Rapport. Risicobeheersing. Datum 1 september Status Vastgesteld. Risico's in Beeld. Versie 4. Beleidsplan Risicocommunicatie VRBZO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport. Risicobeheersing. Datum 1 september 2011. Status Vastgesteld. Risico's in Beeld. Versie 4. Beleidsplan Risicocommunicatie VRBZO"

Transcriptie

1 Rapport Risicobeheersing Risico's in Beeld Datum 1 september 2011 Status Vastgesteld Versie 4

2 Colofon Opdrachtgever F. Nat Auteur(s) G. Demers Eindredactie dhr. F. Nat

3 Samenvatting uitgangspunten De risicocommunicatie in de regio Zuidoost-Brabant moet worden opgepakt. De Wet veiligheidsregio s (art. 46, lid 2) zegt daar het volgende over: Het bestuur van de veiligheidsregio draagt er zorg voor dat de bevolking informatie wordt verschaft over de rampen en crises die de regio kunnen treffen, over de maatregelen die zijn getroffen ter voorkoming en bestrijding of beheersing hiervan en over de daarbij te volgen gedragslijn. Risicocommunicatie is daarmee niet alleen een taak of verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio, maar vraagt om een gezamenlijke aanpak door veiligheidsregio s, gemeenten en risicoveroorzakers. Om concrete handvatten te hebben waar we het bij risicocommunicatie over hebben, wat we kunnen doen en met wie, heeft VRBZO deze beleidsnotitie Risico s in Beeld opgesteld. Zij geeft inzicht in alle aspecten die relevant zijn. Hieronder staat een samenvatting van de belangrijkste uitgangspunten voor het risicocommunicatiebeleid: 1. Risicocommunicatie bevindt zich in de fase van agendasetting. Dat betekent dat door effectieve communicatie het bewustzijn voor omgevingsrisico s bij het publiek en andere doelgroepen versterkt moet worden. (Vergroting van) zelfredzaamheid is het uiteindelijke doel van risicocommunicatie. Het realiseren van dit doel vraagt om een lange termijnaanpak (vergelijk de looptijd met de landelijke Denk Vooruit-, of anti-rookcampagnes); 2. VRBZO is voor een goede risicocommunicatie mede afhankelijk van een goede samenwerking met gemeenten, partners in de veiligheidsketen, risicoveroorzakers en relevante andere partijen. 3. Risicocommunicatie dient zich in Zuidoost-Brabant, net als in andere regio s, organisch te ontwikkelen. Ofwel: we maken geen plannen voor jaren vooruit, maar nemen telkens overzienbare stappen. 4. Risicocommunicatie moet zoveel mogelijk aansluiten, c.q. inspelen op de actualiteit. Door na een incident of bij een event, waarvoor aandacht is in de pers en/of bij publiek, naar buiten te treden, wordt het rendement van zogenoemde risico-informatie versterkt. 5. Risicocommunicatie sluit zoveel mogelijk aan bij bestaande acties en campagnes over risico s, zoals de landelijke Denk Vooruit-campagnes, geplande brandpreventieacties door de brandweer, preventiecommunicatie door organisatoren van grote evenementen en zo meer. 6. Er bestaat een onderscheid in risicocommunicatie tussen: a. regionale risicocommunicatie over bovenlokale risicothema s, gericht op het algemene publiek; b. lokale doelgroepcommunicatie over specifieke plaatselijke risico(bronnen), gericht op lokale doelgroepen. Regionale risicocommunicatie valt onder beleidsmatige en operationele verantwoordelijkheid van VRBZO; in geval van lokale risicocommunicatie ligt het initiatief en de inzet bij de gemeenten. VRBZO ondersteunt in ieder geval gemeenten die zelf lokale risicocommunicatieactiviteiten (gaan) ontplooien. Tevens verzorgt VRBZO een virtueel derde spoor: het opzetten van een portal/digitale toolbox voor risicocommunicatie voor professionals en leken. 7. Op basis van het Risicoprofiel Brabant-Zuidoost, de risicoperceptie van het publiek (zie bijlage 1), bestuurlijke prioriteiten, en reeds bestaande activiteiten, bestaat er een top 5 van regionale risicothema s: a. Verstoring van nutsvoorzieningen (water en elektra) b. Brandveiligheid (thuis en bos/heide); c. Grootschalige ordeverstoringen (paniek in menigten); d. Transportrisico s gevaarlijke stoffen (weg en spoor); e. Pandemieën. 3

4 8. Er wordt onderscheid gemaakt in proactieve en reactieve risicocommunicatie. Proactief wordt gecommuniceerd over risicothema s als brand en grootschalige evenementen. De communicatie over deze thema s hangt niet af van concrete incidenten, maar wordt conform vooraf gestelde planning uitgevoerd. Naast deze proactieve aanpak zal ook ruimte zijn voor reactieve risicocommunicatie. Dat wil zeggen, communicatie naar aanleiding van een concreet incident, zoals de uitval van elektriciteit, epidemieën en transportongevallen met gevaarlijke stoffen. Kort na een incident zijn doelgroepen immers meer ontvankelijk voor boodschappen in het kader van risicocommunicatie. 9. Actuele thema s die niet tot de top 5 van regionale risicothema s behoren worden niet bij voorbaat uitgesloten, maar worden opgepakt als daar behoefte aan is. 10. VRBZO heeft een door de provincie (PFEV2), jaarlijks werkbudget (out of pocket) beschikbaar gekregen. Voor 2012 bedraagt dit ,=. Dit bedrag wordt tot 2014 elkaar jaar opnieuw door de provincie vastgesteld. Het is nog niet bekend of deze subsidie na 2014 gehandhaafd blijft. Dit budget wordt ingezet voor de productie van communicatiemiddelen. Daarnaast is een formatieruimte van minimaal 0,6 fte nodig voor de uitvoering van het risicocommunicatieplan. 4

5 Inhoudsopgave 1 Inleiding Strategische keuzes Vraagstellingen voor communicatiestrategie Wat is risicocommunicatie Resultaten publieksonderzoek Parallelle risicocommunicatiesporen Verantwoordelijkheid voor risicocommunicatie Ambitieniveau risicocommunicatie en principe van organische groei Communicatiemomenten Naar communicatie-uitvoering Doelgroepen Doelstellingen communicatie-uitvoering Keuze risicothema s Inhoud risicocommunicatie Samenwerking Operationalisering naar communicatie-activiteiten en middelen Proactieve risicocommunicatie Reactieve risicocommunicatie n.a.v. incidenten Overzicht activiteiten Benodigde formatieomvang Bijlage 1: Samenvatting rapport risicobeleving Noord-Brabant Benchmark en unieke vragen Benchmark Uitgevoerde risicocommunicatie in provincie Communicatieadvisering Bijlage 2: Voorbeelden van communicatiemiddelen Samenwerking met Omroep Brabant Lokale pilots over specifieke risico s Enquête onder gemeenten

6 7 Bijlage 3: Crisis- en incidenttypen

7 1 Inleiding Risicocommunicatie is in tegenstelling tot crisiscommunicatie, een relatief nieuwe discipline binnen het werkveld van overheidscommunicatie. Zij wil burgers en andere doelgroepen op de hoogte brengen van risico s in hun omgeving, hoe daarmee om te gaan en wat te doen als er zich onverhoopt een incident of ramp zou voordoen. De laatste jaren is de aandacht voor risicocommunicatie flink toegenomen. Risicocommunicatie is thans formeel een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio s (VR s). In verscheidene VR s vinden al enige tijd activiteiten plaats; sommige grootschalig, andere meer op lokaal niveau. Ook hebben veel provincies een actieve rol gespeeld in het stimuleren van risicocommunicatie en financieren zij anno 2011 nog steeds een substantieel deel daarvan. Zo ook Noord-Brabant, waar sinds 2002 verscheidene pilots, opleidingen en concrete acties zijn geweest. Meerdere Brabantse gemeenten hebben inmiddels eerste stappen gezet, bijvoorbeeld door het uitgeven van een zogenoemde risicowijzer. Veiligheidsregio Brabant- Zuidoost (VRBZO), als verantwoordelijke organisatie voor risicocommunicatie, staat aan het begin van dit traject. VRBZO wil risicocommunicatie actief oppakken in heeft daarvoor dit beleidsplan opgesteld. Het plan is in samenwerking met functionarissen van VRBZO en de werkgroep Beleid van het Regionaal Team Communicatie tot stand gekomen. Ook zijn enkele bestuurders, waar onder de portefeuillehouder van VRBZO, geïnterviewd. Een externe adviseur risicocommunicatie heeft VRBZO in dit traject ondersteund. Verder is als bronnenmateriaal het publieksonderzoek risicoperceptie en informatiebehoefte in de provincie Noord-Brabant 2010 gebruikt en diverse andere (beleids)documenten van VRBZO. Doordat in Noord-Brabant sprake is van reeds actieve gemeenten, een alerte provincie en door de voortrekkersrol van verscheidene andere veiligheidsregio s (buiten Brabant), kan VRBZO een zogeheten slimme volger worden. Een positie waarin zij enerzijds kijkt naar wat er al gebeurt binnen en buiten de provincie - en daar gebruik van maakt - en anderzijds door nieuwe acties en middelen te bedenken die goed aansluiten bij de specifieke kenmerken van de regio. De relevante criteria daarvoor en de selectie daarvan, komen aan de orde in paragraaf 3.3. Dit plan is niet bedoeld als een dichtgetimmerd spoorboekje voor de risicocommunicatie in Zuidoost-Brabant; het wil vooral een pragmatische benadering van risicocommunicatie zijn, die inzet op haalbare en (in de praktijk) realistische voorstellen. Het plan gaat uit van een organische groei van risicocommunicatie. Dat wil zeggen, dat activiteiten in het kader van risicocommunicatie kleinschalig (mogen) beginnen, daarbij inspelend op de actualiteit en participatiebereidheid van alle relevante partners, waar onder gemeenten en risicoveroorzakers. Ook wordt zoveel als mogelijk ingespeeld op reeds bestaande preventieactiviteiten van onder meer de brandweer en andere partners in de veiligheidsketen. In hoofdstuk 2 worden strategische uitgangspunten benoemd en in hoofdstuk 3 de keuzes in risicothema s en samenwerkingspartners. In hoofdstuk 4 vindt een vertaling plaats van de strategische uitgangspunten naar acties en middelen. Hier staat ook welke acties en middelen bij welk risicothema passen en treft men een onderbouwing aan voor de benodigde formatieve ruimte. Benchmarkgegevens van andere veiligheidsregio s ontbreken evenmin. In de bijlagen vindt men een samenvatting van de rapportage van het publieksonderzoek risicobeleving provincie Noord- Brabant en de officiële lijst van 25 incident- en crisistypen. Verder is er een bijlage van voorbeelden van communicatiemiddelen opgenomen, zoals die in andere veiligheidsregio s worden gebruikt. 7

8 2 Strategische keuzes 2.1 Vraagstellingen voor communicatiestrategie In dit beleidsplan risicocommunicatie worden de volgende vragen beantwoord: - Wat verstaan we onder risicocommunicatie, wat is de relatie met crisiscommunicatie en wat is de plek van risicocommunicatie in de veiligheidsketen? - Als het gaat om de huidige status van risicobewustzijn en risicocommunicatie: in welke fase bevinden we ons? Antwoord vooraf: in de fase van agendasetting. Waarom is dat en wat betekent dat voor de verwachtingen over rendement en effecten van risicocommunicatie? - We werken de zogeheten parallelle communicatiesporen uit: het onderscheid tussen de regionale risicocommunicatie over bovenlokale risicothema s en de (meer interactieve) lokale doelgroepcommunicatie over specifieke plaatselijke risico s/risicobronnen. - Wie (welke overheidsorganisatie) is vanuit bovengenoemde parallelle risicocommunicatiesporen verantwoordelijk voor welke aspecten/activiteiten, conform de letter én geest van de Wet veiligheidsregio s en aansluitend bij de bestuurlijke en communicatieve praktijk? - Wat of wie zijn de primaire en secundaire doelgroepen van de risicocommunicatie? - Vanuit het uitgangspunt dat we ons in de fase van agendasetting bevinden, wat betekent dat voor de meerjarenplanning van de parallelle risicocommunicatiesporen? Welke fasering in risicothema s 1 is het meest logisch als we kijken naar het risicoprofiel van de veiligheidsregio? - Welke bestaande communicatieactiviteiten kunnen we relatief makkelijk onder de risicocommunicatieparaplu van de regio laten vallen? Kiezen we voor een herkenbaar eigen campagnelogo van VRBZO en treden we daarmee naar buiten, of kiezen we voor andere afzenders van risicocommunicatie? - Welke bijdragen kunnen gemeenten leveren en hoe kunnen de risicoveroorzakers helpen? - Welke praktische acties en communicatiemiddelen zijn denkbaar bij de te onderscheiden risicothema s in de meerjaarplanning? - Hoe kunnen we pragmatisch omgaan met de bescheiden financiële middelen van VRBZO in de zin dat we het hoogste rendement, in de zin van publieksbereik, halen? 2.2 Wat is risicocommunicatie Risico- en crisiscommunicatie Risicocommunicatie is in haar meest afgebakende vorm het uitwisselen van informatie 2 over risicothema s zie noot 1 - tussen overheid en (externe) doelgroepen in een situatie waarin nog geen sprake is van een incident en crisis/ramp. 1 Onder risicothema s verstaan we de onderwerpen uit de officiële lijst met 25 crisis- en incidenttypen, zoals gehanteerd door het ministerie van V&J Zie bijlage. 2 Onder informatie verstaan we ook emoties en sentimenten, niet alleen harde feiten 8

9 Crisiscommunicatie is informatie-uitwisseling met doelgroepen, die direct of indirect de nadelige gevolgen van een incident of ramp ondervinden. Met doelgroepen bedoelen we doorgaans burgers. En in een crisissituatie zijn het voornamelijk de burgers in de nabijheid van het incident of crisis of eventuele verwanten Doelen risicocommunicatie VRBZO wil met risicocommunicatie een aantal resultaten bereiken: - Vergroting van kennis en bewustzijn (agendasetting) bij het publiek en andere relevante doelgroepen over de aanwezigheid van risico s. - Vergroting van kennis van de maatregelen die overheid en risicoveroorzakers nemen om de kansen op een ernstig incident of ramp zo klein mogelijk te maken. En in het verlengde daarvan kennis van de rampenbestrijding door overheid en risicoveroorzakers. - Vergroting zelfredzaamheid: weten wat men zelf kan doen om de kans op een incident/ramp zo klein mogelijk te maken en wat men in het geval van een incident/ramp kan doen om de schade voor zichzelf en voor anderen zo veel mogelijk te beperken. (Uit het belevingsonderzoek blijkt duidelijk dat mensen daar behoefte aan hebben. Zie ook paragraaf 2.3) Relatie risico- en crisiscommunicatie in veiligheidsketen Vanuit het belang van effectieve crisiscommunicatie is risicocommunicatie ook belangrijk: het helpt namelijk het rendement van crisiscommunicatie te vergroten. Deels komt dat doordat handelingsscenario s, die in een acute situatie relevant zijn, ook boodschap en inhoud van risicocommunicatie zijn. Kortom, doelgroepen horen de handelingsscenario s in een crisissituatie dan niet voor het eerst. Anders gezegd: risicocommunicatie is een goede voorbereiding op crisiscommunicatie en alleen al daarom noodzakelijk. In die zin maakt risicocommunicatie integraal deel uit van de veiligheidsketen: Risicocommunicatie < > Crisiscommunicatie Risicocommunicatie vindt plaats in de Proactie- en Preventiefase. Een overgangsvorm tussen risico- en crisiscommunicatie is van toepassing in de Preparatiefase (denk aan mogelijke pandemieën) en crisiscommunicatie gebeurt in de Repressie- en Nazorgfase (acute situaties). 9

10 N.B. Gelet op de ontwikkelingsfase waarin risicocommunicatie zich op dit moment landelijk bevindt, definiëren we vergroting van zelfredzaamheid als uiteindelijke doel, maar focussen we ons voor de korte termijn op agendasetting. Dat wil zeggen: het onder de aandacht brengen van de risico s (waaronder externe veiligheid) bij burgers: ze gaan het er (meer) over hebben. Het belang van het onderwerp moet hoger op de agenda komen, willen met name burgers geneigd zijn proactieve en preparatieve maatregelen te treffen als een gedragsaspect van zelfredzaamheid. Gedragsverandering wordt pas na verscheidene jaren bereikt, op voorwaarde dat er continuïteit is in de communicatie die het gedrag wil beïnvloeden. Dat geldt dus ook voor risicocommunicatie en zelfredzaamheid. 2.3 Resultaten publieksonderzoek De inwoners van Noord-Brabant maken zich niet uitzonderlijk ongerust over risico s in hun omgeving. Ze ervaren - criminaliteit; - epidemieën; - transport van gevaarlijke stoffen; - drinkwaterproblemen; - brand in huis; als meest bedreigende risico s. Verder is tweederde tevreden over de van de overheid ontvangen informatie over de risico s. 3 Een andere belangrijke bevinding die ook uit ander belevingsonderzoek blijkt is het relatief grote vertrouwen in de lokale overheid als afzender van risico-informatie en het lagere vertrouwen in de risicoveroorzakers (lees bedrijven c.a.). Het volgens de burgers bestaande verschil tussen overheid en risicoveroorzakers ten aanzien van kennis van gevaarlijke stoffen en risico s, is juist omgekeerd. Als we daarbij het feit betrekken, dat de persoonlijke ervaring met een risicobron de belangrijkste determinant is van risicoperceptie, lijkt de conclusie gerechtvaardigd dat overheid en risicoveroorzaker samen moeten optrekken in risicocommunicatie. Ze kunnen elkaars sterke en zwakke kanten compenseren. Los daarvan achten burgers zowel overheid als risicoveroorzaker verantwoordelijk voor een veilige omgeving én voor risicocommunicatie. De inwoners van Noord-Brabant willen graag via de traditionele media en met gangbare communicatiemiddelen worden geïnformeerd over risico s. Denk hierbij aan het plaatselijke of regionaal huis-aan-huisblad, brieven, folders, website van de gemeente, regionale/ lokale kranten en regionale/lokale TV-omroepen. Voor sommige risicothema s, zoals pandemieën, preventieve inentingen en massa evenementen, blijken social media in de praktijk en niet alleen voor jongeren zeer bruikbaar. Dit komt weliswaar niet tot uitdrukking in de resultaten van het publieksonderzoek, maar is wel verklaarbaar: jongeren nemen immers niet of nauwelijks aan dit soort opiniepeilingen deel. Verder constateren we dat het publiek informatie van (risicovolle) bedrijven op prijs stelt. In sommige omstandigheden stellen mensen ook persoonlijk contact op prijs. Overigens wensen burgers niet te worden overvoerd met informatie. Maar willen ze wel weten als er iets bijzonders gebeurt, zoals de komst van een nieuw bedrijf, of de wijziging van vervoersroutes met gevaarlijke stoffen. En zoals verwacht, is informatie over de bekende ziektes, zoals Q-koorts, eveneens belangrijk. 3 Brabant Beoordeelt Risicocommunicatie, rapportage publieksonderzoek risicobeleving en informatiebehoefte, s Hertogenbosch/Velp, oktober

11 2.4 Parallelle risicocommunicatiesporen Risicocommunicatie is een proces, waarin verscheidene activiteiten parallel lopen en idealiter op elkaar zijn afgestemd, of zelfs zijn geïntegreerd. Deze activiteiten kunnen door verschillende organisaties worden uitgevoerd en op verschillende doelgroepen zijn gericht. Vertaald naar risicocommunicatie onderscheiden we twee ideaaltypische communicatiesporen: - (regionale) algemene publiekscommunicatie; - (lokale) doelgroepcommunicatie. In de praktijk is het onderscheid minder scherp dan hier lijkt. Deze systematiek biedt echter handvatten voor een werkbare structuur voor risicocommunicatie. Aanvullend hierop spreken we nog over één faciliterend communicatiespoor voor professionals en (deels voor) publiek, te weten de digitale kennisbank/toolbox Spoor 1: (regionale) algemene publiekscommunicatie Wat en waarover: Het aanbieden (overwegend eenrichtingsverkeer) van algemene informatie over risico s, waar onder externe veiligheid. Verder informatie over mogelijke incidenten en rampen, preventieve maatregelen en handelingsscenario s in geval van een incident of ramp. Met veel verwijzingen naar andere informatiebronnen, waar onder de digitale risicokaart en themawebsites. Het primaire doel van publiekscommunicatie is agendasetting: door (doorgaans) massamediale aandacht het onderwerp risico s of zelfredzaamheid (preventie en bij rampen) zoveel mogelijk tot gespreksonderwerp maken. Publiekscommunicatie wil vooral attenderen en doorverwijzen naar informatiebronnen, die meer gedetailleerde informatie of gedragsinstructies aanbieden. Voor wie: Het brede publiek in Zuidoost-Brabant en (met aangepaste middelen) de minder zelfredzame doelgroepen. Waarmee: Er wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij, of gebruik gemaakt van bestaand voorlichtingsmateriaal. Verder speelt free publicity een belangrijke rol: aandacht trekken in de media. Ten slotte moet de digitale risicokaart een prominente(re) rol hebben. Door wie: VRBZO heeft het primaat, maar werkt daarin (bestuurlijk en operationeel) nauw samen met gemeenten. Bij deze vorm van publiekscommunicatie wordt ook gebruik gemaakt van de pers en gemeentelijke publiciteitskanalen. Het verdient aanbeveling om als afzender van communicatiemiddelen, naast VRBZO, ook altijd andere relevante afzenders te noemen. Vooral de gemeenten zijn voor het brede publiek de meest herkenbare overheid en worden in de meeste gevallen ook als betrouwbare informatiebron op het gebied van veiligheid gezien. Dit blijkt uit veel uitgevoerde belevingsonderzoeken. 11

12 2.4.2 Spoor 2: lokale doelgroepcommunicatie Wat en waarover: Het uitwisselen van informatie (en bij publiek bestaande emoties) over specifieke, lokale risico s en risicobronnen. De informatie zal veel gedetailleerder zijn dan in de publiekscommunicatie en zal ook ingaan op gedragsadviezen. Voor wie: Inwoners van een gemeente, c.q. omwonenden van een risicobron. Waarmee: De mogelijkheid tot interpersoonlijke communicatie heeft bij deze doelgroep de voorkeur. Door wie: Het primaat hiervoor ligt bij de gemeente. Het gemeentebestuur is, waar het contacten met zijn inwoners betreft, in praktische zin namelijk de meest geschikte (af)zender. De burgemeester (of wethouder) is een prima boegbeeld voor lokale risicocommunicatie. Vanzelfsprekend zullen bij doelgroepcommunicatie gemeenten en veiligheidsregio samenwerken. De betrokkenheid en operationele inzet van VRBZO wordt groter, naarmate er meer gemeenten in de regio over hetzelfde onderwerp met hun inwoners willen communiceren. Het heeft in doelgroeptrajecten altijd de voorkeur dat gemeenten de samenwerking met risicoveroorzakers zoeken en zoveel mogelijk gezamenlijk optrekken. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook: als een risicoveroorzaker het initiatief neemt tot risicocommunicatie, is het verstandig dit samen met de gemeente te doen. Het is logisch dat VRBZO hier een intermediaire rol vervult als de risicoveroorzaker (bijvoorbeeld spoor- of wegtransport) meerdere gemeenten als invloedsgebied heeft Spoor 3: Faciliterend spoor - digitale kennisbank/toolbox Wat en waarover: VRBZO zal een digitale kennisbank annex toolbox opzetten. Functionarissen die bij risicocommunicatie en openbare/externe veiligheid betrokken zijn, kunnen daar concrete instrumenten en adviezen inwinnen voor het opzetten van risicocommunicatie-activiteiten. Deze digitale toolbox kan als webportal ook publieksinformatie bevatten, met daarin digitale versies van brieven, folders, films en links naar andere websites voor risico-informatie, zoals Voor wie: - Kennisbank en toolbox is bedoeld voor communicatieprofessionals, EV- en AOV-ers. - Deel met publieksinformatie, waaronder link naar risicokaart, is bedoeld voor het brede publiek. Waarmee: Website VRBZO Door wie: VRBZO neemt de taak op zich om deze kennisbank/toolbox in te richten. 12

13 2.5 Verantwoordelijkheid voor risicocommunicatie Ofschoon de Wet veiligheidsregio s (het bestuur van) de veiligheidsregio belast met de informatieverstrekking aan de bevolking, leert de praktijk dat risicocommunicatie alleen succesvol kan zijn als veiligheidsregio s en gemeenten op dit punt operationeel nauw samenwerken. Gemeenten vormen gezamenlijk de veiligheidsregio en beschikken over belangrijke publiciteitskanalen voor risicocommunicatie. Weliswaar kan VRBZO initiatieven tot risicocommunicatie nemen of acties coördineren, maar zal dat altijd samen met de gemeenten doen. Het omgekeerde kan ook: een aantal gemeenten kan initiatieven nemen en dat vervolgens samen met VRBZO uitvoeren. Een meer triviale, maar niettemin belangrijke limiterende factor is de beschikbare personele capaciteit en budgettaire ruimte van de meeste veiligheidsregio s en zeker die van VRBZO. Ook deze praktische omstandigheid maakt samenwerking noodzakelijk. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor de landelijke Denk Vooruit campagne. Deze campagne heeft betrekking op alle crisis- en incidentengroepen en wil het publiek zelfredzaam maken. Taakverdeling tussen VRBZO en gemeenten: VRBZO - Regionaal risicocommunicatiebeleid (voorliggend plan) - Coördinatie en uitvoering 1 e spoor: algemene publiekscommunicatie - Coördinatie 3 e of faciliterend spoor : Portal/toolbox risicocommunicatie - Ondersteuning gemeenten bij lokale activiteiten risicocommunicatie - Benaderen van regionale risicoveroorzakers voor medewerking aan algemene publiekscommunicatie Gemeenten - Klankbord risicocommunicatiebeleid - Meewerken aan uitvoering algemene publiekscommunicatie - Coördinatie en uitvoering lokale doelgroepencommunicatie - Benaderen van lokale risicoveroorzakers voor medewerking aan lokale doelgroepencommunicatie 2.6 Ambitieniveau risicocommunicatie en principe van organische groei Het is voor het slagen van risicocommunicatie van belang dat we ambities hebben, maar dat deze wel in verhouding staan tot de personele, financiële en organisatorische mogelijkheden van VRBZO. Met andere woorden, een reëel verwachtingsmanagement te betrachten. Hierbij kijken we ook naar de ervaringen elders in het land, de kansen en bedreigingen, de successen en valkuilen. Om risicocommunicatie op regionaal niveau tot een succes te maken is er als eerste commitment van het bestuur van VRBZO nodig. VRBZO gaat wat betreft risicocommunicatie werken volgens het principe van organische groei. Dat wil zeggen dat zij afspraken maakt voor de korte termijn (circa een jaar) en dat na evaluatie van die periode wordt gekeken naar de vervolgstappen. Het maken van een gedetailleerde planning voor meerdere jaren heeft voor risicocommunicatie geen 13

14 zin, omdat de praktijk uitwijst dat de discussie over dit soort plannen in feite discussie over aannames veel tijd vergt en er ondertussen niets gebeurt. Veel beter is het klein te beginnen en dan langzaam te groeien, waarbij de toename in sense of urgency, zowel bij bestuur als bij publiek, parallel loopt met de uitbreiding van de risicocommunicatieactiviteiten. Hierbij herinneren we aan de constatering in paragraaf 2.2., dat we wat betreft het niveau van risicobewustzijn bij het publiek, op dit moment nog slechts in de aanvangsfase zitten (agendasetting). 2.7 Communicatiemomenten Gelet op de inzichten van de werkgroep Beleid van het Regionaal Team Communicatie en de resultaten van het publieksonderzoek kiest VRBZO voor de strategische lijn om haar risicocommunicatie te laten aansluiten bij actuele gebeurtenissen. Met andere woorden, niet alleen op een willekeurig moment met risico-informatie naar buiten te treden, maar in de context van een incident of op een natuurlijk moment. Bijvoorbeeld voor het communiceren over brandveiligheid thuis kies je momenten, waarop dit zeer relevant is, zoals Kerstmis. Bos- en heidebrandgevaar is actueel in het voorjaar als het droog is. Aandacht voor brandgevaar op campings is zinvol in het hoogseizoen. En in geval van een woningbrand richt de aandacht zich op de directe omgeving (de straat). Een ander voorbeeld is de uitval van nutsvoorzieningen. Na een stroomstoring is het een goed moment om aandacht te vragen voor bepaalde producten uit het noodpakket, zoals zaklamp, batterijen, lucifers, kaarsen en zo meer. Uitval van drinkwater prikkelt mensen om een noodvoorraad flessenwater in huis te halen. Kortom, VRBZO plant risicocommunicatieactiviteiten in de aanloop naar evenementen die zeker komen gaan, en ze prepareert zich op gebeurtenissen die kúnnen voorkomen. In hoofdstuk 4 wordt dit verder uitgewerkt. 14

15 3 Naar communicatie-uitvoering 3.1 Doelgroepen De doelgroepen van risicocommunicatie kunnen zeer divers zijn. In de voorgaande tekst hanteerden we de begrippen publiek en lokale doelgroepen. VRBZO maakt het volgende onderscheid: Regionale doelgroepen: - Burgers het algemene publiek; - Cliënten in zorginstellingen; - Thuiswonende minder-zelfredzamen. Lokale doelgroepen: -Omwonenden van lokale risicobronnen en andere meer betrokkenen. De primaire doelgroep (mede gelet op het eerste communicatiespoor) van VRBZO is het algemene publiek. Omwonenden van lokale risicobronnen hebben, zoals vastgesteld een plaats in de lokale doelgroepcommunicatie. Hier ligt om praktische en communicatieve redenen een deel van het initiatief bij de gemeenten: zij kunnen immers het beste de urgentie of wenselijkheid van lokale acties beoordelen en contact leggen met plaatselijke doelgroepen. Conclusie: het brede publiek en minder-zelfredzamen zijn de doelgroepen van VRBZO. Waar nodig worden bepaalde doelgroepen via intermediairen worden benaderd. Omwonenden van lokale risicobronnen zijn de doelgroep van de gemeenten. Omwille van een organische groei van de risicocommunicatie (quick win) zijn de eerste concrete acties gericht op het brede publiek. De voorbereiding van activiteiten, gericht op minder zelfredzamen, zal op termijn plaatsvinden. De uitvoering van het laatstgenoemde traject moet namelijk in nauw overleg met intermediaire organisaties plaatsvinden, Deze doelgroep van minder-zelfredzamen vraagt om een andere, intensievere en maatgerichte aanpak. 3.2 Doelstellingen communicatie-uitvoering Zoals eerder gezegd is het uiteindelijk doel van risicocommunicatie het bijdragen aan het vergroten van de zelfredzaamheid van burgers. Dit is het lange-termijn doel en vraagt om jarenlange continue aandacht voor risicothema s. Voor de korte termijn ligt de nadruk op agendasetting. Dat wil zeggen, het creëren van aandacht voor risicothema s en de relatie die risico s met ons dagelijkse leven hebben. Als we voor deze realistische benadering kiezen, is de kans op mogelijke teleurstellingen in de mate van gerealiseerde gedragseffecten beperkt. 3.3 Keuze risicothema s Bij de keuze van risicothema s, die op korte en middellange termijn voorrang hebben, let VRBZO op vijf criteria: 1. de prioritaire risicothema s uit het risicoprofiel van de regio Zuidoost-Brabant 2011(objectieve risico s); 15

16 2. de risicothema s die hoog bij het publiek scoren (subjectieve perceptie); 3. de regionale, bestuurlijke prioriteiten bij risicocommunicatie; 4. de prioriteiten van de provincie in het kader van de programmafinanciering externe veiligheid (PFEV2); 5. bestaande communicatieactiviteiten die goed passen in de doelstelling van risicocommunicatie en die het proces van risicocommunicatie op gang brengen c.q. versnellen (versterking proces) Risicoprofiel Brabant-Zuidoost In het Risicoprofiel Brabant-Zuidoost is een risicomatrix opgenomen, waarin de waarschijnlijkheid van een risico wordt afgezet tegen de omvang/ernst van de gevolgschade. Om met risicocommunicatie te starten is het het meest zinvol om thema s te kiezen, waar veel mensen persoonlijke ervaring mee hebben of kennis van hebben (via media e.d.) De meest waarschijnlijke risico s (statistische kans op) zijn: - pandemie; - verstoring nutsvoorzieningen (energie, gas, water); - grootschalige ordeverstoringen; - natuurbranden Risicoperceptie burgers In paragraaf 2.3 zien we de volgende top 5 in de risicoperceptie van het publiek: - criminaliteit; - epidemieën; - transport van gevaarlijke stoffen (externe veiligheid); - drinkwaterproblemen; - brand in huis. Criminaliteit hoort thuis in de categorie sociale veiligheid en valt als zodanig buiten de officiële lijst met crisis- en incidenttypen Bestuurlijke prioritering Op de burgemeestersconferentie van april 2011 is aan het thema brandveiligheid hoge prioriteit gegeven. De keuze van dit thema strookt heel goed met risicoreeksen uit het risicoprofiel en publieksperceptie Positie provincie Noord-Brabant De provincie stimuleert als coördinator Programmafinanciering Uitvoering Externe Veiligheid de risicocommunicatie door de drie veiligheidsregio s. 16

17 3.3.5 Bestaande activiteiten Naast het opzetten van nieuwe acties door VRBZO, is het belangrijk om reeds bestaande communicatieactiviteiten en producten in beeld te brengen, die heel goed onder de risicocommunicatieparaplu passen. Enkele voorbeelden zijn het programma De Brandweer over morgen, de Brandpreventieweek, de promotiefilms over Omroep Brabant als calamiteitenzender. Verscheidene gemeenten in Zuidoost-Brabant hebben in het (recente) verleden al acties gehad. Enkele voorbeelden: verschillende gemeenten hebben eigen risicowijzers uitgebracht. In de gemeente Eindhoven is een Open Dag geweest bij het bedrijf Air Liquide, in Cranendonck bij Nyrstar. Kortom, risicocommunicatie is niet nieuw en er gebeurt al het een en ander. Het is nu zaak om bestaande activiteiten en middelen te vertalen naar onze regio en te labelen als gezamenlijke acties van VRBZO, gemeenten en andere, relevante organisaties Risicothema s 2011/2012 Als we de voorgaande noties naast elkaar zetten, dan volgt daaruit de volgende prioritering voor regionale risicothema s, de primaire verantwoordelijkheid van VRBZO. - Verstoring nutsvoorzieningen; - Brandveiligheid (natuur en thuis); - Grootschalige ordeverstoringen (paniek in menigten); - Transportrisico s gevaarlijke stoffen; - Pandemie 4. Aanvullend kan worden nagegaan welke typisch lokale risico s of risicobronnen er bestaan, die in de beleving van de gemeenten aandacht zouden moeten hebben. Als blijkt dat tussen gemeenten grote overeenkomsten bestaan, kan dit tot regionaal risico-onderwerp worden verheven. 3.4 Inhoud risicocommunicatie Uit belevingsonderzoeken en in het verlengde van de Wet veiligheidsregio s blijkt dat de gewenste inhoud van risicocommunicatie over drie aspecten dient te gaan, waarbij telkens drie vragen beantwoord moeten worden: - Locatie en eigenschappen risicobronnen o Welke risicobronnen bevinden zich waar? o Wat zijn de gevolgen van een incident of ramp (voor mij)? 4 Pandemie is een thema dat pas opspeelt als er een ziektegolf in aankomst is; communicatie over pandemieën in een zogeheten 0-situatie is vooralsnog weinig zinvol. 17

18 o Wat is de kans op een incident of ramp (voor mij)? - Wat doen overheid en bedrijven om risico s zo klein mogelijk te maken (risicomanagement)? o Op het gebied van wetgeving, vergunningen en handhaving? o Op het gebied van crisisplannen en oefeningen? o Op het gebied van technische maatregelen en gedragsreglementen risicobronnen (bedrijven)? - Wat kan ik zelf doen vergroting zelfredzaamheid o Om risico s zo klein mogelijk te houden? o Om mezelf en anderen te helpen ingeval van een incident of ramp? 3.5 Samenwerking VRBZO gaat voor elk communicatietraject na wie de meest geschikte partners zijn. Die partners zijn in ieder geval gemeenten en risicoveroorzakers. Afhankelijk van het onderwerp wordt met andere partners samengewerkt Gemeenten Zoals gezegd is samenwerking tussen VRBZO en gemeenten noodzakelijk, ook om de regionale risicothema s goed voor het voetlicht te brengen. Risicocommunicatie heeft het hoogste rendement als middelen en boodschappen simultaan via zoveel mogelijk gemeentelijke kanalen naar buiten gaan. Ideaal is het als VRBZO informatie in dit geval panklaar aanlevert en de gemeente er op haar beurt een couleur locale aan geeft. Bijvoorbeeld door als boodschapper of afzender de eigen burgermeester te vermelden Risicoveroorzakers Onder risicoveroorzakers verstaan we organisaties en personen, wier werkzaamheden of bedrijfsinrichtingen een bepaald risico vormen voor de omgeving. Er zijn afgelopen jaren goede ervaringen opgedaan door de risicoveroorzaker bij risicocommunicatie te betrekken. De meeste ondernemers blijken hier zeker open voor te staan. Overigens gaat het dan niet zelden om een lokale risicobron. Als we denken aan de uitval van nutsvoorzieningen of bijvoorbeeld Q-koorts, dan praten we wel over regionale risico s. Risicoveroorzakers lees hier: bedrijven kunnen ook een economisch belang hebben om met hun omgeving goed over risico s te communiceren (imago en community building). Geen ondernemer is gebaat bij weerstand tegen zijn bedrijf(sactiviteiten). 18

19 4 Operationalisering naar communicatieactiviteiten en middelen 4.1 Proactieve risicocommunicatie VRBZO gaat proactief acties en middelen ontwikkelen, die gepland worden ingezet rond gebeurtenissen die zeker gaan voorkomen, zoals terugkerende regiobrede evenementen zoals Koninginnedag, jaarwisseling en carnaval. Dit gebeurt in samenwerking met logische partners, waarbij zoveel als mogelijk wordt aangesloten bij bestaande activiteiten. Verder wordt in het kader van thema s als brandveiligheid en evenementen gebruik gemaakt van een verscheidenheid aan communicatiemiddelen, zoals bijvoorbeeld: - themaleaflets over de genoemde risicothema s, die via openbare gebouwen en op strategische locaties (denk aan campings, bezoekerscentra wandelroutes, Staatsbosbeheer etc.) gedistribueerd worden; - informatieartikelen, die panklaar zijn voor gemeenten voor het plaatsen op hun gemeentelijke informatiepagina, websites en social media; - (pers)berichten en redactionele artikelen met inhoudelijke info voor de media (waaronder vakbladen). 4.2 Reactieve risicocommunicatie n.a.v. incidenten VRBZO gaat zich voorbereiden op risicocommunicatie over de genoemde prioritaire risicothema s, die kúnnen gebeuren, maar waar over geen zekerheid bestaat, bijvoorbeeld na uitval van nutsvoorziening of een woningbrand. Dit doet VRBZO samen met betrokken partners door middel van: - themaleaflets over de genoemde risicothema s, die via openbare gebouwen en strategische locaties gedistribueerd worden; - informatieartikelen, die panklaar zijn voor gemeenten voor het plaatsen op hun gemeentelijke informatiepagina, websites en social media; - (pers)berichten en redactionele artikelen met inhoudelijke info voor de media. Let wel: we spreken hier nog steeds over risicocommunicatie, niet over crisiscommunicatie. Anders gezegd, over het uitwisselen van informatie in een situatie waar (nog) geen sprake is van een crisis. In Bijlage 2 staan enkele voorbeelden van communicatiemiddelen, zoals die in andere veiligheidsregio s momenteel worden ingezet. Deze zijn louter illustratief. 19

20 4.3 Overzicht activiteiten Het voorgaande schematisch weergegeven: Risicothema Doelgroepen Spoor Operationalisering Verstoring nutsvoorzieningen - algemeen publiek 1 reactief - (cliënten) zorginstellingen - thuiswonende minder zelfredzamen Brandveiligheid natuur - algemeen publiek 1 proactief Brandveiligheid thuis Grootschalige ordeverstoringen (paniek in menigten) Transportrisico s gevaarlijke stoffen Pandemie (zie voetnoot op pag. 16) Digitale kennisbank / toolbox Gedeelte met publieksinformatie - algemeen publiek - (cliënten) zorginstellingen - thuiswonende minder zelfredzamen - algemeen publiek / bezoekers evenementen - algemeen publiek - (cliënten) zorginstellingen - thuiswonende minder zelfredzamen - algemeen publiek - (cliënten) zorginstellingen - thuiswonende minder zelfredzamen - communicatieprofessionals - ambtenaren externe- en openbare veiligheid - brede publiek 1 proactief en reactief 1 proactief 1 proactief 1 proactief 3 proactief en reactief 20

Workshop risicocommunicatie

Workshop risicocommunicatie Workshop risicocommunicatie Expertmeeting Bureau Veiligheidsberaad Nederlands Instituut voor fysieke veiligheid Arnhem, 17 maart 2010 Drs. Geert Geujen, senior adviseur Actorion Communicatie Arian Kuil,

Nadere informatie

Perceptie en beleving

Perceptie en beleving Perceptie en beleving Rapportage 0-meting publieksonderzoek risicobeleving en informatiebehoefte Regio Gelderland Midden December 2007 Copyright AcUtHas/Actorion Communicatie Adviseurs Velp/Den Haag Behoudens

Nadere informatie

11 PREVENTIE II 12 ONVEILIGE PLEKKEN 13 AANVULLENDE VRAAG ONVEILIGE PLEKKEN. pagina 31. Komt het wel eens voor dat u:

11 PREVENTIE II 12 ONVEILIGE PLEKKEN 13 AANVULLENDE VRAAG ONVEILIGE PLEKKEN. pagina 31. Komt het wel eens voor dat u: PREVENTIE II Komt het wel eens voor dat u:. s avonds of s nachts niet open doet, omdat u het niet veilig vindt? 2. in uw eigen buurt omloopt of omrijdt om onveilige plekken te vermijden? 3. uw kind(eren)

Nadere informatie

1. Welke mogelijke risicobronnen* bevinden zich volgens u in uw woonomgeving? (binnen een straal van ongeveer 500 meter)

1. Welke mogelijke risicobronnen* bevinden zich volgens u in uw woonomgeving? (binnen een straal van ongeveer 500 meter) 1. Welke mogelijke risicobronnen* bevinden zich volgens u in uw woonomgeving? (binnen een straal van ongeveer 500 meter) * Bedrijven of instellingen die gevaarlijke stoffen gebruiken of opslaan. Gevaarlijke

Nadere informatie

EEN BRABANTSE KRACHTENBUNDELING BELEIDSPLAN RISICOCOMMUNICATIE 2015-2018

EEN BRABANTSE KRACHTENBUNDELING BELEIDSPLAN RISICOCOMMUNICATIE 2015-2018 EEN BRABANTSE KRACHTENBUNDELING BELEIDSPLAN RISICOCOMMUNICATIE 2015-2018 Concept 13 januari 2015 Gewijzigd 6 februari 2015 1 Inhoud Samenvatting pagina 3 1. Inleiding 4 2. Voor een goed begrip 5 3. De

Nadere informatie

Naam Organisatie e-mail Aanwezig Anne Michiels Gemeente Haarlem amichiels@haarlem.nl Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland- Midden

Naam Organisatie e-mail Aanwezig Anne Michiels Gemeente Haarlem amichiels@haarlem.nl Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland- Midden CONCEPTVERSLAG KENNISTAFEL RISICOCOMMUNICATIE Datum: 31 oktober 2011 Locatie: Vergadercentrum Hoog Brabant, Utrecht De volgende bijeenkomst is nader te bepalen Deelnemers Naam Organisatie e-mail Aanwezig

Nadere informatie

Drenthe dringt door. Rapport 0-meting publieksonderzoek beleving omgevingsrisico s en informatiebehoefte in de provincie Drenthe.

Drenthe dringt door. Rapport 0-meting publieksonderzoek beleving omgevingsrisico s en informatiebehoefte in de provincie Drenthe. Drenthe dringt door Rapport 0-meting publieksonderzoek beleving omgevingsrisico s en informatiebehoefte in de provincie Drenthe Oktober 2007 Copyright AcUtHas/Actorion Communicatie Adviseurs Velp/Den Haag

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek Veiligheid

Rekenkameronderzoek Veiligheid Rekenkameronderzoek Veiligheid ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL DORDRECHT Inhoud In hoeverre zijn de bewoners op de hoogte van de voorlichting van de gemeente Dordrecht? Wat weten ze van de veiligheidsrisico

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

In het veiligheidsbestuur van 2 juli 2008 zijn daarnaast specifieke uitgangspunten vastgesteld voor de crisiscommunicatie.

In het veiligheidsbestuur van 2 juli 2008 zijn daarnaast specifieke uitgangspunten vastgesteld voor de crisiscommunicatie. BELEIDSKADER RISICO- EN CRISISCOMMUNICATIE 1. Inleiding Dit beleidskader risico- en crisiscommunicatie is bedoeld om de veiligheidsregio en de regiogemeenten handvatten te bieden voor het ontwikkelen van

Nadere informatie

Opleidingsmodules HEv-proof

Opleidingsmodules HEv-proof Opleidingsmodules HEv-proof In-company aanbod 2013 VDMMP en het Kenniscentrum Evenementenveiligheid bieden diverse opleidingsmodules bij de landelijke Handreiking Evenementenveiligheid (HEv). Ons in-company

Nadere informatie

Communicatieplan Risicocommunicatie externe veiligheid Haaglanden - CONCEPT

Communicatieplan Risicocommunicatie externe veiligheid Haaglanden - CONCEPT Communicatieplan Risicocommunicatie externe veiligheid Haaglanden - CONCEPT Inleiding Externe veiligheid is een relatief nieuw onderwerp in de Nederlandse samenleving. Een onderwerp dat weinig mensen kennen.

Nadere informatie

Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden. Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve

Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden. Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve Risicocommunicatie: een spel van invloed en beïnvloeden Frank Vergeer Anne-Marie van het Erve Wat gaan we doen? Inleiding risicocommunicatie Risicocommunicatie: een spel van invloed en beinvloeden: 1 e

Nadere informatie

Hoe koel blijf jij? campagneboekje

Hoe koel blijf jij? campagneboekje Hoe koel blijf jij? campagneboekje Samen werken aan zelfredzaamheid Hoe koel blijf jij als er een gifwolk voor het zonnetje schuift? Ontdek het met de KoelCheck! www.hoekoelblijfjij.nl Hoe koel blijft

Nadere informatie

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend

Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Externe communicatie ambtelijke samenwerking Beemster- Purmerend Gemeente Beemster Versie: definitief Goedkeuring: gemeentesecretaris Beemster, Els Kroese Juni 2012 Auteur: Nancy van der Vin, Filtercommunicatie

Nadere informatie

Beleid- en uitvoeringskader Toolbox

Beleid- en uitvoeringskader Toolbox Risicocommunicatie Provincie Overijssel Beleid- en uitvoeringskader Toolbox Geert Geujen, Actorion Communicatie Adviseurs Hans Iserief, Royal Haskoning AcUtHas Wegwijzer Risicocommunicatie Aanleiding en

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

Resultaten Klantonderzoek GMV 2014

Resultaten Klantonderzoek GMV 2014 Resultaten Klantonderzoek GMV 2014 Auteurs: Datum: 26 januari 2015 Angela Schulz, kwaliteitsadviseur - Hét Service Centrum Monique Scholtes, kwaliteitsmedewerker Bureau GMV In opdracht van: Bureau GMV

Nadere informatie

Gemeente Houten Risicobronnen. Den Dolder, 04 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc

Gemeente Houten Risicobronnen. Den Dolder, 04 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc Gemeente Houten Risicobronnen ADV Market Research B.V. Den Dolder, 04 januari 2008 ir. Martine van Doornmalen drs. Thomas Beffers MSc Het auteursrecht op dit rapport berust bij ADV Market Research (ADV).

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel

Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel Reactienota naar aanleiding van het Inwonerpanel In juni dit jaar zijn aan het Inwonerpanel vragen gesteld over de gemeentelijke informatievoorziening in het algemeen, de wekelijkse informatiepagina in

Nadere informatie

Hulpverleningsregio Zuidoost-Brabant Regionale brandweer. Beleidsnotitie proactie: Vormgeven aan veiligheid. Visie 2010 Plan van Aanpak 2004-2006

Hulpverleningsregio Zuidoost-Brabant Regionale brandweer. Beleidsnotitie proactie: Vormgeven aan veiligheid. Visie 2010 Plan van Aanpak 2004-2006 Hulpverleningsregio Zuidoost-Brabant Regionale brandweer Beleidsnotitie proactie: Vormgeven aan veiligheid Visie 2010 Plan van Aanpak 2004-2006 Colofon Uitgave Hulpverleningsregio Zuidoost-Brabant Regionale

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek Veiligheid

Rekenkameronderzoek Veiligheid Rekenkameronderzoek Veiligheid ONDERZOEK ONDER HET BEWONERSPANEL ALBLASSERDAM Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen Weten bewoners van Alblasserdam wat ze moeten doen als de sirene op een ongebruikelijk

Nadere informatie

Bijlage 2. Communicatieplan bij het inspectieproject opslagtanks PGS29. Petra van Zijst, 24 september 2012. Aanleiding

Bijlage 2. Communicatieplan bij het inspectieproject opslagtanks PGS29. Petra van Zijst, 24 september 2012. Aanleiding Bijlage 2 Communicatieplan bij het opslagtanks PGS29 Petra van Zijst, 24 september 2012 Aanleiding Van augustus 2012 tot en met maart 2013 wordt het Inspectieproject Tankopslagbedrijven uitgevoerd. Hierin

Nadere informatie

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen:

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen: 59 9 COMMUNICATIEPLAN Op het moment dat een afdeling de beoordeling zwak of zeer zwak krijgt, komt er meteen veel op de schoolleiding af. Een zeer zwakke school heeft zes weken de tijd om een verbeterplan

Nadere informatie

Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel 2010 van de Veiligheidsregio

Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel 2010 van de Veiligheidsregio Raadsvoorstel Nr. 2010-048 (gewijzigd) Houten, 26 oktober 2010 Onderwerp: (concept) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Utrecht Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel

Nadere informatie

Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid

Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid B en W voorstel 13int02786 Onderwerp Resultaten nulmeting pilot Zelfredzaamheid en spoorveiligheid Samenvatting voorstel Hoewel burgers bij een ramp of calamiteit direct de handen uit de mouwen steken,

Nadere informatie

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden 33 Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) 34 Veiligheidsregio Haaglanden HlMlIIlil

Nadere informatie

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12 onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Inleiding Middels een rondje langs de veiligheidsregio s (in oprichting) is Essent

Nadere informatie

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR54284_1 1 juni 2016 Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding De raad van de gemeente Leek; gelet op: - artikel 1, tweede lid, artikel 12

Nadere informatie

Campagneplan VORAMP 2009. Limburg-Noord

Campagneplan VORAMP 2009. Limburg-Noord Campagneplan VORAMP 2009 Limburg-Noord VORAMP 2008/2009 Inleiding Gemeenten zijn in het kader van het Besluit Informatievoorziening Rampen (BIR) wettelijk verplicht hun inwoners permanent te informeren

Nadere informatie

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid

Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid Communicatieaanpak herziening subsidiebeleid INLEIDING De gemeenten Cuijk, Grave en Mill en Sint Hubert gaan het gemeentelijke subsidiebeleid herzien. Het subsidiebeleid wordt opnieuw bekeken en aangepast.

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Preadvies Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Onderwerp : Voorstel om met instemming kennis te nemen van het regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio

Nadere informatie

Risicobeleving in Hollands Midden

Risicobeleving in Hollands Midden Risicobeleving in Hollands Midden Integrale Veiligheidsmonitor Hollands Midden 2011 Themarapport Risicobeleving Juni 2012 Risicobeleving in Hollands Midden Integrale Veiligheidsmonitor Hollands Midden

Nadere informatie

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Aanleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio s in werking getreden. Deze wet bepaalt dat elke veiligheidsregio per april 2011

Nadere informatie

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8

Bijlage 3. Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc. 1 van 8 Bijlage 3 Voorbeeld gezamenlijk communicatieplan gemeente & COA bij vestiging van een nieuw azc 1 van 8 Communicatieplan azc gemeente Gemeente Centraal Orgaan opvang asielzoekers Status: conceptversie

Nadere informatie

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Veiligheidsregio Fryslân Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Programma bijeenkomst 1. Risicoprofiel en uitval elektriciteitsvoorziening (VRF) 2. Impact stroomstoring (Liander) 3.

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is een organisatie waarin brandweer, GHOR en RAV (Regionale Ambulancevoorziening) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen,

Nadere informatie

Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland

Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland Uit rapportage TNO Operationele Prestaties Kennemerland Over het algemeen zal een scenario paniek in menigten ontstaan vanuit een klein incident. In de regio is dit onderkend door een pro-actief en preventief

Nadere informatie

Risicocommunicatie. Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008

Risicocommunicatie. Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008 Risicocommunicatie Gezondheid als uitgangspunt, een kwestie van vertrouwen?? Henk Jans, arts Inhoudsmanager Bureau GMV 10 juli 2008 Presentatie Beleving risico s in relatie tot (praktijk) Wat is een risico?

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

Rapport GHOR. Datum 4 augustus 2010. Status Gepubliceerd. GHOR Procedure. Versie 1.1. Risicomanagement bij evenementen

Rapport GHOR. Datum 4 augustus 2010. Status Gepubliceerd. GHOR Procedure. Versie 1.1. Risicomanagement bij evenementen Rapport GHOR GHOR Procedure Datum 4 augustus 2010 Status Gepubliceerd Versie 1.1 Colofon Opdrachtgever Bureau GHOR Brabant-Zuidoost Auteur(s) Gemeente Eindhoven / dhr. E.J. Smeets Eindredactie dhr. E.J.

Nadere informatie

Risico-inventarisatie Uitbreidingslocatie Golfbaan Wageningen

Risico-inventarisatie Uitbreidingslocatie Golfbaan Wageningen Risico-inventarisatie Uitbreidingslocatie Golfbaan Wageningen Onderdeel: Externe Veiligheid Definitief Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 18 juli 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 1.1 Leeswijzer... 5

Nadere informatie

Verantwoording groepsrisico plan Businesspark Midden-Limburg te Echt-Susteren

Verantwoording groepsrisico plan Businesspark Midden-Limburg te Echt-Susteren Verantwoording groepsrisico plan Businesspark Midden-Limburg te Echt-Susteren Op grond van de circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen (crnvgs), moet het groepsrisico worden betrokken in

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

(on) mogelijkheden van de brandweer

(on) mogelijkheden van de brandweer (on) mogelijkheden van de brandweer Ing. H. Killaars, Adviseur Risicobeheersing 1 Taken conform de Wet op de veiligheidsregio s Artikel 25 1. De door het bestuur van de veiligheidsregio ingestelde brandweer

Nadere informatie

Rol en positie van COBRA 2008

Rol en positie van COBRA 2008 Rol en positie van COBRA 2008 Visiedocument netwerk Communicatie Brandweer en Rampenbestrijding Februari 2007 Rol en positie van COBRA 2008 Visiedocument netwerk Communicatie Brandweer en Rampenbestrijding

Nadere informatie

College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Echt-Susteren Postbus 450 6100 AL Echt. Geacht College,

College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Echt-Susteren Postbus 450 6100 AL Echt. Geacht College, College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Echt-Susteren Postbus 450 6100 AL Echt datum 17 december 2008 uw kenmerk behandeld door Dhr. B.J.J. Verbugt ons kenmerk 2008501495 doorkiesnummer +31 (077)

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

Communicatie en participatie

Communicatie en participatie Communicatie en participatie Beleid / project: Documentversie: WISH 1.0 / 4 oktober 2011 (definitief) Paragraaf 5.4 van het projectplan WISH (pagina 12) is gewijd aan Informatie en communicatie. Dit document

Nadere informatie

BEHOEFTEONDERZOEK RISICOCOMMUNICATIE RIJNMOND

BEHOEFTEONDERZOEK RISICOCOMMUNICATIE RIJNMOND BEHOEFTEONDERZOEK RISICOCOMMUNICATIE RIJNMOND Den Haag, 11 september 2006 COLOFON Projectnummer: 9989/44503239 Auteurs: Vincent Boekhoorn Catharina Kolar Karen Groeneveld Bas Naber B&A Groep Beleidsonderzoek

Nadere informatie

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Coevorden Officiële naam regeling Verordening brandveiligheid

Nadere informatie

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015

Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot. Januari 2015 Resultaten eerste peiling digitaal burgerpanel Externe communicatiemiddelen gemeente Oirschot Januari 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4 2.1 Onderzoeksverantwoording... 4 2.2 Hoe tevreden

Nadere informatie

Internetpanel over de lokale media

Internetpanel over de lokale media Internetpanel over de lokale media In opdracht van: Afdeling Communicatie Rapportage door: Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement Gemeente Purmerend J. van Poorten november 2008 Verkrijgbaar bij:

Nadere informatie

Zelfredzaamheid en burgerhulp. Nancy Oberijé

Zelfredzaamheid en burgerhulp. Nancy Oberijé Zelfredzaamheid en burgerhulp Nancy Oberijé 2 oktober 2014 1 Doel 1. Bewustwording en kennis opdoen van fenomeen zelfredzaamheid/burgerhulp 2. Meningsvorming over mogelijkheid benutten zelfredzaamheid/burgerhulp

Nadere informatie

Ferwert, 28 mei 2013.

Ferwert, 28 mei 2013. AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 15/36.13 Onderwerp : Brandrisicoprofiel Veiligheidsregio Fryslân Ferwert, 28 mei 2013. 1. Inleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio

Nadere informatie

Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek

Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek Ten behoeve van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Vooronderzoek bekendheid 144 Voorwoord en inhoudsopgave

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs.

Vrijwilligersbeleid. Rapportage flitsenquête ActiZ. ActiZ, organisatie van zorgondernemers. ICSB Marketing en Strategie Drs. Rapportage flitsenquête ActiZ Vrijwilligersbeleid Voor ActiZ, organisatie van zorgondernemers Van ICSB Marketing en Strategie Drs. Yousri Mandour Datum 7 maart 2011 Pag. 1 Voorwoord Voor u liggen de resultaten

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Hier vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule communicatiekalender Factor C, met een

Nadere informatie

Tenzij anders staat aangegeven, bevat het rapport gemiddelde scores (schoolcijfer).

Tenzij anders staat aangegeven, bevat het rapport gemiddelde scores (schoolcijfer). Instelling: (45) Stadsarchief Amsterdam Toelichting op het rapport Dit rapport bestaat uit 3 onderdelen. Deel 1 Resultaten Dit deel bevat de actuele resultaten van uw instelling. Indien eerder aan de Kwaliteitsmonitor

Nadere informatie

Modelconvenant calamiteitenzender

Modelconvenant calamiteitenzender Modelconvenant calamiteitenzender Opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ten behoeve van provincies, veiligheidsregio s en regionale omroepen. Versie 1.0 d.d. 1 januari

Nadere informatie

Communicatieplan DZK VK

Communicatieplan DZK VK Communicatieplan DZK VK Ist en Soll Iedere communicatiestrategie begint met een confrontatie van identiteit met imago, van Soll met Ist: wat voor kerk willen we zijn (Soll) en wat voor kerk zijn we, hoe

Nadere informatie

14 Elektriciteit en gas

14 Elektriciteit en gas 14 Elektriciteit en gas crisistypen onderbreking levering elektriciteit onderbreking levering gas bevoegd gezag (nationaal) soorten maatregelen minister EL&I burgemeester of voorzitter veiligheidsregio

Nadere informatie

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie.

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie. Doesburg, 16 november 2015 Aan: Onderwerp: het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Doesburg BSMR-advies nr. 2015-003 inzake concept beleidsplan tegenprestatie Gemeente Doesburg, november

Nadere informatie

Fotoverslag Regiobijeenkomst Zelfredzaamheid bij noodsituaties. Regardz Planetarium, Amsterdam 17 februari 2011

Fotoverslag Regiobijeenkomst Zelfredzaamheid bij noodsituaties. Regardz Planetarium, Amsterdam 17 februari 2011 Fotoverslag Regiobijeenkomst Zelfredzaamheid bij noodsituaties Regardz Planetarium, Amsterdam 17 februari 2011 Inhoudsopgave Fotoverslag Regiobijeenkomst Zelfredzaamheid bij noodsituaties 1. Opening...3

Nadere informatie

Activiteitenplan Millenniumwerkgroep 2014

Activiteitenplan Millenniumwerkgroep 2014 Activiteitenplan Millenniumwerkgroep 2014 Inleiding Dit plan bestaat uit vier delen: De voornemens van de Millenniumwerkgroep voor 2014 als overkoepelende werkgroep; Het activiteitenplan van de werkgroep

Nadere informatie

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen.

KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar. Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. KWALITEITSNETWERKEN: leren van elkaar Een methode om de kwaliteit van forensische zorg te verhogen. CONTACT Voor meer informatie over de kwaliteitsnetwerken kunt u contact opnemen met: Diewke de Haen (ddehaen@efp.nl)

Nadere informatie

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS Paul Geurts Bestuursadviseur openbare orde en veiligheid gemeente Tilburg Niko van den Hout Coördinator BHV & crisismanagement Onderwijsgroep Tilburg Fysieke calamiteiten

Nadere informatie

Onderwerp : Gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid

Onderwerp : Gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid Zaaknummer : 155718 Raadsvergaderin : 12 januari 2016 agendapunt : g Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Gemeenschappelijke beleidsvisie externe veiligheid Collegevergadering : 23 november 2015 agendapunt

Nadere informatie

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg.

Van de gemeenten, die ervaring hebben met social return, heeft 70% social return, voornamelijk toegepast bij aanbestedingen van WMO/zorg. Achtergrond informatie bij de Social Return Type producten/diensten waarbij social return wordt toegepast Wmo en zorg Groenvoorziening Schoonmaak Bouw Infrastructurele werken en onderhoud Reintegratiediensten

Nadere informatie

Betere resultaten met schriftelijke communicatie.

Betere resultaten met schriftelijke communicatie. Betere resultaten met schriftelijke communicatie. Leesvriendelijk schrijven. Alphonse Degryse, ADC commv 3 INHOUD 1 Wat wil je bereiken? Maak een gepast communicatieplan.... 6 2 Basis regels: SMART & KISSSSSS......

Nadere informatie

STRATEGIE VOOR COMMUNICATIE

STRATEGIE VOOR COMMUNICATIE STRATEGIE VOOR COMMUNICATIE ter bevordering van de samenwerking tussen bewoners, ondernemers en de stadsdeelorganisatie in stadsdeel Amsterdam-West CONCEPT VERSIE 0.1 Onderdeel van projectplan Coproductie

Nadere informatie

Afdelingscoördinator (m/v) 1,0 fte

Afdelingscoördinator (m/v) 1,0 fte Januari 2014 : 14 01 (INTERN+EXTERN) De Veiligheidsregio Limburg-Noord fungeert als samenwerkende partij van 15 gemeenten voor rampenbestrijding, crisisbeheersing, brandweer en publieke gezondheid. Politie

Nadere informatie

Plan van aanpak 2014. Werkgroep Gezondheidsvaardigheden. GGD Twente 2014 04-02-2014

Plan van aanpak 2014. Werkgroep Gezondheidsvaardigheden. GGD Twente 2014 04-02-2014 Plan van aanpak 2014 Werkgroep Gezondheidsvaardigheden GGD Twente 2014 04-02-2014 Namens de werkgroep Gezondheidsvaardigheden: Christa Molenveld Ilona Reilink Judith Keizers Karlien Zomer Marlie Cerneus

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Community Safety aanpak & ontwikkelingen

Community Safety aanpak & ontwikkelingen Community Safety aanpak & ontwikkelingen Bijeenkomst Brandveiligheid voor en door de burger 7 mei 2011 Community Safety aanpak & ontwikkelingen Belang van Community Safety Ontwikkelingen in Nederland Aanpak

Nadere informatie

Veiligheidsregio in vogelvlucht. Jos Stierhout

Veiligheidsregio in vogelvlucht. Jos Stierhout Veiligheidsregio in vogelvlucht Jos Stierhout Programma Welkom door Steven van de Looij Veiligheidsregio in grote lijnen Film 24 uur veiligheidsregio Bezoek meldkamer Dieper in de organisatie Onze programma

Nadere informatie

COMMUNICATIE ONDERZOEK BIJ FERRO EXPLORE!

COMMUNICATIE ONDERZOEK BIJ FERRO EXPLORE! COMMUNICATIE ONDERZOEK BIJ FERRO EXPLORE! AUTEUR: FERRO EXPLORE/GERBEN BRUINS GEPUBLICEERD IN: PRODUCTBROCHURE COMMUNICATIEONDERZOEK INHOUD WAAROM ONDERZOEK? CONCEPTONDERZOEK DE PRETEST WANNEER? FERRO

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Inleiding Calamiteiten bij zorg en ondersteuning kunnen helaas niet altijd voorkomen worden. Ze hebben een grote impact op betrokkenen

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 Beste medewerkers van Bevolkingszorg Kennemerland, Hierbij ontvangen jullie een nieuwe editie van de nieuwsbrief van Bevolkingszorg

Nadere informatie

Factsheet Competenties Ambtenaren

Factsheet Competenties Ambtenaren i-thorbecke Factsheet Competenties Ambtenaren Competenties van gemeenteambtenaren - nu en in de toekomst kennis en bedrijf Gemeenten werken steeds meer integraal en probleemgestuurd aan maatschappelijke

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

*15.0012085* 15.0012085

*15.0012085* 15.0012085 ADVIESNOTA AAN COMMISSIE RUIMTE Onderwerp en inhoud Adviesnota Postregistratienummer *15.0012085* 15.0012085 Vertrouwelijk Sector Afdeling Medewerk(st)er/tel Nee Grondgebiedzaken M. Smit 333 MS Gezien

Nadere informatie

Opleiding Crisiscoördinator Zorginstelling (CCZ)

Opleiding Crisiscoördinator Zorginstelling (CCZ) Opleiding Crisiscoördinator Zorginstelling (CCZ) Noord Nederland 2015 Een praktische opleiding over continuïteitsplanning, crisismanagement en crisiscommunicatie Inleiding Zorginstellingen zijn kwetsbare

Nadere informatie

Inleiding Veterinair communicatiemanagement. 20 maart 2010, Amersfoort

Inleiding Veterinair communicatiemanagement. 20 maart 2010, Amersfoort Inleiding Veterinair communicatiemanagement 20 maart 2010, Amersfoort Inleiding Veterinair communicatiemanagement Ochtendprogramma Wat verstaan we onder communicatie? Hoe belangrijk is communicatie voor

Nadere informatie

Strategisch communicatieplan Stokhasselt 2012-2015

Strategisch communicatieplan Stokhasselt 2012-2015 Strategisch communicatieplan Stokhasselt 2012-2015 Stokhasselt is een schone, veilige wijk om te leven, wonen en spelen. Kinderen krijgen goede kansen en bewoners helpen elkaar vooruit. December 2011 1.

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006 Resultaten eindmeting, januari 2006 O&S Nijmegen januari 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 5 2.1 Eerste gedachte bij de stad Nijmegen 5 2.2 Bekendheid met gegeven dat Nijmegen de

Nadere informatie

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DOEN WAAR JE GOED IN BENT De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DIT MOET ANDERS In 2009 besloot het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe om crisisbeheersing op een andere manier vorm te geven

Nadere informatie

Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie

Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie Risico-inventarisatie Gebiedsontwikkeling Poelkampen Zandwinlocatie Externe veiligheid Definitief In opdracht van: Vos Zand en Grind BV Grontmij Nederland B.V. De Bilt, 20 juli 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Voor bedrijven en organisaties www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Ieder communicatiemiddel heeft een eigen effect. Het is belangrijk te bepalen welke communicatiemiddelen

Nadere informatie

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden ü Aanleiding MOED ü Algemene informatie brandweer in de veiligheidsregio ü Inhoud MOED ü Samenvatting uitspraken algemeen bestuur 1. Aanleiding MOED De wereld

Nadere informatie

bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl

bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl Strategische inzet van Online Media in de zorg. bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl!! Making the web work for healthcare! making the web work for healthcare Nederlands grootste zorginstelling voor mensen

Nadere informatie

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Verenigingen, stichtingen en instellingen barsten doorgaans van de ambities en toekomstplannen. Maar om ze te realiseren heb je financiële middelen

Nadere informatie