ZO LANG MOGELIJK ZELFSTANDIG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ZO LANG MOGELIJK ZELFSTANDIG"

Transcriptie

1 1 ZO LANG MOGELIJK ZELFSTANDIG Inleiding De ouderen worden min of meer gedwongen om in hun eigen huis te blijven wonen ook als de zorgvraag bij hen toeneemt. De meeste mensen zullen ook graag zelfstandig in hun wijk met bekenden blijven wonen maar de verzorging en verpleging die zij eventueel nodig hebben moet zodanig geleverd worden dat dit ook mogelijk is. Het is voor de zorgvragers belangrijk dat zij de zorg waar zij behoefte aan hebben ook krijgen en dat dit op een transparante manier gebeurt. Met de invoering van de Wmo en de modernisering van de Awbz wordt voor de ouderen en gehandicapten duidelijk dat zij meer verantwoordelijk worden voor hun situatie en meer ondersteuning van de naaste omgeving moeten krijgen. Op zich hoeft daar niets mis mee te zijn, maar het mag niet zo zijn dat mensen die dit niet kunnen aan hun lot worden overgelaten. Voorkomen moet worden dat zij in een sociaal isolement terecht komen (seniorenraad Maastricht). Dit is des te dringender nu mensen met de behoefte aan een zorgzwaartepakket van 1 t/m 4 geen recht meer hebben opgenomen te worden in een verzorgings- of verpleeghuis. Ook mensen met een vrij grote zorgbehoefte zullen thuis moeten blijven wonen. In de komende periode komt de zorg voor mensen met een zware indicatie onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Met ingang van 2015 wordt de huishoudelijke hulp voor midden- en hogere inkomens geschrapt. Veel wordt overgelaten aan het beleid van de gemeente. De seniorenraad noemt hier in kort bestek de elementen die van belang zijn om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen: eigen woning, de woonomgeving, het voorkómen van isolement, eigen verantwoordelijkheid, sociale omgeving en wijkgerichte zorg. Fysieke omgeving Bij de fysieke omgeving denken we vooral aan de eigen woning, de buurt en verplaatsingsmogelijkheden. Wonen De meeste ouderen wonen ook op hoge leeftijd nog zelfstandig. Ouderen zijn ook honkvaster dan vroeger. Velen zijn huiseigenaren en zijn gehecht aan hun eigen omgeving. Er is dan ook weinig doorstroming. De meerderheid van de woningen van ouderen en chronisch zieken is onvoldoende berekend op de toekomst. Slechts een derde van de zelfstandig wonende ouderen woont in een voor ouderen geschikte woning. Het merendeel van de ouderen anticipeert ook niet op een eventuele toekomst van chronische ziekte. In verband met de vergrijzing is afstemming van de woningvoorraad op de bevolkingssamenstelling voor verbetering vatbaar. Van de gemeenten heeft 56% te weinig huizen voor senioren. Berekeningen wijzen uit dat er tot 2018 jaarlijks voor ouderen geschikte woningen bij moeten komen. Het gaat erom, dat woningen geschikt moeten zijn of eenvoudig geschikt gemaakt kunnen worden voor bewoning tot op hoge leeftijd, ook in geval van fysieke handicaps of chronische ziekten van bewoners. We noemen dit levensloopbestendig bouwen. Eisen daarvoor zijn onder meer geformuleerd in de z.g. WoonKeur voor nieuwbouw. De gemeente Tilburg eist, dat 30 40% van alle nieuwbouw levensloopbestendig wordt gebouwd. De behoefte kan echter maar gedeeltelijk worden opgevangen door nieuwbouw. De oplossing lijkt vooral te liggen in de aanpassing van de bestaande woningen waarin ouderen wonen. Normen daartoe zijn geformuleerd in de WoonKeur voor bestaande bouw. De gemeente Tilburg eist dan ook, dat alle nieuwbouwwoningen voldoen aan de eisen voor aanpasbaar bouwen. De gemeente kan stimuleren, dat bestaande bouw feitelijk wordt aangepast. Ouderen in aangepaste woningen maken minder gebruik van thuiszorg.

2 2 Iedere gemeente zou vooruitlopend op de te verwachten bevolkingssamenstelling moeten vaststellen, hoeveel en wat voor soort woningen noodzakelijk zal zijn en daarop een tijdige planning maken. De Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting heeft een model ontwikkeld om na te gaan, wat voor soort woningen in een wijk noodzakelijk zijn. Dit model inventariseert het aanwezige aantal mensen met een lichte, matige of zware mobiliteitsbeperking en doet een prognose m.b.t. de toekomstige ontwikkeling. Voor elk van deze categorieën wordt nagegaan, aan welke eisen een woning moet voldoen. Tenslotte worden de aanwezige woningen geanalyseerd. Uit dit model kan dan een plan voor de toekomst worden ontwikkeld. Bij woningaanpassing speelt ook de aanwezigheid van thuistechnologie. Enerzijds betreft dit technische aanpassingen in de woning en domotica. Anderzijds de technische mogelijkheden om relatie te leggen met een diensten- en zorginstantie. De Woonstichting De Marken rond Deventer heeft een betaalbaar pakket aan thuistechnologie. Ouderen kunnen daaruit zelf kiezen en worden daarbij bijgestaan door opgeleide senioren. Woonomgeving Echter niet alleen de woningen moeten geschikt zijn om daar tot op hoge leeftijd in te wonen, ook de buurt moet levensloopbestendig zijn. Naarmate mensen ouder worden en de vitaliteit en actieradius afneemt, raken ze voor hun dagelijkse behoeften en vertier steeds meer aangewezen op hun directe woonomgeving. Een levensloopbestendige wijk is enerzijds een wijk waarin bewoners zich goed kunnen verplaatsen zonder onnodige hindernissen tegen te komen en anderzijds een wijk waarin de eerste levensbehoeften op bereikbare afstand aanwezig zijn. Dit vraagt om aanpassingen gericht op het vergroten van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen en openbaar vervoer, de overzichtelijkheid van verkeerssituaties en de kwaliteit van de openbare ruimte en bestrating. Een wijk waarin bewoners zich goed kunnen verplaatsen moet minstens voldoen aan de volgende eisen: Geschikte bestrating. De bestrating van stoepen en pleinen is van grote invloed op de toegankelijkheid. Eén losliggende tegel of opstaande straatkei kan een gemene val betekenen. Dus geen of zo min mogelijk hindernissen in de vorm van drempels en opstapjes. Genoeg ruimte op de stoep voor rollators en elektrische rolstoelen. Duidelijke oversteekplaatsen met voldoende tijd voor oversteken ook als men langzaam loopt; Banken voor mensen met een beperkt uithoudingsvermogen, ook in winkelgebieden; Verhoogde kruispunten met goede oversteekplaatsen, maar tevens goed aflopende afstapjes. Goede verlichting. De gemeente Amersfoort heeft samen met vertegenwoordigers van de doelgroep de hoofdroutes in de stad nagelopen en bekeken wat de obstakels zijn. Dagelijkse voorzieningen In 2010 maakt 81% van de mensen met een lichamelijke beperking regelmatig gebruik van twee of meer buurtvoorzieningen. Dit betreft winkels met name voor primaire levensbehoeften, bibliotheek, bank of postkantoor. Tevens moeten we aandacht hebben voor de bereikbaarheid van apotheek en huisarts.

3 3 Daarnaast is het van belang, dat de omgeving uitnodigt om naar buiten te gaan. Het gaat dan om een schone, hele en veilige woonomgeving en enige recreatiemogelijkheid in de vorm van plantsoenen en parken. Met het oog op preventie is ook aanwezigheid van goed te bereiken sport- en beweegmogelijkheden in de buurt gewenst. Mogelijk kan men daarbij samenwerken met sportclubs en sportaccommodaties. Gedacht kan worden aan een buurtrenovatie: hoe ziet de buurt er uit en wat kan er verbeterd worden? Een belangrijk aspect is ook de toegankelijkheid van gebouwen, onder meer van uitgangsmogelijkheden, sportactiviteiten, sociaal culturele activiteiten, welzijnsactiviteiten of zorgsteunpunt.. Een aantal gemeenten stelt subsidies ter beschikking om toegankelijkheid van gebouwen te verbeteren, zoals de aanleg van een lift of invalidentoilet of het verbreden van een gang. Het is van belang in gemeentelijke bouwverordeningen hier aandacht aan te schenken. Vervoersvoorzieningen In een onderzoek in 2006 belemmeren vooral ontoegankelijke woningen en gebouwen de mogelijkheid om te blijven wonen. Op de tweede plaats staan echter vervoersproblemen. Het gaat daarbij enerzijds om aangepast Wmo-vervoer. Het doel van collectief Wmo-vervoer is het voorzien in lokaal en regionaal sociaalrecreatief verveer van mensen die niet van regulier openbaar vervoer gebruik kunnen maken. Anderzijds gaat het om toegankelijkheid van haltes en van reguliere vervoersvoorzieningen en lengte van wachttijden. We hebben het hierbij ook over lage-vloerbussen, aangepaste halteperrons, de route naar de halte of het station, de leesbaarheid van reisinformatie, e.d. De openbaarvervoersmaatschappijen zijn wettelijk verplicht hun toegankelijkheid te verbeteren. In enkele gemeenten zijn OV ambassadeurs werkzaam om hulp te bieden en instructies te geven m.b.t. vervoer, onder meer in Enschede. In de regio Twente functioneert de Servicelijn 7, een bus die gratis is voor Wmo-pashouders en waar twee OV-ambassadeurs meerijden. Daarnaast is informatievoorziening van belang. In Dordrecht is een proef gehouden om te zien, of en welke belemmeringen mensen met een beperking hebben, als ze gebruik maken van regulier openbaar vervoer. De proef viel niet zonder meer positief uit.. De gemeente kreeg de aanbeveling om bepaalde haltes zo te veranderen dat rolstoelers veilig de bus in kunnen rijden. Naar de vervoerders is het advies gegeven om chauffeurs voorlichting te geven over het reizen met een beperking. De chauffeurs moeten direct naast de stoeprand stoppen en de geluidsinstallatie in de bus aanzetten. Chauffeurs moeten ook met wegrijden wachten totdat mensen met een beperking zich veilig hebben geïnstalleerd. Sociale omgeving Niet alleen de fysieke omgeving is van belang, maar misschien nog belangrijker is de sociale omgeving. Kwetsbare situaties Ruim een kwart van de ouderen van 65 jaar of ouder is kwetsbaar. Kwetsbare ouderen zijn veelal op het eerste gezicht redelijk gezond, maar zitten in een geleidelijk proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en vaak sociale tekorten. Kwetsbaarheid bij ouderen is een proces Het is veelal een geleidelijk proces. In de beleving van ouderen gaat het dan om gezondheidsproblemen, de angst te verliezen wat dierbaar is, kwaliteit van leven. Het sociale netwerk van mensen in kwetsbare situaties brokkelt vaak geleidelijk af en meestal ondernemen ze weinig om dit tegen te

4 4 gaan. Het is van belang vroegtijdig te signaleren als ouderen aan het begin staan van het proces van toenemende kwetsbaarheid. Mensen met een beperking ondervinden vaak te weinig begrip bij directe familie en bekenden. Ook medewerkers van instanties hebben vaak vooroordelen. Psychische kwetsbaarheid uit zich onder meer door geheugenverlies, sombere stemming, gevoel van eenzaamheid, e.d. Sociale kwetsbaarheid uit zich vooral door gevoel van eenzaamheid. We moeten hierbij onderscheid maken tussen isolement en eenzaamheid. Isolement is het tekort aan sociale contacten en er vaak uit eigen beweging niet toe kunnen komen zelf contacten te leggen. Sociaal isolement kan het beste worden voorkomen door het bevorderen van sociale samenhang. Het is van belang dat mensen onderdeel uitmaken van een sociaal netwerk in hun eigen buurt en een buurtgevoel hebben. Dat moet bij voorkeur worden ontwikkeld voordat ouderen kwetsbaar worden ( Adviescommissie Ouderenbeleid Utrecht). Preventief huisbezoek en de weg wijzen naar contactmogelijkheden kan hier veel betekenen. Veel mensen zijn gebaat bij lotgenotencontacten. Ervaringen met elkaar delen kan het leven voor jezelf draaglijker maken. Dergelijke contactmogelijkheden moeten wel op bereikbare afstand aanwezig zijn. De sociale cohesie in de wijk geeft aan hoe mensen met elkaar omgaan. Hoe meer er sprake is van saamhorigheid in de buurt, hoe groter het gevoel van veiligheid en het welbevinden van de burger. In het begrip veiligheid wordt onderscheid gemaakt tussen fysieke en sociale veiligheid. Sociale veiligheid grijpt dieper in het bestaan van de mens in. We doelen dan op die aspecten van zekerheid en het op je gemak voelen in de eigen omgeving, die voortkomen uit vertrouwd contact met elkaar. De positieve gevoelens die daaruit ontstaan, bepalen de subjectieve veiligheidsbeleving van de burger. Het gevoel van onveiligheid wordt al te vaak genegeerd als het gaat over de integratie van vooral ouderen in de lokale gemeenschap. Ouderen die zich onveilig voelen in hun omgeving zullen minder bereid zijn naar buiten te gaan en zelf contacten te leggen of te onderhouden met hun buitenwereld. Minder contact en een gebrekkige sociale integratie kan leiden tot vereenzaming (Ouderen Advies Raad Bergen op Zoom). Eenzaamheid is het gevoel niet begrepen te worden en niet in staat zijn intensieve contacten te leggen. Het creëren van contacten op zich is onvoldoende; contacten moeten een bepaalde intensiteit hebben. Hier is een soort buddy of coach noodzakelijk. Het is mogelijk om samen met familie, vrienden of bekenden een toekomstplan te maken. Gemeenten kunnen projecten organiseren die eenzaamheid tegengaan en zelfregie bevorderen Met name het beleid t.a.v. probleemwijken heeft een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt. Aanvankelijk lag de nadruk op de fysieke omgeving, zoals de woningen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid heeft in 2005 met haar rapport Vertrouwen in de buurt met name de aandacht gevraagd voor de sociale aspecten van de wijk. In een aantal gemeenten worden alle huishoudens thuis bezocht met de vraag, wat men wil betekenen voor de wijk. Ook kwetsbare ouderen kunnen wel degelijk iets betekenen voor hun omgeving. Het gaat erom de eigen mogelijkheden te leren onderkennen. Er kan dan een actieve buurtgroep ontstaan. Er ontstaat betere communicatie tussen verschillende bevolkingsgroepen en maatschappelijk onderwerpen en problemen worden bespreekbaar gemaakt. Soms ontstaan er vrijwillige associaties van bewoners, die gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de woon- en leefsituatie. Het buurtinterventieteam Morgenstond is een groep van 20 bewoners die in hun eigen wijk werken aan veiligheid en leefbaarheid. Zij signaleren grof vuil, incidenten en vernielingen en spreken mensen op straat aan op ongewenst gedrag. Zij werken nauw samen met politie, gemeente en woningbouwvereniging. De gemeente kan dit soort vrijwillige wijkteams

5 5 stimuleren. Het staat of valt vaak door de coördinator. Door aan hem of haar erkenning en ondersteuning te geven kan de gemeente het team bevorderen. Contactcentra Een levensloopbestendige wijk kan niet zonder ontmoetingsplekken. Grote rol is er weggelegd voor de buurthuizen, een multifunctioneel activiteitencentrum waar men samen komt met buurtgenoten onder meer voor het noodzakelijke kopje koffie. Hier maakt men contact met anderen. Dit voorkomt isolement en werkt preventief t.a.v. eenzaamheid. Het kan zijn om zich nuttig te maken. Vrijwilligerswerk is de beste remedie tegen isolement en eenzaamheid. Men kan ook heengaan om te kaarten, te darten of te biljarten. De interactie tussen wijkbewoners wordt versterkt. In 2004 heeft de woningbouwvereniging in Enschede een huurwoning er beschikking gesteld als gemeenschappelijke ontmoetingsruimte. In de Vinex-wijk Vathorst te Amersfoort hebben de bewoners in 2007 een Stichting De Kamers opgericht. De Stichting heeft een ruimte ter beschikking gesteld om kunst- en cultuuractiviteiten te organiseren ten dienste van wijkopbouw, welzijn en weerbaarheid. Ze biedt een ontmoetingsruimte voor de groeiende groep 55-plussers. Buurthuizen blijken goed succes te hebben. Ze verschillen van elkaar in omvang, breedte van het aanbod, de samenhang van het aanbod en de mate van betrokkenheid van de wijkbewoners. Het gevaar bestaat echter, dat door de bezuinigingen buurthuizen worden gesloten. Buurthuizen kunnen uitgroeien tot wijkservicepunten. Ze zijn enerzijds gericht op het ondersteunen van kwetsbare wijk- en dorpsbewoners; anderzijds op samenwerking tussen organisaties. Er zijn twee soorten wijkservicepunten. De een legt accent op brede voorzieningen voor de wijk voor alle wijkbewoners. De andere richt zich op een beperkte categorie kwetsbaren in de directe omgeving. Functies van een wijkservicepunt zijn onder meer: cursussen, open inloop, verhuur aan derden, horeca, mantelzorgondersteuning, vrijwilligersondersteuning, maar ook brede school met kinderopvang, maatschappelijk werk, gezondheidscentrum, huisartsenpost, bibliotheek, sport en winkels. Vaak worden vrijwilligers ingeschakeld bij de activiteiten. Door meer voorzieningen onder één dak te brengen en faciliteiten te delen wordt de samenwerking bevorderd. Het is belangrijk om: Functies te combineren die elkaar inhoudelijk kunnen versterken; Een logische mix van functies te creëren zonder de overzichtelijkheid geweld aan te doen; Te zorgen voor een gezonde mix, dus niet alleen functies voor mensen met een ziekte of beperking; De Inhoudelijke samenwerking te versterken door een samenhangend aanbod te realiseren. Mensen met een beperking moeten hier terecht kunnen., bijvoorbeeld in dagverzorging, e.d. In een levensloopbestendige wijk is een dienstenpakket noodzakelijk dat aansluit aan de behoeften van de wijkbewoners. Dit dienstenpakket richt zich op kwetsbare wijkbewoners, maar ook op vitalere wijkbewoners. Beide categorieën kunnen vaak als vrijwilliger het dienstenpakket mogelijk maken. Hierbij kan worden aangesloten bij wat een welzijnsorganisatie reeds in de wijk te bieden heeft. Een belangrijk onderdeel is informatie en advies. In een levensloopbestendige wijk is er een informatiepunt, vaak in combinatie met een Wmo-loket. Hier ligt ook een taak voor persoonlijke adviseurs, zoals ouderenadviseurs.

6 6 Zorg Aan mensen, die aangewezen zijn op zorg, wordt nog maar heel beperkt de indicatie gegeven van intramurale zorg. Dat houdt dus in, dat het mogelijk moet zijn thuis te blijven wonen, ook als men aangewezen is op soms zwaardere zorg. Informele zorg Het denken is omgeslagen van wat men niet meer kan naar wat men nog wel kan. Maximale zelfredzaamheid staat voorop. Naast collectieve voorzieningen dragen individuele voorzieningen bij 81% van de cliënten er duidelijk toe bij, dat men zelfstandig kan blijven wonen. Toch zal men ook vaak zijn aangewezen op de hulp van anderen. Door de toenemende decentralisatie van beleid naar de gemeenten zal er toenemende behoefte bestaan aan mantelzorg en de druk op mantelzorg toenemen. Er zal een tekort ontstaan aan professionele hulpverleners en daardoor een groter beroep op eigen mogelijkheden, mantelzorgers en vrijwilligers. Een goede mantelzorgondersteuning is noodzakelijk. Steeds meer personen herkennen zichzelf als mantelzorger. Men raakt ook meer bekend met ondersteuningsmogelijkheden voor mantelzorgers. Er zijn echter duidelijk meer mantelzorgers dan door gemeenten worden bereikt. De bekendheid met respijtzorg blijft onder meer achter. Veel gemeenten hebben geen zicht op de beschikbaarheid van respijtzorg. Juist respijtzorg is echter zeer belangrijk. Immers mantelzorgers lopen de kans kwetsbaar te worden, op hun gezondheid in te leveren en hun geestelijke draagkracht staat onder druk. Het blijkt overigens, dat burn-out minder het gevolg is van de directe mantelzorg, maar vooral van de vaak bureaucratische rompslomp het aanvragen van hulp, het indienen van rekeningen, het zich niet begrepen voelen die met mantelzorg gepaard gaat. De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen onderzoek te doen naar de grenzen en mogelijkheden van mantelzorg. Samenwerken en praktische ondersteuning zijn belangrijk. De wijkverpleegkundige kan hier veelal een initiërende en coördinerende rol vervullen. Het is van belang, dat gemeenten daar oog voor hebben en meer samenwerken met wijkverpleegkundigen. Doelstellingen van gemeentelijk mantelzorgbeleid moeten zijn: het bereiken van mantelzorgers; het betrekken van mantelzorgers bij het beleid; het zorgen voor tijdelijk vrijaf van mantelzorgers; het adviseren en begeleiden van mantelzoregrs. Daar naaste familie echter vaak verder weg woont, zal men ook aangewezen zijn op vrijwilligers. De bereidheid om vrijwilligerswerk te doen varieert. Ongeveer een derde van de bevolking is daar nauwelijks toe bereid, maar tweederde wel. Meer dan een derde van de bevolking moet daar wel voor worden gevraagd. Ongeveer 42% van de inwoners boven de 18 jaar doet aan vrijwilligerswerk. Veel vrijwilligerswerk wordt gedaan door ouderen, maar er ligt nog een potentie. Immers iedereen is wel in staat iets voor een ander te betekenen. Drempelloos vrijwilligerswerk is erop gericht ook mensen met een lichamelijke functiebeperking te begeleiden in het doen van vrijwilligerswerk. Men begeleidt de vrijwilligers van intake tot en met plaatsing. Er zijn vaak meer mensen die hulp willen bieden dan er mensen om hulp vragen. Men wil niet graag afhankelijk zijn of hecht sterk aan de privacy. Vaak weet men ook niet waar men hulp kan vragen. In het kader van de Wmo wordt in dit kader gesproken over de Civil Society. Er is veel informele betrokkenheid bij buurten: vriendengroepen, verenigingsleven. Ouderen moeten oog krijgen voor de mensen in hun straat en buurt, zowel in vragende als in aanbiedende zin. De Adviescommissie voor het Ouderenbeleid in Utrecht adviseert dan ook:

7 7 1. Voor veel burgers zijn de begrippen nabuurschap of burenhulp herkenbare begrippen. Gebruik die in de publiciteit. 2. Besteed aandacht aan de mogelijkheden van ouderen een positieve bijdrage te leveren aan de maatschappij. 3. Zorg dat problemen waar nodig doelgroepgericht worden aangepakt. Een integrale aanpak heeft de voorkeur. 4. Faciliteer de welzijnsorganisaties voldoende om de benodigde ondersteuning te kunnen geven. 5. Ondersteun de relatie ouderen en jongeren. 6. Bevorder dat in alle wijken een huis in de wijk komt waar alle diensten vindbaar en toegankelijk zijn. Bevorder ontmoetingsplekken op buurtniveau. Sluit daarbij aan op wat er in de buurt al aanwezig is. 7. Hang op de deuren van de huizen in de wijk en buurtcentra posters op waarop de activiteiten van die week staan vermeld. Eigen ideeën van burgers worden vaker omgezet in vrijwilligersprojecten. Op een aantal plaatsen, onder meer in Utrecht en Amersfoort, bestaan projecten buurthulp. Hierbij is sprake van een soort ruilrelatie. Mensen kunnen vaak via elektronische media vraag en aanbod kenbaar maken. Een professional brengt de koppeling tot stand. Deze hulpverlening op buurt- of wijkniveau is laagdrempelig en staat open voor alle buurtbewoners vanuit onderlinge betrokkenheid. In Noord Holland moet men op een aantal plaatsen lid worden van de organisatie voor een klein bedrag. Er is dan sprake van een soort coöperatief verband. Dat kan stimuleren echt hulp te vragen, omdat men ervoor heeft betaald. Van belang is wel, dat het project grote bekendheid heeft in de wijk en dat er goede samenwerking is met diegenen, die reeds bij mensen thuis komen. Buurthulp is een belangrijke methode van wijkopbouw, het opbouwen van sociale contacten in de wijk. Juist ouderen zijn hier vaak op aangewezen. Isolement en behoefte aan verdergaande hulp kan hiermee vaak worden voorkomen. De gemeente kan samenwerkingsverbanden in lokale samenlevingen stimuleren en daarbij burgers activeren. Samenhang met de Wmo blijft echter te veel achter. De meeste gemeenten hebben en steunpunt vrijwilligerswerk, maar niet elk steunpunt krijgt de gelegenheid steun aan vrijwilligerswerk op een aangepaste wijze vorm te geven. Movisie doet onder meer de volgende aanbevelingen: Ga uit van de kracht van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in de meest brede zin; Ontwikkel beleid in samenwerking met vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. Al te vaak ontwerpen gemeenten een vrijwilligersbeleid zonder burgers erbij te betrekken. Maak meer gebruik van burgers, vrijwilligersorganisaties en bedrijfsleven bij de uitvoering van beleid. Activeer burgers en vrijwilligersorganisaties. Faciliteer professionele organisaties bij het aantrekken van vrijwilligers en geef ze de ruimte in te gaan op initiatieven van burgers.

8 8 Neem de regie. Breng de verschillende partijen bij elkaar om samen af te spreken, wie welke rol speelt bij ontwikkeling en uitvoering van beleid. Formele zorg Er is versnippering van zorg en ondersteuning. Het zorgaanbod speelt niet altijd in op een integrale aanpak. Ouderen lopen het risico afhankelijk te worden van meer zorgaanbieders die naast elkaar werken. Zorg- en hulpverleners moeten elkaar kennen, samenwerken en van elkaar weten wat ze doen. Zij moeten goed samenwerken met gemeenten en zorgverzekeraars. De samenwerking tussen de eerste lijn, de thuiszorg, specialisten ouderengeneeskunde en gemeenten moet veel beter. Ook hier heeft de wijkverpleegkundige een belangrijke rol. Er is behoefte aan wijkgericht werken. In Rotterdam spreekt men van een zorgzame wijk. De gemeente heeft bij het aanbesteden van huishoudelijke zorg gesteld, dat deze op het wijkniveau moet worden aangeboden en georganiseerd en dat er met wijkteams moet worden gewerkt. Wijkgerichte dienstverlening vraagt om een krachtig wijkteam, dat is ingebed in een wijknetwerk en waarvan de leden elkaar steunen en samen initiatieven ontwikkelen en uitvoeren Professionals moeten zich richten op: versterken van de eigen kracht van burgers; afgaan op de vraag; binden en verbinden; integraal werken; signaleren en agenderen. Van belang is hierbij de samenwerking tussen zorg en welzijn. Welzijn nieuwe stijl gaat uit van de vraag achter de vraag en van de kracht van de burger. Men tracht problemen te signaleren, onder meer door inzet van wijkcoaches of door huisbezoek. Men tracht de problemen op te lossen in samenwerking met de burgers. Welzijnswerk nieuwe stijl is dan ook bij uitstek buurtgericht werken. Naast welzijnswerkers nieuwe stijl komt een nieuw soort opbouwwerker op. Diens taak is het: present zijn en contacten leggen in het werkgebied; analyseren met betrokkenen; signaleren en agenderen; ontwerpen met belanghebbenden; faciliteren en ondersteunen van initiatieven; activeren en mobiliseren; netwerken ontwikkelen en regisseren en processen en voortgang bewaken. Daarnaast komt de participatiemakelaar op met een ondersteunende functie voor de eigen activiteiten van burgers. Eerstelijns zorgverleners moeten gezondheidsrisico s tijdig signaleren en effectieve maatregelen doen toepassen met aandacht voor preventie en gezond gedrag. Men moet burgers ondersteunen in het voeren van regie over hun eigen gezondheid, en wel in een vroeg stadium. Samenwerking in de wijk Ouderen zullen langer thuis blijven wonen, als ze het vertrouwen hebben, dat er hulp aanwezig zal zijn, als beperkingen zich aandienen. Een samenhangend pakket van wonen en zorg in de buurt betekent dat er veel organisaties hun taken en werkwijzen op elkaar moeten afstemmen. Nu wordt nog te veel ad hoc samengewerkt met een of twee partijen. Voor een allesomvattende aanpak op wijkniveau is samenwerking nodig tussen alle organisaties die zich bezig houden met wonen, zorg en welzijn. De gemeente heeft daarbij een regierol. De gemeente is als opdrachtgever en regisseur bij uitstek geschikt om partijen bij elkaar te brengen. De gemeente zal moeten aangeven, welke maatschappelijke problemen moeten worden

9 9 aangepakt en waar de prioriteiten liggen. Volgens de Raad voor Volksgezondheid en Zorg moeten gemeenten alle zorg in de wijk regelen en evalueren. Onder stimulering van de gemeente moeten de partners van zorg, wonen en welzijn tot een goede samenwerking komen. Daartoe moeten zij multidisciplinaire wijkteams, ook wel schakelteams genoemd, opzetten Hierin werken in elk geval de huisarts, de verpleegkundige en maatschappelijk werk samen. Het schakelteam coördineert de hulpverlening. Alle wijkbewoners met een zorg- en dienstenvraag moeten bij het team terecht kunnen. Van belang is een opbouwwerker nieuwe stijl, die inzicht heeft in de wijk en de behoeften van de bewoners en die de samenwerking van professionals en vrijwilligers in de wijk coördineert. De opbouwwerker moet trachten de relatie tussen vrager, professional en vrijwillige buurtbewoners tot stand te brengen. Vrijwilligers worden vaak ingeschakeld bij bijvoorbeeld klussendiensten. De maatschappelijk werker moet functioneren als casemanager, de contactpersoon voor iemand die hulp nodig heeft. Woonservicegebieden zijn een voorbeeld van samenwerking in de eerste lijn. Het doel is bijdragen aan het langer zelfstandig wonen van ouderen en mensen met beperkingen. Zorgen welzijnsinstellingen werken daarbij samen. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente te zorgen voor een goede inbedding in de wijk. Kenmerken van een woonservicegebied zijn : een samenwerkingsverband tussen minstens twee organisaties op het gebied van zorg en welzijn binnen een bepaald gebied met het doel zelfstandigheid en zelfredzaamheid van ouderen en mensen met een beperking te bevorderen en hen in contact te brengen met elkaar en met andere wijkbewoners. Organisaties zorgen gezamenlijk voor een gebiedsgericht aanbod van fysieke en sociale voorzieningen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Een volwaardig woonservicegebied omvat inwoners. Een gezamenlijk gebouw is een onderdeel van de strategie. De meeste inspanning in de zones is gericht op ontmoeting, informatie en advies, activiteiten en nieuwbouw van woningen. Ouderen blijken in woonservicegebieden langer zelfstandig te blijven wonen. Mensen binnen een straal van 500 meter van het servicepunt zijn zelfredzamer en ervaren minder problemen met hun woning en woonomgeving. Zij gaan minder snel in welbevinden achteruit, zijn sociaal actiever en kunnen beter omgaan met hun problemen. Samenwerking tussen professionals en burgers Er doen steeds meer vormen van geleide vrijwilligerswerk hun intrede. Belangrijk is een goede samenwerking tussen professionals en vrijwilligers. De grens tussen professionele organisaties en vrijwillige organisaties verandert. Professionele organisaties moeten meer gaan samenwerken met vrijwilligers. Dat vraagt van beide kanten een nieuwe manier van denken en met elkaar omgaan. Professionals hebben vaak nog te weinig oog voor de behoeften van vrijwilligers. Men werkt nog te veel aanbodgericht. Zorgorganisaties moeten inzetten op activeren van zorgvragers en een goed beleid voor werving en begeleiding van vrijwilligers. Ze moeten zicht hebben op de behoeften die voortkomen uit een goed samenspel tussen cliënt, vrijwilligers en professionals. Vrijwilligers moeten een volwaardige positie krijgen in het personeelsbeleid. Professionals zullen zich meer moeten inzetten op een ondersteunende taak. De vraag is echter, of vrijwilligers ook onderdelen van de

10 10 verzorgende taak kunnen en mogen overnemen. In feite dragen vrijwilligers bij aan het welzijn van cliënten, maar voeren weinig zorgtaken uit. In Enschede vindt een experiment plaats met wijkcoaches. De wijkcoaches oriënteren zich in de wijk. Zij zoeken contact met wijkbewoners, die hulp of ondersteuning nodig hebben. Zij bieden zo veel mogelijk zelf hulp aan, maar zoeken ook wijkbewoners, die bereid zijn enige ondersteuning te geven. In Utrecht wordt de aanstelling van sociale makelaars gestimuleerd. Deze ondersteunen bewoners en bewonersgroepen door te reageren op vragen en te anticiperen op zowel ongewenste als kansrijke situaties. Zij activeren bewoners, ondersteunen initiatieven, analyseren buurtproblemen en verwijzen door. In Eindhoven wilde de woningbouwvereniging de voortuinen opknappen. Een opbouwwerker werd gevraagd de mensen thuis te bezoeken om hun medewerking te vragen. Hij constateerde tevens feitelijke problemen van de bewoners. Er ontstond een samenwerkend team van professionals, dat samen met vrijwilligers de problemen aanpakt. Vergelijkbare aanpakken zien we in Leeuwarden en in Groningen. In s Hertogenbosch is in een probleemwijk een project gestart, waarbij de opbouwwerker, de maatschappelijk werker en vrijwilligers met elkaar samenwerken. De maatschappelijk werker ontmoette gezinnen, die praktische problemen hadden, bijvoorbeeld met orde in het huishouden, financiële administratie, e.d. Zij vroeg de gezinnen of die gedurende bijvoorbeeld een jaar begeleid wilden worden. De opbouwwerker zocht vrijwilligers voor de begeleiding en leidde hen op. Samen zorgen zij voor matching. De maatschappelijk werker houdt contacten met het gezin; de opbouwwerker begeleidt de vrijwilliger. Deze aanpak heeft enige overeenkomst met maatjesprojecten. In Venlo zijn in een wijk zowel een wijkteam van professionals als een wijkteam van burgers opgericht. In dit laatste team zijn ook bestaande voorzieningen, onder andere de supermarkt en de wijkpolitie, betrokken. De behoefte van het individu en diens omgeving staat centraal. Tegelijk doet de aanpak een beroep op de betrokkenheid van het individu bij diens wijk en omgeving. Het opbouwen van een informeel netwerk begint bij simpelweg de bewoners te vragen wat er bij hen leeft in de wijk. Bewoners willen graag meedenken en de handen uit de mouwen steken. Beide teams werken met elkaar samen onder het begrip Venlodrome. Gezamenlijk werken zij een plan uit voor de wijk. Een reeds bestaand centrum is de gemeenschappelijke zetel van de teams. Hier kunnen bewoners ook terecht met hun vragen of elkaar ontmoeten bij het drinken van een kop koffie. Dit project was zo succesvol, dat de wethouder die dit initiatief initieerde, nu is aangesteld als stimulator in andere wijken.

11 11 Conclusie Om mensen in staat te stellen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen, is een samenhangend complex van maatregelen noodzakelijk. De gemeente moet daarbij de regie voeren. Op basis van een analyse van het bestaande aanbod en de aanwezige en te verwachten vraag moet een concreet stappenplan worden gemaakt. Het moet duidelijk worden waar de prioriteiten liggen, waar intensivering is gewenst, waar blinde vlekken in de stad aanwezig zijn. Vervolgens moet op basis daarvan een wijkgerichte projectstructuur worden opgezet waarlangs partijen gezamenlijk aan de ambitie ten aanzien van wonen, welzijn en zorg invulling geven. Onder regie verstaan wij: 1. Het bij elkaar brengen van partijen, het tot stand brengen van afstemming en het bevorderen van goede samenwerking in het belang van en in samenwerking met de burgers in een wijk; 2. Het stimuleren en eventueel faciliteren van initiatieven. Faciliteer zorgaanbieders zodat ze hun aanbod meer vanuit een multifunctioneel centrum in de wijk kunnen aanbieden en kunnen samenwerken; 3. Het vervullen van de makelaarsrol met kennis, kunde en daadkracht, die weet te overtuigen en te coördineren 4. Het hebben van een gezaghebbende projectleider. 5. Het sluiten van een convenant met deelnemende partijen en binnen dat kader het geven van grote vrijheid in de uitwerking; 6. Het binnen de gemeente uitzetten van een duidelijke beleidslijn. 7. Het stimuleren van bewoners tot eigen initiatief en activiteiten. Woerden, 15 februari 2013 Kees Tilanus

Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan

Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan Een wensen- en ideeënlijst vanuit cliëntenperspectief als leidraad voor de samenwerkende gemeenten

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk

Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Opening WijkInformatiePunt Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK: GASTVRIJ WELKOM WIJKINFORMATIEPUNT WIELWIJK 1. Laagdrempelig

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011

Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven. Eric Lagendijk december 2011 Welzijn Nieuwe Stijl Schoonhoven Eric Lagendijk december 2011 Programma Wat is Welzijn Nieuwe Stijl (WNS)? Traject Schoonhoven Verkenning welzijnsbeleid Burgerkracht/ Eigen kracht: how to do? Regionale

Nadere informatie

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil:

Het project in fasen. Waarom dit project? Gebiedsgerichte Zorg. Resultaten fase 1 en 2. Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Waarom dit project? Dit Zorgbelang Fryslân project wil: Gebiedsgerichte Zorg Klaas de Jong & Trees Flapper Burgers meelaten denken in een pracht gebied met veel veranderingen (krimp, belangen e.d.) Hun

Nadere informatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Richtlijnen/afspraken met betrekking overdracht van de coördinatie van zorg naar de thuissituatie. Protocol thuiszorg, 1 december 2004 Opgesteld

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

gemeente venray Gasenr.

gemeente venray Gasenr. O CM de Zorgondersteuner gemeente venray Gasenr. afdeling Proteion Welzijn De Zorgondersteuner Bezoek- en postadres: Dorpstraat 32 6095 AH Baexem Bezoekadres Venlo: Alberickstraat 3c 5922 BL Venlo College

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Enquêtevragen Zorg en Welzijn Dirkshorn e.o. april 2014

Enquêtevragen Zorg en Welzijn Dirkshorn e.o. april 2014 Dit is het begin van de enquête. De eerste 4 vragen gaan over uw persoonlijke kenmerken. Aankruisen wat van toepassing is. 1. Wat is uw gezinssamenstelling? Alleenstaand zonder kind(eren) Samenwonend /

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl

Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl Assen, 19 april 2011 Gerry Broersma Opbouwwerker Miks Welzijn, Joure www.miks-welzijn.nl en Sjoerd IJdema Adviseur Partoer Centrum Maatschappelijke ontwikkelingen Fryslân. www.partoer.nl Inhoud Welzijn

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013

Wijkgezondheidsteams Arnhem. 1 November 2013 Wijkgezondheidsteams Arnhem 1 November 2013 Awina Nijntjes: Wijkverpleegkundige STMG Bregje Peeters: Adviseur eerste lijn, Caransscoop Versus Aanleiding Convenant Menzis-Gemeente Arnhem: 3 jaar gezamenlijk

Nadere informatie

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014

Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Mezzo memo Betreft : Handreiking waardering mantelzorg door gemeenten Datum : 26-03-2014 Waardering mantelzorg In het (concept)wetsvoorstel Wmo 2015 is geregeld dat de huidige grondslag voor het mantelzorgcompliment

Nadere informatie

Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening.

Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening. Ouderenzorg - zorgen voor later? Beste mensen, Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening. Heel kort iets over de stichting. De Stichting Welzijn

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK Gezonde mensen zijn gelukkiger en productiever, presteren beter en hebben minder zorg nodig. Investeren in gezondheid,

Nadere informatie

Notitie over wijksteunpunten informele welzijn en zorg

Notitie over wijksteunpunten informele welzijn en zorg Notitie over wijksteunpunten informele welzijn en zorg Datum: 1 september 2010 Vooraf De Wmo-Adviesraad wil deze notitie aanbieden als ongevraagd advies. Bij de invulling van het basispakket collectieve

Nadere informatie

Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel

Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel Datum: dinsdag 3 juni 2014 Locatie: HSB de Vijverhof, Reigerlaan 251, Capelle aan den IJssel Thema: wijkgericht werken Georganiseerd door: Kirsten Kirschner

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

Beknopte rapportage. Pilot Informatie voor de informele zorg

Beknopte rapportage. Pilot Informatie voor de informele zorg Beknopte rapportage van de Pilot Informatie voor de informele zorg Gemeente Enschede en Ministerie van VWS Juni december 2012 Pagina 1 Inhoud Inleiding... 3 Grotere rol van mantelzorgers en vrijwilligers...

Nadere informatie

VPT in de WMO. ZBz Partners Wij maken zorg gezond!

VPT in de WMO. ZBz Partners Wij maken zorg gezond! VPT in de WMO VPT in de Wijk 2 VPT in de Wijk is een volwaardig alternatief voor intramuraal wonen (verzorgingshuiszorg) In 2009 heeft het zorgkantoor aan Evean gevraagd om een oplossing te bedenken voor

Nadere informatie

Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten

Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten Kwetsbare mensen doen mee in wijken en buurten Leerervaringen uit het ontwikkel- en onderzoeksproject 14 maart 2011 Jolanda Habraken Inhoud presentatie Aanleiding project Structuur Activiteiten Resultaten

Nadere informatie

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond

Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo. Mieke Biemond Vrijwilligers in de zorg voor en ondersteuning van ouderen in de nieuwe Wmo Mieke Biemond Inhoud presentatie Kern- en knelpunten van de nieuwe Wmo Vrijwilligers in Nederland Toekomstagenda Informele zorg

Nadere informatie

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen

Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Sociale wijkteams en wijkpilots in Nijmegen Budgetaanvraag NIM - Tandem Linda Jansen ZZGzorggroep Els Bremer projectbureau MAAT Opzet van deze workshop Introductie : hoe transformeren Korte aftrap: wat

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland

Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wet Maatschappelijke Ondersteuning ( Wmo) Wmo-raad Westland Wmo Wie of wat is de Wmo? Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is op 1 januari 2007 ingevoerd. - Zorgt ervoor dat iedereen zo lang mogelijk

Nadere informatie

SOP. Selissenwal Ontwikkelings Plan. SOP, juli 2013 Pagina 1

SOP. Selissenwal Ontwikkelings Plan. SOP, juli 2013 Pagina 1 SOP Selissenwal Ontwikkelings Plan SOP, juli 2013 Pagina 1 Centraal staat de vraag: wat is er nodig om de leefbaarheid van Selissenwal nu en in de komende tien jaar te verbeteren? Bijbehorende stuk: leefbaarheid

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Who Cares! Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Op deze bijeenkomst gingen we in gesprek over de kansen en de grenzen ten aanzien

Nadere informatie

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet.

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Op 1 januari 2015 wordt de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) van kracht. De zes Drechtsteden zijn dan verantwoordelijk voor de ondersteuning

Nadere informatie

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein preventief, signalerend en klant centraal Cintha Tubbing, december 2013 Een korte kennismaking met de organisatie Versa Welzijn de dienst VTH

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Angst voor afhankelijkheid Over wederkerigheid en (on)afhankelijkheid in relaties tussen burgers

Angst voor afhankelijkheid Over wederkerigheid en (on)afhankelijkheid in relaties tussen burgers Angst voor afhankelijkheid Over wederkerigheid en (on)afhankelijkheid in relaties tussen burgers L.linders@fontys.nl Lilian Linders Fontys Hogeschool Sociale Studies 06 50242166 Masterclass Humanitas Academie

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

Zeggenschap en keuzevrijheid in de zorg voor ouderen

Zeggenschap en keuzevrijheid in de zorg voor ouderen Zeggenschap en keuzevrijheid in de zorg voor ouderen CDA symposium Nunspeet, 27 september 2013 CDA symposium 27 september 2013 1 De huidige perceptie van ouderen: Er moet stevig worden bezuinigd. Recht

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein

Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein Maandag 14 april 2014 Voortgang transformaties sociale domein 1. Wet en transities 2. Hoe is het nu? 3. Wat gaan

Nadere informatie

Wat willen de lokale politieke partijen realiseren voor mensen met dementie?

Wat willen de lokale politieke partijen realiseren voor mensen met dementie? Wat willen de lokale politieke partijen realiseren voor mensen met dementie? In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart heeft Alzheimer Nederland een scan gemaakt van 12 verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Datum: 5 januari 2012 Kenmerk: 12-0001 AW/FO Onderwerp: reactie Cliëntenbelang Amsterdam op concept Wmo-beleidsplan 2012-2016

Datum: 5 januari 2012 Kenmerk: 12-0001 AW/FO Onderwerp: reactie Cliëntenbelang Amsterdam op concept Wmo-beleidsplan 2012-2016 Gemeente Amsterdam t.a.v. dhr. Eric van der Burg, Wethouder Zorg Postbus 202 1000 AE Amsterdam Datum: 5 januari 2012 Kenmerk: 12-0001 AW/FO Onderwerp: reactie Cliëntenbelang Amsterdam op concept Wmo-beleidsplan

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van.

Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van. Presentatie d.d. 23/4/2013 Huis van de Buurt Huis van. Logo Huis van de Buurt Caroline van Gessel, coördinator Huis van de Buurt St. Zorgcentra de Betuwe Stel U wordt nu geboren, hoe zou u de zorg en welzijn

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Raadsvragen van het raadslid Ann Tuza van de fractie CDA, ingevolge artikel 43 van het reglement van orde van de gemeenteraad van Ede.

Raadsvragen van het raadslid Ann Tuza van de fractie CDA, ingevolge artikel 43 van het reglement van orde van de gemeenteraad van Ede. 2016/11 Raadsvragen van het raadslid Ann Tuza van de fractie CDA, ingevolge artikel 43 van het reglement van orde van de gemeenteraad van Ede. Binnengekomen d.d. 9 februari 2016 Betreft: Eenzaamheid Eenzaamheid

Nadere informatie

november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo

november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo november 2014 Informatiekaart Cliëntondersteuning ouderen TransitieBureau Wmo Waarom deze informatiekaart? Het bieden van cliëntondersteuning aan oudere inwoners is niet nieuw voor gemeenten. Zowel professionals

Nadere informatie

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp

Voorbij de geraniums. Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching. Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp Voorbij de geraniums Visiestuk over vitaliteit en vitaliteitscoaching Paulien Vermunt, Philip Spinhoven en Rudi Westendorp 14 maart 2014 Voorbij de geraniums Visiestuk vitaliteitsdenken en vitaliteitscoaching

Nadere informatie

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg

Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Steunpunten vrijwilligers en mantelzorg Welkom De steunpunten algemeen Stand van zaken steunpunt vrijwilligers Stand van zaken steunpunt mantelzorg Vragen Contactgegevens De steunpunten Startbijeenkomst

Nadere informatie

Veel woningen van chronisch zieken nog niet toekomstbestendig

Veel woningen van chronisch zieken nog niet toekomstbestendig Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Veel woningen van chronisch zieken nog niet toekomstbestendig, D.Baan & M. Heijmans, NIVEL, april 2011) worden gebruikt.

Nadere informatie

Nieuwe arrangementen. Workshop 5

Nieuwe arrangementen. Workshop 5 Nieuwe arrangementen Workshop 5 De kaders (1) De 3 transities met minder middelen Geven mogelijkheden tot betere afstemming Meer preventie minder hulpverleners Meer lichter vormen van ondersteuning minder

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein?

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? 11 juni 2014 Bijeenkomst SBO provincie Utrecht NUZO Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen presentatie door Anneke van Heertum directeur Cosbo-Stad-Utrecht

Nadere informatie

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein

Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden. Decentralisaties in het Sociaal Maatschappelijk Domein Louis Litjens - Projectdirecteur Ramon Testroote - Wethouder Louis Louis Litjens Ramon Testroote - Wethouder Ramon Testroote Litjens - Projectdirecteur Projectdirecteur Wethouder Een hoop nieuwe verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap Q en A Ouderen Solidariteit & gemeenschap 1. Moeten ouderen straks een beroep doen op familie of buren? De PvdA wil een samenleving waarin we ook zorg voor elkaar hebben. Een samenleving waarin we de zorg

Nadere informatie

SPA22 heeft het visiedocument Nieuw Rotterdams Welzijn (NRW) nauwgezet gelezen en besproken met haar netwerk.

SPA22 heeft het visiedocument Nieuw Rotterdams Welzijn (NRW) nauwgezet gelezen en besproken met haar netwerk. Stichting Platform Agenda 22 Schiedamse Vest 154 3011 BH Rotterdam Postbus 21392 3001 AJ Rotterdam Aan wethouder Onderwijs, Jeugd en Zorg de heer H. de Jonge Postbus 70012 3000 KP Rotterdam tel. 010-282

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Sint Annaklooster, de beste zorg bij u in de wijk

Sint Annaklooster, de beste zorg bij u in de wijk Sint Annaklooster, de beste zorg bij u in de wijk Even voorstellen Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in de regio Eindhoven en Helmond. Met een op maat gesneden aanbod van zorg- en dienstverlening

Nadere informatie

Zorg en Welzijn. Tirza. 20 oktober 2014

Zorg en Welzijn. Tirza. 20 oktober 2014 Zorg en Welzijn Tirza 20 oktober 2014 1 Veel veranderingen: Transities Herinrichting: Decentralisatie AWBZ Nieuwe wet WMO Wet op de Jeugdzorg Participatiewet Bezuinigingen (25-30%) 2 Hervorming 2015 Zwaarste,

Nadere informatie

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams

Theorie & Praktijk Sociale wijkteams Wmo-werkplaats Zwolle startevenement Theorie & Praktijk Sociale wijkteams 2 april 2014 Opbouw Rondje voorstellen Theorie Sociale wijkteams (Eelke) Theorie Sociale wijkteams (Albert) Praktijk Sociale wijkteams

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen.

redenen om voor Sociaal Werkers te kiezen. 10 redenen om voor te kiezen. ociaal Werkers hebben een uiterst belangrijke rol in de participatiesamenleving. De effecten van het werk van deze professionals zijn niet voor iedereen even zichtbaar. Wel

Nadere informatie

Beleidsplan Mantelzorg

Beleidsplan Mantelzorg Opsteller: Golein Klein Bramel Versie: 1 december 2010 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 1. WAT IS MANTELZORG?... 3 2. VISIE OP MANTELZORG... 4 3. WAT KUNNEN MANTELZORGERS VERWACHTEN VAN

Nadere informatie

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd:

AxionContinu heeft ten aanzien van het mantelzorgbeleid de volgende uitgangspunten geformuleerd: Mantelzorgbeleid 1. Wat is mantelzorg Mantelzorg is een overkoepelend begrip voor veel vormen van meer dan gebruikelijke zorg, die partners, ouders, kinderen, familieleden, vrienden en buren elkaar verlenen.

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers

WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers WMO-beleidsnotitie van het Land van Cuijk participatie en vrijwilligers 05.12.2011 In de WMO-beleidsnotitie van Land van Cuijk is het volgende in hoofdstuk 6 opgenomen: 6.3.2 Vrijwilligers in de zorg Voor

Nadere informatie

programma Langer Thuis Rotterdam

programma Langer Thuis Rotterdam programma Langer Thuis Rotterdam toon van het programma Langer zelfstandig thuis wonen - logische en positieve keuze eigen regie! - geldt voor steeds meer mensen in Rotterdam - niet nieuw, wel opnieuw

Nadere informatie

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT

MANTELZORG BELEID 2015. Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT MANTELZORG BELEID 2015 Door S. Veenendaal THUISZORG COMFORT Inhoud Wat is mantelzorg... 2 Visie op Mantelzorg... 2 De kwetsbaarheid van de mantelzorger... 2 Methode en werkwijze... 4 Mantelzorg ondersteuning

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders

Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Gebruiksaanwijzing voor zorgaanbieders Als zorgaanbieder doet u een beroep op zorgvrijwilligers en mantelzorgers. Binnen zorginstellingen wordt de verbinding met thuis en het gewone leven zoveel mogelijk

Nadere informatie

Deel 1. 30% van hulpvragen in buurtteam aanvullen met informele zorg. Hoe doe je dat?

Deel 1. 30% van hulpvragen in buurtteam aanvullen met informele zorg. Hoe doe je dat? Deel 1 30% van hulpvragen in buurtteam aanvullen met informele zorg. Hoe doe je dat? 19/06/2015 Mieke Teunissen: senior beleidsmedewerker maatschappelijke ontwikkeling gemeente Utrecht Marleen van Zijl:

Nadere informatie

Toegang Sociaal Domein

Toegang Sociaal Domein Toegang Sociaal Domein Samen als gemeente Appingedam en EZA naar 1 loket voor inwoners met vragen over Zorg, Wmo, Welzijn, Jeugd, Werk & Participatie Wie zijn wij Roland Riemersma, huisarts med. coördinator

Nadere informatie

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Tot slot: Meer doelmatigheid van het professionele aanbod valt te verkrijgen door het kritisch doorlichten

Nadere informatie

Zorg voor mensen. Ze voelt precies aan wat ik nodig heb.

Zorg voor mensen. Ze voelt precies aan wat ik nodig heb. Zorg voor mensen Ze voelt precies aan wat ik nodig heb. Het uitgangspunt van Vivantes is om senioren te helpen zichzelf in hun eigen kracht te zetten en zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving te wonen.

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten

Gebruiksaanwijzing voor gemeenten Gebruiksaanwijzing voor gemeenten U als gemeente doet een beroep op mantelzorgers en zorgvrijwilligers. Vanwege de opdracht om de zorg dichtbij mensen zelf te organiseren, en de beheersing van de kosten

Nadere informatie

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur Aanwezigen: R. van Lavieren, voorzitter Dhr. A.L. Cardon (wethouder) Mw. M.J.H. Barra-Leenheer (PvdA)

Nadere informatie

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering

Reactie op advies Mantelzorgondersteuning en waardering bericht Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Retouradres: Postbus 10007, 8000 GA Zwolle Participatieraad Zwolle t.a.v. de heer J. van der Heiden Sassenstraat 33 8011 PB..ZWOLLE Stadskantoor Lübeckplein

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Voorzieningen voor ouderen: u kunt uw advies uitbrengen!

Voorzieningen voor ouderen: u kunt uw advies uitbrengen! Voorzieningen voor ouderen: u kunt uw advies uitbrengen! Welke voorzieningen moeten volgens u absoluut voorhanden zijn voor ouderen die thuis wonen en voor zichzelf moeten zorgen? Iedereen mag meedenken

Nadere informatie

Veranderingen in het Sociaal Domein

Veranderingen in het Sociaal Domein Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Veranderingen in het Sociaal Domein Themabijeenkomst Ouderen in Leidsche Rijn 13 november 2013 Decentralisaties van Rijk naar Gemeente: AWBZ Jeugdzorg Participatiewet

Nadere informatie

Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen

Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen Toegang Sociaal Domein & Sociaal wijkteam Velsen Toegang (Harry Verheul, senior beleidsadviseur Werk, Inkomen en Zorg) Sociaal wijkteams (Inger Poorta, projectleider) Toegang sociaal domein in de gemeente

Nadere informatie

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014 Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau Jaap Ikink 12 juni 2014 Maatwerk voor Sociale Wijkteams Waarom sociale wijkteams? Uitdaging op lokaal niveau! Adviezen voor beleid?! Maatwerk voor Sociale

Nadere informatie

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014

Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein. Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 Veranderingsprocessen en vernieuwing in het sociale domein Marike Hafkamp, MSc Apeldoorn, 30 oktober 2014 1 De landelijke ontwikkelingen Regeerakkoord: Decentralisaties naar gemeenten: 1. AWBZ begeleiding,inkomensondersteuning,

Nadere informatie

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Sociaal domein Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Wat verandert er per 1 januari 2015? Hoofdlijnen nieuwe Wmo Wmo 2007: 1. Welzijnswet 2. Wet voorzieningen Gehandicapten 3. Hulp bij het Huishouden (HbH)

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Werkplan 2015/2016 van het OOB. Inleiding

Werkplan 2015/2016 van het OOB. Inleiding OOB Overleg Ouderenbeleid Breda Adviesorgaan naar de gemeente Secretariaat: Schoolakkerplein 24, 4835EH Breda, tel 076-5652800 e-mail: OOBreda@gmail.com Werkplan 2015/2016 van het OOB Inleiding Het OOB

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren 1 Prestatieveld Sociale Samenhang en Leefbaarheid Doel: Versterken van het zorgzaam samenleven Wat deden we al en blijven

Nadere informatie