijken ze er zelf tegen aan? Kinderen en verkeersveiligheid: hoe kijken ze er zelf tegen aan? Samenvatting In het kader van een belevingsonderzoek gaven 2500 Vlaamse jongeren tussen 10 en 13 jaar hun mening over mobiliteit en hun

Nadere informatie

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN

CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN CLUBAANBOD EN TRAINING SAMEN HET GELOOF ONTDEKKEN EN VERDIEPEN Bruisend Jeugdwerk De kerk als plek waar jongeren, gelovig of niet, graag naartoe gaan om God beter te leren kennen. Jeugdleiders die dichterbij

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Ik weet niet of het u is opgevallen, maar het trof mij dat de lezingen van vandaag vol tegenstellingen zitten: het begint al bij Jesaja 41: mensen zijn

Nadere informatie

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk

Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje en gesprek en uitbeelden, filmpje en gesprek en werkvorm, stellingen, handvaardigheidswerk Verliefd, en dan... Leeftijd: 12-16 Soort bijeenkomst: club, catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Liefde, Seksualiteit Tijdsduur: 1 uur 40 min. Scheldwoorden inventariseren, werkvorm, filmpje

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? 1,2,3,..., 10 stappen Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees rustig de tien stappen. Ze inspireren je om fit te blijven in je hoofd en hebben al heel

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

December. Tot dan, en pakt elkaar ondertussen allemaal ne keer goed vast! Veel liefs, de groepsleiding

December. Tot dan, en pakt elkaar ondertussen allemaal ne keer goed vast! Veel liefs, de groepsleiding December Normaal gezien beperkt dit voorwoord zich tot de nodige informatie, liefst melig geschreven en met af en toe een verwijzing naar de fratsen van de leiding. Normaal gezien doen wij als Vincies

Nadere informatie

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ?

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? Volgens psycholoog Gary Chapman zijn er vijf universele liefdestalen, waarin mensen liefde kunnen en ontvangen. Iedereen heeft een of twee liefdestalen waardoor hij of zij zich

Nadere informatie

Jij durft over jouw gevoelens praten. Complimenten geven is voor jou kinderspel. Jij ligt s nachts niet te piekeren. Jij hebt vat op de dingen.

Jij durft over jouw gevoelens praten. Complimenten geven is voor jou kinderspel. Jij ligt s nachts niet te piekeren. Jij hebt vat op de dingen. Jij bent echt een kanjer! Om op te eten! Jij durft over jouw gevoelens praten. Jij hebt een topconditie. Wat zit jouw haar oké! Complimenten geven is voor jou kinderspel. Ik ben jaloers op jouw spierballen.

Nadere informatie

Programma 2008-2009. Het nieuwe programmaboekje van Provider is uit!

Programma 2008-2009. Het nieuwe programmaboekje van Provider is uit! Programma 2008-2009 Het nieuwe programmaboekje van Provider is uit! Het staat weer vol leuke onderwerpen en activiteiten waar je je voor kunt opgeven. De activiteiten zijn ingedeeld in drie groepen: -

Nadere informatie

Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat

Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat Toespraak van Sven Gatz Minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel Bij de voorstelling van het Jaarverslag van het Kinderrechtencommissariaat Brussel, Vlaams Parlement, 19 november 2014 Geachte voorzitter,

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

En hoe blijf jij fit in je hoofd?

En hoe blijf jij fit in je hoofd? En hoe blijf jij fit in je hoofd? boekje-105x105-def.indd 1 30-01-2009 12:05:22 1,2,3,..., 10 stappen boekje-105x105-def.indd 2 30-01-2009 12:05:23 Je lekker in je vel voelen, daar kun je aan werken. Lees

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Vrijdag 30 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Vrijdag 30 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vrijdag 30 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Viering Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia Tielrode Dames en heren Vandaag start de paasvakantie. Voor

Nadere informatie

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten,

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, presenteert Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, wil Poppunt samen met steden en gemeenten, jeugdhuizen en -verenigingen, scholen, clubs, concertzalen,

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september www.demos.be Tatjana van Driessche Stafmedewerker lokale netwerken en sport Ondersteuning

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van oktober. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd.

Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van oktober. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd. Beste stijlleden, beste ouders Hierbij de Stijl Nieuwsbrief van oktober. Elke maand wordt de nieuwsbrief verstuurd. Waarom een nieuwsbrief? Als stijlmeesters vinden we het belangrijk dat alles duidelijk

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE TAALWERKBLAD PARTICIPATIE aanpak coach cultuur deelnemen doel eigenschappen heden integreren kwaliteiten meedoen mentor nu plan samenleving toekomst vaardigheden verleden verwachtingen wensen DE WERKWOORDSTIJDEN

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK

Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK Naam: Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Klas: CMD D1 Datum: nov/dec 2009 Creative Marketing Opdracht 1: Het merk IK 1 50 vragenlijst, 10 antwoorden 1. Wat is je sterkste karaktereigenschap? Waarschijnlijk

Nadere informatie

Elke Verhoeven - Projectcoördinator In-Fusion FARO. Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed vzw Priemstraat 51 1000 Brussel.

Elke Verhoeven - Projectcoördinator In-Fusion FARO. Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed vzw Priemstraat 51 1000 Brussel. Elke Verhoeven - Projectcoördinator In-Fusion FARO. Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed vzw Priemstraat 51 1000 Brussel Beste, In-fusion is een project over erfgoed en interculturaliteit in ziekenhuizen.

Nadere informatie

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten,

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, presenteert Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, wil Poppunt samen met steden en gemeenten, jeugdhuizen en -verenigingen, scholen, clubs, concertzalen,

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Vluchtelingen op bivak. Tips & Tricks

Vluchtelingen op bivak. Tips & Tricks Vluchtelingen op bivak Tips & Tricks Bespreek het in je leidingsploeg Als je een dergelijk project aanpakt, is het belangrijk dat iedereen van je leidingsploeg weet waarom je ervoor kiest. Het is goed

Nadere informatie

Slotwoord Jongerenmediadag

Slotwoord Jongerenmediadag Slotwoord Jongerenmediadag Woensdag 7 november 2012 Hallo iedereen! Het is nu mijn beurt om samen met jullie deze Jongerenmediadag stilaan af te ronden. De Jongerenmediadag kadert in de uitvoering van

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer Auteur: Gerwin De Decker was. Dat werd gezongen door Laura. Zij behaalde de vierde Natuurlijk ken je het Junior Eurovisiesongfestival. De Europese liedjeswedstrijd voor kinderen van tien tot vijftien jaar.

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Resultaten enquête. Onderzoek van Leen Leys. Master in de pedagogische wetenschappen

Resultaten enquête. Onderzoek van Leen Leys. Master in de pedagogische wetenschappen Resultaten enquête Onderzoek van Leen Leys Master in de pedagogische wetenschappen Voorwoord van de directie BESTE OUDERS, In wat volgt, tonen we de resultaten van een enquête die tijdens het eerste trimester

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo LANG LEVE DE DI VER SI TEIT tekst Saskia Doorschodt fotografie Dorien Grötzinger Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo Ik ben lesbisch. Velen van ons hebben dit wel eens hardop tegen iemand anders gezegd.

Nadere informatie

Hoi! @sophietjes About Het plan 1. De toekomst van het internet. 2. Hoe jongeren bereiken online? Wat spreekt ze aan? Trends enzo. 3. Samengevat Maar eerst een vraagje Bron De toekomst van het internet

Nadere informatie

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING Studiedienst en Prospectief Beleid 1 Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Vlaamse Overheid Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Toneelstuk Harde noten : nabespreking

Toneelstuk Harde noten : nabespreking Toneelstuk Harde noten : nabespreking Ondanks alle campagnes en initiatieven blijft pesten een moeilijk uit te roeien probleem dat ook de dertienjarige Kaat, hoofdpersonage uit de boeken Harde noten en

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

JeugdOnderzoeksPlatform

JeugdOnderzoeksPlatform JeugdOnderzoeksPlatform JeugdOnderzoeksPlatform Lieve Bradt TOR Vrije Universiteit Brussel Promotoren: Bram Spruyt, Jessy Siongers Onderzoekers: Filip Van Droogenbroeck, Lauren Vandenbossche, Gil Keppens

Nadere informatie

Nieuws&fit-tips Physical Club Edegem

Nieuws&fit-tips Physical Club Edegem Nieuws&fit-tips Physical Club Edegem Januari 2010 Jaargang 1, Nummer 4 In deze nieuwsbrief: Woordje vooraf. Beste sportievelingen, dansers, kids & ouders, EN Info en Nieuwe initiatieven Jonge dansers in

Nadere informatie

Onvoltooid Verleden Tijd. Een terugblik op het werken met jongeren in vrije tijd en erfgoed.

Onvoltooid Verleden Tijd. Een terugblik op het werken met jongeren in vrije tijd en erfgoed. Onvoltooid Verleden Tijd Een terugblik op het werken met jongeren in vrije tijd en erfgoed. Doelstellingen: Erfjongeren en tapis plein vzw Jongeren gezocht zoekertjes in tijdschriften van jeugdbewegingen:

Nadere informatie

KENNISMAKEN MET DE KLAS

KENNISMAKEN MET DE KLAS De foto's in deze handleiding komen uit verschillende landen in het Zuiden. In het kader van het project 'Correspondenten in het Zuiden' zal je in deze stap foto's aanreiken uit hetzelfde land (het land

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou

Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Je mag stralen je mag huilen je mag dwalen je mag schuilen je mag vragen je mag dromen je mag klagen je mag komen Hij wacht op jou Heb je naar aanleiding van dit dagboek vragen of opmerkingen? Mail me

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 afdeling techniek

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Ouders over kindcentra

Ouders over kindcentra Ouders over kindcentra Oberon, september 2015 Wat vinden ouders eigenlijk van kindcentra? Kennen zij de gedachte achter Kindcentra2020? We besloten om het maar eens aan ze te vragen. Onderzoeksbureau Oberon

Nadere informatie

Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee!

Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee! Een MultiCulti kinderkoor voor Leeuwarden: Help mee! Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 1.1. AANLEIDING... 3 1.2. DOELSTELLING... 4 2. ACHTERGRONDINFORMATIE... 6 2.1. STICHTING ALL FOR ONE... 6 2.2. INITIATIEFNEMERS...

Nadere informatie

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien

Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl. laat je zien laat je zien Fok 55 8441 BN Heerenveen T 0513-62 49 25 E marienbosch@zorggroepsintmaarten.nl laat je zien Welkom. Laat je zien 02 03 Mariënbosch is een eigentijds woonzorgcentrum en onderdeel van Zorggroep

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN STAPPENPLAN REPUTATIESCAN EN WEBCARE SENTIMENTANALYSE Sentiment positief Sentiment neutraal Sentiment negatief Zowel bij sentiment positief, neutraal als negatief

Nadere informatie

Casa KLJ, jaarthema 2014-2015

Casa KLJ, jaarthema 2014-2015 0 Casa KLJ, jaarthema 2014-2015 Het lokaal, een veel besproken onderwerp bij verschillende KLJafdelingen. Het is te klein, te rommelig, niet in orde Het betekent vaak een bron van zorgen voor de leiding.

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap. Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits

Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap. Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits Doelgroep Kinderen met een functiebeperking (6-12 jaar) en hun ouders Nederlandstalig

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Van glasfusion tot streetdance in Deventer. Wiebren Buma over de Leeuwenkuil, Lowlands, sexy blokfluitles en Deventer als culturele stad.

Van glasfusion tot streetdance in Deventer. Wiebren Buma over de Leeuwenkuil, Lowlands, sexy blokfluitles en Deventer als culturele stad. Van glasfusion tot streetdance in Deventer Wiebren Buma over de Leeuwenkuil, Lowlands, sexy blokfluitles en Deventer als culturele stad. Wie in Deventer iets wil leren op het gebied van kunst, kan niet

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie