Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download ""

Transcriptie

1 A lso nam Ogier vele sciere [241] vanden spere dat baniere ende scoerdet vore Broyiers oghen. Dat en conste Broyier niet ghedoghen. Hi quam daerbi uten keere ende vinc ghereet te sinen spere ende keerde omme sijn pert. Ogier trac ooc achterwert ene scone joeste te doene. Beede waren si van herten coene ende sterc van groter macht Ieghelijc warp sinen scacht onder den arm, ende keerden dorse ieghelijc 1 jeghen dandren. Met groter porse quamen te samen die heeren dat hare beeder stive speren in sticke spleten alse een riet. 2 Die joeste en verwoochse 3 niet, alst was anscijn, 4 een stro. 5 Die spere waren so dicke dat onsprekelijc was Ten swerden grepen si, sijt seker das, die si toghen uten scoe. Ieghelijc keerde hem dandren toe 6 dapperleke met stouten live. Onder hem ghingen si clieven metten swerden van goeder snede. Si deden vlieghen upter heede met haren swerden ghereet die maelgen. 1. [Hertaling] ieghelijc < Ie einer. 2. [Hertaling] spleten alse een riet < spielten also riet. 3. [Woordverklaring] verweghen: aan het wankelen brengen. 4. [Hertaling] alst was anscijn < Noch enscheyn. Speculatief. 5. [Woordverklaring] niet een stro: niet in het minst, helemaal niet. 6. [Hertaling] Ieghelijc keerde hem dandren toe < Ie einre dem andern zu. De Dt. zin bevat geen predicaat maar is ook als deelzin syntactisch onduidelijk. 7. [Woordverklaring] clieven: splijten, hakken. [Hertaling] clieven < stive. Mnl. stiven betekent sterker, krachtiger worden en past dus niet in de context. Onze oplossing is speculatief en levert een assonantie (î : ie) op.

2 Wat si gheraecten, moeste faelgen, ende die wapine moesten scueren Platen no maelgen en mochten dueren 1 vor den egghen vanden swerden. Broyier en wiste niet wat doen van onwerden dat Ogier so langhe vore hem gheduerde. 2 Dat hi die doot niet en besuerde vor hem, dat was hem wonder groot. Meneghe steke ende meneghen stoot gaf hi metten swerde Ogiere. Ende Ogier en liet ooc niet Broyiere des, ic wane, onvergouden Men en soude boven moude, 4 des bem ic wijs, te dier stonden niet twee betere hebben vonden dan die twee ghesellen waren. Gheen een en wilde dandren sparen altoos bi ghenen kere. Si waren beede verbolghen seere. S eere erre was Broyier [242] die wile hi sach dat Ogier van leden was so machtech, ende hi selve niet so crachtech en was, dat hi hem mochte ghematen. 5 Dus slouch ende stac hi utermaten Ogiers wapine met sinen brande. Nie en quam man in ghenen lande daer men sulken camp sach. Ogier weerde hem wat hi mach met sinen swerde van goeder snede. Ieghelijc wart in sinen leden 1. [Woordverklaring] dueren / duren: stand houden. 2. [Woordverklaring] gheduren: het uithouden, stand houden. [Hertaling] gheduerde < geduert. 3. [Woordverklaring] besuren: lijden, ondergaan. [Hertaling] bersuerde < berurt. Mnl. beroeren komt wegens zijn betekenis en wegens het rijm niet in aanmerking. 4. [Woordverklaring] boven moude: op aarde. 5. [Woordverklaring] ghematen: klein krijgen, onderwerpen.

3 seere ghewont van des andren slaghen So langhe vochten si dat si traghen so seere inden leden begonsten, dat omme den vrede Broyier te redene began. Hi sprac: Hoort, 1 kerstijn man, laet ons resten onse lede, want ons mochte wel scaden die moedechede. 2 Heere payien, wat beghindi 3 hier nu van restene, 4 sprac Ogier, ende du waers tevoren overfier eer du beghonste vechten! Men mach wel met allen rechte 6 payiene grote roemers 7 noemen. Broyier sprac: Du en suls di nemmer beroemen moghen dat ic si mat vore di worden. Gods hat moete di ghescien! Dune maecs mi nemmer moede. Doe ghinghen si echter met spoede so langhe up malcanderen slaen dat si moesten stille staen beede van groter moedechede, die si beede in haren leden hadden so 8 utermaten groot, 1. [Hertaling] Hoort < horestu. 2. [Woordverklaring] moedecheit: vermoeidheid, uitputting. [Hertaling] scaden die moedechede < die mudikeit scaden. Aanpassing omwille van het rijm. 3. [Woordverklaring] beghinnen: beginnen te spreken over iets. 4. [Hertaling] wat beghindi hier / nu van restene < was begynnen ir zu sagen / Nu von vechten. Vers is in het Dt. een weesrijm, tenzij men de assonantie schaden : sagen voor origineel houdt en onze ingreep in vers ongedaan maakt. Dan vormt echter lede in vers een weesrijm. Door onze ingreep ontstaat een drierijm. Omdat Broyier het over een gevechtspauze had, hebben we vechten door resten vervangen. 5. [Woordverklaring] overfier: buitengewoon trots, overmoedig. [Hertaling] du waers tevoren overfier < du werest uber fier / Vor hyn. 6. [Woordverklaring] met allen rechte: terecht. [Hertaling] met allen rechte < in allem rechten. Het MNW kent deze uitdrukking met de voorzetsels bi, te, met, na en van maar niet met in. 7. [Woordverklaring] roemer: pocher, bluffer, grootspreker. 8. [Hertaling] so: toegevoegd om de bijzin in de verzen daaraan te laten aansluiten.

4 dat si also dore die noot stille hielden sonder spreken Mer die eerst wart te ghereken 1 in sinen leden, was Ogier. Hi 2 sprac: Hoorstu, payien Broyier? Slaepstu ofte bestu doot? Ic waende 3 du woudest 4 vichten Ende mettien began berichten 5 Broyier ende hem ghereden. Hi ghinc met sinen sterken leden up Ogiere slaen sonder spreken. Dies was Ogier tonghereke in sinen herte ende gram. Met beeden handen hi sijn swert nam ende slouch upten sterken Broyier so crachteleke, dat men dat vier sach vlieghen uten helme boven Ooc so was die helm ghecloven vanden anxteleken slaghe. Beede vriende ende maghe vergat Broyier van groten smerte. Ooc was hi van herten seere verbolghen ende gram dat hi met beeden handen nam sijn swert ende slouch na Ogiere. Mer Ogier warp also sciere jeghen dat swert sinen scilt Mer die slach quam met sulker ghewilt up des scildes ort 7 ghevloghen, dat hi daervan wart ghecloven. 1. [Woordverklaring] te ghereken werden: beginnen zich te herstellen ( werden gevolgd door een infinitief met te, zie ST 258 Opm.). WeGl vertaalt sich bereit machen, sich aufraffen. 2. [Hertaling] Hi < Und. 3. [Hertaling] ic waende < Ich meynte. 4. [Hertaling] woudest < soltest. 5. [Woordverklaring] (hem) berichten / berechten: zich klaarmaken. 6. [Woordverklaring] tonghereke: droevig. 7. [Woordverklaring] ort: kant, hoek.

5 Ende dat swert sanc nederwert. Dies moeste Broyfort, dat goede pert, sijn lijf verliesen, dat scade was, want Broyier slouch so sere, sijt seker das, met sinen goeden swerde, dat Broyfort jeghen derde sijn hovet slouch, dat scade was Ende Ogier viel neder in dat gras. D oe Ogier sijn ors sach doot, [243] sprac hi: God, die mi gheboot, moete di, payien, gheven scande. Twi 1 hebstu hier inden sande mijn ors te dode ghesleghen? sprac Ogier, die stoute deghen. Dat di ghescien moete seere lede. 2 Bestu van so ghedanen seden dattu dat pert wilt verslaen updattu mi te dode moghest slaen? Du ontghelst het seker, payien. Ende Broyier beete ooc mettien ter erden, ic seker bem. Cort gaf hi antwort hem ende sprac: Kerstijn, bi Appoline, dat ic dijn ors in sulke pine brocht hebbe, dats mi leet. Slaestu mi doot, so es di ghereet 3 mijn ors daer voren, dat beter es Blivestu doot, so hebstu ghewes pert ghenouch dijn leven dore. Kerstijn, ic soude di up dese ure gherne bidden in ware sake, dattu mi wils wijs maken dinen name ende hoe du heet. 1. [Woordverklaring] twi: waarom. [Hertaling] Twi < Wie. Mnl. hoe ware hier niet passend. 2. [Woordverklaring] lede: leed, verdriet. 3. [Woordverklaring] ghereet sijn: ter beschikking staan. 4. [Woordverklaring] wijs maken: bekend maken.

6 Di sal daermede werden ghereet te wetene van mi dattu begheert. Ogier antworde: Wient scade ofte deert, ic salt di segghen alse deghen fier Mijn name es Ogier. Nu sijt vro, wildi iet el? 1 Tote hier hebbic te minen spel 2 metti ghevochten, bi Mamette, sprac Broyier, nu willic mi eerst setten jeghen di met cracht ter were. Bestu Ogier, des name so seere ghelovet es in menech lant? Also helpe mi Tervogant! Men hevet mi dicke doen verstaen dat mi niemen en mach verslaen dan ghi alleene, Danoys Ogier. Ooc en ware ic niet hier comen over see, heere, so constic bi ghenen keere iet van minen spieren 3 verstaen van di, sonder waen, inden lande der kerstine. Mer ic hadde cleene pine van di, die wile, weet vor ware Haddic gheweten 4 openbare dat dine cracht ware so cleene! Du claghest nu so dinen wrene. Du machs met recht heten keytijf. Du claghes dijns selves lijf [Woordverklaring] wildi iet el?: had u iets anders gewenst? [Hertaling] Nu sijt vro, wildi iet el? < Nu sint ir fro, wildir ed el. [Weddige] WeNo vertaalt: Nun seid froh, auch wenn Ihr etwas anderes wollt. 2. [Woordverklaring] te minen spele (de variant met spel wordt in het MNW niet genoemd): voor mijn plezier, voor de grap. 3. [Woordverklaring] spiere: verkenner, spion. 4. [Hertaling] Haddic gheweten < Hette ich aber gewißt. Omdat hier geen hoofdzin op volgt, hebben we dit en het volgende vers als een uitroep geïnterpreteerd.

7 D oe die goede Ogier hoorde [244] des payiens beroemeghe woorde, seede hi: Laet, payien, dijn spreken. Ic sal mijn ors an di wreken sonder te makene langhe tale Omme di te smekene, verstaet wale, en bem ic hier niet 1 comen. Ende mettien hebben si ghenomen, die heeren, in hare hant die swerde ende ghinghen den groenen werde bespraien met haren bloede. Broyier began in sinen moede nu eerst te duchtene hem. 2 Si sloughen so seere, ic seker bem, met haren swerden manlic andren, teen conde sijn hant niet ommewenden die wile dat si hem rusten. 3 Ogiere began nu erst lusten te vichtene omme sijn paert te wrekene. 4 Het was Ogier ghehaet dat hijt niet ghewreken en mochte. Enen anxteleken slach hevet die Danoys upgheheven ende den payien 5 ghesleghen 1. [Hertaling] hier niet < nit hieher. 2. [Woordverklaring] hem duchten: bang worden. Duchten kan behalve reflexief ook als overgankelijk werkwoord geïnterpreteerd worden: hem (nl. Ogier) te vrezen. [Hertaling] te duchtene hem < zu duncken in. [Weddige] WeGl vertaalt duncken hier als spüren. 3. [Hertaling] teen conde sijn hant niet ommewenden / die wile dat si hem rusten < Es kund einre sin hant nit umbgewenden / Darzuschent, das sie sich rusten. De betekenis schijnt te zijn: dat de momenten van rust die ze zich gunden zo kort waren dat men niet voldoende tijd zou hebben om zijn hand om te draaien. De verzen rijmen niet en vormen zelfs geen perfecte assonantie, ook een rijmpaar met ors i.p.v. paert biedt weinig alternatieven. Men zou aan ommewanderen ( om iets heen lopen ) als rijmwoord kunnen denken, maar daar past het object hant dan weer niet bij. 4. [Hertaling] omme sijn paert / te wrekene < umb willen sins roß / Und zu rechen. Het MNW kent geen voorbeelden waarin de genitief achter willen wordt gepositioneerd. De assonantie paert : ghehaet is een noodoplossing. 5. [Hertaling] den payien < uf den payen. Het predicaat slaen kan niet met twee op - bepalingen worden verbonden.

8 so crachteleke up sijn hovet dat hi hem hevet gheclovet den helm ende die cofie mede. In dat hovet gaf hi hem upter stede ene wonde so diep dat dat rode bloet daernaer 1 liep besiden neder 2 up sine voet. 3 Die payien wart al verwoet van dien slaghe ende verbolghen. Met al sinen crachten began hi na volghen Ogier, den sterken man Den halsberch, dien hi hadde an, dore slouch hi hem uptier stonde. Ooc hieuw hi hem ene wonde uptie scoudre mettien slaghe. Ende doe Ogier, die niet en was traghe, hem selven proufde ghewont, verhief hi dat swert in corter stont ende vergalt hem den slach weder. Die swerde deden si up ende neder gaen harde snelleke Beede vochten si machteleke. Manlijc dede den andren swaren stoot. Tevoren en vrochte Broyier nie die doot tote dier tijt. Dies haddi groten nijt ende werde hem deste meere. 4 Daertoe derde hem int herte 5 utermaten seere dat Ogier niet en wart mat. Ooc hevet hem Ogier te sekeren stat gheraect 6 ter selver stonde dat hi hem sine ghesonde 1. [Hertaling] daernaer < hernach. Onzeker. 2. [Hertaling] besiden neder < Bysijts hinab. Denkbaar is ook wederside (aan weerskanten) i.p.v. besiden. 3. [Woordverklaring] voet: voeten (VL Vl 19). 4. [Hertaling] meere < serer. 5. [Hertaling] derde hem int herte < hatt er das hertz. Speculatief. 6. [Hertaling] gheraect < Geracht.

9 ghecrenket hevet 1 utermaten seere. Ooc en hadde die heedine heere gheene macht meer hem te smeerne. Ieghelijc begherde te deerne den andren utermaten seere. Grote slaghe met nauwen keere ghinghen si gheven ende nemen. Ieghelijc behielde gherne sijn leven. A lso vochten die heeren upten werde. [245] Hare beeder goede swerde beverweden si met bloede. Broyiere was wee te moede dat so langhe waerde 2 die strijt. Dies waende hi uptie tijt Ogiere corten sijn leven. Met beeden handen hevet hi upheven sijn swert ende slouch Ogiere upten scilt van quartiere dat dat swert daer dore vlooch, alse ons seghet dat Waelsc, dat niet ne looch, ende dat hi Ogiere uptese stonde in den arm slouch ene wonde, Also erre was hi 4 ende gram. Sijn goede swert hi vernam ende wildet met beeden handen slaen, mer Ogier hevet also saen Corteine, dat goede swert, verheven <ende hevet den payien gesleghen> a 1. [Hertaling] dat hi hem sine ghesonde / ghecrenket hevet < Das yme al sine gesunden / Gekrencket. Onzeker. 2. [Woordverklaring] waren: duren. 3. [Hertaling] daer dore vlooch < hin dorch fur. Aanpassing omwille van het rijm. 4. [Hertaling] Also erre was hi < Also er irre was. 5. [Woordverklaring] vernemen: hervatten, opnieuw in de aanvalspositie brengen. 6. [Hertaling] Vers bevat een weesrijm, wat erop wijst dat er een regel verloren is gegaan. Vers 17203a is door ons gereconstrueerd. Het bevat de herhaaldelijk voorkomende assonantie verheven : ghesleghen.

10 van den scoudre die spauliere. 1 Dat swert dat van prise diere was, daelde, also alst God wilde, rechte bachten 2 des payiens scilde ende sneet den rieme mids ontwee. 3 Doe waende Broyier wel sijn vee. 4 Ne gheen dinc hem meer derde dan dat sijn 5 scilt viel up derde, daer die specie an was diere. Ende Ogier slouch up Broyiere vele meer dan hi dede tevoren. Helpe God, hoe gerne wrake 6 hi sinen toren! Ende Broyier hieuw ooc ghereet sijn swert dat seere sneet. Doe Ogier dat sach, deckte hi hem 7 jeghen den swaren slach, 8 so dat hi onghescaet te male bleef vore den payiene, die grote rauwe dreef. Omme sinen scilt buckte hi hem ter erde, ende Ogier borde up sijn swert 9 ende trat hem bat naer. Dies hadde Broyier sulke vaer dat hi met crachten hem uprechte ter stonde 1. [Woordverklaring] spauliere: deel van de wapenrusting dat de schouder bedekt. 2. [Hertaling] bachten < zuschen. Tusschen komt niet in aanmerking omdat er geen twee objecten genoemd worden. De riem waaraan het schild is opgehangen verloopt over de schouder en achter het schild zelf. 3. [Woordverklaring] mids ontwee: middendoor. [Hertaling] mids ontwee < in der mitten ent zwey. 4. [Woordverklaring] vee / vege: de dood nabij, ten dode opgeschreven. 5. [Hertaling] sijn < der. 6. [Hertaling] wrake: ontbreekt in de Dt. tekst. Emendatie van HiWe. 7. [Woordverklaring] hem decken: zich beschermen. 8. [Hertaling] deckte hi hem jeghen den swaren slach < Verdackte er den sweren slag. Mnl verdecken betekent beschutten en komt hier dus niet in aanmerking. Vgl. ook vers [Hertaling] borde up sijn swert < enborte sin swert. WeGl vertaalt Mhd. enboren als emporheben, erheben onder verwijzing naar Mnl. ontboren, dat echter niet in die betekenis voorkomt. Mnl. upboren komt daarentegen wel in aanmerking, maar het object daarbij behoort in de accusatief te staan en levert daardoor geen echt rijm op.

11 Hine buckte niet wederomme ten gronde 1 neder alse hi dede te voren. So seere vruchte hi Ogiers toren. A lso moeste Broyier hem keren vanden scilde, [246] ende Ogier dreefene daer hi wilde. Hi dedene bat achterwert 2 gaen met groten slaghen sonder waen ende met fellen utermaten. Doe die payien daer 3 te sijnre onbaten dat spel seere sach verkeren, ghinc hi hem crachteleke weren alse een diet aventuren wilde. Hi moeste ontberen van den scilde. Up sijn swert hadde hi sinen toeverlaet, daer hi crachteleke mede slaet 5 up Ogier met meneghen kere. Ende Ogier, die sterke heere, hevet hem sinen loon niet onthouden. Sijn vaste scilt lach upter mouden Daer Ogier hem gheraect, 6 hevet hi hem ene wonde ghemaect die den payien seere derde. Ogier slouchene metten swerde over al daer hi wilde Broyier en mochte hem met ghenen scilde 1. [Hertaling] Hine buckte niet wederomme ten gronde < Er ruckte widderumb geent gont. Onze reconstructie is speculatief. [Weddige] WeGl interpreteert geent als het demonstratief pronomen jhene en gont als een bijwoord met de betekenis dort (Mnl. geent resp. gont ). WeNo vertaalt: Er bewegte sich erneut nach jenem (Schild) da unten. Deze interpretatie is weinig overtuigend omdat de tekst precies het omgekeerde meedeelt: omdat Broyier zo bang is voor Ogier, durft hij het niet meer aan zich te bukken om zijn schild weer op te pakken. Dit wordt in vers met andere woorden herhaald. 2. [Hertaling] achterwert < hinder sich. 3. [Hertaling] daer < der. Het Dt. der doet zich voor als een betrekkelijk voornaamwoord, maar de structuur van de zin laat deze interpretatie niet toe. 4. [Hertaling] te sijnre onbaten < zu siner unmaßen. De emendatie is van HiWe. 5. [Hertaling] daer hi crachteleke mede slaet < Kreffticlichen da mit zum slage. Het Dt. vers rijmt niet en bevat geen predicaat. 6. [Hertaling] Daer Ogier hem gheraect < Wa ine Ogier hyn geracht.

12 decken, dies hi was tonghereke. 1 Sijnre salven haddi ooc ghebreke. Si lach upter werde metten scilde. Ogier jaghedene daer hine hebben wilde ende slouch up hem meneghen swaren slach. Ende Broyier weerdem wat hi mochte. Met sinen swerde goet van stale slouch hi ooc weder, weet ic wale, meneghen slach ende stoot Sijn anxt was temale groot, dien hi hadde over sijn lijf. Ende Ogier en liet hem sonder blijf niegherinc resten no gheduren. Hi jaghedene van uren turen upten velde dat seere was wijt. Enen seere langhen tijt jaghedene Ogier, die stoute heere, ende Broyier began moeden seere. Hi viel ten lesten neder plat Die diepe wonden maectene mat, dier hi vele hadde ontfaen. Ogier sprac: Nu soudic slaen u hovet of, quaet payien. Ende Broyier riep mettien: Hebt mijns ghenade dore Gode! Ic wille staen te sinen ghebode ende Hem dienen al mijn leven. Mamette willic vortane begheven want hine mach mi niet ghehelpen een spaen Gode willic te diensten staen. S wijch, sprac Ogier, van dien ghewaghe [247] mi nemmeer te ghenen daghe. Alte vele grote scade 1. [Woordverklaring] tonghereke: er slecht aan toe. 2. [Hertaling] daer hine hebben wilde < wa er ine hin wold. 3. [Hertaling] een spaen < umb einen spaen.

13 hevestu kerstijnhede beraden met dijnre vermaledider cracht. Du heves alte langhe ghewacht eer du doghet te doene begherst. Du sals hier nu dinen lesten verst daeromme nemen van minen swerde Entrauwen, sprac Broyier, ghewerde 2 mi te doene neghene scade, nadien dattic roepe ghenade. Het sal u ontfermen, weet ic wale, want ten es gheen payien so fel in onsen lande, dats ene waerheit, wilde 3 een man die kerstijnheit verloochenen ende an Mamette gheloven, dat hine des lives soude beroven, hoe vele hi hem hadde mesdaen Ay heere, ic wille gherne staen Gode te dienste vort an ende daertoe willic u man werden te deser tijt, oft ghijs beraden sijt mi ghenade te doene. Ja, sprac Ogier, die coene, ic soudu wel node scaden, die wile dat ghi Gods ghenade so seere begherende sijt Ic sal u nu te deser tijt helpen up u goet pert ende voeren u te Parijs wert in die stat van stonden an. 4 Tulpijn, die goede man, [Hertaling] Alte vele grote scade / hevestu kerstijnhede beraden < Also viel großen schaden / Als du cristenheit hast beraden. De Dt. zin is syntactisch onvolledig. 2. [Woordverklaring] ghewerden: zich verwaardigen, zo goed zijn (iets niet te doen). [Hertaling] ghewerde < ir enbegerd. 3. [Hertaling] wilde < Mer wolt. 4. [Woordverklaring] van stonden an: dadelijk, aanstonds. [Hertaling] van stonden an < von stunt off. 5. [Hertaling] man < bischoff. Aanpassing omwille van het rijm.

14 sal u daer kerstijn doen 1 gherne. Neen, heere, dat staet mi tontberne. Ic en mach riden bi ghenen keere. Ic bem ghewont so seere dat mi gheens ridens en lust Wildi beeden dat ic gherust hebbe mine moede lede? Ogier antwerde dat hijt gherne dede. Hine wildet hem node versegghen. 2 Broyier seede: Ogier, wildi legghen minen scilt vore der sonnen scijn upt aenghesichte mijn, want het crenct 4 mi vele seere. Dat si, sprac Ogier, die heere, ende ghinc daer vele gherne Nochtan haddet hem ghestaen tontberne, ware hi gheweest vroet. Uptie erde ghinc hi metter spoet ooc sitten, die sterke man. Sinen wapinroc hi began snelleke in scroden 5 scueren. Daer mede ghinc hi te dier uren alle sine wonden binden cleene ende groot, daer hise conste vinden. A lso verbant sine wonden Ogier [248] ende die Sarrasijn Broyier lach ende salvede upter heede metter salven alle sine lede, die ghenasen alsic vernam. So die salve daer erst ane quam, so snelleke waren si ghenesen. Mer Ogier en wiste niet van desen 1. [Woordverklaring] enen kerstijn doen: iemand christen maken, iemand dopen. 2. [Woordverklaring] versegghen: weigeren. 3. [Hertaling] wildi legghen < ir sollent langen. 4. [Woordverklaring] crenken: hinderen. 5. [Woordverklaring] scrode: strook. 6. [Hertaling] So die salve daer erst ane quam < So bald die salbe daran kam.

15 meesterien, dats waerheit. Broyiere quam so grote soetecheit in sine wonden alsi ghenasen, dat hi inden groenen grase bleef legghen ende slapen. 1 Ogier dede sine wapin weder ane ter aventuren. 2 Den helm sette hi te deser uren up sijn hovet harde vaste. Hi ontsach hem felre gaste also alst gheen wonder en was. Die payien die int gras lach ende sliep, snorkte 3 so seere dat daer Ogiere, den heere, seere 4 gruwede ende hi wart in vare. Hi hadde wonder, wat ware, dat daer snorkte, wat het mochte sijn. Ende mettien sach hi den Sarrasijn in slape legghen. Ende hi es up ghestaen ende es ten payiene ghegaen, dien hi seere slapende vant. Ende Ogier sach al tehant dat des payiens hovet seere lach neder Dies wart Ogier denckende 5 weder dat die payien daeromme snorkte so seere ende ooc dattet mochte scaden 6 den heere. Dies was die goede Danoys 7 in vare dat hi seere ghinc harentare [Hertaling] bleef legghen ende slapen < Ligend bleib und schlaffend. Omwille van het rijm op wapen kan in het Mnl. geen participium praesens gebruikt worden ( bleef legghende ende slapende ), tenzij men een gemengde vorm ( bleef legghende ende slapen ) zou postuleren. De combinatie van ligghen met een infinitief is jonger dan de verbinding met een participium praesens. 2. [Woordverklaring] ter avonturen: wat er ook van mocht komen. 3. [Hertaling] snorkte < raußte. Mogelijk is ook rute. 4. [Hertaling] seere < so sere. Omdat er geen vergelijking of een vergelijkende zin volgt, is so overbodig. 5. [Hertaling] denckende < ghedencken. 6. [Hertaling] scaden < schaden bringen. 7. [Hertaling] die goede Danoys < der Denoys gut.

16 souken, dat ghelovet, iewet, dat hi onder dat hovet legghen mochte den payien. Ende mettien hevet hi versien enen steen van verren legghen Sal ic u die waerheit segghen? Hi was so sware uptie stont dat hi mee dan dustent pont upter waghen wouch. 1 Ogier sijn herte binnen louch Als hi den swaren steen versach, liep hi daer wat hi mach. Den swaren steen hevet hi ghenomen. Ten payiene es hi daer mede comen, die daer harde ontslapen 2 lach, dies ghelovet, ende stackene 3 hem onder thovet so hi liseleke 4 conste ende mochte. Helpe God, hoe lettel die Danoys dochte an sulc ene verraderie die die glottoen jeghen den ghetrauwen man wille hadde te doen, alse ghi horen sult hier naer. Die payien die daer lach ende sliep sekerleke, ontspranc 5 harde corteleke. Up sine beene hi daer spranc Sinen scilt nam hi sonder wanc. An sinen hals hine hinc. 7 Te sinen swerde dat hi vinc, 1. [Hertaling] upter waghen wouch < Hette gewegen uf der woge. Aanpassing nodig omwille van het rijm op louch`. 2. [Woordverklaring] ontslapen: in slaap. 3. [Hertaling] stackene < stieß yne. 4. [Woordverklaring] liseleke: stilletjes, zachtjes. 5. [Woordverklaring] ontspringhen: wakker worden. [Hertaling] ontspranc < Uf sprang. Het ligt voor de hand eerst mee te delen dat Broyier ontwaakt, vóór dat hij opstaat (vers 17400). 6. [Hertaling] spranc < trad. Aanpassing omwille van het rijm, ondanks de herhaling ( ontspranc in vers 17399). 7. [Woordverklaring] An sinen hals hine hinc: Hier wordt uit het oog verloren dat de riem, waaraan het schild is opgehangen, eerder door Ogier is doorgesneden.

17 dat hi vant legghende neven hem. 1 Jeghen Ogiere, ic seker bem, liep hi ende hevet verdreghen ende Ogier daer mede ghesleghen sonder woorde cleene no groot dat daer dat rode bloet na vloot dore helm ende dore beckineel Ende Ogier scoffeerde hem 2 een deel ende hevet hem ommeghesien. 3 Den payien hevet hi mettien ghesien met sinen ghetrockenen brande. Ogier sprac: 4 Bi Gode, payien, dats scande dattu mi nu comt slaen ende ic di hebbe ghedaen so vele eeren ende ghenaden. Haddic di willen verraden, du waerst doot vor langhen tijt Neen, kerstijn, dese strijt moet nu emmer ghecort sijn. Helpe God, wat sechstu, Sarrasijn? God moete di scenden ende onteren. Du seedest du wildes di keeren an onsen ghelove ende an onse seden ende daer up gaf ic di vrede daer du upten velde laghest ontdaen. Neen, kerstijn, laet staen dijn gheclap, 5 sprac die payien Dine doot sal hier ghescien, en si dattu di keres ane Mamette, want ic bem van allen smette 6 ghenesen inden leden mijn. 1. [Hertaling] dat hi vant legghende neven hem < Nebent yme ligen er es vant. Het Dt. vers rijmt niet, vandaar de omstelling. 2. [Woordverklaring] hem scofferen: van zijn stuk zijn. 3. [Woordverklaring] hem ommesien: omkijken, rondkijken. 4. [Hertaling] Ogier sprac < Sprach Ogier. 5. [Woordverklaring] gheclap: gezwets. [Hertaling] gheclap < gespreche. 6. [Woordverklaring] smette: lichaamsgebrek, ziekte; hier: wonde.[hertaling] smette < smertzen.

18 Ghedanckt moeten 1 sijn Appolijn ende die grote Tervogaen. Te haren dienste willic staen, want si hebben mi hier ghenesen. Alse Mamet sach dat ic wesen wilde kerstijn dore die noot, quam hi te mi. Cleene ende groot ganste 2 hi mine wonden. Hi hiet mi ooc te dien stonden dat ic ghereet te di soude gaen ende di te doot slaen, ic soude wel hebben die macht. Nu siet, Ogier, oft ghi u hebt bedacht u ane Mamette te keeren ende wilt sine wet 3 leeren ende dienen hem alse ic hem diene Dese wonderteken sijn an te siene vore u oghen openbaer. Ogiere ghinc hi toghen daer sine lede die waren ghesont. Ende doe Ogier die daer stont, dese dinc sach openbaer, hadde hi wonder, weet vorwaer, waer of hi ware so gheraect, 4 ende bat Gode dat Hi waect 5 ende hem wille versien jeghen den sterken payien. 1. [Hertaling] moeten < muße es. Dat dit es overbodig is, blijkt ook uit de nominatief der groß Tervogan in het volgende vers. [Weddige] WeEm handhaaft es en maakt van der groß Tervogan een datief ( dem großen Tervogan ), zonder ook het rijmwoord Appolin op dezelfde manier aan te passen. 2. [Woordverklaring] gansen: genezen, gezond maken. [Hertaling] ganste < Heilte. 3. [Woordverklaring] wet: geloof. [Hertaling] wet < gesetzde. 4. [Woordverklaring] gheraect: voortreffelijk, er goed uitziend. [Hertaling] gheraect < geracht. 5. [Hertaling] waect < wacht. 6. [Woordverklaring] enen versien: voor iemand zorgen.

19 O gier riep up Gode seere, 1 [249] ende mettien hoorde die heere ene stemme die sprac: Ogier, wilt 2 horen. En laet di die payien niet verdoren Sijn tale es al ghedwas. Houde di an dat di ghegheven was. Die seghe wil God dat di blive. 4 Dat hoorde Ogier. Met sinen stouten live trat hi naerre den payien Ende Broyier sach up hem mettien ende 5 vraghede: Ogier, sidi bedocht dat ghi u weren mocht 6 jeghen mi, ende ghi siet dat minen leden en ghebrect niet, gheen wonde no gheen smerte? Al hebdi stout dat herte, ghi sijt wel seere ghewont, want an u verwen es wel cont dat u ontsonken es u bloet Mi jamert seere in minen moet dat ic moet u leven cranken. 7 Mer wildi Mamette loven ende danken vort ane tot in uwen fijn, so willic, sprac die Sarrasijn, gherne u leven langher sparen. Swijch, sprac Ogier, laet varen, 8 payien, bi Gode di mi gheboot, ofte ic sal di slaen te doot. Ic en achte niet up dine tale [Hertaling] up Gode < zu gott uf. 2. [Woordverklaring] Wilt < du solt. Onzeker. 3. [Hertaling] En laet di die payien niet verdoren < Nit lass dich den payen vertoren. 4. [Hertaling] dat di blive < das er dir blibe. 5. [Hertaling] ende < Er. 6. [Hertaling] weren mocht < zu wehre tut. Speculatief. 7. [Woordverklaring] enes leven cranken: iemand bederven, iemand doden. [Hertaling] dat ic moet u leven cranken < Das ich uch muß des libes krencken. 8. [Woordverklaring] laten varen: ophouden met iets. [Hertaling] laet varen < understee dich zu wehren. Speculatief.

20 Naer heden sal het ooc wale, hope ic, ondervonden 1 sijn, oft onse Drochtijn meer vermoghe ofte dijn Mamet. Ende mettien Broyier niet langher en let Sijn swert hieuw hi, so dede ooc Ogier. Uten helmen ghingen si dat vier vlieghen doen met haren slaghen. Ogier began seere traghen vanden wonden in sinen leden Al hadde sijn swert goede snede, met groter pinen conste hijt verheffen. Ende Broyier liet hem beseffen 2 dat hi frisc was in sinen leden. Met sinen swerde van goeder sneden gaf hi hem te drinckene meneghen slach. Ogier werde hem wat hi mach metten swerde al in een. Cleene vrede was tusscen hem tween. Van slaghen maecten si gheen respijt Dus vochten si so langhen tijt tote dat Broyier, die was ghesont, weder omme seere began wont 4 van Ogiers slaghen te sine. Dies ghinc hi hem met meere pine ane dan hi dede te voren. Dat bloet liep hem selve over die sporen. U termaten gram was Broyier [250] dat hi den stercken man Ogier niet ghemeestren en conste bi ghenen keere Dies ghinc hi hem so seere up loopen met snellen smeten dat Ogier, doe ic u weten, 1. [Woordverklaring] ondervinden: door onderzoek vinden, bewijzen. 2. [Woordverklaring] beseffen: ondervinden, gevoelen. 3. [Woordverklaring] respijt maken: uitstel vergunnen, een pauze toestaan. 4. [Woordverklaring] wont: gewond, verwond.

21 vor den payiene moeste achtergaen. 1 Te Gode riep hi sonder waen dat Hi hem bistand dede inder noot. Enen slach utermaten groot heeft hi hoghe verheven ende Broyier 2 so ghesleghen metter helpe van onsen Heere up sinen arm also seere daer hi dat goede swert mede 3 helt, dattet hem ontfiel upt velt ut sijnre rechter hant. Helpe God, hoe sere die tyrant int herte sijn was verbolghen! Met allen leden began hi volghen 4 up te heffene 5 sijn swert. Mer Ogier heeftene bewert 6 ende ghinc hem naerre met stouten wille alse een die daer node langhe stille staen wilde, want het quame hem te scaden. Nu erst was Broyier verladen 7 meer dan hi was te voren. Seere claghedi sinen toren Mamette ende Apoline. Ende Ogier dede hem grote pine ende swaren overlast. Altoos jaghedine vast met Corteine, den goeden swerde Die payien en dorste ter erden niet neder bucken na den brant. 1. [Woordverklaring] achtergaen: achteruit gaan, wijken. [Hertaling] achtergaen < hinaffter gaen. 2. [Hertaling] Broyier < ogier. De emendatie is van HiWe. 3. [Hertaling] mede < inne. 4. [Woordverklaring] volghen: nastreven, proberen iets te bereiken. 5. [Hertaling] up te heffene < Umb zu heben. Opheffen heeft de betekenis oprapen, het simplex heffen niet. 6. [Woordverklaring] beweren: hinderen, afweren. 7. [Woordverklaring] verladen: in het nauw gebracht.

22 Dicke riep hi: Mamet ende Tervogant, 1 ghi edle goden, wilt mi 2 te staden staen! Laet ghi uwen dienstman verslaen van enen kerstinen ende nemen tlijf, dat sal wesen sonder blijf u lachter 3 sonder ende 4 eweleke. Ende Ogier jaghede Broyier degheleke. 5 Hine liet hem niegherinc in verden Diepe wonden die hem derden, gaf hi hem meer dan ghenouch. Mer die salve die hi drouch verdeckt onder sinen scilt, weet ic wel, dat hem behilt sine ghesonde so langhe, want so hi eerst hadde ontfaen die wonden sine van Ogiere, salvede hise also sciere metter specien die hi ane hem drouch Dus so jaghede, alsict verstoet, Ogier so seere den payien tote dat hi ten lesten hevet versien vore hem legghen een trensoen. Broyier ghedochte dattet hem wel ware te doen ende warp den scilt jeghen den slach tote dat hi besach oft hi mach upheffen den trensoen. Ter erden toe boot 8 die glottoen 1. [Hertaling] Mamet ende Tervogant < Tervogande. Aanpassing omwille van het feit dat in de volgende regel meerdere godheden aangesproken worden. Denkbaar is ook Mamette ende Tervogande (rijmend op brande ), maar dan als datiefobject bij roepen (en niet als aanspreking binnen de directe rede zoals in de interpretatie van HiWe). 2. [Hertaling] wilt mi < ir willent mir. 3. [Woordverklaring] lachter: schande. [Hertaling] lachter < laster. Ook laster is mogelijk. 4. [Hertaling] sonder ende < one ende. 5. [Woordverklaring] degheleke: naar behoren. 6. [Woordverklaring] in verden: met rust. [Hertaling] in verden < rastieren. Aanpassing omwille van het rijm op derden. Denkbaar is ook ghewerden ( zijn gang laten gaan ). 7. [Woordverklaring] dattet hem wel ware te doen: dat hij dat goed kon gebruiken. 8. [Woordverklaring] bieden: uitsteken.

23 sine hant omme dat stick, dat groot was ende dick, up te heffene vander erden daert lach. Ende Ogier verhief enen slach 2 ende slouch den tyrant so crachteleke up die hant dat hise hem upter stede wel half of slouch metter snede. 1. [Hertaling] omme dat stick < nach dem stuck. Denkbaar is ook na den sticke, wat zelfs beter zou harmonieren met dicke in vers 17581, maar dan moet de beknopte bijzin in vers in een doelzin worden veranderd. 2. [Hertaling] verhief enen slach < furte einen slag / Oben her zu. Onzeker.

N u volghede Charloot met sporen [101] den herte na, dat emmer voren 4985 wel was ene boghescote. Dat verdroot seere Charlote. Hi verhaeste 1 sijn pert meer dant ghelede. 2 Hets dicke gheseit te menegher

Nadere informatie

I n den salighen name Marie, [90]

I n den salighen name Marie, [90] Deel 2 Ogiers outheit (versregels 4137-23731) I n den salighen name Marie, [90] die moeder es ende maghet vrie willic nu beghinnen dichten. Ende dat ic mi niet en moete ontvruchten, 1 4140 des moghe mi

Nadere informatie

oe Namels van Bavier hoorde [162] Karels redene ende sine woorde wart hi van herten seere gram.

oe Namels van Bavier hoorde [162] Karels redene ende sine woorde wart hi van herten seere gram. A lse doe 1 saghen die Sarrasine [161] doot haren heere, ginghen si hem pinen 2 dapperleke 3 te vliene. Daer en was gheen so coene, hi en wilde te dien stonden wel hebben geweest sijnre verde. 11130 Die

Nadere informatie

De jeeste van Walewein

De jeeste van Walewein Veel meer over Walewein en ettelijke andere Arturromans is te vinden in het grote derde hoofstuk van Frits van Oostrom, Stemmen op schrift. Amsterdam 2007. De jeeste van Walewein Vanden coninc Arture Es

Nadere informatie

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6]

[C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] [C5v] Hoe Floris metten korve vol bloemen opten toren ghedraghen wert. [6] Nu is ghecomen den meydach, ende doen quam Floris in root purper gecleed[t], om dat hi den rooden roose gelijken soude, ende dat

Nadere informatie

hertaling Albert Verwey (soms iets herschikt) [of een eigen variante] Hadewijch s 7e visioen

hertaling Albert Verwey (soms iets herschikt) [of een eigen variante] Hadewijch s 7e visioen Hadewijch s 7e visioen te enen cinxendage wart mi vertoont in de dageraat, ende men sanc mettenen in de kerke ende ic was daar; ende mijn herte ende mijn aderen ende alle mine leden schudden ende beveden

Nadere informatie

tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht

tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht tekst: Mariken van Nieumeghen fragment: Hoe Emmeken haer sondich leven een luttel beclaecht r. 590 O memorie, verstandenisse, waerdii dinckende Op dleven, daer ick mi nu int ontdraghe, Het soude u duncken

Nadere informatie

In het volgende fragment lezen wij hoe de boerenzoon Ferguut op weg gaat naar het hof van koning Artur, aangezien hij zo graag ridder van de Ronde Tafel wil worden. Nadat de koning hem tot ridder heeft

Nadere informatie

Die legende des heileghen bisscops Sinte Nyclaes

Die legende des heileghen bisscops Sinte Nyclaes Die legende des heileghen bisscops Sinte Nyclaes Nycholaus was portere 1 der stat van Patera. Ende hi was gheboren van heyleghen ende rike lieden. Sijn vader hiet Epyphanius ende sijn moeder hiet Johanna.

Nadere informatie

Die coninc vraecht: Hoe comt dat men wint gevoelt ende niene sien en mach?

Die coninc vraecht: Hoe comt dat men wint gevoelt ende niene sien en mach? Hieronder volgen uit de Sidrac alle eenentwintig vragen die op pagina 110 van Wereld in woorden opgesomd worden, inclusief de complete antwoorden. Sidrac blijkt inderdaad een allesweter. Die coninc vraecht:

Nadere informatie

Dander Martijn. De tweede Martijn.

Dander Martijn. De tweede Martijn. Dit is een van de zogenoemde strofische gedichten van Jacob van Maerlant (zie Stemmen op Schrift pag. 544 en, voor de Eerste Martijn, pag. 521-2, 535 en 543). De gesprekspartners, de vrienden Jacob en

Nadere informatie

Vanden sacramente van Aemsterdam.

Vanden sacramente van Aemsterdam. Het wonder dat Willem van Hildegaersberch in deze sproke verhaalt, voltrok zich in maart 1345 in een woning aan de Kalverstraat. Nog ieder jaar vindt in die maand in Amsterdam de Stille Omgang plaats,

Nadere informatie

Wat de name bediet. Donnosel 1

Wat de name bediet. Donnosel 1 Wat de name bediet Donnosel 1 kinderkinne heet men also bi drien reidenen: omme donnoselheit van leivenne, van reidenen ende van der pinen, ende omme donnoselheit die si behilden. Men heetse onnosel van

Nadere informatie

O Mdat het verhaal vergeten is

O Mdat het verhaal vergeten is O crux lignum triumphale [1r] O Kruis, zegevierend Hout Hier vintmen bescreuen hoe dat they lighe cruys quam tot BREDA É O Mme dat die reden es uergheten, Ende luttel liede sijn, diet weten, Hoe theylighe

Nadere informatie

1. Van enen brueder in welkes hande die kroemen verwandelt weren in peerlen

1. Van enen brueder in welkes hande die kroemen verwandelt weren in peerlen Tien korte exempelen, over gewone mensen, arm en rijk, jong en oud, allemaal bedoeld om er een godsdienstige waarheid mee te verduidelijken. Zie over exempelen en mirakels Wereld in woorden pag. 302 e.v.

Nadere informatie

J. van Mierlo Jr., S. J. Strophische Gedichten

J. van Mierlo Jr., S. J. Strophische Gedichten LEUVENSE TEKSTUITGAVEN 446 J. van Mierlo Jr., S. J. lihad EWIJCH Strophische Gedichten Keurboekerij, Grote Markt, 17, Leuven. 1910. Ritmata haywigis I I y, al es nu die winter cout vn Cort die daghe

Nadere informatie

Ponthus ende die schoone Sydonie

Ponthus ende die schoone Sydonie Een schoone ende amoruese historie van Ponthus ende die schoone Sydonie welcke waren beyde van coninclijker afcoemsten: Ponthus des conincx Tybours sone, coninck van Galissiën ende Sidonie des conincx

Nadere informatie

Pelgrimagie der menscherliker natueren

Pelgrimagie der menscherliker natueren editie Ingrid Biesheuvel bron, (handschrift ms. germ. fol. 624 van de Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz te Berlijn.) Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_pel003pelg01_01/colofon.htm

Nadere informatie

Alfa. literaire teksten uit de nederlanden. Lanseloet. van Denemerken. een abel spel. bezorgd door. Hans van Dijk. Amsterdam University Press

Alfa. literaire teksten uit de nederlanden. Lanseloet. van Denemerken. een abel spel. bezorgd door. Hans van Dijk. Amsterdam University Press Alfa literaire teksten uit de nederlanden Lanseloet van Denemerken een abel spel bezorgd door Hans van Dijk Amsterdam University Press LANSELüET VAN DENEMERKEN Alfa Literaire teksten uit de Nederlanden

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Top 100 Duitse woorden

Top 100 Duitse woorden Top 100 Duitse woorden hinter achter hinten achteraan letzten Monat afgelopen maand schon al nur (of: nur noch) alleen maar nur noch alleen nog wenn als bitte alstublieft (als je iets geeft) immer altijd

Nadere informatie

Hs. Stockholm KB A 159 (26vb-28ra) Hs. Amsterdam Universiteitsbibliotheek VI B 14 (40rb-42rb) Vanden onnoselen kinderen. Wat de name bediet

Hs. Stockholm KB A 159 (26vb-28ra) Hs. Amsterdam Universiteitsbibliotheek VI B 14 (40rb-42rb) Vanden onnoselen kinderen. Wat de name bediet Hs. Stockholm KB A 159 (26vb-28ra) Hs. Amsterdam Universiteitsbibliotheek VI B 14 (40rb-42rb) Vanden onnoselen kinderen Wat de name bediet Donnosel 1 kinderkinne heet men also bi drien reidenen: omme donnoselheit

Nadere informatie

Bijlage I: Parafrase en analyse van relevante passages uit boek VI van Van den proprieteyten der dinghen (VDPDD)

Bijlage I: Parafrase en analyse van relevante passages uit boek VI van Van den proprieteyten der dinghen (VDPDD) Bijlage I: Parafrase en analyse van relevante passages uit boek VI van Van den proprieteyten der dinghen (VDPDD) Van den proprieteyten der dinghen (VDPDD) Infant/Kindertijd (0 7 jaar) Informatie over leeftijdsfase

Nadere informatie

Het nieuwe christelyk en geestelyk uur-slag

Het nieuwe christelyk en geestelyk uur-slag bron. z.n., z.p. ca. 1800 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie042nieu01_01/colofon.php 2013 dbnl 1. Stem: Daar was een meisje jong van jaaren. EEn ider mag in deze Tijden, De Goedheid

Nadere informatie

Valentijn ende Oursson,

Valentijn ende Oursson, Een schone ende wonderlijcke historie van Valentijn ende Oursson, de twee edele vrome ridders, sonen vanden mogenden keyser van Griecken ende neven vanden edelen koningh Pepijn, doen ter tijt koningh van

Nadere informatie

Beatrijs. Tekst en vertaling

Beatrijs. Tekst en vertaling Editie H. Adema bron H. Adema (ed.),. Taal & Teken, Leeuwarden 1988 (derde druk) Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_bea001beat38_01/colofon.php 2012 dbnl / H. Adema t.o. 3 Eerste handschrift

Nadere informatie

Niclaes Peeters. Editie J.G.R. Acquoy

Niclaes Peeters. Editie J.G.R. Acquoy Hier beghinnen de sermonen oft wtlegghingen op alle de evangelien vander vasten, metter passien, alsomen die inder kercken houdt zeer costelijck wtgeleyt Niclaes Peeters Editie J.G.R. Acquoy bron Niclaes

Nadere informatie

Van Sente Paula der weduwen van Roemen

Van Sente Paula der weduwen van Roemen Van Sente Paula der weduwen van Roemen Paula was een edel vrouwe van Roemen. Haer leven bescreef Ieronimus in desen woerden: Waert dat al mijn leden worden verwandelt in tongen ende alle mijn lede spraeken,

Nadere informatie

Ende hoer hier al dat hercomen Over de oogmerken en functies van de proloog

Ende hoer hier al dat hercomen Over de oogmerken en functies van de proloog Caroline De Witte Academiejaar 2008-2009 3 e bachelor Nederlands- Engels Nederlandse Letterkunde V Remco Sleiderink Geschiedschrijving tijdens de Grote Hongersnood Ende hoer hier al dat hercomen Over de

Nadere informatie

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment:

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: Logboek bij de lessenserie over Cengiz und Locke van Zoran Drvenkar Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: ANWEISUNGEN Dit is een serie van drie lessen. Jullie gaan in zes groepen van vier of vijf leerlingen

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

'i' ontstaan, een verschijnsel dat vooral in het Brabants voorkomt (Van Loey 1980b, 15b).

'i' ontstaan, een verschijnsel dat vooral in het Brabants voorkomt (Van Loey 1980b, 15b). Proloog Handschrift Wenen [7r] Hier beghint de legende vander heilegher maget Sinte Godelieve: / Als men screef ons Heeren jaer M / ende vierentachtentich, als paus / te Roome was Hildebrant ende / daer

Nadere informatie

Middelnederlandsche spraakkunst. Syntaxis

Middelnederlandsche spraakkunst. Syntaxis Middelnederlandsche spraakkunst. Syntaxis F.A. Stoett bron. Martinus Nijhoff, Den Haag 1977 (derde, herziene druk, vijfde oplage) Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/stoe002midd01_01/colofon.htm

Nadere informatie

BIBLIOTHEEK VAN. 111,1133WE Ell ONDER REDACTIE VAN. Dr. H. E. MOLTZER. Hoogleeraar te Groningen, Dr. JAN TE WINKEL

BIBLIOTHEEK VAN. 111,1133WE Ell ONDER REDACTIE VAN. Dr. H. E. MOLTZER. Hoogleeraar te Groningen, Dr. JAN TE WINKEL BIBLIOTHEEK VAN 111,1133WE Ell ONDER REDACTIE VAN Dr. H. E. MOLTZER Hoogleeraar te Groningen, EN Dr. JAN TE WINKEL Praeceptor aan het Gymnasium te Groningen. MET MEDEWERKING VAN Prof. W. G. BRILL, Prof.

Nadere informatie

Göttingen, theol. 160 proloog, Cant. 1,1-615 -

Göttingen, theol. 160 proloog, Cant. 1,1-615 - Göttingen, theol. 160 proloog, Cant. 1,1-615 - Göttingen theol. 160 varianten proloog basishs.: * H1: Gö, Göttingen, NStUB, theol. 160 collatiehss.: * O: De, Deventer, SAB, 101 F F2 Ha2, Den Haag, KB,

Nadere informatie

Omme dat die mensche na der scrifturen coninc es der creaturen, es dus van hem mijn beghin.

Omme dat die mensche na der scrifturen coninc es der creaturen, es dus van hem mijn beghin. Uit de talloze beschrijvingen die Maerlants Der naturen bloeme telt, volgen hier de fragmenten over de mens en diens zeven levenstijdperken, over de valk en de uitgebreide vogelgeneeskunde die erop volgt,

Nadere informatie

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Dit document is samengesteld als aanvulling op de test Succesvol zakendoen in het Duits. Wilt u ontdekken hoe goed u geëquipeerd bent voor zakendoen met Duitstalige

Nadere informatie

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan Opdrachten Taaldorp Duits Om sommige onderstaande opdrachten te kunnen doen moet je beschikken over geld. Dit kun je bij de pinautomaat verkrijgen. Volg de instructies op de pinautomaat. Situatie 1: Leerling

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. M.J. Schuurman (Oldebroek) Schriftlezing: Romeinen 8 vers 28 t/m 39 Psalm 56 vers 5 en 6 Psalm 86 vers 6 (Schoolpsalm) Psalm 91 vers 1 en 5 Psalm 119 vers 13, 14

Nadere informatie

Deze week is het thema: Wil je opstaan en mij volgen?

Deze week is het thema: Wil je opstaan en mij volgen? Stilte vooraf Uitleg vooraf We hebben: Ik ga.zet een stap naar de ander als thema gekozen voor deze 40 dagentijd. We willen een stap zetten om daarmee dichter bij het volgen van Jezus te komen. Ook willen

Nadere informatie

Een nieuw lied op de zeven hooftzonden: en op ieder zonden haar exempel, zeer stigtig voor de

Een nieuw lied op de zeven hooftzonden: en op ieder zonden haar exempel, zeer stigtig voor de en op ieder zonden haar exempel, zeer stigtig voor de jonkheid om te lezen, zynde een spiegel om de zouden te vlieden bron : en op ieder zonden haar exempel, zeer stigtig voor de jonkheid om te lezen,

Nadere informatie

A. de Jager. Wees toch stil. Gedichtenbundel. Wees toch stil 1

A. de Jager. Wees toch stil. Gedichtenbundel. Wees toch stil 1 A. de Jager Wees toch stil Gedichtenbundel Wees toch stil 1 Wees toch stil O, wees toch stil, als God u hier wil leiden op wegen die u niet verstaat. Blijf gelovig steeds Zijn hulp verbeiden; bij Hem is

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

De perfectiva simplicia in het Nederlandsch

De perfectiva simplicia in het Nederlandsch De perfectiva simplicia in het Nederlandsch H.A.J. Swaaij bron H.A.J. Swaaij, De perfectiva simplicia in het Nederlandsch. In: TNTL 28 [nieuwe reeks deel 20] (1909), p. 1-47, met een naschrift op p. 111.

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Romeinen 8 vers 29 en 30 Psalm 5 vers 1 Lied 298 vers 1 t/m 4 Op Toonhoogte Psalm 132 vers 5 en 10 Psalm 68 vers 10 Lied 140 vers 1 en 3

Nadere informatie

Van Pylatus. Hoe Pylatus doot sloeg des conincs soen van Vrancrijck. 1. Doesborch 1528: spelden

Van Pylatus. Hoe Pylatus doot sloeg des conincs soen van Vrancrijck. 1. Doesborch 1528: spelden Van Pylatus Pylatus Pontius, een rechter ghestelt over dat Joetsche volcke, is mede gherekent van den.ix. quaetsten, omdat hi dat alderbeste goet dat in den hemel ende in der eerden is, so deerlijc, so

Nadere informatie

Tineke Moonens 3de bachelor Taal- en Letterkunde Nederlands- Engels 2007-2008 Middelnederlandse Kronieken Remco Sleiderink Examen: individueel

Tineke Moonens 3de bachelor Taal- en Letterkunde Nederlands- Engels 2007-2008 Middelnederlandse Kronieken Remco Sleiderink Examen: individueel Tineke Moonens 3de bachelor Taal- en Letterkunde Nederlands- Engels 2007-2008 Middelnederlandse Kronieken Remco Sleiderink Examen: individueel werkstuk 1 Eeuwigdurende liefde van en voor Onze Lieve Vrouwe

Nadere informatie

Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam, 212 E 20, Gulde-iaers Feest-Dagen, 1635 I.S.V.W. Pagina 1157, Microfilm: UB Amsterdam

Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam, 212 E 20, Gulde-iaers Feest-Dagen, 1635 I.S.V.W. Pagina 1157, Microfilm: UB Amsterdam Wij vyeren heden Wij vyeren heden is een Sint-Nicolaaslied uit Gulde-iaers-feestdagen (1635, pag. 1157) van Johannes Stalpaert van der Wiele, I.S.V.W. (1579-1630). Vindplaats: Toonkunstbibliotheek Amsterdam,

Nadere informatie

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen...

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... ouder dan 20? Älter als 20 Jahre? goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... Gut versichert und (daher) viele Ferien-Euros sparen... Driekleur Verzekeringen, de specialist in recreatieverzekeringen,

Nadere informatie

Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België

Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België Seismologisch onderzoek in België door de Koninklijke Sterrenwacht van België Taken Toezicht op de seismische ac;viteit in en rond België Seismisch netwerk Lokale aardbevingen Verre aardbevingen Wetenschappelijk

Nadere informatie

Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Muzikale begeleiding: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard

Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Muzikale begeleiding: Wim Pardoen Voorganger: ds. Kees Benard Orde van dienst voor zondag 4 oktober 2015, schoolkerkdienst Beestenboel Met medewerking van de Regenboogschool en ouders en kinderen van de Heideparkschool Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld

Nadere informatie

Kapitel 8 Nervenkitzel

Kapitel 8 Nervenkitzel 1: Am See Kapitel 8 Nervenkitzel 4. 1. gedacht 4. kans 2. blokken 5. verknalt 3. kamerarrest 6. redt 6. 1. Groβeltern Köningswinter 2. Bruder Brandenburg 3. Ste. Maxime Campingplatz 4. Sylt Insel 5. zu

Nadere informatie

apen 1 Schrijf het woord op. 2 Schrijf het woord op. Een woord met een lange klank aan het eind van een klankgroep. Net als jager.

apen 1 Schrijf het woord op. 2 Schrijf het woord op. Een woord met een lange klank aan het eind van een klankgroep. Net als jager. spelling 27b 1 Kies uit: ogen tenen samen oren apen zalen muren tegels toren 1 Twee a hebben s : apen 2 vier o, vier o Je leert hoe je woorden met een lange klank aan het eind van een klankgroep schrijft.

Nadere informatie

33054 vogel sijn vlucht gedaen heeft also dat. 33055 men daer gheen teyken en siet daer die. 33056 vogelen gheulogen hebben ende het wer-

33054 vogel sijn vlucht gedaen heeft also dat. 33055 men daer gheen teyken en siet daer die. 33056 vogelen gheulogen hebben ende het wer- Folio 217r 33017 Hier beghint het xij. boeck ende spreect 33018 vande vogelen int ghemeen ende int spe- 33019 ciael 33020 Dat i. capitel vande vogelen int gemeen 1 33021 ENde want nv die trac- 33022 taet

Nadere informatie

Jij en jouw diepste drijfveren

Jij en jouw diepste drijfveren Jij en jouw diepste drijfveren blok E - nivo 2 - avond 7 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugkoppeling en intro 19.25 Bijbelstudie 19.35 Catechismus 19.45 Bijbelstudie Matteus 22 19.55

Nadere informatie

7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714

7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714 7.10 Aanbesteding herbouw van spits in 1714 Transcriptie van document: RHCE Schepenbank Heeze Leende en Zesgehuchten, A-0210, nr.1653, fol. 42 t/m 44 gedateerd 11 mei 1714: Regel nummer tekst interpretatie

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven)

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Welkom in deze dienst Voorganger is ds. I. Pauw (Eindhoven) Schriftlezingen: 1 Koningen 10 vers 1 t/m 13 Mattheüs 12 vers 38 t/m 42 Lied 124 (Op Toonhoogte) Gebed des Heeren vers 10 (Schoolpsalm) Psalm

Nadere informatie

De satire in de Nederlandsche kunst der middeleeuwen

De satire in de Nederlandsche kunst der middeleeuwen De satire in de Nederlandsche kunst der middeleeuwen P.H. van Moerkerken bron. S.L. van Looy, Amsterdam 1904 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/moer010sati01_01/colofon.htm 2008 dbnl /

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Rode tekst = tip Grammatica Imperfekt (verleden tijd) wollen (willen) sollen (moeten) müssen (moeten) wissen (weten) ich wollte sollte musste wusste du wolltest

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Orgelspel. Welkom en afkondigingen

Orgelspel. Welkom en afkondigingen DIT IS DE DAG Themadienst, waarin 4 kinderen afscheid nemen van zondagsschool Ruth ; Afsluiting winterwerk. t Harde, zondag 17 maart 2013. Voorganger: ds. D. Dekker. Organist: dhr. A. van Dijk. Aanvang:

Nadere informatie

Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen.

Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen. Het daghement ghegheven teghen den Heere Prince van Orangen. Bron: Verantwoordinge, verklaringhe ende waerschowinghe mitsgaders eene hertgrondighe begheerte des edelen, lancmoedighen ende hooghgeboren

Nadere informatie

1398Albrecht, na 24 augustus 1398. Schwarzenberg Pag. 285. Albrecht geeft Friesland een Hollands landrecht.

1398Albrecht, na 24 augustus 1398. Schwarzenberg Pag. 285. Albrecht geeft Friesland een Hollands landrecht. Albrecht geeft Friesland een Hollands landrecht. 1398Albrecht, na 24 augustus 1398. Schwarzenberg Pag. 285. Aelbrecht bi Goids genaden Palensgreve up ten Rijn, Hertoge in Beyeren, Grave van Henegouwen,

Nadere informatie

Lied 01 Titel: Psalm 105 Arrangement: Andre van Vliet Eerste componist: Traditional Uitvoering: Samenzang Opname: Utrecht - Jacobikerk Tekst

Lied 01 Titel: Psalm 105 Arrangement: Andre van Vliet Eerste componist: Traditional Uitvoering: Samenzang Opname: Utrecht - Jacobikerk Tekst Lied 01 Titel: Psalm 105 Arrangement: Andre van Vliet Eerste componist: Traditional Uitvoering: Samenzang Loof God de Heer, en laat ons blijde zijn glorierijke naam belijden. Meld ieder volk en elk geslacht

Nadere informatie

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan?

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Genesis 2:8-10 8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het oosten, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had. 9 En de HEERE

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

38 : Psalm 84: 1a Hoe lief'lijk, hoe vol heilgenot, O HEER, der legerscharen God, Zijn mij Uw huis en tempelzangen! Hoe branden mijn genegenheên,

38 : Psalm 84: 1a Hoe lief'lijk, hoe vol heilgenot, O HEER, der legerscharen God, Zijn mij Uw huis en tempelzangen! Hoe branden mijn genegenheên, 36 : Psalm 75: 1 U alleen, U loven wij; Ja wij loven U, o Heer', Want Uw Naam, zo rijk van eer, Is tot onze vreugd nabij. Dies vertelt men in ons land, Al de wond ren Uwer hand. 37: Y4C 133: 1, 2, 3 Mijn

Nadere informatie

.vij xiiij A iij b c xi d PETRONILLE virgine.vij

.vij xiiij A iij b c xi d PETRONILLE virgine.vij [schutblad] Tsomer stic vander GULDEN LEGENDE [B].ij. [-4r] d Van pinxteren..i. vij e VRBANI pape.vij vi f g BEDE presbiteri.vij xiiij A iij b c xi d PETRONILLE virgine.vij KL Iunius heuet dies.xxx. luna.xxviij.

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn Lied 01 Titel: Vernieuw Gij mij Eerste componist: Traditional (Nederlandse) : Ad den Besten Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel

Nadere informatie

Draak en dolfijn. Der naturen bloeme van Jacob van Maerlant. Een onbekend veertiende-eeuws fragment van

Draak en dolfijn. Der naturen bloeme van Jacob van Maerlant. Een onbekend veertiende-eeuws fragment van Een onbekend veertiende-eeuws fragment van Der naturen bloeme van Jacob van Maerlant (Brussel, Centrale Bibliotheek HUB) Remco Sleiderink (Hogeschool-Universiteit Brussel) Abstract Around 1270 the Flemish

Nadere informatie

Figuren die exempel gheven

Figuren die exempel gheven Figuren die exempel gheven De functie van dieren in verhalende profaan-ethische sproken Scriptie Bachelor Nederlandse taal en cultuur Eindwerkstuk Middelnederlandse Letterkunde Begeleider: Bart Besamusca

Nadere informatie

Van verscheiden manieren van burgelicke procedueren

Van verscheiden manieren van burgelicke procedueren /281/ Het Vijfde Deil Eerste titul Van verscheiden manieren van burgelicke procedueren Nadem veelderley manieren van rechtsvoorderinge in desen Ruremundtschen Quartier des forstendombs Gelre sijn geweest,

Nadere informatie

Spiegel der monniken

Spiegel der monniken Spiegel der monniken Editie van de Middelnederlandse vertaling van het eerste boek van de Profectus religiosorum door Roel van den Assem, Eefje Been, Afra Boot, Fleur van Geenen, Jelmer Dijkstra, Jorik

Nadere informatie

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 23 campers Deze keer in het Nederlands. Dit leek ons nu wel eens tijd worden Joke en ik hopen dat jullie het kunnen vertalen. Woensdag 21 mei waren er al veel

Nadere informatie

Ludolph van Colen. tsamen door. gheboren in Hildesheim. Ghedruckt t Amstelredam by Cornelis Claesz. opt water, by die oude Brugghe.

Ludolph van Colen. tsamen door. gheboren in Hildesheim. Ghedruckt t Amstelredam by Cornelis Claesz. opt water, by die oude Brugghe. Solutie ende Werckinghe op twee geometrische vraghen by Willem Goudaen inde jaren 1580 ende 83 binnen Haerlem aenden kerckdeure ghestelt, mitsgaders propositie van twee andere geometrische vraghen tsamen

Nadere informatie

Ruzie maken Streiten

Ruzie maken Streiten Ruzie maken Streiten Als kinderen ruzie maken Wenn kinder sich streiten Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse reactie

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Schriftlezing: Romeinen 5 vers 12 t/m 21 Romeinen 6 vers 1 t/m 14 Psalm 119 vers 53 (Schoolpsalm) Psalm 103 vers 8 en 9 Lied 100 vers 1, 2, 3 en 4 (Op

Nadere informatie

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera Gefeliciteerd! 1 Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja In de gloria Lang zal hij leven Hij leve lang hoera hoera Hij leve lang hoera hoera Lang zal hij leven In de

Nadere informatie

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door Beste lezer, U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2 augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door de vereniging voor Evangelisatie & Recreatie.

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015. Thema: Laat iets van je horen. Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht

OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015. Thema: Laat iets van je horen. Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht OPENLUCHTDIENST 21 juni 2015 Thema: Laat iets van je horen Mmv gospelkoor Inspiration uit Dordrecht Welkom bij deze Openluchtdienst, fijn dat u en jij er bent! Schilders: tijdens de dienst zullen een aantal

Nadere informatie

Nederlandse literatuur op postzegels (5)

Nederlandse literatuur op postzegels (5) Tijl Uilenspiegel en Reintje de Vos, ofwel één van de meest populaire genres in de middeleeuwen, de schelmenroman, worden in deze vijfde aflevering van onze serie Nederlandse literatuur op postzegels door

Nadere informatie

Hand in hand door het leven gaan.

Hand in hand door het leven gaan. Ziekenzalving Hand in hand door het leven gaan. PZ Sancta Maria de pastorale dienst 1 KRUISTEKEN OPENING L: Hartelijk welkom iedereen en dank je wel voor jullie aanwezigheid bij dit sacrament van nabijheid

Nadere informatie

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot Auszug aus der Bußgelddatei für den Wassersport in den Niederlanden (siehe auch www.vaarbewijzen.nl) Anm.: In blauer Farbe sinngemäße deutsche Übersetzung Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen

Nadere informatie

Niet bang zijn! God maakt je sterk!

Niet bang zijn! God maakt je sterk! Niet bang zijn! God maakt je sterk! Aangepaste dienst Zondag 22 november 2015 Br. Peter Zuidema Welkom Mededelingen Votum en groet Zingen:E & R 230 - Jezus is de goede Herder 1. Jezus is de goede herder

Nadere informatie

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding

Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy. De tuin van de Opstanding Paasmorgen 2011 in de Open Hof te Drunen Voorganger ds. M. Oostenbrink Organist dhr. B. Vermeul Mmv zanggroep Joy De tuin van de Opstanding Voor de dienst zingt Joy: U hebt de overwinning behaald Fear

Nadere informatie

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie?

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Johannes 14:6 Jezus zeide tot hem: Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij. Genesis 20:1-12 1 Abraham

Nadere informatie

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits Bestelling : Bestelling plaatsen Wij overwegen de aanschaf van... Wir ziehen den Kauf von... in Betracht... Formeel, voorzichtig

Nadere informatie

x^. ' 'i^jct:.'^. ^^^i 1^ >^i^:t > %J^ ..r^ i-r ^'L^ ORüWta

x^. ' 'i^jct:.'^. ^^^i 1^ >^i^:t > %J^ ..r^ i-r ^'L^ ORüWta x^. ' "^ 'i^jct:.'^. ^^^i 1^ >^i^:t > i-r..r^ %J^ ORüWta ^'L^ HORAE BELGICAE. STUDIO ATQUE OPERA HENRICI HOFFMANN LITERARUM HUMANIORUM ET PHILOSOPHIAE DR., INSTITUTI REGII BELGICI AMSTELOD., SOCIETATIS

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

NEDERDIBTSCHE BLOEMLEZING.

NEDERDIBTSCHE BLOEMLEZING. NEDERDIBTSCHE BLOEMLEZING. DICHT- EN. PROZASTUK KEN VERZ \MELD EN VOORZIEN" MET AANTEEI:EN.NGEN, EENE SCIJETS VAN LIE teschiedenis ONZEB, LETTERKENDE, EN?.. DOOR JAN BO LS, Werkend Lid van de Koninkii,ike

Nadere informatie

Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je?

Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je? Lukas 2,8-20 - De hemel gaat open - hoe reageer je? Eerste kerstdag Liturgie Voorzang: LB 138,1.3.4 (Komt allen tezamen) Voorzang: EL 103,1.2.4 (In Bethlehems stal) Voorzang: drie verzen (Heerlijk klonk

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie