Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014"

Transcriptie

1 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Fctsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO Om goed gemeentelijk jeugdgezondheidsbeleid te mken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl vn jongeren. De GGD Amsterdm verzmelt en presenteert deze gegevens elke vier jr met de Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO. Wt blijkt? Jongeren uit Amstelveen zijn over het lgemeen tevreden met hun gezondheid. Ook het schoolklimt is goed: pesten en spijbelen komen weinig voor. Opvllend is dt jongeren uit Amstelveen vker problemen hebben met één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) en zich vker onveilig voelen dn jongeren uit de rest vn de regio. Gunstig: in Amstelveen wordt meer fruit en groente gegeten. De resultten voor psychosocile gezondheid, genotmiddelengebruik, gmen en socile medi gebruik, en veilig vrijen zijn in Amstelveen vergelijkbr met de rest vn de regio. Voor het eerst worden de resultten vn de Jeugdmonitor ook gepresenteerd op wijkniveu. In deze fctsheet kunt u zien op welke them s de wijken in Amstelveen vn elkr verschillen. De gemeente Amstelveen kn smen met de GGD Amsterdm en ndere prtijen werken n een betere gezondheid vn jongeren, bijvoorbeeld door te blijven inzetten op het verbeteren vn de leefgewoonten. 1

2 Inleiding Specifieke gegevens over de gezondheidssitutie vn jongeren zijn nodig om gezondheidsbeleid goed te onderbouwen. De GGD Amsterdm verzmelt deze gegevens voor de gemeenten in hr werkgebied middels de Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO. Wt is E-MOVO? E-MOVO 1 is een digitle vrgenlijst die in de regio Amstellnd op lle scholen voor regulier voortgezet onderwijs (VO) wordt fgenomen. Leerlingen uit kls twee en vier bentwoorden vi internet vrgen over hun gezondheid, welzijn en leefstijl. Met E-MOVO wordt een betrouwbr beeld verkregen vn de gezondheidssitutie vn jongeren. Informtie uit E-MOVO wordt genonimiseerd gebruikt voor epidemiologisch onderzoek. De Jeugdgezondheidszorg gebruikt de gegevens ter ondersteuning vn het consult. Wt levert E-MOVO op? E-MOVO levert een scht n gegevens. Met de uitkomsten vn E-MOVO kunnen gemeenten, scholen en de GGD het jeugdgezondheidsbeleid formuleren en collectieve mtregelen opzetten en uitvoeren om de gezondheid vn jongeren te verbeteren. Hoe, wt en wrom in drie vrgen. E-MOVO levert ook iets op voor de individuele leerling. Op bsis vn de verzmelde informtie ontvngt de leerling een terugkoppeling met een persoonlijk gezondheidsprofiel en voorlichting op mt. E-MOVO : wie deden er mee? In schooljr deden 1511 jongeren uit Amstelveen mee n E-MOVO; uit de hele regio Amstellnd en Diemen (hiern regio ) wren dt 3414 jongeren. De kenmerken vn de onderzoeksgroep uit Amstelveen en vn de hele onderzoeksgroep uit de regio worden gepresenteerd in tbel 1. Leeftijdsverdeling vn de jongeren uit Amstelveen nr kls: kls 2: kls 4: 12 jr 1% 14 jr 1% 13 jr 60% 15 jr 47% 14 jr 34% 16 jr 43% 15 jr of ouder 5% 17 jr of ouder 9% Tbel 1 Achtergrondkenmerken vn jongeren uit Amstelveen en de regio (%) Amstelveen N= 1511 regio N=3414 jongens meisjes kls kls vmbo * hvo/vwo Nederlnds * niet-nederlnds bij beide ouders * niet bij beide ouders * significnt verschil tussen Amstelveen en de rest vn de regio; p<0,05 In de Amstelveense onderzoeksgroep zitten meer hvo/ vwo-leerlingen, meer jongeren vn niet-nederlndse herkomst en meer kinderen die niet bij beide ouders wonen in vergelijking met de rest vn de regio. 1 Hoe is de onderzoeksgroep smengesteld? Schooljr is E-MOVO op lle cht VO scholen in de regio Amstellnd en op 61 VO scholen in Amsterdm fgenomen. De onderzoeksgroep bestt uit leerlingen vn scholen in de regio Amstellnd (N=2624) of vn scholen in Amsterdm (N=790) die wonen in de regio Amstellnd (Alsmeer, Amstelveen, Ouder-Amstel, Uithoorn) en Diemen. 2 Wt betekent een gevonden verschil tussen groepen? Met sttistische toetsen worden de resultten vn Amstelveen vergeleken met de resultten vn de ndere vier regiogemeenten smen. Let op: in de tbellen worden steeds de cijfers voor de hele regio Amstellnd/Diemen gepresenteerd. Significnte verschillen tussen groepen worden met een (*) ngegeven. Significnt betekent dt de kns klein is (mximl 5%) dt een gevonden verschil op toevl berust. In de tbellen worden voor Amstelveen ook significnte verschillen ngegeven tussen jongens en meisjes, tussen leerlingen uit kls twee en kls vier, tussen vmbo- en hvo/vwo-leerlingen, tussen jongeren vn Nederlndse en niet-nederlndse herkomst en tussen jongeren die wel of niet bij beide ouders wonen. Ook worden de resultten vn één wijk vergeleken met de resultten voor de ndere wijken smen. 3 Wrom wordt deze monitor uitgevoerd? Gemeenten hebben volgens de Wet publieke gezondheid (Wpg) de tk om de gezondheid vn hun inwoners in krt te brengen. De GGD voert die tk voor de gemeente uit met een gezondheidsmonitor. De Inspectie voor de Gezondheidszorg houdt toezicht mede op bsis vn de gezondheidsmonitor. Leeswijzer De fctsheet is opgebouwd uit tien hoofdstukken: 1 gezondheid, 2 psychosocile gezondheid, 3 voeding, 4 bewegen, 5 gmen, socile medi en muziek luisteren, 6 genotmiddelen, 7 seksuliteit, 8 schoolklimt en 9 fysieke omgeving. De fctsheet focust op prevlenties en risicogroepen. Drnst worden de jongeren uit Amstelveen vergeleken met jongeren uit de rest vn de regio. Tot slot worden verschillen tussen de wijken in Amstelveen gepresenteerd in hoofdstuk De vrgenlijst is te vinden op onze website Gezondheid in Beeld. 2

3 1 Gezondheid In Nederlnd is het met de gezondheid vn jongeren over het lgemeen goed gesteld. Hoe een jongere de eigen gezondheid ervrt, geeft een goed beeld vn de huidige gezondheid en voorspelt de gezondheid in de toekomst. Ervren gezondheid Jongeren uit Amstelveen zijn over het lgemeen tevreden met hun gezondheid; 81% noemt de eigen gezondheid (heel) goed, 16% vindt dt het met de eigen gezondheid in het lgemeen wel gt en 3% vindt de eigen gezondheid niet zo best of slecht. Meisjes, vierdeklssers, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen hebben minder vk een (heel) goede ervren gezondheid. Risicogroepen zijn meisjes in kls 4, jongeren in kls 4 vn niet-nederlndse herkomst en jongeren in kls 4 die niet bij beide ouders wonen; respectievelijk 29%, 28% en 31% is minder tevreden over hun gezondheid. Jongeren uit Amstelveen verschillen niet vn jongeren uit de rest vn de regio. Chronische ndoeningen en llergieën Vn de jongeren heeft 22% één of meerdere chronische ziekten of ndoeningen (door een rts vstgesteld) of heeft deze in het fgelopen jr gehd. Astm/bronchitis komt het vkst voor (7%) (zie kder). Chronische ndoeningen komen vker voor bij meisjes en in kls 4; 33% vn de meisjes in kls 4 heeft tenminste Top 4 chronische ziekten/ndoeningen stm of bronchitis 7% eczeem 6% ADHD 4% migrine of ernstige hoofdpijn 4% één ziekte of ndoening. Ook heeft 22% vn de jongeren miniml één llergie. Allergieën komen vker voor op het vmbo en bij jongeren vn niet-nederlndse herkomst. Allergieën komen in Amstelveen vker voor dn in de ndere regiogemeenten. Mondgezondheid Bijn lle jongeren gn minstens één keer per jr nr de tndrts (98%); 10% gt één keer en 88% gt twee keer per jr. Jongeren vn niet-nederlndse herkomst gn het minst vk nr de tndrts. De meerderheid vn de jongeren (85%) poets twee keer per dg, 14% poetst één keer per dg, 1% poetst niet elke dg. Jongeren uit Amstelveen poetsen vker tweeml dgs hun tnden dn jongeren in de rest vn de regio. Jongens, vmbo-leerlingen en jongeren die niet bij beide ouders wonen poetsen minder vk. Jongeren op het vmbo die niet bij beide ouders wonen, poetsen het minst vk; 75% poetst twee keer per dg. Tbel 2 Gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee ervren gezondheid (heel) goed * * * * tenminste één chronische ziekte of ndoening * * tenminste één llergie b * * * tndrtsbezoek miniml één keer per jr * * tndenpoetsen twee keer per dg * * * * chronische ziekten en ndoeningen nu of in het fgelopen jr, door een rts vstgesteld: stm of bronchitis, chronische vermoeidheid, dibetes mellitus, eczeem, buikklchten (> 3 mnden), migrine of regelmtige ernstige hoofdpijn, ngeboren hrtndoening, ADHD, norexi of boulimi nervos, knker b llergieën door een rts vstgesteld: pollen of stuifmeel (hooikoorts), beplde huisdieren huisstof/huisstofmijt, beplde medicijnen, bepld voedsel * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 3

4 2 Psychosocile gezondheid Een goede gezondheid is meer dn niet ziek zijn. Het gt ook over goed in je vel zitten en gelukkig en tevreden zijn over jezelf en je leven. Reltie met ouders Zeven op de tien jongeren voelen zich begrepen door hun ouders (71%). Het merendeel vn de jongeren geeft n het gevoel te hebben dt hun ouders vn hen houden (94%). Amstelveen verschilt hierin niet vn de rest vn de regio. Meisjes en jongeren in kls 4 voelen zich minder vk begrepen door hun ouders. Jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, voelen zich minder vk begrepen en hebben drnst minder vk het gevoel dt hun ouders vn hen houden. dn hvo/vwo-leerlingen. Het zijn met nme emotionele problemen die bij meisjes vker voorkomen. Bij jongens komen gedrgsproblemen juist weer vker voor. Gedrgsproblemen komen ook vker voor in kls 2, op het vmbo en bij jongeren vn niet-nederlndse herkomst. Problemen met leeftijdgenoten komen vker voor op het vmbo en bij jongeren vn niet-nederlndse herkomst. Risicogroepen: vn de meisjes op het vmbo heeft 17% socil-emotionele problemen en vn de jongens op het vmbo heeft 17% gedrgsproblemen. Wnneer jongeren socil-emotionele problemen hebben, kn dit negtieve gevolgen hebben voor het dgelijks functioneren thuis én op school. Socil-emotionele gezondheid Eén op de tien jongeren (10%) heeft socil-emotionele problemen (verhoogde SDQ-totlscore). Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Meisjes hebben vker socil-emotionele problemen dn jongens. Vmboleerlingen hebben vker socil-emotionele problemen Tbel 3 Psychosocile gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) Het percentge jongeren met socil-emotionele problemen wordt in figuur 1 weergegeven nr wijken in de regio. De wijken Keizer Krelprk/Groeneln (13%) en Wrdhuizen/Middenhoven (12%) behoren tot de wijken met een reltief hoog percentge jongeren met socilemotionele problemen. Figuur 1 Socil-emotionele problemen (SDQ-totlscore) nr wijken in de regio (%) Alsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Alsmeer, b Oosteinde, c Kudelstrt d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/ Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West i Diemen Zuid, j Diemen Centrum, k Diemen Noord l Ouderkerk /d Amstel, m Duivendrecht n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee begrepen door ouders * * * * vn gehouden door ouders * * socil-emotionele problemen (SDQ-totlscore) * * emotionele problemen * gedrgsproblemen * 11 7 * 14 7 * 8 11 * hyperctiviteit/ndchtstekort problemen met leeftijdgenoten * 6 10 * prosocil gedrg b * * verhoogde SDQ-totlscore. SDQ: Strenghts nd Difficulties Questionnire is een vrgenlijst die bestt uit 25 vrgen en geeft een totlscore en resultten voor vijf subschlen. b prosocil gedrg betekent dt je rekening houdt met gevoelens vn nderen, vriendelijk bent en vrijwillig hulp nbiedt * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 4

5 Mishndeling An de jongeren is gevrgd of zij weleens geestelijk (vk getreiterd, gekleineerd of uitgescholden) en/of lichmelijk (bijvoorbeeld geschopt, geslgen vstgebonden) mishndeld worden. We zien dt geestelijke mishndeling bijn vier keer vker voorkomt dn lichmelijk mishndeling (15% versus 4%). Amstelveen verschilt hierin niet vn de rest vn de regio. De dder is meestl een ndere jongere op school (zie kder). Geestelijke mishndeling komt vker voor bij meisjes. Lichmelijke mishndeling komt vker voor bij jongeren op het vmbo, bij jongeren vn niet- Nederlndse herkomst en bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Top 3 dder geestelijke mishndeling onder jongeren die ngeven geestelijk mishndeld te zijn (N=223) een jongere op school 74% een jongere in de buurt 12% een jongere ergens nders 8% Top 4 dder lichmelijke mishndeling onder jongeren die ngeven lichmelijk mishndeld te zijn (N=53): een jongere op school 49% een volwssene thuis 23% een jongere in de buurt 13% een jongere ergens nders 13% Top 3 ingrijpende gebeurtenissen Gedchten over zelfdoding komen reltief vk voor onder jongeren. Ook doen enkele jongeren een poging tot zelfdoding. Dt een jongere overlijdt door zelfdoding komt zelden voor. Zelfdoding Vn de jongeren zegt 14% in de voorgnde twlf mnden er weleens serieus over te hebben gedcht een einde n het leven te mken. Jongeren uit Amstelveen verschillen niet vn jongeren uit de rest vn de regio. Meisjes, tweedeklssers, vmbo-leerlingen en jongeren vn niet-nederlndse herkomst geven vker n weleens serieus n te denken over zelfdoding. Meisjes op het vmbo en tweedeklssers vn niet-nederlndse herkomst het vkst (beide 23%). Vn de jongeren uit Amstelveen zegt 1,6% in de voorgnde twlf mnden een poging tot zelfdoding te hebben ondernomen (regiocijfer: 1,7%). Soms krijgen jongeren te mken met een ingrijpende gebeurtenis. Denk n de dood of ziekte vn een fmilielid. Deze gebeurtenissen kunnen een diepe indruk mee te mken (gehd) (nog) problemen mee ziek/gehndicpt gezinslid 36% 11% regelmtig ruzies tussen ouders onderling 31% 9% echtscheiding vn de ouders 22% 7% chterlten en vn invloed zijn op het (ltere) functioneren vn de jongere. Ook een echtscheiding vn de ouders of discrimintie kn diepe sporen chterlten. Ingrijpende gebeurtenissen Jongeren uit Amstelveen hebben vker dn ndere jongeren in de rest vn de regio één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt. Opgroeien met een ziek of gehndicpt gezinslid komt het vkst voor (zie kder). Jongeren uit Amstelveen geven ook vker dn jongeren in de ndere regiogemeenten n dt zij (nog) problemen hebben met deze gebeurtenis(sen). Vmbo-leerlingen en jongeren vn niet-nederlndse herkomst hebben vker één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt. Jongeren die niet bij beide ouders wonen, hebben bijn lleml een ingrijpende gebeurtenis meegemkt. Problemen met één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) komen vker voor bij meisjes, vmbo-leerlingen, bij jongeren vn niet- Nederlndse herkomst en bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Tbel 4 Psychosocile gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee geestelijk mishndeld (ooit) * lichmelijk mishndeld (ooit) * 3 6 * 3 7 * gedchten n zelfdoding * * * * één (of meer) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt * * * * problemen met de gebeurtenis(sen) * * * * * in de fgelopen twlf mnden * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 5

6 3 Voeding Een gezond voedingsptroon is belngrijk voor een gezond gewicht en het voorkómen vn ziekten. Eetgewoonten worden vk l in de jeugd gevormd. Ontbijten bevordert de concentrtie en drmee de leerprestties op school. Bovendien gn leerlingen minder snel snoepen of sncken lter in de ochtend. Ontbijten Vn de jongeren ontbijt 86% op vijf of meer dgen per week. Dit betekent dt één op de zeven leerlingen (14%) minstens één dg in de week zonder ontbijt nr school gt. Jongeren uit Amstelveen ontbijten even vk ls jongeren in de rest vn de regio. Figuur 2 geeft weer op hoeveel dgen vn de week jongeren ontbijten. Het merendeel vn de jongeren geeft n dgelijks te ontbijten (75%). Meisjes, jongeren op het vmbo, jongeren vn niet- Nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, ontbijten minder vk. De grootste risicogroep zijn vmbo-leerlingen vn niet-nederlndse herkomst; 39% vn hen gt tenminste één dg in de week zonder ontbijt nr school. Het lndelijk dvies vn het Voedingscentrum: twee stuks fruit en 200 grm groente per dg. Figuur 2 Ontbijten, fruit- en groenteconsumptie, dgen vn de week (%) ontbijten fruitconsumptie groenteconsumptie dgen /week 5-6 dgen /week 7 dgen /week fruitnorm ) voldoet 21% vn de Amstelveense jongeren. Jongens en vmbo-leerlingen eten minder vk fruit. Jongeren die niet bij beide ouders wonen eten op minder dgen vn de week fruit. Risicogroep: vn de jongens op het vmbo voldoet slechts 11% n de fruitnorm. In figuur 3 is te zien dt, behlve in Keizer Krelprk/ Groeneln, in Amstelveen het percentge jongeren dt op vijf of meer dgen per week fruit eet reltief hoog is. Figuur 3 Fruitconsumptie op miniml vijf dgen per week nr wijken in de regio (%) Fruit- en groenteconsumptie In Amstelveen wordt meer fruit gegeten dn gemiddeld in de rest vn de regio. Vn de jongeren eet 63% op tenminste vijf dgen per week fruit (zie ook figuur 2). An het dvies om elke dg twee stuks fruit te eten (de In totl eet 87% vn de jongeren op tenminste vijf dgen in de week groente (zie ook figuur 2). Ook hier zien we dt jongens en vmbo-leerlingen minder goede eetgewoonten hebben. Drnst eten jongeren vn niet-nederlndse herkomst minder groente. In Amstelveen wordt vker groente gegeten dn in de rest vn de regio. Amstelveen d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 5 Voeding nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee ontbijten 5 dgen per week * * * * fruit eten 5 dgen per week * * * * voldoet n fruitnorm * * * groente eten 5 dgen per week * * * * twee stuks fruit per dg * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 6

7 4 Bewegen Lichmelijke beweging heeft een positief effect op de conditie, het welzijn en het lichmsgewicht. Het verkleint de kns op gezondheidsproblemen die voorl lter in het leven kunnen ontstn zols hrt- en vtziekten en dibetes. Het dvies vn het Nederlnds Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) n jongeren vn jr is om elke dg minstens één uur mtig intensief te bewegen. Dit noemen we de Nederlndse Norm Gezond Bewegen. Bewegen Eén op de vijf jongeren (20%) uit Amstelveen voldoet n de Nederlndse Norm Gezond Bewegen en is op lle dgen vn de week miniml één uur ctief. Dit is even vk ls in de rest vn de regio. Een grotere groep jongeren (67%) is gemiddeld tenminste één uur per dg lichmelijk ctief. Dit is minder vk dn gemiddeld in de rest vn de regio. In figuur 4 zien we de verdeling in vier ctegorieën vn het totl ntl uren dt jongeren per week ctief zijn. Eén op de elf jongeren (9%) is inctief; deze groep is minder dn drie uur per week ctief. Meisjes, leerlingen op het vmbo, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, bewegen het minst vk. De grootste risicogroepen zijn meisjes vn niet-nederlndse herkomst en jongeren vn niet-nederlndse herkomst die niet bij beide ouders wonen; respectievelijk 46% en 45% is gemiddeld tenminste één uur per dg lichmelijk ctief. Zols te zien in figuur 5 verschillen de wijken in Amstelveen in het ndeel jongeren dt lichmelijk ctief is. 9% 11% inctief (< 3 uur) semi-inctief (3-5 uur) 13% semi-ctief (5-7 uur) 67% normctief ( 7 uur) Figuur 4 Lichmelijk ctief, uren per week (%) Lidmtschp vn een sportvereniging Het merendeel vn de jongeren (78%) is lid vn een sportclub. Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Wie zijn het minst vk lid vn een sportvereniging? Dt zijn meisjes, vmbo-leerlingen, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen. Tv/computeren De helft vn de jongeren besteedt gemiddeld twee uur per dg of meer n tv-kijken of computeren (niet voor school of huiswerk). Dit is in Amstelveen minder vk dn in de rest vn de regio. Jongens en vmbo-leerlingen zitten het vkst chter een beeldscherm. Figuur 5 Lichmelijk ctief (gemiddeld tenminste één uur per dg) nr wijken in de regio (%) Amstelveen d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 6 Bewegen nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee voldoet n Nederlndse Norm Gezond Bewegen * * * lichmelijke ctief gemiddeld 1 uur per dg * * * * * lid vn één (of meerdere) sportverenigingen b * * * * tv-kijken/computeren gemiddeld 2 uur per dg * * * in de fgelopen week elke dg 1 uur mtig intensieve lichmelijke ctiviteit b sporten zols zwemmen, voetbllen, dnsen, bllet, prdrijden etc * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 7

8 5 Gmen, socile medi en muziek luisteren Het gebruik vn internet en socile medi is niet meer weg te denken uit het dgelijkse leven vn jongeren. Ook spelen veel jongeren (online) gmes. Positieve specten zijn het opdoen vn kennis en het onderhouden vn vriendschppen. Risicovol socile medi gebruik of gmen kn leiden tot schoolproblemen, slpproblemen en problemen in de socil-emotionele ontwikkeling. Vn problemtisch gmen of socile medi gebruik is sprke ls: (1) iemnd zich onrustig en gestrest voelt ls hij/ zij niet kn gmen of op socile medi kn én (2) hij/zij het moeilijk vindt om te stoppen én (3) hij/zij gmen of socile medi gebruikt ls hij/zij zich rot voelt. Een verslving komt zelden voor (<1%). Gmen en socile medi Vn de jongeren vertoont 5% problemtisch gmegedrg. Bij 7% is sprke vn problemtisch gebruik vn socile medi. Amstelveen verschilt hierin niet vn de rest vn de regio. Jongens en meisjes verschillen sterk; jongens hebben een groter risico op problemtisch gmen, meisjes hebben een groter risico op problemtisch socile medi gebruik. Ook zijn vmbo-leerlingen een risicogroep voor problemtisch gebruik vn socile medi. Problemtisch gebruik vn socile medi zien we het vkst bij meisjes op het vmbo (16%). Cyberpesten kn de hele dg doorgn, ook bij het slchtoffer thuis, terwijl trditioneel pesten vk gebonden is n school. Internet ervringen Vn de jongeren is 5% in de fgelopen zes mnden gepest vi internet. Eén op de elf jongeren (9%) geeft n in de fgelopen zes mnden vi internet een ongewenst seksueel voorstel te hebben gekregen. Meisjes en leerlingen op het vmbo krijgen vker een ongewenst seksueel voorstel; meisjes op het vmbo het vkst (18%). Vn de jongeren heeft 9% meegemkt dt iemnd weleens tegen zijn of hr zin vervelende foto s of filmpjes heeft verspreid (bijvoorbeeld op internet gezet of vi de mobiele telefoon nr nderen gestuurd). Dit gebeurt in Amstelveen iets vker dn in de rest vn de regio. Vn de jongeren zegt 1,3% dt hij of zij weleens voor de webcm borsten, geslchtsdelen of billen heeft lten zien of iets nders seksueels heeft gedn (regiocijfer: 1,6%). Veel jongeren luisteren met oordopjes of koptelefoon nr muziek op bijvoorbeeld een mp3-speler, ipod of mobiele telefoon. Te lng luisteren nr te hrde muziek kn ervoor zorgen dt iemnd minder goed gt horen of ltijd een piep hoort, dt geluiden vervormen of dt overgevoeligheid voor geluid ontstt. Muziek luisteren Vn de jongeren uit Amstelveen zet 17% het volume vn de muziekspeler meestl op hrd. Dit verschilt niet vn de rest vn de regio. Jongens, vierdeklssers, vmbo-leerlingen, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen lopen het grootste risico op gehoorschde. Tbel 7 Gmen, socile medi en muziek luisteren nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee problemtisch gmen * problemtisch gebruik socile medi * * door iemnd gepest op internet * 9 3 * ongewenst seksueel voorstel gekregen vi internet * * foto s of filmpjes zijn tegen de zin verspreid vi internet 8 9 * * volume muziekspeler met koptelefoon meestl hrd b * * * * * in het fgelopen hlf jr b 75% - 100% * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 8

9 6 Genotmiddelen Tieners bevinden zich in een levensfse wrin ze experimenteren met diverse genotmiddelen zols tbk, lcohol en drugs. Nicotine is l n enkele sigretten verslvend. De meeste jongeren beginnen met roken tussen 12 en 15 jr. Roken is de belngrijkste oorzk vn ziekte en sterfte in Nederlnd. Roken Vn lle tweedeklsleerlingen heeft 16% roken weleens uitgeprobeerd, onder vierdeklssers is dt 41%. Vn de tweedeklssers zegt 2% tenminste wekelijks te roken, vn de vierdeklssers is dt 12%. Er is nst leeftijd ook een verbnd met opleidingsniveu. Zols te zien in figuur 6 lopen de percentges wekelijkse rokers vn 1% onder tweedeklssers vn het hvo/vwo tot 15% onder vierdeklssers vn het vmbo. Vn lle jongeren uit Amstelveen zegt 17% dt er in de fgelopen week bij hen in huis is gerookt wr de jongere bij ws (regiocijfer: 17%). Het gebruik vn de wterpijp komt het meest voor onder jongeren vn 15 tot en met 24 jr. Het roken vn een wterpijp is schdelijk voor de gezondheid. De hoeveelheid rook is groot en bevt schdelijke stoffen. Wterpijp roken Drie op de tien jongeren geeft n weleens wterpijp te hebben gerookt (30%). Jongens proberen vker wterpijp uit dn meisjes. Recent gebruik (in de fgelopen 4 weken) zien we bij 10% vn de jongeren. Net ls voor roken zien we meer wterpijpgebruik onder vierdeklssers en vmboleerlingen. In figuur 6 zien we dt recent wterpijp roken het lgst is onder tweedeklssers op het hvo/vwo (3%) en het hoogst onder vierdeklssers op het vmbo (21%). 6 Genotmiddelen Cnnbisgebruik vermindert het korte termijngeheugen en het rectie- en concentrtievermogen. Dit kn onder meer leiden tot slechtere schoolprestties. Blowen Ook voor blowen zien we een verbnd met leeftijd. Vn de tweedeklssers heeft 4% weleens en 2% recent geblowd. Vn de vierdeklssers heeft 19% weleens en 9% recent hsj of wiet gebruikt. Door jongens wordt meer geblowd dn door meisjes. Een kwrt vn de jongeren (26%) zegt weleens hsj of wiet ngeboden te hebben gekregen (regiocijfer: 25%). roken wekelijks kls 2 roken wekelijks kls 4 wterpijp recent kls 2 wterpijp recent kls 4 0% 5% 10% 15% 20% 25% Figuur 6 Roken en wterpijp roken, nr kls en opleidingsniveu (%) vmbo hvo/vwo Hrddrugs In totl zegt 1,9% vn de jongeren uit Amstelveen weleens hrddrugs te hebben gebruikt (XTC, cocïne, pddo s, mfetminen, heroïne, LSD of GHB) (regiocijfer: 1,7%). Vn de jongeren heeft 6% weleens hrddrugs ngeboden gekregen (regiocijfer: 6%). Tbel 8 Genotmiddelen (roken, wterpijp roken, blowen) nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee roken weleens * * roken minstens één keer per week * 9 6 * roken dgelijks * wterpijp roken weleens * * * wterpijp roken recent * 15 8 * blowen weleens * 4 19 * blowen recent * 2 9 * in de fgelopen vier weken * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 9

10 Schdelijke gevolgen vn overmtig lcoholgebruik voor jongeren zijn onder meer lcoholvergiftiging, risicovol seksueel gedrg en ongevllen. In Nederlnd is het lcoholgebruik onder jongeren onder de 16 jr in het fgelopen decennium flink gedld. Met ingng vn 1 jnuri 2014 is de leeftijd wrop jongeren lcohol mogen kopen verhoogd vn 16 nr 18 jr. Alcoholgebruik Vn de tweedeklssers heeft 21% weleens lcohol gedronken en 10% dronk recent. Twee derde vn de vierdeklssers heeft weleens lcohol gedronken (67%) en 53% dronk recent. Net ls bij roken vinden we ook voor lcoholgebruik nst leeftijd een verbnd met opleidingsniveu. In figuur 7 is dt goed te zien voor binge drinken. Drnst zien we dt jongeren vn Nederlndse herkomst vker drinken dn jongeren vn niet-nederlnds herkomst. Figuur 8 brengt de percentges jongeren die recent binge hebben gedronken op wijkniveu in beeld. Opmerkelijk: de meerderheid vn lle binge drinkers (91%) vindt zelf niet dt hij/zij te veel drinkt. Jongeren drinken het vkst (bij nderen) thuis en in een discotheek. Drinken onder de 16 Driekwrt vn de Amstelveense jongeren in de onderzoeksgroep is jonger dn 16 jr (75%). Vn deze jongeren heeft een derde (33%) ooit lcohol gedronken, dronk 20% in de fgelopen vier weken lcohol en deed 11% in diezelfde periode n binge drinken. Bijn één op de vijf jongeren onder de 16 jr (18%) zegt weleens smen met de ouders gedronken te hebben. Binge drinken, recent kls 2 kls 4 0% 10% 20% 30% 40% 50% Figuur 7 Binge drinken, recent (%) vmbo hvo/vwo Wt vinden je ouders ervn dt je drinkt? In totl heeft 28% vn de jongeren weleens smen met (één vn) de ouders gedronken; 1% zegt dt vk te doen, 14% zegt soms en 13% zegt dt dt één keer gebeurd is. Het zijn voorl vierdeklssers die wel eens smen met hun ouders drinken. Drnst hebben jongeren vn Nederlndse herkomst vker weleens smen met hun ouders gedronken. An de jongeren die weleens lcohol drinken is gevrgd wt hun ouders/verzorgers ervn vinden dt ze drinken. Volgens deze jongeren vindt 31% vn de ouders het goed, 3% zegt dt de ouders vinden dt de jongere minder moet drinken, 31% vn de ouders rdt het f, 6% verbiedt het, 19% vn de ouders weet niet dt de jongere drinkt en 10% vn de jongeren geeft n dt de ouders er niets vn zeggen. Voor lle in dit hoofdstuk beschreven genotmiddelen (tbk roken, wterpijp roken, drugs- en lcoholgebruik) verschillen de jongeren uit Amstelveen niet vn de jongeren uit de rest vn de regio. Figuur 8 Binge drinken recent nr wijken in de regio (%). Amstelveen d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 9 Genotmiddelen (lcoholgebruik) nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee lcohol weleens * * * lcohol recent * * binge drinken b recent * * drinkt weleens smen met ouders * * in de fgelopen vier weken b > 5 drnkjes bij één gelegenheid * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 10

11 7 Seksuliteit In de puberteit hebben veel jongeren hun eerste ervringen met de liefde. Het is dn ook belngrijk dt jongeren tijdig leren over veilig vrijen om een ongewenste zwngerschp en seksueel overdrgbre ndoeningen (so) te voorkomen. Weerbrheid is hierbij ook een belngrijk them. Het condoom is het meest gebruikte nticonceptiemiddel bij de eerste keer. Ongewenste seksuele ervring Jongeren is gevrgd of zij weleens zonder dt zelf te willen een seksuele ervring met iemnd hebben gehd. Onder een ongewenste seksuele ervring wordt verstn: lles vn zoenen, intiem betsten tot nr bed gn. Vn de jongeren heeft 3% ooit een ongewenst seksuele ervring gehd; 3% wil geen ntwoord geven op deze vrg. Vmboleerlingen hebben vker een ongewenste seksuele ervring gehd dn hvo/vwo-leerlingen. Veilig vrijen In Amstelveen heeft 12% vn de jongeren weleens geslchtsgemeenschp gehd. Ongeveer de helft vn deze jongeren gebruikt niet ltijd een condoom (5%). In de vierdekls is het percentge jongeren dt weleens geslchtsgemeenschp heeft gehd vijf keer zo groot ls in de tweedekls. Wie vrijen het vkst zonder condoom? Dt zijn vierdeklssers; één op de tien vrijt weleens onveilig. Er is vker sprke vn ongewenste seksuele hndelingen wnneer prtners elkr mr een week kennen. Jongens stn gemiddeld negtiever tegenover homoseksuliteit dn meisjes. Jongeren hebben een negtieve houding ls ze in de vrgenlijst hebben ngegeven dt ze: (1) geen vriendschp willen sluiten met een homoseksuele jongere én (2) een homoseksuele jongere lten merken dt hij/zij vn hen f moet blijven én (3) liever nst iemnd nders gn zitten in de puze. Houding ten opzichte vn homoseksuliteit In totl heeft 7% vn de jongeren een negtieve houding ten opzichte vn homoseksuliteit. Jongens ruim twee keer zo vk ls meisjes. Ook jongeren op het vmbo en vn niet-nederlndse herkomst hebben vker een negtieve houding dn jongeren op het hvo/vwo en vn Nederlndse herkomst. Welke jongeren zijn het minst tolernt? Dt zijn jongens op het vmbo; 19% vn hen heeft een negtieve houding ten nzien vn homoseksuliteit. Vn de jongeren denkt 58% dt op hun school een homoseksuele jongere eerlijk uit kn komen voor zijn/hr seksuele gerdheid. Onder jongeren op het vmbo vinden we hiervoor het lgste percentge. Voor lle in dit hoofdstuk beschreven onderwerpen (veilig vrijen, ongewenste seksuele ervring en houding ten opzichte vn homoseksuliteit) zijn de resultten voor jongeren uit Amstelveen vergelijkbr met die vn de rest vn de regio. Tbel 10 Seksuliteit nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee weleens geslchtsgemeenschp gehd * * niet ltijd een condoom gebruikt * weleens een ongewenste seksuele ervring gehd * negtieve houding ten opzichte vn homoseksuliteit * * 6 9 * 6 8 positief homoklimt op school * * * * lles vn zoenen, intiem betsten tot nr bed gn * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 11

12 8 Schoolklimt Plezier op school is belngrijk voor het psychisch en socil welbevinden vn jongeren en komt de schoolprestties ten goede. Schoolbeleving De helft vn de jongeren (51%) vindt het (hrtstikke) leuk op school; 41% zegt gt wel en 8% geeft n het niet leuk of vreselijk te vinden op school. Jongeren uit Amstelveen zijn even positief over hun school ls jongeren uit de rest vn de regio. Meisjes, hvo/vwo-leerlingen en jongeren die bij beide ouders wonen hebben het meer nr hun zin op school. Jongeren die het minder nr hun zin hebben op school vinden voorl dt de meeste vkken niet leuk zijn of dt de mnier vn lesgeven niet leuk is. Vn de jongeren zegt de meerderheid (82%) met een docent op school te kunnen prten ls hij/zij ergens mee zit. Ook dit verschilt niet met de regio. Leerlingen die regelmtig gepest worden, hebben vker gezondheidsklchten en minder zelfvertrouwen. Een deel vn de gepeste jongeren is zelf ook dder. Pesten Vn de jongeren wordt 3% regelmtig op school gepest, 4% wordt incidenteel gepest (minder dn twee keer per mnd) en 93% wordt nooit gepest. Het hoogste percentge regelmtig gepeste jongeren vinden we onder tweedeklssers op het vmbo (6%). Vn de jongeren pest 2% zelf regelmtig. Pesten komt in Amstelveen net zo vk voor ls in de rest vn de regio, het percentge dt regelmtig zelf pest is iets lger. Veel schoolverzuim (door ziekte of spijbelen) kn leiden tot voortijdig schoolverlten. Frequent spijbelen verhoogt drnst de kns op vndlisme, diefstl en geweld. Verzuim Frequent spijbelen (drie uur of meer in de voorgnde mnd) komt onder jongeren in Amstelveen (4%) even vk voor ls in de rest vn de regio. Vierdeklssers spijbelen vker dn tweedeklssers. De belngrijkste reden om te spijbelen is geen zin in school. Eén op de negen jongeren (11%) is in de voorgnde mnd drie dgen of meer ziek thuis gebleven. Ook dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Meisjes en tweedeklssers verzuimen vker vnwege ziekte dn jongens en vierdeklssers. Tbel 11 Schoolklimt nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee school (hrtstikke) leuk * * * kunnen prten met docent regelmtig gepest worden op school * 4 2 * regelmtig pesten op school 3 2 * spijbelen 3 uur b * verzuim door ziekte 3 dgen b * 12 9 * keer per mnd in de fgelopen 3 mnden b in de fgelopen vier weken * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 12

13 9 Fysieke omgeving Fysiek geweld, vndlisme en diefstl zijn fctoren die een school, buurt of uitgnsgelegenheid onveilig mken en een negtieve invloed hebben op het veiligheidsgevoel. Slchtoffer vn criminliteit Drie op de tien jongeren (30%) in Amstelveen zijn in het fgelopen jr slchtoffer geweest vn één of meer strfbre feiten zols diefstl, vernieling of geweld. Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Jongeren zijn het vkst geconfronteerd met diefstl (23%) en vernielde spullen (12%). Bedreiging (4%), chntge (2%) en lichmelijk geweld (1%) komen minder vk voor. Vmbo-leerlingen, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, zijn vker slchtoffer vn een strfbr feit. Risicogroep: vn de leerlingen op het vmbo die niet bij beide ouders wonen is 45% slchtoffer geweest vn een strfbr feit. Onveiligheidsgevoelens An de jongeren is gevrgd op welke plekken zij zich weleens onveilig voelen (zie kder). In totl geven vier op tien jongeren (39%) n zich weleens onveilig te voelen. Jongeren uit Amstelveen voelen zich vker onveilig dn leeftijdgenoten in de rest vn de regio. Meisjes voelen zich ruim twee keer zo vk onveilig ls jongens. Leerlingen op het vmbo voelen zich vker onveilig dn leerlingen op het hvo/vwo. Top 3 loctie onveiligheidsgevoelens in de trein, trm, bus, metro 16% op het sttion (trein, bus, metro) 13% op strt buiten de eigen woonbuurt 12% Het percentge jongeren dt zich weleens onveilig voelt wordt in figuur 9 weergegeven nr wijken. Noord-West (40%) en Keizer Krelprk/Groeneln (43%) behoren tot de wijken met de hoogste percentges jongeren die zich weleens onveilig voelen. Figuur 9 Gevoelens vn onveiligheid nr wijken in de regio (%). Amstelveen d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 12 Fysieke omgeving nr socil-demogrfische kenmerken (%) regio Amstelveen geslcht kls opleidingsniveu Nederlndse herkomst woont bij beide ouders totl totl j m 2 4 vmbo hvo/vwo j nee j nee slchtoffer geweest vn een strfbr feit (totl) * * * - slchtoffer bestolen/spullen vernield * * * - slchtoffer bedreiging/lichmelijk geweld/chntge * 5 9 * 5 10 * voelt zich weleens onveilig * * * * significnt verschil tussen groepen; p < 0,05 13

14 10 Wijken Sinds 1 jnuri 2015 heeft de gemeente er nieuwe tken bij gekregen in het socil domein. Met de Jeugdwet, de nieuwe Wmo en de Prticiptiewet is de gemeente nu verntwoordelijk voor bijn het hele stelsel vn mtschppelijke ondersteuning en zorg voor kinderen, volwssenen en ouderen. Met deze nieuwe verntwoordelijkheid is de behoefte n cijfers op wijkniveu toegenomen. Als problemen en behoeften per wijk verschillen, is in het beleid mtwerk vereist. Zijn er verschillen tussen de wijken in Amstelveen? Jzeker. In tbel 13 worden de chtergrondkenmerken en de resultten voor een ntl gezondheidsthem s gepresenteerd nr wijken in Amstelveen. Het lgemene beeld is dt in Noord-West jongeren beter scoren dn in de ndere wijken, met nme voor voeding en bewegen. In Noord-West wordt echter het vkst geblowd. Jongeren uit Keizer Krelprk/ Groeneln wijken juist vker negtief f vn de ndere wijken; in deze wijk hebben jongeren vker gedchten n zelfdoding en hebben ook vker ingrijpende gebeurtenissen meegemkt. Ook hebben jongeren in deze wijk minder goede eetgewoonten voor ontbijten en fruitconsumptie, wordt er minder bewogen, wordt er vker onveilig gevreeën en hebben jongeren vker een ongewenst seksuele ervring meegemkt. In Wrdhuizen/Middenhoven komt geestelijke mishndeling het vkst voor. Noord-Oost scoort het lgst voor ontbijten en ook is het ntl jongeren dt slchtoffer is geweest vn een strfbr feit hier het hoogst. In Zuid-West komen onder jongeren geestelijke mishndeling en gedchten n zelfdoding reltief weinig voor. Drnst wordt in deze wijk het vkst ontbeten, mr is de fruitconsumptie juist n de lge knt. Tbel 13 Achtergrondkenmerken en gezondheid nr wijken in Amstelveen (%) Amstelveen chtergrondkenmerken totl (N=1511) Noord-Oost (N=206) Noord-West (N=429) Zuid-West (N=420) Keizer Krelprk/ Groeneln (N=239) geslcht: jongens / meisjes 49/51 52/48 51/49 51/49 37/63 50/50 kls: kls 2 / kls 4 52/48 53/47 54/46 48/52 54/46 54/46 onderwijstype: vmbo / hvo-vwo 32/68 32/68 18/82 39/61 39/61 36/64 herkomst: Nederlnds / niet-nederlnds 68/32 51/49 76/24 79/21 55/45 63/37 gezondheid ervren gezondheid (heel) goed socil-emotionele problemen lichmelijk mishndeling, ooit geestelijk mishndeling, ooit gedchten n zelfdoding, fgelopen jr één (of meer) ingrijpende gebeurtenis(sen) - meegemkt problemen met deze gebeurtenis(sen) ontbijten 5 dgen per week fruit eten 5 dgen per week groente eten 5 dgen per week voldoet n beweegnorm b lichmelijke ctief gemiddeld 1 uur p/d roken, minstens 1 keer per week lcohol drinken, recent c binge drinken, recent c blowen, recent c wterpijp roken, recent c geslchtsgemeenschp zonder condoom ongewenste seksuele ervring, weleens negtieve houding tov homoseksuliteit slchtoffer vn een strfbr feit voelt zich weleens onveilig Groen kder: de wijk scoort significnt beter dn de overige vier wijken smen, p < 0,05 Rood kder: de wijk scoort significnt slechter dn de overige vier wijken smen, p < 0,05 verhoogde SDQ-totlscore b NNGB: in de fgelopen week elke dg 1 uur mtig intensieve lichmelijke ctiviteit c in de fgelopen vier weken Wrdhuizen/ Middenhoven (N=206) 14

15 Tot slot Deze fctsheet beschrijft de lokle cijfers voor de gemeente Amstelveen en geeft inzicht in de risicogroepen voor een groot ntl gezondheidsthem s ten behoeve vn het Jeugdgezondheidsbeleid. Gemeenterpportges en tbellenboek Voor elke gemeente in de regio verschijnt een eigen fctsheet. De vijf fctsheets kunt u vinden op de website vn de GGD; Nst deze gemeenterpportges verschijnt er ook een tbellenboek. In dit tbellenboek vindt u enerzijds nog extr resultten voor de gemeente Amstelveen, nderzijds vindt u hier de regiocijfers gepresenteerd nr chtergrondkenmerken (leeftijd, geslcht, opleidingsniveu, herkomst en gezinssmenstelling). Ook wordt in het tbellenboek de onderzoeksmethode beschreven. Dit tbellenboek is eind 2015 gereed en vi de website op te vrgen. Een gesprek? De GGD gt grg in gesprek over de gepresenteerde resultten. Voor vrgen of informtie kunt u contct opnemen met de fdeling Epidemiologie en Gezondheidsbevordering (zie colofon). Lndelijke cijfers Een beperking vn deze monitor is dt een directe vergelijking met lndelijke cijfers op dit moment niet mogelijk is. Beschikbre lndelijke gegevens hebben meestl betrekking op (een) ndere onderzoekspopultie(s) en/of gebruiken ndere onderzoeksmethode(s). E-MOVO is schooljr met identieke vrgen uitgevoerd door lle GGD-en in de provincie Noord- Hollnd. Vi de website vn ndere GGD-en in Noord- Hollnd kunt u de resultten voor E-MOVO voor deze regio s vinden. Op dit moment werken GGD-GHOR Nederlnd en het RIVM, in smenwerking met het Trimbos Instituut, n de lndelijke hrmonistie vn de jeugdmonitor. Het doel vn deze smenwerking is om vnf 2016 de beschikking te hebben over een lndelijk cijfer voor een groot ntl gezondheidsthem s. Colofon Uitgve Auteurs Website Fotogrfie Vormgeving Onderzoeker Colof juni 2015 GGD Amsterdm, fdeling E&G / JGZ C.E. Verhgen, C.L. vn Vuuren, M.F. vn der Wl Fotobnk Amsterdm, gemeente Amstelveen, gemeente Uithoorn S. Mos Cludi Verhgen (fdeling E&G) Colofon 15

16 16

Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014

Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Fctsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed gemeentelijk jeugdgezondheidsbeleid te mken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost?

Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost? GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014

Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Zuid?

Hoe gezond zijn jongeren in Zuid? GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Zuid? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Zeevang Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Zeevang. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Gemeente Zaanstad en Molenwerf

Gemeente Zaanstad en Molenwerf Gemeente en Molenwerf Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV)

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV) Smenvtting Op 1 pril 2001 trd de wet SOV in werking. Op grond vn deze wet kunnen justitibele verslfden die n een ntl in de wet genoemde voorwrden voldoen, in het kder vn een strfrechtelijke mtregel, voor

Nadere informatie

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging N een CVA (beroerte)... hoe verder?. Een CVA (beroerte) kn uw leven drstisch vernderen! 2009 Een uitgve vn de Nederlndse CVA-vereniging Wt is een CVA? In Nederlnd leven meer dn een hlf miljoen mensen met

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede Gemeente Resultaten voor gemeente en regio Kennemerland Regio N=9.98 Ervaren gezondheid en aandoeningen Voelt zich gezond 84 83 Heeft minstens chronische aandoening, vastgesteld door arts 3 3 Heeft allergie,

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Erasmus MC Junior Med School

Erasmus MC Junior Med School Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Ersmus MC Junior Med School 2012-2013 De rts-onderzoekers vn morgen Het progrmm Dit progrmm loopt prllel n VWO-5 en -6 en bestt uit vier onderdelen:

Nadere informatie

JOB-monitor 2016 Vragenlijst

JOB-monitor 2016 Vragenlijst JOB-monitor 2016 Vrgenlijst (versie met wijzigingen t.o.v. 2014) JOB in smenwerking met ReserchNed 2015 JOB. Geen vn de mterilen die onderdeel uitmken vn de JOB-monitor 2016 mogen zonder voorfgnde schriftelijke

Nadere informatie

Pascal Zuid Vmbo Emovo 2013-2014

Pascal Zuid Vmbo Emovo 2013-2014 Pascal Zuid Emovo 2013-2014 Voor een goed gezondheidsbeleid is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de van uw. GGD Zaanstreek-Waterland verzamelt deze gegevens met de Jeugdgezondheidsmonitor

Nadere informatie

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers?

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers? fonts: chtergrond PostScript Fonts op computers? Tco Hoekwter tco.hoekwter@wkp.nl bstrct Dit rtikel geeft een korte inleiding in de interne werking vn PostScript computerfonts en hun coderingen. Dit rtikel

Nadere informatie

Kinderen in Zuid gezond en wel?

Kinderen in Zuid gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuid gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuid? Voor Zuid zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet.

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet. kennismking met i-respect.nl INTRODUCTIE GEMAAKT DOOR: Annèt Lmmers ONDERWERP: Een eerste kennismking met i-respect.nl en het onderwerp publiceren. DOEL: Weten wt de gevolgen en risico s kunnen zijn vn

Nadere informatie

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER OPLEIDING: MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER MET DE SPECIALISATIE SOCIAL MEDIA 2015 1 Mrketing/PR/Communictiemedewerker Specilistie Socil Medi SCHEIDEGGER en CEDOR bieden een unieke opleiding n.

Nadere informatie

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7 Eenmlige uitgve vn jnuri 2009 DE kinderstem srh zegt KindereN GeVen een CijFER De uitkomst is ls volgt: Het gemiddelde cijfer wt Jouw mening telt! Fier Fryslân helpt vrouwen en kinderen die te mken hebben

Nadere informatie

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Elektronische Monitor en Voorlichting Onderzoek In het najaar

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 4 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIb Werkterrein Bedrijfsvoering - Mngementondersteuning Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE HEEMSKERK SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE HEEMSKERK Een onderzoek naar

Nadere informatie

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel Rpportge Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel VERSIEBEHEER Versie Sttus Dtum Opsteller Wijzigingen Goedkeuring Door Dtum 0.1 onept 4-11-09 VERSPREIDING

Nadere informatie

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude?

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude? VOORWAARDEN Overlijdensrisicoverzekering Delt Lloyd Levensverzekering NV Amsterdm MODEL 2401 U wilt uw finnciële zken goed geregeld heen. Ook ij overlijden. Drom het u een overlijdensrisicoverzekering

Nadere informatie

lijnfolder CaH Campushopper geldig vanaf 14 september 2015

lijnfolder CaH Campushopper geldig vanaf 14 september 2015 lijnfolder geldig vnf 14 september 2015 CH Cmpushopper Hoe deze folder gebruiken? Beste reiziger Met deze folder willen wij u helpen om uw verpltsing met De Lijn uit te stippelen. Een lijnfolder bevt de

Nadere informatie

Kinderen in West gezond en wel?

Kinderen in West gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in West gezond en wel? 1 Wat valt op in West? Voor West zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE BEVERWIJK SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE BEVERWIJK Een onderzoek naar

Nadere informatie

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 De waarden die in de tabellen worden weergegeven zijn percentages, tenzij anders aangegeven. Noordwijkerhout totaal geslacht leeftijd

Nadere informatie

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak Mytylshool De Trppenberg Peter vn Sprrentk www.m3v.nl Nieuwbouwonept en revlidtieentrum geriht op de toekomst Mytylshool De Trppenberg en het ngrenzende revlidtieentrum in Huizen willen in de toekomst

Nadere informatie

Keuze van het lagertype

Keuze van het lagertype Keuze vn het lgertype Beschikbre ruimte... 35 Belstingen... 37 Grootte vn de belsting... 37 Richting vn de belsting... 37 Scheefstelling... 40 Precisie... 40 Toerentl... 42 Lgergeruis... 42 Stijfheid...

Nadere informatie

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED -

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - Afdeling Finnciën Gemeente Molenwrd Procedure Schdemelding Vstgoed versie 1.0 - pg. 1 Gemeente Molenwrd Inhoud Inleiding 1. Algemene beplingen 1.1 Schde melding 1.2.Schde

Nadere informatie

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd Verkorten inschrijfduur en leegstndtijd Pul Kooij 165419 Msterproject Business Mthemtics & Informtics Stgeverslg Zig Websoftwre B.V. Botterstrt 51 C 171 XL Huizen Vrije Universiteit Amsterdm Fculteit Copyright

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen!

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen! #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @werknemer Socilistische Mutuliteit vn brbnt Toegnkelijke gezondheid voor iedereen! betlt 40 /jr De Socilistische Mutuliteit terug voor je nticonceptie Love4you.be

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE VELSEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE VELSEN Een onderzoek naar de gezondheid,

Nadere informatie

98% (voldoende) weerbaar. 93% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 89% 94% In de regio.

98% (voldoende) weerbaar. 93% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 89% 94% In de regio. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 52 Vmbo 2e klas 26 Vmbo 4e klas 26 Havo 2e klas 14 Havo 4e klas 28 Vwo 2e klas 7 Vwo 4e klas Dit gemeenterapport geeft inzicht in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

Kinderen in Centrum gezond en wel?

Kinderen in Centrum gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Centrum gezond en wel? 1 Wat valt op in Centrum? Voor Centrum zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 bcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 lgemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

2012/6 D/2012/3241/256

2012/6 D/2012/3241/256 2012/6 D/2012/3241/256 Volgens MIRA (2012), het milieurpport voor Vlnderen, is tijdens het ltste decennium de milieudruk stelselmtig fgenomen en zijn sommige specten vn de milieutoestnd zij het iets trger

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Op zoek nr tlent en mbitie! Geneeskunde studeren in Rotterdm Decentrle selectie 2011-2012 Wt hebben we jou te bieden? Sterke knten vn het onderwijsprogrmm

Nadere informatie

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4.1 Inleiding Het huidige vrijetijdsptroon kenmerkt zich door een grote mte vn fwisseling. Mensen houden er diverse liefhebberijen op n. Culturele ctiviteiten worden

Nadere informatie

Op weg naar een betrouwbare beoordeling a

Op weg naar een betrouwbare beoordeling a Op weg nr een betrouwbre beoordeling Een eerlijke beoordeling vn cll center gents Cll center-gents worden vk mede beoordeeld op ACT en AHT. Met nme het beoordelen op ACT is niet redelijk, omdt toevl hierin

Nadere informatie

Z- ß- ßr!2f int tçotg

Z- ß- ßr!2f int tçotg Z- ß- ßr!2f int tçotg A n s I u iti n g sco nve n nt "De Bouw Werkt ln Noordoost Brbnt" Er is een convennt gesloten De Bouw Werkt in Noordoost Brbnt. Eén vn de doelstellingen vn het convennt is het uitbreiden

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3 Voorwrden Hypotheek SprVerzekering Model 10052 Delt Lloyd Levensverzekering NV Inhoudsopgve 1 Wt edoelen wij met? 3 2 Wnneer strt uw verzekering? 3 3 Wnneer stopt uw verzekering? 3 3.1 Kunt u de verzekering

Nadere informatie

Werken aan resultaat, altijd en overal

Werken aan resultaat, altijd en overal nbroek choemn dviseurs Werken n resultt, ltijd en overl Nr een professionele implementtie vn Het Nieuwe Werken bij de Belstingdienst Michël Geerdink Onder het motto Werken n resultt, ltijd en overl is

Nadere informatie

Een flexibel samenwerkingsverband

Een flexibel samenwerkingsverband Een flexibel smenwerkingsverbnd Zorg op mt is mogelijk met een flexibele orgnistie en met flexibel inzetbr personeel. Mr hoe krijg je dt voor elkr? Een brochure vn: in opdrcht vn de Projectgroep Pltsingsbeleid.

Nadere informatie

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje Tabellenboek E-MOVO regio GGD, oktober 2012 Toelichting: In de eerste zeven kolommen worden de resultaten van de regio weergegeven, uitgesplitst naar onderwijsniveau, klas en geslacht, en. De laatste drie

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 5 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIc Werkterrein Onderwijsproces -> onderwijsbegeleiding Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT INFORMATIE hrt WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT COLOFON INHOUD INITIATIEFNEEMSTER Jessy Jnsen www.jessyjnsen.nl Hvelte Inleiding 05 HrtVerwennend voor Jou & Visie 07

Nadere informatie

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT IJsselland VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT Jongerenmonitor 2015 77% ontbijt dagelijks 10.3 jongeren School 13-14 jaar 15- jaar 76% een gezond gewicht 15% beweegt voldoende Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST 2011 Tabellen alcoholgebruik jongeren Staphorst Nooit alcohol gedronken ja 33,3% 37,6% 74,4% 12,7% 35,3% nee 66,7% 62,4% 25,6% 87,3% 64,7% Drink bier ja 67,8%

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Slrisschl Indelingsniveu FUWASYS-dvies Werkterrein Activiteiten Kenmerkscores 44343 43334 43 43 Somscore

Nadere informatie

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school Acdemische opleidingsschool OSR Stndrdlijst jrverslg onderzoek Versie december 2012 [Algemene instructie (s.v.p. geel gemrkeerde tekst verwijderen n invullen): Vul de vrgen in deze lijst zo volledig mogelijk

Nadere informatie

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt?

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 28 Havo 2e klas Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 40 Vmbo 2e klas 21 Vmbo 4e klas 46 Havo 4e klas 43 VWO 2e klas 24 VWO 4e klas Dit schoolrapport geeft inzicht in de gezondheid,

Nadere informatie

OP GETAL EN RUIMTE KUN JE REKENEN

OP GETAL EN RUIMTE KUN JE REKENEN OP GETAL EN RUIMTE KUN JE REKENEN Welke wiskunde moet ik kiezen? Dit jr moet je gn kiezen welke wiskunde je wilt gn volgen in de bovenbouw. Hieronder kun je lezen wt wiskunde A, en D inhouden. Wiskunde

Nadere informatie

Zo zijn onze manieren Integriteit en gewenst gedrag in het Erasmus MC

Zo zijn onze manieren Integriteit en gewenst gedrag in het Erasmus MC Zo zijn onze mnieren Integriteit en gewenst gedrg in het Ersmus MC Inhoudsopgve 1. Werken met ptiënten, colleg s, studenten en externe relties Inleiding... 3 2. Integriteit en (on)gewenst gedrg Mtschppelijke

Nadere informatie

Een feestmaal. Naam: -Ken jij nog een ander speciaal feest? Typ of schrijf het hier. a

Een feestmaal. Naam: -Ken jij nog een ander speciaal feest? Typ of schrijf het hier. a Werkbld Een feestml Nm: Ieder lnd en iedere cultuur kent specile dgen. Dn gn fmilies bij elkr op bezoek. Op die specile dgen is er meestl extr ndcht voor het eten. Hier zie je wt voorbeelden vn feesten

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @strter by Socilistische Mutuliteit vn brbnt Sport en Fitness Je prestties verdienen goede locties! Krijg 45 terug vn je sport- of fitnessbonnement. #WELKOM De Socilistische

Nadere informatie

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Nee heb je, j kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES René Bekkers ICS/Sociologie Universiteit Utrecht R.Bekkers@fss.uu.nl INLEIDING

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Opdrachten bij hoofdstuk 2

Opdrachten bij hoofdstuk 2 Opdrchten ij hoofdstuk 2 2.1 Het vullen vn je portfolio In hoofdstuk 2 he je gezien op welke mnier je de informtie kunt verzmelen. An de hnd vn die informtie kun je de producten mken wrmee jij je portfolio

Nadere informatie

Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Schooljaar 2014-2015

Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Schooljaar 2014-2015 Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs Schooljaar 2014-2015 Hoe gezond ben jij? De gemeente Utrecht verzamelt middels de vragenlijst Hoe gezond ben jij?

Nadere informatie

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3 Eonomishe Topper 4 Evlutievrgen them 3 1 Vn een lnd zijn volgende gegevens bekend: bbp in 2002 800 miljrd EUR bbp in 2003 833 miljrd EUR Prijspeil 2002 t.o.v. 2003 + 1,5 % Bevolking 2002 t.o.v. 2003 +

Nadere informatie

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek Armoedemonitor 1998 Socil en Cultureel Plnbureu Centrl Bureu voor de Sttistiek Armoedemonitor 1998 Exemplren vn deze uitgve zijn verkrijgbr in de boekhndel en bij Elsevier bedrijfsinformtie onder vermelding

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra)

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra) Wt mk jij morgen mee MBO Loonwerk (Groen, grond en infr) Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dt is mr goed ook. We hebben een groene wereld nodig, wrin jij en je omgeving goed

Nadere informatie

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven Prktische opdrcht Optimliseren vn verpkkingen Inleidende opgven V, WB Opgve 1 2 Gegeven is de functie f ( x) = 9 x. Op de grfiek vn f ligt een punt P ( p; f ( p)) met 3 < p < 0. De projectie vn P op de

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Scholen Slrisschl 3 Indelingsniveu FUWASYS-dvies II Werkterrein Bedrijfsvoering

Nadere informatie

Symposium In relatie tot kanker

Symposium In relatie tot kanker Symposium In reltie tot knker Mndg 26 mei 2014 Loctie: Ersmus MC - Onderwijscentrum te Rotterdm Het medische behndeltrject kn voor de ptiënt vernderingen teweeg brengen in de reltie en rol nr nsten, werk

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO REGIO KENNEMERLAND SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo REGIO KENNEMERLAND Een onderzoek naar

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 bcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 Algemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl Hoe zichtbr ben jij mobiel? MOBIELpkket Oplossingen voor ondernemende kppers die kiezen 2012 www.wiewthr.nl Reviews? Voordelen 27% Nederlnders vindt reviewsites ls WieWtHr.nl erg nuttig* Wiewthr.nl is

Nadere informatie

Crossculturele psychologie

Crossculturele psychologie Csuïstiek bij Crossulturele psyhologie De zoektoht nr vershillen en overeenkomsten tussen ulturen Jn Pieter vn Oudenhoven Tweede, herziene druk o u t i n h o bussum 2008 Deze suïstiek hoort bij de tweede,

Nadere informatie

Vraag 2. a) Geef in een schema weer uit welke onderdelen CCS bestaat. b) Met welke term wordt onderstaande processchema aangeduid.

Vraag 2. a) Geef in een schema weer uit welke onderdelen CCS bestaat. b) Met welke term wordt onderstaande processchema aangeduid. Tentmen Duurzme Ontwikkeling & Kringlopen, 1 juli 2009 9:00-12:00 Voordt je begint: schrijf je nm en studentnummer bovenn ieder vel begin iedere vrg op een nieuwe bldzijde ls je een vkterm wel kent in

Nadere informatie

Hoe gaat het met de jongeren in Enkhuizen? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014

Hoe gaat het met de jongeren in Enkhuizen? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Hoe gaat het met de jongeren in? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Voor een onderbouwd jeugdgezondheidsbeleid is onder andere inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de jongeren in de

Nadere informatie

later Wat wil(de) worden Contact tussen oud en jong

later Wat wil(de) worden Contact tussen oud en jong Wt lter ik wil() Foto: Jef Corneillie (89) wil grg bibliothecris worn. LESBRIEF Contct tussen oud en jong worn Deze lesbrief is gemkt door stichting GetOud in smenwerking met Openbre Bibliotheek. DIGITALE

Nadere informatie

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015 Bijlge gendpunt 7: Inhoudelijke plnning overlegtfels 2015 In de Ontwikkelgend (ijlge 5 ij de Deelovereenkomst mtwerkvoorziening egeleiding 18+) zijn 7 them s en 31 suthem s opgenomen die in 2015 tijdens

Nadere informatie

bezorgerboekje informatie voor

bezorgerboekje informatie voor bezorgerboekje informtie voor Inhoud 2 3 4 6 10 12 13 14 15 Welkom Onmisbre schkel / De Persgroep Distributie Wetten en regels Inschrijven / Bezorgovereenkomst /Arbeidstijdenwet / Arbeidsomstndighedenwet

Nadere informatie

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014 Informtie & Inspirtie document Met uitleg over het hoe en wrom vn de fokwrden Missie Al ruim 25 jr ondersteunt ELDA bedrijven in de grrische sector, en het is voor ons een belngrijke

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren tot 4 jaar Jongerenmonitor In 0 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Het bepalen van een evenwichtstoedeling met behulp van het 1 e principe van Wardrop is equivalent aan het oplossen van een minimaliserings-probleem.

Het bepalen van een evenwichtstoedeling met behulp van het 1 e principe van Wardrop is equivalent aan het oplossen van een minimaliserings-probleem. Exmen Verkeerskunde (H1I6A) Ktholieke Universiteit Leuven Afdeling Industrieel Beleid / Verkeer & Infrstructuur Dtum: dinsdg 2 september 28 Tijd: Instructies: 8.3 12.3 uur Er zijn 4 vrgen over het gedeelte

Nadere informatie

Tabellenboek E-MOVO 2015 regio Noord- en Oost-Gelderland GGD Noord- en Oost-Gelderland, voorjaar 2016

Tabellenboek E-MOVO 2015 regio Noord- en Oost-Gelderland GGD Noord- en Oost-Gelderland, voorjaar 2016 Tabellenboek E-MOVO regio Noord- en Oost-Gelderland GGD Noord- en Oost-Gelderland, voorjaar 2016 Toelichting De totale resultaten van de regio Noord- en Oost-Gelderland () zijn af te lezen in de vetgedrukte

Nadere informatie

Tabellenboek Emovo. Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014

Tabellenboek Emovo. Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014 Tabellenboek Emovo Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014 Algemene toelichting In het najaar van 2013 is opnieuw het regionale onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl onder leerlingen

Nadere informatie

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD?

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? Resultaten van de Jeugdgezondheidsmonitor voor leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in de regio Midden-Nederland 2011/2012 Lokale Schoolkrachtcijfers op www.ggdatlas.nl

Nadere informatie

Gezond ouder worden in Nederland

Gezond ouder worden in Nederland EM Zntinge EA vn der Wilk S vn Wieren CG Schoemker (redctie) RIVM Rpport 270462001/2011 Gezond ouder worden in Gezond ouder worden in Nederlnd Dit is een uitgve vn: Rijksinstituut voor Volksgezondheid

Nadere informatie

Zo gezond is uw school! Fons Vitae Lyceum. Schoolprofiel E-MOVO 2011-2012

Zo gezond is uw school! Fons Vitae Lyceum. Schoolprofiel E-MOVO 2011-2012 Schoolprofiel E-MOVO HOE GEZOND IS UW SCHOOL? Waarom dit schoolprofiel? Deze jongeren deden mee! Om goed schoolgezondheidsbeleid te maken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Verhuisgids. met handige tips. wij leveren gratis bel ons en bestel. Jij verhuist makkelijk en snel met stapelbare dozen

Verhuisgids. met handige tips. wij leveren gratis bel ons en bestel. Jij verhuist makkelijk en snel met stapelbare dozen Verhuisgids met hndige tips wij leveren grtis bel ons en bestel Jij verhuist mkkelijk en snel met stpelbre dozen Wij pikken op wnneer je dt wil Inhoudstfel 4 6 10 Checklist 2 3 3 Oude Huis Nieuwe Huis

Nadere informatie

Hoe gaat het met de jongeren in Den Helder? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014

Hoe gaat het met de jongeren in Den Helder? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Hoe gaat het met de jongeren in? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Voor een onderbouwd jeugdgezondheidsbeleid is onder andere inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de jongeren in de

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 4 6 november 2012

abcdefg Nieuwsbrief 4 6 november 2012 bcdefg Nieuwsbrief 4 6 november 2012 lgemeen nieuws Een leuk boek voor Los De boekenctie voor Los ws een groot succes! Niet lleen omdt er zoveel blije mensen met een stpel boeken onder hun rm nr huis konden

Nadere informatie

Biense Dijkstra Alg. directeur

Biense Dijkstra Alg. directeur g l s r e v r J Het smenstellen vn het jrverslg 2014 is terugkijken, mr drn zo snel mogelijk weer vooruitkijken. Nog steeds vnuit een sterke finnciële positie. In 2014 hebben we de Hermn Wijffels Innovtieprijs

Nadere informatie

WEBDOC AANVRAAG SOCIALE VERZEKERING IN GEVAL VAN FAILLISSEMENT OF GEDWONGEN STOPZETTING/ ONDERBREKING

WEBDOC AANVRAAG SOCIALE VERZEKERING IN GEVAL VAN FAILLISSEMENT OF GEDWONGEN STOPZETTING/ ONDERBREKING WEBDOC AANVRAAG SOCIALE VERZEKERING IN GEVAL VAN FAILLISSEMENT OF GEDWONGEN STOPZETTING/ ONDERBREKING FORMULIER AANGETEKEND TERUGZENDEN NAAR ACERTA SVF, Groenenborgerln 16, 2610 Antwerpen - Wilrijk Vk

Nadere informatie

Integratie en religiositeit onder de Turkse tweede generatie in Berlijn en Amsterdam

Integratie en religiositeit onder de Turkse tweede generatie in Berlijn en Amsterdam Integrtie en religiositeit onder de Turkse tweede genertie in Berlijn en Amsterdm Een nlyse vn jonge moslims in twee Europese hoofdsteden 1 Fenell Fleischmnn* Smenvtting In dit rtikel wordt de reltie onderzocht

Nadere informatie

V2.1 Eerlijk verdeeld?

V2.1 Eerlijk verdeeld? Wie verdient wt? v2 Mkt geld gelukkig? L Voor je sisehoeften zols eten, woonruimte en kleding en je l guw dit edrg kwijt. Bedenk mr eens wt de mndhuur is. En hoeveel etl je voor vste lsten 1s gs, liht

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Woord vooraf 3. 1. Het hart en zijn ritme 5

Inhoudsopgave. Woord vooraf 3. 1. Het hart en zijn ritme 5 BrochICD ug 2007:BrochICD2005 11-09-2007 08:56 Pgin 1 Inhoudsopgve Woord voorf 3 1. Het hrt en zijn ritme 5 2. Wnneer het hrt op hol slt 6 2.1 Hoe ontstn hrtritmestoornissen 6 2.2 Wt moet er drn gebeuren

Nadere informatie

Om welke reden heeft een kwak relatief grote ogen?

Om welke reden heeft een kwak relatief grote ogen? Route K - Volière en fznterie Strt ij de volière; de vrgen 1 t/m 6 gn over een ntl grote Europese vogels. De vrgen over de ndere dieren vn deze route hoeven niet in de juiste volgorde te stn. Dt komt omdt

Nadere informatie

H. Detacheringen. Artikel 1. Inleiding

H. Detacheringen. Artikel 1. Inleiding H. Detcheringen Onder Dimnt groep Tlent&Werk wordt in deze lgemene verkoopvoorwrden verstn het onderdeel Tlent&Werk vn het rechtspersoonlijkheid bezittend lichm Dimnt groep ls bedoeld ls bedoeld in rtikel

Nadere informatie

Door Henk Jongsma, hoofdauteur Op niveau tweede fase, eerste editie. Pesten en klikken

Door Henk Jongsma, hoofdauteur Op niveau tweede fase, eerste editie. Pesten en klikken Door Henk Jongsm, hoofduteur Op niveu tweede fse, eerste editie Inleiding Pesten en klikken Dr zou iets n gedn moeten worden, dt zouden ze moeten verieden. Hoe vk hoor je dt niet? Zoiets denk jij vst ook

Nadere informatie

Voorwoord. Moesten er nog vragen zijn, de leiding staat altijd klaar om u te helpen. Onze contactgegevens vinden jullie achteraan deze maandschors.

Voorwoord. Moesten er nog vragen zijn, de leiding staat altijd klaar om u te helpen. Onze contactgegevens vinden jullie achteraan deze maandschors. Voorwoord Beste ouders, leden en sympthisnten Dit is jmmer genoeg lweer de ltste mndschors vn het jr. Moest het je beter doen voelen, we hebben er wel drie mnden in gepropt in de plts vn twee. Wnneer de

Nadere informatie