GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS"

Transcriptie

1 GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS Geachte ouders en/of verzorgers, Via de website van de school willen wij u informatie geven over het IKOS en de lessen godsdienstig vormingsonderwijs op De Achtbaan. Het IKOS organiseert al jarenlang deze lessen op De Achtbaan en voorziet hiermee in een grote behoefte. Veel ouders maken een bewuste keuze voor het openbaar onderwijs en vinden het van groot belang dat de kinderen over de verschillende godsdiensten en stromingen op professionele wijze geïnformeerd worden. Niet alleen om de algemene ontwikkeling, maar ook om onderling begrip en respect voor elkaar te bevorderen. Met name het openbaar onderwijs biedt hiervoor veel mogelijkheden omdat kinderen met verschillende achtergronden de school bezoeken. Wij hopen dat net als in voorgaande jaren veel kinderen van de geboden mogelijkheid gebruik zullen maken. Namens de Stichting IKOS-NPB afdeling Voorhout, Rob Schouten voorzitter

2 Boeddha Suikerfeest Reïncarnatie Pesach Hare Krishna Zo wijs als Salomon Zo arm als Job Imam Pagode Soetra Babylonische spraakverwarring Moskee Pasen Communie Ramadan WAAROM GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS? Hierboven zijn zomaar wat termen, uitdrukkingen en afbeeldingen afgedrukt, die op één of andere manier iets met godsdienst te maken hebben. Kent u ze? Weet u iets over de achtergrond? Wat denkt u dat uw kind ervan begrijpt? Toch komen deze dingen voor in het dagelijkse spraakgebruik en zeker in boeken. Wij leven in Nederland in een Westers land met een Christelijke traditie, maar ook uit andere godsdiensten dringen door onze multiculturele samenleving begrippen door. De geschiedenis van ons land, de politiek, het nieuws uit binnen- en buitenland; zonder enige kennis van de godsdienst en de godsdienstige achtergronden zijn sommige dingen onbegrijpelijk. In de Cito-toets die uw zoon of dochter in groep 8 zal maken zijn vaak in het onderdeel geschiedenis godsdienstige vragen verwerkt.

3 Ook in het voortgezet onderwijs komt enige Bijbelkennis zeer van pas. Denkt u maar aan het vak Nederlands. Als uw kind iets van Vondel moet lezen, of van Jan Wolkers om maar eens twee uitersten te noemen. Godsdienstig vormingsonderwijs is op een openbare school niet verplicht, het is een extra vak, maar wordt wel onder schooltijd gegeven. Het IKOS vindt dat het godsdienstig vormingsonderwijs op de openbare school belangrijk is. Natuurlijk moet dat godsdienstig vormingsonderwijs voor iedereen acceptabel zijn. Hoewel de lessen verzorgd worden door een leerkracht die in dienst is bij het Protestants Centrum voor het Godsdienstig Vormingsonderwijs (PC GVO) is het doel van het onderwijs om informatie te geven over allerlei zaken die met diverse godsdiensten te maken hebben en wordt gestimuleerd om onderling begrip te bevorderen. WAT IS HET IKOS? Het IKOS Interkerkelijk Overleg in Schoolzaken is een landelijke stichting die gedragen wordt door de Protestantse Kerk in Nederland, de Remonstrantse Broederschap, de Doopsgezinde Sociëteit, het Leger des Heils, de Nederlandse Protestantse Bond en de Unie van Baptistengemeenten. Doelstelling is het stimuleren en organiseren van godsdienstig vormingsonderwijs aan niet-confessionele scholen. Het IKOS valt onder het landelijk centrum PC GVO. Deze landelijke stichting stelt de godsdienstleerkrachten aan. Bovendien begeleidt en adviseert zij de plaatselijke afdeling bij het opstellen van de leerprogramma s voor het godsdienstonderwijs. In Voorhout is de samenstelling van het IKOS-bestuur: Voorzitter: Penningmeester: Dhr. Rob Schouten Chopinlaan SL Voorhout Tel: Mw. Maaike Quartel Jacoba van Beierenweg KZ Voorhout

4 Secretaris: Bestuurslid: Mw. Emmy Paauw Willem Barthoenstraat XZ Voorhout Tel: Mw. Maartje Kersten Laurierpad VP Voorhout Tel: Een stukje geschiedenis: WAT IS GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS? Al heel lang verzorgen de kerken het godsdienstig vormingsonderwijs bij de openbare basisscholen. Het is zelfs bij wet bepaald dat dit onderwijs niet door het team van de school zelf mag worden gegeven. Een bevoegde instantie van buitenaf in dit geval het PC GVO draagt er de verantwoordelijkheid voor. In de loop van de tijd is er op school wel het een en ander veranderd. In vroeger jaren waren het vooral ouders met een christelijke achtergrond die het godsdienstig vormingsonderwijs voor hun kinderen aanvroegen. Nu zijn er grote aantallen nietgelovige ouders die hun kinderen aan deze lessen mee laten doen. Ouders willen dat hun kinderen de oude verhalen van hun cultuur in het leven meenemen. Zij kunnen zich dan een idee vormen over wat godsdienst is en wat het voor zoveel andere mensen in de wereld om hen heen inhoudt. U begrijpt dat dit onderwijs moet starten met vertellen wat het geloven in iets betekent. Zolang de wereld bestaat hebben mensen hier vorm aangegeven. DE INHOUD VAN DE LESSEN GODSDIENSTIG VORMINGSONDERWIJS Wij leven in Nederland in een multiculturele samenleving. Om ons heen hebben we te maken met verschillende culturen, religies, rituelen, gebruiken, normen en waarden. Om met elkaar te kunnen leven is het nodig dat we elkaars levenswijze kunnen respecteren en met elkaar in gesprek kunnen gaan in een open dialoog. In de lessen godsdienstig vormingsonderwijs is dat een belangrijk gegeven.

5 In de lessen doen kinderen allereerst kennis op over de verschillende godsdiensten en hun uitingsvormen die vaak diep doordringen in het dagelijkse leven. Kennis kan leiden tot acceptatie en begrip van datgene wat voor onszelf niet alledaags is. Daarnaast verzorgt de verwerking van die kennis voor het vormen van een eigen standpunt en visie. De lessen godsdienstig vormingsonderwijs bestaan uit het geven van informatie, mondeling of via filmmateriaal en het verwerken van kennis op een manier die past bij het Daltononderwijs; er wordt individueel en groepsgewijs gewerkt aan opdrachten. De creativiteit van de kinderen komt aan bod bij bijvoorbeeld het maken van tekeningen. Naast het Christendom worden het Jodendom, de Islam, het Boeddhisme en het Hindoeïsme behandeld. Niet alleen de verschillen, maar juist ook de overeenkomsten worden aangestipt. Om de kennis toe te passen, bezoeken we in groep 6 de Katholieke kerk in Voorhout, in groep 7 de moskee in Leiden en in groep 8 de synagoge in Leiden. Voor de kinderen is dit vaak een unieke ervaring. Op deze manier hopen wij de kinderen in drie jaar waardevolle momenten mee te geven. Voor meer informatie zie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

Beste ouder(s)/ verzorger(s) van leerlingen in de groepen 3 t/m 6 voor het komend schooljaar,

Beste ouder(s)/ verzorger(s) van leerlingen in de groepen 3 t/m 6 voor het komend schooljaar, de kunst van het leren Nieuwveen, 19 maart 2015 Aan : Ouder(s)/verzorger(s) met kinderen in de groepen 3 t/m 6 voor het komend schooljaar Betreft : Informatie en aanmeldingsformulier, schooljaar 2015-2016;

Nadere informatie

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school Ouder-enquête betreffende identiteit en levensbeschouwing Paus Joannesschool Ingeleverd: 133 formulieren, 35 ouders hebben aanvullende opmerkingen gemaakt (26%). Ingevuld op een 5-puntsschaal. 1= helemaal

Nadere informatie

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen?

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen? Enquête identiteit. Vraag 1: Ik vul deze vragenlijst in: Alleen 30 (85) Samen, ouder/verzorger/kind 55 Vraag 2: Hoeveel kinderen heeft u op Het klinket: totaal 112 kinderen Vraag 3: Wat is uw religie of

Nadere informatie

Websites voor leerlingen. Verschillende levensbeschouwingen

Websites voor leerlingen. Verschillende levensbeschouwingen Websites voor leerlingen Verschillende levensbeschouwingen Op deze sites kun je zoeken door in het zoekscherm een levensbeschouwing of thema in te vullen: www.klap.net Mooie site met goede informatie over

Nadere informatie

https://reports1.enalyzer.com/root/surveymanagement/getblob.aspx?blobid=31bfe83be43e4bf b98809f0f

https://reports1.enalyzer.com/root/surveymanagement/getblob.aspx?blobid=31bfe83be43e4bf b98809f0f In welke leeftijdscategorie valt u? Number / Percentage Jonger dan 25 jaar; 6% 66 Tussen de 25 en 34 jaar; 120 Tussen de 35 en 44 jaar; 13% 145 Tussen de 45 en 54 jaar; 205 Tussen de 55 en 64 jaar; 28%

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten* hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76063

Wereldgodsdiensten* hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76063 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 02 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76063 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Enquête, maart 2015. Beste ouder/verzorger,

Enquête, maart 2015. Beste ouder/verzorger, Enquête, maart 2015 Beste ouder/verzorger, Voor u ligt een vragenlijst van Op Wier. De vragen die we stellen gaan over het karakter, de identiteit van de samenwerkingsschool. We willen graag van de ouders

Nadere informatie

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs Levensbeschouwing Juist in het openbaar onderwijs Levensbeschouwing in de openbare school brengt verbinding. Het raakt het hart van leerlingen en personeel. Door hier actief aandacht aan te besteden, gaat

Nadere informatie

Perspectief 3e editie 2 vmbo/thv Project Symbolen. 0 Start

Perspectief 3e editie 2 vmbo/thv Project Symbolen. 0 Start Perspectief 3e editie 2 vmbo/thv Project Symbolen Perspectief 3e editie 2 vmbo/thv Project Symbolen 0 Start Een symbool is een teken, logo of voorwerp met een speciale betekenis. Je kunt meteen zien wat

Nadere informatie

ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten

ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten Naam: Evaluatie Datum: ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten B 1. En dan, naar de grote school! (2/2) Volgend jaar ga je waarschijnlijk naar een andere school. Noem iets wat

Nadere informatie

INFORMATIE NOVEMBER 2013 NUMMER 4

INFORMATIE NOVEMBER 2013 NUMMER 4 INFORMATIE NOVEMBER 2013 NUMMER 4 schooljaar 2013-2014 Geachte ouders/verzorgers, beste leerlingen, Onlangs was de nieuwe algemeen directeur van stichting Proceon op schoolbezoek. Hij was aangenaam verrast

Nadere informatie

7. Hoe werken we op school

7. Hoe werken we op school 7. Hoe werken we op school 7. Wat doen we? a. Groepen en lesuren per week Wat willen we en hoe werken we heeft u in hoofdstuk 2 kunnen lezen. Om aan de wettelijke eisen te voldoen, moeten we 960 uur per

Nadere informatie

ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten

ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten Naam: Datum: ewogen en zoekende mensen vinden elkaar: Kerk - andere godsdiensten B 1. En dan, naar de grote school! Evaluatie Volgend jaar ga je waarschijnlijk naar een andere school. Noem iets wat je

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Wereldgodsdiensten hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76063 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

INFO maart 2016. OBS het Startblok van Halenstraat 1 3255 BN Oude Tonge telefoon 0187-642001 fax 0187-642133 E-mail info@het-startblok.

INFO maart 2016. OBS het Startblok van Halenstraat 1 3255 BN Oude Tonge telefoon 0187-642001 fax 0187-642133 E-mail info@het-startblok. OBS het Startblok van Halenstraat 1 3255 BN Oude Tonge telefoon 0187-642001 fax 0187-642133 E-mail info@het-startblok.nl INFO maart 2016 De week van het Openbaar Onderwijs Van 21 maart t/m 25 maart: is

Nadere informatie

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22).

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). . De school uitgangspunten en visie 1.1. Naam en logo De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). Het betekent: de Heer heeft ons ruimte gemaakt. De Heer geeft ruimte om in vrede en liefde met

Nadere informatie

Nieuwsbrief Jaargang 7 no.13 4 maart 2010

Nieuwsbrief Jaargang 7 no.13 4 maart 2010 Botterlaan 1 9934 EW Delfzijl Tel. 0596 612600 Directeur J. Duut www.obsjanligthart.nl Nieuwsbrief Jaargang 7 no.13 4 maart 2010 Geachte Ouder(s), Verzorger(s), Op dinsdag 16 maart houden we weer een open

Nadere informatie

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn.

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn. HollandseHoogte DE STANDAARD 14 BINNENLAND DONDERDAG 17 JUNI 2010 Kan De overste van de Broeders van Liefde, broeder René Stockman, pleit in Tertio voor lessen islamitische godsdienst in katholieke scholen

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Menukaart van het project. Open Your Mind Nijmegen. Vervolgaanbod na de voorstelling van Mind Mix

Menukaart van het project. Open Your Mind Nijmegen. Vervolgaanbod na de voorstelling van Mind Mix Menukaart van het project Open Your Mind Nijmegen Vervolgaanbod na de voorstelling van Mind Mix Menukaart In deze menukaart vindt u een overzicht van mogelijke vervolgactiviteiten na de voorstelling van

Nadere informatie

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs. Hoe komen ideeën in

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs. Hoe komen ideeën in Hoe komen ideeën in of wolkjes? mijn hoofd? Levensbeschouwing Juist in het openbaar onderwijs Levensbeschouwing in de openbare school brengt verbinding. Het raakt het hart van leerlingen en personeel.

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving. Kerndoel 38. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving. Kerndoel 38. Toelichting en verantwoording TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 38 74 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving Kerndoel 38 De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke

Nadere informatie

7. Hoe werken we op school

7. Hoe werken we op school 7. Hoe werken we op school 7. Wat doen we? a. Groepen en lesuren per week Wat willen we en hoe werken we heeft u in hoofdstuk 2 kunnen lezen. Om aan de wettelijke eisen te voldoen, moeten we 940 uur per

Nadere informatie

Sofie Van Butsele Scriptie Stadsvisioenen Les 7, 2 de graad

Sofie Van Butsele Scriptie Stadsvisioenen Les 7, 2 de graad TITEL ACTIVITEIT beschrijving: Wat geloof jij? 2 de graad Beginsituatie: De leerlingen hebben in eerdere lessen gewerkt rond geloven vroeger en nu. Daarin zijn hoogstwaarschijnlijk al verschillende godsdiensten

Nadere informatie

Visiestuk. Waarden. De waarden die ik belangrijk vind op een basisschool zijn:

Visiestuk. Waarden. De waarden die ik belangrijk vind op een basisschool zijn: Visiestuk Deze foto past bij mij omdat ik altijd voor het hoogst haalbare wil gaan. Ook al kost dit veel moeite en is het eigenlijk onmogelijk. Ik heb doorzettingsvermogen, dat heb je ook nodig bij het

Nadere informatie

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8

Wie ben jij & wie ben ik? Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 Docentenhandleiding Groep 6 t/m 8 1 Utrecht, 2017 Beste docent(e), Wat leuk dat u met uw groep binnenkort naar Museum Catharijneconvent komt om deel te nemen aan het programma Dit programma speelt zich

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2010. Stichting Protestants Centrum GVO

JAARVERSLAG 2010. Stichting Protestants Centrum GVO JAARVERSLAG 2010 Stichting Protestants Centrum GVO 1 INHOUD Voorwoord Verslag van het bestuur inleiding werkzaamheden in 2010 relaties met betrokkenen bij PC GVO ontwikkelingen in de toekomst Kengetallen

Nadere informatie

OVERIGE METHODEN ETHIEK EN LEVENSBESCHOUWING MBO

OVERIGE METHODEN ETHIEK EN LEVENSBESCHOUWING MBO OVERIGE METHODEN ETHIEK EN LEVENSBESCHOUWING MBO Behalve de methoden, die elders in dit nummer worden gepresenteerd, is voor het mbo nog een aantal andere methoden beschikbaar. Deels gaat het hierbij om

Nadere informatie

Onderdak geven aan grote vragen van het leven

Onderdak geven aan grote vragen van het leven Onderdak geven aan grote vragen van het leven De Vereniging van Vrijzinnige Protestanten geeft op Vrijzinnigheid is nodig om de multiculturele samenleving leefbaar te houden en interessant te maken. eigen

Nadere informatie

I N F O R M A T I E B R O C H U R E

I N F O R M A T I E B R O C H U R E I N F O R M A T I E B R O C H U R E BESTE OUDERS Het is de droom van ieder van ons dat onze kinderen en jongeren zich ontplooien tot fijne mensen die in staat zijn later hun eigen weg te gaan. Daarbij

Nadere informatie

Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld?

Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld? Mailing Christelijke Encyclopedie [Envelop] Wilt u meer weten over het christendom in Nederland, protestante en katholieke stromingen, en de mensen die daarin een rol hebben gespeeld? [Brief] NAW Kampen,

Nadere informatie

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD Beleidsnotitie over de christelijke identiteit van de protestants-christelijke basisscholen verenigd in de Stichting Christelijk Primair Onderwijs Betuwe (CPOB). I.

Nadere informatie

Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen

Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen 1 Rutgers WPF is een gerenommeerd

Nadere informatie

CP3. Naar de basisschool

CP3. Naar de basisschool CP Naar de basisschool In Nederland gaan de meeste kinderen als ze vier jaar zijn, naar de basisschool. Vanaf hun vijfde jaar zijn kinderen leerplichtig. Dan moeten ze naar school. In deze cruciale praktijksituatie

Nadere informatie

Infobulletin. Beste ouders, verzorgers en kinderen, INFO NR 2

Infobulletin. Beste ouders, verzorgers en kinderen, INFO NR 2 Beste ouders, verzorgers en kinderen, INFO NR 2 De start is geweest. De start van het schooljaar, de start van de Gouden Weken en de startgesprekken om er maar een paar te noemen. Wat ons betreft smaakt

Nadere informatie

Verschillen tussen leerlingen, leerkrachten en scholen Multiculturele school:

Verschillen tussen leerlingen, leerkrachten en scholen Multiculturele school: Mijn visie Deze foto past bij mij omdat ik voor het hoogst haalbare wil gaan. Ook al kost dit veel moeite. Ik heb doorzettingsvermogen, dat heb je ook nodig bij het beklimmen van een berg. Wanneer ik niet

Nadere informatie

Zoals wij Jezus kennen, zo kennen zij de profeet Mohammed als verkondiger van het geloof.

Zoals wij Jezus kennen, zo kennen zij de profeet Mohammed als verkondiger van het geloof. Islam 1. Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is Islam? 3. Het dagelijkse leven 4. Enkele rituelen 5. De dood 6. Feesten 7. Bibliografie 2. Wat is Islam? De Islam is één van de vijf wereldgodsdiensten. Hij is niet

Nadere informatie

Voorbereidende les Cool in Sjoel!

Voorbereidende les Cool in Sjoel! Voorbereidende les Cool in Sjoel! Voor de docent Tijdens het bezoek aan de Folkingestraat Synagoge zullen de leerlingen kennis maken met verschillende facetten van het Jodendom. Het beleven van gebruiken,

Nadere informatie

Burgerschap en Sociale Integratie op De Schalmei

Burgerschap en Sociale Integratie op De Schalmei Burgerschap en Sociale Integratie op De Schalmei 17-10-2014 Inhoud: Kenmerken van De Schalmei 3 Basiswaarden 3 Kerndoelen 3 Aanbod Burgerschap op De Schalmei 4 Een aantal punten uit onze algemene visie

Nadere informatie

Achtergrondinformatie ID!ee. De belangrijkste wetten bij de kernwaarden van het openbaar onderwijs

Achtergrondinformatie ID!ee. De belangrijkste wetten bij de kernwaarden van het openbaar onderwijs Achtergrondinformatie ID!ee De belangrijkste wetten bij de kernwaarden van het openbaar onderwijs Achtergrondinformatie ID!ee Versie 1.0 Maart 2012 Marleen Lammers mlammers@vosabb.nl 0610946652 Hans Teegelbeckers

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14 Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei 2016 Johannes 14 Als iemand in deze tijd zou zeggen: Ik ben de weg, de waarheid en het leven, zouden we hem al snel fundamentalistisch noemen. We leven in een multiculturele

Nadere informatie

We maken een film. Werkvorm 9. Algemene omschrijving

We maken een film. Werkvorm 9. Algemene omschrijving Werkvorm 9 We maken een film Algemene omschrijving In deze werkvorm verdiepen de leerlingen zich door middel van het maken van een film in een of meer religies. De film is dus een middel om het doel anderen

Nadere informatie

LEERSTOFAFBAKENING Wat moet ik kennen en kunnen voor mijn examen?

LEERSTOFAFBAKENING Wat moet ik kennen en kunnen voor mijn examen? LEERSTOFAFBAKENING Wat moet ik kennen en kunnen voor mijn examen? Vak: Godsdienst Klas(sen): 6la en 6lb Leerkracht(en): Mevr. Vandamme Semester: 2 Leerstof notities, handboek, werkboek. De cursus, verbetersleutels

Nadere informatie

Competente vakdocenten GVO en HVO voor de openbare basisschool

Competente vakdocenten GVO en HVO voor de openbare basisschool Competente vakdocenten GVO en HVO voor de openbare basisschool Referentiedocument GVO en HVO Utrecht, 17 mei 2010 Inhoudsopgave Ten geleide 5 1. Pedagogisch competent 7 2. Vakinhoudelijk en didactisch

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE 1 ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE OP DE VALKENHEUVEL De wetgever schrijft scholen in Nederland voor om zich actief in te spannen om het besef van kinderen

Nadere informatie

Leren op een prachtige school

Leren op een prachtige school Meerwerf basisschool Tuindorpschool www.meerwerf.nl Leren op een prachtige school midden in Den Helder R Rust en ruimte In het oude centrum van Den Helder ligt onze prachtige Tuindorpschool. Al generaties

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Hekendorp. De creamiddag

Hekendorp. De creamiddag 150130 Hekendorp De creamiddag van vanmiddag was een groot succes. Het thema was en blijft ook nog even: WINTERS HANDWERKEN. Met wederom weer veel hulp hebben we onze leerlingen weer een middag vol creativiteit,

Nadere informatie

Nieuwsbrief 15 19 maart 2015

Nieuwsbrief 15 19 maart 2015 Westervalge 5 9989 EB Warffum Telefoon: 42 2330 email: obsjanseniusdevries@lauwerseneems.nl http://www.janseniusdevries.nl Nieuwsbrief 15 19 maart 2015 Agenda. 23 maart Groep 7/8 workshop in Pieterburen

Nadere informatie

JOOST VAN DEN VONDEL. Jakub Jun Kristýna Němčanská Ema Kubovičová

JOOST VAN DEN VONDEL. Jakub Jun Kristýna Němčanská Ema Kubovičová JOOST VAN DEN VONDEL Jakub Jun Kristýna Němčanská Ema Kubovičová 1. Geboren in Duitsland op 17 november 1587 Overleden te Amsterdam op 5 februari 1679 Vanaf 1596 leefde hij in Amsterdam 2. Streven naar

Nadere informatie

Islam door vrouwenogen 3: Ontmoeting met moslimvrouwen of moskeebezoek

Islam door vrouwenogen 3: Ontmoeting met moslimvrouwen of moskeebezoek Islam door vrouwenogen 3: Ontmoeting met moslimvrouwen of moskeebezoek Situering Doelen: Wederzijdse kennismaking en ontmoeting van christelijke en moslimvrouwen (of kennismaking met gebedsruimte van moslims

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 088 Wijziging van onder meer de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie

Nadere informatie

Brief voor ouder over thema 1

Brief voor ouder over thema 1 Brief voor ouder over thema 1 Steeds meer scholen besteden aandacht aan sociaal-emotionele vaardigheden en gezondheidsvaardigheden. Niet alleen om probleemgedrag te bestrijden en om ongewenst gedrag te

Nadere informatie

Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen. Jaarverslag 2010.

Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen. Jaarverslag 2010. Interkerkelijk diaconaal samenwerkingsverband Emmen Jaarverslag 2010. Inleiding: Hierbij ontvangt u ons jaarverslag over de gang van zaken in 2010 en de verwachte activiteiten in 2011 e.v. Vanaf 2007 worden

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN

MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 33 *** Voorstel van wet van het lid Ypma houdende wijziging van de Wet primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet primair onderwijs BES ten einde levensbeschouwelijk onderwijs en godsdienstonderwijs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 246 Voorstel van wet van de leden Ypma en Voordewind houdende wijziging van de Wet primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra ten einde

Nadere informatie

Studiegids minor RK GVO

Studiegids minor RK GVO Titel Subtitel FHTL Studiegids minor RK GVO Studiejaar 2015-2016 Aan dit document werkten mee: E. Luijten Wijzigingen: Behandeld door: Status: Datum: concept 23 maart 2015 Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd

Nadere informatie

Vragenlijst voor de consultatieronde van de Utrechtse Stadssynode

Vragenlijst voor de consultatieronde van de Utrechtse Stadssynode Vragenlijst voor de consultatieronde van de Utrechtse Stadssynode www.stadssynode030.nl Wie ben je? Ik beschouw mijzelf als actief katholiek. niet actief katholiek. behorend bij een andere christelijke

Nadere informatie

Burgerschapsvorming op CCZ

Burgerschapsvorming op CCZ Burgerschapsvorming op CCZ Visie Een groot deel van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs zit op het VMBO. Jonge mensen met verschillende achtergronden, capaciteiten, culturen en leerstijlen. Zij

Nadere informatie

Dit contract is van: Ik begin eraan op: Ik ben klaar op: Handtekening: Handtekening Juf/meester:

Dit contract is van: Ik begin eraan op: Ik ben klaar op: Handtekening: Handtekening Juf/meester: Dit contract is van:. Ik begin eraan op: Ik ben klaar op: Handtekening: Handtekening Juf/meester: 1 Dit moet ik doen Dit mag ik doen Wat moet ik doen? Vond ik het leuk? Een filmpje kijken p. 3-4 Welke

Nadere informatie

Allah, God of Boeddha. Over levensbeschouwingen

Allah, God of Boeddha. Over levensbeschouwingen Allah, God of Boeddha Over levensbeschouwingen 1 COLOFON Deze brochure kwam er dankzij de Ploeg Zingeving: Barbara Goethals, Marijke Henne, Vincent De Meyer, Alexander Quirijnen, Werner Fierens, Skrolan

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 25 december 2014 Johannes 1

Ontmoetingskerk - Laren NH, 25 december 2014 Johannes 1 Ontmoetingskerk - Laren NH, 25 december 2014 Johannes 1 Halverwege de vorige eeuw lanceerde de theoloog Paul Tillich de term: God beyond God. Hij zei: wereldwijd zijn mensen op zoek naar God. Ze hebben

Nadere informatie

Presentielijst met e-mail

Presentielijst met e-mail Presentielijst met e-mail Doel traject levo 1. Kennis overdragen over levensbeschouwelijke vorming in het openbaar onderwijs. 2. Komen tot een aanbod levensbeschouwelijke vorming binnen Escalda scholen.

Nadere informatie

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH Stoekeplein 8a 7902 HM Hoogeveen tel.: 0528-234494 info@pricoh.nl www.pricoh.nl PricoH heeft acht christelijke basisscholen onder haar beheer. Binnen deze acht scholen werken ruim 200 medewerkers, in diverse

Nadere informatie

Euregionale Fotowedstrijd Uitingen van Religie in Limburg en in het Rijnland

Euregionale Fotowedstrijd Uitingen van Religie in Limburg en in het Rijnland In 2011 werd in de aanbouw van het Limburgs Museum te Venlo de mikwe geplaatst, het rituele badhuis uit de 13e eeuw dat tevens het oudste Joodse is in Nederland. Deze mikwe en bijbehorende inrichting krijgen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

OBS De Eendragt. Een maximale leerprestatie voor ieder kind

OBS De Eendragt. Een maximale leerprestatie voor ieder kind OBS De Eendragt Een maximale leerprestatie voor ieder kind OBS De Eendragt Een maximale leerprestatie voor ieder kind Op Openbare Basisschool De Eendragt zijn alle kinderen van harte welkom. Met elke culturele

Nadere informatie

En nu jij! : leer de argumenten zelf

En nu jij! : leer de argumenten zelf En nu jij! : leer de argumenten zelf [لونلدية - dutch [nederlands - revisie: Yassien Abo Abdillah bron: www.svalfurqan.nl 2014-1435 ب«الا ن أنت علم احلجج بنفسك الل اهلونلدية «مراجعة: ياس أبو عبد االله

Nadere informatie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs enkele klemtonen Elementen van visie In juli 1996 als basis voor leerplannen door de bisschoppen aanvaard De context: een geseculariseerde

Nadere informatie

Grondslag Stichting tot Oprichting en instandhouding van Scholen voor Christelijk Onderwijs te Schoonhoven

Grondslag Stichting tot Oprichting en instandhouding van Scholen voor Christelijk Onderwijs te Schoonhoven Grondslag Stichting tot Oprichting en instandhouding van Scholen voor Christelijk Onderwijs te Schoonhoven Naam: Grondslag Stichting tot Oprichting en instandhouding van Scholen voor Christelijk Onderwijs

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

Extra Nieuwsbrief ouders/verzorgers

Extra Nieuwsbrief ouders/verzorgers Rijswijk Voorwoord Geachte ouders/verzorgers Vanwege een aantal zaken die om uw directe aandacht vragen sturen wij u een extra nieuwsbrief. We willen u informeren over het lesrooster voor de komende week,

Nadere informatie

Kies 4. Leerwerkboek burgerschap MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP HANNEKE SCHOTTERT SANDER HEEBELS

Kies 4. Leerwerkboek burgerschap MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP HANNEKE SCHOTTERT SANDER HEEBELS Kies 4 Leerwerkboek burgerschap MENNO BEEKHUIZEN PETRI BENSCHOP HANNEKE SCHOTTERT SANDER HEEBELS Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm, bel dan Dedicon: 0486-486486,

Nadere informatie

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school.

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school. Memo Aan : Van : Plenum SKPO Kuintje Scheffers- de Wit Datum: 14-01-2010 Betreft: Notitie brede Tijdpad implementatie notitie brede : 1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

Levens Beschouwelijke Vakken. Een toelichting

Levens Beschouwelijke Vakken. Een toelichting Levens Beschouwelijke Vakken Een toelichting een uitgave van de Levensbeschouwelijke vakken september 2015 2 Brochure Levensbeschouwelijke Vakken Inhoud Meer dan ooit... 4 Interlevensbeschouwelijke competenties...

Nadere informatie

Geestelijke verzorging

Geestelijke verzorging Dienst Geestelijke Verzorging Geestelijke verzorging Algemene informatie >> Levens- en geloofsvragen Het gaat steeds om dezelfde kernvragen: wat maakt het leven de moeite waard? Wat maakt het leven zinvol?

Nadere informatie

STICHTING VOOR PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS CHRONO. De invulling van de Protestants Christelijke identiteit Beleidsnotitie

STICHTING VOOR PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS CHRONO. De invulling van de Protestants Christelijke identiteit Beleidsnotitie STICHTING VOOR PROTESTANTS CHRISTELIJK PRIMAIR ONDERWIJS CHRONO De invulling van de Protestants Christelijke identiteit Beleidsnotitie Beleidsplan behandeld door: Directeuren overleg College van Bestuur

Nadere informatie

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet les 1 - Jezus is een Jood Catechisanten beseffen dat Jezus een Jood is, denken erover

Nadere informatie

Prenatale screening op Downsyndroom en de 20-weken echo

Prenatale screening op Downsyndroom en de 20-weken echo Unieke code (in te vullen in blokletters door de verloskundige hulpverlener) Prenatale screening op Downsyndroom en de 20-weken echo Wat weet u ervan? Wat vindt u ervan? Heeft u tijdens het invullen van

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Werkbladen Voortgezet onderwijs. Naam leerling:

Werkbladen Voortgezet onderwijs. Naam leerling: Werkbladen Voortgezet onderwijs Naam leerling: Inhoud: Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij de film Jerusalem. Een film die gaat over Jeruzalem, een van de oudste steden ter wereld. Ontdek waarom

Nadere informatie

Nieuwsbrief Titus Brandsma 7 januari 2015

Nieuwsbrief Titus Brandsma 7 januari 2015 Nieuwsbrief Titus Brandsma 7 januari 2015 Basisschool Titus Brandsma Ring 17 8308 AL Nagele swstitusbrandsma@aves.nl www.titusbrandsma-nagele.nl Welkom Na de kerstvakantie zijn we gestart met 4 nieuwe

Nadere informatie

Jessica Huizer. aardrijkskunde

Jessica Huizer. aardrijkskunde Naam: Studentnummer: Opleiding: Klas: Vak: Docent: Jessica Huizer 0541685 Pabo 2P aardrijkskunde Vincent Bax 3 lessen * Introductie thema: Identiteit * introductie venster: Hindoeïsme * Les1: godsdiensten

Nadere informatie

Nieuwsbrief vrijdag 9 november 2012

Nieuwsbrief vrijdag 9 november 2012 Nieuwsbrief vrijdag 9 november 2012 www.obsdeklimop.nl info@obsdeklimop.nl Belangrijke post Vrijdagmorgen was er een brief van Sinterklaas voor de kinderen. Hij liet ons weten ook dit jaar weer zijn verjaardag

Nadere informatie

MIJN KERK VERBINDT MIJN KERK IN BALANS

MIJN KERK VERBINDT MIJN KERK IN BALANS Kerkbalans 2017 Protestantse Gemeente Uitgeest-Akersloot Verbinding gevraagd! We zijn door de kerk verbonden met God, met elkaar en met de generaties voor en na ons. We houden elkaar vast in geloof en

Nadere informatie

In het schooljaar 2012-2013 werd een ouderbevraging of een oudertevredenheidsenquête uitgevoerd.

In het schooljaar 2012-2013 werd een ouderbevraging of een oudertevredenheidsenquête uitgevoerd. Ouderbevraging 2013 Inleiding In het schooljaar 2012-2013 werd een ouderbevraging of een oudertevredenheidsenquête uitgevoerd. De enquête bestond uit 2 delen: Een gedeelte dat per kind in te vullen was

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 2 Religieus recht 7 maximumscore 2 een beargumenteerd standpunt over de vraag of religieuze wetgeving en rechtspraak voor bepaalde bevolkingsgroepen tot cultuurrelativisme leidt 1 een uitleg van

Nadere informatie

Levensbeschouwend onderwijs in de dagelijkse praktijk

Levensbeschouwend onderwijs in de dagelijkse praktijk Levensbeschouwend onderwijs in de dagelijkse praktijk (Notitie Hans Teegelbeckers) Doel van deze notitie is te beschrijven hoe scholen voor openbaar primair en voortgezet onderwijs hun pluriforme opdracht

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

C. Programma van toetsing en afsluiting (PTA) Blz.

C. Programma van toetsing en afsluiting (PTA) Blz. 3 MAVO C. Programma van toetsing en afsluiting (PTA) Blz. aardrijkskunde 2 biologie 3 duits 4 economie 5 engels 6 frans 7 geschiedenis 8 godsdienst 9 kunstvakken I (CKV) 10 kunstvakken I (gemeenschappelijk

Nadere informatie

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp Waarom katholiek onderwijs, door: Frans Holtkamp (versie: 13-11-2009) 1 WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Deze bijlage bestaat uit twee delen: een leestekst en een

Nadere informatie

1. De school uitgangspunten en visie 1.1. VPCBO Ichthus

1. De school uitgangspunten en visie 1.1. VPCBO Ichthus 1. De school uitgangspunten en visie 1.1. VPCBO Ichthus Onze school maakt deel uit van de schoolvereniging Ichthus. Ichthus beheert in Huizen 6 basisscholen. Deze liggen evenwichtig verdeeld over de gemeente.

Nadere informatie

Woord bij de Dag van het Jodendom in Statenzaal in Gouvernement aan de Maas op donderdag 22 januari 2015

Woord bij de Dag van het Jodendom in Statenzaal in Gouvernement aan de Maas op donderdag 22 januari 2015 1 Woord bij de Dag van het Jodendom in Statenzaal in Gouvernement aan de Maas op donderdag 22 januari 2015 Dames en heren, Het is met genoegen dat ik vandaag uw gastheer mag zijn. Met name hier in de Statenzaal;

Nadere informatie

IDENTITEITSBELEID. Christelijke Basisschool PRINS WILLEM ALEXANDERSCHOOL

IDENTITEITSBELEID. Christelijke Basisschool PRINS WILLEM ALEXANDERSCHOOL IDENTITEITSBELEID Christelijke Basisschool PRINS WILLEM ALEXANDERSCHOOL Identiteitsbeleid 1.2 definitief AB 14 december 2009 1 1. Visie en missie De Prins Willem Alexanderschool is een school die haar

Nadere informatie

Beleidsvoornemens. Vereniging tot Stichting en Instandhouding. School met de Bijbel. Kinderdijk/Alblasserdam 2012-2015

Beleidsvoornemens. Vereniging tot Stichting en Instandhouding. School met de Bijbel. Kinderdijk/Alblasserdam 2012-2015 Beleidsvoornemens Vereniging tot Stichting en Instandhouding School met de Bijbel te Kinderdijk/Alblasserdam 2012-2015 Met elkaar staan wij rondom uw kind Mei 2014 (herzien) Inleiding De Vereniging tot

Nadere informatie