Van koeien naar kennis D66

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van koeien naar kennis D66"

Transcriptie

1 Van koeien naar kennis D66 D66-agenda voor Europese innovatie

2 Nieuwe Europese Groei D66 wil een Europa dat kiest voor duurzame economische groei. Een Europa dat klaar is om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen. En de kansen te benutten die er volop zijn. Nieuwe, opkomende markten zijn een uitdaging voor de Europese economie, maar bieden ook kansen voor nieuwe investeringen en afzetmarkten voor onze producten. Eeuwenlang liep Europa voorop in de wereld. Maar de tijd van onze vanzelfsprekende voorsprong is voorbij. De afgelopen decennia hebben opkomende economieën de positie van Europa en de Verenigde Staten geëvenaard. Sommige landen zijn zelfs hard bezig ons voorbij te streven. Dat is goed nieuws voor de inwoners van deze landen. Maar het is ook een waarschuwing voor ons als Europeanen. Als we niet oppassen, raakt Europa achterop in de wereld. Innovatie, onderzoek en nieuwe ontwikkelingen vinden steeds vaker plaats buiten de grenzen van het Europees continent. Nieuwe economische groei zien we in landen als Brazilië, India en China. Het geopolitieke zwaartepunt verschuift van het Westen naar het Oosten. Met alle consequenties van dien, voor de ambities op het gebied van mensenrechten en duurzaamheid. Dit gebrek aan groei maakt Europa afhankelijk. De Europese bevolking vergrijst, waardoor onze toenemende zorgkosten ons gevangen houden. Energie importeren we op grote schaal uit Rusland en het Midden-Oosten en China bezit steeds meer mijnen. Dat maakt ons afhankelijk van het buitenland. Op arbeidskracht kunnen we sowieso al niet concurreren met opkomende economieën. Dit lijkt een somber vooruitzicht. Wat is de toekomst van Europa in een wereld waar steeds vaker het zwaartepunt van ontwikkelingen elders ligt? Gelukkig hoeft het niet zo te lopen. Europa kan een succesvolle toekomst tegemoet gaan. Met eens eerlijke kans op werk, zorg en welvaart voor alle Europeanen. We hebben een keuze! We hebben een keuze. We kunnen op zoek gaan naar alternatieve energiebronnen, zodat we ook blijven koken, autorijden en televisie kijken zonder Russisch gas en Arabische olie. We kunnen investeren in nieuwe zorg en zorgen voor een doorbraak in het onderzoek naar kanker, hartziekten en dementie. We kunnen de stap maken van milieubelastende landbouw naar gezonde en duurzame voedselproductie. En we kunnen kiezen om een concurrerende Europese economie te hebben, ook als andere landen goedkopere arbeid kunnen leveren. Van koeien naar kennis Om deze keuzes te maken, is lef nodig. Lef om de manier waarop we omgaan met ons geld in Europa stevig te hervormen. De Europese begroting is het resultaat van het verleden. Na de Tweede Wereldoorlog was voedselvoorziening in een verwoest continent een topprioriteit. Op dit moment gaat daarom nog steeds jaarlijks 53 miljard euro van het Europese budget naar landbouw. Dat is ruim 40 procent van de begroting. Het is meer dan Nederland jaarlijks uitgeeft aan onderwijs, cultuur en wetenschap, economische zaken, defensie en infrastructuur en milieu bij elkaar! Dat is verklaarbaar vanuit de geschiedenis, maar onhoudbaar voor de toekomst. Europa geeft namelijk veel minder uit aan kennis en innovatie. Slechts een kleine 14 miljard euro per jaar. Wat D66 betreft, is dat de omgekeerde wereld. Want alleen met voldoende investeringen in kennis en innovatie kunnen we een antwoord geven op de vraagstukken van nu en de toekomst. Helaas houden gevestigde belangen de huidige situatie in stand. De lobby van boerenbedrijven, van lidstaten als Frankrijk, en van gevestigde politieke partijen blokkeren nu nog onze kansen om de begroting te moderniseren en vol te kiezen voor een innovatieve toekomst. D66 maakt een duidelijke keuze. We willen de helft van het landbouwbudget inzetten voor kennis: Van Koeien naar Kennis! In deze notitie maken we deze oproep concreet. Van koeien Naar kennis / = 1 miljard euro

3 Investeringsagenda In deze investeringsagenda doet D66 voorstellen hoe we deze 25 miljard euro per jaar willen investeren. Afgerond wordt dat 180 miljard euro in de periode 2014 tot Investeren Totaal 25 miljard euro per jaar 13 miljard toekomstgericht onderzoek 4 miljard digitaal Europa 3,5 miljard innovatie en onderzoek mkb 2,5 miljard uitwisseling scholieren, studenten, docenten en onderzoekers 2 miljard topuniversiteiten Toekomstgericht onderzoek stimuleren Sommige wetenschappelijke ontdekkingen komen bij toeval tot stand. Maar meestal zijn ze het resultaat van keihard werkende wetenschappers en een overheid die hen kansen geeft. Daarom kiest D66 ervoor om fors te investeren in toekomstgericht onderzoek. Kunnen we dementie, hartziekten of kanker genezen? Hoe zorgen we dat we ook in toekomst verzekerd zijn van energie en hoe maken we onze samenleving energiezuiniger? Wat is de volgende hightech innovatie? Europa moet voorloper zijn in het onderzoek naar deze vragen. Niet alleen als het gaat om toegepast onderzoek maar ook om fundamenteel onderzoek. We willen het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon2020 versterken en de ambities op belangrijke domeinen als energie, gezondheidszorg, ICT, ruimtevaart en duurzame landbouw verhogen. - D66 wil het budget voor onderzoek in het kader van Horizon2020 [zie kader] meer dan verdubbelen. Van 11 miljard euro per jaar nu, naar 24 miljard euro per jaar. - D66 wil dit geld specifiek aanwenden voor onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen en schoner transport, onderzoek naar innovatieve voedselproductie en voedselzekerheid, en onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe technologieën en behandelingen in de medische sector. Horizon2020 Horizon2020 is het onderzoeks- en innovatie-programma van de Europese Unie. Met Horizon2020 zet Europa in op economische groei en het creëren van banen door wetenschap en innovatie te stimuleren. Ook worden bedrijven en de academische wereld uitgedaagd om samen oplossingen te bedenken voor maatschappelijke vraagstukken waar Europa in de toekomst mee te maken krijgt. Onderzoeken die via Horizon2020 worden gefinancierd zijn bijvoorbeeld: vliegtuigen die vliegen op zonne-energie (SOLAR-JET), het Human Brain Project waarin 80 Europese- en internationale instituten samenwerken om meer inzicht te krijgen in de werking van het brein - wat tot nuttige toepassing kan leiden in de bestrijding van hersenziekten - en de ontwikkeling van nieuwe computer- en roboticatechnologieën of het 3D kunnen opnemen van filmpjes met je mobiele telefoon (SCENENET). Europa digitaal Als het aan D66 ligt, komt er een Europese Silicon valley. Door Europese landen letterlijk te verbinden, met elkaar en met de rest van de wereld, kunnen we voorloper worden van digitale technieken en toepassingen. De afgelopen jaren zijn veel nieuwe bedrijven gestart die gebruik maken van digitale innovatie: van AirBnB voor het verhuren van appartementen tot Thuisafgehaald, waar je een afhaalmaaltijd bij de buren kan bestellen. Talloze kleine en grotere ondernemers zijn winkels op internet begonnen. En dit is pas het begin van een nieuwe, digitale en creatieve economie. Maar ook op andere vlakken biedt een digitaal Europa kansen en vernieuwing. Denk bijvoorbeeld aan digitaal onderwijs: waarom zou je alleen in de collegezaal of in het klaslokaal onderwijs kunnen volgen? De ontwikkelingen gaan nu al snel, maar zeker op het gebied van de professionalisering van leraren en docenten moeten we alle mogelijke kansen pakken. E-learning zorgt er ook voor dat het ideaal van een leven lang leren makkelijker is in te bedden in het drukke leven van mensen. 3

4 Helaas is er zwaar gekort op het budget voor de digitale agenda. Een motie van D66 om dit te voorkomen is helaas niet aangenomen. Hierdoor willen de Europese lidstaten de komende zeven jaar slechts 1 miljard euro uitgeven aan digitale investeringen, terwijl er volgens Eurocommissaris Neelie Kroes minstens 9,2 miljard euro nodig is om op digitaal vlak bij te blijven. D66 wil het budget verhogen. Bijblijven is niet genoeg. Wij willen voorop lopen! In totaal willen wij jaarlijks 4 miljard euro extra investeren in een digitaal Europa. We zetten vol in op snel, toegankelijk internet en goede randvoorwaarden voor Europa als best connected continent. - D66 wil investeren in de aanleg van razendsnel breedbandinternet in de EU. Op dit moment is hiervoor onvoldoende budget. Snel internet is het fundament voor digitaal onderwijs en onderzoek, maar ook een voorwaarde voor de ontwikkeling van innovatieve apps en online diensten. - D66 wil investeren in de ontwikkeling van snel 5G mobiel internet. - D66 wil investeren in ondersteuning van leraren en docenten in digitaal onderwijs, bijvoorbeeld door het uitwisselen van kennis en ervaringen in heel Europa. - D66 wil dat er op Europees niveau wordt gewerkt aan erkenning en waardering van tijd- en plaatsonafhankelijk leren. Meer innovatie en onderzoek in het mkb Geld uit het Topsectorenbeleid om te investeren in innovatie geeft vooral kansen aan grote bedrijven en onderzoeksinstituten. Maar de uitgaven voor innovatie en onderzoek in het midden- en kleinbedrijf lopen in Europa achter op andere delen van de wereld, zoals bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Slechts een derde van het mkb is actief bezig met innovatie. D66 ziet een belangrijke rol weggelegd voor het mkb als motor voor banen en innovatie. Daarom willen wij fors meer inzetten op innovatie in het mkb. Kennis op hogescholen en universiteiten moet beter gekoppeld worden aan het bedrijfsleven. Slimme specialisatie en samenwerkingsverbanden zorgen ervoor dat er Europese kennishubs ontstaan. - D66 wil in het kader van Horizon miljard euro per jaar extra investeren in innovatie en onderzoek door het midden- en kleinbedrijf. - D66 wil 1,5 miljard euro per jaar investeren in samenwerkingsverbanden van hogescholen en universiteiten met startups en het mkb om het ontstaan van innovatieve hubs te stimuleren. Zo kan onderzoek direct toegepast worden door het bedrijfsleven. Investeren in toponderwijs D66 wil investeren in gespecialiseerde universiteiten met top-of-the-bill onderwijs en onderzoek. Deze universiteiten zijn een pleisterplaats voor de beste studenten en wetenschappers van binnen en buiten Europa. Zo maken we van Europa een trekpleister voor de slimste koppen die samen zorgen voor baanbrekend onderwijs en onderzoek. In rankings van universiteiten komt Europa er bekaaid af in vergelijking met Amerikaanse universiteiten. Drie Europese universiteiten in de top twintig tegen zeventien Amerikaanse. Om van Europa het kenniscontinent van de toekomst te maken, zijn naast brede investeringen in de basis van het onderwijs ook investeringen in de top nodig. Innovatieve koe Bij de D66-campagne kick-off op 3 mei werd een groene koe geprint door een 3D printer. Deze innovatieve koe staat symbool voor innovatie, nieuwe groei en een slimmere besteding van de tientallen miljarden euro s die Europa nu aan landbouwsubsidies uitgeeft. 4

5 - D66 wil jaarlijks 2 miljard euro investeren in een klein aantal universiteiten, verspreid over Europa. Hier is ruimte voor toponderwijs en fundamenteel onderzoek. Deze opleidingen zijn toegankelijk voor de beste Europese en niet-europese studenten en onderzoekers in het vakgebied. Een Europese Ivy league. - Met junior colleges bij toonaangevende universiteiten worden ook talentvolle scholieren bij dit toponderwijs worden betrokken, bijvoorbeeld in summer schools. Meer uitwisseling Studenten, onderzoekers, leraren en scholieren leren van elkaar dankzij uitwisselingen. Het uitwisselingsprogramma Erasmus is al jarenlang een groot succes. D66 wil dat meer mensen de mogelijkheid krijgen om ervaring op te doen in het buitenland. Omdat de maatschappij steeds internationaler wordt, wordt het ook belangrijker om internationale skills op te doen: van de taal tot omgaan met culturele verschillen. Zo worden studenten beter voorbereid op de arbeidsmarkt van de toekomst. Dankzij de inzet van D66 is het bestaande Erasmus uitwisselingsprogramma al verbreed, zodat meer studenten er gebruik van kunnen maken. D66 wil dat zo n uitwisseling onder het handbereik is van alle Europeanen. Van studenten tot vmbo-scholieren, van beginnende onderzoekers tot ervaren docenten. Bijna 26 procent van alle Nederlandse studenten is van plan om stage te lopen in het buitenland, maar slechts 8,5 procent maakt dit voornemen waar. 1 Conclusie We hebben een keuze. Wil Europa relevant zijn in de komende eeuw, dan moeten we kiezen voor een moderne, innovatieve economie. Deze economie zal meer dan ooit gericht moeten zijn op kennis en onderzoek. Het achterhaalde begrotingsbeleid van de Europese Unie, waar ruim 40 procent van de begroting wordt uitgegeven aan landbouwsubsidies, heeft haar langste tijd gehad. Door nu te kiezen voor een slimmere besteding van al die schaarse middelen, kiezen we voor nieuwe economische groei en nieuwe welvaart in een eeuw waarin Europa nog steeds voorop kan lopen in de wereld. Er staat veel op het spel. De voorstellen in deze notitie zijn de inzet voor D66 voor een nieuw en innovatief Europa. Wij geven ons geld liever uit aan een Europa dat zich niet meer richt op de economie van de twintigste, maar op die van de eenentwintigste eeuw. Wij investeren liever in kennis, dan in koeien. - D66 wil het budget van Erasmus verdubbelen van 2,1 miljard euro per jaar naar 4,2 miljard euro per jaar. Van die 2,1 miljard euro extra kunnen jaarlijks ruim 1,6 miljoen Europeanen uit alle lagen van het onderwijs een half jaar op uitwisseling. We willen de budgetten voor alle doelgroepen van Erasmus+ verhogen, daarnaast willen we dat Erasmus+ beschikbaar komt voor promovendi. - D66 wil onder de naam Smart EU talentvolle afgestudeerden hun kennis voor het onderwijs laten inzetten. Via dit programma krijgen topstudenten de kans na hun afstuderen in een andere EU-lidstaat voor de klas te staan. Hiermee kan zowel een lerarentekort als jeugdwerkloosheid worden aangepakt. Bovendien komen leerlingen op jonge leeftijd in contact met rolmodellen. Voor dit programma maken we jaarlijks 0,4 miljard euro vrij. 1 Nationaal Stage Onderzoek 2013, Stageplaza 5

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren,

Mijnheer de Schepen, Mijnheer Christiaens, Mijnheer Hellings, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID Keppel-Seghers 28 maart 2011 Mijnheer de Schepen, Mijnheer

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Belangen: Rusland versus de EU

Belangen: Rusland versus de EU Belangen: Rusland versus de EU Korte omschrijving werkvorm Leerlingen denken na over de redenen waarom Rusland en de EU zich met het conflict in Oekraïne bemoeien. Dit doen zij door eerst een tekst te

Nadere informatie

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders,

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Nu vooruit! Speech lijsttrekker Berend de Vries 11 januari 2014 Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Ik wens u allen een mooi en succesvol

Nadere informatie

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen

samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen samen sterker Samenvatting verkiezingsprogramma Samen sterker - kansen voor iedereen Voorwoord Alexander Pechtold 1 Het gaat goed met Nederland. In ons land wonen de gelukkigste, gezondste en best opgeleide

Nadere informatie

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING 3 ONDERZOEKSREEKS NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking 3 onderzoeksreeks NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek bewustzijn

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, seminar 'Wetenschap middenin de samenleving', Groningen, 30 mei 2013 Dames en heren, Wetenschap is ontstaan uit verwondering en nieuwsgierigheid. Al

Nadere informatie

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011

Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Toespraak van commissaris van de koningin en SNNvoorzitter Max van den Berg, feestelijke start CCC2- programma, Groningen, 25 maart 2011 Dames en heren, Degenen, die hier te lande na 1820 verbetering van

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Martin Bakker, november 2013 Samenvatting Het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek & innovatie van de Europese Unie, Horizon 2020, geeft een breed scala

Nadere informatie

Meer kansen door internationaal basisonderwijs

Meer kansen door internationaal basisonderwijs Meer kansen door internationaal basisonderwijs Initiatiefvoorstel D66, VVD en Groenlinks Oktober 2013 Amsterdam is een wereldstad en de meest internationale stad van het land. De haven, het toerisme, de

Nadere informatie

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt.

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij vinden dat de overheid zich daarom minder met jou moet bemoeien en dat bedrijven minder invloed moeten hebben. Wij willen de overheid

Nadere informatie

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bestuurslid NCSI

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bestuurslid NCSI Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bestuurslid NCSI Erasmus Concurrentie & Innovatie Monitor 2008 Bedrijven presteren beter

Nadere informatie

Samenvatting - Nederlands

Samenvatting - Nederlands Samenvatting - Nederlands Deze studie beschrijft aspecten van het Braziliaanse Kennis en Innovatiesysteem die van invloed zijn op de Nederlands-Braziliaanse samenwerking op het gebied van onderzoek, technologie

Nadere informatie

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt.

Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij geloven dat je leven leuker is als je je eigen keuzes maakt. Wij vinden dat de overheid zich daarom minder met jou moet bemoeien en dat bedrijven minder invloed moeten hebben. Wij willen de overheid

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Invalshoeken Globalisering Technologische ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen Rol van steden

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Resultaten 2009-2014 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap

Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Voorpublicatie Vertrouwen in de wetenschap Augustus 2015 Het meeste wetenschappelijk onderzoek wordt betaald door de overheid uit publieke middelen. De gevolgen van wetenschappelijke kennis voor de samenleving

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

studenten die gekozen hebben voor een studie aan deze Universiteit.

studenten die gekozen hebben voor een studie aan deze Universiteit. Dames en heren, Graag heet ik u van harte welkom bij de opening van het Academisch Jaar 2013/2014. Met uw aanwezigheid vandaag geeft u nog eens blijk van uw bijzondere verbondenheid aan deze Universiteit,

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

Dames en heren studenten,

Dames en heren studenten, Dames en heren studenten, De wereld van morgen heeft jullie nodig, hard nodig. Hopelijk zonder deze prachtige, blije dag te verstoren, wil ik even stil staan bij het feit dat onze wereld, en dus ook Nederland,

Nadere informatie

Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014

Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014 Gerichte infosessie Interreg: Noordzee Regio en Noordwest Europa 2014-2020 Koolstofarme economie Link met andere EU- subsidieprogramma s 25 april 2014 Vlaams- Europees verbindingsagentschap Joke Hofmans

Nadere informatie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie

PROJECT PLAN. Contact across Cultures - DigiHouse. Introductie PROJECT PLAN Contact across Cultures - DigiHouse Introductie Vanuit de stichting Contact across Cultures willen wij graag het project DigiHouse opzetten. Dit project is ontstaan vanuit onze deelname aan

Nadere informatie

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten

-2- Opleiding, opleidingen en onderwijs aan de universiteiten Verklaring van Münster omtrent de onderlinge relaties op het gebied van hoger onderwijs, wetenschap en onderzoek tussen Nederland, de Vlaamse Gemeenschap van België, het Groothertogdom Luxemburg, Nederland

Nadere informatie

Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5

Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5 Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5 Minder mensen een baan? In 2050 zullen er 9 miljard mensen zijn; nu 7 Werkende bevolking groeit met

Nadere informatie

Sustainable solutions from a multidisciplinary approach

Sustainable solutions from a multidisciplinary approach Sustainable solutions from a multidisciplinary approach Infrastructures & Mobility Delft Research Initiatives Delft Research Initiatives Energie, Gezondheid, Infrastructuren & Mobiliteit, en Leefomgeving

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Foto: Nationale beeldbank. 1 miljard extra voor innovatie!

Foto: Nationale beeldbank. 1 miljard extra voor innovatie! Foto: Nationale beeldbank 1 miljard extra voor innovatie! D66: 1 miljard extra voor innovatie! 1. Veel meer geld naar fundamenteel onderzoek 400 miljoen extra Een Europese tegenhanger van Princeton Institute

Nadere informatie

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden 6 De wereld verandert: om ons heen zien we langzaam systemen en instituties omvallen. Wat daarvoor in de plaats komt? Hbo-onderzoek

Nadere informatie

Sport en Innovatie. Wetenschappers en innovatie

Sport en Innovatie. Wetenschappers en innovatie Wetenschappers en innovatie Sport en Innovatie Deelnemers rondetafelgesprek: Nico Delleman Hidde Haisma Marnix ten Kortenaar Koen Lemmink Hanno van der Loo Nando Timmer Huub Toussaint Bij innovatie speelt

Nadere informatie

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg

Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Ingrid Mulder Jaap van Till Jos van Hillegersberg Toenemende druk door veranderde wensen omgeving Overheid eist nog steeds aantallen en fabrieksmatige productie Als tegenreactie wordt kwaliteits- en efficiency

Nadere informatie

HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD

HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD HET BOEKEN MANIFEST LEZEN WAT JE WENST, WANNEER JIJ DAT WENST, IN IEDER DOOR JOU GEWENST FORMAAT. #MYNEXTREAD 2 I Het Boeken Manifest De Europese en Internationale Federatie van Boekhandels (EIBF) vertegenwoordigt

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Discussienotitie HO-tour. De ho-instelling van de toekomst in maatschappelijke context. Instellingen van de toekomst

Discussienotitie HO-tour. De ho-instelling van de toekomst in maatschappelijke context. Instellingen van de toekomst Discussienotitie HO-tour De ho-instelling van de toekomst in maatschappelijke context Instellingen van de toekomst De opkomst van Aziatische en Zuid-Amerikaanse landen zal de komende decennia een enorme

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Hoger beroepsonderwijs Het ongedelfde goud Twitter: @Ronbormans1 Mail: Ron.Bormans@HR.nl Nederland

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II Aanwijzing voor de kandidaat Als in een vraag staat dat je een hoofd- of kernconcept moet gebruiken, dan gebruik je in het antwoord die elementen uit de omschrijving van het hoofd- of kernconcept die nodig

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Ontketend - 10 sept 2015 Innovatie Ontketend: Smart Industries,

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

Opdrachtblad A: De Raad van Ministers Opdrachtblad B: De prioriteiten van het Nederlands voorzitterschap

Opdrachtblad A: De Raad van Ministers Opdrachtblad B: De prioriteiten van het Nederlands voorzitterschap VERDIEPING: DE PRIORITEITEN VAN NEDERLAND KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM Nederland heeft drie prioriteiten voor het voorzitterschap opgesteld: een innovatieve EU, een EU die zich beperkt tot hoofdzaken en

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Innovatie in Eersel. Eersel onderweg naar Niet alleen de bestemming, maar ook de reis. Raadsinformatieavond 6 september 2016

Innovatie in Eersel. Eersel onderweg naar Niet alleen de bestemming, maar ook de reis. Raadsinformatieavond 6 september 2016 Innovatie in Eersel Eersel onderweg naar 2030 Niet alleen de bestemming, maar ook de reis. Raadsinformatieavond 6 september 2016 Programma Het begrip Innovatie Eerselse innovatiestrategie Strategie in

Nadere informatie

Ik ben trots op Nederland. Met elkaar. hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om. Nederland nog mooier te maken voor de

Ik ben trots op Nederland. Met elkaar. hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om. Nederland nog mooier te maken voor de Ik ben trots op Nederland. Met elkaar hebben we veel bereikt. Ik zie kansen om Nederland nog mooier te maken voor de komende generaties aan wie we het land straks door zullen geven. Een welvarend land,

Nadere informatie

Publieke en private financiering van hoger onderwijs Ib Waterreus. ORD Amsterdam, 11 mei 2006

Publieke en private financiering van hoger onderwijs Ib Waterreus. ORD Amsterdam, 11 mei 2006 Publieke en private financiering van hoger onderwijs Ib Waterreus ORD Amsterdam, 11 mei 2006 Publieke en private financiering van hoger onderwijs Inleiding Eind vorig jaar sloeg The Economist alarm over

Nadere informatie

Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen

Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen 9 april 2014 Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen 1 Aanleiding (1) Deelnemersaantallen staan onder druk Leven lang leren leidt onder economisch crisis

Nadere informatie

Cultureel Perspectief in Rijswijk

Cultureel Perspectief in Rijswijk Cultureel Perspectief in Rijswijk Rijswijk, maart 2014 de Bibliotheek aan de Vliet Cultureel Perspectief in Rijswijk Voorwoord In dit Cultureel Perspectief vragen ondergetekenden aandacht voor het belang

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door

Optimaliseren van Impact door Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Wifi: CongresAlfaGamma Wachtwoord: Impact2016 Optimaliseren van

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

MILJARDENROULETTE WAT HEB JE NODIG?

MILJARDENROULETTE WAT HEB JE NODIG? MILJARDENROULETTE SEPTEMBER 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #5 FOTO: RIJKSOVERHEID.NL WAT HEB JE NODIG? Voor de docent: - Dobbelsteen - Lijst met bedragen (bijlage 1) - Eventueel een koffertje als dat te regelen

Nadere informatie

Europese Territoriale Samenwerking: INTERREG-programma s 2014-2020

Europese Territoriale Samenwerking: INTERREG-programma s 2014-2020 Europese Territoriale Samenwerking: INTERREG-programma s 2014-2020 1 INTERREG Wat is INTERREG? INTERREG-programma s zijn subsidieprogramma s die sinds 1990 de samenwerking stimuleren tussen regio s uit

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Investeren in het verdienvermogen van Nederland. Eindhoven 28 augustus 2014

Investeren in het verdienvermogen van Nederland. Eindhoven 28 augustus 2014 Investeren in het verdienvermogen van Nederland Eindhoven 28 augustus 2014 Hoe groei te benaderen? Lineaire modellen Kansrijke markten, sectoren, technologieën Erg populair Veel landen prioriteren graag

Nadere informatie

TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER

TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER TECHNIEK ALS ECONOMISCHE AANJAGER Wij geloven in techniek en technici, economische vooruitgang en maatschappelijke welvaart. Dat wij een positief beeld van de techniek en de technici hebben, is gezien

Nadere informatie

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V.

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V. Het subsidiebeleid van de toekomst se programma s 2014 2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 11 april 2013 Elsevier subsidiecongres 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze Profit Europa is een van s werelds meest welvarende regio s en heeft een van de grootste interne markten. Deze positie wordt echter bedreigd door de snelle opkomst van Azië, maar ook door het steeds groter

Nadere informatie

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen

Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Transnationaal programma in gespecialiseerde vertaling: optie literair vertalen Welkom aan de KU Leuven, een van de grootste en oudste universiteiten van Europa. Met meer dan 250 masteropleidingen aan

Nadere informatie

HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT

HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT HOOFDSTUK 15: TERUGBLIK OP STRATEGISCH MERKENMANAGEMENT 1 INTRODUCTIE H:15 Elke brandingsituatie en -toepassing is uniek en vraagt om een kritisch onderzoek en grondige analyse. Effectief merkenmanagement

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers Brussel, 23 november 2011 - Tot 5 miljoen mensen, bijna tweemaal zo veel als nu, krijgen de kans om in het

Nadere informatie

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011

World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 2010-2011 PERSBERICHT World Economic Forum publiceert Global Information Technology Report 20-2011 Nederland zakt naar de 11e plaats op ranglijst van WEF Global Information Technology Report, en de opkomende economieën

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

STEM. Science - Technology - Engineering - Math STEM-vaardigheden onderzoek onder meisjes

STEM. Science - Technology - Engineering - Math STEM-vaardigheden onderzoek onder meisjes STEM Science - Technology - Engineering - Math STEM-vaardigheden onderzoek onder meisjes Opvallende resultaten Nederlandse meisjes negatief over eigen bètavaardigheden Meer dan de helft van de Nederlandse

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Belangen: Miljardenroulette

Belangen: Miljardenroulette Belangen: Miljardenroulette Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm vormen uw leerlingen in zes groepjes een aantal ministeries. Door middel van een dobbelspel loopt u zelf (als minister van Financiën)

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016

Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Versie 1 Juli 2016 Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland 2016 Versie 1 Juli 2016 1 Inleiding... 3 2 Gemeentelijke uitgangspunten... 4 2.1 Algemene uitgangspunten... 4 2.2

Nadere informatie

Proeftuin Rijswijk experimenteren en innoveren in Rijswijk

Proeftuin Rijswijk experimenteren en innoveren in Rijswijk Proeftuin experimenteren en innoveren in Door Mark Storm, D66 is een doorsnee gemeente. Heel gewoon. Dat klinkt misschien onaardig, maar wat ik bedoel is dat we eigenlijk alles hebben. Klein en dorps maar

Nadere informatie

Grenzeloze ambities Ondernemen in een internationale context

Grenzeloze ambities Ondernemen in een internationale context Grenzeloze ambities Ondernemen in een internationale context Dirk Jan van den Berg Voorzitter van het College van Bestuur van de TU Delft Ter gelegenheid van de opening van het collegejaar 2009/2010 Delft,

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren Hoofdlijn advies Taalvaardig Rekenvaardig Digitaal vaardig Sociaal vaardig Persoonlijke ontwikkeling Basisvaardigheden Basiskennis en -vaardigheden Natuur & technologie Mens & maatschappij Taal & cultuur

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Personen met een handicap hebben gelijke rechten

Personen met een handicap hebben gelijke rechten Personen met een handicap hebben gelijke rechten De Europese strategie voor personen met een handicap 2010-2020 Europese Commissie Gelijke rechten, gelijke kansen Europese toegevoegde waarde Circa 80 miljoen

Nadere informatie

NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN

NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN NL NAAR EEN EUROPA VOOR ALLE LEEFTIJDEN AGE- STANDPUNT IN HET KADER VAN HET 2007 - EUROPEES JAAR VAN GELIJKE KANSEN VOOR IEDEREEN The European Older People s Platform La Plate-forme européenne des Personnes

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Strategische Agenda Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Versie 14 juni 2016 Kernboodschap Vitaal, duurzaam en innovatief Versterken

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie