Les Arteriële Hypertensie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Les Arteriële Hypertensie"

Transcriptie

1 Les Arteriële Hypertensie Dirk Devroey Centrum voor Huisartsgeneeskunde VUB 22 februari 2005 Doelstelling van de les Hoe bloeddruk meten Risicobepaling Welke e onderzoeken Hoe hoge bloeddruk behandelen Opvolging van de patiënt 1

2 Meting bloeddruk (1) Vooraf meerdere minuten zittend rusten in een rustige ruimte Voer op zijn minst twee metingen uit met 1 à 2 minuten tussenpauze. Voer een e meting uit indien de twee eerste metingen beduidend verschillend zijn. Gebruik een standaard manchet (12 cm breed en 35 cm lang) maar gebruik een groter exemplaar voor obese patiënten en een kleiner exemplaar voor magere patiënten of kinderen. Plaats de manchet op de hoogte van het hart, ongeacht de positie van de patiënt. Meting bloeddruk (2) Gebruik fase I en V (verdwijning) van de Korotkoff geluiden om de systolische en diastolische bloeddruk te bepalen. Tijdens het eerste contact dient de bloeddruk ter hoogte van beide armen gemeten te worden. Verschillen kunnen te wijten zijn aan perifeer vaatlijden. In dit geval moet de hoogste bloeddruk in aanmerking genomen worden. Meet de bloeddruk in staande houding na 1 en 5 minuten bij patiënten met een vermoeden van orthostatische hypertensie zoals oudere patiënten en diabetici. 2

3 Hoge bloeddruk Indeling hypertensie Categorie Systolische bloeddruk Diastolische bloeddruk Optimaal < 120 < 80 Normaal Hoog normaal Milde hypertensie (graad 1) Matige hypertensie (graad 2) Ernstige hypertensie (graad 3) >= 180 >= 110 Geïsoleerde systolische hypertensie >= 140 < 90 Hoge bloeddruk Risicostratificatie Andere factoren of ziektegeschiedenis Geen andere factoren Normaal SBD of DBD of 2 factoren Laag 3 of meer factoren, doelorgaan beschadiging of diabetes Geassocieerde klinische aandoeningen Hoog normaal SBD of DBD Bloeddruk in mmhg Graad 1 SBD of DBD Normaal Normaal Laag Matig Hoog Laag Hoog Zeer hoog Matig Hoog Zeer hoog Graad 2 SBD of DBD Matig Matig Hoog Zeer hoog Graad 3 SBS >= 180 of DBD >= 110 Hoog Zeer hoog Zeer hoog Zeer hoog 3

4 Andere factoren Mannen > 55 jaar Vrouwen > 65 jaar Roken Dyslipidemie Familiale voorgeschiedenis van vroegtijdige cardiovasculaire aandoening Abdominale obesitas C-reactief proteine > of = 1 mg/dl Beschadiging van de doelorganen linker ventrikel hypertrofie verdikking van de intima media (IMT) van de carotis of aanwezigheid van ateriosclerotische plaques Matige stijging van het serum creatinine Microalbuminurie 4

5 Geassocieerde aandoeningen Cerebrovasculaire aandoeningen zoals beroerte en TIA Cardiale aandoeningen zoals myocardinfarct, angor, coronaire revascularisatie en congestief hartfalen Renale aandoeningen zoals diabetische nefropathie, nierinsufficiëntie en proteinurie Perifeer vaatlijden Gevorderde retinopathie: hemorrhagischof exudatief, papiloedeem 24-uurs bloeddrukmeting Een 24-uurs bloeddrukmeting heeft volgende e klinische voordelen: Betere gemiddelde waarde en minder schommelingen dan bloeddrukmeting bekomen door opeenvolgende metingen tijdens verschillende doktersvisites. Betere inschatting van de bloeddruk bij patiënten met laag cardiovasculair maar hoge bloeddruk tijdens doktersvisite. Betere inschatting van de bloeddruk bij patiënten met grote verschillen tussen de metingen van de arts en de thuismetingen. Indien het vermoeden bestaat dat de patiënt onvoldoende respons vertoont op de medicatie. Bij wetenschappelijk onderzoek. 5

6 Thuis meting van de bloeddruk De bloeddrukmeting door de patiënt thuis kan: Bijkomende informatie verstrekken ter ondersteuning van de beslissing van de arts De regelmatige inname van de bloeddrukverlagende medicatie door de patiënt te bevorderen Thuis meting bloeddruk De bloeddrukmeting door de patiënt thuis is niet aangewezen indien: De patiënt angstig is Indien de patiënt zelf zijn medicatie aanpast aan de hand van de bekomen metingen De normaalwaarden die gelden voor de bloeddrukmeting door artsen gelden niet voor ambulante metingen. 6

7 Onderscheid gemaakt tussen meerdere metingen van een sytolische bloeddruk tussen 130 en 139 mmhg of een diastolische bloeddruk tussen 85 en 89 mmhg (zie figuur A) een sytolische bloeddruk tussen 140 en 179 mmhg of een diastolische bloeddruk tussen 90 en 109 mmhg (zie figuur B) een systolische bloeddruk van 180 mmhg of meer of een diastolische bloeddruk van 110 mmhg of meer (zie figuur C) Hoge bloeddruk Figuur A Sytolische bloeddruk tussen 130 en 139 mmhg of een diastolische bloeddruk tussen 85 en 89 mmhg SBD of DBD meermaals vastgesteld (Hoog normale BD) Bepaal andere factoren zoals - beschadiging van doelorganen - diabetes - geassocieerde klinische aandoeninge n Begin met aanpassingen van de levensstijl en correcties van de e aandoeningen Bepaal het e aan de hand van de tabel Zeer hoog Hoog Matig Laag Start medicatie Start medicatie Volg de BD regelmatig op Geen interventie 7

8 Sytolische bloeddruk tussen 140 en 179 mmhg of Diastolische bloeddruk tussen 90 en 109 mmhg Hoge bloeddruk Figuur B SBD of DBD meermaals vastgesteld (Graad 1 en 2 hypertensie) Bepaal andere factoren zoals - beschadiging van doelorganen - diabetes - geassocieerde klinische aandoeningen Begin met aanpassingen van de levensstijl en correcties van de e aandoeningen Bepaal het e aan de hand van de tabel Zeer hoog Hoog Matig Laag Start medicatie meteen Start medicatie meteen Volg de BD en andere factoren gedurende 3m Volg de BD en andere factoren gedurende 3 à 12m SBD >= 140 of DBD >= 90 SBD <140 en DBD < 90 SBD of DBD SBD <140 en DBD < 90 Start medicatie Blijf de BD opvolgen Bespreek de start van medicatie met de patiënt Blijf de BD opvo lgen Systolische bloeddruk van 180 mmhg of meer of Diastolische bloeddruk van 110 mmhg of meer Hoge bloeddruk Figuur C SBD >= 180 of DBD >= 110 meermaals vastgesteld (Graad 3 hypertensie) Start medicatie meteen Bepaal andere factoren zoals - beschadiging van doelorganen - diabetes - geassocieerde klinische aandoeningen Begin met aanpassingen van de levensstijl en correcties van de e aandoeningen 8

9 Start bloeddrukverlagende medicatie (1) De belangrijkste voordelen van bloeddrukverlagende behandeling zijn vooral te wijten aan het bloeddrukverlagend effect Er bestaat echter evidentie dat bepaalde geneesmiddelen (of klassen van geneesmiddelen) superieure effecten hebben, al of niet in bepaalde patiëntengroepen Er bestaan tussen de bloeddrukverlagende geneesmiddelen belangrijke verschillen betreffende de nevenwerkingen, vooral dan naar de individuele patiënt toe De grote klassen van bloeddrukverlagende geneesmiddelen zoals de diuretica, beta-blokkers, calcium-antagonisten, ACE-inhibitoren, angiotensine-ii-receptor antagonisten zijn allen geschikt om de bloeddrukverlagende behandeling op te starten Start bloeddrukverlagende medicatie (1) De vraag betreffende de voorkeursmedicatie bij het opstarten van een bloeddrukverlagende behandeling is minder relevant gezien aangeraden wordt om meerdere medicamenten (al of niet in lage dosis) te combineren Naast de bestaande evidence zal de keuze van het bloeddrukverlagende geneesmiddel afhangen van: De ervaring van de patiënt met bloeddrukverlagende geneesmiddelen De prijs van het geneesmiddel Het profiel van de patiënt, inclusief diabetes, doelorgaanbeschadiging, cardiovasculaire aandoeningen en renale aandoeningen De voorkeur van de patiënt 9

10 Combinaties van geneesmiddelen De volgende combinaties van bloeddrukverlagende geneesmiddelen werden efficiënt en veilig bevonden: diuretica en beta-blokkers diuretica en ACE-inhibitoren diuretica en angiotensine II receptor antagonisten calcium -antagonisten en beta-blokkers calcium -antagonisten en ACE-inhibitoren calcium -antagonisten en angiotensine II receptor antagonisten calcium -antagonisten en diuretica alfa-blokkers en beta-blokkers andere combinaties met onder meer centraal werkende geneesmiddelen zoals alfa-2-adrenoreceptor agonisten, kunnen gebruikt worden. Hoge bloeddruk Combinaties van geneesmiddelen 10

11 Hoge bloeddruk Diuretica Klasse Indicaties Contra-indicaties Diuretica (thiaziden) - Congestief hartfalen - Oudere patiënten - Jicht - Zwangerschap - Geïsoleerde systolische hypertensie - Afrikanen Diuretica (loop) - Renale insufficiëntie Diuretica (anti-aldosteron) - Congestief hartfalen - Congestief hartfalen - Post myocard infarct - Nierinsufficiëntie - Hyperkaliëmie Hoge bloeddruk Beta-blokkers en Calcium antagonisten Klasse Indicaties Contra-indicaties Beta-blokkers - angor - Post myocard infarct - Congestief hartfalen - Zwangerschap - Tachyaritmie - Asthma - COPD - AV-blok graad 2 of 3 - Perifeer vasculair lijden - Glucose intolerantie - Grote fysieke inspanningen Calcium-antagonisten (dihydropyridines) Calcium-antagonisten (verapamil, diltiazem) - Oudere patiënten - Geïsoleerde systolische hypertensie - Angor - Perifeer vaatlijden - Carotis atherosclerose - Zwangerschap - Angor - Carotis atherosclerose - Supra-ventriculaire tachycardie - Tachyaritmie - Congestief hartfalen - AV-blok graad 2 of 3 - Congestief hartfalen 11

12 Hoge bloeddruk ACE en AIIRA Klasse Indicaties Contra-indicaties ACE-inhibitoren - Congestief hartfalen - Linker ventrikel dysfunctie - Post myocard infarct - Niet-diabetische nefropathie - Type-1 diabetische nefropathie - Proteinurie - Zwangerschap - Hyperkaliëmie - Bilaterale nieraterie stenose Angiotensine II receptor antagonisten Alfa-blokkers - Type-2 diabetische nefropathie - Diabetische microalbuminurie - Proteinurie - Linker ventrikel hypertrofie - Hoest door ACE - Benigne prostaathypertrofie - hyperlipidemie - Zwangerschap - Hyperkaliëmie - Bilaterale nieraterie stenose - Orthostatische hypotensie - Congestief hartfalen Bijkomende onderzoeken Bij een patiënt met recent vastgesteld hypertensie maar zonder e factoren en met een negatief klinisch onderzoek en met een blanco anamnese dienen de volgende onderzoeken uitgevoerd te worden: serumcreatinine nuchtere glycemiebepaling lipidenbilan hematocriet en hemoglobine elektrocardiogram urineonderzoek (albuminurie en micro-albuminurie) kalium (ivmdiuretica en om primair hyperaldosteronisme uit te sluiten) De bepaling van urinezuur is facultatief. Een radiografie van de thorax, urinecultuur en echocardiografie behoren niet tot de routineonderzoeken bij arteriële hypertensie. 12

13 Secundaire hypertensie Renovasculaire hypertensie Aandoeningen van het nierparenchym Hyperthyroidie Cushing syndroom Ziekte van Conn Feochromocytoom Slaapapnoe Coarctatio aortae Renovasculaire hypertensie Renovasculaire hypertensie is de meest voorkomende oorzaak van secundaire hypertensie en zou bij 1 à 4% van alle hypertensiepatiënten voorkomen. Proteinurie en hematurie komen vaak voor bij deze patiënten. De huisarts moet aan renovasculaire hypertensie denken in geval van: claudicatio intermittens van de onderste ledematen uitgebreide atherosclerose unilaterale schrompelnier plots opgetreden ernstige of maligne hypertensie ernstige hypertensie beneden de leeftijd van 20 jaar of boven de leeftijd van 50 jaar onverklaarbare nierinsufficiëntie acute verslechtering van de nierfunctie of bij verslechtering van de nierfunctie na gebruik van ACE-inhibitoren. 13

14 Aandoeningen van nierparenchym In geval van gegeneraliseerd of gelokaliseerd oedeem moet gedacht worden aan aandoeningen van het nierparenchym. In dit geval kunnen volgens het ontwikkelingsstadium de volgende e symptomen optreden: Polyurie Oligurie Anurie Dysurie Hematurie Kolieken Proteïnurie Uremie Hyperthyroidie Hyperthyroidie is ook een oorzaak van secundaire hypertensie. De arts moet er aan denken in geval van: Nervositeit Palpitaties Tachycardie Gewichtsverlies Diarree warmte-intolerantie Zweten Exophthalmie 14

15 Cushing syndroom Het Cushing syndroom komt voor bij 13 op 1 miljoen inwoners en gaat vaak gepaard met primaire natriumretentie. De arts moet er aan denken in geval van: Langdurige corticoidenbehandeling Psychische labiliteit Zwakte Hirsutisme Oligomenorree Truncale obesitas Moon face Huid- en spieratrofie Striae Diabetische stofwisseling. Ziekte van Conn De ziekte van Conn of primair hyperaldosteronisme komt voor bij 0,5 à 2% van de hypertensiepatiënten. Het kan hardnekkige hypertensie veroorzaken bij vrouwen van middelbare leeftijd in combinatie met hypokaliëmie. De arts moet er aan denken in geval van: Zwakte Moeheid Hoofdpijn Polyurie Obstipatie 15

16 Feochromocytoom Feochromocytoom komt slechts voor bij 1 op 1000 hypertensiepatiënten. Het kan paroxismale of aanhoudende hypertensie veroorzaken mogelijks met orthostatische episoden. De arts moet er aan denken in geval van (aanvalsgewijs voorkomen van): Palpitaties Hoofdpijn Zweten Warmtegevoel Visusstoornissen Nervositeit Angst. Slaapapnoe Het slaapapnoe komt voor bij 0,45% van de mensen ouder dan 35 jaar en is driemaal frequenter bij hypertensiepatiënten. De arts moet er aan denken in geval van: Vermoeidheid Concentratieproblemen Slaperigheid overdag 16

17 Coarctatio aortae Coarctatio aortae kan voorkomen bij asymmetrische polsen en bloeddrukverschil tussen beide armen. Precordiaal kan een systolisch geruis aanwezig zijn. De arts moet er aan denken in geval van: Hoofdpijn Koudegevoel ter hoogte van linker bovenste en beide onderste ledematen Referenties De Cort P, Philips H, Govaerts F, Van Royen P. Hypertensie: WVVH aanbeveling voor goede medische praktijkvoering. Huisarts Nu 2003;32: Walma EP, Thomas S, Prins A, Grundmeyer HGLM, Van der Laan JR, Wiersma TJ. NHG-Standaard hypertensie (derde herziening). Huisarts Wet 2003;46: European Society of Hypertension - European Society of Cardiology Guidelines Committee European Society of Hypertension- European Society of Cardiology guidelines for the management of arterial hypertension. J Hypertens 2003;21:

Hypertensie. Dirk Devroey. Vakgroep Huisartsgeneeskunde VUB. Dit is geen cursus maar bevat een aantal aantekeningen bij de les.

Hypertensie. Dirk Devroey. Vakgroep Huisartsgeneeskunde VUB. Dit is geen cursus maar bevat een aantal aantekeningen bij de les. Hypertensie Dirk Devroey Vakgroep Huisartsgeneeskunde VUB Dit is geen cursus maar bevat een aantal aantekeningen bij de les. Classificatie van hypertensie Arteriële hypertensie wordt in de meest recente

Nadere informatie

Arteriële Hypertensie

Arteriële Hypertensie Arteriële Hypertensie Fysiopathologie Screening secundaire hypertensie B. Maes Definitie European Societies of Hypertension and Cardiology 2007 systolisch (mm Hg) Optimaal

Nadere informatie

Hypertensie. Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist

Hypertensie. Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist Hypertensie Presentatie door G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist Hypertensie Primaire of essentiële (95%) Secundaire (5%) G.J. Knot-Veldhuis, verpleegkundig specialist, jan. 2012 2 Bloeddruk

Nadere informatie

Therapieresistente Hypertensie. Dr Paul Dendale

Therapieresistente Hypertensie. Dr Paul Dendale Therapieresistente Hypertensie Dr Paul Dendale Wat is hypertensie? Categorie Systolisch Diastolisch Optimaal Normaal Hoog normaal Graad 1 hypertensie (licht) Graad 2 hypertensie (matig) Graad 3 hypertensie

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 INHOUD I Inhoud Hoofdstuk 1 Klinische aspecten van hypertensie 1 1. Voorkomen en definitie 1 2. Over risico en risicoreductie 3 3. Klinische manifestaties 9 4. De bloeddrukmeting 10 A. De bloeddrukmeting

Nadere informatie

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013

Hypertensie. Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Hypertensie Huug van Duijn Spiegelavond 15 april 2013 Waarom bloeddruk? Bloeddruk: niet te laag Bloeddruk: niet te hoog Het verband tussen bloeddruk en cardiovasculaire complicaties heeft als drempel

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 13 ALGEMENE ASPECTEN DEEL II SECUNDAIRE HYPERTENSIE

Inhoud. Voorwoord 13 ALGEMENE ASPECTEN DEEL II SECUNDAIRE HYPERTENSIE Inhoud Voorwoord 13 DEEL I ALGEMENE ASPECTEN Hoofdstuk 1 Ambachtelijke en geautomatiseerde methoden van bloeddrukmeting 17 Inleiding 17 1 Conventionele sfygmomanometrie 18 2 Ambulante niet-invasieve automatische

Nadere informatie

De nieuwste richtlijnen (2007) voor de aanpak van hypertensie volgens de Europese verenigingen voor hypertensie en cardiologie

De nieuwste richtlijnen (2007) voor de aanpak van hypertensie volgens de Europese verenigingen voor hypertensie en cardiologie Tijdschr. voor Geneeskunde, 63, nr. 22, 2007 doi: 10.2143/TVG.63.22.2000194 1077 STATE OF THE ART De nieuwste richtlijnen (2007) voor de aanpak van hypertensie volgens de Europese verenigingen voor hypertensie

Nadere informatie

Gevalideerd door CEBAM in oktober 2009

Gevalideerd door CEBAM in oktober 2009 VOOR GOEDE MEDISCHE PRAKTIJKVOERING Hypertensie (herziening) Gevalideerd door CEBAM in oktober 9 P. De Cort, T. Christiaens, H. Philips, M. Goossens, P. Van Royen Omschrijving Deze aanbeveling is een herziening

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Richtlijn CVRM 2011 Miriam Cohen Kaderhuisarts hart- en vaatziekten te Amsterdam

Richtlijn CVRM 2011 Miriam Cohen Kaderhuisarts hart- en vaatziekten te Amsterdam Richtlijn CVRM 2011 Miriam Cohen Kaderhuisarts hart- en vaatziekten te Amsterdam Sanne van Wissen internist-vasculair geneeskundige Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Stellingen Stelling 1: Niet elke diabeet heeft

Nadere informatie

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes Nieuwe guidelines voor preventie Cardio 2013 Johan Vaes Waarom is preventie nodig? CV ziekten blijven belangrijkste doodsoorzaak Zowel mannen als vrouwen Overlijden voor 75 j is ten gevolge van CV ziekten

Nadere informatie

Klinische gevallen. BHC symposium 07-03-2015. H.Heuten, T.De Backer

Klinische gevallen. BHC symposium 07-03-2015. H.Heuten, T.De Backer Klinische gevallen BHC symposium 07-03-2015 H.Heuten, T.De Backer Casus Man, 48 jaar, roker, BMI 29 kg/m² Voorgeschiedenis: Lumbo-ischialgie Geen cardiovasculaire voorgeschiedenis FA: Vader plots overleden

Nadere informatie

Hart bloeddruk RozenbergSport.nl 22 maart 2012 pagina 1 / 6

Hart bloeddruk RozenbergSport.nl 22 maart 2012 pagina 1 / 6 RozenbergSport.nl 22 maart 2012 pagina 1 / 6 Inhoud Bloeddruk technisch Hypertensie HT grenswaarden Pathologie Hypotensie Inspanning en sport Bloeddruk technisch bloeddruk Meting Bloeddruk verschil armen

Nadere informatie

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT Bellemans Dirk Lic. Motorische revalidatie en kinesitherapie Bestuurslid Leuvense kinesitherapeuten Kring CASUS 1 - man 52 jaar - - 1,78 m - - 90 kg - - buikomtrek

Nadere informatie

HYPERTENSIE. Introductie

HYPERTENSIE. Introductie HYPERTENSIE Introductie 1 HYPERTENSIE bloeddruk: niet zo maar een getal PRESENTATIE DOOR MARTIE DE GROOT VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST VASCULAIRE GENEESKUNDE IKAZIA ZIEKENHUIS MEER OVER HYPERTENSIE HYPERTENSIE

Nadere informatie

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015 Chronische nierschade A. van Tellingen Smeerolie voor de poli 2015 Wie dient verwezen te worden? 52-jarige vrouw met diabetische nefropathie: MDRD 62 ml/min/1.73m 2 en albuminurie 28 mg/l? 68-jarige man:

Nadere informatie

Lipidenbilan en cardiovasculair risico

Lipidenbilan en cardiovasculair risico Lipidenbilan en cardiovasculair risico OLV Ziekenhuis, Aalst-Asse-Ninove Laboratorium: 053 724281 (Dr. P. Couck, Dr. F. Beckers, Apr. L. Van Hoovels) Endocrinologie: 053 724488 (Dr. F. Nobels, Dr. P. Van

Nadere informatie

CVRM: patiënten selectie en registratie!! cvrm(anagement!!) Registratie 8-1-2013. Maak een (verbeter)plan!!

CVRM: patiënten selectie en registratie!! cvrm(anagement!!) Registratie 8-1-2013. Maak een (verbeter)plan!! CVRM: patiënten selectie en registratie!! Sandwichcursus huisartsen/praktijkondersteuners 13 december 2012 Organisatie: Zorggroep Synchroon en WDH Uden-Veghel en Oss cvrm(anagement!!) Maak een (verbeter)plan!!

Nadere informatie

Medicatie bij atherosclerose. Yvette Henstra Verpleegkundig Specialist Vasculaire Geneeskunde OLVG

Medicatie bij atherosclerose. Yvette Henstra Verpleegkundig Specialist Vasculaire Geneeskunde OLVG Medicatie bij atherosclerose Yvette Henstra Verpleegkundig Specialist Vasculaire Geneeskunde OLVG Wat heeft de patiënt? Cerebrovasculair lijden Perifeer arterieel vaatlijden Coronairlijden Inhoud Trombocytenaggregatieremmers

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties document D043528/02 Annex.

Hierbij gaat voor de delegaties document D043528/02 Annex. Raad van de Europese Unie Brussel, 8 maart 2016 (OR. en) 6937/16 ADD 1 TRANS 72 BEGELEIDENDE NOTA van: de Europese Commissie ingekomen: 7 maart 2016 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Risk factors for renal function abnormalities

Risk factors for renal function abnormalities Risk factors for renal function abnormalities Nederlandse samenvatting Dit proefschrift probeert mogelijke risicofactoren voor progressief nierfunctieverlies te identificeren in een niet-diabetische populatie.

Nadere informatie

ESH richtlijnen voor bloeddruk meten. Dr. Willem Verberk

ESH richtlijnen voor bloeddruk meten. Dr. Willem Verberk ESH richtlijnen voor bloeddruk meten Dr. Willem Verberk Inleiding Spreekkamer bloeddrukmeting Thuis bloeddrukmeting Ambulante bloeddrukmeting Spreekkamer bloeddrukmeting (SBDM) Variabiliteit van bloeddruk

Nadere informatie

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014 Vakgroepoverleg praktijkondersteuners 5 juni 2014 Te bespreken Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Hartfalen Consultvoering Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Afname sterfte hart/vaatziekten sinds

Nadere informatie

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Indicaties voor inspannings ECG Evaluatie van patienten met pijn op de

Nadere informatie

Staken antihypertensiva bij ouderen. Groot Haags Geriatrie Referaat oktober 2016 Marielle Hofman, aios geriatrie

Staken antihypertensiva bij ouderen. Groot Haags Geriatrie Referaat oktober 2016 Marielle Hofman, aios geriatrie Staken antihypertensiva bij ouderen Groot Haags Geriatrie Referaat oktober 2016 Marielle Hofman, aios geriatrie 2 Vragen Zou u antihypertensiva staken bij een geriatrische patiënt met hypertensie en een

Nadere informatie

ARTERIELE HYPERTENSIE

ARTERIELE HYPERTENSIE ARTERIELE HYPERTENSIE Wat u moet weten - Patiëntinformatie - Hypertensie is de medische term voor hoge bloeddruk. Dat is de druk waaraan de arteriële bloedvaten of slagaders in het lichaam blootgesteld

Nadere informatie

Bij de behandeling en begeleiding van CVRM neemt de diëtist als zorgaanbieder binnen de zorgketen de dieetadvisering 1 op zich.

Bij de behandeling en begeleiding van CVRM neemt de diëtist als zorgaanbieder binnen de zorgketen de dieetadvisering 1 op zich. Bijlage 1: samenwerkingsafspraken diëtisten binnen DBC CVRM GHC Uitgangspunten Cardio Vasculair Risico Management (CVRM) staat voor de diagnostiek, behandeling en follow-up van risicofactoren voor hart-

Nadere informatie

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt ... Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt Gijs Van Pottelbergh Huisarts te Leuven Onderzoeker aan het ACHG (KULeuven) en departement gezondheidzorg en technologie (UC Leuven en Limburg) 1

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

Transmurale afspraken interne <-> huisartsen

Transmurale afspraken interne <-> huisartsen Transmurale afspraken interne huisartsen dr. D.R. Faber, internist-vasculair geneeskundige A. van Essen-Rubingh, huisarts 18-03-2014 Casus Hypertensie Vrouw, 44 jaar, belaste familie anamnese, was

Nadere informatie

Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose. prof dr Danny Schoors

Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose. prof dr Danny Schoors Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose prof dr Danny Schoors Arteriële hypertensie Epidemiologische studies Duidelijke relatie tussen bloeddruk

Nadere informatie

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Kathy Schoenmakers, nursepractitioner Hagaziekenhuis Anneke Boon, diabetesverpleegkundige SHG Annick Linders, huisarts SHG Leefregels

Nadere informatie

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5 WAT IS HARTFALEN? 3 WAT VOELT U ALS U AAN HARTFALEN LIJDT? 3 WAT DOET UW ARTS OM UW ZIEKTE TE BEHANDELEN? 4 Controle van de symptomen4 De verdere evolutie van de ziekte voorkomen 4 INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING

Nadere informatie

Dokter wat heb ik. Casuïstiek workshop over de Multidisciplinaire richtlijn CVRM 2011

Dokter wat heb ik. Casuïstiek workshop over de Multidisciplinaire richtlijn CVRM 2011 Dokter wat heb ik Casuïstiek workshop over de Multidisciplinaire richtlijn CVRM 2011 Pretoets Zijn de volgende stellingen juist of onjuist? 1. De risicotabel geeft een schatting van het 10-jaarsrisico

Nadere informatie

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen symposium 11/10/14 (On)zin van diabetes behandeling bij ouderen Dr. K. Mortelmans Endocrinologie RZ HHart Leuven Belang Toenemende prevalentie type 2 diabetes Wijzigende levensgewoonte Vergrijzing Meer

Nadere informatie

24 uurs Bloeddruk meting (ABPM)

24 uurs Bloeddruk meting (ABPM) 24 uurs Bloeddruk meting (ABPM) Nationaal Hypertensie Congres 7 februari 2014 Dr. G. vanmontfrans, Vasculair internist AMC Dr. T. Tumkaya, kaderhuisarts HVZ Waarom ABPM? Gegevens over 30-60 metingen ipv

Nadere informatie

Regulatie van DM en hypertensie bij ouderen met chronische nierschade

Regulatie van DM en hypertensie bij ouderen met chronische nierschade Regulatie van DM en hypertensie bij ouderen met chronische nierschade Symposium Chronische Nierschade, MCHaaglanden, 29-10-2012 Anneke Boon, diabetesverpleegkundige / POH Eduard Scholten, internist-nefroloog

Nadere informatie

Hartfalen. Programma 1-11-2012. UFO 1 november 2012 Tom Schalekamp

Hartfalen. Programma 1-11-2012. UFO 1 november 2012 Tom Schalekamp Hartfalen UFO 1 november 2012 Tom Schalekamp Programma Verschijningsvormen, epidemiologie, diagnostiek Behandeling hoofdlijnen Behandeling in relatie tot pathofysiologie Afzonderlijke middelen bij hartfalen

Nadere informatie

Riva Rocci Korotkoff Techniek

Riva Rocci Korotkoff Techniek Riva Rocci Korotkoff Techniek 2 keer meten bij zittende pat na 5 min. rust Elleboogsplooi t.h.v. midden sternum = harthoogte Lange manchet (12 x 40 cm). Alleen bij echt dunne armen (12 x 26 cm) Niet praten

Nadere informatie

Lijst van auteurs en redacteuren 1. Woord vooraf 7

Lijst van auteurs en redacteuren 1. Woord vooraf 7 Lijst van auteurs en redacteuren 1 Woord vooraf 7 1 Epidemiologische aspecten van atherosclerose 9 Prof. dr. M.L. Bots 1 Hart- en vaatziekten: cijfers en feiten 9 2 Atherosclerose 11 2.1 Risicofactoren

Nadere informatie

Polyfarmacie in de cardiologie

Polyfarmacie in de cardiologie Polyfarmacie in de cardiologie CarVasZ congres 21 november 2014 Alina Constantinescu cardioloog Indeling Casus 1: - patient met hartfalen - belangrijkste medicatieklassen - introductie medicatie in de

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

De plaats van geneesmiddelen in de behandeling van arteriële hypertensie. Juryverslag

De plaats van geneesmiddelen in de behandeling van arteriële hypertensie. Juryverslag De plaats van geneesmiddelen in de behandeling van arteriële hypertensie Juryverslag RIZIV Februari 2001 VERSLAG VAN DE JURY VAN DE CONSENSUSCONFERENTIE DIT VERSLAG IS Noch een zoveelste wetenschappelijke

Nadere informatie

CASE REPORT FORM. (1) Bronovo (2) MCH (3) Haga Ziekenhuis (4) LUMC (5) Maasstad zks (6) Lucas Andreas (7) St. Antonius Nieuwegein.

CASE REPORT FORM. (1) Bronovo (2) MCH (3) Haga Ziekenhuis (4) LUMC (5) Maasstad zks (6) Lucas Andreas (7) St. Antonius Nieuwegein. CASE REPORT FORM Patientgegevens Ziekenhuis (1) Bronovo (2) MCH (3) Haga Ziekenhuis (4) LUMC (5) Maasstad zks (6) Lucas Andreas (7) St. Antonius Nieuwegein Studienummer patient Patientidentificatie in

Nadere informatie

Hypertensie bij de oudere. Dr Frank Bauwens

Hypertensie bij de oudere. Dr Frank Bauwens Hypertensie bij de oudere Dr Frank Bauwens Hoge bloeddruk is wereldwijd de 1e doodsoorzaak! WGO Hypertensie en leeftijd Hypertensie en leeftijd Hypertensie en leeftijd Witte jas hypertensie Hypertensie

Nadere informatie

De ouder wordende diabetespatiënt. Allerlei typen ouderen. Getallen in Nederland

De ouder wordende diabetespatiënt. Allerlei typen ouderen. Getallen in Nederland De ouder wordende diabetespatiënt Karin Daemen, internist Tergooiziekenhuizen, locatiehilversum Begin vorige eeuw infectieziektes Nu chronische ziektes hart-en vaatziekten kanker COPD diabetes gewrichtsaandoeningen

Nadere informatie

Voetscreening. Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse

Voetscreening. Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse Voetscreening Auwerx Evy, Verpleegkundige hemodialyse Jessa ziekenhuis Campus Virga Jesse Aanleiding Dialysepatiënten hebben vaak perifeer en arterieel vaatlijden. Meestal is de patiënt hiervan zelf niet

Nadere informatie

Risico factoren voor hart- en vaatziekten(1)

Risico factoren voor hart- en vaatziekten(1) Enkel-Arm index Programma Inleiding PAV, perifeer arterieel vaatlijden Theorie enkel-arm index(eai) Filmpje enkel-arm index(eai) Vaardigheidstraining: het meten van een enkelarm index(eai) met behulp van

Nadere informatie

Wachtlijst transplantatie ja nee in voorbereiding

Wachtlijst transplantatie ja nee in voorbereiding Baseline CRF 1. Patiënt nummer 2. Informed consent akkoord niet akkoord 3. Datum invullen / / (dag/maand/jaar) 4. Demografische gegevens Geslacht M V Geboortedatum / / (dag/maand/jaar) Ras Kaukasisch Afro-Caribisch

Nadere informatie

Claudicatio intermittens

Claudicatio intermittens V-III Claudicatio intermittens Inleiding Deze richtlijnen betreffen alleen de arteriële claudicatio intermittens en niet de veneuze en neurogene claudicatio intermittens. Ze zijn gebaseerd op de consensus

Nadere informatie

24 september 2015. Van harte welkom!

24 september 2015. Van harte welkom! 24 september 2015 Van harte welkom! Programma 20.00: Welkom Wendy de Valk, verpleegkundig specialist cardiologie 20.10: Het vrouwenhart. Is er verschil tussen mannen en vrouwen? Mw. A. Lubbert-Verberkmoes,

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Bloeddrukmeting Academiejaar 2009-2010 Samengesteld door Skillslabteam Met medewerking van Dr. Michel De Pauw Deze handleiding behoort

Nadere informatie

Richtlijn Hypertensie INHOUDSOPGAVE

Richtlijn Hypertensie INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Richtlijn Hypertensie VOORWOORD BIJ NIV RICHTLIJNEN CARDIOVASCULAIR RISICOMANAGEMENT...2 VERANTWOORDING...3 INLEIDING...3 Definitie en classificatie...3 Totaal Cardiovasculair risico en stratificatie...4

Nadere informatie

Inhoud. CVRM Praktische toepassing van de NHG-standaard. Preventieparadox. Quiz. Preventieparadox. Preventieparadox 14-6-2015

Inhoud. CVRM Praktische toepassing van de NHG-standaard. Preventieparadox. Quiz. Preventieparadox. Preventieparadox 14-6-2015 Inhoud CVRM Praktische toepassing van de NHG-standaard Karlijn Ravenshorst, kaderarts HVZ i.o. Quiz Preventie NHG-standaard Risicotabel Hypertensie Hypercholesterolemie Patiënten met HVZ Casuïstiek Quiz

Nadere informatie

Regionale transmurale afspraak, regio Oss-Uden-Veghel Cardiovasculair risico management

Regionale transmurale afspraak, regio Oss-Uden-Veghel Cardiovasculair risico management Regionale transmurale afspraak, regio Oss-Uden-Veghel Cardiovasculair risico management Deze regionale transmurale afspraak (RTA) CVRM is tot stand gekomen na overleg tussen de maatschappen interne geneeskunde

Nadere informatie

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra

Workshop chronische nierschade. Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Workshop chronische nierschade Adry Bakker Diepenbroek Bettie Hoekstra Mevr. Muis 73 jaar Voorgeschiedenis: diabetes mellitus type 2 hartfalen regelmatig urineweginfecties, 2x pyelonefritis aspecifieke

Nadere informatie

ANTIHYPERTENSIEVE THERAPIE BIJ KINDEREN

ANTIHYPERTENSIEVE THERAPIE BIJ KINDEREN Academiejaar 2014-2015 ANTIHYPERTENSIEVE THERAPIE BIJ KINDEREN Loïc CUIGNIEZ Promotor: Prof. Dr. Johan Vande Walle Co-promotoren: Dr. Pauline De Bruyne & Dr. Evelien Snauwaert Scriptie voorgedragen in

Nadere informatie

Hartfalen voor de huisarts. Dr Katrien Gijsbers Cardioloog-intensivist

Hartfalen voor de huisarts. Dr Katrien Gijsbers Cardioloog-intensivist Hartfalen voor de huisarts Dr Katrien Gijsbers Cardioloog-intensivist Hartfalen voor de huisarts Hartfalen: een groeiende epidemie Duwen en trekken: 2 types hartfalen Hoe stel ik de diagnose? Behandeling

Nadere informatie

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Tips en trics voor de nefrologie anno 2015 Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Disclosures Dr. I.C. van Riemsdijk None Drs. M. Wabbijn None Inleiding Algemeen: wat is nierfunctie

Nadere informatie

Koud gevormde gelamineerde OPA/Alu/PVC blisterverpakkingen* met 7, 10, 14, 28, 30, 56, 60, 84, 90, 98, 100 capsules.

Koud gevormde gelamineerde OPA/Alu/PVC blisterverpakkingen* met 7, 10, 14, 28, 30, 56, 60, 84, 90, 98, 100 capsules. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Valsartan Mylan 160 mg capsules, hard KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke capsule bevat 160 mg valsartan. FARMACEUTISCHE VORM EN VERPAKKINGEN Capsule, hard Uiterlijk:

Nadere informatie

RTA CVRM Regio Oss-Uden-Veghel ZH Bernhoven - ZorggroepSynchroon. Regionale Transmurale afspraak CVRM. Doel: Waarom?

RTA CVRM Regio Oss-Uden-Veghel ZH Bernhoven - ZorggroepSynchroon. Regionale Transmurale afspraak CVRM. Doel: Waarom? RTA CVRM Regio Oss-Uden-Veghel ZH Bernhoven - ZorggroepSynchroon B. Brenninkmeijer, internist M.Rubens, huisarts F. Assouiki, internist K.Tersmette, huisarts N. Haenen, cardioloog G.Pijnenburg, huisarts

Nadere informatie

Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015. Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart. 12/3/14 pag.

Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015. Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart. 12/3/14 pag. Korte casus II Prof. dr. S. Droogmans EBM II 2014-2015 Julia Schwarze & Nathan Bormans Tutor: Chelsey Plas Prof. dr. N. Pouliart 12/3/14 pag. 2 Inhoudstafel Casus Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Acuut

Nadere informatie

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM

InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM InEen/NHG Indicatoren DM-COPD-CVRM De zorggroep heeft hard gewerkt om de Indicatoren sets van InEen en NHG gelijk te trekken. Na veel overleg met NHG en InEen is dit gelukt. Hieronder is een artikel te

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR HUISARTS Preoperatieve Consultatie AZ Jan Portaels

INFORMATIE VOOR HUISARTS Preoperatieve Consultatie AZ Jan Portaels 1 Geachte Collega, Uw patient wordt op geopereerd en wordt hiervoor op. opgenomen. Aard van de ingreep.. De patiënt vulde zelf reeds een vragenlijst in, welke hij/zij u zal voorleggen. Gelieve deze lijst

Nadere informatie

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Bijlage III Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Opmerking: Deze wijzigingen aan de relevante delen van de Samenvatting van

Nadere informatie

Polyfarmacie & claudicatio-patient: Problemen of Profijt?

Polyfarmacie & claudicatio-patient: Problemen of Profijt? Polyfarmacie & claudicatio-patient: Problemen of Profijt? ClaudicatioNet Jaarcongres 12-03-2015 Dr. Ben Janssen UHD, Farmacoloog b.janssen@maastrichtuniversity.nl We worden in allemaal ouder. In een betere

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts

Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts Werkprotocol CVRM praktijkondersteuner en huisarts Werkwijze risicoprofiel De huisarts verwijst de patiënt voor een inventarisatieconsult naar de POH (labformulier en evt. urineonderzoek bij antihypertensiva

Nadere informatie

Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige

Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige Overzicht Casussen inspanningsgerelateerde hypertensie Achtergrond Hoe en

Nadere informatie

CVRM Ketenzorg: secundaire preventie Huisartsenpraktijk Maasoever

CVRM Ketenzorg: secundaire preventie Huisartsenpraktijk Maasoever CVRM Ketenzorg: secundaire preventie Huisartsenpraktijk Maasoever We hebben reeds een hypertensie protocol, bedoeld voor alle patiënten met hypertensie. Vanaf nu gaan we op de praktijk ook werken via het

Nadere informatie

Beyond blood pressure monitoring Terpstra, Willem Fopke

Beyond blood pressure monitoring Terpstra, Willem Fopke Beyond blood pressure monitoring Terpstra, Willem Fopke IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version

Nadere informatie

De oorspronkelijke witte-jas reactie in Milaan, 1983

De oorspronkelijke witte-jas reactie in Milaan, 1983 Disclosure belangen Gert van Montfrans en Marianne Cammenga Nationaal Hypertensie Congres 7 februari 2015 (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris.

Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. De Enkel-Arm index; Waarom, wanneer en hoe? Ongeveer een half procent van de volwassen bevolking krijgt op enig moment in zijn of haar leven een open been of ulcus cruris. Deze ulcera vaatlijden, andere

Nadere informatie

Nadere uitwerking (medische) behandeling en streefwaarden

Nadere uitwerking (medische) behandeling en streefwaarden Nadere uitwerking (medische) behandeling en streefwaarden Streefwaarden Met HVZ RR systole RR diastole RR systole > 75 jaar Totaal Cholesterol LDL Nuchter Glucose Kalium Creatinine < 140 mmhg < 90 mmhg

Nadere informatie

Workshop voor apothekers en huisartsen. Altijd een statine bij hart- en. t Voorbeeld

Workshop voor apothekers en huisartsen. Altijd een statine bij hart- en. t Voorbeeld Workshop voor apothekers en huisartsen Altijd een statine bij hart- en vaatziekten en type-2-diabetes? t Voorbeeld Programma Maken van de ingangstoets Bespreking leerdoelen en inleiding Presentatie ti

Nadere informatie

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden?

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Duizelingwekkend Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Jik Nihom, neuroloog Diederick van Zuijlen, KNO arts Mirella Nijmeijer, huisarts Anja van Kempen, huisarts Leerdoelen Duizeligheid is niet

Nadere informatie

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder

Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN. Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Mijn patiënt heeft THORACALE PIJN Dr. Tom Mulleners SZF Heusden-Zolder Epidemiologie 1/20 patiënten op de spoedgevallen klaagt van thoracale pijn Tot 20% van de MUG oproepen 3% tot 5% van de infarcten

Nadere informatie

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring MDRD vs kreatinine klaring Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine Dr. Wim JC de Grauw Huisarts Afd. Eerstelijnsgeneeskunde UMC St. Radboud Nijmegen Diabetes Huisartsen Adviesgroep (DiHAG) Lid

Nadere informatie

HbA1c streefwaarden. ADVANCE trial. Uitkomsten ADVANCE. Uitkomsten ADVANCE

HbA1c streefwaarden. ADVANCE trial. Uitkomsten ADVANCE. Uitkomsten ADVANCE 1 Dr. Frits In de nieuwe diabetesstandaard wordt rekening gehouden met leeftijd en duur van de diabetes. Maakt het nog uit of iemand een macrovasculaire complicatie heeft (minder streng doel?) of microvasculaire

Nadere informatie

Werkafspraak Bloeddruk Meten

Werkafspraak Bloeddruk Meten Werkafspraak Bloeddruk Meten Deze werkafspraak is gebaseerd op: - NHG standaard Cardiovasculair Risicomanagement (2012) - Van der Wel MC, Scherpbier-de Haan ND. Het einde van de gewone praktijkbloeddrukmeting?

Nadere informatie

Cardiale implicaties bij slaapapnoe

Cardiale implicaties bij slaapapnoe Cardiale implicaties bij slaapapnoe Dr Valck 02-06-2015 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding OSA: repititieve episodes van apnoe tijdens slaap gedaalde inspiratoire airflow obstructie bovenste luchtweg OSAS

Nadere informatie

Bloeddrukregeling: hoger? lager?

Bloeddrukregeling: hoger? lager? www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw Bloeddrukregeling: hoger? lager? Dr. L. Nestor Geriater www.hhzhlier.be 2 To fall or not to fall HYPERTENSIE BIJ BEJAARDEN: How to treat? That s the question! Bloeddrukregeling

Nadere informatie

Jicht belicht. Laura Kienhorst Arts-onderzoeker

Jicht belicht. Laura Kienhorst Arts-onderzoeker Jicht belicht Laura Kienhorst Arts-onderzoeker Beroemde jichtpatiënten Erasmus Rubens Kant Keizer Karel Kenmerken van jicht Prevalentie 1-2% van volwassenen Incidentie 0,6-2/1000 Man/vrouw = 8:1 Meest

Nadere informatie

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010 De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt Loes Klieverik WES 11-03-2010 Wat is oud?? Definitie Hartfalen Tekortschieten van de pompwerking van het hart en veranderingen in de neurohumorale activatie

Nadere informatie

Versie 2.0. Beste huisarts/ praktijkondersteuner, In dit document vindt u een overzicht van wat het benchmark traject inhoud.

Versie 2.0. Beste huisarts/ praktijkondersteuner, In dit document vindt u een overzicht van wat het benchmark traject inhoud. Beste huisarts/ praktijkondersteuner, In dit document vindt u een overzicht van wat het benchmark traject inhoud. Benchmark bijeenkomst: De benchmark is een twee uur durende bijeenkomst waarbij de aanwezige

Nadere informatie

Bloeddruk en stille cerebrovasculaire aandoeningen

Bloeddruk en stille cerebrovasculaire aandoeningen Samenvatting Hypertensie (verhoogde bloeddruk) is een belangrijk gezondheidsprobleem dat wereldwijd voorkomt en gepaard gaat met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Ongeveer eenderde van de volwassen

Nadere informatie

Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst

Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst Waarover Epidemiologie Pathofysiologie Risicofactoren Take home message

Nadere informatie

Stadia chronische nierschade

Stadia chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 3 Nierschade vraagt om continue alertheid en aandacht van de behandelaar Nierfunctie en eiwitverlies: voorspellers van complicaties Stadia chronische nierschade Nierschade

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io

CVRM kwetsbare ouderen. Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io CVRM kwetsbare ouderen Rotterdam maart 2015 AJ Arends, klinisch geriater en klinisch farmacoloog io Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Samenvatting 9 122 Chapter 9 Diabetes mellitus is geassocieerd met langzaam progressieve veranderingen in het brein, een complicatie die diabetische encefalopathie genoemd wordt. Eerdere studies laten

Nadere informatie

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog Van harte welkom! Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog CONFUCIUS: Chinees wijsgeer circa 500 voor Christus Het is niet moeilijk om het goede te herkennen, maar wel

Nadere informatie

De studie had betrekking op een groep van. Therapietrouw bevorderen van bij het begin. Studie. Tabel 1

De studie had betrekking op een groep van. Therapietrouw bevorderen van bij het begin. Studie. Tabel 1 Therapietrouw bevorderen van bij het begin Hypertensie is een sluipmoordenaar. Een levenslange behandeling is dan ook een noodzaak. Maar hoe reageren patiënten die pas hun diagnose gekregen hebben op die

Nadere informatie

Hartfalen: kunnen we het beter doen?

Hartfalen: kunnen we het beter doen? Hartfalen: kunnen we het beter doen? Dr. Irène Oudejans, klinisch geriater 17 Maart 2015 Inhoud Wat is hartfalen? Wanneer aan hartfalen denken? Hoe stel je de diagnose? Hartfalen Onderzoek GERiatrie Wat

Nadere informatie

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Inhoud o Epidemiologie Prevalentie Prognose Associatie met CV en andere aandoeningen o Definities & types

Nadere informatie

Goed op de hoogte zijn, om u beter te kunnen verzorgen

Goed op de hoogte zijn, om u beter te kunnen verzorgen Goed op de hoogte zijn, om u beter te kunnen verzorgen Wilt u zelf uw bloeddruk meten? Begrijpen wat verhoogde bloeddruk precies inhoudt? Uw zelfbloeddrukmeter oordeelkundig kunnen grebuiken? Deze brochure

Nadere informatie

Sessie Electrofysiologie

Sessie Electrofysiologie Multidisciplinaire aanpak van de cardiale patie nt Sessie Electrofysiologie Dr Vanhuffel Christian Situatie Man, 68j Sociaal: Gepensioneerd Sportief, loopt nog frequent Geen ethyl abusus, occasioneel roker

Nadere informatie

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd.

Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. Perifeer Arterieel Vaatlijden en het Aneurysma Aortae Abd. CVRM-scholing 2010. Drs. Arno M. Wiersema Vaatchirurg, Boven-IJ ziekenhuis Amsterdam Inleiding Nieuwe standaard 2003. Verschil is: behandeling

Nadere informatie

Voor langdurige behandeling: bewijs van cardiale valvulopathie als vastgesteld door middel van echocardiografie voorafgaand aan de behandeling.

Voor langdurige behandeling: bewijs van cardiale valvulopathie als vastgesteld door middel van echocardiografie voorafgaand aan de behandeling. RUBRIEKEN VAN DE SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN VOOR CABERGOLINE BEVATTENDE PRODUCTEN 4.2 Dosering en wijze van toediening Beperking van de maximumdosis tot 3 mg/dag 4.3 Contra-indicaties Voor langdurige

Nadere informatie