Ouderen en Internet: Wat werkt op het web?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ouderen en Internet: Wat werkt op het web?"

Transcriptie

1 Ouderen en Internet: Wat werkt op het web? Julia van Weert Kennismarkt AMC/VUmc. Amsterdam, 5 juni 2012

2 Ouder worden en cognitie Z-scores 1,2 0,8 0,4 0-0,4-0,8 Working Memory Long-term memory Speed of Processing Digit Symbol Letter Comparison Pattern Comparison Door achteruitgang van geheugen en Line Span snelheid van informatieverwerking komt informatie bij ouderen waarschijnlijk minder goed over dan bij jongeren Letter Rotation Computation Span Reading Span Benton Rey -1,2 20's 30's 40's 50's 60's 70's 80's leeftijdsgroepen n = 350 Cued Recall Free Recall Park et al., 2003

3 Toegang tot Internet jarigen CBS, 2012

4 Internetactiviteiten jarigen

5 Internet informatie voor patiënten met kanker Kanker staat in de top 3 van onderwerpen waarover mensen informatie zoeken op Internet (Fogel, 2003) Patiënten met kanker die Internet gebruiken voelen zich beter geïnformeerd en voorbereid (Eysenbach, 2008) en het helpt hen om te gaan met hun ziekte (Rice & Katz, 2006)

6 Complexiteit Slechts 30% vond wat men zocht 83% had problemen de informatie te begrijpen (Rice & Katz, 2006) Veel (website) informatie is geschreven op een te hoog leesniveau (Berland et al., 2001; Doak et al., 1998; Graber et al., 1999)

7 Voorlichting-op-maat Betere verwerking van informatie als: de ontvanger cognitief in staat is de informatie te begrijpen Informatie afstemmen op individuele patiënt Foto s, illustraties, animaties, audio- en video aanvullend op tekstuele boodschap

8 Antoni van Leeuwenhoek Zkh.

9 Waarom visuele ondersteuning gebruiken? Picture facilitation effect 1 Multimedia learning 2 Social Cognitive Theory 3 Socioemotional selectivity theory 4 1 Levie & Lentz, 1982; Cherry et al., Mayer, 1999; Mayer & Moreno, Bandura, Carstensen, Isaacowitz & Charles,

10 Experiment 1: 2x3 design (n=200) Afbeeldingen Alleen tekst Foto Tekening Complex Groep 1 Groep 2 Groep 3 Complexiteit (n=27) (n=40) (n=39) taalgebruik Niet Groep 4 Groep 5 Groep 6 complex (n=30) (n=35) (n=29)

11

12

13 Meetinstrumenten Recall van information (NPIRQ) (Jansen et al,2008) Wat heeft men onthouden en kan men reproduceren? Vijf open vragen Minimaal 0 en maximaal 8 punten te halen Tevredenheid (LSS) (Beard & Ragheb, 1980) Begrijpelijkheid; 3 items Aantrekkelijkheid; 4 items; Gemiddelde score van 1 tot 7

14 Gecombineerd effect op recall ,2 2,0 4,0 2,6 3,5 2,7 Niet complex taalgebruik Complex taalgebruik Geen afbeelding Foto Tekening Van Weert et al, 2011

15 Leeftijdsverschillen begrijpelijkheid (range 1-7) 7 6,5 6 5,5 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 4,7 4,6 Geen afbeelding 5,3 4,8 p=<. 05 Afbeelding ouder (>50) jonger (<50) Van Weert et al, 2011

16 Leeftijdverschillen aantrekkelijkheid (range 1-7) 7 6,5 6 5,5 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 5,3 4,9 Geen afbeelding 5,9 5,6 p=<. 05 Afbeelding ouder (>50) jonger (<50) Van Weert et al, 2011

17 Conclusie Voor ouderen is een afbeelding belangrijker dan voor jongeren Van Weert et al, 2011

18 Design Experiment 2 (n=430) Alleen tekst Cognitieve afbeelding Affectieve afbeelding Beide soorten afbeeldingen Bol et al, submitted 18

19 19

20 Resultaten (1) Geen picture facilitation effect Recall Geen significante leeftijdsverschillen op recall Tevredenheid Ouderen én jongeren: Hogere score op aantrekkelijkheid bij afbeelding, zowel cognitieve als affectieve afbeelding Jongeren: Hogere score op begrijpelijkheid bij alleen tekst Ouderen: Hogere score op emotionele steun bij alle condities Bol et al, submitted 20

21 Resultaten (2) Interactie tussen leeftijd en emotionele support op recall van informatie Ondersteunt de socioemotional selectivity theory Bol et al, submitted 21

22 Design Experiment 3 Tekst Informatieve video Narratieve video Bol et al, submitted 22

23 Resultaten (1) Significant effect van conditie op recall van information % * Tekst Video arts Video patient Ondersteunt deels de theory of multimedia learning Tekst Video arts Video patient Ondersteunt de Social Cognitive Theory Geen significant effect van leeftijd op recall van information * Bol et al, submitted 23

24 Resultaten (2) Leeftijd en tevredenheid: Ouderen (> 65) scoren hoger op aantrekkelijkheid (p <.001) en emotionele support (p <.001) van de website Bol et al, submitted 24

25 Conclusies Visuale interventies zijn effectief, want Afbeeldingen verhogen aantrekkelijkheid van de website Video s verhogen recall van informatie Tevredenheid hoger bij ouderen, met name aantrekkelijkheid en emotionele support Ouderen die emotionele support ervaren van de website scoren hoger op recall van informatie 25

26 Eye-tracking Loos & Mante-Meijer 2009

27 Eye-tracking Heatmaps laten met kleuren zien hoe intens verschillende plekken op webpagina s bekeken zijn, gebaseerd op het aantal fixaties van individuele websitegebruikers of groepen: rood voor heel intens, geel voor gematigd en groen voor gering. Loos & Mante-Meijer 2009

28 Heatmap 2: alle jongeren Heatmap 1: alle ouderen Heatmap 3: alle ouderen die dagelijks internet gebruiken

29 Conclusie De heatmaps tonen aan dat verschillen meer veroorzaakt worden door de frequentie van internetgebruik dan door leeftijd. Loos & Mante-Meijer 2009

30 Vervolgonderzoek Combineren eye-tracking onderzoek met onderzoek naar gebruik van visuele ondersteuning Effect van gebruik van Internet-informatie op gespreksvoering in de spreekkamer

31 Informatie

Communicatie op maat voor ouderen met kanker:

Communicatie op maat voor ouderen met kanker: Communicatie op maat voor ouderen met kanker: Het nut van oude en nieuwe media Julia van Weert De oudere patiënt met kanker: op weg naar behandeling op maat. Veldhoven, 14 maart 2013 Kennis van de patiënt

Nadere informatie

It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt. Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg

It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt. Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg 2 Doelen van Communicatie? Doelen van Communicatie Functie Doel

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van ehealth:

De toegevoegde waarde van ehealth: De toegevoegde waarde van ehealth: Wat werkt voor welke doepgroep? Julia van Weert COMPRIZ, 14 april 2011 Van God naar Gids, de arts uit zijn ivoren toren 2 Wat is ehealth? 51 definities (Oh et al., 2005)

Nadere informatie

Patiënt voorlichten: Gewenste communicatie voor patiënten (top 10; N=2082) Compensatie door ouderen? Vandaag. Behoeften van de patiënt

Patiënt voorlichten: Gewenste communicatie voor patiënten (top 10; N=2082) Compensatie door ouderen? Vandaag. Behoeften van de patiënt Gewenste voor patiënten (top ; N=8) Patiënt voorlichten: Hoe doe je dat? serieus genomen worden openheid een luisterend oor advies info over behandeling onderzoek probleem Julia van Weert Jesse Jansen

Nadere informatie

ehealth: Zijn we er klaar voor? 3 e Nationale Therapietrouwconferentie, 17 november 2011 Julia van Weert

ehealth: Zijn we er klaar voor? 3 e Nationale Therapietrouwconferentie, 17 november 2011 Julia van Weert ehealth: Zijn we er klaar voor? Julia van Weert 3 e Nationale Therapietrouwconferentie, 17 november 2011 (Eysenbach & Diepgen, 2 200 Behoeften van de patiënt need to know and cognitieve behoefte understand

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

Visualiseren en leren met animaties. Pieter Wouters

Visualiseren en leren met animaties. Pieter Wouters Visualiseren en leren met animaties Pieter Wouters 1 Programma Multimedia en animaties Waarom animaties gebruiken? Hoe worden animaties door mensen verwerkt? Welke problemen ontstaan hierbij? Oplossingen

Nadere informatie

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Disclosure belangen sprekers (Potentiële) belangenverstrengeling Geen A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Dr. Hileen Boosman De betrokken relaties bij dit project zijn: Financiering: Projectgroep:

Nadere informatie

"Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen."

Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen. Seven Minute Screen (7MS) Solomon, P. R. and Pendlebury, W. W. (1998) "Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen." Meetinstrument Afkorting Auteur Onderwerp Doelstelling Populatie Gebruikers

Nadere informatie

Alle respondenten geven aan dat de website toegankelijk is.

Alle respondenten geven aan dat de website toegankelijk is. Analyse vragenlijst ontwerp evaluatie ontwerp Is de website toegankelijk? toegankelijkheid Alle respondenten geven aan dat de website toegankelijk is. Kunt u zonder informatie snel starten? Alle respondenten

Nadere informatie

Digitale toetsen: waar moet je op letten?

Digitale toetsen: waar moet je op letten? 3 Digitale toetsen: waar moet je op letten? Halszka Jarodzka & Paul Kirschner Welten-instituut, Onderzoekscentrum voor leren, doceren en technologie, Open Universiteit Technisch zijn er geen belemmeringen

Nadere informatie

- 172 - Prevention of cognitive decline

- 172 - Prevention of cognitive decline Samenvatting - 172 - Prevention of cognitive decline Het percentage ouderen binnen de totale bevolking stijgt, en ook de gemiddelde levensverwachting is toegenomen. Vanwege deze zogenaamde dubbele vergrijzing

Nadere informatie

Maakt zwangerschap vergeetachtig?

Maakt zwangerschap vergeetachtig? Fatty acids, Pregnancy, and Cognition Vetzuren, zwangerschap en cognitie Renate H.M. de Groot Maakt zwangerschap vergeetachtig? 1 Wat is cognitie? Cognitie = Verzamelnaam voor allerlei processen waarbij

Nadere informatie

Belang van toegankelijk gebruiksvriendelijk digitaal educatief Lesmateriaal

Belang van toegankelijk gebruiksvriendelijk digitaal educatief Lesmateriaal Belang van toegankelijk gebruiksvriendelijk digitaal educatief Lesmateriaal Van het EDDA project 2013 naar EliFy 2020 Feiten en cijfers over leerlingen in het basisonderwijs 1.515.000 leerlingen in het

Nadere informatie

Gebruik van Multimedia

Gebruik van Multimedia Gebruik van Multimedia Zo werkt het effectief! Mia Cools Erasmus MC Zorgacademie 1 Inhoud workshop Informatie verwerking in de hersenen Wetenschappelijke principes 6 principes van Mayer Toepassing op je

Nadere informatie

CENTRAAL AUDITIEVE EN COGNITIEVE VERWERKING IN OUDERE VOLWASSENEN: LEEFTIJD EN WERKGEHEUGEN

CENTRAAL AUDITIEVE EN COGNITIEVE VERWERKING IN OUDERE VOLWASSENEN: LEEFTIJD EN WERKGEHEUGEN CENTRAAL AUDITIEVE EN COGNITIEVE VERWERKING IN OUDERE VOLWASSENEN: LEEFTIJD EN WERKGEHEUGEN K. Vermeire L. Schenus S. Auwers M. De Sloovere 1 NVA Wintervergadering, 31 januari 2014, Utrecht, NL INTRODUCTIE

Nadere informatie

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding:

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding: Essay Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Naam: Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docent: Rob van Willigen Modulecode: MEDM0201D Modulenaam: Is multimedia als leermiddel

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21706 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Overberg, Regina Ingrid Title: Breast cancer stories on the internet : improving

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Voeding en schoolprestatie: Stelling. Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand?

Wat gaan we doen? Voeding en schoolprestatie: Stelling. Definities. Conclusie. Hoe komt leren tot stand? Voeding en schoolprestatie: Hoofdzaak of kopzorg? Dr. Renate H.M. de Groot Wat gaan we doen? Definities" Hoe komt leren tot stand?" Wat gebeurt er met leren tijdens de adolescentie?" Rol van omgevingsfactoren:

Nadere informatie

IST Standaard. Intelligentie Structuur Test. meneer 1

IST Standaard. Intelligentie Structuur Test. meneer 1 IST Standaard Intelligentie Structuur Test ID 4589-1031 Datum 25.03.2015 IST Inleiding 2 / 12 INLEIDING De Intelligentie Structuur Test (IST) is een veelzijdig inzetbare intelligentietest voor jongeren

Nadere informatie

Workshop Hersentumoren en veranderingen in emotie, karakter and cognitie

Workshop Hersentumoren en veranderingen in emotie, karakter and cognitie Workshop Hersentumoren en veranderingen in emotie, karakter and cognitie Natasja Janssen en Hanneke Zwinkels Verpleegkundig specialisten Neuro-Oncologie Introductie Veranderingen in karakter, emotie en

Nadere informatie

INLEIDING. Samenvatting

INLEIDING. Samenvatting INLEIDING Iedereen die ooit heeft gezien hoe een baby van enkele weken oud zijn omgeving verkent en bekijkt, heeft ongetwijfeld opgemerkt dat het kijkgedrag van een pasgeborene zich sterk onderscheidt

Nadere informatie

Werkgeheugen in de praktijk: Ontwikkeling en stoornissen

Werkgeheugen in de praktijk: Ontwikkeling en stoornissen Werkgeheugen in de praktijk: Ontwikkeling en stoornissen Drs. Berrie Gerrits Ik ga op reis en ik neem mee Centraal executieve systeem Fonologische lus Episodische buffer Visueel- Ruimtelijk kladblok Model

Nadere informatie

VOORBIJ DUURZAME INZETBAARHEID! Verantwoord aan de slag met oudere werknemers Dr. Annet de Lange. Official sponsor: Partners: WWW.OVERDI.

VOORBIJ DUURZAME INZETBAARHEID! Verantwoord aan de slag met oudere werknemers Dr. Annet de Lange. Official sponsor: Partners: WWW.OVERDI. VOORBIJ DUURZAME INZETBAARHEID! Verantwoord aan de slag met oudere werknemers Dr. Annet de Lange Official sponsor: Partners: Agenda 1. Ouder worden op het werk: wat denkt u zelf? 2. Ouder worden op het

Nadere informatie

Begrijpend lezen. Cognitieve processen. Cognitieve processen. De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen

Begrijpend lezen. Cognitieve processen. Cognitieve processen. De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen De ontwikkeling van cognitieve processen en individuele verschillen bij begrijpend lezen 1. Wat is begrijpend lezen? Anne Helder 2. Wat weten we over de ontwikkeling van begrijpend lezen? 3. Wat weten

Nadere informatie

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen Kwaliteit in Beeld Leren door te kijken, te doen en te delen De Educatieve Kijkwijzer De Educatieve Kijkwijzer Kwaliteit Functies Extra s Kwaliteit Kwaliteit Cognitieve Theorie van Multimedia Leren Mayer,

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan?

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wat doet diabetes type 1 met het brein? Drs. Eelco van Duinkerken Cognitieve klachten http://www.youtube.com/watch?v=rgwbxe8zdc4&feature=related

Nadere informatie

MEMANTINE-ADDITIE AAN CLOZAPINE 1. Memantine-additie aan Clozapine bij Therapieresistente Schizofrenie

MEMANTINE-ADDITIE AAN CLOZAPINE 1. Memantine-additie aan Clozapine bij Therapieresistente Schizofrenie MEMANTINE-ADDITIE AAN CLOZAPINE 1 Memantine-additie aan Clozapine bij Therapieresistente Schizofrenie (Memantine Add-On Therapy to Clozapine in Refractory Schizophrenia) David M.H. Buyle David M.H. Buyle

Nadere informatie

Online voorbereiding van patiënt en zorgverlener voor een effectief consult

Online voorbereiding van patiënt en zorgverlener voor een effectief consult Online voorbereiding van patiënt en zorgverlener voor een effectief consult Akke Albada NIVEL Nelly van Uden VUMC VRAGEN? vul ze in op je vragenformulier als geheugensteuntje - straks volop gelegenheid

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling bij kinderen met visuele problemen door stoornissen in hersenfuncties. Informatie voor verwijzers

Onderzoek en behandeling bij kinderen met visuele problemen door stoornissen in hersenfuncties. Informatie voor verwijzers Onderzoek en behandeling bij kinderen met visuele problemen door stoornissen in hersenfuncties Informatie voor verwijzers Zie jij wat ik zie? Kinderen met CVI Visuele problemen en beperkingen in het dagelijks

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand?

Wat gaan we doen? Hoe komt leren tot stand? Voeding en schoolprestatie: Hoofdzaak of kopzorg? Dr. Renate H.M. de Groot Welten Institute Research, Centre for Learning, Teaching and Technology, Open University of the Netherlands Wat gaan we doen?

Nadere informatie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie

Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD. Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Plannen en organiseren bij adolescenten met ADHD Prof.dr. Saskia van der Oord klinische psychologie Inhoud v Theoretische verklaringen ADHD v Plannen en organiseren bij ADHD v In het dagelijkse leven?

Nadere informatie

De diep verstandelijk gehandicapte medemens

De diep verstandelijk gehandicapte medemens De diep verstandelijk gehandicapte medemens Eerste druk, mei 2012 2012 Wilte van Houten isbn: 978-90-484-2352-1 nur: 895 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

Usability van een Webshop. Maartje de Vries & Ellen Schuurink UE 2016

Usability van een Webshop. Maartje de Vries & Ellen Schuurink UE 2016 Usability van een Webshop Maartje de Vries & Ellen Schuurink UE 2016 Gastsprekers: Ellen & Maartje TCP TCP Agenda - deel 1 Waarom een webshop Wat betekent Usability in de context van een webshop? Hoe bereik

Nadere informatie

Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten

Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten Leerbaarheid Leerbaarheid is de mate waarin iemand profijt heeft van leerervaringen.

Nadere informatie

Het schrijven van een artikel of casus voor Oedeminus

Het schrijven van een artikel of casus voor Oedeminus Het schrijven van een artikel of casus voor Oedeminus Procedure De redactie van Oedeminus verheugt zich op uw bijdrage aan ons blad. Voor u uw kennis, inzichten en ideeën op papier zet, is het goed om

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004)

Dia 1. Dia 2. Dia 3. Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen. Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Dia 1 Aspecten van cognitief functioneren in Autisme Spectrum Stoornissen Een reactie van Bibi Huskens Dia 2 Executieve functies en autisme (Hill, 2004) Problemen in: Planning Inhibitie Schakelvaardigheid

Nadere informatie

Adverteren in tijdschriften: wat trekt de aandacht en wat leidt af? Lex van Meurs, Intomart GfK

Adverteren in tijdschriften: wat trekt de aandacht en wat leidt af? Lex van Meurs, Intomart GfK 1 Adverteren in tijdschriften: wat trekt de aandacht en wat leidt af? Lex van Meurs, Intomart GfK Adverteren in tijdschriften: de onderzoeksvragen 2 1. Welke kenmerken van een advertentie trekken aandacht?

Nadere informatie

A picture paints a 1.000 words

A picture paints a 1.000 words Online Content Publiceren Kennismarketing naar de next level Omdat publiceren steeds belangrijker wordt, is de gedachte ontstaan om het zelf kunnen publiceren zeer laagdrempelig te maken en daarbij geheel

Nadere informatie

Thema: Multimedia. Multimedia

Thema: Multimedia. Multimedia Multimedia OPDRACHTKAART MM-02-01-01 Communicatie Voorkennis: Je moet met een computer om kunnen gaan. Je moet kunnen zoeken op het internet. Intro: Multimedia is een vrij nieuw begrip. In de bladen en

Nadere informatie

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015

USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 USER EXPERIENCE ONDERZOEK Gastcollege 9 maart 2015 Februari 2015 MARIT KLOOSTER CommunicatieManagement Hogeschool van Utrecht Sinds 2002 werkzaam bij Ruigrok NetPanel: Stagiair > Junior > Medior > Senior

Nadere informatie

Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen

Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen Prof. Dr. Marijke Hopman-Rock de praktijk symposium VVBN, 20 Maart 2009 Vergrijzing in cijfers Hoogtepunt vergrijzing in 2038 Nu 2038 % 65+ 14% 25% % 80+

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Hersenen en geheugen 3. Hulpprogramma SuperMemo 4. Ervaringen van gebruikers

1. Inleiding 2. Hersenen en geheugen 3. Hulpprogramma SuperMemo 4. Ervaringen van gebruikers Kempenhaeghe Heeze 24-3-211 Mijn hersenen vergeten te onthouden Googlen of weten? Maarten Mols De Berkenschutse - Heeze 1 Googol = 1............ (heelal - koffie) Mijn hersenen vergeten te onthouden Googlen

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 100 Samenvatting Cognitieve achteruitgang en depressie komen vaakvooropoudere leeftijd.zijbeïnvloeden de kwaliteit van leven van ouderen in negatieve zin.de komende jaren zalhet aantalouderen in onze maatschappijsneltoenemen.het

Nadere informatie

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop PIRLS-2011 Het leesniveau in Nederland Ludo Verhoeven In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop Presentatie PIRLS-feiten Internationale ranglijst Leesdoelen, begripsprocessen en referentiepunten

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid en Ouder Worden op het Werk? Dr. Annet H. de Lange

Duurzame Inzetbaarheid en Ouder Worden op het Werk? Dr. Annet H. de Lange Duurzame Inzetbaarheid en Ouder Worden op het Werk? Dr. Annet H. de Lange Meer dan de helft van de werkende 50- plussers verwacht niet voor het 65ste levensjaar te kunnen stoppen met werken en willen

Nadere informatie

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool 1 Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool Milou de Smet, Saskia Brand-Gruwel & Paul Kirschner Open Universiteit Goed schrijven is een belangrijke, maar complexe vaardigheid. De schrijver

Nadere informatie

Casestudie AXE advertentie

Casestudie AXE advertentie Casestudie AXE advertentie Op de eday te Rotterdam op 14 september 2006 heeft DiepbiZniZ Consulting 10 testdeelnemers een vijftal advertenties laten bekijken. Een opvallende en komische advertentie is

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering met ouderen. Zwolle, 23 april 2012

Motiverende gespreksvoering met ouderen. Zwolle, 23 april 2012 Motiverende gespreksvoering met ouderen Zwolle, 23 april 2012 Opbouw workshop Doelstelling: kennismaking met motiverende gespreksvoering (MGV) en mogelijke aanpassing bij ouderen 1. Wat is MGV? 2. Welke

Nadere informatie

Symposium Sportklinisch ExperFse Centrum, Maastricht, 17 april

Symposium Sportklinisch ExperFse Centrum, Maastricht, 17 april Symposium Sportklinisch ExperFse Centrum, Maastricht, 17 april Prof. dr. Rudolf Ponds, klinisch neuropsycholoog, MUMC Dr. Dymphie in de Braek, klinisch neuropsycholoog i.o., MUMC Drs. Kay Deckers, neuropsycholoog-

Nadere informatie

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs

Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Getuigen onderweg: effectevaluatie van een verkeerseducatief programma in de 3 e graad secundair onderwijs Ariane Cuenen Kris Brijs Tom Brijs Karin van Vlierden Stijn Daniëls Overzicht 1. Inleiding Programma

Nadere informatie

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT

WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT WAAR JE ZIT IS WAAR JE STAAT Posities als antecedenten van management-denken over concernstrategie ACHTERGROND (H. 1-3) Concernstrategie heeft betrekking op de manier waarop een concern zijn portfolio

Nadere informatie

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen Effectevaluatie Door: Rienke Bannink (Erasmus MC) E-mail r.bannink@erasmusmc.nl i.s.m. Els van As (consortium Rivas-Careyn),

Nadere informatie

Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren. Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden

Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren. Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden Mediaopvoeding & (online) risico s en kansen voor jongeren Natascha Notten 30 mei 2015 SWR, Leusden Mediaopvoeding, risico s en kansen Mediaopvoeding kan kansen bieden, maar ook een belemmering vormen

Nadere informatie

Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?*

Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?* Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?* Floor Ploos van Amstel, RN, MSc, verpleegkundig expert, afd. Medische Oncologie Maaike

Nadere informatie

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr.

Wat is puberteit? Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren. Definities. Definities. Wat gaan we doen? Definities. Dr. Het Puberbrein; Brein, leefstijl en leren Wat is puberteit? Dr. Renate de Groot" Centre for Learning Sciences and Technologies" (CELSTEC)" Open Universiteit Weekend van de Wetenschap 2012 Definities Definities

Nadere informatie

Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie

Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie Gebruikte technieken in Engelse slogans Onderzoekspresentatie 2.1 Kernboodschap De kernboodschap is dat Engelstalige advertenties slechter worden gewaardeerd, maar beter worden onthouden dan hun Nederlandstalige

Nadere informatie

Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen?

Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen? Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen? Bianca Buurman, RN, PhD Afdeling ouderengeneeskunde AMC Amsterdam Levensverwachting en beperkingen in functioneren Van huidige generatie: 50 % nog in leven

Nadere informatie

Capaciteitentest MBO. 1. Inleiding

Capaciteitentest MBO. 1. Inleiding Naam: Ruben Smit NewHR.nl heeft de ambitie je te faciliteren zodat je je optimaal kan ontwikkelen en duurzaam inzetbaar blijft, welke functie je dan ook hebt. Dit rapport is de eerste stap naar persoonlijke

Nadere informatie

Mobiel Engels leren als aanvulling op formeel Engels leren bij kleuters

Mobiel Engels leren als aanvulling op formeel Engels leren bij kleuters Mobiel Engels leren als aanvulling op formeel Engels leren bij kleuters Afstudeerscriptie BSc Informatiekunde Marlieke Kerremans marliekekerremans@hotmail.com (studentnummer: 5699681) Universiteit van

Nadere informatie

Achtergrond. Achtergrondgeluid. Afasie. Stoornissen van taalbegrip bij afasie en de invloed van liplezen erop 15 04 2010.

Achtergrond. Achtergrondgeluid. Afasie. Stoornissen van taalbegrip bij afasie en de invloed van liplezen erop 15 04 2010. Achtergrond Dörte Hessler CLCG, Rijksuniversiteit Groningen d.a.hessler@rug.nl Taalperceptie = horen + zien Maar hoezo zien? In welke situaties wordt gebruik gemaakt van visuele informatie? Achtergrondgeluid

Nadere informatie

ANP is méér dan een persbureau. ANPinOpdracht ontwikkelt en produceert content in opdracht van bedrijven. Wij brengen uw boodschap onder de aandacht.

ANP is méér dan een persbureau. ANPinOpdracht ontwikkelt en produceert content in opdracht van bedrijven. Wij brengen uw boodschap onder de aandacht. ANP is méér dan een persbureau. ANPinOpdracht ontwikkelt en produceert content in opdracht van bedrijven. Wij brengen uw boodschap onder de aandacht. Professioneel, effectief en met de snelheid van het

Nadere informatie

Service Portfolio trainingen visuele meetings

Service Portfolio trainingen visuele meetings 02022016 Service Portfolio trainingen visuele meetings Waarom zijn visuele meetings zo krachtig? q Meer focus en aandacht van de deelnemers q Deelnemers zien meer the Bigger Picture: overzicht, patronen

Nadere informatie

Onthouden informatie na een presentatie met Powerpoint, Prezi of zonder hulpmiddel

Onthouden informatie na een presentatie met Powerpoint, Prezi of zonder hulpmiddel Onthouden informatie na een presentatie met Powerpoint, Prezi of zonder hulpmiddel Bachelorscriptie Lisanne van Hal L.G.C.M.vanhal@tilburguniversity.edu s571230 Universiteit van Tilburg, Tilburg Faculteit

Nadere informatie

Research Institute of Child Development and Education Over oude en nieuwe oorzaken van dyslexie

Research Institute of Child Development and Education Over oude en nieuwe oorzaken van dyslexie Research Institute of Child Development and Education Over oude en nieuwe oorzaken van dyslexie Peter F. de Jong Brussel, Juni 2014 Overzicht Belang van kennis over oorzaken Belangrijkste oorzaken Enkele

Nadere informatie

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot Eliane Duvekot Eliane Duvekot Familie Motiverende Interventie (FMI) Marijke Krikke, gezinstherapeut Maarten Smeerdijk, psycholoog René Keet, projectleider Opbouw Aanleiding familie-training gericht op

Nadere informatie

23-1-2015 Eindwerkstuk Communicatie- en informatiewetenschappen Universiteit Utrecht. Simeon Landsman 3343278

23-1-2015 Eindwerkstuk Communicatie- en informatiewetenschappen Universiteit Utrecht. Simeon Landsman 3343278 Papier versus beeldscherm Een experimenteel onderzoek naar de effecten van kanaalkeuze en tussenkopjes op de begrijpelijkheid en waardering van teksten 23-1-2015 Eindwerkstuk Communicatie- en informatiewetenschappen

Nadere informatie

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG)

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Bowman, L. (2006) "Validation of a New Symptom Impact Questionnaire for Mild to Moderate Cognitive Impairment." Meetinstrument Patient-reported

Nadere informatie

Cultuur & Media Werkgroep 4 nee hoor! ik laat me nooit leiden door groepsdruk!

Cultuur & Media Werkgroep 4 nee hoor! ik laat me nooit leiden door groepsdruk! Cultuur & Media Werkgroep 4 nee hoor! ik 1 Wat gaan we doen? vragen over hoorcollege en huiswerk ik en de groep: sociale psychologie huiswerk 2 BELANGRIJK: HUISWERK! nogmaals: twee maal niet je huiswerk

Nadere informatie

Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie

Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie Veerkracht in vorm en op maat : Creatieve therapie als kortdurende interventie bij oncologische revalidatie 16 juni 2016 Margriet Gordijn, vak therapeut beeldend / hoofd afdeling Creatieve Therapie Eveline

Nadere informatie

?CTI? Tactiele informatie verwerkingsproblemen bij te vroeg geboren blinde kinderen. Drs. Marjolein Dik GZpsycholoog/neuropsycholoog Amsterdam

?CTI? Tactiele informatie verwerkingsproblemen bij te vroeg geboren blinde kinderen. Drs. Marjolein Dik GZpsycholoog/neuropsycholoog Amsterdam ?CTI? Tactiele informatie verwerkingsproblemen bij te vroeg geboren blinde kinderen Drs. Marjolein Dik GZpsycholoog/neuropsycholoog Amsterdam 95 vroeggeboorte 27wk 935gr (gemelli) ROP (blind LP+) PVLI

Nadere informatie

Mathilde Descheemaeker Adriaan Spruyt Dirk Hermans

Mathilde Descheemaeker Adriaan Spruyt Dirk Hermans Mathilde Descheemaeker Adriaan Spruyt Dirk Hermans Experimentele psychopathologie Op zoek naar de psychologische processen die een rol spelen bij het ontstaan, in stand houden en terugval van psychopathologie

Nadere informatie

Observationeel leren van videovoorbeelden

Observationeel leren van videovoorbeelden Observationeel leren van videovoorbeelden VINCENT HOOGERHEIDE, SOFIE M. M. LOYENS EN TAMARA VAN GOG Erasmus Universiteit Rotterdam Observationeel leren, dat wil zeggen, leren door te kijken naar het goede

Nadere informatie

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico

Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Het begrijpelijk communiceren van een gezondheidsrisico Dr. Olga Damman Dr. Maaike van den Haak Nina Bogaerts, Msc Amber van der Meij, Bsc Prof.dr. Danielle Timmermans Quality of Care EMGO Institute for

Nadere informatie

WORM WORking Memory training een onderzoek naar de effecten van Werkgeheugentraining bij kinderen met ADHD 19 januari 2009 Martine van Dongen¹², Marieke Lansbergen¹, Sascha Roos², Kina Potze², Nadine Schalk²,

Nadere informatie

Studenten helpen om zoveel mogelijk op te steken van e- lectures: pauzeert de student of de docent?

Studenten helpen om zoveel mogelijk op te steken van e- lectures: pauzeert de student of de docent? Studenten helpen om zoveel mogelijk op te steken van e- lectures: pauzeert de student of de docent? BSc. Eric D. van den Brink Faculteit Geowetenschappen aan de Universiteit Utrecht Toegepaste Cognitieve

Nadere informatie

17-3-2015. Doel (2008) In kaart brengen van de gevolgen van alcoholgebruik in de adolescentie op het cognitief functioneren.

17-3-2015. Doel (2008) In kaart brengen van de gevolgen van alcoholgebruik in de adolescentie op het cognitief functioneren. Relatie tussen alcoholgebruik en neurocognitief functioneren in de adolescentie in een longitudinaal design Outline Introduction Methods Results Conclusion A longitudinal study of its effect on cognitive

Nadere informatie

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars

Management Summary. Auteur Tessa Puijk. Organisatie Van Diemen Communicatiemakelaars Management Summary Wat voor een effect heeft de vorm van een bericht op de waardering van de lezer en is de interesse in nieuws een moderator voor dit effect? Auteur Tessa Puijk Organisatie Van Diemen

Nadere informatie

Een literatuurstudie met betrekking tot de dementiewoning. Door Susan Arendse en Martijn Moerman, studenten Fysiotherapie van de HU.

Een literatuurstudie met betrekking tot de dementiewoning. Door Susan Arendse en Martijn Moerman, studenten Fysiotherapie van de HU. Zijn bewegingsprogramma s die cognitie stimuleren haalbaar in de thuissituatie? Een literatuurstudie met betrekking tot de dementiewoning van het project Technologie Thuis Nu Door Susan Arendse en Martijn

Nadere informatie

Vormgeving voor beeldscherm:

Vormgeving voor beeldscherm: Vormgeving voor beeldscherm: LAB 1 : Wat is lelijkheid? Inleiding visual design o Stijl o Doel o Functie o Techniek o Complexiteit Een ontwerper proeft ALLES, kan alles maken en namaken ( Recept, handeling,

Nadere informatie

Samenvatting. Dutch Summary.

Samenvatting. Dutch Summary. Samenvatting Dutch Summary. 125 126 Dutch Summary Nederlandse Samenvatting (Summary in Dutch) Door de aanwezigheid van omstanders helpen mensen elkaar minder snel en minder vaak. Dit geldt voor zowel noodsituaties,

Nadere informatie

Prikkelverwerking bij Gedragsstoornissen

Prikkelverwerking bij Gedragsstoornissen Prikkelverwerking bij Gedragsstoornissen (ODD & CD) Congres Prikkelverwerking 6 november 2014 Dr. M.A.J. Raaijmakers GZ-psycholoog en Universitair Docent UU INTRODUCTIE AGRESSIE! Video:! http://www.youtube.com/watch?v=o00yfkje1fo!

Nadere informatie

Het effect van een afbeelding en het gebruik van witruimte in mobiele webteksten op waardering en onthoudbaarheid van de gegeven informatie.

Het effect van een afbeelding en het gebruik van witruimte in mobiele webteksten op waardering en onthoudbaarheid van de gegeven informatie. Het effect van een afbeelding en het gebruik van witruimte in mobiele webteksten op waardering en onthoudbaarheid van de gegeven informatie. Auteur Agnetha Schaar, S366920 Plaats, datum Tilburg, oktober

Nadere informatie

Prestatiegedrag Paul Wylleman Prestatiemanager Prestatiegedrag

Prestatiegedrag Paul Wylleman Prestatiemanager Prestatiegedrag Prestatiegedrag Paul Wylleman Prestatiemanager Prestatiegedrag Prestatiegedrag Vereisten sport Beroeps Cognitie atleet Emotie atleet Pres- Gedrag tatie- gedrag atleet atleet Vereisten niet-sport Holistisch

Nadere informatie

E-Health bij patiënten met hersenletsel

E-Health bij patiënten met hersenletsel E-Health bij patiënten met hersenletsel Rudolf Ponds, klinisch neuropsycholoog Afdeling Psychiatrie en Psychologie, MUMC, Maastricht PysQ Maastricht/Heerlen, Mondriaan Circa 2000, dating site: Goed uitziende

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

CHC Werkdocument Benadering het zeer lage IQ. Talige personen met vermoedelijke ML tussen 2 en 7 jaar

CHC Werkdocument Benadering het zeer lage IQ. Talige personen met vermoedelijke ML tussen 2 en 7 jaar CHC Werkdocument Benadering het zeer lage IQ Talige personen met vermoedelijke ML tussen 2 en 7 jaar Naam: Onderzoeksdatum: School: Geboortedatum: Klas: CL: CL in maanden: CL*: START met plaatjes concepten

Nadere informatie

Trainen bij ouderen 16-11-2010. Inhoud. Even voorstellen. Ruud van der Veen 9 November 2010

Trainen bij ouderen 16-11-2010. Inhoud. Even voorstellen. Ruud van der Veen 9 November 2010 Even voorstellen Trainen bij ouderen Ruud van der Veen 9 November 2010 Fysiotherapie MSc Fysiotherapiewetenschap Master Fysiotherapie in de Geriatrie Even voorstellen Inhoud Wat is beweging? Fysiotherapie

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Titel: Cognitieve Kwetsbaarheid voor Depressie: Genetische en Omgevingsinvloeden Het onderwerp van dit proefschrift is cognitieve kwetsbaarheid voor depressie en de wisselwerking

Nadere informatie

Werkgeheugen - Onderzoek - Praktijk

Werkgeheugen - Onderzoek - Praktijk Het trainen van het werkgeheugen bij ontwikkelingsstoornissen: waarom zou je? Drs. B.J.L.Gerrits, psycholoog-psychotherapeut Presentatie Werkgeheugen wetenswaardigheden Onderzoek naar werkgeheugentrainingen

Nadere informatie

Doelenlijst G-start voor VVKBaO

Doelenlijst G-start voor VVKBaO 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

Mogelijke nieuwe bio-markers De relatie tussen het gangpatroon en cognitie

Mogelijke nieuwe bio-markers De relatie tussen het gangpatroon en cognitie 1 Mogelijke nieuwe bio-markers De relatie tussen het gangpatroon en cognitie Claudine Lamoth Centrum voor Bewegingswetenschappen Groningen, Universiteit Medisch Centrum Groningen, Rijksuniversiteit Groningen

Nadere informatie

KIJKWIJZER MOEILIJKHEID ACTIVITEITEN. 1. Wereld onderwerp. van eenvoudig naar complex

KIJKWIJZER MOEILIJKHEID ACTIVITEITEN. 1. Wereld onderwerp. van eenvoudig naar complex KIJKWIJZER MOEILIJKHEID ACTIVITEITEN 1. Wereld onderwerp van eenvoudig naar complex 1.1. hoe moeilijk is het onderwerp van de activiteit voor de leerling? a. abstractie het onderwerp van de activiteit

Nadere informatie

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl

VMBO-congres, 9 november 2009. Eveline Crone. Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl VMBO-congres, 9 november 2009 Ontwikkelende hersenen Eveline Crone Brain & Development lab Leiden : www.brainanddevelopmentlab.nl b l Brein en onderwijs Op welke leeftijd zijn scholieren in staat om keuzes

Nadere informatie

Positieve Technologie. Saskia Kelders, Universiteit Twente

Positieve Technologie. Saskia Kelders, Universiteit Twente Positieve Technologie Saskia Kelders, Universiteit Twente Wat is positieve technologie? Technologie kan leiden tot welbevinden Online Positieve Psychologie interventies Welbevinden tijdens het gebruik

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

MINDS: Mental Information processing

MINDS: Mental Information processing MINDS: Mental Information processing and Neuropsychological Diagnostic System Geautomatiseerde afname en scoring van psychologische tests en vragenlijsten Rapportage van uitkomsten in tekst en grafische

Nadere informatie