ge m ee nte lij k e be d r ij fssoft ware PinkRocc ade Local Governm ent, inclusief reactie van de leverancier op het thema

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ge m ee nte lij k e be d r ij fssoft ware PinkRocc ade Local Governm ent, inclusief reactie van de leverancier op het thema"

Transcriptie

1 ge m ee nte lij k e be d r ij fssoft ware G eree ds ch ap sk en t ur en m an ag em ist vo or be stu ruikersveren igin g een uitg ave van de Geb PinkRocc ade Local Governm ent, inclusief reactie van de leverancier op het thema

2

3 gemeentelijke bedrijfssoftware uitgave mei 2011

4

5 De kosten van gemeentelijke bedrijfssoftware nemen een prominente plaats in op de gemeentelijke begroting. Wat weten gemeentelijke bestuurders en managers van dit gereedschap dat van cruciaal belang is voor de dagelijkse bedrijfsvoering? Na het lezen van dit boek moet iedere gemeentelijke bestuurder en manager zich een beter beeld kunnen vormen bij de vraagstukken in relatie tot bedrijfs software.

6 Inhoud

7 Voorwoord 10 5 Management samenvatting 13 Metafoor brandweerauto 15 Software zelf (laten) bouwen of kopen 16 Anno 2011 drie soorten bedrijfssoftware 18 Nieuwe uitdagingen 19 Inkijk PinkRoccade Local Government 21 GebruikersVereniging 25 MidOffice Community en Partner Council 27 KING 28 Gaan we zelf een brandweerauto bouwen of gaan we er een kopen? 31 Kopen 32 Bouwen 32 Keuze tussen kopen en bouwen 33 Metafoor brandweerauto en bedrijfssoftware? 33 Bedrijfssoftware zelf bouwen kan nog steeds noodzakelijk zijn 34 Gaan we onze software zelf bouwen of gaan we die kopen? 37 Eigen rekencentra met eigen softwareontwikkelaars (1960) 38 SOAG-plan voor samenwerking rekencentra (1975) 38

8

9 Office-computer en Regionale Centra (1980) 39 Opkomst minicomputer met standaardsoftwarepakketten (1985) 40 Einde Regionale Centra (1995) 40 De jaren van consolidatie aan de aanbodzijde ( ) 41 Softwaremarkt dominantie Centric en PinkRoccade (2000) 42 Nieuwe Best Of Breed -leveranciers 42 De wal keert het schip ( ) 45 De wal keert het schip via StUF (2003) 46 De wal keert het schip via gezamenlijke aanbesteding (2005) 46 De wal keert het schip via de MidOffice Community (2007) 49 De wal keert het schip via Open Source Software (2009) 52 Anno 2011: drie soorten gemeentelijke bedrijfssoftware 57 Software in pakketvorm 58 Betaald onderhoud: unieke vorm van beheer wet- en regelgeving 60 ASP of SaaS ook software in pakketvorm 62 Software op maatwerkbasis 62 Dienstverlening op basis van nacalculatie 63 Fixed price dienstverlening (aanbesteding) 64 Open Source Software (OSS) 64 Level Playing Field 66 GEMEENTELIJKE uitdagingen die steeds beter ICT-gereedschap behoeven 69 Uitdaging 1: ICT meer beheersbaar maken 71 Oplossing 1: samenwerken via outsourcing of SSC 72

10 Oplossing 2: uitbesteden in de particuliere markt 74 Uitdaging 2: ICT benutten voor betere en snellere dienstverlening 76 Uitdaging 3: ICT benutten voor prestatieverantwoording 77 Uitdaging 4: ICT benutten voor interne en externe communicatie 80 Uitdaging 5: gegevensmanagement en -distributie 81 Reactie PinkRoccade Local Government op het thema 85 Externe Strategie onderneming (4 streams) De ontzorgde gemeente De gemeente als overheidsloket De samenwerkende gemeente De presterende gemeente 96 Interne Strategie onderneming (businessmodel) 97 Eigen softwareontwikkeling 97 Marketing & Verkoop-organisatie 97 Functionele en technische dienstverleners 97 Helpdesk 98 Optimalisering systeemgebruik 98 Voorbereidend organisatieadvies 98 Business Partners 99 Build on SAP 99 Investeren voor eigen rekening en risico 99 Total Specific Solutions 100 De brandweerauto en bedrijfssoftware (epiloog) 103 Colofon 107

11

12 VOORWOORD 10 De tijd dat gemeentelijke bestuurders en managers de volledige verantwoordelijkheid voor de ICT konden delegeren aan de professionele ICT-afdeling, ligt achter ons. Hoewel ICT niet mag worden gerekend tot de kernactiviteiten van een gemeente, vereisen de recente ontwikkelingen dat bestuur en management nadrukkelijk de regie nemen. Die ontwikkelingen behoeven een antwoord van elke gemeente op het niveau van dienstverlening aan burger en bedrijf, organisatorische uitwerking daarvan, benodigde/ beschikbare middelen en het bijbehorende ICT-beleid. Maar ook doordat de kosten van ICT een aanzienlijk deel van de begroting in beslag nemen. De hoogte van deze kosten w sterk en wordt grotendeels beïnvloed door de strategische keuzes die een gemeente maakt op ICT-gebied. Die strategische keuzes kunnen bestuurders en managers anno 2011 niet langer delegeren aan de ICT-afdeling. Daarvoor is de impact van die keuzes op het totale gemeentelijke beleid en de begroting te groot geworden. Het is dan ook niet vreemd dat de gemeenteraad de wethouder op dit gebied steeds vaker ter verantwoording roept. Als de wethouder zich niet bewust is van strategische keuzes, zal hij of zij die vraag laten beantwoorden door het management (gemeentesecretaris en MT). Steeds vaker blijkt dan dat ook het management beperkt betrokken is bij (en gecommitteerd aan) de strategische keuzes die zijn gemaakt door de ICT-afdeling. De optelsom van gebrek aan strategische betrokkenheid op ICT-gebied bij bestuur en management veroorzaakt onnodige kwetsbaarheid. Die kwetsbaarheid wordt versterkt door het snelgroeiende aantal initiatieven tot uitbesteding van de ICT-uitvoering aan grotere buurgemeenten of gemeenschappelijke regelingen. Hoewel ICT geen strategische kernactiviteit is, zal elk college en elk MT het ICT-thema steeds vaker op de agenda moeten zetten opdat men zich op elk moment kan verantwoorden voor de gemaakte keuzes. Het bestuur van de Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government (GV) bestaat uit gemeentelijke bestuurders en managers die uit hoofde van deze nevenfunctie intensiever met dit thema aan de slag moeten dan menig collega. Van ons wordt immers verlangd dat wij de leverancier van de bedrijfssoftware die wij gemeenschappelijk gebruiken, adviseren bij de ontwikkeling van diens strategie en toetsen of onze adviezen goed zijn opgevolgd. Dat doen wij vanuit de overtuiging dat gemeenten het daaraan verbonden risico niet moeten overnemen van de leverancier, maar de leverancier wel behulpzaam moeten zijn bij het beperken van zijn risico s. In de praktijk blijkt dat de belangen meestal een gemeenschappelijk karakter hebben. Om dat alles te kunnen begrijpen, heeft het GVbestuur zich verdiept in de historische en actuele aspecten van ICT als onderdeel van de strategische gemeentelijke bedrijfsvoering. Dat was niet makkelijk, want we hebben meer verstand van brandweerauto s dan van ICT. Beide betreffen aanzienlijke investeringen en jaarlijkse kosten.

13 11 Beide zijn ook bepalend voor het dienstverleningsniveau aan burger en bedrijf. Vanuit de metafoor brandweerauto hebben wij onze eigen verkenning en bevindingen op schrift gesteld. Met de bedoeling elk college en elk MT te helpen bij het nemen van verantwoordelijkheid voor de ICT-strategie als onderdeel van de gemeentebrede strategie. Vervolgens hebben we aan de leverancier (PinkRoccade Local Government) gevraagd om de lezer van dit boek deelgenoot te maken in de externe en interne strategie waarmee de leverancier invulling geeft aan de door ons geschetste uitdagingen en een inkijk biedt op zijn bedrijfsvoering. Ik hoop dat dit boek veel gemeentelijke bestuurders en managers helpt bij het ontwikkelen van besef en strategie op het gebied van ICT als onderdeel van het totale gemeentelijke beleid. Jos Heijmans Burgemeester Bernheze Voorzitter Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government

14

15 Management samenvatting

16 MANAGEMENTSAMENVATTING In januari 2011 moest wethouder Saskia Boelema zich in de gemeenteraad van Breda verantwoorden voor de vernieuwing van de website Breda.nl, omdat deze euro had gekost voor het voldoen aan de richtlijnen vanuit het ministerie, die een bepaalde omgang met internet verplichten. PvdA en SP begrepen niet waarom de gemeente meer dan vier ton heeft uitgegeven aan een nieuwe website, waar volgens beide fracties bovendien ook nog eens van alles en nog wat op aan te merken viel. De fracties wezen erop dat Breda.nl in de voorgaande week het mikpunt van spot en kritiek is geweest van bijvoorbeeld Geen Stijl en Wakker Nederland. 14 Dit voorbeeld maakt duidelijk dat anno 2011 van de gemeentelijke bestuurders en managers wordt verwacht dat er een sterke betrokkenheid is bij de besluitvorming op ICT-gebied. Men kan zich niet meer verschuilen achter de argumentatie vanuit het ICT-management of de coördinator I&A. Tijdens de toelichting op investeringsvoorstellen is doorvragen noodzakelijk, omdat dergelijke investeringsvoorstellen ingrijpen in de totale bedrijfsvoering en toekomstige gevolgen heeft voor de gemeentefinanciën. Dat vereist inzicht in de bedrijfsaspecten van ICT. Niet in de bits en de bytes, maar wel in de marktwerking en de bedrijfsmodellen van betrokken leveranciers. Er zijn immers ook op dit gebied verschillende wegen die allemaal naar Rome leiden en dat betekent dat er steeds opnieuw weer keuzes moeten worden gemaakt, die passen binnen een langetermijnvisie. Daarbij is het ook van belang dat deze keuzes in een historisch perspectief worden geplaatst, zodat herhaling van foutieve keuzes in de eigen gemeente of bij andere gemeenten wordt voorkomen. Vanuit dit besef heeft de Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government dit boek geschreven. De Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government behartigt al ruim twintig jaar de belangen van haar (> 200) leden in de communicatie en onderhandelingen met PinkRoccade. Vergeleken met andere gebruikersverenigingen in de Nederlandse en de internationale ICT-sector, heeft de Gebruikersvereniging relatief veel invloed op de strategie, de bedrijfsvoering en het producten prijsbeleid van PinkRoccade. Verder heeft de Gebruikersvereniging met haar MidOffice Community een belangrijk initiatief genomen op het gebied van kennisdeling en het bij elkaar brengen van andere leveranciers met PinkRoccade.

17 De Gebruikersvereniging en de MidOffice Community behartigen niet alleen de belangen van leden in de relatie met de leveranciers, maar ook in het Haagse, omdat daar initiatieven worden ondernomen, die de vereniging en haar community ook aangaan. Bijvoorbeeld door de nieuwe aan de VNG gelieerde KING-organisatie die o.a. de taken van ICTU-dochter EGEM heeft overgenomen. Juist in een periode waarin veel veranderingen gaande en nog te verwachten zijn, zal de Gebruikersvereniging zich blijvend moeten richten op de juiste belangenbehartiging voor haar leden en daarom beraadt het bestuur zich op de toekomst. Anno 2011 richt de samenwerking van de Gebruikersvereniging met PinkRoccade zich op gemeenschappelijke thema s die zijn gericht op kostenreductie via een betere centrale coördinatie door de centrale overheid en de gemeentelijke koepels. Wij zijn van mening dat de ICT-kosten kunnen worden teruggedrongen als de centrale overheid en de koepels met één mond spreken op gebieden als het NUP, mgba, SSC s, landelijke voorzieningen en StUF-versies. Dat reduceert het aantal varianten in de gemeentelijke bedrijfssoftware van PinkRoccade en daarmee ook de kosten van ontwikkeling van nieuwe pakketten en nieuwe releases. Het bestuur van de GV wil zich inzetten voor deze ontwikkeling en kan daarbij rekenen op de kennis van de specialisten binnen de eigen achterban en ook die van PinkRoccade. METAFOOR BRANDWEERAUTO Doordat ICT grotendeels bestaat uit onzichtbare software, is inzicht in de problematiek van bedrijfssoftware lastig voor bestuurders en managers die zich niet kwalificeren als insider in de sector. Daarom start het boek met een ander kapitaalintensief bedrijfsmiddel in de vorm van de brandweerauto. Vandaag de dag kopen we complete brandweerauto s die op maat worden gecompleteerd met componenten van dezelfde leverancier of van leveranciers die zijn gespecialiseerd in componenten die kunnen worden ingebouwd of opgebouwd. Maar het zijn allemaal standaardproducten, niet één component wordt specifiek voor uw brandweerkorps ontwikkeld. De componenten van andere leveranciers dan de hoofdleverancier zijn inpasbaar vanwege standaarden zoals de koppeling waarmee een brandweerslang wordt aangesloten op de pomp. De tijd dat gemeenten de eerste brandweerauto s bij de lokale smid lieten bouwen, ligt al ver achter ons. Toen waren er nog geen leveranciers van complete brandweerauto s. Later kwamen er bedrijven die gespecialiseerd waren in de opbouw en inbouw, maar nog steeds op specificatie van 15

18 16 de gemeente. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw heeft deze markt zich ontwikkeld tot een industriële componentenmarkt op basis van open standaarden met enkele grote leveranciers waarvan het basisproduct (chassis + opbouw) wordt betrokken, en een aantal gespecialiseerde leveranciers voor de slangen, pompen en bijpassend gereedschap. De gemeente bouwt zelf niets meer en laat ook niets meer op maat inbouwen door een lokale smid. Het beheer van de brandweerauto vereist ook geen eigen technici meer, hooguit iemand voor het basisonderhoud. De rest van het onderhoud van de componenten wordt door de leveranciers verzorgd. De brandweerauto maakt het verschil tussen zelf bouwen en kopen duidelijk. Datzelfde verschil is aan de orde bij bedrijfssoftware. Deze kan door eigen (of ingehuurde) software-engineers worden gebouwd of kan als kant-en-klaar product worden aangeschaft bij een leverancier. Bij brandweerauto s denkt niemand nog aan de mogelijkheid van zelfbouw, maar bij bedrijfssoftware komt dat nog regelmatig voor. Bijvoorbeeld de gememoreerde nieuwe website van de gemeente Breda. SOFTWARE ZELF (LATEN) BOUWEN OF KOPEN Daar waar we brandweerauto s sinds veel decennia niet meer zelf bouwen, komt dat bij bedrijfssoftware nog steeds voor. Dat komt mede doordat het kopen van bedrijfssoftware als product pas mogelijk is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw. Sindsdien bestaan deze twee verkrijgingsvarianten naast elkaar, waarbij het marktaandeel van de productvariant in dertig jaar de zelfbouwvariant heeft overvleugeld. Een ontwikkeling die in het bedrijfsleven sneller is verlopen dan bij de overheid. Dat heeft enerzijds te maken met de uniciteit van bijvoorbeeld een ministerie (Verkeer & Waterstaat heeft immers andere primaire processen dan Buitenlandse Zaken). Ook de grootste gemeenten beroepen zich vaak op deze uniciteit. Anderzijds kunnen we dat tempoverschil verklaren met de neiging tot samenwerking bij zelfbouw, die de gemeentelijke ICT-geschiedenis kenmerkt sinds de jaren zestig. Toen waren het de regionale rekencentra die onder aanvoering van een of meerdere grote gemeenten werkten voor hun regio met zelf gebouwde bedrijfssoftware. Een poging tot verdergaande samenwerking tussen die regionale centra in SOAGverband mislukte in de vroege jaren tachtig. Vervolgens kregen de regionale rekencentra concurrentie vanuit het bedrijfsleven doordat een aantal leveranciers voor eigen rekening en risico softwarepakketten ontwikkelde en aanbood voor eigen verwerking op een gemeentelijke server (minicomputer). De regionale rekencentra bezweken uiteindelijk onder de combinatie van voortdurend stijgende beheerkosten en de concurrentie vanuit het particuliere bedrijfsleven. Het marktaandeel van standaardproducten (softwarepakketten) groeide net als bij de brandweerauto s in hoog tempo, omdat ze ICT-beter beheersbaar maakten tegen lagere kosten dan zelf bouwen. De zelf bouwende regionale centra werden vervolgens overgenomen door de particuliere leveranciers, waarbij in de jaren negentig van de vorige eeuw een sterke

19 17 consolidatie plaatsvond, waardoor uiteindelijk slechts twee grote leveranciers overbleven: PinkRoccade en Centric. Dat resulteerde in een dominantie die niet op prijs werd gesteld door de markt en zoals altijd keerde ook hier de wal het schip door elkaar opvolgende initiatieven als: 1. nieuwe, kleine, gespecialiseerde leveranciers die zich op een enkel gemeentelijk domein richtten, waar PinkRoccade en Centric bedrijfssoftware leverden voor elk gemeentelijk domein; 2. de introductie van de open StUF-standaard die het integreren van bedrijfssoftware afkomstig van meerdere leveranciers, aanzienlijk vereenvoudigde, waardoor de kosten van integratie sterk afnamen; 3. de opkomst van gezamenlijke aanbestedingen als Dimpact en GovUnited, waarbij gemeenten gezamenlijk bedrijfssoftware voor front- en midofficedoeleinden lieten bouwen door, en deels inkochten bij particuliere leveranciers; 4. de totstandkoming van de MidOffice Community (op initiatief van de Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government), waarbij leveranciers worden uitgedaagd hun bedrijfssoftware op basis van de

20 18 StUF-standaard nog verder met elkaar te integreren (plug & play). Verder werden de leden betrokken in verschillende initiatieven overeenkomstig het concept van samenwerking via kennisdeling, waardoor de kwetsbaarheid en implementatiekosten afnamen; 5. de bevordering van Open Standaarden en Open Source Software door het EZ-programma NOiV (Nederland Open in Verbinding), waarbij het bedrijfsleven en vooral de overheid wordt gestimuleerd tot kostenverlaging via dit concept van softwareverkrijging en eisen te stellen aan de interoperabiliteit van bedrijfssoftwarepakketten. ANNO 2011 DRIE SOORTEN BEDRIJFSSOFTWARE Al deze ontwikkelingen hebben anno 2011 geresulteerd in drie soorten bedrijfssoftware die elk hun nuances qua verschijningsvorm hebben. Software in pakketvorm is nog steeds de meest populaire vorm, omdat deze tot stand komt doordat een leverancier voor eigen rekening en risico investeert in de ontwikkeling van zijn product en vervolgens ook het beheer en onderhoud voor zijn rekening neemt door nieuwe versies/releases te ontwikkelen en de helpdeskfaciliteiten beschikbaar te stellen. Deze pakketsoftware kan worden gekocht (eenmalige kosten en vaste jaarlijkse onderhoudskosten) of gehuurd (een bedrag per inwoner per jaar voor gebruik, onderhoud en beheer). Verder kan de software worden verwerkt op een server die de gemeente zelf beheert of op servers van de leveranciers overeenkomstig de businessmodellen hosting, ASP, SaaS of Cloud Computing. Software op maatwerkbasis, oftewel zelfbouw, komt ook nog steeds voor. Vooral op het gebied van e-dienstverlening (front- en midoffice) zoals bij de samenwerkingsinitiatieven GovUnited en Dimpact. Deze variant wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de gemeente die verantwoordelijk is voor de specificaties (het bestek) en na ontwikkeling ook verantwoordelijk is voor het beheer. Deze taken worden deels uitgevoerd door eigen medewerkers en ingehuurde medewerkers, waarbij het bouwproject veelal wordt uitbesteed aan de grote ICT-dienstverleners die hun werkzaamheden op nacalculatiebasis of tegen een vaste prijs (fixed price) in rekening brengen. Nacalculatie herbergt het risico van uit de hand lopende projectkosten, terwijl de vasteprijsvariant vaak geschillen oplevert over verschillen tussen het bestek en de ontwikkelde software. Eenmaal opgeleverd en geaccepteerd, wordt de gemeente zelf verantwoordelijk voor onderhoud en beheer, dat vervolgens meestal wordt uitbesteed, want statische software veroudert snel vanwege nieuwe wetgeving, gebruiksinzichten en technologische innovaties. Open Source Software (OSS) die op vrijwillige basis wordt ontwikkeld en beheerd door een internetcommunity waarin zowel particulieren als bedrijven participeren. Onder aanvoering van de communityvoorzitter worden nieuwe specificaties opgesteld en goedgekeurd, waarna de communitydeelnemers de gespecificeerde innovatie van het Open Source Software-product omzetten in verbetering van de programmatuur. Doordat foutloze software ook bij OSS niet bestaat, werken de communitydeelnemers ook samen aan het herstel

21 van gesignaleerde fouten. Op het eerste gezicht een aantrekkelijk model doordat er geen kosten zijn verbonden aan het gebruik van de software (geen licentierechten). De community levert echter geen garanties en ook geen diensten bij het implementeren en beheren van de software. Dat kan men door eigen medewerkers laten doen, of de hulp inroepen van gespecialiseerde dienstverleners. Hoewel de kosten lager liggen dan bij maatwerksoftware, wordt de gemeente na implementatie geconfronteerd met de bij maatwerk (zelfbouw) behorende verantwoordelijkheden op het gebied van beheer en onderhoud, want nieuwe versies moeten steeds op maat worden ingepast. NIEUWE UITDAGINGEN Kennis en inzicht in de marktwerking rond ICT zijn nog belangrijker geworden voor bestuur en management vanwege de snelgroeiende complexiteit van het ICT-landschap, die zich steeds moeilijker laat beheersen en beheren. Die ontwikkeling zet zich in de komende jaren voort doordat gemeenten steeds meer overheidstaken moeten uitvoeren met minder personeel. Dat kan alleen door ICT nog breder in te zetten. Maar ook de ICT-sector zelf staat niet stil. De opkomst van nieuwe media faciliteren het nieuwe werken en voegen een nieuwe dimensie toe aan de complexiteit. In dit boek vatten we deze ontwikkeling samen in een vijftal uitdagingen die voortdurende aandacht en commitment vereisen van het MT en de portefeuillehouder. ICT beter beheersbaar maken, waarbij de oplossing kan worden gezocht in samenwerken. Samenwerken met andere gemeenten in een ICT- Shared Services Center of door uitbesteding bij een grote buurgemeente. Maar ook samenwerken met de leveranciers, omdat ICT geen primaire taak is van een gemeente, dus ook niet van een gemeenschappelijk SSC. Uitbesteding via samenwerking lijkt op het eerste gezicht aantrekkelijk, maar blijkt bij nader inzien een complexe uitdaging met de nodige risico s. Die risico s worden vaak onvoldoende verkend en dat geldt ook voor de beoordeling van de eigen ICT-competenties en -infrastructuur. Ook worden te weinig lessen getrokken uit de geschiedenis. Pas na een goede verkenning van zowel de intergemeentelijke mogelijkheden tot uitbesteding, als de mogelijkheden die het bedrijfsleven kan bieden, kan een verantwoorde keuze worden gemaakt. Bij voorkeur een toekomstvaste keuze die aansluit op de wereldwijde ICT-ontwikkelingen als ASP, SaaS en Cloud Computing. Deze modellen gaan 19

22 20 uit van het verdwijnen van servers bij de klant (bedrijf, zorginstelling, gemeente). ICT benutten voor verbetering van dienstverlening en procesversnelling. Ontwikkelingen als het NUP (incl. BAG en GBA), e-dienstverlening, taakuitbreiding en personele krimp kunnen niet worden gedelegeerd aan de ICT-afdeling. Mits gemotiveerd en competent, kunnen de ICT ers wel enkele randvoorwaardelijke stappen zetten, maar daarna lopen ze vast op de organisatie. Dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat elke gemeente heeft kunnen beschikken over een EGEM-i-adviseur die vanuit zijn of haar Organisatie en Informatievoorziening-kennis het MT op weg moest helpen. Bij menig MT is het daarbij gebleven, waardoor de binnenkomende e-formulieren nog steeds worden afgedrukt en via de bode het traditionele proces ingaan. Deze werkwijze is niet houdbaar en ook niet meer betaalbaar. Daarom zal elk gemeentelijk MT aan de slag moeten met organisatorische innovatie, waaronder het zaakgericht werken en de herschikking van de personele capaciteit. Maar ook met het beheer en de distributie van gegevens, omdat de gemeente als bronhouder verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de gegevens in elke keten die gebruikmaakt van deze gegevens (zoals de landelijke voorzieningen). ICT benutten voor prestatieverantwoording. Bovenliggende bestuurslagen, burgers en bedrijven eisen een steeds beter inzicht in de plannen en vorderingen van gemeenten. Ook het gemeentebestuur hecht steeds meer waarde aan verantwoording en daar komen de benchmarkinginitiatieven nog eens bovenop. Er is een ander type verantwoording nodig dan kan worden geboden door de financiële afdeling. Naast financiële gegevens zijn daarbij ook gegevens nodig vanuit andere gemeentelijke domeinen als burgerzaken en belastingen. Zonder de inzet van daartoe ontwikkelde bedrijfssoftware (Business Intelligence) lukt het niet om te voldoen aan de verantwoordingsvereisten. Dat begint bij het MT dat verantwoordelijk is voor de definitie van een overzichtelijke set met prestatie-indicatoren (KPI s). Pas daarna kunnen de vakmensen vanuit de verschillende disciplines aan de slag met de detaillering en uitwerking in de vorm van een KPI-boom. ICT benutten voor interne en externe communicatie. Dankzij ICT-ontwikkelingen zijn de mogelijkheden op het gebied van interne communicatie sterk toegenomen. ICT biedt echter alleen de voorzieningen op het gebied van intranet en andere nieuwe media. De content zal moeten worden georganiseerd door het MT, waarbij de content deels vanuit het MT en de domeinen moet worden geleverd, en deels wordt geleverd door de medewerkers zelf. Zij gaan immers overeenkomstig het concept van kennisdeling nu al aan de slag met het nieuwe werken. Menig MT heeft de neiging dat tegen te houden door de ICT-infrastructuur dicht te timmeren. Dat lijkt op een poging om maatschappelijke ontwikkelingen buiten de deur te houden en daarmee ook jong talent af te schrikken voor een baan bij de vergrijzende gemeente. In plaats daarvan moeten de nieuwe media een plaats krijgen in de organisatie, waarbij het MT zijn verantwoordelijkheid proactief moet oppakken door die ontwikkeling in goede banen te leiden. De nieuwe media leveren niet alleen een uitdaging voor de interne communicatie. Ook de burgers en bedrijven verlangen van de gemeente dat deze innovaties ook daadwerkelijk worden benut.

23 De kwaliteit van de gegevens borgen. De gemeente als overheidsloket vereist van gemeenten steeds meer verantwoordelijkheid vanwege de daarmee samenhangende rol als bronhouder van de gegevens in de verschillende ketens. Dat was al zo met de GBA. Daar is met de BAG een extra dimensie aan toegevoegd en zodra het WOZ-berichtenverkeer weer wordt opgepakt, neemt deze verantwoordelijkheid als bronhouder nog verder toe. Het totale stelsel van basisregistraties overeenkomstig het NUP is daarmee nog niet afgerond. De komende jaren zullen nog wel meer basisregistraties aan het stelsel worden toegevoegd. Elke afnemer van de landelijke voorzieningen, die door de gemeenten worden gevoed, eist dat de afgenomen gegevens correct zijn. Dat stelt hoge eisen aan het gegevensmanagement en de gegevensdistributie. Dat is een verantwoordelijkheid die aandacht behoeft op de agenda van bestuur en MT, omdat deze verantwoordelijkheid alleen aan de informatiemanager kan worden gedelegeerd als bestuur en MT volledig zijn gecommitteerd aan hun verantwoordelijkheid voor de gegevenskwaliteit en de consequenties die daarmee samenhangen. Tot zover het deel van de managementsamenvatting die de visie van de Gebruikersvereniging PinkRoccade Local Government weergeeft. Een visie op de lessen die we moeten trekken uit het verleden, een visie op de actuele stand van zaken op het gebied van gemeentelijke bedrijfssoftware en de bijbehorende ICT aspecten, en ten slotte een visie op de actuele uitdagingen die daarmee samenhangen. De lezer die zich wil verdiepen in bepaalde onderdelen van deze managementsamenvatting, verwijzen wij naar de betreffende hoofdstukken in het boek. Hierna volgt de managementsamenvatting van de inkijk die PinkRoccade Local Government biedt op haar bedrijfsvoering. In reactie op de visie van de Gebruikersvereniging geeft de leverancier aan hoe hij inspeelt op de geschetste ontwikkelingen en wordt de interne bedrijfsvoering ervan toegelicht. Ook voor dit deel van de managementsamenvatting geldt dat de onderwerpen verderop in het boek worden verdiept. INKIJK PINKROCCADE LOCAL GOVERNMENT PinkRoccade Local Government werkt uitsluitend voor Nederlandse lokale overheden. Voornamelijk gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden, waaronder samenwerking met waterschappen die ook de software gebruiken van deze leverancier. PinkRoccade kenmerkt zich door een externe strategie die is gericht op: 1. de ontzorgde gemeente, waarbij PinkRoccade de complexiteit voor haar klanten reduceert met gerichte dienstverlening. Daarbij brengen de medewerkers kennis en kunde in op het gebied van gemeentelijke domeinen, overheidsprocessen, gegevensmanagement, gegevensdistributie, performance measurement, informatiearchitecturen en ICT-infrastructuren. Diensten op locatie bij de klant worden geleverd of dienstverlening op afstand (remote beheer, hosting, ASP en SaaS); 2. de gemeente als overheidsloket, waarbij PinkRoccade investeert in de innovatie van haar softwarearchitectuur ten dienste van e-dienstverlening bij haar klanten en de realisatie van de NUPbouwstenen. Dat resulteert in nieuwe producten en 21

24 22 nieuwe releases van die producten op het gebied van KCC-werkplekken, zaakgericht werken, aansluiting op landelijke voorzieningen, interne en externe gegevensdistributie en gegevensmanagement, en intelligente websites (die tot stand komen in samenwerking met businesspartners). Gelijktijdig zijn en worden de consultants opgeleid om de gemeente als overheidsloket, samen met de medewerkers van de gemeente, vorm te geven door inzet van de door PinkRoccade en haar partners ontwikkelde bedrijfssoftware (pakketten); 3. de samenwerkende gemeente, waarbij PinkRoccade haar bedrijfssoftware geschikt maakt voor de verschillende samenwerkingsvarianten zoals ketenintegratie, landelijke voorzieningen, Shared Services Centers en outsourcing. Daarbij besteedt PinkRoccade veel aandacht aan de flexibele verbinding van de gemeentelijke frontoffice met de uitbestede backoffice via gemeenschappelijke midoffice-voorzieningen, want PinkRoccade gaat er niet vanuit dat alle betrokken gemeenten, waterschappen, ketenpartners en gemeenschappelijke regelingen dezelfde software van PinkRoccade zullen gebruiken. De meeste klanten gebruiken naast de producten van PinkRoccade ook producten van andere leveranciers. Bij voorkeur van partners, maar ook de software van concurrenten wordt geïntegreerd via de koppelvlakken die deel uitmaken van de software van PinkRoccade. Naast de investeringen in deze innovatieve software op het gebied van samenwerkingsvormen investeert deze leverancier ook in parallelle kennisontwikkeling bij haar consultants; 4. de presterende gemeente, waarmee PinkRoccade inspeelt op de bedrijfssoftware en dienstverlening die nodig zijn om de gemeente in staat te stellen tot het afleggen van verantwoording op tal van gebieden die niet automatisch uit de financiële reporting rollen. Door financiële cijfers te combineren met aantallen die beschikbaar zijn in andere domeinen, krijgen het management en het gemeentebestuur een beter beeld bij de prestaties die de gemeente levert. Door deze gegevens te betrekken in benchmarkinginitiatieven, wordt het invullen van de bijbehorende surveys minder arbeidsintensief en kan het gemeentebestuur beoordelen hoe de gemeente presteert ten opzichte van andere, vergelijkbare gemeenten. Vervolgens verschaft dit boek inzicht in de wijze waarop PinkRoccade Local Government samen met de Gebruikersvereniging de realisatie van de externe strategie intern structureert en realiseert. In grote lijnen: de ontwikkeling van de bedrijfssoftware pakketten en de verdere innovatie daarvan door middel van nieuwe versies/releases, waarbij de software-engineers gebruik maken van moderne hulpmiddelen van SAP en van Open Source-gereedschap als Java en JBoss; de verkoop van die bedrijfssoftware door terzake kundige accountmanagers die ieder een regio bedienen met bestaande en potentiële nieuwe klanten en daarbij een beroep kunnen doen op gespecialiseerde collega s als een gemeente dieper wil ingaan op de details van de aanbieding of een demonstratie verlangt die op de praktijk is afgestemd;

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING

KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt. Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING KING wérkt voor gemeenten door slimme arrangementen met de markt Utrecht, 6 juli 2011 - Bijeenkomst gebruikersverenigingen en KING Uitgangspunten KING e-dienstverlening E-bouwstenen geen doel op zich;

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

Dimpact en GovUnited vergeleken

Dimpact en GovUnited vergeleken Dimpact en GovUnited vergeleken.. en de invulling van zaakgewijs werken Bob Coret 22 september 2011 Digital Groep Specialist op het gebied van dienstverlening en digitaal werken. 2 punt op de horizon 3

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011

Slimmer organiseren door samenwerken. Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Slimmer organiseren door samenwerken Workshop Digitaal Bestuur Congres 20 januari 2011 Wenkend perspectief Conglomeraat/federatie van SSC (regionaal/functioneel) SSC in Cloud Samen innovaties oppakken

Nadere informatie

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening Native Consulting heeft een 4-daagse praktische en interactieve workshop ontwikkeld over ICT-beleid in relatie tot de gemeentelijke strategie. U komt niet alleen om te luisteren naar nieuwe kennis en inzichten,

Nadere informatie

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN

ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN ORDINA SAMEN SLIMMER WERKEN VAN AGENDEREN NAAR DOEN Terwijl u dit leest, voltrekt zich een revolutie in het zakelijk landschap. Het Nieuwe Werken (HNW) staat volop in de aandacht. En niet zonder reden:

Nadere informatie

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Organisatieadvies Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Procesmanagement Uw bedrijfsprocessen inzichtelijk, efficiënt en onder regie Opleiding en training Praktijkgerichte en actuele

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking

Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Regionale uitvoeringsdiensten Samen onderweg naar een betere samenwerking Versie: 1.0 Datum: 16 augustus 2011 Auteur: Niels van der Kolk Afdeling: Belasting & Vastgoed 1 Inhoudsopgave 1 Regionale uitvoeringsdiensten

Nadere informatie

KING leveranciersmiddag. 22 maart 2013, Bart Geerdink

KING leveranciersmiddag. 22 maart 2013, Bart Geerdink KING leveranciersmiddag 22 maart 2013, Bart Geerdink Agenda 13.15-14.00 Plenaire opening Welkom en opening Generieke voorzieningen: cloudstrategie gemeenten 14.15-15.15 Deelsessies, ronde 1 Gemeenten en

Nadere informatie

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE Sturen op ICT en samenhang met business Maes als onderzoek model Vanuit onderzoek in bedrijfsleven: IT beslissing Rol Directie Consequentie

Nadere informatie

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE ontwikkelt en verkoopt zetmeelproducten op wereldwijde schaal. Het verkoopteam werkte met een gefragmenteerde CRM (Customer Relationship

Nadere informatie

Henri de Joode Directeur Infra Services PinkRoccade Local Government

Henri de Joode Directeur Infra Services PinkRoccade Local Government Henri de Joode Directeur Infra Services PinkRoccade Local Government Total Specific Solutions (TSS) Visie & Strategie TSS: Specialisten; geen generalisten 'best-in-class' bedrijfsoplossingen Gedelegeerd

Nadere informatie

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen

Nadere informatie

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein.

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. tussen KING en Leveranciers van gemeentelijke softwareproducten Inhoud

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding Raadsvergadering, 10 mei 2011 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Oprichting van een gemeenschappelijke regeling Regionale ICT Dienst (RID) Oost Utrecht. Onderdeel raadsprogramma: Besturen Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens?

Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? INTEGRATIE PLATFORM Ligt uw uitdaging in het aansluiten op de voorzieningen en de distributie van basisgegevens? Met het Neuron Integratie Platform kunt u uw informatievoorziening op betrouwbare en efficiënte

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS Geïntegreerde Operations Support oplossingen Geïntegreerde Operations Support voor Telecom, Utilities & Media Als branchespecialist ondersteunt Atos Origin

Nadere informatie

BABVI/U201300696 Lbr. 13/057

BABVI/U201300696 Lbr. 13/057 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Informatiebeveiliging uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201300696 Lbr. 13/057 bijlage(n) datum 6 juni 2013 Samenvatting

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

Strategische Issues in Dienstverlening

Strategische Issues in Dienstverlening Strategische Issues in Dienstverlening Strategisch omgaan met maatschappelijke issues Elke organisatie heeft issues. Een definitie van de term issue is: een verschil tussen de verwachting van concrete

Nadere informatie

Factsheet AGILE TRANSITIONERS. Mirabeau

Factsheet AGILE TRANSITIONERS. Mirabeau Factsheet AGILE TRANSITIONERS Mirabeau AGILE TRANSITIONERS Mirabeau Wij helpen u met de implementatie van een agile werkwijze. We leven in een tijdperk waarin veranderingen elkaar in een steeds hoger tempo

Nadere informatie

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden

Releaseplan RGBZ. Inleiding. Afhankelijkheden Releaseplan RGBZ Inleiding Het RGBZ bestaat sinds 2010 en is de opvolger van het GFO-zaken uit 2004. Op basis van RGBZ 1.0 is StUF-ZKN 3.10 gemaakt. De combinatie RGBZ/StUF-ZKN is een essentieel onderdeel

Nadere informatie

GebruikersVereniging PinkRoccade Local Government. Jaarverslag 2013. ALV ; 25 september 2014 ; Jaarverslag 2013 1

GebruikersVereniging PinkRoccade Local Government. Jaarverslag 2013. ALV ; 25 september 2014 ; Jaarverslag 2013 1 GebruikersVereniging PinkRoccade Local Government Jaarverslag 2013 ALV ; 25 september 2014 ; Jaarverslag 2013 1 Algemeen. Zoals gebruikelijk staan wij in het jaarverslag stil bij de activiteiten die in

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011 27 juni 2011 De gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren zijn een vreemde eend in het huidige krachtenspel van fuserende gemeenten. Tegen de tijdsgeest

Nadere informatie

Zijn ERP Systemen log?

Zijn ERP Systemen log? Zijn ERP Systemen log? Intelligent op weg Waar gaat het om? ERP is een verzamelnaam voor toepassingen welke door organisaties worden gebruikt ter ondersteuning van de primaire bedrijfsprocessen. Een aantal

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence Lean Six-Sigma HealthRatio Operational Excellence De zorg werkt in een roerige omgeving Veel veranderingen leggen extra druk op zorginstellingen om goedkoper, efficiënter en transparanter te kunnen werken.

Nadere informatie

Outsourcen, niet meer weg te denken.

Outsourcen, niet meer weg te denken. Outsourcen, niet meer weg te denken. Outsourcen, een Engelse term, roept vaak in Nederland meteen het beeld op van internationaal en India. De feitelijke betekenis van het woord outsourcen is uitbesteden

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

ICT-ontwikkelingen. Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city

ICT-ontwikkelingen. Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city ICT-ontwikkelingen Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city Wouter van de Kasteele, Hoofd van de sector I&B en Johannes van Veen, Strategisch adviseur, CIO office, sector Strategie

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud

Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Woonwaard Augustus 2014 Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Pagina 2/5 Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Woonwaard is een moderne, procesgerichte woningcorporatie.

Nadere informatie

Gevolgen voor de werkgelegenheid

Gevolgen voor de werkgelegenheid KRACHTIG ADVISEREN BIJ FUSIES EN OVERNAMES Met een divers team van organisatieadviseurs ondersteunen we ondernemingsraden bij het beoordelen van voorgenomen verkoop, fusies en overnames van bedrijven.

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Informatie en Organisatie. Specialisten in dienstverlening, bedrijfsvoering en informatiemanagement bij lokale overheden

Informatie en Organisatie. Specialisten in dienstverlening, bedrijfsvoering en informatiemanagement bij lokale overheden Informatie en Organisatie Specialisten in dienstverlening, bedrijfsvoering en informatiemanagement bij lokale overheden Herindeling Goeree-Overflakkee Uitdagingen Maar 1 jaar om alles te realiseren Politieke

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

e-overheid en gemeenten: Slimme verbindingen

e-overheid en gemeenten: Slimme verbindingen e-overheid en gemeenten: Slimme verbindingen Hans Versteeg beleidsmedewerker informatiebeleid VDP 16 juni 2011 waar gaan we naar toe: Eén digitale overheid: betere service, méér gemak, (goedkoper) één

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers

ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0. Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers ADDENDUM: BETREFFENDE DE CO-CREATIE GEMMA 2.0 Addendum op de Samenwerkingsovereenkomst tussen KING, Gebruikersverenigingen en Leveranciers 1. Inhoud 1. Inhoud 2 2. Inleiding 3 3. Toepassingsgebied 4 4.

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Het schier onmogelijke mogelijk maken

Het schier onmogelijke mogelijk maken Improof, ondernemen met visie Improof is opgericht door Hans Savalle en Tom Touber. Ervaren ondernemers en bestuurders bij grote ondernemingen. Nu helpen zij collega ondernemers hun ambities waar te maken.

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 Raadsstuk Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 1. Inleiding Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben in 2006 afspraken gemaakt over een uitvoeringsagenda

Nadere informatie

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.

1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08. CONVENANT SHARED SERVICE CENTER LEIDSE REGIO DE ONDERGETEKENDEN: 1. Burgemeester en Wethouders van Leiden, ter uitvoering van het besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 29 april 2008 nr. 08.0355;

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR Tele Train heeft het antwoord Grensverleggend klantcontact 24 uur per dag antwoord Burgers stellen steeds meer eisen aan het contact met u als gemeente. Sterker

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid!

Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid! Wat verwachten burgers van een compacte lokale overheid? VlaVirGem en KING bouwen samen aan een compacte overheid! Johan van der Waal, Strategisch adviseur KING Operatie NUP en V-ICT-OR OSLO Film Dienstverlening

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie

Preactor Case Study. Historie. Missie & Strategie Historie Royal Sens, opgericht in 1896, is werkzaam in de verpakking producerende sector en richt zich met name op de productie van papier- en kunststof etiketten, gesneden, gestanst én van de rol. De

Nadere informatie

Virtu Open Innovatie Management

Virtu Open Innovatie Management Introductie Virtu Innovatie Management Van procesverbetering tot open innovatie. Van sociale media en stakeholderparticipatie tot oriëntatie op Organisatie 3.0. Virtu Innovatie Management biedt bestuurders

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van Middelgroot Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van het programma e-dienstverlening Wat is: Het programma e-dienstverlening? In de gemeente Waalwijk wordt gewerkt met een elektronisch

Nadere informatie

Collegebericht 137 van 2010

Collegebericht 137 van 2010 Collegebericht 137 van 2010 Weeknummer: 51 Datum vergadering 21-12-2010 Ambtenaar MO. D. Riesthuis Registratienummer Bb10.0098 Telefoonnummer 7836 Portefeuillehouder F. M. Weerwind E-mailadres driesthuis@velsen.nl

Nadere informatie

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services

Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services Factsheet CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services CMS & DIGITAL MARKETING BEHEER Managed Services We zorgen voor een gegarandeerd stabiel, snel en schaalbaar digitaal platform. Efficiënt beheer

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

Duurzame automatiseringsoplossingen

Duurzame automatiseringsoplossingen A u t o m a t i o n S o l u t i o n s B u s i n e s s o p t i m a l i s a t i e d o o r P r o c e s I n t e g r a t i e Duurzame automatiseringsoplossingen Door mondiale ontwikkelingen en steeds sneller

Nadere informatie

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder Managing Data Center Performance 2013 en verder Voor bedrijven in het economische gebied EMEA is de grootste uitdaging bij de exploitatie van hun rekencentra het zorgen voor de beschikbaarheid van services

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

The chain gang: Public Briefing / februari 2014. Hoe Cloud ketens tot succesvollere implementaties leiden. Maurice van der Woude 1

The chain gang: Public Briefing / februari 2014. Hoe Cloud ketens tot succesvollere implementaties leiden. Maurice van der Woude 1 Public Briefing / februari 2014 The chain gang: Hoe Cloud ketens tot succesvollere implementaties leiden Maurice van der Woude 1 Ketensturing is niets nieuws, echter waar met meer Cloud oplossingen tegelijk

Nadere informatie

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over:

Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl. Lees hieronder verder over: Geïnteresseerd in het vak van trainer/adviseur? Solliciteer via sollicitatie@dekrommerijn.nl Lees hieronder verder over: Het werk van ondernemingsraden. Het werk van de trainer/adviseur. De ideale trainer/adviseur.

Nadere informatie

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Rob Evelo Programmamanager i-nup Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Visie op dienstverlening: samen doen Overheden werken vanuit

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden. Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht

Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden. Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht Nieuwe aanpak StUF van informatiemodel naar eindproduct standaarden Peter Klaver, KING Expertgroep StUF 21 oktober 2015, La Vie, Utrecht Inhoud Grootschalige implementatie Impact Strategieën Inventarisatieronde

Nadere informatie