50 praktische voedingstips voor een gezond en energiek paard

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "50 praktische voedingstips voor een gezond en energiek paard"

Transcriptie

1 2012

2 NIEUWSBRIEF Meldt u aan voor mijn gratis nieuwsbrieven als u op de hoogte wilt blijven via: WEBSITE Ontdek nog meer gratis informatie en artikelen op: DISCLAIMER Veel aandacht en zorg is besteed aan de samenstelling en de inhoud van dit eboek. Ondanks dat is het mogelijk dat de informatie die hier is gepubliceerd onvolledig of onjuist is. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Als de in dit eboek verstrekte informatie tekortkomingen of fouten vertoont, zullen wij de grootst mogelijke inspanning leveren om dat zo snel mogelijk te corrigeren. Wij kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor rechtstreekse of indirecte schade die ontstaat uit het gebruik van dit eboek of van de op de site ter beschikking gestelde informatie. Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. 2012

3 Introductie Met trots presenteer ik mijn eboek 50 praktische voedingstips voor je paard. Voeding is de basis voor een gezond paard. Het eboek bevat talrijke trucjes, leert je praktische tips over het paard, de spijsvertering en de diverse voedermiddelen die nuttig zijn voor de praktijk van alledag. Kennis van soorten voer en voermethoden is van belang voor iedereen die paarden verzorgt. Begrijpelijke tekst en nuttige tips en adviezen maken dit boek tot een echt praktijkboek met volop handvatten zodat men optimaal kan genieten van een gezond en energiek paard. Leuk voor jezelf en erg nuttig voor je paard! Mocht je na het lezen van dit boek vragen en/of suggesties hebben, dan verneem ik dat graag van je. Veel leesplezier! 2012

4 Inleiding Wat benzine is voor je auto, is voeding voor je vegetarische viervoeter. Een goede brandstof is nodig om je paard in topconditie te houden. Eten is iets wat je paard het liefste doet. Dag en nacht. En een dutje doen misschien, om de maaltijd te laten zakken. Want van voortdurend eten kun je heel moe worden! Wist je trouwens dat de maag van het paard maar weinig opneemt? Dat komt omdat paarden van nature vluchtdieren zijn. Met een volle, zware maag is rennen niet heel prettig. Ook maakt een volle maag het dier langzamer. Kijken we terug in de geschiedenis, dan zien we dat paarden lange tijd moeilijk aan voedsel konden komen. Een vetpot was het niet. Dat had als voordeel dat de paarden constant in beweging waren (wat goed was voor de training van hun spieren en gewrichten). Bovendien kwam het woord verveling niet voor in hun vocabulaire. Ze hadden het simpelweg te druk om zich te vervelen. De omstandigheden voor de paarden zijn veranderd, terwijl hun spijsvertering nog net zo functioneert als 50 miljoen jaar geleden. Nu staan paarden in de wei of in de box. Gebrek aan voeding is er nauwelijks. Dat vraagt om anders te kijken naar hun voedingspatroon. Laten we een start maken met de tips, want daar gaat het tenslotte om in dit boek. 2012

5 Tip 1) Goede voeding is niet los te zien van de gezondheid, levensduur, prestaties en het welzijn van een paard. Om gezond te voeren moet je kennis hebben van de eisen en behoeften van je paard. Daarom is het te weten wat het natuurlijke gedrag en de natuurlijke voerbehoeften zijn. Het spijsverteringskanaal en de fysiologische behoefte van een paard zoals wij dat nu kennen is al zesduizend jaar hetzelfde. Toch voer je paarden vandaag de dag heel anders. Het paard is een planteneter, een zogenaamde herbivoor. Vroeger moest een paard grote hoeveelheden voer van beperkte kwaliteit eten om te overleven. Wilde paarden leggen grote afstanden af op zoek naar voer. In onze situatie met een relatief kleine weiden moet op deze kleine oppervlakten kwaliteitsvoer aanwezig zijn. Tip 2) Zoals ik al eerder schreef, neemt de maag niet veel voeding op. De plek waar het eten wordt verwerkt, zijn de darmen. De spijsvertering van het paard is ingesteld om grote hoeveelheden voedsel te verteren. De darmbacteriën werken op volle toeren om het voedsel af te breken (een paard moet gemiddeld 1 keer per uur mesten). Het is daarom zaak om de darmen in goede conditie te houden. De buik is namelijk erg gevoelig voor verstoringen in het evenwicht. Zorg ervoor dat je paard niet in een keer teveel eet. Ook is het zaak om niet ineens van voeding te veranderen. 2012

6 Tip 3) Goed en langzaam kauwen is niet alleen voor de mens gezond, maar ook voor je paard. Stro en hooi zijn daarom uitermate geschikt voor je paard. Op 1 kilo ruwvoer kauwen ze bijna een uur. Tijdens het eten van hooi en stro wordt maar liefst 4 à 5 liter speeksel geproduceerd dat het voer door en door nat maakt. Op die manier heeft de maag geen moeite het te verteren. Om het verschil aan te geven: op 1 kilo haver kauwen ze 10 minuten. Er wordt dan slechts 1 tot 1,5 liter speeksel geproduceerd. Tip 4) Pas op met bedorven voedsel! Een paard kan immers niet, zoals wij, braken. Hij heeft een bij de maag sterke sluitspier die ervoor zorgt dat hij niet kan overgeven. Bedorven voedsel blijft in de buik en dat maakt het gevaarlijk. Tip 5) Krachtvoer heeft je paard nodig, omdat hij anders niet genoeg energie heeft. Om de juiste balans te vinden tussen hooi (stro) en krachtvoer, moet je kijken naar het gewicht van je paard en de intensiteit van arbeid. Ook paarden die geen arbeid verrichten, hebben een bepaalde hoeveelheid krachtvoer en mineralen nodig. 2012

7 Tip 6) Stro is vooral maagvulling. Het bevat weinig eiwitten en calorieën. Het is daarom geen vervanging voor hooi. Goed stro valt los uit elkaar en ruikt lekker fris. Let daarop. Haverstro en tarwestro vinden paarden over het algemeen het lekkerst. Roggestro heeft als voordeel dat het beter vocht opneemt dan de twee eerder genoemde strosoorten. Je zou daarom tarwe- en haverstro kunnen geven om te eten en het roggestro kunnen gebruiken voor het opstrooien. Tip 7) Zongedroogd hooi bevat veel vitamine D. Mocht er een natte zomer zijn, dan kun je het beste kunstmatig gedroogd hooi kopen. Weidehooi schimmelt dan namelijk constant en dat is niet goed voor je paard. Het kan een zware koliek bij je paard veroorzaken. Tip 8) Als hooi pas van het land komt, is het brandgevaarlijk! Het is niet geschikt als paardenvoer. Pas als het hooi helemaal droog is (na drie tot vier maanden), kun je het voeren aan je paard. Tip 9) Wanneer paarden langere tijd stilstaan, is het verstandig om geen stro te geven. 2012

8 Tip 10) Wanneer heb je te maken met slecht hooi? je krijgt een vervelende prikkelhoest bij het verdelen van het hooi het voelt prikkerig aan als je het vastpakt je ruikt een muffe geur de kleur is zwart, bruin of verbleekt de halmen voelen klam aan en hangen viltachtig aan elkaar (dit duidt op schimmelnesten!). Tip 11) Zorg voor voldoende ruwvoer. Een paard dat namelijk te weinig ruwvoer krijgt, zal dit proberen te compenseren door de stalbodem, zaagsel en zij eigen mest op te eten. In ideale omstandigheden heeft een paard 24 uur per dag de mogelijkheid om ruwvoer te eten. Tip 12) Help...mijn paard gooit voer uit de voerbak. Het voer ligt er nog maar net in en je paard blaast erin en gooit er de helft weer uit. Dit heeft te maken met hoe paarden hun voer rangschikken en met de afmetingen van je voerbak. Paarden rangschikken hun krachtvoer graag en ze hebben de voorkeur om het in een dun laagje uit te spreiden in de voerbak. 2012

9 In de lippen en in de tastharen rond de mond en neusgaten zitten bij paarden het 'Fingerspitzergefuhl'.Deze elastische tastharen helpen bij het ruiken en het herkennen van het voer. De lippen worden gebruikt om het minder lekkere voer, stukjes plastic en steentjes eruit te sorteren. Als je een te kleine voerbak hebt lukt dat niet en dus maakt je paard ruimte door het voer eruit te gooien. Onthoud dat bij voerbakken de zijkanten 50cm lang moeten zijn en bij rechthoekige 60 x 50 cm of 70 x 35cm. Hang een voerbak niet direct tegen een boxwand aan omdat het anders heel moeilijk bij de restjes in de voerbak kan komen en maak voerbakken zo vast dat je paard met een licht gestrekt en net een naar voren gebogen hoofd kan eten. Tip 13) De temperamentvolle, slanke paarden met een dunne vacht hebben het moeilijk in koud en nat weer. Zij hebben immers geen vetlaag die hen beschermt. Zij hebben dus extra voeding nodig. Tip 14) Zet een paard dat overgewicht heeft, nooit op een hongerdieet. Je zet daarmee namelijk het leven van het dier op het spel. Paarden hebben een constante toevoer van voeding nodig. Overleg met de dierenarts wat je het beste kunt doen. Probeer je paard in ieder geval meer te laten bewegen. Begin bijvoorbeeld elke dag met een wandelingetje. 2012

10 Tip 15) Ook al staat op de verpakking van bijvoorbeeld paardenbrokken dat het een complete maaltijd betreft, dat is het niet. Je paard heeft altijd hooi nodig. Tip 16) Je kunt het beste brokken en haver apart serveren (bijvoorbeeld s ochtends de brokken en s avonds het haver). Het is namelijk gebleken dat paarden het voer dan beter kauwen. Tip 17) Hoe kun je zien dat een brok goed is? - de brokken zijn droog - de zakken bevatten goed gevormde brokken, ook als de zak bijna leeg is - geen kapotte stukken - de brokken moeten stevig zijn, maar niet keihard zodat je paard zijn tanden erop stuk bijt - de randen van de brokjes mogen niet verbrand zijn. Tip 18) De brokken kun je het beste bewaren in de originele verpakking. Sluit de zak goed, zodat er geen ongedierte bij kan komen. Laat de zak niet in contact komen met vocht. En wanneer je morst, ruim het dan meteen op. De restjes kunnen mijten en muizen aantrekken. 2012

11 Tip 19) Paarden doen er bijna 2 keer zo lang over om muesli weg te kauwen in vergelijking tot brokken en haver. Als je paard langer kauwt, is er sprake van meer speekselvorming. Dat is weer belangrijk voor de spijsvertering. Wees je er wel van bewust dat muesli veel opslagruimte vraagt. Tip 20) Gooi het ruwvoer nooit zomaar in de bak. De stof die het veroorzaakt, kan je paard laten hoesten. Er zijn paarden allergisch voor stof. Leg daarom het ruwvoer rustig in de bak. Als jouw paard allergisch blijkt te zijn, maak het voer dan vochtig met water of olie. Je kunt ook een speciale hoestthee zetten. Schud ook nooit het hooi en stro los in de buurt van je allergische paard. Tip 21) Wanneer je paard allergisch is voor hooi en stro (hooi stuift altijd, ook al zie je het niet) kun je kiezen voor hooicobs. Dat is gedroogd gras dat geperst is in cobs en briketten. Het stuift niet. Tip 22) Heb je wel eens gehoord van Luzerne? Dit groenblauwe plantje bevat weinig calorieën, maar waardevolle ruwe vezels, veel eiwit, caroteen en calcium. Ideaal voor paarden met een hooiallergie! Het hoge eiwitgehalte moet je echter wel goed in het oog houden. Gehakselde Luzerne kan echter goed worden gedoseerd. 2012

12 Tip 23) Als paarden hun graankorrels zelf mogen uitkiezen, kiezen ze voor haver, maïs (is licht verteerbaar) en gerst. Het grote nadeel van maïs en gerst is het zetmeel dat het bevat. De darmen van de paarden zijn daar minder enthousiast over. Met haverzetmeel hebben ze overigens geen moeite. Paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid moeten uitkijken met het eten van (teveel) maïs en gerst. Gerst bevat overigens wel minder eiwit en meer energie dan haver. Tip 24) Paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid hebben behoefte aan veel hooi en stro. In plaats van krachtvoer kun je ze wortels geven. Een schrale wei is dan wenselijk. In geen geval een wei vol jong en vet gras. Als ze onverhoopt hoefbevangenheid krijgen, dan is het in eerste instantie zaak om je paard niet onnodig te laten bewegen en de hoeven met koud en stromend water te koelen. Richt een plek in voor je paard met zand of houtkrullen. Raadpleeg een dierenarts. Tip 25) Een teveel aan vitamine D en A is gevaarlijk voor je paard. In de meeste mueslisoorten en paardenbrokken zijn vitamines en mineralen opgenomen. 2012

13 Tip 26) Wist je dat paarden van appels, wortels en bananen (zonder schil) houden? Bananen bevatten veel magnesium. Dat mineraal ontbreekt vaak bij paarden die in de wei staan. Kijk wel uit bij oudere paarden. Zij kunnen zich verslikken. Tip 27) Het is belangrijk om je paard in alle rust te laten eten. Paarden zijn namelijk zeer gevoelig voor wat er om hen heen gebeurt. Wanneer je paard zijn intrek neemt in een nieuwe stal of naar de dierenkliniek moet, kan er stress ontstaan. Wat kan helpen, is om voer uit de oude vertrouwde omgeving mee te nemen. Tip 28) Laat de witte klaver niet sporadisch voorkomen in de wei. Ze bevatten namelijk veel eiwit waardoor de kans bestaat dat je paard een koliek krijgt. Tip 29) Weide (waar het gras en hooi vandaan komen) wordt in vergelijking met vroeger (eeuwen geleden) veel intensiever gebruikt. Hierdoor neemt de kwaliteit af. Het gehalte vitaminen en mineralen is behoorlijk teruggelopen. Daarom zijn aanvullingen in het voer noodzakelijk voor je paard. 2012

14 Tip 30) Wist je dat paarden graag verwelkte brandnetels eten? Je hebt misschien de neiging om de brandnetels af te maaien. Doe dat niet, want daarmee verzwak je ze alleen maar. Het is juist zo n gezonde snack! Tip 31) Haal de paardenbloemen uit je wei. Hoewel je paard ze lekker vindt, zijn ze niet goed voor je gras. Ze verdringen alle grassoorten. Tip 32) Schoon water is essentieel voor paarden. Water is voor gezonde voeding net zo belangrijk als vast voedsel. Water helpt de spijsvertering, Als er water ontbreekt dan wordt het voer niet verder gespoeld uit maag en darmen. Een gebrek aan water kan leiden tot een koliek (het voedsel klontert dan samen). Bovendien zorgt water ervoor dat het paard niet oververhit raakt. Zorg dat je paard drie keer per dag drinkt voor het voeren. Paarden drinken het liefst uit een emmer. Dit vanwege de natuurlijke houding die ze dan aannemen. Tip 33) Denk er aan dat je paard geen giraffe is. Zorg daarom dat je hooiruiven niet te hoog plaatst. Denk bij het plaatsen van de voederbakken aan de natuurlijke houding van het paard. 2012

15 Tip 34) Een paard moet veel kauwen omdat daardoor de voedsel deeltje kleiner worden. Zonder kauwen maakt een paard geen speeksel aan, in tegenstelling tot mensen en honden. Speeksel is belangrijk om in de maag en in de dunnen darm, het zuur te neutraliseren. Teveel maagzuur vergroot de kas op maagzweren. Zorg dus voor voldoende ruwvoer zodat je paard lekker lang kan kauwen waardoor het veel speeksel produceert. Tip 35) Voorkom tandproblemen., zoals scherpe haken op de tanden omdat dit ervoor kan zorgen dat je paard moeite heeft met eten of veel voer uit zijn mond laat vallen Tip 36) Als je paard zich verveelt of als ze zout tekort hebben gaan ze zand eten. Bij paarden die veel zand eten kan de darm verstopt raken met koliek als gevolg. Zandkoliek is er pijnlijk en gevaarlijk, zorg daarom voor voldoende ruwvoer en een liksteen. 2012

16 Tip 37) Geef paarden die veel werk moeten verrichten en dat ze lang achter elkaar moeten volhouden een vetrijk dieet. Een paard is namelijk heel efficiënt in het afbreken en opnemen van plantaardige oliën. Vetten leveren heel veel energie voor je paard. Kies voor een vetrijk dieet voor krachtvoer met een hoog vetgehalte (6 tot 9 procent) of meng iedere dag 100 tot 200 ml plantaardige olie door het voer. Let op!!! Vet is pure energie en je paard heeft een paar weke nodig om te wennen aan vet in het voer. Wijzig het dieet dus geleidelijk. Tip 38) Ruwvoer kan meer dan voldoende energie leveren voor het onderhoud van een paard. Afhankelijk van het type paard en het soort ruwvoer kan het zijn dan het paard zelfs meer energie krijgt dan eigenlijk nodig is. Laat bij verschijnselen van tekorten of slechte gezondheid het ruwvoer eens analyseren en vraag een onafhankelijk en deskundig advies. Tip 39) Doordat een dressuurpaard lange tijd achtereen zijn spieren gebruikt en dit moet afwisselen met korte kracht inspanningen heeft dit paard een heel andere energie behoefte en dus voerbehoefte dan bijvoorbeeld een springpaard. 2012

17 Een dressuurpaard heeft veel energie nodig omdat het zijn spieren continu gebruikt en voor de korte krachtinspanningen. Voor de korte krachtsinspanningen kun je krachtvoer geven en ruwvoer voor het continu werk. Bij een verhoging van de intensiteit moet de hoeveelheid krachtvoer ook omhoog gaan. Tip 40) Een springpaard levert in tegenstelling tot een dressuurpaard minder lang achter elkaar inspanning. De inspanningen van een springpaard zijn wel zeer explosief te noemen. Deze inspanningen vragen om veel energie dat ik korte tijd vrij kan komen. Gebruik hiervoor voer met veel suikers en zetmeel. Dit kan gras, haver en maïs zijn. Als je paard een pauze heeft van twee uur tussen de wedstrijden dan kun je hem een beetje luzerne of een plak hooi met wat wortelen geven. Tip 41) Een paard die duurwerk doet heeft vooral energie nodig die langzaan vrijkomt. Geschikt voer hiervoor bestaat uit 80 procent ruwvoer en 20% krachtvoer. Gebruik een granenrijk krachtvoer met bij voorkeur plantaardige oliën toegevoegd. 2012

18 Tip 42) Aangespannen paarden kunnen hetzelfde voer krijgen als een springpaard omdat ze korte periodes intensief werken. Gaan ze aangespannen marathons lopen dan is het werk dat ze doen vaak voor lange tijd met een lage intensiteit. Ze hebben dan voer nodig waaruit de energie langzaam vrijkomt, zoals complexe koolhydraten en olie. Tip 43) Het natuurlijke gedrag van het zoeken naar voedsel zal je in de stal tegemoet moeten komen. Dit kan je het beste doen door elke dag een verse laag stofvrij stro over een oneetbare stalbodem te spreiden of leg wat stro langs de rand van de box of een beetje in een hoek. Je paard gaat anders op zoek naar andere manieren om bezig te blijven. Stalbodems of hun eigen mest kunnen dan worden opgegeten. Tip 44) Als je over wil gaan op ander voer moet je langzaam opvoeren. Als je een ander merk brok koopt of er komt nieuw hooi, dan meng je dit drie tot vijf dagen door het oude voer. Als je de hele voeding wilt veranderen, bijvoorbeeld van hooi naar kuilgras, plan dan een overgangsperiode in van 10 tot 14 dagen. Ook het voeren van grote hoeveelheden extra voedingsmiddelen zoals appels, bieten, pulp enz. 2012

19 De reden waarom je langzaam moet opvoeren is dat de darmbacteriën tijd nodig hebben om ongewoon voer af te kunnen breken. Tip 45) Het meest natuurlijke voer voor paarden is gras. Het hele jaar door dagelijkse toegang tot het grasland is ideaal. Een gezonde weide is heel belangrijk voor een goede kwaliteit ruwvoer. Dat vraagt om veel aandacht voor het onderhoud en de bemesting van de paardenweide. De beste tijd om gras in te zaaien is het najaar. Als je zelf kunt kiezen voor een grasmengsel kiest dan voor een speciaal mengsel van graszaden. Het voordeel is dat de grassen een laag groeipunt en sterke wortels hebben. Paarden grazen het gras relatief laag bij de grond af e de nieuwe grassen moeten daarom sterk zijn zodat ze bij het grazen niet direct met wortel en al uit de grond worden getrokken. Laat een ingezaaid land minimaal 1 jaar rusten voordat het weer begraasd mag worden. Tip 46) Weiden met een droge, doorlatende bodem die in de zon liggen zijn het waardevols. Gras dat op vochtige en schaduwrijke weiden liggen is lang niet zo goed. 2012

20 Paarden zijn kieskeurige wezens en laten ongeliefde grassoorten staan. Deze breiden zich uit en zo wordt het oppervlak steeds kleiner. Helaas vindt je maar al te vaak weiden die uiterst ongeschikt zijn voor paarden. Er groeien de verkeerde grassoorten of er is teveel onkruid of klaver aanwezig. Tip 47) Paarden staan te popelen als in het voorjaar de eerste grassprieten opkomen. Ieder paard wil zijn tanden dan maar als te graag in het jonge gras zetten. Helaas mag je dit NIET toestaan omdat het eerste gras de spijsvertering helemaal van slag brengt. In het minste geval krijgt je paard diaree en in het ergste geval koliek. Langzaam opvoeren is ook hier het advies. Begin de eettijd met 15 minuten s morgens en s avonds. Vanaf de tweede week voer je de eettijd op tot een half uur s morgens en s avonds. Vanaf de derde week doe je er iedere dag een kwartier bij. Breng je paard pas na de hooi maaltijd naar buiten omdat dan de ergste honger al gestild is. Tip 48) Een belangrijke functie in het lichaam van een paard hebben vitaminen en mineralen. Vroeger bleven de paarden zonder deze aanvullingen gezond dus waarom zijn er nu dan opeens mineralen nodig? 2012

21 Dat komt omdat gras en hooi tegenwoordig van intensief benutte weiden komen. Daarop zijn vitaminen en mineralen drastisch teruggelopen. Mineralen zijn onder andere belangrijk voor de botgroei, de spieren, de opname van water en andere stoffen en het functioneren van enzymen en hormonen. Met een aantal mineralen moet je je serieus bezighouden, zelf bij gezonde recreatiepaarden. Dit zijn: chloor, calcium, kalium, natrium en magnesium. Een tekort of een teveel aan mineralen kan negatieve effecten hebben. Als je alleen haver en hooi voert, kan er een gebrek aan calcium ontstaan waardoor je paard kreupel kan worden, Magnesium en kalium zijn nodig voor paarden die zweten en veel moeten presteren. Indien je paard een droge huid heeft rond de mond en neusgaten en zand eet, kan dat duiden op een gebrek aan zout (natrium en chloor). Zout ontbreekt bij de gebruikelijke voeding bijna altijd. Tip 49) Krachtvoer (brokken en muesli s) is een aanvulling op ruwvoer en is eigenlijk mengvoer en bestaat uit meerdere grondstoffen door elkaar gemengd. Hiervoor worden vaak granen of graanproducten gebruikt, zoals haver, gerst, tarwe en maïs. Een paard dat krachtvoer eet, heeft een grotere kans op het krijgen van een maagzweer dan wanneer hij hooi eet. Een maagzweer ontstaat wanneer de zuurgraad (ph-waarde) te hoog wordt en de maag daardoor meer maagzuur gaat produceren. 2012

22 Wanneer het paard krachtvoer eet, daalt de ph-waarde minder dan wanneer het paard hooi eet. Een paard onderhoudt zijn gebit door harde vezels te eten. Met brokjes en dergelijke kan hij dat niet meer. Hierdoor ontstaan gebitsproblemen, waardoor de tandarts vaker langs moet komen. Tip 50) Waar moet je goed op te letten bij het voeren van een paard? Voederbakken en drinkbakken dienen goed schoon te zijn; Geef je paard voldoende vers drinkwater; Voer je paard niet te veel of te vaak, maar wel op regelmatige tijden: zo n 3 tot 4 keer per dag; Voer je paard genoeg vezels; Geef je paard niet opeens een ander soort voer; Wanneer je wilt gaan rijden op je paard, wacht hiermee tot een uur nadat je paard heeft gegeten; Niet alleen het paard van Sinterklaas, Amerigo, houdt van een wortel of een appel, ook jouw paard! Geef hem daarom af en toe zo n lekkere, verantwoorde traktatie. 2012

23 Slotwoord Door bemoeienis van de mens is het paard in meerdere opzichten afhankelijk van hem geworden, ook van jou als eigenaar. Verdiep je in je paard om te weten wat hij nodig heeft. Raadpleeg zo nodig deskundige hulp in (een dierenarts bijvoorbeeld). Voor nu dank ik je voor je aandacht en tijd. En houd mijn website goed in de gaten, want daar komen wekelijks steeds nieuwe tips bij! Met vriendelijke groet, Colofoon Auteur: Eindredactie: Ellen Groenewoud - Vulpen Producties - te Almelo Versie: Uitgeverij: In eigen beheer uitgegeven Vond je dit e-book interessant? Lees dan snel verder! 2012

24 Vond je dit e-book interessant? Dan vind je dit waarschijnlijk nog interessanter >>> Het Ultieme Handboek Voor Het Friese Paard 2012

25 2012

Voeding. Bevroren voedsel Pas op met wortelen en bieten. Bewaar ze vorstvrij want. Jonge paarden en krachtvoer

Voeding. Bevroren voedsel Pas op met wortelen en bieten. Bewaar ze vorstvrij want. Jonge paarden en krachtvoer Voeding 1. Schimmelvrij hooi Strooi bij het opslaan van het hooi telkens wat keukenzout tussen de balen, de paarden vinden dit lekker, het beschermt tegen schimmels en het haalt nog wat vocht uit het hooi.

Nadere informatie

Gezond voeren van het (Friese) paard

Gezond voeren van het (Friese) paard Gezond voeren van het (Friese) paard Het Friesch Paard Limburg 17 januari 2011 Machteld Oudshoorn in samenwerking met Programma Introductie Spijsvertering van het paard Gewenste conditie Basistips goed

Nadere informatie

3D Voeding paard. 10 min bespreken opdracht 20 min lezen opdracht en maken zelftoets 45 min maken praktijkopdracht 15 min nabespreken opdracht

3D Voeding paard. 10 min bespreken opdracht 20 min lezen opdracht en maken zelftoets 45 min maken praktijkopdracht 15 min nabespreken opdracht Naam: Klas:.. Datum: Ruimte voor schoolstempel en paraaf docent 3D Voeding paard Je weet hoeveel voer een paard mag krijgen Je weet wat voor soort voer een paard moet krijgen Je weet waar de voerbehoefte

Nadere informatie

Voeding voor paarden. Achterhoekse paardendagen. 23 mei 2010 ing. N.A. Slijkerman

Voeding voor paarden. Achterhoekse paardendagen. 23 mei 2010 ing. N.A. Slijkerman Achterhoekse paardendagen 23 mei 2010 ing. N.A. Slijkerman Inhoud Natuurlijke eetpatroon Spijsvertering Voeding recreatiepaard Conditie Voeding sportpaard Karakter Vragen Natuurlijke eetpatroon 14 16 uur

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 De natuur van het paard 11 1.1 Waar komen paarden vandaan? 11 1.2 Paard ontmoet mens 12 1.3 Natuurlijk eetgedrag 12 1.4 Gras is lekker! 13 1.5 Van oerpaard tot stalpaard

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg

Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg Bijzonderheden spijsvertering paard Het paard: Produceert voortdurend maagzuur Is een lange duureter Heeft een zeer kleine maag Heeft relatief weinig zetmeelsplitsende

Nadere informatie

DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2011

DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2011 DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2011 Beste paardeneigenaar, De avonden zijn alweer langer, dat betekent dat het hoognodig tijd is voor de paarden najaarsnieuwsbrief van DAC Noordwolde. Afgelopen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Supplementen. voeding. Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie. supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik

Supplementen. voeding. Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie. supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik Supplementen Steeds vaker zie ik rantsoenen waar een hele serie supplementen aan is toegevoegd. De reden voor het gebruik van supplementen is vaak onvrede over de gezondheid, de conditie of de prestaties

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2015/3. Winterkwaaltjes en wintervoer

Nieuwsbrief 2015/3. Winterkwaaltjes en wintervoer Nieuwsbrief 2015/3 Winterkwaaltjes en wintervoer De winter kent een aantal typische kwaaltjes, zoals koliek, verminderde weerstand, vermagering, diarree en soms ook een slecht humeur. Dat deze problemen

Nadere informatie

Thema van de maand September 2009

Thema van de maand September 2009 Thema van de maand September 2009 "Een goede huisvesting voor je ezel" Omdat wij zelf druk bezig zijn om het voor onze meiden allemaal in orde te maken, wil ik deze maand verder ingaan op het thema huisvesting.

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

CALM DIET VOOR DE KAT

CALM DIET VOOR DE KAT Wanneer uw kat last heeft van stress of een stressvolle situatie wordt verwacht, kan uw dierenarts een speciale dieetvoeding voorschrijven. Calm Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld voor katten

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd.

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd. LES VOOR G-KRACHT DRINKWATERS Ons lichaam bestaat voor 70% uit water. Dagelijks scheiden we 2,5 liter uit langs de gekende wegen. We zouden ongeveer 1,5 l water moeten drinken per dag en daarbij nemen

Nadere informatie

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over:

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over: De les ná G-kracht Drinkwaters In deze les gaat het over: Welke rol water speelt voor onze gezondheid Welke soorten drinkwater er zijn Hoe je water het best kunt drinken en serveren Opdracht 1: Ben jij

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

X C D X C D. landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB. minitoets bij opdracht 1

X C D X C D. landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB. minitoets bij opdracht 1 landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB minitoets bij opdracht 1 variant c Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT DEGOE ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT DEGOE ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT DEGOE ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE DEGOE BIJ ELKAAR

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

De lever bij kat en hond

De lever bij kat en hond De lever bij kat en hond Veterinary Diet DE LEVER BIJ KAT EN HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND

ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND ANALLERGENIC DIET VOOR DE HOND Bij de behandeling van voedselovergevoeligheid zal uw dierenarts uw hond een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Anallergenic Diet is speciaal ontwikkeld voor

Nadere informatie

Voeding schapen algemeen. Voeding en vertering. Vertering schaap schematisch

Voeding schapen algemeen. Voeding en vertering. Vertering schaap schematisch Voeding schapen algemeen Voeding en vertering Enkele belangrijke aspecten: - verteringsstelsel - herkauwproces - nutriënten Uitgelicht: - mineralen: Cu, - spoorelement: Co Roel de Lange Assortiment Vragen

Nadere informatie

KIPPENSNACKS. KORENSCHOOFJES Voedermiddel voor kippen en sierhoenders. Houdt uw kippen actief!

KIPPENSNACKS. KORENSCHOOFJES Voedermiddel voor kippen en sierhoenders. Houdt uw kippen actief! KIPPENSNACKS Houdt uw kippen actief! Van nature besteden kippen 60 tot 90 procent van de tijd aan het zoeken naar voedsel. Een scharrelkip is daar ongeveer de helft van de tijd mee bezig. Kippen die worden

Nadere informatie

HEPATIC DIET VOOR DE KAT

HEPATIC DIET VOOR DE KAT Bij de behandeling van leveraandoeningen zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Hepatic Diet van Royal Canin is speciaal ontwikkeld ter ondersteuning van de behandeling

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Voedingsgids voor volwassen honden

Voedingsgids voor volwassen honden Terug naar vorige hoofdstuk Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk Voedingsgids voor volwassen honden De inhoud van dit hoofdstuk: De doelstelling van het voerplan De grondstoffen van

Nadere informatie

Sensitivity Control Diet voor de hond

Sensitivity Control Diet voor de hond SENSITIVITY CONTROL DIET Bij de behandeling van voedselovergevoeligheid zal uw dierenarts uw hond of kat een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Sensitivity Control Diet is speciaal ontwikkeld

Nadere informatie

Urinary S/O Moderate Calorie Diet

Urinary S/O Moderate Calorie Diet Bij de behandeling van blaasstenen of blaasgruis zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Urinary S/O Moderate Calorie Diet is speciaal ontwikkeld ter ondersteuning

Nadere informatie

DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2010

DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2010 DierenArtsenCentrum Noordwolde Najaar 2010 Beste paardeneigenaar, Voor u de nieuwsbrief van het najaar 2010. De dagen zijn weer kort, het land is nat en een groot deel van de paarden en pony s zijn weer

Nadere informatie

Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering.

Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering. Spijsvertering Voorwoord Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering. Spijsvertering betekent: "Het verteren van het voedsel tot stoffen die door

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

Omschakelen op natuurlijke voeding

Omschakelen op natuurlijke voeding Terug naar vorige hoofdstuk Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk Omschakelen op natuurlijke voeding De inhoudsopgave van dit hoofdstuk: Problemen die je kunt vermijden tijdens de omschakeling

Nadere informatie

HAVER APPELVEZEL VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN CITRUS WITLOF MAIS HAVER SOJA

HAVER APPELVEZEL VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN CITRUS WITLOF MAIS HAVER SOJA HAVER APPELVEZEL CITRUS VEZELS UIT 6 NATUURLIJKE BRONNEN APPEL HAVER WITLOF SOJA MAIS WAT ZIJN VEZELS? Als essentieel onderdeel van een evenwichtig dieet helpen vezels uw spijsverteringssysteem in goede

Nadere informatie

Gastro-Intestinal Diet

Gastro-Intestinal Diet GASTRO-INTESTINAL DIET Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van maag-darmaandoeningen. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Bij de behandeling

Nadere informatie

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte.

Diabetic. Waarschuwing Het Diabetic dieet is niet geschikt voor pups, teven tijdens dracht en lactatie en honden met een verhoogde energie-behoefte. DIABETIC DIET VOOR DE HOND Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin

Nadere informatie

MELK BESTAAT UIT: De melk die van de koe komt wordt ook wel de rauwe melk genoemd. Dit is een plaatje van wat er in de melk van de koe zit.

MELK BESTAAT UIT: De melk die van de koe komt wordt ook wel de rauwe melk genoemd. Dit is een plaatje van wat er in de melk van de koe zit. INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Melk bestaat uit 3 Campina 4 Geschiedenis over schoolmelk 5 Van koe tot melk 6\7 Fabriek 8\9 Wat kun je van melk maken? 10 Tot slot + Bronvermelding 11 1 INLEIDING

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

RENAL DIET VOOR DE HOND

RENAL DIET VOOR DE HOND RENAL DIET VOOR DE HOND Bij de behandeling van een nieraandoening zal uw dierenarts uw hond meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven. Royal Canin Renal Diet is speciaal ontwikkeld voor honden ter

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

totally rawesome! Compleet Vers Vlees voor Honden

totally rawesome! Compleet Vers Vlees voor Honden totally rawesome! Compleet Vers Vlees voor Honden Waarom Raw4Dogs? Jij wilt toch ook graag weten wat je eet? Dan wil je vast ook precies weten wat je je hond te eten geeft! Daarnaast gun je hem natuurlijk

Nadere informatie

HANDIG BUIKPIJN BIJ KONIJNEN

HANDIG BUIKPIJN BIJ KONIJNEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG BUIKPIJN BIJ KONIJNEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BUIKPIJN BIJ KONIJNEN.

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

De nieren bij kat en hond

De nieren bij kat en hond De nieren bij kat en hond Veterinary Diet DE NIEREN BIJ KAT EN HOND Nieraandoeningen komen relatief vaak voor bij katten en honden. Hoewel ook jonge dieren last kunnen hebben van hun nieren, komen nierproblemen

Nadere informatie

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat

Zwangerschapsbraken. gevoelige slokdarm door het braken waardoor slikken moeizaam gaat Zwangerschapsbraken Zwangerschapsbraken wordt ook wel hyperemesis gravidarum genoemd. Het is een term die wordt gebruikt voor overmatig braken tijdens de eerste helft van de zwangerschap. Veel vrouwen

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

simply perfect hondenvoeding

simply perfect hondenvoeding hondenvoeding simply perfect Premium Care wordt exclusief geproduceerd voor bij het Forix Groep samenwerkingsverband aangesloten winkels. Informatie Forix Groep Noordwijkerhout - www.forix.nl Premium Care,

Nadere informatie

Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Vetpercentage

Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Vetpercentage Voeding en aftrainen wedstrijdjudoka s Er wordt veel geschreven en geïnformeerd over voeding. Soms zoveel dat mensen het niet meer weten. Het is niet onze bedoeling om het allemaal nog uitgebreider te

Nadere informatie

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg

Droogvoeding Verpakking van 1,5kg en 3,5kg Voeding speelt een belangrijke rol bij de behandeling van diabetes mellitus. Daarom zal uw dierenarts uw kat meestal een speciale dieetvoeding voorschrijven zoals Royal Canin Diabetic Diet. Diabetic Diet

Nadere informatie

Verklein gezondheidsrisico s

Verklein gezondheidsrisico s Verklein gezondheidsrisico s Uitgekiend voer voor drachtige merries en veulens Krijgt het veulen tijdens de dracht onvoldoende voedingsstoffen aangeleverd, dan kan dat invloed hebben op de uiteindelijke

Nadere informatie

3. Zinnen knippen: De woorden zijn allemaal aan elkaar geschreven. Zet een streepje tussen elk woord en lees de zin nog een keer.

3. Zinnen knippen: De woorden zijn allemaal aan elkaar geschreven. Zet een streepje tussen elk woord en lees de zin nog een keer. Taalles 1. Maak van de volgende woorden een goede zin: a. kaas - gemaakt - boerderij - wordt - Op de. Op.. b. ik - elke - drinken - melk - dag - moet. c. kaas - Jonge - oud - drie weken - is. d. koe -

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Maagklachten en misselijkheid. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Maagklachten en misselijkheid Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer arts raadplegen 5 Voorkomen

Nadere informatie

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs

Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Werkboek van: Den Haneker Educatie Streekonderwijs Inhoud Inhoud... 2 1. De Melkveehouderij in onze streek... 3 1.1 Onze streek... 3 1.2 Wat is veen?... 3 1.3 Boeren vanaf het begin... 3 1.4 Koeien melken...

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Blijf jezelf. Zo zorgt u goed voor uzelf Als u te maken hebt met ongewenst urineverlies, is het goed om eens stil te staan bij wat u

Nadere informatie

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok.

Transitie transparant? management zoals rantsoen, huisvesting en comfort moet goed zijn, dat corrigeer je niet met een brok. Transitie transparant? De transitieperiode van melkkoeien is een veelbesproken onderwerp waar veel (meer) aandacht voor is. Iedereen heeft er zijn eigen systeem en methoden voor en er is veel over te lezen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Nieuwe verpakking. Eindelijk is het zover! CarniVoer heeft een nieuwe verpakking!

NIEUWSBRIEF. Nieuwe verpakking. Eindelijk is het zover! CarniVoer heeft een nieuwe verpakking! NIEUWSBRIEF Nieuwe verpakking. Eindelijk is het zover! CarniVoer heeft een nieuwe verpakking! We willen de hoge kwaliteit van CarniVoer onderscheiden door een makkelijk stapelbare verpakking zonder verlies

Nadere informatie

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na?

De familie schaap. Praat eens zoals een schaap Welke dierengeluiden ken je nog? Doe ze eens na? Het schaap De familie schaap Schapen zijn bange dieren. Daarom leven ze met velen samen en blijven ze dicht bij elkaar. Een groepje schapen noemen we een kudde. Schapen praten met elkaar door te blaten.

Nadere informatie

Slechte adem. Is uw adem fris?

Slechte adem. Is uw adem fris? Slechte adem Is uw adem fris? Een frisse adem. Dat wil iedereen. Maar is uw adem ook fris? De meeste mensen met een slechte adem, ook wel halitose genoemd, merken het zelf niet. Ze ruiken het zelf niet.

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015

Voedingsbeleid Kinderdagverblijf Kiekeboe 2015 Ons voedingsbeleid Inleiding Gezond zijn en blijven begint onder andere met voeding. Gezond eten betekent: gevarieerd en niet te veel. Een gezond voedingspatroon is een voedingspatroon waarmee problemen

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Onderzoek naar de risico s en kwaliteitsbeleving van ruwvoer bij paardeneigenaren in Nederland

Onderzoek naar de risico s en kwaliteitsbeleving van ruwvoer bij paardeneigenaren in Nederland Onderzoek naar de risico s en kwaliteitsbeleving van ruwvoer bij paardeneigenaren in Nederland M. M. Esposito E. Regelink Paarden Kennis Centrum 17 januari 2011 2 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Doel... 4

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book!

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! INTRO Met de lessen van WorkOutDoor werk je het gehele jaar door aan je kracht, lenigheid, flexibiliteit en conditie. Dit inspiratie E-book

Nadere informatie

productbrochure CaroCroc, sinds 1932 Gewoon Goed Wat geef ik mijn kat De breuken Productinformatie Caro Croc

productbrochure CaroCroc, sinds 1932 Gewoon Goed Wat geef ik mijn kat De breuken Productinformatie Caro Croc , sinds 1932 Gewoon Goed De breuken Productinformatie Wat geef ik mijn kat productbrochure 2 Oer Hollands, zonder poespas ofwel Gewoon Goed Uw kat is uw vriend en huisgenoot. Daarom is alleen het beste

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Leeftijd: 0-14 jaar 14-30 jaar 30-50 jaar 50-70 jaar > 70 jaar

Leeftijd: 0-14 jaar 14-30 jaar 30-50 jaar 50-70 jaar > 70 jaar Verzuring: hoe werkt het? Dagelijks groeit ons bewustzijn over de werking van ons lichaam. Maar bij veel mensen is nog niet bekend hoe ons voedingspatroon en onze levensstijl de gezondheid op de langere

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond en kat

Leveraandoeningen bij de hond en kat Leveraandoeningen bij de hond en kat LEVERAANDOENINGEN BIJ HOND EN KAT Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden en katten. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond

Leveraandoeningen bij de hond Leveraandoeningen bij de hond LEVERAANDOENINGEN BIJ DE HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen van de oorzaken

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

HYPO ALLERGEEN SUPER PREMIUM HOND & KATTENVOER

HYPO ALLERGEEN SUPER PREMIUM HOND & KATTENVOER Samengesteld en geproduceerd in het Verenigd Koninkrijk HYPO ALLERGEEN SUPER PREMIUM HOND & KATTENVOER Ontwikkeld door vooraanstaande nutritionisten, onze voeding voor huisdieren behoort tot de beste op

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Adviezen bij slikproblemen

Adviezen bij slikproblemen Adviezen bij slikproblemen 2 Inleiding In deze folder vindt u adviezen die u kunnen helpen het slikken zo makkelijk mogelijk te maken. Houding - Zorg dat u goed rechtop op de stoel zit. - Zorg ervoor dat

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE BB minitoets bij opdracht 1 A B X C D foto 1 foto 2

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE BB minitoets bij opdracht 1 A B X C D foto 1 foto 2 landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren SPE BB minitoets bij opdracht 1 variant b Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Herstel bij kat en hond

Herstel bij kat en hond Herstel bij kat en hond Veterinary Diet HERSTEL BIJ KAT EN HOND In de periode dat uw kat of hond van een ziekte of operatie herstelt, heeft hij extra zorg en aandacht nodig. Misschien moet u medicijnen

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid.

Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid. Sportvoeding: Golf vergt vaardigheid, concentratie en behendigheid Golf vergt zowel tactische en technische vaardigheden als balans en behendigheid. Ik ben een vent van 80 kg en mijn vetpercentage is uitstekend

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

voor uw kat Caro Croc Gewoon goed Productbrochure Bepaal eenvoudig welk voer het beste bij uw kat past

voor uw kat Caro Croc Gewoon goed Productbrochure Bepaal eenvoudig welk voer het beste bij uw kat past voor uw kat Gewoon goed Productbrochure Bepaal eenvoudig welk voer het beste bij uw kat past Oer Hollands, zonder poespas ofwel Gewoon Goed Uw kat is uw vriend en huisgenoot. Daarom is alleen het beste

Nadere informatie

Slanke Recepten Legally Raw

Slanke Recepten Legally Raw Slanke Recepten 1 Ik gebruik mijn kennis, passie en creativiteit om vrouwen boven de 40 te helpen fit, jong en slank te blijven op een natuurlijke manier 2 Belangrijke boodschap: Het is illegaal om dit

Nadere informatie

WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION

WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION NL 2 WELLNESS CATFOOD Wellness WELLNESS KITTEN WELLNESS ADULT WELLNESS SENSITIVE King Qualifood is een divisie van de firma Natural

Nadere informatie

Chinchilla. Kids for Animals chinchilla spreekbeurt. Chinchilla kennis. Wilde chinchilla s. Als huisdier

Chinchilla. Kids for Animals chinchilla spreekbeurt. Chinchilla kennis. Wilde chinchilla s. Als huisdier Chinchilla Chinchilla kennis Chinchilla s zijn knaagdieren die oorspronkelijk uit het Andes gebergte in Zuid-Amerika komen. Ze hebben een dikke zilverblauwgrijze vacht en zien er erg knuffelbaar uit. Maar

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Ileostoma. Ileostoma

Ileostoma. Ileostoma Ileostoma Ileostoma Afdeling Afdeling algemene algemene chirurgie chirurgie Binnenkort wordt bij u (een gedeelte van) de dikke darm weggenomen. Dit kan het gevolg zijn van een chronische aandoening, een

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

Thema 'Kolieken' Izzy had koliek

Thema 'Kolieken' Izzy had koliek Thema 'Kolieken' Het vorige thema was gezondheid, en alsof de duvel er mee speelt..nog geen week later is Izzy erg ziek geweest. Maar gelukkig ook op tijd behandeld en weer helemaal opgeknapt. Daarom heb

Nadere informatie

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Prima vertering graanproducten Vezelrijk, bevordert de stoelgang Vermindert opgeblazen gevoel na de maaltijd Iemand met coeliakie kan absoluut

Nadere informatie