Afschakelplan en Stroomtekort 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Afschakelplan en Stroomtekort 2014"

Transcriptie

1 Afschakelplan en Stroomtekort 2014

2 Komt het tot afschakelen? Wat is het afschakelplan / Ben ik erbij betrokken? Verloop van het afschakelplan 2

3 MW De afnamepiek op het net van Elia in 2013: MW op 17 januari om 18u 3

4 Kans op afschakeling: Loss of load expectation Jaarlijks berekent Elia de kans op afschakeling Met het oog op het vastleggen van een strategische reserve indien nodig Via een probabilistisch model dat rekening houdt met: Beschikbare productiecapaciteit Vraag naar elektriciteit bij koud weer Mogelijkheden van import Scenario s productie hernieuwbare energie Wettelijke norm: 3 uur in een normaal jaar 4

5 Aantal uren stroomtekort (Lole: Loss of load expectation) in het «beste geval» Wettelijke norm inzake leveringszekerheid Doel 4 beschikbaar, Doel 3 en Tihange 2 niet Doel 3 & 4 en Tihange 2 niet beschikbaar Gemiddelde weersomstandigheden (50% kans) 3 uur 5 uur 49 uur Extra koude winter: om de 20 jaar (5% kans) 20 uur 29 uur 116 uur Beste geval : Geen enkel gepland onderhoud tijdens de winter 850 MW strategische reserve beschikbaar De importcapaciteit van 3500 MW kan volledig worden gebruikt 5

6 Wat kan ervoor zorgen dat het niet tot onderbrekingen komt? 1. Doel 4 opnieuw op het net: Onmiddellijk 1038 MW opnieuw beschikbaar Voorzien voor tegen eind december 2. Sluiting Doel 1 & Doel 2 enkele maanden uitstellen Verbetert de situatie na 15 februari 3. Doel 3 & Tihange 2: Bericht FANC van 29 oktober laat uitschijnen dat de beslissing nog een aantal maanden kan uitblijven 4. Verhogen strategische reserve: Bestaat uit oude centrales en uit vermogen afschakelbaar tegen een vergoeding Procedure voor verhoging van 850 MW naar 1200 MW verloopt moeizaam 6

7 Wat kan ervoor zorgen dat het niet tot onderbrekingen komt? (2) 5. Responsabilisering van de elektriciteitsleveranciers door verhoging van de boete bij onevenwicht tot 4500 /MWh: Moet garanderen dat de wil tot aankoop bij de leveranciers aanwezig is Leveranciers kunnen ook bij hun klanten afschakelbaar vermogen aankopen 6. Inzetten noodgeneratoren: Een plan is in de maak (19 september) en zou 100 à 200 MW opleveren deze winter 7. Verhogen importcapaciteit met het oog op het gebruik van Nederlandse overcapaciteit Nieuwe methode voor extra-capaciteit intra-day (170 MW?) Structurele toename kan ten vroegste in Sensibilisering door de overheid van gezinnen en bedrijven om tijdelijk minder te verbruiken: Plan wordt vandaag aangekondigd impact moeilijk in te schatten 7

8 Wat kan ervoor zorgen dat het niet tot onderbrekingen komt? (2) 5. Responsabilisering van de elektriciteitsleveranciers door verhoging van de boete bij onevenwicht tot 4500 /MWh: Moet garanderen dat de wil tot aankoop bij de leveranciers aanwezig is Leveranciers kunnen ook bij hun klanten afschakelbaar vermogen aankopen 6. Inzetten noodgeneratoren: Een plan is in de maak (19 september) en zou 100 à 200 MW opleveren deze winter 7. Verhogen importcapaciteit met het oog op het gebruik van Nederlandse overcapaciteit Nieuwe methode voor extra-capaciteit intra-day (170 MW?) Structurele toename kan ten vroegste in Sensibilisering door de overheid van gezinnen en bedrijven om tijdelijk minder te verbruiken: Plan wordt vandaag aangekondigd impact moeilijk in te schatten 8

9 Komt het tot afschakelen? Wat is het afschakelplan / Ben ik erbij betrokken? Verloop van het afschakelplan 9

10 Ministerieel Besluit van 2 juni 2005 tot vaststelling van het afschakelplan van het transmissienet van elektriciteit Doel: ordentelijk afschakelen om een totale Black-Out vermijden Twee procedures: 1. Procedure ter bescherming tegen plotse fenomenen: vb. 4 november 2006 incident in Noord-Duitsland leidt tot afschakeling in België 2. Procedure bij voorziene schaarste: Wanneer voorzien kan worden dat de leveranciers (ARP s) het evenwicht tussen injectie en afnamen niet zullen kunnen respecteren gedurende een aanzienlijke termijn Procedures verschillen op het vlak van Prioritaire afnemers Uitgewerkt in 1 afschakelplan 10

11 Lijst van de prioritaire klanten (in oplopende orde van belangrijkheid) voor de procedure ter bescherming tegen plotse fenomenen 1. Stroomvoorziening van de direct afschakelbare klanten 2. Stopzetting van export naar regelzone (= curtailing) 3. Afschakeling van de injecties in plattelandszones (met inbegrip van de met de distributienetbeheerder verbonden ondernemingen) 4. Afschakeling van de stroomvoorziening voor industriële productieprocessen die rechtstreeks op het transportnet zijn aangesloten 5. Afschakeling van de injecties in stedelijke gebieden 6. Stroomvoorziening van de industrie met als doel de industriële installaties te beschermen (gevoelige industrieën) 7. Ziekenhuizen, hulpdiensten, openbaar vervoer, vitale communicatiecentra (radio- TV) 8. Ondersteunende diensten van productiecentrales en hoogspanningsposten 11

12 12

13 13

14 Waarom 6 afschakelschijven? Elke schijf is goed voor 500MW, die bij afschakeling uitgeschakeld wordt. Indien nodig wordt een eerste schijf afgeschakeld. Mocht dit onvoldoende blijken, kan een 2de schijf ook afgeschakeld worden. Een afschakeling duurt maximaal 2 tot 3 uur. Indien er op een later tijdstip opnieuw afgeschakeld moet worden, zullen eerst de andere schijven aan de beurt zijn. Er is dus een rotatiesysteem voorzien, zodat niet steeds dezelfde mensen geïmpacteerd worden. 14

15 15

16 16

17 Is mijn straat betrokken? an/distributienetbeheerders/ Stratenlijsten per provincie 17

18 Hoe verloopt een afschakeling https://www.youtube.com/watch?v=arwobl_dktm&index= 1&list=UUTB310tD0p7ggvYq-KppF-g Bron synergrid: 18

19 Komt het tot afschakelen? Wat is het afschakelplan / Ben ik erbij betrokken? Verloop van het afschakelplan 19

20 Verloop van het noodplan bij schaarste D-7 : Elia detecteert een dreiging tot schaarste, crisispartners worden verwittigd: weersvoorspellingen vooruitzichten van de productie informatie van de energiemarkten D-6 : crisisoverleg: Distributrienetbeheerders, Binnenlandse zaken, Economische zaken, Nationaal crisiscentrum, Gewesten, Gouverneurs D-5 D-1: coördinatie van de maatregelen en informeren van de bevolking via de media D-1: ministers beslissen het afschakelplan te activeren de bevolking van de getroffen zones wordt ten laatste de dag voordien s avonds geïnformeerd tot op het laatste moment kunnen de ministers beslissen om de afschakeling niet te laten doorgaan 20

21 21

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans

Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014. Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Conferentie van Gouverneurs Bespreking van elektriciteitschaarste 3/9/2014 Frank Vandenberghe Tomas Gunst Christian Kerremans Overzicht 1.De rol van de Transmissienetbeheerder 2.Afschakelplan 2 1. De rol

Nadere informatie

Stroomproblematiek winter 2014-2015. Katrien Moens Manager Belangenbehartiging

Stroomproblematiek winter 2014-2015. Katrien Moens Manager Belangenbehartiging Stroomproblematiek winter 2014-2015 Katrien Moens Manager Belangenbehartiging Probleem? Onevenwicht vraag productie Frequentie wijkt af van 50 Hz Black-out over grote delen van België / Europa Brown-out

Nadere informatie

Patrick Backx 12 november 2014. Wat(t) als..

Patrick Backx 12 november 2014. Wat(t) als.. Patrick Backx 12 november 2014 Wat(t) als.. AC DC De elektriciteit, die wij uit het stopcontact halen, kan moeilijk in grote hoeveelheden opgeslagen worden. Als een verbruiker elektriciteit vraagt, moet

Nadere informatie

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Algemene Directie Crisiscentrum 25.09.2014 Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Wettelijk kader Beheer van incidenten binnen de elektriciteitsmarkt = verantwoordelijkheid van de ministers voor

Nadere informatie

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading. Pieter Wynant. Projectbeheerder Crisiscentrum

Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading. Pieter Wynant. Projectbeheerder Crisiscentrum Verstoring van de elektriciteitsbevoorrading Pieter Wynant Projectbeheerder Crisiscentrum Wettelijk kader Beheer van incidenten binnen de elektriciteitsmarkt = verantwoordelijkheid van de ministers voor

Nadere informatie

Evolutie van de procedure die van toepassing is bij activering van het afschakelplan

Evolutie van de procedure die van toepassing is bij activering van het afschakelplan Evolutie van de procedure die van toepassing is bij activering van het afschakelplan Het transmissienet dient voor het vervoer van de elektriciteit die de in België actieve producenten/leveranciers produceren

Nadere informatie

Winteractieplan. Stroomvoorziening in geval van energieschaarste

Winteractieplan. Stroomvoorziening in geval van energieschaarste Winteractieplan Stroomvoorziening in geval van energieschaarste Komt er een energieschaarste deze winter? Dalende productiecapaciteit Problemen met nucleaire centrales Invoercapaciteit is beperkt (investeringen

Nadere informatie

Leveringszekerheid. Wat als morgen het licht uitgaat?

Leveringszekerheid. Wat als morgen het licht uitgaat? Leveringszekerheid Wat als morgen het licht uitgaat? Inhoudstafel Samenvatting Enkele definities Net voldoende aanbod Leveringszekerheid Wat kunnen wij doen? Wat kan u doen? Conclusie Samenvatting Een

Nadere informatie

ZORGNET Colloquium afschakelplan 19 november 2014

ZORGNET Colloquium afschakelplan 19 november 2014 ZORGNET Colloquium afschakelplan 19 november 2014 1. Elektriciteitsschaarste? Hoe is dit mogelijk? A. Algemene context B. Productiecapaciteit winter 2014/2015 C. Bevoorradingsproblematiek winter 2014/2015

Nadere informatie

/21/ Eandis stelt toekomstvisie voor en lanceert communicatietools bij werken in de straat

/21/ Eandis stelt toekomstvisie voor en lanceert communicatietools bij werken in de straat /21/ Eandis stelt toekomstvisie voor en lanceert communicatietools bij werken in de straat Welkom Trefdag VVSG 16 oktober 2014 Toekomstvisie Eandis Communicatietools bij werken in de straat Walter Van

Nadere informatie

ZONDER ELEKTRICITEIT GEEN THUISZORG?

ZONDER ELEKTRICITEIT GEEN THUISZORG? ZONDER ELEKTRICITEIT GEEN THUISZORG? Stroomtekort, afschakelplan, stroomonderbrekingen, bevoorradingszekerheid... Iedereen spreekt erover. Je hebt het gehoord op de radio, gelezen in de krant, gezien op

Nadere informatie

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT

VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT E VRIJSTELLING KOSTEN OP 5 MW ONEVENWICHT Bij elektriciteitshandel is er steeds kans op onevenwicht tussen injectie en afname van het net. Iedere ARP, of evenwichtsverantwoordelijke, moet de stroomafname

Nadere informatie

Sturen van energieverbruik Essenscia workshop Flexibiliteit en energie-efficiëntie

Sturen van energieverbruik Essenscia workshop Flexibiliteit en energie-efficiëntie Making Things Smart Sturen van energieverbruik Essenscia workshop Flexibiliteit en energie-efficiëntie 1 2 Uitdaging chemie 3 Uitdaging elektriciteitssysteem 4 Uitdaging elektriciteitssysteem 5 Uitdaging

Nadere informatie

Black-outs: Achtergrond en de rol van decentrale energieopwekking

Black-outs: Achtergrond en de rol van decentrale energieopwekking Black-outs: Achtergrond en de rol van decentrale energieopwekking Agenda Achtergrondinformatie energiemarkt Decentrale energie-opwekking (Dieselgenerator, WKK, UPS): Helpen black-out te voorkomen Technisch:

Nadere informatie

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014

Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract. Elia Users Group 05/06/2014 Strategische Reserve Voorstellen van wijzigingen ARP-contract Elia Users Group 05/06/2014 Wijzigingen ARP-contract (1/2) 1. Definities Hernemen producten SDR en SGR zoals ze momenteel bestaan Mogelijke

Nadere informatie

Samen wapenen we ons tegen een eventuele energieschaarste!

Samen wapenen we ons tegen een eventuele energieschaarste! Samen wapenen we ons tegen een eventuele energieschaarste! Als inwoner stel je je ongetwijfeld vragen bij de zekerheid van energiebevoorrading in een periode van strenge winterkou. Allerlei berichten over

Nadere informatie

FACTSHEET (04/10/2012)

FACTSHEET (04/10/2012) Evenwicht: een fysiek gegeven waarvan de frequentie de indicator is Elektriciteit kan niet worden opgeslagen. De hoeveelheid elektriciteit die op het net geïnjecteerd wordt (productie en invoeren) en de

Nadere informatie

Risico op elektriciteitsschaarste

Risico op elektriciteitsschaarste Risico op elektriciteitsschaarste Winter 2014-2015 Deze winter is de kans op stroomschaarste reëel. Laten we er samen iets aan doen! Een stroomtekort? Hoe kan dat? Elektriciteitsschaarste treedt op als

Nadere informatie

Wegwijs in energieschaarste

Wegwijs in energieschaarste Wegwijs in energieschaarste Versie december 2014 2 Wegwijs in energieschaarste Burgers en overheden stellen zich vragen bij de zekerheid van energiebevoorrading in een periode van strenge winterkou. Allerlei

Nadere informatie

A forecast of security of supply in Belgium and the role of interconnections

A forecast of security of supply in Belgium and the role of interconnections A forecast of security of supply in Belgium and the role of interconnections IEEE Student Branch Leuven 29/10/2014 David Zenner Head of Customer Relations Overzicht 1.De rol van de netbeheerder 2.Recente

Nadere informatie

14 Elektriciteit en gas

14 Elektriciteit en gas 14 Elektriciteit en gas crisistypen onderbreking levering elektriciteit onderbreking levering gas bevoegd gezag (nationaal) soorten maatregelen minister EL&I burgemeester of voorzitter veiligheidsregio

Nadere informatie

Processen en installaties veilig stellen

Processen en installaties veilig stellen Samen hoger! Elektriciteitspanne: impact en voorbereiding Processen en installaties veilig stellen 1 1. Afschakelplan 2. Afschakelplan vermijden / Besparingstips 3. Elektriciteitspanne kan altijd gebeuren

Nadere informatie

Infovergadering Afschakelplan elektriciteit

Infovergadering Afschakelplan elektriciteit Infovergadering Afschakelplan elektriciteit Agenda: verwelkoming door de Burgemeester het winteractieplan van Infrax waar zorgt het gemeentebestuur voor? vragenronde Het verwelkomingswoord door de Burgemeester

Nadere informatie

Blijft de elektriciteitsvooziening nog steeds verzekerd?

Blijft de elektriciteitsvooziening nog steeds verzekerd? Blijft de elektriciteitsvooziening nog steeds verzekerd? Inhoudstafel: Editoriaal, Jan Van Roost, Elia - National Control Center Bevoorradingszekerheid vanuit de Algemene Directie Energie, Eline Vanderspeeten,

Nadere informatie

Datum 12 september 2014 Betreft Beantwoording van vragen inzake de precaire situatie wat betreft de energievoorziening in België

Datum 12 september 2014 Betreft Beantwoording van vragen inzake de precaire situatie wat betreft de energievoorziening in België > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Beheersing piekverbruik

Beheersing piekverbruik Beheersing piekverbruik Cis Vansteenberge Smart Building Congres 5 maart 2015 Beheersing piekverbruik 5/3/2015 1 Inhoud Inleiding Congestie Windprofiel Profiel zonne-energie Oplossingen DSM Opslag Besluit

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015 Elektriciteitsschaarste. Chantal De Pauw. Communicatieverantwoordelijke FOD Economie

Communicatieplan 2014-2015 Elektriciteitsschaarste. Chantal De Pauw. Communicatieverantwoordelijke FOD Economie Communicatieplan 2014-2015 Elektriciteitsschaarste Chantal De Pauw Communicatieverantwoordelijke FOD Economie Communicatieplan 2014-2015 Elektriciteitsschaarste Fase 1 : informeren Fase 2 : sensibiliseringscampagne

Nadere informatie

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Overzicht 1. Wie is EDF Luminus 2. De uitdaging 3. De oplossing Corporate Presentation -

Nadere informatie

Goedkeuring plan Wathelet door kern

Goedkeuring plan Wathelet door kern Staatssecretaris voor Leefmilieu, Energie, Mobiliteit en Staatshervorming Secrétaire d Etat à l'environnement, à l'energie, à la Mobilité et aux Réformes institutionnelles Melchior Wathelet Goedkeuring

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12 Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit Smart Energy Solutions 04/12/12 Inhoud Netinvesteringen Netaansluitingen Gesloten distributienetten Directe lijnen Nettoegang Flexibiliteit VREG

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2013

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2013 Statistisch jaaroverzicht CertiQ 213 Garanties van oorsprong Gecertificeerde productie van duurzame elektriciteit in Nederland 213 (In MWh weergegeven) Totaal 1.186.752 Biomassa 5.264.446 Water 14.85 Zon

Nadere informatie

Consultatie volumebepaling strategische reserve

Consultatie volumebepaling strategische reserve Consultatie volumebepaling strategische reserve Samenvatting Een consultatie aangaande de volumebepaling in het kader van de strategische reserve is georganiseerd. Dit document omvat feedback van Elia

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 14 - Elektriciteit en gas 14 Elektriciteit en gas Versie april 2012 crisistypen onderbreking levering elektriciteit onderbreking levering gas schaarste

Nadere informatie

over het afschakelplan elektriciteit

over het afschakelplan elektriciteit stuk 168 (2014-2015) Nr. 1 ingediend op 13 november 2014 (2014-2015) Gedachtewisseling over het afschakelplan elektriciteit Verslag namens de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

STUDIE (F)140908-CDC-1352

STUDIE (F)140908-CDC-1352 Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

De energiemarkt: een ruim aanbod met voor ieders wat wils 23 oktober 2013

De energiemarkt: een ruim aanbod met voor ieders wat wils 23 oktober 2013 De energiemarkt: een ruim aanbod met voor ieders wat wils 23 oktober 2013 Zero Emission Solutions Een energieadviesbureau met zowel overall-services als à la carte Duurzaamheid Kennis Procurement Duurzaamheidsstrategie

Nadere informatie

Argumentatie voor vastleggen van grens tussen generatoren type A en B (NC RfG versie 14/10/2015) 26 november 2015 Marc Malbrancke

Argumentatie voor vastleggen van grens tussen generatoren type A en B (NC RfG versie 14/10/2015) 26 november 2015 Marc Malbrancke Argumentatie voor vastleggen van grens tussen generatoren type A en B (NC RfG versie 14/10/2015) 26 november 2015 Marc Malbrancke Inleiding Artikel 5 van de NC RfG betreft Determination of significance

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Voorspellingen en gerealiseerde productie PV 1 -zonnevermogen

Voorspellingen en gerealiseerde productie PV 1 -zonnevermogen Voorspellingen en gerealiseerde productie PV 1 -zonnevermogen Publicatie op de website Samenvatting Dit document beschrijft de gebruikte gegevens en hypotheses waarop de online publicatie van zowel de

Nadere informatie

Wat is het product noodvermogen? Hoe wordt er gecontracteerd?

Wat is het product noodvermogen? Hoe wordt er gecontracteerd? Noodvermogen Noodvermogen Deze brochure geeft u uitgebreide informatie over de werking van noodvermogen binnen TenneT. Daarnaast geeft het een beeld aan (potentiele) leveranciers van noodvermogen over

Nadere informatie

Investeringen in Conventioneel Vermogen

Investeringen in Conventioneel Vermogen Investeringen in Conventioneel Vermogen Situatieschets, Verwachtingen en Perspectieven op Aanpassingen Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, 21 Mei 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman, Sebastiaan

Nadere informatie

De strategische reserve, een mechanisme om het structurele productietekort op te vangen

De strategische reserve, een mechanisme om het structurele productietekort op te vangen Balance De strategische reserve, een mechanisme om het structurele productietekort op te vangen Elia heeft de opdracht gekregen om een mechanisme voor strategische reserve op te zetten om het structurele

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

Elia Systeem- en marktoverzicht 2012

Elia Systeem- en marktoverzicht 2012 Elia Systeem- en marktoverzicht 2012 Inhoudstafel A. Marktgegevens en systeem- en netbeheer I. Energie I.1 Energiebalans Elia-net 2012 01 I.2 Belasting van het Elia-net 02 I.3 Nettoafname 03 II. Vermogen

Nadere informatie

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ********

Beste collega s, Prettig weekend, Philippe ******** Beste collega s, Energie is brandend actueel. Elke dag heeft de pers het over het risico dat België loopt op het vlak van bevoorradingszekerheid, de nieuwe beleidslijnen in het federale regeerakkoord,

Nadere informatie

Markt voor Flexibiliteit

Markt voor Flexibiliteit Markt voor Flexibiliteit Globale verkenning van kansen en uitdagingen Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, 9 April 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman, Sebastiaan Hers Agenda Terugblik en

Nadere informatie

Aandachtspunten: Afschakeling mogelijk vanaf 17 uur s avonds, duur 2 à 3 uur. Kans op afschakeling is het grootst bij koudegolf.

Aandachtspunten: Afschakeling mogelijk vanaf 17 uur s avonds, duur 2 à 3 uur. Kans op afschakeling is het grootst bij koudegolf. Risicoanalyse in het kader van het afschakelplan: Aangekondigde afschakeling: Aandachtspunten: Afschakeling mogelijk vanaf 17 uur s avonds, duur 2 à 3 uur. Kans op afschakeling is het grootst bij koudegolf.

Nadere informatie

Reaction of ANODE on Calculation volume SR winter 2016-2017 Monday 8/06/2015.

Reaction of ANODE on Calculation volume SR winter 2016-2017 Monday 8/06/2015. Reaction of ANODE on Calculation volume SR winter 2016-2017 Monday 8/06/2015. Beste Cindy, Hieronder mijn feedback op uw consultatie inzake de bepaling van het volume van de strategische reserve. Indien

Nadere informatie

20 Transportbalans 06

20 Transportbalans 06 2 Transportbalans 6 Vol energie In deze uitgave maakt TenneT TSO B.V. de balans op over 26 inzake de voornaamste technische bedrijfsresultaten. Niet alleen zijn gegevens vermeld over onze infrastructurele

Nadere informatie

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur

Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Consultatiedocument Elia Users Group met betrekking tot het voorstel van Elia tot wijziging van de tariefstructuur Inhoud Inleiding... 2 I. Krachtlijnen van de ontwikkeling van het voorstel van Elia tot

Nadere informatie

Informatie ten dienste van de markt

Informatie ten dienste van de markt Informatie ten dienste van de markt De elektronische publicatie van balancinggegevens: informatie ten dienste van de markt Om het evenwicht in zijn regelzone te kunnen handhaven, heeft Elia een balancingmechanisme

Nadere informatie

STANDPUNT. Steven Harlem. steven.harlem@febeg.be. Inleiding

STANDPUNT. Steven Harlem. steven.harlem@febeg.be. Inleiding Raadpleging van de CREG over het voorstel van Elia betreffende de Onderwerp: werkingsregels voor de strategische reserve en over de ontwerpbeslissing van de CREG over dit voorstel van Elia Datum: 3 maart

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

Tabel 1: Federale bijdrage

Tabel 1: Federale bijdrage TOESLAGEN Deze toeslagen zijn geldig vanaf 01 januari 2010. 1 Federale bijdrage In toepassing van het Koninklijk Besluit van 27 maart 2009 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 24 maart 2003, wordt

Nadere informatie

Netkoppeling van decentrale productie

Netkoppeling van decentrale productie Netkoppeling van decentrale productie Infosessie land- en tuinbouwsector 8 juni 2007 Guido Claes Netkoppeling? 2 Wettelijke voorschriften netkoppeling Uitvoeringsbesluit hernieuwbare energie: o.a. de meting

Nadere informatie

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12 onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Inleiding Middels een rondje langs de veiligheidsregio s (in oprichting) is Essent

Nadere informatie

Noodplanning en Crisisbeheer van een Elektriciteitspanne Aanbevelingen voor de lokale overheden en een nationaal noodplan elektriciteitspanne van

Noodplanning en Crisisbeheer van een Elektriciteitspanne Aanbevelingen voor de lokale overheden en een nationaal noodplan elektriciteitspanne van Noodplanning en Crisisbeheer van een Elektriciteitspanne Aanbevelingen voor de lokale overheden en een nationaal noodplan elektriciteitspanne van grote omvang 1 Inhoudstafel Deel 1: lokale noodplanning

Nadere informatie

TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT

TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT TARIEFSTRUCTUUR VOOR HET TRANSPORT VAN ELEKTRICITEIT Omwille van de transparantie en om de nieuwe tarieven vanaf januari 2016 zo efficiënt mogelijk te kunnen toepassen, publiceert de CREG op 30 oktober

Nadere informatie

Kwaliteitsprikkel in de tariefmethodologie Overleg VREG-Eandis-Infrax op 8 januari 2016

Kwaliteitsprikkel in de tariefmethodologie Overleg VREG-Eandis-Infrax op 8 januari 2016 Kwaliteitsprikkel in de tariefmethodologie Overleg VREG-Eandis-Infrax op 8 januari 2016 Aan de inhoud van deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend Waarom kwaliteitsprikkel Voldoende aandacht

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten Position Paper: Meerkosten op elektriciteit: toestand 2015 Contact: Emilie Butaye (Federatie van de Glasindustrie) +32 2 542 61 29 emilie.butaye@vgi-fiv.be Datum: 22/09/2015 Inleiding In deze position

Nadere informatie

maatregel instantie wettelijke basis toelichting

maatregel instantie wettelijke basis toelichting Elektriciteit en gas onderbreking levering elektriciteit maatregel instantie wettelijke basis toelichting 1. informatie 1a. inlichtingen 1a1. door een producent, een leverancier, een handelaar, een netbeheerder,

Nadere informatie

Energie-efficiëntie kan onze elektriciteitsbevoorrading verzekeren nieuwe studie van 3E in opdracht van de milieubeweging 22 januari 2013

Energie-efficiëntie kan onze elektriciteitsbevoorrading verzekeren nieuwe studie van 3E in opdracht van de milieubeweging 22 januari 2013 Energie-efficiëntie kan onze elektriciteitsbevoorrading verzekeren nieuwe studie van 3E in opdracht van de milieubeweging 22 januari 2013 Inleiding: energie-efficiëntie als alternatief voor de sluiting

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing. Netwerkkaart 14 Elektriciteit en gas

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing. Netwerkkaart 14 Elektriciteit en gas Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Netwerkkaart 14 Elektriciteit en gas 14 Elektriciteit en gas versie 2015 Crisistypen onderbreking levering elektriciteit onderbreking levering gas schaarste

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Oktober 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Ter goedkeuring aan de CREG voorgelegd. Van toepassing vanaf 1 november 2016

Ter goedkeuring aan de CREG voorgelegd. Van toepassing vanaf 1 november 2016 ELIA SYSTEM OPERATOR WERKINGSREGELS VOOR DE STRATEGISCHE RESERVE Ter goedkeuring aan de CREG voorgelegd Van toepassing vanaf 1 november 2016 Overeenkomstig artikel 7 septies van de wet van 29 april 1999

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

TOESLAGEN. Deze toeslagen zijn geldig vanaf 01 januari Federale bijdrage

TOESLAGEN. Deze toeslagen zijn geldig vanaf 01 januari Federale bijdrage TOESLAGEN Deze toeslagen zijn geldig vanaf 01 januari 2011. 1 Federale bijdrage In toepassing van het Koninklijk Besluit van 27 maart 2009 tot wijziging van het Koninklijk Besluit van 24 maart 2003, wordt

Nadere informatie

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n)

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 16 mei 2007 ET/EM / 7048207 Onderwerp Crisisbeleid gas en elektriciteit

Nadere informatie

Afschakelplan elektriciteit Sector Kinderopvang

Afschakelplan elektriciteit Sector Kinderopvang Afschakelplan elektriciteit Sector Kinderopvang VVSG-Studiedag - 17 december 2014 Inhoud 1. Mijn kinderopvang afgeschakeld? 2. Open, sluiten, alternatief 3. Informeer nu! 4. Financiële gevolgen 5. Tips

Nadere informatie

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts VREG Doe de V-test en bespaar op uw energiefactuur. VREG Fanny Schoevaerts 8 oktober 2015 Agenda

Nadere informatie

STUDIE (F)150604-CDC-1422

STUDIE (F)150604-CDC-1422 Niet-vertrouwelijk Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: +32 2 289 76 11 Fax: +32 2 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT

Nadere informatie

Volgens de beslissing van de CREG (b)150312-cdc-1430 van 12 maart 2015

Volgens de beslissing van de CREG (b)150312-cdc-1430 van 12 maart 2015 ELIA SYSTEM OPERATOR WERKINGSREGELS VOOR DE STRATEGISCHE RESERVE Volgens de beslissing van de CREG (b)150312-cdc-1430 van 12 maart 2015 Van toepassing vanaf 1 november 2015 Overeenkomstig artikel 7 septies

Nadere informatie

Inpassing van duurzame energie

Inpassing van duurzame energie Inpassing van duurzame energie TenneT Klantendag Erik van der Hoofd Arnhem, 4 maart 2014 doelstellingen en projecties In de transitie naar duurzame energie speelt duurzame elektriciteit een grote rol De

Nadere informatie

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang

Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Toegang Gesloten distributienet aangesloten op het Elia-net: specifieke operationele processen in verband met toegang Wanneer een netgebruiker die aangesloten is op het Elia-net beheerder wordt van een

Nadere informatie

Advies 2014/22. Uw advies 2014/22 aangaande Energie-efficiëntie. Hierbij vindt u het antwoord van de stad Gent op dit advies.

Advies 2014/22. Uw advies 2014/22 aangaande Energie-efficiëntie. Hierbij vindt u het antwoord van de stad Gent op dit advies. M V L E E F MGMD Isabel Vertriest Voorzitter Stedelijke Adviesraad voor Milieu en Natuur Sint-Baafskouterstraat 56 9040 Sint-Amandsberg contactpersoon uw kenmerk ons kenmerk datum Arthur Depuydt tel 09

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

Disclosure. Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom

Disclosure. Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom Disclosure Voorstellen voor meer transparantie over herkomst van geleverde stroom Inhoud 1. Welke noden voor het Vlaamse disclosure systeem? 2. Welke ontwikkelingen zijn al bezig 3. Wat nog nodig? => Voorstellen

Nadere informatie

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2

Persnota. 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Persnota 1 december 2015 Bevoorradingszekerheid en energietransitie Akkoord over de verlenging van Doel 1 en Doel 2 Inleiding België beschikt over een geïnstalleerde elektrische productiecapaciteit van

Nadere informatie

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen

Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 02.08.2002 C(2002)2904 fin. Betreft: Staatssteun nr. N 14/2002 - België Belgische federale steunregeling ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen Excellentie, Bij schrijven

Nadere informatie

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Ontwikkeling: transitie

Nadere informatie

Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet

Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet Ondersteuning net Het CIPU-contract: een kader waarbinnen de netgebruiker kan deelnemen aan het beheer van het hoogspanningsnet Om de veiligheid, doeltreffendheid en betrouwbaarheid van zijn net te vrijwaren,

Nadere informatie

Toepassing van groenestroomcertificaten voor offshore

Toepassing van groenestroomcertificaten voor offshore Toepassing van groenestroomcertificaten voor offshore Elia Users Group: discussieplatform RES 19 april 2012 elementen voor discussie Inhoud Context 3 Probleemstelling 4 Alternatieven 5 Feed-in tarief of

Nadere informatie

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME

Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen. Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME Standpunt van Synergrid met betrekking tot electrische voertuigen Seminarie van 20 april 2010 FOD EKME INHOUD Voorstelling van Synergrid en de rol van de netbeheerders Integratie van elektrische voertuigen

Nadere informatie

Verslag Users Group 27/09/2012

Verslag Users Group 27/09/2012 Verslag Users Group 27/09/2012 Aanwezig: B. Gouverneur (Synergrid) S. Harlem (FEBEG) P. Lobé (EFET) B. De Wispelaere (FEBEG) H. Wyverkens (FEBEG) F. Van Gijzeghem (ODE) A. Vermeylen (BOP) P. Claes (FEBELIEC)

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing 1 Waarom een plan? Operationele behoefte uit de praktijk Gelegenheid om de in het convenant

Nadere informatie

Elektriciteitsbevoorrading Winter 2014-2015. Frank Vandenberghe. Chief Officer Customers, Market & System Elia

Elektriciteitsbevoorrading Winter 2014-2015. Frank Vandenberghe. Chief Officer Customers, Market & System Elia Elektriciteitsbevoorrading Winter 2014-2015 Frank Vandenberghe Chief Officer Customers, Market & System Elia Agenda 1. Le rôle du gestionnaire de réseau de transport (GRT) 2. Capacité de production 3.

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland sep- Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal 816.2

Nadere informatie