Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid. gemeente Heerlen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid. gemeente Heerlen"

Transcriptie

1 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid gemeente Heerlen

2

3 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid gemeente Heerlen Opdrachtgever: gemeente Heerlen Utrecht, december 2012 Oberon en Cedin Expertisepunt Ouderbetrokkenheid Tekst: Walter de Wit (Oberon) i.s.m. Hans Christiaanse (Cedin, Expertisepunt Ouderbetrokkenheid). Postbus BK Utrecht tel fax adres:

4

5 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Inventarisatie van de huidige situatie Gezamenlijke visie en doelen Uitvoerende partijen en organisatie Monitoring en Evaluatie Samenvatting en stappenplan Bijlage 1. Begrippenkader Bijlage 2. De enquêtes Bijlage 3. De betrokkenen Bijlage 4. Overzicht activiteiten Ouderbetrokkenheid Bijlage 5. Format voor een instellingsplan Ouderbetrokkenheid Heerlen... 39

6

7 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 5 1 Inleiding De gemeente Heerlen wil de ouderbetrokkenheid vergroten. Ze heeft daarom Oberon en het Cedin verzocht om een lokaal Plan van aanpak te formuleren, in overleg met lokale betrokkenen. Belangrijke aandachtspunten daarbinnen betreffen een gezamenlijke visie, concrete doelen en een concreet stappenplan. In voorliggend Plan beschrijven we hoe de situatie er momenteel in Heerlen voor staat en hoe hierin vooruitgang zou kunnen worden geboekt. De leeftijdsscoop bedraagt daarbij kinderen van -9 maanden tot 23 jaar. Onder ouderbetrokkenheid verstaan we: het betrokken zijn van ouders bij de ontwikkeling van hun kind. Nationaal en internationaal onderzoek laat zien dat ouders een grote invloed hebben op de ontwikkeling en leerprestaties van hun kinderen (bv. Menheere en Hooge of de Onderwijsraad, 2010). Ook toont onderzoek aan dat de ontwikkeling van kinderen gebaat is bij een samenhang tussen de drie invloedssferen waarin zij verblijven: het gezin, de school en de omgeving. Veelgenoemd daarbij tegenwoordig, ook in het Heerlense, is het streven naar Partnerschap : dat betreft een goede samenwerking tussen ouders en professionals, in de vorm van gelijkwaardigheid, goede informatie uitwisseling en afstemming. In bijlage 1 werken we de definities en het conceptueel kader nog wat nader uit. Voor het formuleren van dit Plan is met vele betrokkenen gesproken uit de gemeente, de voorschoolse sector, het onderwijs, de zorg- en de welzijnssector, alsmede met ouders. 1 De informatie is verzameld door: - Enquêtes onder ouders, scholen en voorschoolse instellingen en zorginstellingen (vgl. Bijlage 2 voor een samenvatting en bv. de responsgegevens. Zie voor de volledige enquêteresultaten, met tevens uitsplitsingen naar leeftijds- en onderwijssector de Tabellenrapportage Enquêtes ouderbetrokkenheid Heerlen (Oberon, augustus, 2012). - Interviews met een aantal sleutelfiguren (bestuurlijk- en directieniveau). - Een groepsbijeenkomst op 15 juni 2012 (versnellingskamer). - Een groepsbijeenkomst voor toetsing van het conceptplan op 22 oktober 2012 (vgl. Bijlage 3). We beginnen dit plan met een uitgebreide beschrijving van de huidige stand van zaken in Heerlen. Op grond van die bevindingen formuleren we vervolgens een gezamenlijke visie voor de Heerlense partners: waar zou Heerlen naar toe kunnen groeien? Op basis van deze visie formuleren we een aantal concrete doelstellingen In de slotparagraaf vatten we samen en formuleren een stappenplan voor de komende periode, inclusief globale planning en kosten. Voorbeeld van Ouderbetrokkenheid op Kinderopvang Humanitas: Op verschillende locaties hebben de pedagogisch medewerkers huizen van papier opgehangen aan de muur. Ouders en kinderen hebben foto s van thuis en familie meegenomen en die zijn opgehangen in de groep. Op één van de locaties zijn groepjes peuters vervolgens ook bij kinderen uit hun groep op bezoek gegaan. Dus elke week bij één van de kinderen thuis koffie drinken. Zo wordt ook de afstand tussen thuis en KDV kleiner. 1 Tenzij anders vermeld bedoelen we met scholen ook de voorschoolse instellingen (peuterspeelzalen en kinderopvang).

8

9 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 7 2 Inventarisatie van de huidige situatie Welke beleidsontwikkelingen zijn gaande? Wie zijn daar bij betrokken? Hoe kijken ouders aan tegen hun relatie met scholen? En wat doen zij bij vragen rondom opvoeden en opgroeien? Wat zijn wensen en behoeften? We presenteren kort de belangrijkste resultaten uit de interviews, versnellingskamer en enquêtes onder ouders, scholen (incl. de voorschoolse instellingen) en zorg- en welzijnsinstellingen. Ouderbetrokkenheid bij instellingen In de Heerlense onderwijs- en voorschoolse sector is momenteel de nodige aandacht voor het thema ouderbetrokkenheid. Vanuit de sector zelf en ook bv. door de Onderwijsinspectie (op VVE-vlak) is geconstateerd dat hierin nog stappen kunnen worden gemaakt. Op bestuursniveau zijn visies ontwikkeld of in ontwikkeling, waarbij de algemene lijn tot heden is dat en concrete invulling met maatregelen en activiteiten aan de instellingen zelf wordt overgelaten. Momenteel varieert de invulling en de kwaliteit daarvan echter sterk per lokatie. Een kleine minderheid van de geënquêteerde instellingen geeft aan dat zij ouders in hoge mate bij hun instellingen weten te betrekken (5 van de 43, ofwel 12%). Scholing van leidsters en leerkrachten op het vlak van ouderbetrokkenheid heeft bij een minderheid van de instellingen plaatsgevonden. Knelpunten zijn er op het terrein van: - gebrek aan visie en duidelijkheid; - het belang dat wordt toegekend aan ouderbetrokkenheid; - de bereidheid tot, draagvlak voor het samen met ouders vormgeven aan partnerschap; - kennisgebrek over de mogelijkheden die er zijn om ouderbetrokkenheid te versterken en goed in te vullen. De mate van ouderbetrokkenheid neemt af per leeftijdscategorie/onderwijssector. Bij de kinderdagverblijven en peuterspeelzalen is de ouderbetrokkenheid en bv. de informatieuitwisseling nog groot, per onderwijssector wordt dit vervolgens stapsgewijs kleiner. Bij het MBO, dat met jongvolwassenen tot volwassenen (18+) te maken heeft, is deze het geringst. Bestuursvertegenwoordigers uit deze sector noemen ouderbetrokkenheid als mogelijk relevant instrument om de behoorlijk grote uitval van leerlingen tegen te gaan. In de lokale zorg- en welzijnssector zijn veel beleidsontwikkelingen gaande, of binnenkort te verwachten, die raken aan ouderbetrokkenheid: de invoering van de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG s), de Verwijsindex, bezuinigingen leiden tot het schrappen van bepaalde activiteiten en de decentralisatie jeugdzorg is op komst. Er is momenteel sprake van een breed aanbod voor ouders, zowel op het vlak van opvoedingsondersteuning als van buurtactiviteiten, zowel vanuit de welzijnshoek, met een organisatie als Alcander, als vanuit diverse zorgorganisaties. Het aanbod van instellingen is geleidelijk meer vraaggestuurd aan het worden en verdere verbeteringen daarin zijn zeker van belang, zo melden diverse verantwoordelijken. Van de 12 geënquêteerde instellingen geven er 5 aan dat zij ouders in hoge mate weten te betrekken bij hun instelling, 6 in redelijke mate en 1 instelling in geringe mate. Van onderlinge samenwerking en van samenwerking met het onderwijs is zeker al sprake, maar op dat vlak zijn ook zeker nog verbeteringen mogelijk. Een betrokkene merkt op: meer regie en visie zijn belangrijk, anders komt er alleen maar meer overleg. Uiteraard gaan deze ontwikkelingen breder dan alleen het thema ouderbetrokkenheid. In voorliggend Plan focussen we op de ouderbetrokkenheid. Ouders Hoe kijken ouders aan tegen hun relatie met het onderwijs? Bijna 1000 ouders vulden een enquête in. In het algemeen zijn ouders in Heerlen redelijk tot redelijk goed te spreken over ouderbetrokkenheid en de voorschoolse- en onderwijssector. We zoomen wat nader in.

10 8 Oberon & Cedin expertisepunt ouderbetrokkenheid Wat betreft de communicatie tussen school en ouders zien we deze redelijke beoordeling terug. Ouders delen rapportcijfers uit voor de school en voor de relatie ouders-school van gemiddeld zo n 7,5 2 (met ca. 10% onvoldoendes; met ouders met kinderen in het mbo als negatieve uitschieter). Ongeveer driekwart van de ouders vindt dat er voldoende contact is met de school/instelling, een kwart vindt dit onvoldoende. Ook de meningen over de informatievoorziening door de school scoren redelijk. Rond de 70 a 80% van de ouders vindt dat ze voldoende wordt geïnformeerd, op tijd wordt geïnformeerd en dat de school/instelling goed bereikbaar is. 3 Al met al over-all dus een redelijke tot redelijk goede beoordeling door ouders. Ruim de helft van de respondenten uit de onderwijs- en voorschoolse sector (de schoolenquête) meent dat ouders zich meer moeten inspannen om de prestaties van hun kind te verbeteren, dat ouders meer tijd aan de school zouden moeten besteden en dat ouders tegenwoordig teveel eisen van de school. Een grote meerderheid onderschrijft ook de stelling Ouders willen tegenwoordig teveel vriendjes zijn van hun kind. De onderwijssector is dus kritisch(er) ten opzichte van de rol van ouders als partner. Idem dito de zorg- en welzijnstellingen: meer dan de helft van de instellingen beoordeelt de opvoedingsvaardigheden van ouders in het algemeen als matig (de instellingsenquête). Voorbeeld van Ouderbetrokkenheid op het Citaverde College: VMBO "Ouders op de thee": ouders worden per brief uitgenodigd om letterlijk op de thee te komen. Tijdens dat theekransje worden dan onderwerpen besproken die uit de diverse tevredenheidsonderzoeken naar voren zijn gekomen. Natuurlijk kunnen zij ook zelf onderwerpen aandragen. Deze "ouders op de thee" sessie vormen een verlengstuk van de "leerling(deelnemer) lunches" Ook tijdens die lunches wordt gesproken met leerlingen over de uitkomsten van het tevredenheidsonderzoek en kunnen zij zelf punten inbrengen. Allemaal heel informeel, maar daarom des te leuker. Ervaring is dat zowel leerlingen als ouders op deze manier zeer onbevangen hun mening geven. Partnerschap Tegenwoordig wordt in het land veel gesproken over het bereiken van partnerschap tussen ouders en instellingen: samenwerken, op basis van goede afspraken, aan opvoeding en ontwikkeling van het kind. Hoe ervaren ouders in Heerlen dit momenteel? Met een stelling als de school van mijn kind doet zijn best om contacten met ouders op te bouwen en te onderhouden stemt ongeveer de helft van de ouders in. 4 De school van mijn kind biedt ouders voldoende opvoedingsondersteuning wordt door 42% onderschreven, de school stimuleert voldoende het onderwijsondersteunend gedrag van ouders door 44%. Er blijkt bij veel ouders dus behoefte aan, ruimte voor, meer opvoedingsondersteuning vanuit de onderwijssector en meer handvatten voor onderwijsondersteunend gedrag. Naar ons oordeel wordt dit partnerschap door ouders dus nog als heel wisselend beoordeeld, nog zeker niet als overwegend goed. Eerder beschreven we ook al dat het beeld dat scholen van ouders hebben kritisch is. Er komt niet uit naar voren dat ouders echt al als partner worden gezien. Ongeveer de helft van de zorg- en welzijninstellingen gaf aan dat zij ouders in hoge mate bij hun instelling wisten te betrekken Deze score ligt zelfs iets hoger dan het landelijk gemiddelde (vgl. Tweede meting landelijke monitor ouderbetrokkenheid, Ecorys en Oberon, i.v.). Topscores als helemaal tevreden of helemaal mee eens worden overigens heel weinig gegeven, overtuigend positieve beoordelingen zijn er dus niet zoveel. 53% is het ermee eens of helemaal mee eens.

11 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 9 We zien enige relevante verschillen terug tussen de leeftijdscategorieën en onderwijssectoren 5. Hoe jonger het kind, des te beter zijn ouders te spreken over de mate van partnerschap, over de samenwerking en contacten. Van ouders met kinderen in de leeftijdssector 12 t/m 17 (vooral VO en een klein deel MBO) vindt 38% dat de school voldoende opvoedingsondersteuning biedt. En 44% dat de school voldoende stimulans biedt voor het onderwijsondersteunend gedrag van ouders. Er ligt dus nog veel behoefte bij ouders. Ouders en opvoeden Hoe zit het met opvoeding? Zo n 82% van de Heerlense ouders meldt bij de opvoeding voldoende ondersteund te worden door de omgeving. Gesprekspartners zijn de eerste plaats de partner en in de tweede plaats familie en vrienden. Ouders met kinderen in de leeftijdsfase 0 t/m 3 ervaren de meeste ondersteuning, bij de leeftijdsfasen 12 t/m 17 en zeker ook 18 t/m 22 ligt dit lager. Hier komt dus wederom naar voren dat zeker ook in de VO- en MBO-fase er behoefte is aan algemene opvoedingsondersteuning. Een wat ons betreft belangrijk aangrijpingspunt voor dit Plan van aanpak. Van alle ouders geeft 76% aan dat ze als ze hulp nodig hebben, dit weten te vinden. Hier resteert dus o.i. ook nog een behoorlijk deel dat dit niet weet te vinden. Er is geen grote bekendheid met de Centra voor Jeugd en Gezin: 61% van de ouders bleek er niet mee bekend (dit hangt vermoedelijk ermee samen dat het CJG in Heerlen vooral een netwerkfunctie heeft, naast één daadwerkelijk fysiek inlooppunt in een stadsdeel). Van de ouders die er contact mee hadden blijkt wel 77% tevreden. Wat betreft Bureau Jeugdzorg bleek 51% van de ouders niet hiermee bekend. Zo n 49% van de ouders was tevreden over de contacten met Bureau Jeugdzorg. Wat betreft tevredenheidsscores springen in positieve zin de huisarts en, voor de kleine groep ouders die hiermee contact had, Mee en Xonar, eruit. Onderwijs en opvoeding(sondersteuning) Vrijwel alle scholen in Heerlen melden dat zij voor zichzelf een duidelijke taak weggelegd zien bij de opvoeding van kinderen. De volgende thema s worden daarbij het meest benoemd: - waarden en normen ; - sociale relaties en pesten ; - gebruik internet en sociale media ; - gezondheid. Per onderwijssector zien we hier enige variatie in terug (vgl. de afzonderlijke Tabellenrapportage). Er vindt al de nodige samenwerking plaats tussen het onderwijs en de zorg- en welzijnssector op het vlak van opvoedingsondersteuning, maar de betrokkenen melden dat hierin nog een hele slag te maken is. Eerder zagen we dat ouders een grote behoefte uiten aan meer opvoedingsondersteuning vanuit de scholen (van voorschools t/m mbo). Deze ondersteuning zou uiteraard uitstekend tezamen met de zorgsector kunnen worden vormgegeven. Triple P door Alcander/CJG: Triple P (Positief Pedagogisch Programma) is een opvoedingsondersteuningsprogramma, oorspronkelijk uit Australië, voor ouders met kinderen van 0 tot 16 jaar. Tijdens drie avonden van twee uur krijgen ouders kennis en tips en worden vaardigheden getraind. Centraal staat het positief opvoeden en de eigen kracht van ouders. Een aantal professionals in Heerlen is of wordt voor deze methodiek gecertificeerd. Betrokkenheid in de buurt In principe kan betrokkenheid van ouders in hun buurt bevorderend zijn voor de positieve ontwikkeling van jongeren. Veel van de geënquêteerde welzijninstellingen in Heerlen voeren activiteiten uit voor 5 Vgl. de Tabellenrapportage.

12 10 Oberon & Cedin expertisepunt ouderbetrokkenheid buurtbewoners, zoals het gezamenlijk aanpakken van klussen in de buurt, koffieochtenden, gespreksgroepen en feesten. Scholen zouden in principe een belangrijke rol kunnen spelen bij het bevorderen van oudercontacten binnen in de buurt. 6 Binnen de Heerlense onderwijsinstellingen wordt heel wisselend gedacht over deze mogelijke rol. Op de vraag of u vindt dat uw instelling een wijk/buurtfunctie heeft als het gaat om het opbouwen van sociale netwerken lopen de antwoorden zeer uiteen (11 keer ja, 17 keer enigszins, 13 keer nee en 2 keer ik weet niet ). We hebben globaal in beeld gebracht hoe vaak ouders deelnemen aan de organisatie van activiteiten in de buurt. Minstens een kwart neemt wel eens deel aan de organisatie van activiteiten van de buurtvereniging, ruim een derde aan die van de sportvereniging. De welzijnsvereniging en het kinderen tienerwerk worden veel minder vaak genoemd, hetgeen overigens ook kan liggen aan de onbekendheid met deze achterliggende organisaties. De carnavalsvereniging en de scouting komen prompt naar voren bij de overige instellingen. De tevredenheid van ouders over de activiteiten van deze instellingen varieert nogal per instelling: de sportvereniging, de buurtvereniging en de overige instellingen komen het meest positief naar voren. Gemiddeld genomen nemen de hoger opgeleide ouders wat minder vaak deel aan de organisatie van activiteiten in de buurt dan de lager en middelhoog opgeleide ouders. Met name geen tijd, geen zin en sluit niet aan op interesse zijn de redenen die de niet betrokken ouders benoemen. Ouderbetrokkenheid en verschillen tussen groepen Opvallend, vinden wij, is dat we geen grote verschillen terugzien tussen laag opgeleide en hoog opgeleide ouders in hun algemene waardering en behoeften: hun waardering van de school en de informatieverstrekking door de school, de contacten met school en de algemene behoeften aan handvatten voor onderwijs- en opvoedingsondersteuning. Bij vragen naar de mate waarin zij hun kind schoolse ondersteuning bieden (bv. praten over boeken, helpen met rekenen/wiskunde, boeken uit bibliotheek) zien we wel enige verschillen, de hoog opgeleide ouders helpen wat vaker, maar deze verschillen zijn niet heel groot 7. Deze relatief kleine verschillen willen overigens niet zeggen dat de concrete maatregelen en activiteiten voor deze ouders ook hetzelfde zouden moeten zijn. Ook bv. de inspectie vraagt om in ouderbeleid in beeld te brengen hoe er op de doelgroepen wordt aangesloten. Relevant in dit kader is het regionale Kaans-onderzoek door de Universiteit Maasstricht, waarin onderwijsachterstanden en de oorzaken daarvan in beeld worden gebracht. 8 Belangrijke conclusies betreffen de (vermoedelijke) invloed van de lage verwachtingen en ambities die lageropgeleide ouders hebben t.o.v. de onderwijsprestaties van hun kind, en meer in het algemeen de sterke invloed van sociaal milieu op de prestaties van kinderen. Laagopgeleide ouders hebben relatief een lage verwachting van hun kind, ook als deze een gemiddelde of hoge intelligentie heeft. Dit leidt uiteindelijk tot een relatief lagere positie in het voortgezet onderwijs. Een belangrijk gegeven voor zowel het stimuleren van onderwijsondersteunend gedrag als de opvoedingsondersteuning. Hier liggen belangrijke aangrijpingspunten voor onderwijs en opvoedingsondersteuning ten aanzien van de vormgeving van ouderbetrokkenheid. We hebben ook uitsplitsingen gemaakt naar wijk. We zien ook daar wel enige verschillen terug in scores tussen de 18 wijken, maar deze zijn in het algemeen niet erg groot Zie bv. Ouders als Partners van de Onderwijsraad, Vgl. de afzonderlijke Tabellenrapportage. Bv. Peuters en kleuters in het Zuid-Limburgse onderwijs (Univ. Maastricht, september 2011). Zie

13 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 11 Ouderbetrokkenherid en het MBO We staan nog even apart stil bij de ouders met kinderen in het MBO. Zij zijn namelijk duidelijk minder tevreden dan ouders met jongere kinderen. Ze geven gemiddeld een rapportcijfer 5,8 aan de relatie school-ouder. Meer dan de helft van de ouders beoordeelt de mate van contact met school als onvoldoende, idem dito de informatie over de ontwikkeling van het kind, het aanbod aan opvoedingsondersteuning, de stimulans van onderwijsondersteunend gedrag door ouders etcetera. Op veel andere vragen scoren deze ouders gelijk aan andere ouders, bv. in de mate waarin zij zich door hun directe omgeving ondersteund voelen, maar de beoordeling van de relatie ouder-school ligt dus veel lager. 9 O.i. speelt hierbij vermoedelijk een rol dat het verschil tussen het VMBO en het MBO erg groot is wat betreft de relatie ouders- school. In onze gesprekken met het MBO zelf wordt gemeld dat scholen wel het nodige doen, maar dat het aan de mentaliteit en betrokkenheid van ouders nogal eens zou schorten. De relatief hoge uitval van leerlingen, de ondersteuning van zorgleerlingen, de hoge druk op het onderwijs en bezuinigingen worden genoemd als belangrijke knelpunten waar de sector momenteel mee te maken heeft. Er zou veel worden samengewerkt met allerlei instellingen, maar met name de efficiëntie en de effectiviteit (o.a. de duidelijkheid en resultaatgerichtheid) daarvan zou veel beter kunnen. Ouderbetrokkenheid op lokaal niveau Vanuit de diverse instellingen wordt opgemerkt dat het in het Heerlense nog wel ontbreekt aan samenhang in de aanpak ouderbetrokkenheid en aan een gezamenlijke visie. Er wordt op allerlei vlakken veel gedaan. Er wordt ook al veel met elkaar overlegd. Maar de samenhang erin, de aansluiting tussen behoefte/vraag en aanbod, de doelstellingen die nagestreefd worden, de prioriteiten die worden gekozen: op deze vlakken is meer helderheid wenselijk. De wens van de gemeente om meer visie en samenhang wordt dus door hen gedeeld. Wat betreft lokale beleidsontwikkelingen zien we op het terrein van onderwijs meer aandacht voor ouderbetrokkenheid: het is een prioriteit in de Lokaal Educatieve Agenda van de voorschoolse voorzieningen en het primair onderwijs (beleidsnotitie ), in de bestuursafspraken G33 met OCW (op 12 maart 2012 ondertekend) en in de gemeentelijke VVE-inspectierapportage uit juni Belangrijke conclusie uit die laatste rapportage is dat er al veel zinvolle activiteiten plaatsvinden op het vlak van ouderbetrokkenheid, maar er een gemis is aan gericht ouderbeleid, zowel in het voor- als in het vroegschoolse. Dit gaat om het goed zicht hebben op wensen en behoeften van de ouderpopulatie, het opstellen van doelen en het kiezen van daarbij passende activiteiten en het monitoren van de resultaten. Ook landelijk zien we meer aandacht terug voor het versterken van het partnerschap tussen ouders en school: bv. met het OCW-programma Ouders en School samen en met de Bestuursafspraken G33. Op het terrein van zorg en welzijn is de komst van het CJG Heerlen -onderdeel van de CJG Parkstaduiteraard zeer belangrijk. Het CJG (1 inlooplocatie en verder een netwerk ) biedt informatie, advies en ondersteuning aan ouders, in de leeftijdsfasen -9 maanden tot 23 jaar. Voorbeelden van het aanbod zijn de programma s Opvoeden zo en Triple P (Positive Parenting Program) voor ouders en professionals. Ook vanuit welzijnsorganisatie Alcander en diverse zorginstellingen vinden veel activiteiten plaats op het vlak van opvoedingsondersteuning en buurtactiviteiten. Op de regionale schaal van Parkstad zijn strategische doelen geformuleerd op het vlak van de versterking van de opvoedcompetentie van ouders (o.a. CJG s versterken, scholing in de eigen kracht -methodiek, sociale netwerken versterken) en vergroting van de ouderbetrokkenheid en participatie (o.a. gemeenten nemen regie en ontwikkelen plannen in 2012; Jeugdagenda Parkstad ). De landelijke beleidsontwikkelingen op het vlak van de invoering van passend onderwijs en de aanstaande decentralisatie jeugdzorg zullen hierin moeten worden verankerd. 9 Deze resultaten zijn niet in de tabellenrapportage opgenomen, maar later aanvullend geanalyseerd door de onderzoekers.

14 12 Oberon & Cedin expertisepunt ouderbetrokkenheid We vatten afsluitend de belangrijkste punten nog eens samen. Samenvatting inventarisatie ouderbetrokkenheid Heerlen Ouders zijn redelijk tot redelijk goed tevreden over de voorschoolse sector en het onderwijs (gemiddeld een rapportcijfer 7,5; met het MBO als negatieve uitschieter). Zowel over de contacten, de informatievoorziening en de bereikbaarheid. Wel uiten zij een heel grote behoefte aan meer opvoedingsondersteuning vanuit (of via) het onderwijs en aan handvatten voor onderwijsondersteunend gedrag. Deze behoefte is het grootst bij ouders met kinderen in het VO en MBO, vervolgens in het PO en het kleinst (maar nog steeds aanzienlijk) bij ouders met kinderen van 0-4 jaar. De voorschoolse- en onderwijssector is veel kritischer naar ouders. 5 van de 43 (12%) geënquêteerde voorschoolse instellingen en scholen geven aan dat het hen momenteel lukt om ouders in hoge mate bij hun instelling weten te betrekken. Een meerderheid onderschrijft stellingen als ouders moeten zich meer inspannen om de prestaties van hun kind te verbeteren en ouders willen tegenwoordig teveel vriendjes zijn van hun kind. Idem dito de zorg- en welzijnssector: meer dan de helft van de instellingen beoordeelt de opvoedingsvaardigheden van ouders in het algemeen als matig. Vijf van de 12 geënquêteerde instellingen geven aan dat zij ouders in hoge mate weten te betrekken bij hun instelling. Bij het opvoeden voelt 82% van de ouders zich voldoende ondersteund door hun omgeving (bij 0-3 jarigen het meest, dan 4-12 jarigen en tot slot 12+-jarigen). 76% van de ouders geeft aan dat als ze hulp nodig hebben bij het opvoeden, zij dit ook weten te vinden. 24% dus niet. Minstens een kwart van de ouders neemt wel eens deel aan activiteiten in de buurt (op dit vlak wordt veel georganiseerd door m.n. het welzijnswerk). Heerlense scholen denken er zeer wisselend over of zij ook een buurtfunctie hebben wat betreft het opbouwen van sociale netwerken. Er zijn geen grote verschillen tussen laagopgeleide en hoogopgeleide ouders in hun algemene waardering voor de relatie ouder-school en in hun behoeften. Dit wil overigens niet zeggen dat concrete maatregelen en activiteiten voor deze ouders ook hetzelfde zouden moeten zijn. Laagopgeleide ouders hebben bijvoorbeeld vaker relatief lage verwachtingen van hun kind, hetgeen uiteindelijk leidt tot daadwerkelijk relatief lage prestaties. Een aanpak zou daarop gericht kunnen zijn. Ook voor de uitsplitsing naar wijken zien we geen grote verschillen terug in de algemene waarderingen en behoeften. Ouders van kinderen in het MBO zijn beduidend negatiever over hun relatie met de school dan andere ouders. Meer dan de helft van hen beoordeeld de mate van contact met de MBO-school, de informatie over het kind, het aanbod aan opvoedingsondersteuning e.a., als onvoldoende.

15 Plan van aanpak Ouderbetrokkenheid Heerlen 13 3 Gezamenlijke visie en doelen We presenteren eerst de uitkomsten van de versnellingskamer, relateren deze vervolgens aan de huidige situatie (vgl. par. 2) en formuleren vervolgens een gezamenlijke visie voor de Heerlense betrokkenen. Vervolgens operationaliseren wij deze visie in een aantal doelstellingen: algemene doelen en concrete doelen voor In de versnellingskamer met Heerlense sleutelfiguren 10 is een drietal thema s besproken inzake ouderbetrokkenheid. Daarover is een zekere mate van consensus ontstaan. We bespreken deze punten en relateren ze kort aan de huidige situatie in Heerlen, zoals beschreven in paragraaf 2. A) Visie op ouderbetrokkenheid : Er wordt om meerdere redenen groot belang toegekend aan ouderbetrokkenheid (o.a. vergroting van de prestaties, preventie van opgroeiproblemen), met uiteindelijk partnerschap als ideaal. Een duidelijke visie en doelstelling. In de voorgaande paragraaf zagen we dat momenteel: - In het onderwijsveld (en in de zorg- en welzijnssector) vrij veel kritiek is op de mentaliteit van ouders wat betreft onderwijsondersteuning en opvoeding. - Ouders daarentegen gemiddeld genomen de relatie school-ouders als redelijk tot redelijk goed beoordelen. - Ruim de helft van de ouders aangeeft behoefte te hebben aan meer handvatten voor onderwijsondersteunend gedrag vanuit de school en aan opvoedingsondersteuning vanuit de school. - Dit in een nog sterkere mate geldt voor ouders met kinderen in het voortgezet onderwijs. En ouders met kinderen in het MBO het meest negatief oordelen over de relatie school-ouders; - De samenwerking tussen de zorg- en welzijnsector en het onderwijs op het vlak van ouderbetrokkenheid er is, maar dat dit beter kan. Onze conclusie luidt dat momenteel nog geen sprake is van een breed gedragen partnerschaprelatie in het veld. Het beeld dat het onderwijsveld heeft van ouders is kritisch. Ouders geven aan een sterke behoefte te hebben aan meer handvatten vanuit school. Ook op het vlak van opvoeding wensen zij informatie uit te wisselen en te ontvangen, zeker ook in de VO-leeftijd. Hier ligt een mogelijk terrein voor welzijn- en zorgorganisaties om hier i.s.m. het onderwijs meer aandacht aan gaan te besteden. B) Visie op samenwerking wat betreft ouderbetrokkenheid De betrokken partijen achten het verstandig dat er meer lijn in de samenwerking gaat komen tussen zorg-, welzijn en onderwijsinstellingen (incl. voorschools) op het vlak van ouderbetrokkenheid (conform de wens van de gemeente). Ofwel, dat er een meer gestroomlijnde aanpak komt. In de voorgaande paragraaf zagen we terug dat er momenteel al wel veel wordt overlegd en soms wordt samengewerkt, maar dat er een behoefte is aan een gemeenschappelijk kader en een gezamenlijke visie. C) Visie op pedagogische civil society We zien een pleidooi terug voor meer samenwerking en ondersteuning tussen buurtbewoners onderling en meer verbindingen tussen onderwijs, sport, welzijn en cultuur. In de voorgaande paragraaf constateerden we dat de zorg- en welzijninstellingen hier momenteel het nodige op uitvoeren, dat van het onderwijs dit momenteel niet als een kerntaak van de school beschouwd en dat de Heerlense ouders o.i. al redelijk veel deelnamen aan buurtactiviteiten. Een overgrote meerderheid van ouders geeft ook aan dat zij voldoende ondersteuning bij de opvoeding vinden in hun omgeving. 10 Zowel in een Versnellingskamer (zie ook Verslag bevindingen Versnellingskamer Ouderbetrokkenheid Heerlen (Oberon, juni 2012), als in een tiental interviews.

16 14 Oberon & Cedin expertisepunt ouderbetrokkenheid Dat is in feite de visie en de doelstelling waar de Heerlense organisaties en ook de Heerlense ouders zich over uit spreken. Ouders in Heerlen zijn best tevreden over de scholen, maar uiten de behoefte aan meer handvatten en samenwerking. De samenhang tussen het zorg- en welzijnsaanbod en het onderwijs kan beter. Het betrekken van ouders bij de instelling en de afstemming van het aanbod op de behoefte en mogelijkheden van ouders kunnen beter. Op basis van bovenstaande kan de Heerlense visie op ouderbetrokkenheid als volgt worden samengevat: Gezamenlijke visie Heerlen op ouderbetrokkenheid Een sterke ouderbetrokkenheid is belangrijk voor de brede ontwikkeling van kinderen. Het is belangrijk dat de instellingen in Heerlen een partnerschaprelatie met ouders (gaan) delen. Voorschoolse instellingen, het onderwijs en de zorg- en welzijnsector werken samen om ouderbetrokkenheid te vergroten. Van visie naar concrete doelstellingen De Heerlense visie achten wij momenteel gedeeltelijk gerealiseerd, zoals eerder beschreven. Er gebeurt al ontzettend veel in alle sectoren en er is een duidelijke beweging gaande richting verdere samenwerking tussen sectoren en naar meer partnerschap tussen ouders en professionals. Op een aantal punten constateerden we ook nog belemmeringen, met name op het vlak van de wederzijdse beeldvorming (een wij-zij houding bij professionals), het belang dat wordt toegekend aan ouderbetrokkenheid en belangenverschillen tussen instellingen wat betreft samenwerking (zie par. 2 en 3). Om de algemene doelen zoals geformuleerd in de gezamenlijke Heerlense visie te bereiken moet er dan ook nog het nodige gebeuren. We concretiseren de visie in een aantal meer concrete doelen. Maar formuleren eerst een aantal belangrijke uitgangspunten. Onze uitgangspunten: A. In voorliggend Plan wordt een richting aangegeven, een visie en een kader. Scholen kiezen uiteindelijk zelf binnen de gezamenlijke visie en gezamenlijk afgesproken doelen- welke concrete doelen zij jaarlijks nastreven (bv. de taalprestaties verbeteren i.s.m. ouders of omgangsregels met kinderen). En hoe zij dat willen gaan doen. Idem dito kiezen ook de zorg- en welzijnsinstellingen zelf hoe zij ouders meer gaan betrekken bij hun aanpak, met welk type activiteiten zij kunnen bijdragen aan ouderbetrokkenheid en hoe zij samenwerken met scholen (en hoe zij hun aanbod nog beter afstemmen op de behoeften van ouders). B. We achten het van belang dat er daarbij wel een kwaliteitseis aan het beleid van scholen en andere instellingen wordt gesteld. Kiezen voor partnerschap is een breed gedeelde doelstelling in Heerlen (waar je overigens ook moeilijk tegen kunt zijn). Dit is niet zomaar gerealiseerd op alle Heerlense instellingen en scholen: het belang dat aan ouderbetrokkenheid wordt gehecht wisselt momenteel en men ziet niet altijd de waarde ervan in. De wederzijdse beeldvorming tussen professionals en ouders is een belangrijk aandachtspunt. Als alle betrokken partijen (scholen, zorg- en welzijninstellingen en gemeente) daadwerkelijk kiezen voor de algemene visie en doelstellingen, betekent dit dat alle instellingen structureel Ouderbeleid of Partnerschapsbeleid gaan voeren. Uit onderwijsonderzoek blijkt dat het van belang is voor het daadwerkelijk realiseren van partnerschap dat een directeur zich hier rechtstreeks verantwoordelijk voor stelt, en dat onder diens leiding een schoolteam met doncenten en ouders jaarlijks een concreet actieplan opstelt, doelen formuleert, de uitvoering van activiteiten volgt en evalueert. Een dergelijk partnerschapsbeleid zou net zo vanzelfsprekend moeten zijn als een eigen taalbeleid. Als een directeurswisseling plaatsvindt of een coördinator van school veranderd, gaat dit beleid uiteraard gewoon door.

Beleidsbox Ouderbetrokkenheid op de LEA

Beleidsbox Ouderbetrokkenheid op de LEA Beleidsbox Ouderbetrokkenheid op de LEA Samenstelling: dhr. W. de Wit (Oberon), i.s.m. dhr. H.Christiaanse (Cedin, expertisepunt ouderbetrokkenheid); Januari 2013 Veel scholen en schoolbesturen zijn bezig

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Nota. Ouderbeleid Voor- en Vroegschoolse Educatie gemeente Hilversum

Nota. Ouderbeleid Voor- en Vroegschoolse Educatie gemeente Hilversum Nota Ouderbeleid Voor- en Vroegschoolse Educatie gemeente Hilversum 1 Inhoud Inleiding... 3 Doel... 3 Leeswijzer... 3 Visie en uitgangspunten... 4 Visie... 4 Uitgangspunten... 4 Indicatoren... 5 Gemeentelijk

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Naar nieuw Jeugd-, Onderwijs- en Zorgbeleid

Naar nieuw Jeugd-, Onderwijs- en Zorgbeleid Naar nieuw Jeugd-, Onderwijs- en Zorgbeleid Het gemeentelijke beleid is in beweging. De decentralisaties in het sociale domein brengen nieuwe taken voor gemeenten met zich mee én bieden ruimte om de zaken

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

1. Bestuurlijke opdracht

1. Bestuurlijke opdracht PROJECTPLAN LEA KAMER ZORG 1. Bestuurlijke opdracht 1.1. Algemeen De algemene bestuurlijke opdracht luidt: Gebruik de bestaande inventarisatie over signalering en sluitende aanpak, om vorm te geven aan

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers 245 Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers Datum van het interview : Vensterschool: Introductie: Het GION doet onderzoek naar de ontwikkeling van vier Vensterscholen: Vinkhuizen,

Nadere informatie

2. Ik ken verschillende argumenten om scholen te overtuigen van het belang van de monitor.

2. Ik ken verschillende argumenten om scholen te overtuigen van het belang van de monitor. Hand-out Leerdoelen Geef aan waar je staat 1 = dit geldt niet voor mij 2 = dit geldt enigszins voor mij 3 = dit geldt sterk voor mij 4 = dit geldt zeer sterk voor mij 1 2 3 4 1. Ik heb een helder beeld

Nadere informatie

VVE wijkanalyses. Evaluatieverslag VVE wijkanalyses

VVE wijkanalyses. Evaluatieverslag VVE wijkanalyses VVE wijkanalyses Evaluatieverslag VVE wijkanalyses VVE wijkanalyses Evaluatieverslag VVE wijkanalyses Annelies Kassenberg, Senior onderzoeker Matti Blok, Onderzoeker Dorien Petri, projectondersteuner

Nadere informatie

Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: H. SchujjŗmşíP-^''^

Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: H. SchujjŗmşíP-^''^ Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: Activiteit; Stellers: Conny van Aarle Akkoord: Gemeente Boxtel, afd. Maatschappelijke Ontwikkeling H. Schuurman;

Nadere informatie

Culemborgs VVE beleid 2011-2014

Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Wat is VVE? VVE staat voor voor- en vroegschoolse educatie. VVE is een programmatisch aanbod dat er op gericht is om taal- en ontwikkelingsachterstanden bij kinderen te

Nadere informatie

Opvoeden en opgroeien doen we samen

Opvoeden en opgroeien doen we samen s a m e n met ouders Opvoeden en opgroeien doen we samen Dé brede taalschool Het Kompas Het Kompas vindt het belangrijk dat de kinderen zich welkom, veilig, gesteund en gewaardeerd voelen. Op iedere basisschool

Nadere informatie

Gezamenlijk Ouderbeleidsplan 0-6 jaar Ouderbetrokkenheid VVE Kinderdagverblijf Kiekeboe, Peuterspeelzaal de Bereboot, OBS de Spil en de Planeet

Gezamenlijk Ouderbeleidsplan 0-6 jaar Ouderbetrokkenheid VVE Kinderdagverblijf Kiekeboe, Peuterspeelzaal de Bereboot, OBS de Spil en de Planeet Gezamenlijk Ouderbeleidsplan 0-6 jaar Ouderbetrokkenheid VVE Kinderdagverblijf Kiekeboe, Peuterspeelzaal de Bereboot, OBS de Spil en de Planeet Periode: 2015-2016 1 Inleiding In voorliggend beleidsplan

Nadere informatie

Evaluatie Vversterk trainingen. Organisatieaspecten tweede tranche

Evaluatie Vversterk trainingen. Organisatieaspecten tweede tranche Evaluatie Vversterk trainingen Organisatieaspecten tweede tranche Evaluatie Vversterk trainingen Organisatieaspecten tweede tranche Opdrachtgever: Sardes Utrecht, november 2008 Oberon Postbus 1423 3500

Nadere informatie

Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Samenvatting Beginmeting Monitor-en evaluatieonderzoek subsidieregeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Ditte Lockhorst Marleen Kieft Ineke van den Berg 2 De beginmeting

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014 Ouderbeleidsplan Sbo de Bonte Vlinder September 2014 1 Inleiding De meerwaarde van een ouderbeleidsplan Een ouderbeleidsplan vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit.

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF DE KLEINE WERELD Locatie Kinderdagverblijf De Kleine Plaats Sassenheim Reg.nr. 3485176

Nadere informatie

4 Beleid en Organisatie 4.4.1 Externe Communicatie Datum 8 januari 2014 Versie 4 Blad 1 van 6. EXTERNE COMMUNICATIE PWH Versie januari 2014

4 Beleid en Organisatie 4.4.1 Externe Communicatie Datum 8 januari 2014 Versie 4 Blad 1 van 6. EXTERNE COMMUNICATIE PWH Versie januari 2014 Datum 8 januari 2014 Versie 4 Blad 1 van 6 EXTERNE COMMUNICATIE PWH Versie januari 2014 Concept 9 januari 2014 Blad 2 van 6 INHOUD 1. INLEIDING 3 2. COMMUNICATIEDOELSTELLINGEN 3 3. COMMUNICATIEBOODSCHAP

Nadere informatie

Gewoon opvoeden in Groningen

Gewoon opvoeden in Groningen Gewoon opvoeden in Groningen Voorbeeld : gewoon opvoeden, alledaags opvoeden, alledaagse opvoedvragen Wat is dit? Start: Eigen voorbeeld geven. Voor iedereen verschillend, afhankelijk van de situatie van

Nadere informatie

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit?

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit? Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang Preview Wat is kwaliteit? Stand van zaken anno 2009 Waarom VVE in de kinderopvang? Doelgroepen Professionalisering Kwaliteit van VVE: wat werkt? Wat voegt VVE toe?

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven Aan de slag met het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven Het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven is een handvat om de dialoog te voeren over de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Door hierover

Nadere informatie

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo

Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en het mbo factsheet Onderzoek Ouderbetrokkenheid in het, het en het mbo Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft in 2012 een enquête over ouderbetrokkenheid gehouden onder ouders in het, het en het middelbaar beroepsonderwijs.

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons 12 Sardes Speciale Editie nummer 13 juni 2012 Karin Hoogeveen (Sardes) Ouders en de Van Ostadeschool in Den Haag Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons In opdracht van de gemeente

Nadere informatie

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1

Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Voor passend onderwijs is passend gedrag nodig 1 Samen werken voor déze kinderen De schattingen variëren, maar niemand twijfelt er aan dat er jaarlijks heel wat leerlingen thuis zitten en niet het passende

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EKKE DE HAAN

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EKKE DE HAAN VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL OBS EKKE DE HAAN Locatie : Brinnr. :14JW Plaats :8446 CL Heerenveen Documentnummer :459112 Onderzoeksnummer

Nadere informatie

voor- en vroegschoolse educatie Convenant uitvoering Boxtels model

voor- en vroegschoolse educatie Convenant uitvoering Boxtels model Convenant uitvoering Boxtels model Impuls kwaliteit VVE beleid Boxtel 6 juli 2011 Aanleiding en doelstelling bestuurlijk convenant Met ingang van de Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie krijgt

Nadere informatie

De lokale educatieve Agenda. Hoe ver zijn we? Joke ten Berge

De lokale educatieve Agenda. Hoe ver zijn we? Joke ten Berge De lokale educatieve Agenda. Hoe ver zijn we? Joke Kruiter Joke ten Berge Oberon VNG Deze presentatie Kennismaken Stand van zaken LEA Voorbeelden LEA in een plattelandsgemeente LEA in de G4 VVE in de LEA

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 234 Toekomstig sportbeleid 31 293 Primair Onderwijs Nr. 143 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

1. Opening. 2. Presentatie over de kern van het concept Ondersteuningsplan. 3. Bespreken van het concept Ondersteuningsplan.

1. Opening. 2. Presentatie over de kern van het concept Ondersteuningsplan. 3. Bespreken van het concept Ondersteuningsplan. Verslag Op Overeenstemming Gericht Overleg tussen het Samenwerkingsverband 20-01 PO en de gemeenten in de provincie Groningen en de gemeente Noordenveld d.d. 24 januari 2014. 1. Opening. De voorzitter

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE. Criteria voor het ouderprogramma. Resultaten evaluatieonderzoek

Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE. Criteria voor het ouderprogramma. Resultaten evaluatieonderzoek Evaluatie pilots ouderprogramma s VVE In 2011 heeft Marant, in opdracht van de gemeente Arnhem, onderzoek gedaan naar de bestaande ouderprogramma s VVE; in hoeverre die passen bij het VVE-beleid en aansluiten

Nadere informatie

Hierna lichten we per onderdeel de voortgang toe van deze afspraken in Enschede.

Hierna lichten we per onderdeel de voortgang toe van deze afspraken in Enschede. Bijlage bij brief over voortgang VVE-bestuursafspraken 1 Inleiding Het Ministerie van OCW heeft gericht geld ingezet in de G37 om de kwaliteit van de VVE te verbeteren. Deze zijn in maart 2012 vastgelegd

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 14GF00 De Zeester

Schoolondersteuningsprofiel. 14GF00 De Zeester Schoolondersteuningsprofiel 14GF00 De Zeester Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning... 8 4 Deskundigheid

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

FUMO deelnemersonderzoek 2015

FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO deelnemersonderzoek 2015 FUMO Projectgroep Tevredenheidsonderzoek 5 november 2015 1 Inleiding Om te achterhalen op welke wijze de deelnemers aankijken tegen de prestaties van de FUMO, heeft de directie

Nadere informatie

Ouderbeleid Kids First COP groep

Ouderbeleid Kids First COP groep Ouderbeleid Kids First COP groep Vastgesteld januari 2015 Kids First COP groep Friesestraatweg 215 b 9743 AD Groningen T 050 3 12 43 25 E info@kidsfirst.nl www.kidsfirst.nl Ouderbeleid Kids First COP groep,

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het onderwijs

Ontwikkelingen in het onderwijs TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Ontwikkelingen in het onderwijs onderzoek in het werkveld Suzanne Plantinga Daniël Mager G5006

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL OP DE RODE PADDESTOEL

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL OP DE RODE PADDESTOEL VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL OP DE RODE PADDESTOEL Locatie : Peuterspeelzaal Op de Rode Plaats : Haarlem Reg.nr.

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF SDK ROZEMARIJN

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF SDK ROZEMARIJN VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF SDK ROZEMARIJN Locatie Brinnr. Plaats Dordrecht Onderzoeksnummer. 9062 Datum onderzoek 12 juni

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Een doorgaande lijn in. Van voorschool naar vroegschool. Een handreiking

Een doorgaande lijn in. Van voorschool naar vroegschool. Een handreiking Een doorgaande lijn in Ouderbetrokkenheid Van voorschool naar vroegschool Een handreiking Voor de ontwikkeling van kinderen is partnerschap tussen school en de ouders belangrijk. Ouders en school hebben

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

De leer kracht van groene schoolpleinen

De leer kracht van groene schoolpleinen De leer kracht van groene schoolpleinen Het gebruik van de groene buitenruimte in het onderwijsleerproces Informatie over het onderzoek Leiden, september 2013 1. INFORMATIE OVER HET ONDERZOEK Achtergrond

Nadere informatie

Programma. Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd. Landelijk Steunpunt ZAT s

Programma. Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd. Landelijk Steunpunt ZAT s Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd Themaconferenties WSNS-coördinatoren en bestuurders Dinsdag 22 september 2009, Rotterdam Woensdag 30 september 2009, Weert Maandag 5 oktober 2009,

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER

RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET VIERJAARLIJKS BEZOEK OP R.K. BASISSCHOOL KLAVERTJE VIER School : R.K. basisschool Klavertje Vier Plaats : Eys BRIN-nummer : 10QB Onderzoeksnummer : 110595 Datum schoolbezoek

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Zomerscholen, Schakelklassen en soortgelijke voorzieningen

Zomerscholen, Schakelklassen en soortgelijke voorzieningen Zomerscholen, Schakelklassen en soortgelijke voorzieningen Een informatienotitie t.b.v. de bestuursafspraken G4/G33-Rijk Versie 16 januari 2012 Aanleiding De bestuursafspraken Effectief benutten van vve

Nadere informatie

Loont VVE? Paul Leseman

Loont VVE? Paul Leseman Loont VVE? Paul Leseman Waar gaat VVE over? Extra kindplaatsen in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven voor kinderen die anders niet aan zo n voorziening zouden deelnemen. Verbetering van de structurele

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL DOMINICUS SAVIO

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL DOMINICUS SAVIO VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL DOMINICUS SAVIO Locatie(s) : Brinnr. :10HB Plaats :3842 EH Harderwijk Onderzoeksnummer :16225 Datum

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

Het model van de 5 partnerschappen van Actief Ouderschap

Het model van de 5 partnerschappen van Actief Ouderschap Het model van de 5 partnerschappen van Actief Ouderschap Integraal en planmatig werk maken van ouderbetrokkenheid In dit artikel geven wij u een toelichting op het model van de vijf partnerschappen. Dit

Nadere informatie

Naam Kindercentrum: De Bloemenkinderen SPIL-centrum: Sprookjesbosch Registratienummer LRKP: 293426661

Naam Kindercentrum: De Bloemenkinderen SPIL-centrum: Sprookjesbosch Registratienummer LRKP: 293426661 Naam Kindercentrum: De Bloemenkinderen SPIL-centrum: Sprookjesbosch Registratienummer LRKP: 293426661 Toezichthouder: GGD Brabant-Zuidoost, Mw. L. van Beek In opdracht van gemeente: EINDHOVEN Datum inspectiebezoek:

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Kadernotitie Centrum Jeugd en Gezin Oostzaan 0957 19 oktober 2009 Maatschappelijke participatie

Raadsvoorstel. Kadernotitie Centrum Jeugd en Gezin Oostzaan 0957 19 oktober 2009 Maatschappelijke participatie Titel Nummer Datum Programma Fase Onderwerp Kadernotitie Centrum Jeugd en Gezin Oostzaan 0957 19 oktober 2009 Maatschappelijke participatie Centrum Jeugd en Gezin Oostzaan Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 04TL00 Chr Basissch It Twaspan

Schoolondersteuningsprofiel. 04TL00 Chr Basissch It Twaspan Schoolondersteuningsprofiel 04TL00 Chr Basissch It Twaspan Inhoudsopgave Toelichting... 3 DEEL I INVENTARISATIE... 6 1 Typering van de school... 7 2 Kwaliteit basisondersteuning... 7 3 Basisondersteuning...

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage.

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. 1 Inleiding Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. De ALV van de afdeling ZuidWest heeft in de vergadering van 30 mei 2012 unaniem besloten tot het aanstellen van een tweetal betaalde afdelingsmanagers.

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF KIDDOOZZ

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF KIDDOOZZ VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE KINDERDAGVERBLIJF KIDDOOZZ Locatie Brinnr. n.v.t. Plaats Dordrecht Onderzoeksnummer 8901 Datum onderzoek 25 juni

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek. Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk.

Tevredenheidsonderzoek. Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk. Tevredenheidsonderzoek Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk. Stichting Buitengewoon leren & werken Prins Heerlijk Juni 2013 Stichting Buitengewoon

Nadere informatie

Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis

Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis Quickscan Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid thuis Wenst u de participatie en betrokkenheid van ouders binnen uw school, peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang (of in brede schoolverband)

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE

RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE VVE-RAPPORT RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE PEUTERSPEELZAAL DE HOEKSTEEN (LOCATIE DE REIGERTJES) BASISSCHOOL DE HOEKSTEEN Locaties : : Brinnr. :04YU Plaats

Nadere informatie

Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie

Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie Partijen: Schoolbestu(u)r(en) basisonderwijs :... Bestu(u)r(en) kinderopvang :... Bestu(u)r(en) peuterspeelzaalwerk :... Gemeente :... < Overige partijen

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Van de 459 respondenten was het merendeel vrouwelijk (75 procent).

Van de 459 respondenten was het merendeel vrouwelijk (75 procent). Bijlage 1 Enquête Opvoeden en opgroeien in Oisterwijk Januari 2015 1. Waarom deze enquête? De gemeente vindt het belangrijk dat kinderen zich goed kunnen ontwikkelen en gezond en veilig opgroeien. Kinderen

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Inhoudsopgave Schoolondersteuningsprofiel 04NS00 Christelijke Montessorischool Toelichting... 3! DEEL I! INVENTARISATIE... 6! 1! Typering van de school... 7! 2! Kwaliteit basisondersteuning... 7! 3! Basisondersteuning...

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Inleiding Voor u ligt de handleiding bij de LOB-scan voor het mbo. De LOB-scan voor het mbo is in opdracht van MBO Diensten ontwikkeld en is te vinden op www.mbodiensten.nl.

Nadere informatie

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool OUDERBETROKKENHEID : Inleiding Een beleidsplan ouderbetrokkenheid vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit. Het is niet alleen een agenda met te ontplooien activiteiten,

Nadere informatie

Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij. o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen

Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij. o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen RAPPORT VAN BEVINDINGEN Tussentijds kwaliteitsonderzoek bij o.b.s. De Carrousel, loc. Windmolen Plaats : Heerhugowaard BRIN-nummer : 14GU Onderzoeksnummer : 123227 Datum schoolbezoek : 4 juli 2011 Rapport

Nadere informatie

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat?

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat? Spiegelgesprek Wie en wat? Luisteren naar ervaringen van cliënten kan de kwaliteit van de zorg en het aanbod sterk verbeteren. Jongeren en ouders vertellen tijdens het spiegelgesprek aan de hand van een

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek. Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk.

Tevredenheidsonderzoek. Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk. Tevredenheidsonderzoek Rapportage over de tevredenheid van de jongeren die een programma volgen bij Prins Heerlijk. Stichting Buitengewoon leren & werken Prins Heerlijk Juni 2013 Stichting Buitengewoon

Nadere informatie

Onderwerp Inhoudelijke Verantwoording Brede Doeluitkering Centrum voor Jeugd en Gezin 2011

Onderwerp Inhoudelijke Verantwoording Brede Doeluitkering Centrum voor Jeugd en Gezin 2011 Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Inhoudelijke Verantwoording Brede Doeluitkering Centrum voor Jeugd en Gezin 2011 Programma / Programmanummer Zorg & Welzijn / 1051 BW-nummer Portefeuillehouder B. Frings

Nadere informatie

Convenant. Kinderopvang en Onderwijs: Competentiegericht opleiden in de Kinderopvangorganisaties in de regio Limburg Zuid 2010-2013

Convenant. Kinderopvang en Onderwijs: Competentiegericht opleiden in de Kinderopvangorganisaties in de regio Limburg Zuid 2010-2013 Convenant Kinderopvang en Onderwijs: Competentiegericht opleiden in de Kinderopvangorganisaties in de regio Limburg Zuid 2010-2013 Dit convenant beschrijft de samenwerking tussen de aanbieders van Kinderopvang

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. kinderdagverblijf Dikkie Dik kinderdagverblijf Jip & Janneke

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE. kinderdagverblijf Dikkie Dik kinderdagverblijf Jip & Janneke RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK IN HET KADER VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE kinderdagverblijf Dikkie Dik kinderdagverblijf Jip & Janneke Plaats : Den Haag LRKP nummer : 185342693 LRKP nummer : 854419494

Nadere informatie

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE

DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE VVE-RAPPORT DEFINITIEF RAPPORT VAN HET ONDERZOEK IN HET KADER VAN DE VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE BASISSCHOOL CALVIJN Locatie : Brinnr. : 07KV Plaats : Ederveen Registratienummer : 049548 Onderzoeksnummer

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Scan opbrengstgericht besturen. Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen. Waarom deze scan?

KWALITEITSKAART. Scan opbrengstgericht besturen. Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen. Waarom deze scan? KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Opbrengstgericht werken vraagt om opbrengstgericht besturen Opbrengstgericht werken (OGW) is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van

Nadere informatie

Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg

Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg Ervaringen en trainingsbehoefte professionals jeugdzorg transformatie jeugdzorg FoodValley INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 2 1.1. Aanleiding... 2 1.2. Doel- en probleemstelling... 2 1.3. Methode... 2 1.4.

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken tussen voorschool (..) en basisschool.

Samenwerkingsafspraken tussen voorschool (..) en basisschool. Samenwerkingsafspraken tussen voorschool (..) en basisschool. Een sterke doorgaande lijn valt of staat bij de samenwerking tussen de voorschoolse locatie en de basisschool. Dit borgingsdocument is een

Nadere informatie