Basic Creative Engineering Skills

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basic Creative Engineering Skills"

Transcriptie

1 Optische systemen Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 1

2 Optische systemen In het theater: Theaterlampen Projectoren Camera s (foto, video, film) In deze les worden achtereenvolgens behandeld: Eigenschappen van lenzen. Condensor en objectieven. Systemen met 1 lens. Systemen met n lenzen. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 2

3 Lensfouten Bij beeldvorming door lenzen treden afwijkingen op: Lensfouten of Aberraties: Sferische aberratie Chromatische aberratie Astigmatisme Beeldveldkromming Distorsie Coma Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 3

4 Sferische aberratie Bij een lens worden de stralen aan de buitenzijde sterker gebogen dan de stralen in het midden van de lens Oplossingen: Niet sferische lenzen of gebruik meerdere lenzen Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 4

5 Chromatische aberratie De brekingsindex en dus de afbuiging is afhankelijk van de lichtfrequentie. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 5

6 Chromatische aberratie Oplossingen: Gebruik van lenscombinaties, waarbij verschillende glassoorten (verschillende brekingsindices) gebruikt worden (zogenaamde achromaten). Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 6

7 Astigmatisme Dit is het onvermogen van de lens om alle stralen van een verticaal vlak naar hetzelfde punt te buigen als alle stralen van een horizontaal vlak. Oplossing: Speciale lenzen (anastigmaten). Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 7

8 Oplossen lensfouten Oplossingen voor lensfouten: Combinaties van positieve en negatieve lenzen De kromming van de lenzen aan te passen Combinaties van verschillende glassoorten Verkleinen van de lensopening (diafragma) De namen doublet en triplet geven aan uit hoeveel afzonderlijke lenzen een kwaliteits- lens bestaat. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 8

9 Scherptediepte Een punt voor of achter het object wordt een vlekje op het beeldvlak => scherptediepte voorwerpsruimte + Beeldvlak Scherptediepte voorwerpsruimte Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 9

10 Scherptediepte Een punt voor of achter het object waarop is scherp gesteld wordt een vlekje: Scherptediepte is afhankelijk van de effectieve diameter oftewel het F/getal: hoe kleiner dit getal, des te groter de scherptediepte. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 10

11 Condensoren en Objectieven Waar gebruik je in het theater lenssystemen voor: Verzamelen van zoveel mogelijk licht: Maken van een beeld: Condensorsystemen Objectieven of projectielenzen Lenssystemen bestaan meestal uit meerdere lenzen om aberraties te voorkomen en optimale lichtsterkte te bereiken. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 11

12 Condensorsysteem Het licht voortbrengend deel van een schijnwerper of projector bestaat uit: Reflector(en) (meestal sferische reflectoren, soms ellips) Lamp Condensorlens (soms in schijnwerper, altijd in projector) (soms 1 lens, vaak 2 of meer) Infrarood filter (s) Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 12

13 Condensorsysteem Eigenschappen condensorsysteem: Door de condensor wordt groot deel van het licht ingevangen. Door de condensor wordt licht goed over voorwerp verdeeld (gobo of dia). Door de condensor wordt al het licht naar de projectielens gericht. De condensor maakt in feite een beeld van de lamp. Aberraties zijn niet zo belangrijk. Het gaat immers niet om het maken van een afbeelding. Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 13

14 Objectieven Het afbeeldend deel van een schijnwerper of projector bestaat uit 1 of meer (samengestelde) lenzen. Bij zoom-objectieven zijn twee of meer lenzen nodig. Als er sprake is van meerdere lenzen geldt: Vergroting: M = B / O = M1 x M2 O O -f 2 +f 1 B Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 14 Theaterschool OTT-1 14

15 Objectieven Je kan een samenstel ook zien als één lens. De lensformule geldt: 1 / f s = 1 / v s + 1 / b s O + - b s v s f s Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 15

16 Objectieven Voor de brandpuntsafstand van een samenstel geldt: f s = f 1. f 2 f 1 + f 2 - d als d= = + f s f 1 f d f 1 f 2 Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 16

17 Loep en PC Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 17

18 Zoomlens Er geldt: f s = f 1. f 2 f 1 + f 2 - d - effectieve f afhankelijk d - scherpte afhankelijk positie samenstel f 1 f 2 Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 18

19 Vraagstuk Een gobo met diameter 10 cm wordt in situatie (1) op 5 m afgebeeld met een diameter van 3 m. Bereken de vergroting M(1) en de effectieve brandpuntafstand f (1) van het lenzenstelsel. In situatie 2 wordt dezelfde gobo op 10 m afgebeeld met een diameter van 3m. Bereken de vergroting M(2) en de effectieve f (2). Er geldt: d(1) = 17,10 cm d(2) = 31,05 cm. Wat is f1 en wat is f2? f 1 f 2 Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 19

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Visuele Perceptie Oktober 2015 Theaterschool OTT-1 1 Visuele Perceptie Op tica (Gr.) Zien leer (der wetten) v.h. zien en het licht. waarnemen met het oog. Visueel (Fr.) het zien betreffende. Perceptie

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Spiegels en Lenzen September 2015 Theaterschool OTT-2 1 September 2015 Theaterschool OTT-2 2 Schaduw Bij puntvormige lichtbron ontstaat een scherpe schaduw. Vraag Hoe groot is de schaduw van een voorwerp

Nadere informatie

Handleiding Optiekset met bank

Handleiding Optiekset met bank Handleiding Optiekset met bank 112110 112110 112114 Optieksets voor practicum De bovenstaande Eurofysica optieksets zijn geschikt voor alle nodige optiekproeven in het practicum. De basisset (112110) behandelt

Nadere informatie

Telelens of zoom. Een telelens is een lens met een beperkte beeldhoek Hierdoor worden verder weg gelegen objecten op groter weergegeven.

Telelens of zoom. Een telelens is een lens met een beperkte beeldhoek Hierdoor worden verder weg gelegen objecten op groter weergegeven. Telelens of zoom Een telelens is een lens met een beperkte beeldhoek Hierdoor worden verder weg gelegen objecten op groter weergegeven. Als het objectief zou bestaan uit één enkele lens met een brandpuntsafstand

Nadere informatie

Proefbeschrijving optiekset met bank 112110

Proefbeschrijving optiekset met bank 112110 112114 Optieksets voor practicum De bovenstaande optieksets zijn geschikt voor alle nodige optiekproeven in het practicum. De basisset () behandelt de ruimtelijke optiek en de uitbreidingset (112114) de

Nadere informatie

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde Vak : Inleiding Optica (146012) Datum : 5 november 2010 Tijd : 8:45 uur 12.15 uur TENTAMEN Indien U een onderdeel van een vraagstuk

Nadere informatie

Lenzen. Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel?

Lenzen. Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel? Lenzen Welke lens moet ik kiezen en voor welk doel? Soorten lenzen Zoom lenzen (b.v. 24-70mm) Superzooooom lenzen (b.v. 18-300mm) Vast lenzen (b.v. 50mm) Soorten lenzen Macro lenzen (b.v. 100mm) (Super)

Nadere informatie

0 50 100 150 200 250 300 v (in cm)

0 50 100 150 200 250 300 v (in cm) Lenzen 1 Van een lens is de beeldafstand b als functie van de voorwerpsafstand v bepaald en weergegeven in onderstaande grafiek. 300 250 200 b (in cm) 150 100 50 0 0 50 100 150 200 250 300 v (in cm) a.

Nadere informatie

SENSOR op stof en vlekken controleren

SENSOR op stof en vlekken controleren SENSOR op stof en vlekken controleren Camera: Jpeg. Om sneller te kunnen kijken op de computer. ISO op 100. Brandpuntsafstand 50 mm of meer. Scherpinstelling op handmatig (MF). a. Effen wit vel: Scherpstelling

Nadere informatie

Scherptediepte. Inleiding

Scherptediepte. Inleiding Inleiding In ieder objectief vinden we een diafragma. Het diafragma bestaat uit een aantal lamellen, die tesamen openingen met verschillende diameters kunnen vormen. Doordat het diafragma deze verschillende

Nadere informatie

Portretfotografie. Portretfotografie. Scherptediepte. Tips & Trucs portretfotografie

Portretfotografie. Portretfotografie. Scherptediepte. Tips & Trucs portretfotografie Portretfotografie Tips & Trucs portretfotografie Tips & Trucs Ronnie Dankelman ReisReporterborrel 18 april 2009 Portretfotografie Camera instellingen Compositie Contact Er zijn drie aspecten waar je op

Nadere informatie

Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing

Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing Inhoud Reflectie...2 Opgave: bundel op cilinder...3 Opgave: Atomic Force Microscope (AFM)...3 straal treft op grensvlak...5 Opgave: door een dikke lens...8 Opgave: Stralengang door een vloeistoflens...9

Nadere informatie

Digitale fotografie, enkele stellingen ontzenuwd.

Digitale fotografie, enkele stellingen ontzenuwd. Digitale fotografie, enkele stellingen ontzenuwd. Hans van Esdonk versie 2009-02-16#1 methodes om een onscherpe opname te maken... verkeerd scherpstellen bewegen tijdens de opname vieze lens verkeerde

Nadere informatie

DE KLEINBEELDCAMERA. zoekerlens-camera voor kleinbeeld met parallax afwijking goedkope wegwerpcamera dure camera met prallax correctie

DE KLEINBEELDCAMERA. zoekerlens-camera voor kleinbeeld met parallax afwijking goedkope wegwerpcamera dure camera met prallax correctie DE KLEINBEELDCAMERA De kleinbeeldcamera functioneert met geperforeerde 35 mm film. Het filmformaat wordt aangeduid als 135 film. Bv. 135-36 is een kleinbeeldfilm met 36 opnamen. Het effectieve filmformaat

Nadere informatie

Microscopie, een oud en vertrouwd vakgebied. Inderdaad, een laboratorium zonder

Microscopie, een oud en vertrouwd vakgebied. Inderdaad, een laboratorium zonder Een kritische kijk Microscopie, een oud en vertrouwd vakgebied. Inderdaad, een laboratorium zonder microscoop is bijna ondenkbaar, dus lijkt lichtmicroscopie in tegenstelling tot elektronenmicroscopie

Nadere informatie

Informatie over Lenzen

Informatie over Lenzen Informatie over Lenzen Camera CCD Sensor: De grootte van de camerabeeld sensor (CCD) beïnvloed ook de kijkhoek, waarbij de kleinere beeldsensoren een smallere kijkhoek creëren wanneer gebruikt met eenzelfde

Nadere informatie

Over Scherpte en Diepte Sipke Wadman / Fotogroep Waalre Februari 2010

Over Scherpte en Diepte Sipke Wadman / Fotogroep Waalre Februari 2010 Over Scherpte en Diepte Sipke Wadman / Fotogroep Waalre Februari 2010 Scherpte en scherptediepte in foto's is een onderwerp van discussie dat ons bezig blijft houden. Er zijn vele subjectieve en artistieke

Nadere informatie

Uitwerkingen. Hoofdstuk 2 Licht. Verkennen

Uitwerkingen. Hoofdstuk 2 Licht. Verkennen Uitwerkingen Hoofdstuk 2 Licht Verkennen I a. Teken het gebouw met de zon in de tekening. De stand van de zon bepaalt waar de schaduw terecht komt. b. Maak een tekening in bovenaanzicht. Jij staat voor

Nadere informatie

Macro fotografie De eerste is de scherpstelafstand van de lens De tweede belangrijke waarde is de reproductiefactor

Macro fotografie De eerste is de scherpstelafstand van de lens De tweede belangrijke waarde is de reproductiefactor Macro fotografie is volgens velen één van de moeilijkst uit te voeren vormen van fotografie doordat je zo dicht op je onderwerp zit en dat je diafragma ver open is je slechts enkele millimeters hebt om

Nadere informatie

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor

Figuur 1: gekleurde pixels op een digitale sensor Wat zijn megapixels en waarom moet ik mij daar druk om maken? De afgelopen jaren zijn alle camera fabrikanten bezig geweest met een zogenaamde Megapixel oorlog. De ene fabrikant adverteerde met de nieuwste

Nadere informatie

Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23

Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23 Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23 Opgaven 5.1 Spiegeleelden 1 B en C 2 De ander staat 2 + 5 = 7 m voor de spiegel. Haar spiegeleeld staat 7 m achter

Nadere informatie

a) Bepaal door middel van een constructie de plaats van het beeld van de scherf en bepaal daaruit hoe groot Arno de scherf door de loep ziet.

a) Bepaal door middel van een constructie de plaats van het beeld van de scherf en bepaal daaruit hoe groot Arno de scherf door de loep ziet. NATUURKUNDE KLAS 5 ROEWERK H14-05/10/2011 PROEWERK Deze toets bestaat uit 3 opgaven (totaal 31 punten). Gebruik van eigen grafische rekenmachine en BINAS is toegestaan. Veel succes! ZET EERST JE NAAM OP

Nadere informatie

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de lichtsnelheid ~300.000 km/s! Rechte lijn Pijl er in voor de richting

Nadere informatie

Diafragma, hoe werkt het

Diafragma, hoe werkt het Diafragma, hoe werkt het DOOR KENNETH VERBURG IN BASISCURSUS - 172 REACTIES Onderdeel van de serie 1. Basiskennis Starten met een spiegelreflexcamera Diafragma, hoe werkt het De beste sluitertijd kiezen

Nadere informatie

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE NAAM: NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK PROEFWERK H14 11/10/2011 Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Nadere informatie

De Coma lenzen van Van Heel

De Coma lenzen van Van Heel De Coma lenzen van Van Heel C. Smorenburg TNO TPD, Stieltjesweg 1, 2628 CK Delff Op mijn werkkamer bij de TPD hangt een plaat aan de muur met vele (kleine) foto s van aberraties. Op de achterkant staat:

Nadere informatie

Inleiding in de optica (Ill)

Inleiding in de optica (Ill) Inleiding in de optica (Ill) H.G.J. Rutten In de vorige twee afleveringen werd de beeldvorming aan spiegel- en lenssystemen behandeld. Bij de behandeling werd uitgegaan van het paraxiale gebied, daar zijn

Nadere informatie

Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens

Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens Fotografie Basiskennis! 13 september 2005 Door Augustijn Buelens & Jeff Ceuppens Fotografie de basiskennis! Waarom? Analoog of digitaal blijft gelijk! Basiskennis is onontbeerlijk! Beter inzicht in wat

Nadere informatie

Oefen-vt vwo4 B h6/7 licht 2007/2008. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl

Oefen-vt vwo4 B h6/7 licht 2007/2008. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen-vt vwo4 h6/7 licht 007/008. Lichtbreking (hoofdstuk 6). Een glasvezel bestaat uit één soort materiaal met een brekingsindex van,08. Laserstraal

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Lenzen J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair nderwijs, Algemeen Voortgezet nderwijs, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie

Nadere informatie

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 2 Licht. Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht?

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 2 Licht. Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht? Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht? Alles noteren met significantie en in de standaard vorm ( in hoeverre dit lukt). Eerst opschrijven wat de gegevens en formules zijn en wat gevraagd wordt.

Nadere informatie

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding).

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). 5.1 Drie soorten lichtbundels Als lichtstralen een bundel vormen kan dat op drie manieren. 1. een evenwijdige bundel. 2. een convergerende bundel 3. een divergerende bundel.

Nadere informatie

SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2

SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2 SCHERPTEDIEPTE EN EXPOAPERTURE 2 Inleiding Een aantal factoren speelt een rol bij het maken van een goede foto. In de eerste plaats het onderwerp en dan vooral de manier waarop het onderwerp is ingekaderd.

Nadere informatie

D1 Project Zoomlens. Arash Khatami Jan van Veldhuizen Daan Kater. Faculteit der Technische Natuurwetenschappen Universiteit Twente Enschede

D1 Project Zoomlens. Arash Khatami Jan van Veldhuizen Daan Kater. Faculteit der Technische Natuurwetenschappen Universiteit Twente Enschede D1 Project Zoomlens Arash Khatami Jan van Veldhuizen Daan Kater Faculteit der Technische Natuurwetenschappen Universiteit Twente Enschede Voorwoord Voorwoord Tijdens het tweede jaar van de studie Technische

Nadere informatie

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding).

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). 5.1 Drie soorten lichtbundels Als lichtstralen een bundel vormen kan dat op drie manieren. 1. een evenwijdige bundel. 2. een convergerende bundel 3. een divergerende bundel.

Nadere informatie

Fotograferen in de Berry

Fotograferen in de Berry Fotocursus op camping le Bonhomme met dank aan de HCC versie feb 2008 Deel 1 blad 1 Inleiding Iedereen schiet weleens een plaatje, maar het resultaat is niet altijd zoals verwacht. De foto is onscherp,

Nadere informatie

5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht

5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 5 5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht Opgave 10 16 x 4,03 10 a afstand = lichtsnelheid tijd; s = c t t = = = 8 c 2,9979 10 b Eerste manier 1 lichtjaar = 9,461 10

Nadere informatie

Lenzen. N.G. Schultheiss

Lenzen. N.G. Schultheiss Lenzen N.G. Schultheiss Inleiding Deze module volgt op de module Spiegels. Deze module wordt vervolgd met de module Telescopen of de module Lenzen maken. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een

Nadere informatie

Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden

Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden Hoofdstukvragen: Het hoofdstuk gaat over de lichtbeelden die je met spiegels, lenzen en prisma s kunt maken. Hoe ontstaat bij een spiegel een beeld? En

Nadere informatie

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand Lenzen Leerplandoel FYSICA TWEEDE GRAAD ASO WETENSCHAPPEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/009 5.1.2 Licht B21 De beelden bij een dunne bolle lens construeren en deze aanduiden als

Nadere informatie

Reflectie. Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing

Reflectie. Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing Inhoud Reflectie... 2 Opgave: Lichtbundel op cilinder... 3 Lichtstraal treft op grensvlak... 4 Opgave: Breking en interne reflectie I... 6 Opgave: Breking en interne reflectie II... 7 Opgave: Multi-Touch

Nadere informatie

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld 6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld Lichtbronnen: Directe lichtbronnen produceren zelf licht Indirecte lichtbronnen reflecteren licht. Je ziet een voorwerp als er licht

Nadere informatie

Verschillende lenzen, verschillende toepassingen.

Verschillende lenzen, verschillende toepassingen. Verschillende lenzen, verschillende toepassingen. Hallo en wederom welkom bij mijn zesde blog. Deze keer wil ik het graag hebben over verschillende lenzen en hun toepassing. Ik krijg vaak de vraag: welke

Nadere informatie

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE NAAM: NATUURKUNDE KAS 5 ROEFWERK H14 13/05/2009 PROEFWERK Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE Opgave

Nadere informatie

Thema 3 Verrekijkers. astronomische kijker

Thema 3 Verrekijkers. astronomische kijker 07-0-005 0: Pagina Verrekijkers Inleiding Om verre voorwerpen beter te kunnen zien, kun je gebruikmaken van verrekijkers. Die zijn er in vele soorten. De astronomische kijker wordt gebruikt voor het bekijken

Nadere informatie

Vormstabiele lenzen. (harde lenzen)

Vormstabiele lenzen. (harde lenzen) Vormstabiele lenzen (harde lenzen) Herhaling:astigmatisme Herhaling:astigmatisme Uitwendig astigmatisme= corneaal Herhaling:astigmatisme Uitwendig astigmatisme= corneaal Inwendig astigmatisme = lens REGEL

Nadere informatie

Techniek. Microfotografie. Huub de Waard

Techniek. Microfotografie. Huub de Waard Techniek Microfotografie Huub de Waard Microfotografie Microfotografie is de overtreffende tak van macrofotografie. Bij vergrotingen van 1:1 spreken we van macro en is het onderwerp op de sensor net zo

Nadere informatie

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg

Reader 37. Workshop Fotografie. September 2007 Mediatheek Moller Tilburg Reader 37 Workshop Fotografie September 2007 Mediatheek Moller Tilburg 2 Inhoudsopgave 1 Theorie van fotografie.. 4 1.1 Diafragma en sluitertijd. 4 1.2 Pixels. 8 1.3 Bestandgrootte.. 9 1.4 Scherpte/diepte.

Nadere informatie

Suggesties voor demo s lenzen

Suggesties voor demo s lenzen Suggesties voor demo s lenzen Paragraaf 1 Toon een bolle en een holle lens. Demo convergerende werking van een bolle lens Laat een klein lampje (6 V) steeds dichter bij een bolle lens komen. Geef de verschillende

Nadere informatie

Geometrische optica. Hoofdstuk 1. 1.1 Principe van Huygens. 1.2 Weerkaatsing van lichtgolven.

Geometrische optica. Hoofdstuk 1. 1.1 Principe van Huygens. 1.2 Weerkaatsing van lichtgolven. Inhoudsopgave Geometrische optica Principe van Huygens Weerkaatsing van lichtgolven 3 Breking van lichtgolven 4 4 Totale weerkaatsing en lichtgeleiders 6 5 Breking van lichtstralen door een sferisch diopter

Nadere informatie

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1

fotografie Aquarium Er E n r ö ö Dob Do ro r n o yi 23-1-2014 1 Aquarium fotografie Ernö Dobronyi 23-1-2014 1 Onderwerpen Hardware Welke camera Welke objectief Welke flitser Welke hulpmiddelen De theorie Beeldvorming Witbalans Reflectie Compositie Pauze De praktijk

Nadere informatie

Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur

Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur Opmerkingen: 1) Lijsten met de punten toegekend door de corrector worden op OASE gepubliceerd. De antwoorden van

Nadere informatie

Fotoclub OPTIKA. Zwijndrecht. Macrofotografie. 1. Wat is macrofotografie? OPTIKA Zwijndrecht 9 november 2012

Fotoclub OPTIKA. Zwijndrecht. Macrofotografie. 1. Wat is macrofotografie? OPTIKA Zwijndrecht 9 november 2012 1. Wat is macrofotografie? komt neer op het nemen van foto s van kleine voorwerpen zodat we op de foto s details zien die we met het blote oog niet zouden opmerken. Je ontdekt een nieuwe wereld waar je

Nadere informatie

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft.

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft. Opgave 1 Een auto Met een auto worden enkele proeven gedaan. De wrijvingskracht F w op de auto is daarbij gelijk aan de som van de rolwrijving F w,rol en de luchtwrijving F w,lucht. F w,rol heeft bij elke

Nadere informatie

Digitale camera's. digitale camera's 1

Digitale camera's. digitale camera's 1 Digitale camera's digitale camera's 1 Categorieën (Ultra) compact Spiegelreflex lijkend Spiegelreflex Digitale achterwanden digitale camera's 2 (Ultra) compact Geschikt voor de meeste mensen Overal mee

Nadere informatie

Opgave 1: Constructies (6p) In figuur 1 op de bijlage staat een voorwerp (doorgetrokken pijl) links van de lens.

Opgave 1: Constructies (6p) In figuur 1 op de bijlage staat een voorwerp (doorgetrokken pijl) links van de lens. NATUURKUNDE KAS 5 ROEWERK H4-06/0/00 PROEWERK Deze toets bestaat uit 4 opgaven (totaal 3 punten). Gebruik van eigen grafische rekenmachine en BINAS is toegestaan. Veel succes! ZET EERST JE NAAM OP DE Opgave

Nadere informatie

Instellingen. Afbeelding 3.1 Boven op een spiegelreflexcamera. draaiknop waarmee de M-stand kan worden ingesteld.

Instellingen. Afbeelding 3.1 Boven op een spiegelreflexcamera. draaiknop waarmee de M-stand kan worden ingesteld. Instellingen 3 Hoe geavanceerd de camera ook is, met mondfotografie zijn de beste resultaten te bereiken door manueel te werken. Dit hoofdstuk zal dat duidelijk maken. Omdat de instelling van de verschillende

Nadere informatie

Opdrachten. Druk dit document af en maak hierop aantekeningen tijdens uw fotosessies

Opdrachten. Druk dit document af en maak hierop aantekeningen tijdens uw fotosessies 1 Opdrachten In Hoofdstuk 1 De digitale camera en Hoofdstuk 2 Digitaal fotograferen van het Handboek Digitale fotografie en fotobewerking staan opdrachten die u zelf kunt uitvoeren. Als u alle opdrachten

Nadere informatie

Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field)

Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field) Scherptediepte. Scherpte diepte wordt dikwijls weergegeven als 'DOF' (DepthOf Field) Eerst en vooral een kleine herhaling: Het Diafragma of Lensopening. Als je de technische specs van je lens bekijkt,

Nadere informatie

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN FACULTET TECHNSCHE NATUUWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde Vak : nleiding Optica (46) Datu : 5 noveber Tijd : 8:45 uur.5 uur TENTAMEN ndien U een onderdeel van een vraagstuk niet kunt aken

Nadere informatie

GAMMA «EUROPE» Het licht aan de top!

GAMMA «EUROPE» Het licht aan de top! GAMMA «EUROPE» Het licht aan de top! Hoogwaardige optische systemen die «het licht opnieuw scheppen»... Schijwerpers voor halogeenlampen 1000/1200/2000 W De sleutel tot succes Uitzonderlijk lichtrendement

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Kim W. van Gaalen Een van de meest voorkomende oorzaken van (tijdelijk) slechter zien is staar (grijze staar, cataract). Staar wordt veroorzaakt door chemische veranderingen in de lens, waardoor er troebelingen

Nadere informatie

Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies)

Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies) Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies) Zie: http://webphysics.davidson.edu/applets/optics/intro.html Bolle (positieve) lens Een bolle lens heeft twee brandpunten F. Evenwijdige (loodrechte)

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Digitale camera Voorwoord Ik doe mijn werkstuk over de digitale camera, omdat mij dat wel interessant lijkt. Verder leek het mij een onderwerp wat niemand zou kiezen en waar de meeste kinderen niet veel

Nadere informatie

Concept Cartoons Wetenschap

Concept Cartoons Wetenschap Concept Cartoons Wetenschap Digitale weegschaal Voor het exact bepalen van gewicht. Deze digitale weegschaal bepaalt het gewicht van 0.1g tot 1000g. Te gebruiken in allerlei situaties waarbij het belangrijk

Nadere informatie

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen

Fotografie: van opname tot archivering deel 1. Bruno Vandermeulen Fotografie: van opname tot archivering deel 1 Bruno Vandermeulen 6 7 8 9 10 11 12 1 3 Wat is een camera? Zwarte doos: camera obscura Sensor Sluiter Objectief Diafragma Sensor Pixels Grootte 15 16 Camera

Nadere informatie

Natuur en landschapsfotografie

Natuur en landschapsfotografie Natuur en landschapsfotografie Dirk Claes Natuurfotografie is een zeer populaire vorm van fotografie. Je hoeft heus niet ver te gaan om te kunnen genieten van de natuur. Je eigen tuin, een park in de stad,

Nadere informatie

De belichtingsdriehoek

De belichtingsdriehoek Workshop Dick Jeukens Leren en doen (LED) De uiteindelijke belichting op de foto van een scène, hoe donker of licht, wordt bepaald door een samenspel van het DIAFRAGMA, de SLUITERTIJD en de ISO LICHTGEVOELIGHEID.

Nadere informatie

De grote kunst is dus ervoor te zorgen dat de juiste dosis licht op de juiste plaats terechtkomt. Dat behandelen we in dit hoofdstuk.

De grote kunst is dus ervoor te zorgen dat de juiste dosis licht op de juiste plaats terechtkomt. Dat behandelen we in dit hoofdstuk. Deel II Deel II: Licht en Lenzen 1. Er zij Licht! In het boek Genesis, dat het scheppingsverhaal behandelt, wordt beschreven hoe God als eerste daad het licht deed ontstaan en het verschil maakte tussen

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Fotografie 6. Scherptediepte AV-01-06-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. OPDRACHTKAART AV-01-06-01 Scherptediepte Voorkennis: Je hebt de opdracht De fotocamera afgerond. Intro: Scherptediepte is een creatief hulpmiddel om je eigen visie op de werkelijkheid te laten zien. Door

Nadere informatie

Scherp zien onder water

Scherp zien onder water Scherp zien onder water Keuzeopdracht biologie/natuurkunde voor de bovenbouw Een verdiepende opdracht over de werking van lenzen Voorkennis: het oog; breking van licht; brekingsindex; beeldvorming bij

Nadere informatie

Wat is een digitale foto

Wat is een digitale foto Inleiding: basiskennis We beoefenen allemaal de fotografie in de hobbysfeer. Sommigen al jaren, anderen sinds kort. Maar we weten allemaal wat een camera is, en een computer, en een printer. We weten allemaal

Nadere informatie

Objectieven voor digitaal

Objectieven voor digitaal Inleiding Enige tijd geleden waren de prijzen van de digitale reflexcamera s dusdanig hoog, dat ze alleen door professionals of hobbyisten met een dikke portefeulle aangeschaft konden worden. De (serieuzere)

Nadere informatie

Handleiding Oogfunctiemodel

Handleiding Oogfunctiemodel Handleiding Oogfunctiemodel 300132 De mogelijkheden van het oog functiemodel zijn: - beeldvorming, met een positieve lens - gekleurde voorwerpen zien - accommoderen; werking van de ooglens - oogafwijkingen

Nadere informatie

het oog > bijziendheid > verziendheid > leeftijdverziendheid > astigmatisme

het oog > bijziendheid > verziendheid > leeftijdverziendheid > astigmatisme Algemeen (emmetroop oog) Een bril of een contactlens wordt in de meeste gevallen toegepast om een brekingsfout van het oog te corrigeren. Er zijn verschillende brekingsfouten. verziendheid en de bijziendheid.

Nadere informatie

Lesmateriaal bovenbouw

Lesmateriaal bovenbouw Lesmateriaal bovenbouw Workshopdag Satellieten 8 oktober 2008 Space Expo, Noordwijk Bouw je eigen telescoop Benieuwd naar het oppervlak van de maan? Of de ringen van Saturnus? Deze dingen staan te ver

Nadere informatie

2. Bekijk de voorbeelden bij Ziet u wat er staat? Welke conclusie kun je hier uit trekken?

2. Bekijk de voorbeelden bij Ziet u wat er staat? Welke conclusie kun je hier uit trekken? Hoofdstuk 3 Lichtbeelden 1 Werkboek natuurkunde 3H Inleiding: Zien Op de site van het boek vind je bij Ogentest verschillende links over zien, brillen en lenzen. Je kunt er ook je ogen testen. 1. Doe een

Nadere informatie

Oog. Netvlies: Ooglens: Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk.

Oog. Netvlies: Ooglens: Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk. Oog Voor de stralengang in het oog van lichtstralen zijn de volgende drie onderdelen belangrijk. Netvlies: Ooglens: Op het netvlies bevinden zich lichtgevoelige zintuigcellen; staafjes en kegeltjes (voor

Nadere informatie

Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur

Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur Faculteit Technische Natuurkunde Proeftentamen OPTICA voor BMT (3D010) 8 maart 1999, 14:00-17:00 uur Opmerkingen: 1)Het cijfer afhalen vindt plaats op 15 maart 1999. De oproeplijsten hangen op het publicatiebord

Nadere informatie

Technische aspecten van de MACROFOTOGRAFIE. Presentatie voor FC Rapenland. September 2013. Door. Jos van der Hijden. met dank aan:

Technische aspecten van de MACROFOTOGRAFIE. Presentatie voor FC Rapenland. September 2013. Door. Jos van der Hijden. met dank aan: Technische aspecten van de MACROFOTOGRAFIE Presentatie voor FC Rapenland September 2013 Door met dank aan: Wikipedea, Johan van der Wielen, W.Kruyt, Rober Berdan, Ron Todd, Frank Phillips (Versie 1.1,

Nadere informatie

Fotograferen van microscoopbeelden was in het analoge tijdperk een moeizame bezigheid

Fotograferen van microscoopbeelden was in het analoge tijdperk een moeizame bezigheid Fotograferen van Microscoopbeelden Johan Steketee Jan Vethlaan 9, 3141 KJ Maassluis Steketee, J. 2010. Photography through the microscope. Coolia 53(4): 181 185. Recent developments in digital microscope

Nadere informatie

Komeetfotografie met eenvoudige apparatuur, een verkorte versie.

Komeetfotografie met eenvoudige apparatuur, een verkorte versie. Komeetfotografie met eenvoudige apparatuur, een verkorte versie. Peter Bus Inleiding Het oorspronkelijke artikel voor het eerst gepubliceerd in 1985 is nu in verkorte vorm aangepast aan de in de loop der

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige beweging Trilling en

Nadere informatie

Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens.

Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Bolle en holle. Opgave 2 Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens. Opgave 4 Divergente, convergente en evenwijdige. Opgave 5 Een bolle

Nadere informatie

Ontwikkeling van een meetopstelling voor het meten van contactlenzen

Ontwikkeling van een meetopstelling voor het meten van contactlenzen \,1./ \). ( Ontwikkeling van een meetopstelling voor het meten van contactlenzen W. van Kerckhoven Eindhoven, juli 1996 rapportnr. WPA 310034 Mstudeerverslag W. van Kerckhoven d. Nr. 370434 Technische

Nadere informatie

1 Bolle en holle lenzen

1 Bolle en holle lenzen Lenzen 1 Bolle en holle lenzen 2 Brandpuntsafstand, lenssterkte 3 Beeldpunten bij een bolle lens 4 Naar beeldpunten kijken (bij bolle lens) 5 Voorwerpsafstand, beeldafstand, lenzenformule 6 Voorwerp, beeld,

Nadere informatie

ISO. Diafragma. Sluitertijd. Scherptediepte

ISO. Diafragma. Sluitertijd. Scherptediepte En toen was er licht! deel 2 ISO Diafragma Sluitertijd Scherptediepte 1 Er zijn 4 voorwaarden welke bepalen hoeveel licht er uiteindelijk op de camera-sensor (analoog-film) terecht komt, namelijk: 1) Hoeveelheid

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Meerdere wegen naar BETERE FOTO S

Meerdere wegen naar BETERE FOTO S Meerdere wegen naar BETERE FOTO S (zonder meer apparatuur te kopen) 2013 Wim Stolwerk Mirror Image Photography, Vinkeveen Geinspireerdop publicaties van Craft& Vision Gespecialiseerde Canadese uitgeverij

Nadere informatie

FOCUS STACKING RVK 20-5-2014

FOCUS STACKING RVK 20-5-2014 FOCUS STACKING RVK 20-5-2014 FOCUSSTACKING Inleiding: Focusstacking Scherpte en scherpte diepte De doelstelling van de workshop en verantwoording Het principe Wat is het De begrippen Airy schijfje en verstrooiing

Nadere informatie

Uitgebreid naslagwerk bij. Fotografie Workshop. door. Boukje Canaan

Uitgebreid naslagwerk bij. Fotografie Workshop. door. Boukje Canaan Uitgebreid naslagwerk bij Fotografie Workshop door Boukje Canaan Inzoomen/dichtbij halen Weinig mensen realiseren zich dat ze met een zoom een prachtig instrument in handen hebben voor het maken van portretten.

Nadere informatie

Snel aan de slag met. Voorbeeldles. digifotocursus. Voorbeeldles ver 2.0

Snel aan de slag met. Voorbeeldles. digifotocursus. Voorbeeldles ver 2.0 1 Snel aan de slag met Voorbeeldles digifotocursus Voorbeeldles ver 2.0 Iedereen kan leren fotograferen! Tegenwoordig heeft bijna iedereen een digitale spiegelreflex- of een compactcamera. Ook het fotograferen

Nadere informatie

Brilafwijkingen. Afdeling Oogheelkunde

Brilafwijkingen. Afdeling Oogheelkunde Brilafwijkingen Afdeling Oogheelkunde Bij een brilafwijking wordt het beeld dat het oog binnenkomt niet precies op het netvlies afgebeeld, maar als het ware voor of achter het netvlies. Daardoor is het

Nadere informatie

De kracht van een goed zicht

De kracht van een goed zicht [ Dubbele progressieve sterkte ] Voorzijde Geoptimaliseerd centraal progressief oppervlak Snelle gewenning De kracht van een goed zicht Achterzijde omgekeerd progressief oppervlak Vermindering van de distorties

Nadere informatie

Gobo Image Projector. Gobo Image Projector

Gobo Image Projector. Gobo Image Projector Gobo Image Projector Gobo Image Projector Bij het ontwerp van de Gobo Image Projector is geen compromis gesloten. Het moderne design van de Gobo Image Projector is gecombineerd met uitstekende optische

Nadere informatie

Beschrijving. Algemeen. Audio

Beschrijving. Algemeen. Audio Vormingscentrum Destelheide vzw Algemene Dienst voor Jeugdtoerisme Destelheidestraat 66 1653 Dworp Tel +32 2 380 39 15 Fax +32 2 380 52 51 e-mail: info@destelheide.be www.destelheide.be Beschrijving Algemeen

Nadere informatie

Als elk detail telt...

Als elk detail telt... IDG Nederland. Niets uit de hier aangeboden publicaties mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. Het verlenen van toestemming tot publicatie strekt zich

Nadere informatie

Minicursus Digitale fotografie

Minicursus Digitale fotografie Minicursus Digitale fotografie De zomer is in aantocht: de periode waarin je digitale camera overuren draait. Omdat niet iedereen weet wat je allemaal kunt met een digitale camera, geeft het NTI je deze

Nadere informatie

Fotografie tips voor betere landschapsfoto's

Fotografie tips voor betere landschapsfoto's Fotografie tips voor betere landschapsfoto's Dit artikel geeft je 10 praktische fotografie tips omtrent compositie, camera instellingen en belichting, die je zullen helpen betere landschapsfoto's te maken.

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Wim Launspach. Doornemen van de tekst:

Docentenhandleiding. Wim Launspach. Doornemen van de tekst: Docentenhandleiding Over de inhoud Het idee van deze minimodule is ontleend aan een passage uit het boek Climbing Mount Improbable van Richard Dawkins (1996), n.l. p. 144-146. Hij schrijft:..here are some

Nadere informatie