Initiatiefvoorstel ter voorkoming van meisjesbesnijdenis

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Initiatiefvoorstel ter voorkoming van meisjesbesnijdenis"

Transcriptie

1 Brief d.d. 7 februari 2006 van het college van B&W met reactie op dit voorstel Raadsvoorstel 5/2006 Initiatiefvoorstel ter voorkoming van meisjesbesnijdenis Inleiding Meisjesbesnijdenis heeft het afgelopen decennium meerdere malen op de politieke agenda gestaan. Inmiddels heeft het tegengaan van deze vorm van kindermishandeling prioriteit gekregen van de regering. Het ministerie van VWS heeft zes regio s (de G4 en Tilburg en Eindhoven) als concentratie gebieden gekenmerkt. In de gekozen steden wonen de grootste aantallen allochtonen die aan meisjesbesnijdenis (zouden kunnen) doen. In 2006 start het VWS in samenwerking met de GGD, Pharos en FSAN een offensief in de hierboven genoemde regio s. Nijmegen hoort niet bij de concentratie gebieden. Het aantal allochtonen in Nijmegen was in de ogen van het ministerie nog te laag om van een concentratiegebied te spreken. Naast Afrika worden in Azië en Zuid-Amerika ook meisjes besneden. In Nijmegen verblijven momenteel personen die hun wortels in deze continenten hebben. Een deel van hen is bekend met deze traditie. De mate waarin het voor komt is niet bekend. Meisjesbesnijdenis is een groot taboe en de meeste die er mee bekend zijn spreken er niet graag over. Hierdoor ontbreek ieder vorm van een database. Voor GroenLinks is ieder meisje dat besneden wordt een te veel, daarom dienen wij dit voostel in om meisjesbesnijdenis te helpen uitroeien. De doelgroepen ISK leerlingen, jonge asielzoekers uit landen waar meisjes worden besneden leerlingen op het VMBO, VSO en MBO Bewoners van het AZC Allochtonen die naar Nijmegen zijn gekomen in het kader van gezinsvorming/ hereniging Moeders die zelf besneden zijn en een kind krijgen Alle bij instellingen en zo s bekende allochtonen, die uit landen komen waar meisjesbesnijdenis een gewoonte is. Uitgangspunten Kiezen voor een integraal preventief aanpak De gemeente Nijmegen erkent en neemt de eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van het probleem meisjesbesnijdenis. De gemeente faciliteert voorlichtingsactiviteiten die in 2006 van start gaan. Dit gebeurt in samenwerking met diverse lokale en landelijke partners. Tegelijkertijd wordt er geïnvesteerd in het bevorderen van deskundigheid en gesprekstechnieken over dit onderwerp bij de professionals in de jeugdketen.

2 Kennisvergroting via de verschillende kanalen De aanhangers van deze traditie zijn vaak eenkennig. Veel moeders die zelf besneden zijn hebben sinds hun jeugd te horen gekregen dat meisjesbesnijdenis de normaalste zaak van de wereld was. Bij hen werden juist degene die niet besneden waren uit de gemeenschap verstoten. Een deel van hen heeft ook lang gedacht dat het een Islamitisch gewoonte was. Diverse Islamitische geleerden hebben zich duidelijk tegen deze pre-islamitische traditie uitgelaten. De Nijmeegse geestelijke leiders kunnen tijdens de preek op de vrijdag aandacht besteden aan meisjesbesnijdenis. Tijdig voorlichten Nieuwkomers komen op twee wijzen Nijmegen binnen, via gezinsvorming/ hereniging of door asiel aan te vragen. Ieder nieuwkomer moet tijdig op de hoogte worden gesteld van de Nederlandse wetgeving en dat het besnijden van jonge meiden een strafbaar feit is. Bij het Oriëntatie & Integratie Centrum (AZC) is de Medisch Opvang Asielzoekers (MOA) het aangewezen orgaan om voor te lichten. Wat de nieuwkomers via de reguliere procedures betreft kan Unit inburgering, indien iemand uit een risicovol land komt, hem direct attenderen om het bestaan van de GGD. Jong geleerd oud gedaan Bij diepgewortelde tradities als meisjesbesnijdenis is een cultuuromslag en mentaliteitsverandering nodig. Het tijdig aanwijzen van de jongeren op de gevaren van een besnijdenis verkleint de kans dat ze het zelf laten bij hun eigen kinderen zullen doen. Voorlichting op scholen is daarom noodzakelijk. Empowermentstrainingen voor vrouwen Jongen meiden die in Nederland geboren en getogen zijn worden tot op de dag van vandaag nog steeds besneden. Deze meisjes worden niet langer in Nederland besneden. Ze worden door de in het land van herkomst achtergebleven familieleden onderhanden genomen, wanneer tijdens de vakanties de familie bezoeken. Een van de voornaamste redenen die de ouders opgeven voor hun handelen is de sociale druk. Empowermentstrainingen helpen de moeders assertiever worden, zodoende kunnen ze hun familie weerstand bieden. Aansluiting zoeken bij de initiatieven die vanuit de gemeenschappen zijn ontstaan. Zelforganisatie en sleutelfiguren spelen een belangrijke rol bij de toenadering van de verschillende allochtone gemeenschappen. Ze zorgen voor de vergroting van het draagvlak. Ze kunnen worden ingezet in het preventietraject voor werving en de organisatie van voorlichtingsbijeenkomsten. In Nijmegen heeft de Soedanese gemeenschap al in 2004 een bijeenkomst gehouden over dit thema. De Soedanezen kunnen als voorbeeld worden gebruikt voor andere gemeenschappen.

3 Uitvoerders GGD, de trekker MOA Rutgers Nisso Groep Pharos Ter voorbereiding van dit voorstel heeft Groenlinks met overleg gevoerd met de GGD, Rutgers Nisso Groep, MOA en Pharos. Alle genoemde partijen hebben zeer positief gereageerd op het voorstel en willen graag meewerken. Taakverdeling MOA: AZC GGD: alle andere doelgroepen inclusief de ISK Samenwerkingspartners van de GGD De doorverwijzers zijn alle organisatie die met de doelgroep te maken hebben Professionals in de jeugdketen (verloskundigen, huisartsen, onderwijzend personeel, AMK s, NIDOS etc.) Unit inburgering Tandem VVN Het Inter-lokaal NIM Zo s etc Aanpak Het uitgangspunt bij de aanpak is, dat de GGD (in samenwerking met de MOA) voortbouwt op de in 2005 geïntroduceerde nieuwe werkwijze en gewonnen deskundigheid, De GGD zet een klankbordgroep op, bestaande uit de uitvoerende professionals, deskundigen en de doelgroep, GGD organiseert bijeenkomsten voor de hieronder vermelde groepen - de zelforganisaties en sleutelfiguren - de betrokken instellingen - professionals in de jeugdketen Er komt een registratiesysteem waarin in ieder geval vermeldt wordt - het aantal gegeven voorlichtingen en andere activiteiten - het bereik - de deelnemers en hun afkomst/ achtergrond, GGD werkt nauw samen met de MOA, Rutgers Nisso Groep zorgt voor voorlichtingsmateriaal voor de scholen, GGD houdt vinger aan de pols bij scholen die voorlichtingen krijgen, De GGD zorgt voor trainingen, op het gebied van intercultureel communiceren voor haar medewerkers en anderen die er behoefte aan hebben,

4 Rutgers Nisso Groep (ism met Pharos) levert getrainde voorlichters voor docenten en andere betrokkenen Pharos zorgt voor deskundigheidbevordering bij GGD-medewerkers, voor zover dit nog nodig is, Pharos zorgt voor deskundigheidsbevordering onder de MOA-medewerkers, voor zover dit nog nodig is, Pharos levert getrainde voorlichters voor het AZC De GGD koppelt het verloop van de activiteiten elke vier maanden terug aan het college De activiteiten worden na een jaar geëvalueerd Startdatum 1 maart 2006 De bedoeling is dat van af 1 maart 2006 gewerkt wordt aan het creëren van een draagvlak voor deze aanpak door werving en benadering van de samenwerkingspartners en doelgroepen. Monitoring en bijsturing De regelmatige terugkoppeling tussen de GGD en de gemeente kan indien noodzakelijk leiden tot wijzigingen (en verschuiving van de middelen) in het oorspronkelijk plan. Beoogde resultaten - Binnen een jaar is de doelgroep bereikt - De doelgroep weet van het bestaan van deskundigen waarbij hij terecht kan - De doelgroep is op de hoogte van de wetgeving en het feit dat meisjes besnijdenis strafbaar is - De professionals en de eerder genoemde samenwerkingspartners van de GGD zijn na een jaar deskundig genoeg op het gebied van meisjesbesnijdenis - De professionals bij de verschillende instellingen weten na een jaar op een goede wijze het onderwerp van meisjesbesnijdenis bespreekbaar te maken - De professionals registreren hoeveel mensen zij hebben voorgelicht en hoe groot de groep is die volgens hen risico loopt besneden te worden of hun dochters te besnijden - De doelgroep wordt op hoogte bracht van aanvullende maatregelen ter bestrijding van meisjesbesnijdenis, die in maart 2007 worden ingevoerd. Vervolg Na één jaar moet er een verschuiving plaats vinden van voorlichting naar handhaving. Het voorlichten van de doelgroep vindt plaats parallel aan handhaving. Nijmegen gaat in navolging van het plan van VWS de eerder genoemde regio s meldingen bij het AMK stimuleren en registreren.

5 Begroting 2006 Bijeenkomsten (totaal) ,00 Deskundigheidsbevordering (totaal) ,00 Voorlichtingen scholen (9 scholen) ,00 voorlichtingsmateriaal 2.500,00 Totaal ,00 Dekking Flexibele jeugd budget ,00 (restant ongeveer ,00) Bestrijding gezondheidsverschillen ,00 (restant ongeveer ,00) Totaal ,00 Dekking na 2006 De meeste kosten zullen bij de implementatie van deze aanpak in 2006 worden gemaakt. De jaren daarop volgende zal minder geld nodig zijn. Beslispunten 1. Vaststelling van dit voorstel, en uitvoering ervan conform de gegeven richtlijnen 2. Financiering van dit voorstel volgens de gegeven dekking 3. Het college zorgt dat ze elke vier maanden terugkoppeling krijgt van de GGD over het verloop van de activiteiten 4. De raad wordt bij elke terugkoppeling van de GGD, door het college geïnformeerd 5. De activiteiten worden na een jaar geëvalueerd 6. De verantwoordelijkheid van dit alles valt onder de wethouder Jeugdzaken, in het kader van preventief jeugdbeleid, 7. Het college komt vóór maart 2007 met een voorstel over het vervolg, conform de lijn van dit voorstel.

6 Achtergrond informatie Vrouwenbesnijdenis Iedereen in Nederland heeft wel eens van vrouwenbesnijdenis gehoord. Toch weten maar weinigen wat het precies inhoudt. Tevens zijn er veel misverstanden over het ontstaan ervan. We kunnen alleenmaar gissen naar de mate waarin vrouwenbesnijdenis voor komt in Nederland of andere Europese landen. Dit onderwerp is een groot taboe en het gegeven dat het strafbaar is maakt het moeilijker dit onderwerp te bespreken. Ook in Nederland doen er verhalen en geruchten de ronde, over in Nederland geboren meisjes die besneden worden. De vormen De Wereld Gezondheidorganisatie (WHO) onderscheidt de volgende vier vormen van female genital mutilation. Type I Het verwijderen van de voorhuid, eventueel met een gedeeltelijke of gehele verwijdering van de clitoris. Dit is de lichtste, meest symbolische vorm van besnijdenis. Type II Verwijdering van de clitoris (clitoridectomie) met gedeeltelijke of gehele verwijdering van de kleine schaamlippen, waarbij soms de schede een klein stukje wordt dichtgemaakt. Deze variant komt wereldwijd het meeste voor. De WHO schat dat tachtig procent van alle besneden vrouwen een type II besnijdenis heeft ondergaan. Type III Verwijdering van de volledige genitaliën en het dichtnaaien of vernauwen van de vagina (infibulatie of faraonische besnijdenis). Infibulatie is de meest extreme vorm, waarbij de clitoris en de kleine schaamlippen helemaal en de grote schaamlippen gedeeltelijk worden weggesneden. De wondvlakken worden vervolgens aan elkaar genaaid, behalve een kleine opening van 1 tot 3 centimeter waardoor urine, afscheiding en menstuatiebloed kan worden afgevoerd. Volgens schattingen zijn vijftien procent van de besneden vrouwen geïnfibuleerd. Type IV Het prikken, snijden, branden of piercen van de clitoris en/of schaamlippen, het uitrekken van de clitoris en/of schaamlippen, inbrengen van bijtende stoffen of kruiden, enzovoorts. Hieronder verstaan we dus ook de modieuze piercings in de westerse wereld. De leeftijd waarop meisjes worden besneden is afhankelijk van de lokale tradities in het land van herkomst. Meestal gebeurt het als ze tussen de vijf en twaalf jaar zijn, of vlak na de geboorte. De oorsprong De oorsprong van het besnijden van vrouwen ligt waarschijnlijk in het Egypte van de farao s. Vrouwenbesnijdenis is geen islamitisch gebruik; het werd al uitgevoerd voor het ontstaan van de islam en het christendom. In gebieden waar het gebruik veel voorkomt, zie je dat ook meisjes uit andere religies worden besneden. Het is dus een cultuurverschijnsel.

7 De achter liggende reden Ouders die ervoor kiezen hun meisjes te besnijden doen dit om verschillende redenen, maar altijd met de beste intentie. De bestaande opvattingen over vrouwenbesnijdenis binnen de culturen die deze traditie kennen zijn anders dan de westerse opvattingen. Zij groeien op met het idee dat vrouwenbesnijdenis een positieve handeling is. Een besnijdenis zou ervoor zorgen dat; - een meisje niet uit gemeenschap wordt verstoten, - een niet als een slet wordt gezien, - de kans op partner groter wordt, omdat veel mannen een maagd willen, - mannen het idee hebben dat hun vrouwen hun trouw blijven, omdat zij eenmaal minder van seks zouden genieten, De gevolgen Hoe lichter de vorm, hoe geringer de gevolgen De lichamelijke consequenties van een besnijdenis zijn afhankelijk van de variant waarvoor wordt gekozen. De lichtere varianten (type I) hebben weinig tot geen gevolgen voor de gezondheid van de vrouw, zeker als ze op een hygiënische manier worden uitgevoerd. Soms raakt de besnijdster de genitaliën alleen aan met een mes aan en houdt ze stuk stof met rode kleurstof omhoog dat het reinigende bloed symboliseert. Grootste gevaar tijdens de ingreep zelf Bij een type II-besnijdenis lopen de meisjes vooral gevaar tijdens de ingreep zelf, door slechte hygiëne of overmatig bloedverlies. Ook kan het gebeuren dat een meisje in shock raakt of zelfs een hartaanval krijgt van de pijn. Omdat de schede niet wordt afgesloten zal het meisje als de wond eenmaal is genezen, in het dagelijks leven weinig hinder ondervinden van haar clitoridectomie. Bij een bevalling daarentegen heeft zij door het stugge litekenweefsel in de schede veel meer kans op complicaties dan een onbesneden vrouw, wat ook blijkt uit het verhoogde percentage doodgeboren kinderen. Geïnfibuleerde vrouwen: vaak infecties en pijn Veel - maar niet alle - geïnfibuleerde vrouwen hebben hun hele leven last en pijn van de verminking die hen als meisje is aangedaan. Omdat in deze gevallen de vagina bijna helemaal wordt afgesloten kan urine, vaginale afscheiding en menstruatiebloed niet altijd goed worden afgevoerd. Hierdoor kunnen er infecties en ontstekingen ontstaan die veel pijn en ongemak opleveren en onvruchtbaarheid kunnen veroorzaken. Aanhoudende ontstekingen kunnen leiden tot bloedvergiftiging, waardoor een vrouw uiteindelijk sterft. Als de geïnfibuleerde vrouw voor de huwelijksnacht niet of slechts gedeeltelijk is 'opengemaakt', gebeurt dit meestal voor de bevalling, maar dan nog is een bevalling een verschrikkelijke beproeving. Afhankelijk van cultuur en gewoonte wordt de vrouw na de bevalling opnieuw geïnfibuleerd, waardoor haar 'maagdelijkheid' zou worden hersteld. Besneden vrouwen zien vaak zelf geen verband Uit onderzoek van de Vrije Unversiteit onder besneden vrouwen in Nederland blijkt dat besneden vrouwen vaak niet het verband leggen tussen de besnijdenis die zij als meisje hebben ondergaan en de lichamelijke klachten waar zij later onder lijden. Voorlichting hierover is dus noodzakelijk. Veel vrouwen uit het onderzoek zeiden na informatiesessies dat zij voor hun dochters in ieder geval niet voor infibulatie zouden

8 kiezen. Helaas zegt de meerderheid nog steeds wel een lichtere variant (type I) besnijdenis te willen. Geestelijk gezondheid De gevolgen voor de geestelijke gezondheid zijn lastig te meten. Het is mogelijk dat meisjes zich incompleet voelen, of last krijgen van angststoornissen en depressies, maar ze zullen hier niet snel iets over zeggen. In het land van herkomst zijn de psychische gevolgen van het niet-besnijden vaak groter, omdat een onbesneden meisje door haar omgeving als onrein, promiscue en onhuwbaar wordt bestempeld. Seksualiteit Uiteraard heeft een besnijdenis ook grote gevolgen voor het seksleven van een vrouw en haar echtgenoot, maar het is niet zo dat vrouwen helemaal geen genot meer kunnen beleven. Als de clitoris slechts is ingesneden (incisie) of gedeeltelijk verwijderd kan een vrouw nog steeds genieten van seks. Zelfs vrouwen bij wie de clitoris helemaal is weggehaald zeggen regelmatig een orgasme te krijgen. Maar dit is voor vele anderen niet weggelegd, zeker niet in geval van een infibulatie. Ook mannen blijken vaak pijn te hebben tijdens het vrijen met een geïnfibuleerde vrouw, tot verwondingen van de penis aan toe. Dit blijkt voor voorlichters hét argument te zijn om mannen over te halen hun dochter een dergelijke ingreep te besparen. Vrouwen zijn gevoeliger voor de gezondheidsoverwegingen, met name bij de bevalling. De wetgeving Strafbaar In Nederland is vrouwenbesnijdenis verboden en strafbaar, zowel voor degene die de behandeling uitvoert als de ouders. Het is niet bekend in hoeverre er in Nederland meisjes worden besneden. Er zijn aanwijzingen dat meisjes tijdens een vakantie in het buitenland (Duitsland, Engeland, Frankrijk of het land van herkomst) onder het mes gaan. Ook schijnt het voor te komen dat een aantal families een traditionele besnijdster uit het land van herkomst over laten komen om in een keer alle meisjes in de goede leeftijdscategorie te besnijden, maar bewijzen hiervoor zijn er niet. Er bestaat in Nederland geen specifieke wet die toelaat besnijdenis bij vrouwen te vervolgen. Er zijn wel twee officiële verklaringen van de Nederlandse regering, daterend van respectievelijk 5 februari 1993 en 16 maart 1993 waarin gesteld wordt dat besnijdenis van vrouwen niet getolereerd en/of geaccepteerd kan worden. Men gaat ervan uit dat de bepalingen opgenomen in het wetboek van strafrecht, artikelen 300 t/m 304 en de bepalingen opgenomen in het administratief recht, betreffende het ongekwalificeerd uitoefenen van een medisch beroep, volstaan. Controleren en bestraffen blijkt in praktijk moeilijk Besnijdenis totaal uitbannen is een moeilijke zaak. Door ouders na de ingreep in het gevang te gooien is het meisje niet geholpen. Niet alleen heeft zij de besnijdenis al ondergaan, zij raakt ook nog eens haar ouders kwijt die - al denken wij daar misschien anders over - alleen het beste wensen voor hun dochter. Meisjes in de kwetsbare leeftijd uit huis plaatsen is ook geen oplossing, want hoelang moet dit duren? Een ander struikelblok is de controle. Hoe kom je erachter dat een meisje is besneden. Anders dan bij jongens voert een schoolarts bij meisjes geen genitaal onderzoek uit. Als een dergelijk onderzoek verplicht zou worden gesteld, is het waarschijnlijk dat ouders hun dochters thuishouden op dagen dat de schoolarts op bezoek komt.

9 Voorlichting Uit het eerder genoemde onderzoek van de Vrije Universiteit blijkt dat voorlichting een hele belangrijke rol kan spelen bij het tegengaan van de genitale verminking. Omdat veel Noord-Afrikaanse moslims denken dat de Koran infibulatie voorschrijft, voelen veel vrouwen zich bedrogen als zij vernemen dat dit niet klopt. Dat zij vaak toch voor een (symbolische) besnijdenis kiezen voor hun dochters, komt volgens hun door een uitspraak van de profeet Mohammed waarin hij een besnijdster waarschuwt 'niet te diep te gaan'. Bronnen: WHO, Pharos, Amnesty International en Planet

10 Waar komt het voor? Vrouwenbesnijdenis komt in de continenten Afrika, Azie en Zuid-Amerika voor. De meest beschikbare informatie gaat over Afrika, waar dit gebruik het meest voor komt.

11 Verspreiding in percentages Spreiding verschillende vormen van besnijdenis bij vrouwen in Afrika per land uitgedrukt in percentages Land Vorm van besnijdenis Percentage Benin Type 1 50 % Burkina Faso Type 1 70 % Kameroen Type 1 en 2 20 % Centraal-Afrikaanse Type 1 en 2 50 % Republiek Chad Type 1 en 3 60 % Democratische Republiek Type 1 5 % Kongo Djibouti Type 1 en % Egypte Type 1, 2 en 3 97 % Eritrea Type 1, 2 en 3 90 % Ethiopië Type 1, 2 en 3 90 % Gambia Type % Ghana Type % Guinée Type 1, 2 en % Guinée Bissau Type 1 en 2 50 % Ivoorkust Type 1 60 % Kenia Type 1 en 2, 3 in 50 % grensstreek met Somalië Liberia Type % Mali Type 1 en 2, soms 3 in % zuiden van het land Mauritanië Type 1 en 2 25% Niger Type 1 20 % Nigeria Type 1 en 2, soms 3 in 50 % noorden van het land Senegal Type 1, soms 2 20 % Sierra Leone Type % Somalië Type 3 98 % Sudan Type 3 89 % Tanzania Type 1 10 % Togo Type 1 12 % Uganda Type 1 en 2 5 %

12 Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsrealisatie & verantwoording Gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat PP Nijmegen Telefoon (024) Telefax (024) Postadres Postbus HG Nijmegen Datum 7 februari 2006 Datum uw brief Ons kenmerk L120/ Contactpersoon M. Buur Onderwerp Collegestandpunt t.a.v. het initiatiefvoorstel GroenLinks: Voorkoming meisjesbesnijdenis Aantal bijlagen Doorkiesnummer Geachte raadsleden, Met deze brief informeren wij u over ons standpunt ten aanzien van het initiatiefvoorstel van GroenLinks met het onderwerp Voorkoming meisjesbesnijdenis. Wij brengen onze waardering uit voor het initiatiefvoorstel en ondersteunen van harte het uitgangspunt: ieder besneden meisje is er één teveel! Het initiatiefvoorstel omvat een voorstel om in Nijmegen een project op te zetten om het onderwerp meisjesbesnijdenis zo breed mogelijk onder de aandacht te brengen door middel van voorlichting op scholen (lees: leerkrachten) en de doelgroep en deskundigheidsbevordering van professionals. Wij stellen ons op het standpunt dat de opzet van het project zich beter kan richten op enkel de doelgroep waarbij gebruik kan worden gemaakt van de GGD, de bekende netwerken en reeds bestaande projecten zoals Kijk op kleintjes, de extra aandacht die de GGD schenkt aan probleemsituaties in het kader van het Maatwerkproject. Tevens werkt de GGD sinds november 2005 met het nieuw ontwikkelde gespreksprotocol dat gericht is op het onderwerp meisjesbesnijdenis. Verder zijn wij van mening dat het project uit de programma s Openbare Gezondheidszorg (7310)en Multi-culturele samenleving en emancipatie (3110)gefinancierd zou moeten worden mede gelet op de betrokken organisaties zoals de GGD, MOA, Rutgers Nisso Groep en Pharos en het feit dat meisjesbesnijdenis toch een hoog gezondheidselement in zich heeft. Nijmegen, de oudste stad van Nederland. Kijk op BijlageIIIcollvrst

13 Gemeente Nijmegen Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsrealisatie & verantwoording Vervolgvel 1 Gelet op de beschikbare budgetten stellen wij voor een bedrag ter hoogte van ,- (7310: ,- en 3110: ,-)te reserveren voor Voor de uitvoering van het project zullen wij op korte termijn de GGD verzoeken om een plan van aanpak op te stellen. Het advies van de Adviescommissie allochtonen zal separaat aan u worden toegezonden. College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester, De Secretaris, mevr. dr. G. ter Horst ir. H.K.W. Bekkers Nijmegen, de oudste stad van Nederland. Kijk op BijlageIIIcollvrst

Presentatie FGM Congres huiselijke geweld en kindermishandeling. Ede Shamsa H. Said

Presentatie FGM Congres huiselijke geweld en kindermishandeling. Ede Shamsa H. Said Presentatie FGM Congres huiselijke geweld en kindermishandeling 11-11 11-2009 Ede Shamsa H. Said FGM FGM/Meisjesbesnijdenis Meisjesbesnijdenis is een verminking van de vrouwelijke genitaliën n in verschillende

Nadere informatie

Spreekuur Nazorg Besneden Vrouwen

Spreekuur Nazorg Besneden Vrouwen Spreekuur Nazorg Besneden Vrouwen GGD Den Haag Afdeling gezondheidsbevordering Jeannette Jansen Inleiding Sinds 2006 doet Den Haag mee aan de door het ministerie van VWS gefinancierde landelijke pilot

Nadere informatie

MIJN OUDERS ZEGGEN NEE

MIJN OUDERS ZEGGEN NEE Preventie meisjesbesnijdenis jeugdgezondheidszorg Deze folder is voor ouders die afkomstig zijn uit een land waar meisjesbesnijdenis voorkomt. Deze folder is ook beschikbaar in Engels, Frans, Arabisch

Nadere informatie

MIJN OUDERS ZEGGEN NEE

MIJN OUDERS ZEGGEN NEE PREVENTIE MEISJESBESNIJDENIS jeugdgezondheidszorg Deze folder is voor ouders die afkomstig zijn uit een land waar meisjesbesnijdenis voorkomt. FEDERATIE SOMALISCHE ASSOCIATIES NEDERLAND www.fsan.nl www.ggd.nl

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing De informatie en aanbevelingen in dit thema zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op formeel gedocumenteerde standpunten en protocollen vanuit

Nadere informatie

meisjesbesnijdenis pharos

meisjesbesnijdenis pharos meisjesbesnijdenis pharos In deze brochure vindt u informatie over het Focal point meisjesbesnijdenis en wat het voor u kan betekenen. U treft informatie aan over meisjesbesnijdenis en over klachten en

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan de Raad. Formulierenbrigade. Klik hier voor de reactie d.d. 21 november 2006 van het college van B&W

Initiatiefvoorstel aan de Raad. Formulierenbrigade. Klik hier voor de reactie d.d. 21 november 2006 van het college van B&W Klik hier voor de reactie d.d. 21 november 2006 van het college van B&W Initiatiefvoorstel aan de Raad Datum raadsvergadering 29 november 2006 Nummer voorstel: 215/2006 Onderwerp: Initiatiefvoorstel van

Nadere informatie

4. De bijgaande brief aan de Raad vast te stellen.

4. De bijgaande brief aan de Raad vast te stellen. Openbaar Onderwerp Budgetsubsidie Vluchtelingenwerk Oost Nederland 2014 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Dit voorstel regelt de subsidieverlening

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei Gemeente Den Haag BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid Ingrid Gyömörei sv 2005.244 RIS 130511_20-sep-2005 Regnr. BOW/2005.1118 Den Haag, 20 september 2005 Inzake: meisjesbesnijdenis De gemeenteraad

Nadere informatie

Female Genital Mutilation: het is niet altijd wat het lijkt! M. Caroline Vos Scholingsmiddag SFG 19 december 2013

Female Genital Mutilation: het is niet altijd wat het lijkt! M. Caroline Vos Scholingsmiddag SFG 19 december 2013 Female Genital Mutilation: het is niet altijd wat het lijkt! M. Caroline Vos Scholingsmiddag SFG 19 december 2013 Opbouw voordracht Introductie Facts and Figures Medische gevolgen Psychosociale gevolgen

Nadere informatie

AGENTS OF CHANGE. voor jongeren door jongeren. voorlichting in asielzoekerscentra

AGENTS OF CHANGE. voor jongeren door jongeren. voorlichting in asielzoekerscentra AGENTS OF CHANGE voor jongeren door jongeren voorlichting in asielzoekerscentra AGENTS OF CHANGE voor jongeren door jongeren voorlichting in asielzoekerscentra projectverslag sep 2012 - apr 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

In deze brief informeren wij U over onze verkenning van een mogelijke nieuwe stedenbandrelatie met een stad in Turkije.

In deze brief informeren wij U over onze verkenning van een mogelijke nieuwe stedenbandrelatie met een stad in Turkije. Ingekomen stuk D9 Aan de Raad van de gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Vrouwelijke Genitale Verminking Digitale dossiers van asielzoeksters onderzocht 2000-2008

Vrouwelijke Genitale Verminking Digitale dossiers van asielzoeksters onderzocht 2000-2008 Vrouwelijke Genitale Verminking Digitale dossiers van asielzoeksters onderzocht 2000-2008 Colofon GGD Nederland, november 2011 Vrouwelijke Genitale Verminking in beeld. Digitale dossiers van asielzoeksters

Nadere informatie

Collegevoorstel 193/2002. Registratienummer 2.51404. Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002

Collegevoorstel 193/2002. Registratienummer 2.51404. Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002 Collegevoorstel 193/2002 Registratienummer 2.51404 Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002 Opgesteld door, telefoonnummer L. Deurloo, 2230 en O. van Dijk, 2452 Programma Openbare gezondheid Portefeuillehouders

Nadere informatie

1 RAPPORT. Geen vrouwenbesnijdenis in klinieken aangetroffen

1 RAPPORT. Geen vrouwenbesnijdenis in klinieken aangetroffen 1 RAPPORT Geen vrouwenbesnijdenis in klinieken aangetroffen s-hertogenbosch, november 2007 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Definities 3 2.1 Vrouwenbesnijdenis 3 2.2

Nadere informatie

Ingekomen stuk D7. Aantal bijlagen 2

Ingekomen stuk D7. Aantal bijlagen 2 Directie Inwoners Ingekomen stuk D7 Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 65 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 8 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 905

Nadere informatie

prevalentie van en het risico op vrouwelijke genitale verminking in België

prevalentie van en het risico op vrouwelijke genitale verminking in België Studie over de prevalentie van en het risico op vrouwelijke genitale verminking in België Samenvatting Promotor FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Hoofdonderzoekers Dominique

Nadere informatie

Onderzoek naar aard, omvang en spreiding van de risicogroep voor meisjesbesnijdenis in Noord Nederland en een inventarisatie van relevante

Onderzoek naar aard, omvang en spreiding van de risicogroep voor meisjesbesnijdenis in Noord Nederland en een inventarisatie van relevante Onderzoek naar aard, omvang en spreiding van de risicogroep voor meisjesbesnijdenis in Noord Nederland en een inventarisatie van relevante uitgangspunten, organisaties, professionals en activiteiten om

Nadere informatie

BULLETIN. Vrouwelijke genitale verminking. www.igz.nl STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID. Gewijzigde tekst Den Haag, april 2010

BULLETIN. Vrouwelijke genitale verminking. www.igz.nl STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID. Gewijzigde tekst Den Haag, april 2010 STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID I NSPECTIE VOOR DE G EZONDHEIDSZ ORG www.igz.nl BULLETIN Vrouwelijke genitale verminking Gewijzigde tekst Den Haag, april 2010 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG 3

Nadere informatie

Onderwerp van het voorstel Onderzoek jaarrekening 2002 van de Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen

Onderwerp van het voorstel Onderzoek jaarrekening 2002 van de Gemeentelijke Rekenkamer Nijmegen Voorstel aan de Raad 144/2003 (definitief) Registratienummer Fatale datum raadsbesluit 9 juli 2003 Opgesteld door, telefoonnummer Griffie, 2520 Programma Portefeuillehouder P.J.J. Lucassen Onderwerp van

Nadere informatie

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Inleiding In het eerste jaar van Geogenie ben je begonnen vanuit België naar de wereld te kijken. In het tweede jaar heb je veel geleerd over Europa en in

Nadere informatie

De Weg naar Verandering Laten we erover praten!

De Weg naar Verandering Laten we erover praten! De Weg naar Verandering Laten we erover praten! 3 miljoen meisjes worden elk jaar besneden. Niets kan dit lijden rechtvaardigen. Wat als u zou kunnen helpen besnijdenissen te stoppen? Nationale preventiecampagne

Nadere informatie

1) Akkoord te gaan met bijgaande schriftelijke reactie gericht aan de gemeenteraadsfractie van het CDA.

1) Akkoord te gaan met bijgaande schriftelijke reactie gericht aan de gemeenteraadsfractie van het CDA. Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Vragen in het kader van art. 38 reglement van orde inzake een lift t.b.v. de Stadsschouwburg. Registratienummer 30804 Portefeuillehouders A.J.F.M. Hirdes, G.

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/05.0024500. Aantal bijlagen 10 (niet digitaal

Ons kenmerk L110/05.0024500. Aantal bijlagen 10 (niet digitaal Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsontwikkeling Ingekomen stuk D44 (met bijlagen) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024)

Nadere informatie

Verslag Discussiebijeenkomst

Verslag Discussiebijeenkomst Verslag Discussiebijeenkomst Preventie vrouwelijke genitale verminking in relatie tot de fatwa die daarover uitgesproken is 10 December 2007 Een initiatief van Pharos, georganiseerd in samenwerking met

Nadere informatie

Ingekomen stuk D19. Aantal bijlagen 1

Ingekomen stuk D19. Aantal bijlagen 1 Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsrealisatie & verantwoording Ingekomen stuk D19 aan de Gemeenteraad Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail

Nadere informatie

Collegevoorstel Openbaar

Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp ongevraagd advies van Platform Gehandicaptenbeleid Nijmegen inzake de Collectieve Aanvullende Ziektekostenverzekering Programma / Programmanummer Inkomen/3230 IBW-nummer

Nadere informatie

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015

Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Openbaar Onderwerp Aanvullende subsidie Bed, bad en brood 2015 Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Vanaf 1 januari 2015 hebben we een bed, bad en broodvoorziening

Nadere informatie

Ongevraagd advies 'Safe house' voor vluchtelingen

Ongevraagd advies 'Safe house' voor vluchtelingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ongevraagd advies 'Safe house' voor vluchtelingen Programma Zorg & Welzijn BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings, H. Bruls Samenvatting Op 8 december jl. heeft het college

Nadere informatie

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte

Datum 25 november 2011 Betreft Terms of Reference voor thematisch ambtsbericht Christenen in Egypte Immigratie- en Naturalisatiedienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 1794 2280 DT Rijswijk Aan Ministerie van Buitenlandse Zaken Directie Consulaire Zaken en

Nadere informatie

Informatiepakket over meisjesbesnijdenis en nazorg

Informatiepakket over meisjesbesnijdenis en nazorg Informatiepakket over meisjesbesnijdenis en nazorg Voor docenten en het zorgteam in het (ISK) onderwijs KENNIS- EN ADVIESCENTRUM Informatiepakket over meisjesbesnijdenis en nazorg Voor docenten en het

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag -2698347 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief voortgangsrapportage vrouwelijke

Nadere informatie

Onderwerp Brief CDA-fractie met vragen over nieuwbouwplannen ROC, Lindenberg en Steigertheater

Onderwerp Brief CDA-fractie met vragen over nieuwbouwplannen ROC, Lindenberg en Steigertheater Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Brief CDA-fractie met vragen over nieuwbouwplannen ROC, Lindenberg en Steigertheater Programma / Programmanummer Kunst en cultuur / 6310 Portefeuillehouder T.

Nadere informatie

Respijt voor vrouwenbesnijdenis?

Respijt voor vrouwenbesnijdenis? Allochtonen die hier wonen zouden een aantal generaties de tijd moeten krijgen als het om vrouwenbesnijdenis gaat, dan is het probleem opgelost. Dit vindt althans Willibrord Weijmar Schultz, de nieuwe

Nadere informatie

Onderwerp Burgerinitiatief Bestrijding bekladding en graffiti door middel van muurschilderingen

Onderwerp Burgerinitiatief Bestrijding bekladding en graffiti door middel van muurschilderingen Oplegformulier burgerinitiatief Datum raadsvergadering/ Nummer burgerinitiatief 28 juni 2006 / 127/2006 Onderwerp Burgerinitiatief Bestrijding bekladding en graffiti door middel van muurschilderingen Korte

Nadere informatie

Bijlage I: Collegebesluit Bijlage II: Verslag uitvoering amendent VSP Niet declareren mag niet liggen aan slecht informeren.

Bijlage I: Collegebesluit Bijlage II: Verslag uitvoering amendent VSP Niet declareren mag niet liggen aan slecht informeren. Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsrealisatie & verantwoording Ingekomen stuk D31 Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024)

Nadere informatie

1. Vast te stellen de brief aan de raad over de uitkomst van de ronde tafel gesprekken.

1. Vast te stellen de brief aan de raad over de uitkomst van de ronde tafel gesprekken. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitkomst ronde tafel gesprekken aanwijzing vuurwerkvrije zones Programma Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting Ter uitvoering van de moties tot het onderzoeken

Nadere informatie

De strijd tegen vrouwenbesnijdenis

De strijd tegen vrouwenbesnijdenis De strijd tegen vrouwenbesnijdenis TINEKE FOKKEMA EN CORINA HUISMAN Vooral het afgelopen decennium hebben veel personen en organisaties zich ingezet voor de strijd tegen vrouwenbesnijdenis. Deze schadelijke

Nadere informatie

Meisjesbesnijdenis in Nederland, een kwestie van mensenrechten?

Meisjesbesnijdenis in Nederland, een kwestie van mensenrechten? Meisjesbesnijdenis in Nederland, een kwestie van mensenrechten? Meisjesbesnijdenis in Nederland, een kwestie van mensenrechten? Het beleid ter bestrijding van Vrouwelijke Genitale Verminking getoetst aan

Nadere informatie

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen GL Programma / Programmanummer Wonen / 4210 Portefeuillehouder P. Depla Samenvatting De fractie van Groen Links heeft het college

Nadere informatie

Female Cancer Foundation. Strategie 2013-2017

Female Cancer Foundation. Strategie 2013-2017 Female Cancer Foundation Strategie 2013-2017 Missie Female Cancer Foundation FCF levert een zichtbare en erkende bijdrage aan een wereld zonder baarmoederhalskanker middels preventieve screening & behandeling,

Nadere informatie

Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning

Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Raadsbrief brandveiligheid kamerbewoning Programma BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting De 50 jaarlijkse controles die de brandweer de afgelopen 4 jaar

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan de Raad

Initiatiefvoorstel aan de Raad Klik hier voor de reactie d.d. 25 september 2007 van het College van B&W Initiatiefvoorstel aan de Raad Datum raadsvergadering 31 oktober 2007 Nummer raadsvoorstel: 77/2007 (tweede gewijzigd) Onderwerp:

Nadere informatie

Conceptstandpunt Preventie van vrouwelijke genitale verminking

Conceptstandpunt Preventie van vrouwelijke genitale verminking Conceptstandpunt Preventie van vrouwelijke genitale verminking 4 0 Bilthoven. versie 21 maart Bladzijde 1 van Colofon Titel Standpunt Preventie van Vrouwelijke Genitale Verminking Een uitgave van RIVM/Centrum

Nadere informatie

Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union

Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union Voorstel aan de Raad Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 19 april 2006 / 54/2006 Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union Programma / Programmanummer Sport / 4410

Nadere informatie

Seksuele en reproductieve gezondheidsrisico s bij Eritrese vrouwen

Seksuele en reproductieve gezondheidsrisico s bij Eritrese vrouwen Seksuele en reproductieve gezondheidsrisico s bij Eritrese vrouwen Bernice Samson Kees van Veldhuizen Ondersteuningsprogramma Gezondheid Statushouders dinsdag 27 juni 2017 introductie Voorstellen van sprekers

Nadere informatie

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Hieronder vindt u de praatplaten die u zelf kunt afdrukken. Druk het document recto-verso af (afdrukken vanaf pagina 2 - omdraaien langs korte zijde)

Nadere informatie

BULLETIN. Vrouwelijke genitale verminking. STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID. Den Haag, februari 2008

BULLETIN. Vrouwelijke genitale verminking.  STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID. Den Haag, februari 2008 STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID I NSPECTIE VOOR DE G EZONDHEIDSZ ORG www.igz.nl BULLETIN Vrouwelijke genitale verminking Den Haag, februari 2008 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG 3 BULLETIN Inhoudsopgave

Nadere informatie

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad. Collegevoorstel Advies: Openbaar

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad. Collegevoorstel Advies: Openbaar Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Rapportage MFC over de maanden oktober en november Programma / Programmanummer Maatschappelijke zorg en dienstverlening / 7320 Portefeuillehouder G. van Rumund

Nadere informatie

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen Raadsgriffie Ingekomen stuk E1 Aan het College van B&W Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Beantwoording vragen PvdA onderzoek "Seks onder je 25ste" BESLUITEN

Beantwoording vragen PvdA onderzoek Seks onder je 25ste BESLUITEN Behoudens advies van de commissie WOWZ B&W.nr.: 05.0533 d.d. 19 april 2005 Onderwerp Beantwoording vragen PvdA onderzoek "Seks onder je 25ste" BESLUITEN 1. De beantwoording van de vragen van de PvdA over

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008

Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen raadskamer over het rapport Evaluatie Bestuurlijke Arrangementen Antillianengemeenten 2005-2008 Programma / Programmanummer Integratie & Emancipatie

Nadere informatie

Mantelzorgwaardering. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp. Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / BW-nummer. Portefeuillehouder B.

Mantelzorgwaardering. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp. Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / BW-nummer. Portefeuillehouder B. Openbaar Onderwerp Mantelzorgwaardering Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting In de Wmo 2015 is vastgelegd dat gemeenten vanaf 2015 verantwoordelijk

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een meer doeltreffende preventie van vrouwelijke genitale verminking in Vlaanderen

Voorstel van resolutie. betreffende een meer doeltreffende preventie van vrouwelijke genitale verminking in Vlaanderen stuk ingediend op 1680 (2011-2012) Nr. 1 19 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Marijke Dillen, Gerda Van Steenberge en Linda Vissers en de heren Frank Creyelman, Filip Dewinter,

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan de CDA-fractie aangaande de OBGZ Programma / Programmanummer Cultuur / 1071 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting De CDA-fractie heeft ons College

Nadere informatie

GESPREKSPROTOCOL MEISJESBESNIJDENIS

GESPREKSPROTOCOL MEISJESBESNIJDENIS GESPREKSPROTOCOL MEISJESBESNIJDENIS JUNI 2005 2 VOORWOORD Het gespreksprotocol meisjesbesnijdenis is een handleiding voor artsen en verpleegkundigen in de jeugdgezondheidszorg om, ter preventie van meisjesbesnijdenis,

Nadere informatie

Kinderrechten en Empowerment voor de Jeugd

Kinderrechten en Empowerment voor de Jeugd Kinderrechten en Empowerment voor de Jeugd verslag 2012/2013 Kinderrechten en Empowerment voor de Jeugd projectverslag okt 2012 - sep 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Het project Aanleiding Doel Doelgroep

Nadere informatie

In deze brief geven wij een antwoord op uw vragen met betrekking tot de ontslagen bij Zorggroep Zuid Gelderland.

In deze brief geven wij een antwoord op uw vragen met betrekking tot de ontslagen bij Zorggroep Zuid Gelderland. Directie Inwoners Aan de fractie SP T.a.v. Mevr. M. Piepers Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Vrouwelijke Genitale Verminking in Nederland Omvang, risico en determinanten

Vrouwelijke Genitale Verminking in Nederland Omvang, risico en determinanten BEKNOPTE VERSIE ONDERZOEKSRAPPORT FEMALE GENITAL MUTILATION IN THE NETHERLANDS PREVALENCE, INCIDENCE AND DETERMINANTS Vrouwelijke Genitale Verminking in Nederland Omvang, risico en determinanten Marja

Nadere informatie

Datum uw brief. Tijdens de Politieke Avond van 19 november 2008 heeft uw Raad tweetal moties aangenomen. In deze brief geven wij een reactie daarop.

Datum uw brief. Tijdens de Politieke Avond van 19 november 2008 heeft uw Raad tweetal moties aangenomen. In deze brief geven wij een reactie daarop. Directie Bestuursstaf Ingekomen stuk D4 (PA 11 februari 2009) Kabinet en Bestuursondersteuning Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024)

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen Nijmegen Nu betreffende het imago van de (binnen)stad. Registratienummer 2.70751

Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen Nijmegen Nu betreffende het imago van de (binnen)stad. Registratienummer 2.70751 Advies: Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen Nijmegen Nu betreffende het imago van de (binnen)stad. Registratienummer 2.70751 Korte inhoud De fractie Nijmegen Nu heeft vragen gesteld over

Nadere informatie

Ons kenmerk N800/ Aantal bijlagen

Ons kenmerk N800/ Aantal bijlagen Openingstijden: maandag t/m vrijdag 08.30-17.00 uur Leden van de gemeenteraad Nijmegen Mariënburg 30 6511 PS Nijmegen Telefoon (024) 329 92 22 Telefax (024) 329 25 11 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres

Nadere informatie

1. Aan de GGD Regio Nijmegen berichten dat wij instemmen met de keuze voor invoering van het Elektronisch kinddossier volgens het basisscenario.

1. Aan de GGD Regio Nijmegen berichten dat wij instemmen met de keuze voor invoering van het Elektronisch kinddossier volgens het basisscenario. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 3 december 2008 / 196/2008 Fatale termijn: besluitvorming vóór: 1 december 2008 Onderwerp Plan van aanpak EKD Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn /

Nadere informatie

Bijlage bij kabinetsstandpunt RVZ-advies bestrijding vrouwelijke genitale verminking

Bijlage bij kabinetsstandpunt RVZ-advies bestrijding vrouwelijke genitale verminking Bijlage bij kabinetsstandpunt RVZ-advies bestrijding vrouwelijke genitale verminking Inleiding Vrouwelijke genitale verminking of meisjesbesnijdenis is een vorm van geweld die terug gaat tot eeuwenoude

Nadere informatie

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk C930/ Aantal bijlagen 1 ~ 105 Raadsgriffie Aan het College van Burgemeester en Wethouders Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 32991 11 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9 6500

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar Openbaar Onderwerp Invoering mini afvalzak van 25 liter per 1-1-2013. Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 1062 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting In Nijmegen scheiden we afval

Nadere informatie

Ingekomen stuk D36. Aantal bijlagen

Ingekomen stuk D36. Aantal bijlagen Ingekomen stuk D36 Aan de Raad van de gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG

Nadere informatie

De naamgeving van het kantorencomplex is op 12 maart 2003 onderwerp van gesprek geweest in de vergadering van de commissie straatnaamgeving.

De naamgeving van het kantorencomplex is op 12 maart 2003 onderwerp van gesprek geweest in de vergadering van de commissie straatnaamgeving. Raadsvoorstel van de Commissie Straatnaamgeving 184/2003 Registratienummer 3.54272 Fatale datum raadsbesluit Opgesteld door, telefoonnummer H.A. Peters, 2449 Programma straatnaamgeving Portefeuillehouder

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vaststellen antwoordbrief raadsvragen ex art 39 betreffende ontwikkelingen WMO uit regeerakkoord Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder

Nadere informatie

Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017

Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017 Adviesraad Wmo Arnhem Jaarplan 2017 1 Inhoudsopgave Pagina 1. Voorwoord 3 2. Missie, visie en uitgangspunten van de Adviesraad Wmo 2.1 De Verordening adviesraad Wmo 4 2.2 Missie 4 2.3 Visie 4 2.4 Uitgangspunten

Nadere informatie

Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen

Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Vragen Groen Links over gratis draadloos internet in binnenstad Nijmegen Programma / Programmanummer Economie / 9510 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting

Nadere informatie

Ons kenmerk 05.0031485. Aantal bijlagen

Ons kenmerk 05.0031485. Aantal bijlagen Openingstijden: maandag t/m vrijdag 08.30-17.00 uur Aan de fractie van PvdA t.a.v. Renate Bos en Rutger Zwart Stadhuis, kamer 21 Mariënburg 30 6511 PS Nijmegen Telefoon (024) 329 92 22 Telefax (024) 329

Nadere informatie

Conform advies. Collegevoorstel Advies: Openbaar. Onderwerp vragen m.b.t. parkeerproblematiek rond het WC Dukenburg. Registratienummer 3.

Conform advies. Collegevoorstel Advies: Openbaar. Onderwerp vragen m.b.t. parkeerproblematiek rond het WC Dukenburg. Registratienummer 3. Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp vragen m.b.t. parkeerproblematiek rond het WC Dukenburg Registratienummer 3.0808 Portefeuillehouder A.J.F.M. Hirdes Korte inhoud De SP fractie Nijmegen heeft

Nadere informatie

Openbaar. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de raad. Gemeenteraad Conform advies Aanhouden.

Openbaar. Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de raad. Gemeenteraad Conform advies Aanhouden. Collegevoorstel Openbaar Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting In het onlangs gesloten zijn onder meer verschuivingen van de lokale

Nadere informatie

2. De van het rijk ontvangen bonus begeleid werken over 2011 ter hoogte van aan Breed verstrekken.

2. De van het rijk ontvangen bonus begeleid werken over 2011 ter hoogte van aan Breed verstrekken. Openbaar Onderwerp Subsidie Breed 2014 Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Het SW-bedrijf Breed voert de Wsw uit voor de gemeente Nijmegen

Nadere informatie

Middels deze brief informeren wij u over de publiciteitscampagne(s) rondom het Advies-en Steunpunt Huiselijk Geweld (ASHG) Gelderland-Zuid.

Middels deze brief informeren wij u over de publiciteitscampagne(s) rondom het Advies-en Steunpunt Huiselijk Geweld (ASHG) Gelderland-Zuid. Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsrealisatie & verantwoording Ingekomen stuk D12 Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024)

Nadere informatie

Conform advies. Procescoördinatie

Conform advies. Procescoördinatie Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Optreden van toezicht in vierdaagsefeestenweek Registratienummer 03.50116 A.J.F.M. Hirdes Korte inhoud In juli 2003 is het verzoek van Nijmegen NU aan de raad,

Nadere informatie

Ingekomen stuk D22. Aantal bijlagen 2

Ingekomen stuk D22. Aantal bijlagen 2 Directie Inwoners Ingekomen stuk D22 Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum 6-9-05 Datum

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II Openbaar Onderwerp Toekenning garantstelling Museum WO II Programma / Programmanummer Citymarketing & Externe betrekkingen / 1013 BW-nummer Portefeuillehouder Th. de Graaf Samenvatting Het bestuur van

Nadere informatie

Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen

Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen Openbaar Onderwerp Overgang van onderneming GEM Waalsprong naar Gemeente Nijmegen Programma Grondbeleid BW-nummer Portefeuillehouder B. Velthuis Samenvatting Op 24 maart 2015 is door het College besloten

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Schriftelijke vragen Groen Links voorplakken verkiezingsposters Programma / Programmanummer Openbare Ruimte / 9320 BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

De Gemeenteraad van Nijmegen. 6 september 2005 B220/05.0024301. Geachte raadsleden,

De Gemeenteraad van Nijmegen. 6 september 2005 B220/05.0024301. Geachte raadsleden, Directie Stadsbedrijven Vastgoed Bureau Juridische en Commerciële Zaken De Gemeenteraad van Nijmegen Nieuwe Dukenburgseweg 21 6534 AD Nijmegen Telefoon (024) 329 33 33 Telefax (024) 024 329 32 87 E-mail

Nadere informatie

Begrijpen, detecteren en ingrijpen Netwerk Exchange Het Antwerps Netwerk Cultuursensitieve Zorg 6 Mei 2014

Begrijpen, detecteren en ingrijpen Netwerk Exchange Het Antwerps Netwerk Cultuursensitieve Zorg 6 Mei 2014 Vrouwelijke Genitale Verminking Begrijpen, detecteren en ingrijpen Netwerk Exchange Het Antwerps Netwerk Cultuursensitieve Zorg 6 Mei 2014 Katrien De Koster Coördinatrice Helpdesk Vlaanderen GAMS België

Nadere informatie

Effectrapportage sancties

Effectrapportage sancties Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Effectrapportage sancties Programma Inkomen & Armoedebestrijding Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting We hebben de raad toegezegd informatie te verstrekken over

Nadere informatie

VROUWENBESNIJDENIS. Versie 1.0

VROUWENBESNIJDENIS. Versie 1.0 VROUWENBESNIJDENIS Versie 1.0 Datum Goedkeuring 01-03-2003 Methodiek Consensus based Discipline Multidisciplinair Verantwoording NVOG Inleiding Vrouwenbesnijdenis, door de Wereld Gezondheids Organisatie

Nadere informatie

SP-initiatiefvoorstel ondergronds parkeren voor vergunninghouders

SP-initiatiefvoorstel ondergronds parkeren voor vergunninghouders Nijmegen, 16 september 2005 Raadsvoorstel nr. 272/2005 SP-initiatiefvoorstel ondergronds parkeren voor vergunninghouders Inleiding De parkeerdruk in de parkeerregime gebieden van Nijmegen neemt voortdurend

Nadere informatie

Naar aanleiding van uw brief over het stadsdichterschap van Nijmegen, laten wij u het volgende weten.

Naar aanleiding van uw brief over het stadsdichterschap van Nijmegen, laten wij u het volgende weten. Directie Inwoners Beleid & Realisatie Beleidsontwikkeling Mevrouw M. Pieks De Wetstraat 5 6543 GE Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl

Nadere informatie

Openbaar. Brief aan Kamer over BUIG. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel. Onderwerp. Programma Inkomen & Armoedebestrijding

Openbaar. Brief aan Kamer over BUIG. Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel. Onderwerp. Programma Inkomen & Armoedebestrijding Openbaar Onderwerp Brief aan Kamer over BUIG Programma Inkomen & Armoedebestrijding Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Het voorstel is om een brief te schrijven aan de Tweede Kamer, om Kamerleden

Nadere informatie

Ons kenmerk N 700/ ADB. Aantal bijlagen

Ons kenmerk N 700/ ADB. Aantal bijlagen Directie Inwoners Directie Inwoners Stichting ZDT / Nunn tav dhr. M. Custers Postbus 1053 6501 BB Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 024-3292981 E-mail

Nadere informatie

Openbaar. Rijk van Nijmegen Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel.

Openbaar. Rijk van Nijmegen Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel. Openbaar Onderwerp Rijk van Nijmegen 2025 Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls / T. Tankir Samenvatting De Rabobank Rijk van Nijmegen heeft in 2015 het initiatief genomen

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 17-10-2012) Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad (uiterlijk 17-10-2012) Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Uitvoering motie 'Goedkopere energie voor lage inkomens' Programma / Programmanummer Werk & Inkomen / 1061, Klimaat & Energie / 1022 BW-nummer N.v.t. Portefeuillehouder

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel Artikel 1 van de Grondwet zichtbaar in het Nijmeegse Stadhuis

Initiatiefvoorstel Artikel 1 van de Grondwet zichtbaar in het Nijmeegse Stadhuis Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Initiatiefvoorstel Artikel 1 van de Grondwet zichtbaar in het Nijmeegse Stadhuis Programma Bestuur & Middelen BW-nummer Portefeuillehouder H.M.F. Bruls Samenvatting Op

Nadere informatie

De brief aan de de fractie PvdA over Kinderen zijn de toekomst vast te stellen.

De brief aan de de fractie PvdA over Kinderen zijn de toekomst vast te stellen. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen PvdA Kinderen zijn de Toekomst Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 Portefeuillehouder B. Frings Samenvatting Op 27 mei

Nadere informatie

Missionair Centrum Heerlen

Missionair Centrum Heerlen Plaatsingslijst Verzameling Missionair Centrum Heerlen Archiefnummer: 646 Archiefnaam: MCH Sector: Kerkelijk en godsdienstig leven Soort archief: Verzameling van instelling Datering: 1961-2003 Katholiek

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 11.0054 Rv. nr.: 11.0054 B en W-besluit d.d.: 7-6-2011 B en W-besluit nr.: 11.0596 Naam programma: Welzijn en Zorg Onderwerp: Aanleiding: Het Dagelijks Bestuur van de Regionale Dienst Openbare

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording vragen Groen Links over het Cultuurfonds Rijk van Nijmegen Programma / Programmanummer Cultuur / 1071 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 6 december 2006 / 219/2006

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 6 december 2006 / 219/2006 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 6 december 2006 / 219/2006 Onderwerp Begrotingswijziging ivm opheffen reserve commissies Programma / Programmanummer Burger & Bestuur / 2110 Portefeuillehouder

Nadere informatie