Facts en figures Integratie etnische minderheden 2005

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Facts en figures Integratie etnische minderheden 2005"

Transcriptie

1 Facts en figures Integratie etnische minderheden Demografische gegevens over etnische minderheden Per 1 januari 2005 telde de Nederlandse bevolking 3,1 miljoen ( ) allochtonen. De omvang van de totale bevolking bedroeg ruim 16 miljoen ( personen). Allochtonen vormden 19% van de totale bevolking Tot de allochtonen worden al diegenen gerekend van wie tenminste een van de ouders in het buitenland is geboren. Van de ruim 3 miljoen allochtonen komen er 1,4 miljoen ( ) uit een westers land. De overige ruim 1,7 miljoen ( ) behoren tot de niet-westerse allochtonen. Zij vormen 10,4 % van de totale bevolking. Het CBS verwacht dat het aantal nietwesterse allochtonen in 2010 zal zijn gestegen tot 2 miljoen. De bevolkingsgroei onder de nietwesterse allochtonen is acht keer zo groot als onder de autochtone bevolking. Bijna de helft (48%) van de niet-westerse allochtonen is in Nederland geboren. Zij vormen de zogeheten tweede generatie van de niet-westerse allochtonen. Het integratiebeleid richt zich in de eerste plaats op de niet-westerse allochtonen. In het beleid worden zij gewoonlijk aangeduid als etnische minderheden. De term minderheden refereert aan de maatschappelijke achterstandspositie van de niet-westerse allochtonen. Ze zijn te onderscheiden in drie categorieën. De zogeheten klassieke (minderheids)groepen die vrijwel geheel bestaan uit arbeidsmigranten uit Turkije en Marokko en uit personen uit de voormalige koloniën Suriname en de Nederlandse Antillen. Voorts de Zuid Europeanen en de nieuwe etnische groepen, die meestal als asielzoeker in Nederland zijn toegelaten. Tabel 1: Klassieke etnische groepen naar herkomst per 1 januari 2005 Grootste groepen Aantal Zuid Europeanen Aantal Turken (voormalig) Joegoslaven Surinamers Italianen Marokkanen Spanjaarden Antillianen/Arubanen Portugezen Grieken Totaal Bron: Statline CBS 2005 De aantallen van de belangrijkste nieuwe etnische groepen staan in tabel 2.. Tabel 2: Nieuwe etnische groepen > personen naar herkomst per 1 januari 2005 Grootste groepen Aantal Overig Aantal Irakezen Kaapverdianen Afghanen Ghanezen Iraniërs Pakistani s Somaliërs Egyptenaren Chinezen Vietnamezen Bron: Statline CBS 2005 De meeste etnische groepen zijn op de Somaliërs na tussen 2004 en 2005 in aantal toegenomen. De Somalische groep is tussen 1 januari 2004 en 1 januari 2005 met ruim personen gedaald in Nederland van naar personen. Somaliërs vestigen zich na verwerving van de Nederlandse nationaliteit in andere Europese landen, in het bijzonder in Groot Brittanië. De groei van het aantal allochtonen is afgevlakt. Bij Turken en Marokkanen is echter nog steeds sprake van een grote groei. Tussen 2004 en 2005 nam het aantal Turken toe met personen en Marokkanen met personen. De groei van de niet-westerse allochtonen in 2004 is voor een derde deel te wijten aan de Marokkaanse groep. Naast de immigratie verklaart vooral het nog steeds hoge geboortecijfer deze groei. Opvallend is dat bij de Antilliaanse/Arubaanse groep de groei is gestopt. Tussen 1 januari 2004 en 1 januari 2005 is zelfs sprake van een afname van 184 personen. Tussen 1 januari 2004 en 1 januari 2005 bedroeg de groei van de Surinaamse groep personen. Het aantal Zuid Europeanen is met slechts 1

2 366 personen toegenomen van personen per 1 januari 2004 tot personen per 1 januari Minder ouderen en meer jongeren onder minderheden De leeftijdsopbouw van de niet-westerse allochtone bevolking wijkt af van de autochtone bevolking. Onder de etnische minderheden zijn verhoudingsgewijs weinig ouderen en veel jongeren. Het aantal ouderen (65 plussers) onder de niet-westerse allochtonen bedroeg personen per 1 januari In procenten uitgedrukt is hun aandeel slechts 2,8% van de niet-westerse allochtone bevolking. Dat is aanzienlijker lager dan het aandeel ouderen in de totale bevolking (10,4%). Het aandeel ouderen onder de autochtonen is 15,4% en onder de westerse allochtonen 14,7%. Het aandeel van de niet-westerse allochtone ouderen zal echter groeien de komende jaren groeien (Schellingerhout, R., Gezondheid en welzijn van allochtone ouderen, SCP, Den Haag 2004). Tabel 3: Kerncijfers leeftijdsopbouw naar herkomstgroepering, jaar jaar 65 jaar of ouder gemiddelde leeftijd op 1/1/2005 toename sinds 1/1/1996 % % % jaar % Turken 38,2 58,9 2,8 27,4 2,9 Marokkanen 42,2 54,9 2,9 26,0 2,3 Surinamers 31,6 63,9 4,5 31,7 3,4 Antillianen / Arubanen 36,3 61,2 2,4 28,2 2,4 Irakezen 38,9 59,2 1,9 27,2 1,8 Afghanen 44,0 54,0 2,0 25,6 2,2 Iraniërs 29,2 68,5 2,3 31,1 3,7 Somaliërs 46,8 52,3 0,9 22,6 2,0 overig niet-westers 37,4 60,7 1,9 27,1 1,3 totaal niet-westers 37,4 59,8 2,8 27,9 2,4 totaal westers 18,2 67,2 14,7 41,4 1,9 w.v. vm. Joegoslaven 30,3 66,4 3,3 31,3 2,4 Autochtonen 23,5 61,1 15,4 40,1 1,7 Totaal 24,5 61,5 14,0 39,0 1,4 Gebaseerd op CBS 2005 Niet westerse allochtone jongeren ( 0-20 jaar) vormden per 1 januari 2005 met 37% aandeel ruim een derde van de niet westerse allochtone populatie. Bij de autochtonen bedraagt het aandeel jongeren slechts een kwart (23,5%). In de groep westerse allochtonen is het aandeel jongeren lager. 2. Afnemende immigratie en toenemende emigratie Om een goed beeld te verkrijgen van de migratie moet niet alleen worden gekeken naar de immigratie, maar ook naar de emigratie. Immigratie minus emigratie levert het migratiesaldo. Sinds 2001 is de immigratie afgenomen van personen naar personen in Tegelijkertijd is de emigratie gestegen. Daardoor daalt het migratiesaldo in versneld tempo. Bedroeg het migratiesaldo in 2001 nog bijna personen, in 2002 was het al gedaald tot ruim personen. In 2004 werd het migratiesaldo personen. Dit cijfer betreft de totale immigratie van minus de emigratie van personen in 2004 (dat is inclusief autochtone migranten). 2

3 Tabel 4: Immigratie en saldo migratie naar Nederland, naar herkomstland ( ) Jaar Saldo2004 Turkije Marokko Suriname Antillen en Aruba Afrika (excl. Marokko) Niet-westerse Allochtonen Westerse Allochtonen Totaal Bron: Statline CBS 2005 Bij Antillianen/Arubanen is in 2004 sprake van een negatief migratie saldo van bijna 900 personen. Er emigreerden meer Antillianen/Arubanen uit Nederland dan er immigreerden naar Nederland. Bij andere groepen is de immigratie hoger dan de emigratie. De emigratie naar Marokko is relatief gering in 2004, terwijl ongeveer personen naar Turkije en ruim personen naar Suriname in 2004 zijn geëmigreerd. Onder autochtonen is in Nederland een negatief migratiesaldo van personen in Dat wil zeggen dat meer autochtonen in 2004 vertrokken uit Nederland dan zich in 2004 in Nederland vestigden. De laatste jaren neemt de migratie vanuit Oost Europa toe. In 2004 bedroeg immigratie van personen uit Voormalig Sovjet Unie 3.142; het migratiesaldo was personen. Voor personen uit Polen bedroeg in 2004 het aantal 4.431; het migratiesaldo was Vergeleken met 2003 is er een daling van de immigratie uit Voormalig Sovjet Unie maar een stijging van de immigratie uit Polen. De immigratie uit China was in 2004 hoog en bedroeg personen; het migratiesaldo was personen. 3. Spreiding De etnische minderheden vormen bij elkaar ruim 10 % van de Nederlandse bevolking, maar door hun ongelijkmatige spreiding zijn er lokaal grote verschillen. Zo is in de vier grote steden een aanzienlijk deel van de bevolking van niet-westerse afkomst. Per 1 januari 2004 is in Rotterdam 34,6%, in Amsterdam 33,9%, in Den Haag 31,2% en in Utrecht 20,4% van niet-westerse afkomst. In steden met meer dan inwoners is hun aandeel globaal gelijk aan het landelijke percentage: gemiddeld 10%. In de overige steden is dit 5 %. Opvallend is dat in de forensenstad Almere dat nog steeds groeit het aandeel niet westerse allochtonen liefst 23,1% bedraagt. De nieuwe groepen (asielmigranten/vluchtelingenafkomst) zijn als gevolg van het huisvestingsbeleid voor statushouders veel gelijkmatiger gespreid over Nederland. Turken zijn in aantal het sterkst vertegenwoordigd in de vier grote steden, met name in Rotterdam. Er wonen echter relatief veel Turken ook in steden in Oost Nederland, zoals Deventer, Hengelo en Enschede. Marokkanen wonen vooral in Amsterdam (met overloop naar Almere) en Utrecht. Voorts wonen in steden Ede, Leiden, Breda en Den Bosch relatief veel Marokkanen. Surinamers wonen geconcentreerd in Amsterdam (met overloop naar Almere), Den Haag (met overloop naar Zoetermeer) en Rotterdam. Antillianen/Arubanen wonen voor een groot deel in de 4 grote steden; er zijn echter ook concentraties in de steden Dordrecht, Den Helder en Hoogezand. Iraniërs wonen relatief vaak in de steden Amsterdam, Zwolle, Maastricht en Groningen. Afghanen wonen relatief vaak in Arnhem en Eindhoven, terwijl Somaliërs in Tilburg en Nijmegen een grote concentratie vertonen. Irakezen wonen vrij gelijkmatig verspreid over Nederland. Kaapverdianen zijn geconcentreerd in Rotterdam en Ghanezen in Amsterdam. In Rotterdam wonen relatief veel Chinezen. 4. Huwelijk Eén op de vijf Nederlanders heeft een buitenlandse partner (2/3 westers, 1/3 niet-westers). Van de Turkse en Marokkaanse mannen van de eerste generatie haalt de meerderheid een partner uit het buitenland. Huwelijken met een partner uit het herkomstland komt ook bij de tweede generatie van Turken en Marokkanen vaak voor. 56,2% van de Turkse mannen en 61,3% van Turkse vrouwen van 3

4 de tweede generatie haalden in 2001 hun partner uit het herkomstland. De percentages bij Marokkanen van tweede generatie waren voor mannen 52, 1% en voor vrouwen 49,5 %. Turken en Marokkanen van tweede generatie hebben ook in veel mindere mate een autochtone partner dan Surinamers en Antillianen. In 2001 huwden 5,3% van de Turkse mannen en 3,4% van de Turkse vrouwen met een autochtoon. Bij de Marokkanen waren de percentages iets hoger: voor mannen 7.5% en voor vrouwen 8,0%. Surinamers en Antillianen van de tweede generatie kiezen veel vaker een autochtone partner. In 2001 huwden 47,3 % van de Surinaamse mannen van de tweede generatie en 39,5% van de Surinaamse vrouwen een autochtone partner. De percentages in 2001 waren bij Antillianen 75,0% respectievelijk 79,8% ( WODC, Integratiekaart 2005). 5. Arbeidsmarkt De netto-arbeidsparticipatie (het aandeel werkenden in de bevolking van jaar) onder nietwesterse allochtonen is de afgelopen jaren flink toegenomen: van gemiddeld 39% in 1996 tot 50% in 2002, maar in 2004 gedaald tot 48%. In dezelfde periode nam onder autochtonen de arbeidsparticipatie toe van 61% tot 68% en is in 2004 gedaald tot 67%. Na 2002 zorgt de economische tegenwind voor een slechtere arbeidsmarktpositie. Hoewel onder etnische minderheden de arbeidsparticipatie tussen 1996 en 2004 meer is toegenomen (9%) dan onder autochtonen (6%) is er nog steeds sprake van gemiddeld lagere arbeidsparticipatie. Tabel 5: Netto arbeidsparticipatie (15-64 jaar) en werkloosheid naar groep Totaal Mannen Vrouwen Netto-participatie Werkloosheid Netto-participatie Werkloosheid Netto-participatie Werkloosheid Totaal 65,1 64,2 5,3 6,4 75,3 73,7 4,7 5,7 54,7 54,4 6,1 7,3 Autochtonen 67,3 66,5 4,2 5,2 77,9 76,4 3,5 4,4 56,5 56,4 5,2 6,3 Westerse allochtonen 63,2 61,9 6,9 8,3 72,7 70,6 6,6 7,2 54,0 53,5 7,4 9,7 Niet-Westerse allochtonen 48,6 47,5 14,4 16,0 56,8 55,2 14,9 16,4 39,7 39,3 13,7 15,4 wv: Turken 45,8 46,4 14,4 13,7 61,1 59,0 11,8 11,5 29,1 32,6 19,8 17,7 Marokkanen 41,4 37,1 17,0 22,3 53,0 45,4 16,6 23,9 28,0 27,7 17,7 19,0 Surinamers 61,2 62,1 10,0 11,5 67,5 66,9 9,4 10,4 55,5 57,8 10,7 12,7 Antillianen/Arubanen 53,6 51,5 16,6 15,6 56,5 57,0 21,4 15,9 50,9 46,2 10,9 15,2 Overige niet-westers 44,3 43,1 16,3 18,4 50,1 50,9 18,3 19,9 37,6 34,1 13,0 15,6 Bron: CBS (enquête beroepsbevolking) De lagere arbeidsparticipatie van de niet-westerse allochtonen is onder meer te wijten aan de Turkse en Marokkaanse vrouwen en de nieuwe etnische groepen. De arbeidsparticipatie onder Turkse vrouwen bedroeg 33% in 2004 en Marokkaanse vrouwen 28%. Surinaamse vrouwen hebben een hogere arbeidsparticipatie (58%) dan autochtone vrouwen (56%). De netto arbeidsparticipatie onder Somalische vrouwen bedroeg slechts 9%, en onder Afghaanse vrouwen 10% in Irakese vrouwen hadden netto arbeidsparticipatie vergelijkbaar met Turkse vrouwen, terwijl Iraanse vrouwen een hogere arbeidsparticipatie hebben. De toegenomen arbeidsparticipatie is tot 2001 gepaard gegaan met een aanzienlijke afname van de werkloosheid onder de etnische minderheden: van 25% in 1994 tot 9% in In dezelfde periode is de werkloosheid onder autochtonen gedaald van 7% naar 3%. (De werkloosheid wordt uitgedrukt als het percentage niet werkenden in het totaal van werkenden en werkzoekenden, studerenden en huisvrouwen worden hierbij niet meegeteld). Na 2002 is er sprake van een stijging van de werkloosheid. Vergeleken met de werkloosheid onder autochtonen van 5% in 2004 is de werkloosheid onder niet westerse allochtonen van 16% in 2004 ruim drie keer zo hoog. Vooral onder de nieuwe etnische groepen is de werkloosheid hoog. De werkloosheid onder allochtone vrouwen is gemiddeld iets hoger dan onder allochtone mannen. Van de Turkse vrouwen is 18%, van de Marokkaanse vrouwen 19%, van de Surinaamse vrouwen 13% en de Antilliaanse vrouwen 15% werkloos. Vooral bij Afghaanse en Somalische vrouwen is de werkloosheid hoog: 50% respectievelijk 44%. 4

5 De werkloosheid onder allochtone jongeren (15-24 jaar ) blijkt hoger te zijn dan onder de oudere leeftijdsgroepenbij allochtonen. Tabel 6: Werkloosheid onder jongeren in 50 gemeenten naar groep en generatie in 2004/5 in % Herkomstgroep Totaal Eerste generatie all. Tweede generatie all. Autochtonen 19 Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Bron: SCP (steekproef LAS 20004/2005) De werkloosheid onder allochtone jongeren is bijna 40% en tweemaal hoger dan onder autochtone jongeren. Met name onder tweede generatie Marokkanen is de werkloosheid zorgwekkend hoog. Mede als gevolg van de verhoudingsgewijs slechtere arbeidsmarktpositie is het aandeel van de nietwesterse allochtonen dat in de bijstand zit vergeleken met autochtonen hoog. Tabel 7: Bijstandsuitkering ABW (15-64 jaar) naar herkomstgroep in 2003 in % Herkomstgroep Totaal Mannen Vrouwen Totale bevolking 3,6 2,8 4,4 Autochtonen 2,2 1,5 2,9 Westerse Allochtonen 4,2 3,3 5,2 Niet-westerse Allochtonen 13,9 11,7 16,7 Turken 11,4 9,0 14,3 Marokkanen 15,8 13,7 18,8 Surinamers 10,4 8,0 13,5 Antillianen/Arubanen 16,3 11,0 22,0 Overig niet-westers 16,0 14,3 18,2 Bron: Integratiekaart 2005 Van de autochtonen zit 2,2% in de bijstand vergeleken met 13,9% van de niet westerse allochtonen. Vooral Antillianen/ Arubanen en Marokkanen zijn oververtegenwoordigd in de bijstand. Ook onder de nieuwe groepen is sprake van een hoog aandeel in de bijstand in tegenstelling tot de Chinese groep. 6. Onderwijs Basisonderwijs De onderwijspositie van niet westerse leerlingen is de laatste jaren aanzienlijk verbeterd, maar nog steeds is sprake van achterstand ten opzichte van autochtone leerlingen. Niiet-westerse allochtone leerlingen en in het bijzonder Turkse en Marokkaanse leerlingen scoren ondanks vorderingen nog steeds lager op cito scores dan autochtone leerlingen. Van de niet westerse allochtone leerlingen scoren Surinaamse leerlingen steeds beter,terwijl Antilliaanse leerlingen achterlopen. Leerlingen afkomstig Aziatische vluchtelingenlanden (Iran, Irak, Afghanistan) presteren op het niveau van Surinaamse leerlingen, terwijl leerlingen uit Afrikaanse landen (Somalië, Ghana) slecht presteren. Het verschil in cito scores met autochtone nietachterstandsleerlingen leerlingen is echter nog steeds iets lager. In 2002 was cito scores onder autochtone leerlingen 537 punten, terwijl de score onder Surinaamse en Marokkaanse leerlingen 528 bedroeg en onder Antilliaanse leerlingen 524. Op wat langere termijn bezien zijn de prestaties van leerlingen uit de minderheden in het basisonderwijs aanzienlijk verbeterd. In de afgelopen tien jaar hebben de Marokkaanse en Turkse leerlingen ongeveer de helft van hun achterstand in rekenen en een derde van hun achterstand in taal ingelopen. Toch is het verschil ten opzichte van allochtone leerlingen in taal nog steeds erg groot. Aan het einde van het basisonderwijs liggen zij ruim twee leerjaren achter. Voortgezet onderwijs Niet-westerse allochtone leerlingen zijn vergeleken met autochtone leerlingen nog steeds ondervertegenwoordigd in de hogere schooltypen HAVO en VWO. Surinaamse en Antilliaanse leerlingen volgen vaker een HAVO- of VWO opleiding dan Marokkaanse en 5

6 Turkse leerlingen. Tabel 8: Positie in leerjaar drie van het voortgezet onderwijs naar groep en type in 2004/5 in (%) Herkomstgroep Al. Jaar* LWOO VMBO HAVO VWO Autochtonen Niet-westerse Allocht Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Vml. Joegoslaven Irakezen Iraniërs Afghanen Somaliërs Overig niet-westers *algemeen leerjaar Bron: SCP, Jaarrapport integratie 2005, bijlage De vertegenwoordiging van Iraanse leerlingen in hogere schooltypen is het hoogst. Afghaanse en Iraakse leerlingen zijn ook beter vertegenwoordigd in hogere schooltypen dan Turkse en Marokkaanse leerlingen, terwijl Somalische leerlingen slecht zijn vertegenwoordigd. Voorts is op alle schooltypen het aandeel geslaagden onder autochtonen hoger dan onder nietwesterse allochtone leerlingen. Tabel 9: Slagingpercentage voortgezet onderwijs naar groep en type in 2003/4 in % Herkomstgroep VBO MAVO HAVO VWO. Autochtonen Westerse Allochtonen Niet-westerse Allocht Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Overig niet westers Bron: Integratiekaart 2005 Met name in de hoge schooltypen is het verschil in het aandeel geslaagden tussen autochtonen nietwesterse allochtone leerlingen groot. Voortijdig schoolverlaten (drop-outs) Niet alleen bezoeken niet-westerse allochtone leerlingen vaker dan autochtonen lagere vormen van voortgezet onderwijs, zij verlaten gemiddeld ook vaker het onderwijs zonder enig diploma te hebben behaald, de zogeheten drop-out. Tabel 10: Uitstroom zonder diploma in het voortgezet onderwijs naar groep en geslacht in 2003/2004 (bovengrenzen) in % Herkomstgroep Voorgezet onderwijs totaal HAVO 5 en VWO 6 Jongens Meisjes Jongens Meisjes Autochtonen Niet-westerse Allocht Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Overig niet westers Bron: Jaarrapport integratie 2005, bijlage 6

7 Niet-westerse allochtone leerlingen verlaten gemiddeld tweemaal zo vaak dan autochtone leerlingen het voortgezet onderwijs zonder diploma. In de hoogste klassen van HAVO en VWO verlaten nietwesterse allochtone leerlingen gemiddeld driemaal zo vaak dan autochtone leerlingen het onderwijs zonder diploma. Indien de startkwalificatie als meetpunt wordt aangehouden dan worden de percentages voortijdige schoolverlaters aanzienlijk hoger. Een startkwalificatie wordt gelijk gesteld met een diploma op het niveau van tenminste MBO-assistenten niveau. Een kwart van de autochtonen behaalt dit niveau niet. Van de allochtone leerlingen verlaat ongeveer de helft het onderwijs zonder een startkwalificatie te hebben behaald. Vooral allochtone jongens en in het bijzonder Marokkaanse jongens verlaten het onderwijs vaak zonder startkwalificatie. Hoger onderwijs In relatie tot hun aandeel in de relevante leeftijdsgroep zijn allochtone studenten in het hoger onderwijs ondervertegenwoordigd. Dat komt doordat zij in mindere mate doorstromen naar de vormen van voortgezet onderwijs die toegang geven tot het hoger onderwijs. Tabel 11: Instroom in het hoger onderwijs als % van 18, 19 en 20 jarigen in 2000 en Totale bevolking Autochtonen Westerse Allochtonen Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Overig niet westers Bron: Integratiekaart 2005 Er is een lichte toename tussen 2000 en 2004 van Turken en Marokkanen in het hoger onderwijs. Opvallend is de daling van Antillianen in het hoger onderwijs. Dit heeft te maken met de immigratie van laaggeschoolde Antillianen naar Nederland. Tabel 12: Instroom in het hoger onderwis naar groep, geslacht en type in 2004 in % Herkomstgroep Mannen Vrouwen HBO Wetens. Ond. Totale bevolking Autochtonen Westerse Allochtonen Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Overig niet westers Bron: Integratiekaart 2005 Opvallend is dat zowel bij autochtonen als bij allochtonen in het hoger onderwijs dat het aandeel vrouwen bij de instroom iets hoger is dan mannen. Turkse en Marokkaanse studenten stromen vaker door in het HBO dan autochtone studenten. Niet-westerse allochtonen kiezen vooral een studie in economische richting. De uitval uit het hoger onderwijs is niet hoger dan onder autochtonen. Ook de prestaties van de niet-westerse allochtone leerlingen die doorstromen naar het hoger onderwijs zijn min of meer gelijk aan de prestaties van de autochtone studenten. Het blijkt dat de maatschappelijke positie van niet-westerse allochtone afgestudeerden zich in het algemeen nauwelijks onderscheidt van die van autochtone gediplomeerden. Tussen 1996 en 2000 was van de niet-westerse allochtone afgestudeerden 4% van de HBO respectievelijk 3% van WO gediplomeerden na 1,5 jaar afstuderen werkloos. Bij autochtonen waren deze percentages 2% voor HBO respectievelijk 2% WO gediplomeerden. 7

8 7. Sociaal culturele integratie Niet alleen op sociaal economisch terrein is er sprake nog steeds achterstand bij niet-westerse allochtonen. Ook op sociaal cultureel terrein verloopt vooral bij de Turkse en Marokkaanse groep de integratie moeizaam. Zo blijkt wat betreft vrijetijdscontacten met autochtonen de Turkse en Marokkaanse groep laag te scoren. Met name de Turken en in mindere de Marokkanen zijn sterk op de eigen groep gericht. Tabel 13: Etnische signatuur van vrijetijdscontacten naar groep in % (2003 en 2004/2005) Groep Meer met leden van eigen groep Met beide evenveel Meer met autochtonen Autochtonen* Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Voormalig Joegoslaven Irakezen Afghanen Iraniërs Somaliërs *bij autochtonen betekent leden van eigen groep, leden van allochtone groepen Bron: Jaarrapport integratie 2005 De Iraniërs hebben het meeste contact met autochtonen gevolgd door Antillianen en Surinamers, terwijl de helft van de Somaliërs op de eigen groep is gericht. Het verschil tussen Iraniërs, Surinamers en Antillianen die een geringere culturele afstand hebben tot autochtonen dan Turken, Marokkanen en Somaliërs, blijkt ook uit de houding ten acceptatie van een Nederlandse partner voor hun kinderen. Tabel 14: Houding ten aanzien van herkomst van vrienden en partner van kinderen naar groep in % (2003en 2004/2005) Groep (Helemaal) niet vervelend als kinderen Nederlandse vrienden kiezen (Helemaal) niet vervelend als kinderen Nederlandse partner kiezen Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Voormalig Joegoslaven Irakezen Afghanen Iraniërs Somaliërs Bron: Jaarrapport integratie 2005 Bijna de helft van Turken en Marokkanen en ruim een derde van Somaliërs zegt het vervelend te vinden als hun kinderen voor een Nederlandse partner zou kiezen. Dit geldt ook voor een derde van Irakezen en Afghanen. Waarschijnlijk speelt de eis dat de partner een moslimachtergrond moet hebben een belangrijke rol bij deze afwijzing. Bijna alle autochtonen hebben immers een niet moslim achtergrond. De terroristische aanslagen gepleegd in naam de radicale islam en de moord op de filmmaker T. Van Gogh door een radicale moslim hebben ertoe geleid dat meer nadruk wordt gelegd bij de integratie van allochtone moslims. 8. Criminaliteit Hoewel er geen exacte cijfers bestaan over de criminaliteit onder niet-westerse allochtonen indiceren de beschikbare gegevens dat er sprake is een oververtegenwoordiging van niet-westerse allochtone jongeren en met name jongens in de criminaliteit. De percentages verdachten per etnische groep geven een beeld van het aandeel jongeren in de criminaliteit. 8

9 Tabel 15: Aandeel verdachten naar groep, geslacht en leeftijd, 2002 in % Groep jaar jaar Mannen Vrouwen mannen Vrouwen Autochtonen 2,0 0,7 8,9 0,7 Turken 5,2 0,7 8,9 0,7 Marokkanen 11,2 2,0 17,8 2,1 Surinamers 6,5 2,0 11,1 2,1 Antillianen/Arubanen 10,2 3,1 13,0 3,7 Voormalig Joegoslaven 5,5,9 8,4 1,7 Irakezen 5,6 0,5 7,8 1,1 Afghanen 2,7 0,3 5,4 0,4 Iraniërs 5, ,1 1,6 Somaliërs 8,2 2,8 11,2 1,9 Bron: CBS, HKS/SSB 2002 Vooral Marokkaanse en Antilliaanse jongeren, gevolgd door Somalische jongeren zijn oververtegenwoordigd in het aantal verdachten. Ook met betrekking tot het aandeel van niet-westerse allochtonen onder de gedetineerden is sprake van oververtegenwoordiging. Tabel 16: Gedetineerden van jaar, eerste generatie naar herkomst, in % Groep Nederlanders (incl. 2 de gen) Allochtonen Niet-westers Turken Marokkanen Surinamers Antillianen/Arubanen Voormalig Joegoslaven Overig niet-westers CBS, statline 2005 In 2004 maakten Antillianen 12%, Marokkanen 7%, Surinamers 5% en Turken 2% van de gedetineerdenpopulatie in de leeftijd van jaar uit. Het aandeel Antillianen in de Nederlandse bevolking is echter minder dan 1%, van Surinamers en Turken elk 2% en van Marokkanen bijna 2%. Bij interpretatie van deze gegevens moet worden bedacht dat de tweede generatie allochtonen bij de Nederlanders is meegeteld. De tweede generatie maakt thans de meerderheid van de allochtone jongeren uit. Aangenomen kan worden dat ook zij in sterkere mate dan autochtone jongeren zijn betrokken bij criminaliteit. Chan Choenni, 30 januari

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Onderwijs Het aandeel in de bevolking van 15 tot 64 jaar dat het onderwijs reeds heeft verlaten en hun onderwijscarrière

Nadere informatie

Factsheet Demografische ontwikkelingen

Factsheet Demografische ontwikkelingen Factsheet Demografische ontwikkelingen 1. Inleiding In deze factsheet van ACB Kenniscentrum aandacht voor de demografische ontwikkelingen in Nederland en in het bijzonder in de provincie Noord-Holland.

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

Samenvatting. Wat is de kern van de Integratiekaart?

Samenvatting. Wat is de kern van de Integratiekaart? Samenvatting Wat is de kern van de Integratiekaart? In 2004 is een begin gemaakt met de ontwikkeling van een Integratiekaart. De Integratiekaart is een project van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Europees Integratie Fonds. Lidstaat: Nederland

Meerjarenprogramma Europees Integratie Fonds. Lidstaat: Nederland Meerjarenprogramma Europees Integratie Fonds Lidstaat: Nederland Verantwoordelijke Autoriteit: Benaming: Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu Adres: Postbus 20951, 2500 EH Den

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n)

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n) Raadsinformatiebrief (openbaar) gemeente Maassluis Aan de leden van de gemeenteraad in Maassluis Postbus 55 3140 AB Maassluis T 010-593 1931 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl ons kenmerk 2010-4748

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten)

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten) Fact sheet nummer 2 februari 2006 Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Tussen 1992 en 2005 is de groep overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam met maar liefst 86% toegenomen. Tot deze

Nadere informatie

De Tilburgse Integratiemonitor 2011. Analyse van beschikbare gegevens

De Tilburgse Integratiemonitor 2011. Analyse van beschikbare gegevens De Tilburgse Integratiemonitor 2011 Analyse van beschikbare gegevens Gemeente Tilburg Team Onderzoek & Informatie September 2011 De Tilburgse Integratiemonitor 2011 Team Onderzoek & Informatie 2 Samenvatting

Nadere informatie

Rotterdamse Risicogroepen 2014 Een monitor van de maatschappelijke positie van Rotterdamse risicogroepen

Rotterdamse Risicogroepen 2014 Een monitor van de maatschappelijke positie van Rotterdamse risicogroepen Rotterdamse Risicogroepen 2014 Een monitor van de maatschappelijke positie van Rotterdamse risicogroepen J. de Boom A. Weltevrede P. van Wensveen Y. Seidler M. van San P. Hermus Rotterdamse Risicogroepen

Nadere informatie

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik

Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en zorggebruik ITS, Radboud Universiteit Nijmegen Roelof Schellingerhout 024 3653500 r.schellingerhout@its.ru.nl 5 februari 2013 Allochtonen in Nijmegen Gezondheid en

Nadere informatie

Administratieve correcties in de bevolkingsstatistieken

Administratieve correcties in de bevolkingsstatistieken Maarten Alders en Han Nicolaas Het saldo van administratieve afvoeringen en opnemingen is doorgaans negatief. Dit saldo wordt vaak geïnterpreteerd als vertrek naar het buitenland. Het aandeel in het totale

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Embargo t/m woensdag 16 december 2015, 11.00 uur. Publicatie Policy Brief Geen tijd verliezen. Van opvang naar integratie van asielmigranten

Embargo t/m woensdag 16 december 2015, 11.00 uur. Publicatie Policy Brief Geen tijd verliezen. Van opvang naar integratie van asielmigranten Persbericht Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), Wetechappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), Wetechappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Embargo t/m woedag 16 december 2015, 11.00 uur

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Antilliaanse Nederlanders 2012

Antilliaanse Nederlanders 2012 Antilliaanse Nederlanders 2012 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 3) J. de Boom P. van Wensveen P. Hermus A. Weltevrede M. van San Antilliaanse Nederlanders

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2006 Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Na een aantal jaren van groei is door een toenemend vertrek

Nadere informatie

Arbeidsmarkttransities van recente niet-westerse immigranten in Nederland

Arbeidsmarkttransities van recente niet-westerse immigranten in Nederland Arbeidsmarkttransities van recente niet-westerse immigranten in Nederland Jennissen, R.P.W. & Oudhof, J. (Reds.). 2007. Ontwikkelingen in de maatschappelijke participatie van allochtonen: Een theoretische

Nadere informatie

Allochtone jongeren in het onderwijs Factsheet

Allochtone jongeren in het onderwijs Factsheet Allochtone jongeren in het onderwijs Factsheet Deze factsheet gaat over de onderwijspositie van allochtone kinderen en jongeren. Onder allochtone jongeren wordt verstaan jongeren die afkomstig zijn uit

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING kaarten 1 en 2 Spreiding allochtonen in Den Haag kaart 1 kaart 2 uit Indonesië totaal

Nadere informatie

4. Kans op echtscheiding

4. Kans op echtscheiding 4. Kans op echtscheiding Niet-westerse allochtonen hebben een grotere kans op echtscheiding dan autochtonen. Tussen de verschillende groepen niet-westerse allochtonen bestaan in dit opzicht echter grote

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Amersfoort 2011

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Amersfoort 2011 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Amersfoort 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus

Nadere informatie

Brabant en zijn multi-etnische samenleving - VI

Brabant en zijn multi-etnische samenleving - VI Brabant en zijn multi-etnische samenleving - VI Actualisering van cijfermatige gegevens mevrouw ir. J. Smets PON Instituut voor advies, onderzoek en ontwikkeling in Noord-Brabant februari 2008 Het PON

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Den Haag 2011

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Den Haag 2011 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Den Haag 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y.

Nadere informatie

Allochtonenprognose 2002 2050: bijna twee miljoen niet-westerse allochtonen in 2010

Allochtonenprognose 2002 2050: bijna twee miljoen niet-westerse allochtonen in 2010 Allochtonenprognose 22 25: bijna twee miljoen niet-westerse allochtonen in 21 Maarten Alders Volgens de nieuwe allochtonenprognose van het CBS neemt het aantal niet-westerse allochtonen toe van 1,6 miljoen

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders 2012

Marokkaanse Nederlanders 2012 Marokkaanse Nederlanders 2012 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 3) J. de Boom P. van Wensveen P. Hermus A. Weltevrede M. van San Marokkaanse Nederlanders

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Lelystad 2011

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Lelystad 2011 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Lelystad 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y.

Nadere informatie

Inhoudsopgave hoofdstuk 2

Inhoudsopgave hoofdstuk 2 -46- Inhoudsopgave hoofdstuk 2 Samenvatting hoofdstuk 2 Tabellen: 2.1 Loop van de bevolking 2.2 Loop van de bevolking in Haaglanden per gemeente, Zuid-Holland en Nederland in 2013 2.3 Loop van de bevolking

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2011

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2011 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y.

Nadere informatie

Jaarrapport integratie 2012

Jaarrapport integratie 2012 Jaarrapport integratie 2012 Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer x geheim nihil (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met 0 (0,0) het getal is kleiner dan de helft van

Nadere informatie

Jaarrapport Integratie 2010

Jaarrapport Integratie 2010 Jaarrapport Integratie 2010 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met 0 (0,0)

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt : een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt Harry Bierings en Robert de Vries Direct nadat zij school hadden verlaten, maar ook nog vier jaar daarna, hebben voortijdig naar verhouding vaak geen baan. Als

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2010

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2010 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Tilburg 2010 Een nulmeting van hun positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit J. de Boom A. Weltevrede P. van Wensveen M. van

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Helmond 2011

Marokkaanse Nederlanders in Helmond 2011 Marokkaanse Nederlanders in Helmond 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van San

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2011

Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2011 Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van San

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens,

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens, , Toelichting bij geleverde maatwerktabellen 2006/2007 en 2007/2008* Levering: 17 februari 2010 De maatwerktabel over voortijdig schoolverlaters 2006/2007 bevat gegevens over het voortgezet onderwijs (vo)

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Zeist 2011

Marokkaanse Nederlanders in Zeist 2011 Marokkaanse Nederlanders in Zeist 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van San

Nadere informatie

Bevolking in Nederland

Bevolking in Nederland Bevolking in Nederland Ontwikkelingen in omvang en structuur Inleiding Institutionele Personen De in Nederland woonachtige bevolking kan op verschillende manieren worden beschreven. Onderzoekers onderscheiden

Nadere informatie

Jaarrapport Integratie 2014

Jaarrapport Integratie 2014 Let op: rugdikte is hier 1 cm maar dat moet de drukker uiteindelijk bepalen! Het Jaarrapport Integratie 2014 geeft een overzicht van de integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving. In het

Nadere informatie

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Rotterdam 2010

Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Rotterdam 2010 Antilliaanse en Marokkaanse Nederlanders in Rotterdam 2010 Een nulmeting van hun positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit J. de Boom A. Weltevrede P. van Wensveen M.

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2005 Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Het inwonertal van Amsterdam is in 2004 met ruim 4.000 personen tot 742.951

Nadere informatie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie

socio-demografie 2.597.232 jongeren geslacht leeftijd woonplaats 4 grote steden en per provincie afkomst opleiding religie FACTSHEET: socio-demografie Hoeveel jongeren zijn er eigenlijk in Nederland? Wonen er meer jongeren in Limburg of in Zeeland? Wat zijn de cijfers rondom geslacht, afkomst, opleidingsniveau en religie?

Nadere informatie

Antilliaanse Nederlanders in Dordrecht 2011

Antilliaanse Nederlanders in Dordrecht 2011 Antilliaanse Nederlanders in Dordrecht 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

Demografie van de allochtonen in Nederland

Demografie van de allochtonen in Nederland Joop Garssen, Han Nicolaas en Arno Sprangers In slechts enkele decennia is de samenstelling van de Nederlandse bevolking naar herkomst sterk veranderd. Het aantal niet-westerse allochtonen vertienvoudigde

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Fact sheet nummer 1 januari 211 Eigen woningbezit 1e en Aandeel stijgt, maar afstand blijft Het eigen woningbezit in Amsterdam is de laatste jaren sterk toegenomen. De

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Gouda 2012

Marokkaanse Nederlanders in Gouda 2012 Marokkaanse Nederlanders in Gouda 2012 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 3) J. de Boom P. van Wensveen P. Hermus A. Weltevrede M. van San Marokkaanse

Nadere informatie

Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet

Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet Publicatiedatum CBS-website: 16 juli 2007 Kenmerken van wanbetalers zorgverzekeringswet Centraal Bureau voor de Statistiek Samenvatting Op 1 januari 2006 is de nieuwe Zorgverzekeringswet inwerking getreden,

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Antilliaanse Nederlanders in Spijkenisse 2011

Antilliaanse Nederlanders in Spijkenisse 2011 Antilliaanse Nederlanders in Spijkenisse 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M.

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Veenendaal 2011

Marokkaanse Nederlanders in Veenendaal 2011 Marokkaanse Nederlanders in Veenendaal 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van

Nadere informatie

Feitenkaart Participatie en Burgerschap

Feitenkaart Participatie en Burgerschap Feitenkaart Participatie en Burgerschap 2009 Feitenkaart Participatie en Burgerschap 2009 Drs. A.L. Roode Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2010 In opdracht van Jeugd, Onderwijs en Samenleving,

Nadere informatie

Mannen en vrouwen in Nederland

Mannen en vrouwen in Nederland en vrouwen in Nederland Elma Wobma Ondanks de voortdurend veranderende samenstelling van de Nederlandse bevolking en huishoudens zijn vrouwen in de hoogste leeftijdsgroepen nog steeds fors oververtegenwoordigd.

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Fact sheet nummer 9 juli 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2013 Er zijn in Amsterdam bijna 135.000 jongeren in de leeftijd van 15 tot 27 jaar (januari 2013). Veel jongeren volgen een opleiding of

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Binnensteden en hun bewoners

Binnensteden en hun bewoners Binnensteden en hun bewoners 11 Bert Raets Publicatiedatum CBS-website: 23 september 211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig cijfer x

Nadere informatie

Statistisch Jaarboek 2003. onderwijs

Statistisch Jaarboek 2003. onderwijs 67 5 68 Onderwijs Basis: meer leerlingen, rooms-katholiek het grootst Op 1 oktober 2002 telde Hengelo 28 basisscholen bestaande uit 10 openbare, 10 rooms-katholieke, 5 protestants-christelijke, 1 gereformeerde

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

LOKAAL JEUGDRAPPORT - Houten

LOKAAL JEUGDRAPPORT - Houten LOKAAL JEUGDRAPPORT - Houten Jongeren en gezin Ontwikkeling van het aantal jongeren (2000-2011, index: 2000=100) Bron:CBS bevolkingsstatistiek, bewerking ABF Research In Houten is het aantal jongeren in

Nadere informatie

Studievoortgang in het voortgezet onderwijs

Studievoortgang in het voortgezet onderwijs Studievoortgang in het voortgezet onderwijs Lieke Stroucken 1. Leerlingen naar herkomstgroepering en aantal kinderen in het huishouden, brugklascohort 2004/ 05 Leerlingen uit éénoudergezinnen en niet-westers

Nadere informatie

Factsheet jeugdigen in de Drechtsteden

Factsheet jeugdigen in de Drechtsteden Factsheet jeugdigen in de Drechtsteden Inleiding Gemeenten en regio s zijn op dit moment druk bezig met de beleidsvorming rond de transitie jeugdzorg. De hele jeugdzorg valt in 2015 onder de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 De gemeenschap van mijn overgrootvader vormt een van oudste minderheidsgroepen

Nadere informatie

Onderwijs. Kerncijfers

Onderwijs. Kerncijfers Kerncijfers 205 Onderwijs. Kerncijfers.2 Voor- en vroegschoolse educatie.3 Primair onderwijs.4 Speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs.5 Voortgezet onderwijs. Middelbaar beroepsonderwijs.7 Verzuim,

Nadere informatie

Artikelen. Demografie van Nederland, 2006. Joop Garssen

Artikelen. Demografie van Nederland, 2006. Joop Garssen Artikelen Demografie van Nederland, 26 Joop Garssen In de afgelopen jaren is de groei van de Nederlandse bevolking sterk teruggelopen. In 25 nam het inwonertal met bijna 29 duizend toe, de geringste groei

Nadere informatie

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs Fact sheet nummer 4 juni 2010 Segregatie in het voortgezet onderwijs In Amsterdam worden de zwarte middelbare scholen steeds zwarter en de witte steeds witter. Hoe komt dat? Niet alleen doordat allochtone

Nadere informatie

jeugdwerkloosheid 64% werklozen volgt opleiding 800 jongeren geregistreerd als werkloze

jeugdwerkloosheid 64% werklozen volgt opleiding 800 jongeren geregistreerd als werkloze 1 Jeugdwerkloosheid Fact sheet augustus 2014 Er zijn in ruim 15.000 jongeren in de leeftijd van 15 tot 27 jaar (januari 2014). Veel jongeren volgen een opleiding of hebben een baan. De laatste jaren zijn

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Afhankelijk van een uitkering in Nederland

Afhankelijk van een uitkering in Nederland Afhankelijk van een uitkering in Nederland Harry Bierings en Wim Bos In waren 1,6 miljoen huishoudens voor hun inkomen afhankelijk van een uitkering. Dit is ruim een vijfde van alle huishoudens in Nederland.

Nadere informatie

De analyse van stadsdeel Noord is opgebouwd uit een drietal componenten:

De analyse van stadsdeel Noord is opgebouwd uit een drietal componenten: Analyse stadsdeel Noord, 2002 1. Opzet van de analyse De analyse van stadsdeel Noord is opgebouwd uit een drietal componenten: een tabel ( Onderliggende indicatoren van de bewonersscore, stadsdeel Noord,

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs?

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Wendy Jenje-Heijdel Na het examen in het voortgezet onderwijs staan leerlingen voor de keuze voor vervolgonderwijs. De meest gangbare routes lopen van

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaten, werkloosheid en delinquentie: cumulatie van risicogedrag onder jongeren in Nederland

Voortijdig schoolverlaten, werkloosheid en delinquentie: cumulatie van risicogedrag onder jongeren in Nederland Voortijdig schoolverlaten, werkloosheid en delinquentie: cumulatie van risicogedrag onder jongeren in Nederland Tanja Traag en Olivier Marie Bijna een op de drie jongeren die geen onderwijs meer volgden

Nadere informatie

Demografische kenmerken van Tsjechen en Slowaken in Nederland

Demografische kenmerken van Tsjechen en Slowaken in Nederland Demografische kenmerken van Tsjechen en Slowaken in Nederland Lada Mulalic, Carel Harmsen en Ko Oudhof Sinds de toetreding van en tot de EU is het aantal Tsjechen en Slowaken in Nederland sterk toegenomen.

Nadere informatie

Allochtonen aan het werk

Allochtonen aan het werk José Gouweleeuw en Carel Harmsen Opleidingsniveau is ook voor de belangrijkste verklarende variabele voor het al dan niet hebben van werk, en voor het soort beroep dat zij uitoefenen. Deze conclusie kan

Nadere informatie

Minderhedenmonitor 2008

Minderhedenmonitor 2008 Minderhedenmonitor 2008 Bureau Onderzoek en Statistiek Gemeente Groningen Bureau Onderzoek is ondergebracht bij de dienst Sozawe van de Gemeente Groningen Minderhedenmonitor 2008 Narly Rambharos Marcel

Nadere informatie

Brabant en zijn kleurrijke samenleving

Brabant en zijn kleurrijke samenleving Brabant en zijn kleurrijke samenleving Editie Vll mevrouw ir. J. Smets mevrouw drs. E. Stultjens het PON, kennis in uitvoering Tilburg, oktober 2010 Colofon Het PON heeft dit onderzoek verricht in opdracht

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

szw0001052 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 23 november 2000 Aanleiding

szw0001052 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 23 november 2000 Aanleiding szw0001052 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 23 november 2000 Aanleiding Naar aanleiding van vragen over de hoge arbeidsongeschiktheidspercentages

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Kaapverdianen in Nederland

Kaapverdianen in Nederland Chan Choenni 1) Op 1 januari 2004 woonden er bijna 20 duizend Kaapverdianen in Nederland. Ze wonen en werken overwegend in Rotterdam. Kaapverdianen vormen een hechte gemeenschap. In sociaal opzicht nemen

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Ede 2011

Marokkaanse Nederlanders in Ede 2011 Marokkaanse Nederlanders in Ede 2011 De positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit (meting 2) J. de Boom P. van Wensveen A. Weltevrede P. Hermus Y. Seidler M. van San Marokkaanse

Nadere informatie

Jongeren buiten beeld 2013

Jongeren buiten beeld 2013 Paper Jongeren buiten beeld 2013 November 2015 CBS Centrum voor Beleidsstatistiek 2014 1 Inhoud 1. Aanleiding en afbakening 3 2. Omvang van de groep jongeren buiten beeld 4 3. Jongeren buiten beeld verder

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen Meer of Minder Heden Verschillen tussen, en trends in, de verhouding allochtone en autochtone klanten van de dienst SOZAWE Alfons Klein Rouweler Ard Jan Leeferink Louis Polstra Uitgevoerd in opdracht van

Nadere informatie

Factsheet jeugdigen in Haaglanden

Factsheet jeugdigen in Haaglanden Factsheet jeugdigen in Haaglanden Inleiding Gemeenten en regio s zijn op dit moment druk bezig met de beleidsvorming rond de transitie jeugdzorg. De hele jeugdzorg valt in 2015 onder de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste.

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste. 6 Het is vies als twee jongens met elkaar vrijen Seksuele gezondheid van jonge allochtonen David Engelhard, Hanneke de Graaf, Jos Poelman, Bram Tuk Onderzoeksverantwoording De gemeten aspecten van de seksuele

Nadere informatie

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1 Het aantal studenten dat start met een opleiding tot leraar basisonderwijs, leraar speciaal onderwijs of leraar voortgezet onderwijs is tussen en afgenomen. Bij de tweedegraads en eerstegraads hbo-lerarenopleidingen

Nadere informatie

Clash der culturen. Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag

Clash der culturen. Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag b i o - w e t e n s c h a p p e n e n m a a t s c h a p p i j Clash der culturen Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag Er is bijna geen ander Europees land waar de bevolkingstoename

Nadere informatie

Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2010

Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2010 Marokkaanse Nederlanders in Utrecht 2010 Een nulmeting van hun positie op de terreinen van onderwijs, arbeid en uitkering en criminaliteit J. de Boom A. Weltevrede P. van Wensveen M. van San P. Hermus

Nadere informatie

3. Onderwijs. 3.1 Het basisonderwijs

3. Onderwijs. 3.1 Het basisonderwijs 3. Onderwijs Ruim 2 procent van de Nederlandse bevolking neemt deel aan het voltijdonderwijs. Bijna de helft hiervan gaat naar de basisschool en eenderde volgt voortgezet onderwijs. Niet-westerse allochtone

Nadere informatie

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt

Alleenstaande moeders op de arbeidsmarkt s op de arbeidsmarkt Moniek Coumans De arbeidsdeelname van alleenstaande moeders is lager dan die van moeders met een partner. Dit verschil hangt voor een belangrijk deel samen met een oververtegenwoordiging

Nadere informatie