Campagnevoeren Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Campagnevoeren Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne"

Transcriptie

1 Handreiking Campagnevoeren Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne

2 Colofon Uitgever: CDA-bureau Afdeling Communicatie Postbus GL Den Haag Redactie: Marjolijn van der Stel, Loek Tielemans, Herman de Vries, Nelleke Weltevrede Eindredactie: Marjolijn van der Stel Vormgeving: Mirella Roor Foto omslag: Bas de Meijer Jaar van uitgifte: 2013 Bestellen De handreiking kan worden besteld door 3,50 per exemplaar over te maken op Postbankrekening , ten name van de Centrale Verrekenkas CDA, onder vermelding van de titel, het aantal exemplaren en het verzendadres. De handreiking kan ook worden aangevraagd via of

3 Handreiking Campagnevoeren Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne

4 2 Handreiking Campagnevoeren

5 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Inhoudsopgave Inleiding 5 Hoofdstuk 1: Simpel en snel zichtbaar in jouw gemeente 7 Verkiezingsmarkt en evenementen 7 Posters 8 Website en social media 8 Interview met Jelle Beemsterboer 9 Hoofdstuk 2: Kiezersonderzoek en campagnestrategie 11 Kiezersonderzoek 11 Wat is strategie? 13 Tien tips voor een prettig gesprek 16 Steunzenders 18 Hoofdstuk 3: Vrijwilligers in je campagne 21 Hoe begin je? 21 Interview met Elco van de Berg 20 Interview met Adger van Helden 21 Interview met Gonneke Bennes 23 Wat kunnen we doen? 24 Hoe motiveer ik mijn team? 25 Hoe bedank ik de vrijwilligers? 26 Tien tips voor een verkiezingsdebat 27 Hoofdstuk 4: Media en publiciteit 29 Media en wijkkranten 29 Free publicity 31 Interview met Chantal Teunissen 31 Hoofdstuk 5: Social media 33 Wat zijn social media (en waarom zijn ze interessant voor de politiek)? 33 Moet je gebruik maken van social media? 34 Denk goed na over wie je wilt bereiken 34 Soorten social media 35 Hoe zet je social media strategisch in? 37 Ga de interactie aan! 37 Stimuleer anderen om online (positief) over jouw te praten! 38 Do s op social media 39 Don'ts op social media 39 3

6 Handreiking Campagnevoeren Verwijs naar de website 40 Inzet social media als politicus/politica 41 Inzet social media als lokale afdeling 42 Adverteren Facebook 42 Adverteren via GoogleAds 42 QR-code 43 Infographics 43 Slot 44 Interview met Peter Kranenburg 45 Interview met Bert Sonneveld 46 Voorbeelden van tweets (Twitter) 47 Voorbeelden van infographics 49 Tien tips voor een effectief media-optreden 51 Hoofdstuk 6: Ledenwerving en ledenbinding 53 Verkiezingstijd is ledenwerftijd! 53 Kans om leden te binden 53 Nieuwsbrief 53 Hoofdstuk 7: Financiering van de campagne 55 Vaste inkomsten 55 Extra inkomsten 55 4

7 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Inleiding Verkiezingen zijn altijd dichterbij dan je denkt. Deze handreiking biedt handvatten om op lokaal niveau met een verkiezingscampagne aan de slag te gaan. Van het doen van kiezersonderzoeken, het bepalen van een strategie tot de inzet van social media. Veel aspecten van het campagnevoeren komen aan bod. Het eerste hoofdstuk gaat over hoe je als lokale CDA-afdeling snel zichtbaar bent in jouw gemeente. Zichtbaarheid vormt de basis van elke verkiezingscampagne. Vervolgens wordt in hoofdstuk 2 dieper ingegaan op kiezersonderzoek en de strategie die daaruit voortvloeit. Hoofdstuk 3, 4 en 5 gaan over het praktische deel van een campagne: hoe mobiliseer je vrijwilligers, hoe ga je om met de media en hoe zet je social media in? Campagnetijd is ook een goed tijd om leden te werven, tips daarvoor staan in hoofdstuk 6. Tot slot, in hoofdstuk 7 staat niet onbelangrijk informatie over het financieren van een verkiezingscampagne. Veel ideeën en voorbeelden komen uit de praktijk. Voor nog meer ideeën kunt u kijken in de inspiratiewaaier die in 2012 is verschenen. Een waaier vol met ideeën voor lokale afdelingen met tips hoe u de plannen om kunt zetten in een activiteit. De tips voor campagnevoeren zijn uiteraard ook van toepassing op andere campagnes dan die voor de gemeenteraadsverkiezingen. Zoals die voor de Provincale Staten en Europa. Succes met de campagne! 5

8 6 Handreiking Campagnevoeren

9 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Hoofdstuk 1 Simpel en snel zichtbaar in jouw gemeente Campagnevoeren is hard werken. Je gaat de straat op, voert debatten en je verschijnt in de krant. Het is belangrijk dat je goed zichtbaar bent tijdens de campagne. Vooral in de laatste weken tot op de verkiezingsdag zelf. Maar ook de maanden daarvoor is het belangrijk dat je zichtbaar bent. Begin ruim op tijd, ongeveer een jaar van tevoren, met het samenstellen van een team en bedenk de eerste plannen. In dit eerste hoofdstuk staan voorbeelden van de belangrijkste onderdelen van een campagne zodat je goed zichtbaar bent in je gemeente. Verkiezingsmarkt en evenementen In de weken voor de verkiezingen zijn ze bijna overal te vinden: verkiezingsmarkten. De meeste politieke partijen staan op zo n markt. Begin op tijd met de voorbereidingen voor de markt: Leg contact met de organisatie van de verkiezingsmarkt en probeer een mooie plek te regelen. Zoek enthousiaste leden die in een kraampje op de markt willen staan. Dit kan ook voor een paar uurtjes. Probeer daarbij rekening te houden met een mix tussen jong en oud, man of vrouw en/of autochtoon en allochtoon. Zorg ook dat er de hele dag raadsleden of kandidaat-raadsleden aanwezig zijn. Bestel genoeg materiaal in de webwinkel (webwinkel.cda.nl). Je kunt denken aan pennen, snoepjes, ballonnen, notitieblokjes, etc. In de webwinkel kun je ook CDA-kleding bestellen. Iedereen kan dus een CDA-jas dragen. Dat is goed voor de herkenbaarheid op straat. Maak een flyer via het CDA-bestelsysteem (of bestel standaardfolders in de webwinkel). Hierin kun je kort vertellen wat voor het CDA in jouw gemeente belangrijke punten zijn tijdens de verkiezingen. Kijk op voor voorbeelden van flyers in de CDA-huisstijl. In het campagneplan staat wie verantwoordelijk is voor deze activiteit. Wanneer er geen verkiezingsmarkten zijn in jouw gemeente kun je ook kijken naar andere evenementen in jouw gemeente waar je bij aan kunt sluiten. Je kunt ook zelf flyeracties organiseren. Bijvoorbeeld rondom grote winkelcentra, in het centrum van de stad of langs de lijn op de woensdagmiddag. 7

10 Handreiking Campagnevoeren Posters Raamposters, je ziet ze steeds minder en dus ligt hier meteen een kans om op te vallen. Probeer alle CDA-leden in jouw gemeente (en sympathisanten) enthousiast te maken om een CDA-poster voor het raam te hangen. Je kunt hier een wedstrijd aan verbinden: geef wekelijks een prijsje aan iemand die de poster op een opvallende plaats heeft opgehangen! Denk van tevoren goed na over de posters: welk formaat kies je? En hoeveel posters zijn er nodig? Sommige gemeenten stellen voorwaarden aan het formaat van de posters en plakken ze voor je op de verkiezingsborden. Zorg er daarnaast voor dat de CDA-verkiezingsposters ook op andere opvallende plekken in de gemeente worden opgehangen, op plaatsen waar veel mensen komen. Voorkom dat je de poster zomaar ergens lukraak ophangt. Ook kun je een vriend vragen die bijvoorbeeld langs een belangrijke weg woont of je de poster aan zijn eik in de tuin mag spijkeren. Helaas zien we steeds vaker dat posters tijdens de campagneweken ten prooi vallen aan vandalisme. Soms worden ze (deels) overgeplakt door een concurrerende partij en soms verdwijnen ze zelfs helemaal. Het is onmogelijk dit door één persoon in de gaten te laten houden. Een goede tip: geef elke poster één eigenaar. Geef hem of haar de opdracht mee dat ene bord in de gaten te houden en zorg te dragen voor eventueel een vervangende poster. Zo houden we het straatbeeld aangenaam CDA-groen! Website en social media Een belangrijk middel zijn de lokale CDA-website en social media. Zorg dat je deze op orde hebt. De website is geschikt om te laten zien wie je bent als afdeling en wat je doet. In hoofdstuk 5 vind je meer informatie over online campagnevoeren. 8

11 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Interview met Jelle Beemsterboer Het zijn gemeenteraadsverkiezingen, dus hou het lokaal. In Schagen hebben we bij de herindelingsverkiezingen daarom lokaal ingezet. Lokale kandidaten en lokale speerpunten. We hadden zowel standpunten voor de hele gemeente als voor elk afzonderlijk dorp. De speerpunten voor elk dorp zijn verspreid door middel van ansichtkaarten. Landelijke kopstukken hebben we alleen gevraagd om ons verhaal te ondersteunen. En vaak zijn ze een lokkertje: als er een bekende politicus bij een bijeenkomst is, komen er vanzelf al meer mensen. Bij ons waren de verkiezingen vrij snel na de Tweede Kamerverkiezingen van september In de gesprekken met kiezers werd al snel duidelijk wat er gebeurt als het CDA niet regeert, dat werkte eigenlijk wel in ons voordeel. Verder is het een kwestie van op tijd beginnen. En je boodschap blijven herhalen. Je hebt het verhaal dan zelf misschien wel al honderd keer gehoord, maar het gaat erom dat het bij de kiezer blijft hangen. Jelle Beemsterboer was lijsttrekker bij de herindelingsverkiezingen in Schagen op 21 november Het CDA kreeg 28 procent van de stemmen en werd daarmee de grootste partij. 9

12 10 Handreiking Campagnevoeren

13 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Hoofdstuk 2 Kiezersonderzoek en campagnestrategie Alle kiezers bereiken in een campagne is onmogelijk. Vooral als je in een grote gemeente woont. Het is daarom verstandig om keuzes te maken en gericht campagne te voeren. Waar wonen je kiezers? Wie zijn je kiezers? Waar maken zij zich druk om? De antwoorden op deze vragen vormen de wortelen van je campagne. Hoe steviger de wortelen, des te steviger de boom die daaruit kan groeien. In dit hoofdstuk lees je hoe je een goed lokaal onderzoek kan uitvoeren, hoe je een succesvolle campagne-strategie opzet en welke onderdelen daarin cruciaal zijn. Kiezersonderzoek Waar zitten je kiezers? Het bepalen van de doelgroep(en) is niet eenvoudig. Er bestaat ook niet één goede methode, want elke gemeente is anders en vraagt om een andere benadering. Een eenvoudige methode is het analyseren van de uitslagen van voorgaande verkiezingen op stembureauniveau. Zo n analyse kan bepalen welke wijken of doelgroepen aantrekkelijk zijn voor het CDA. Je kan de uitslagen per stembureau opvragen bij je gemeente. Door verkiezingsuitslagen per stembureau te bekijken, kan onderzocht worden welke wijken aantrekkelijk zijn voor het CDA. Met een fictief voorbeeld is dit het beste toe te lichten. De gemeente Kroon heeft vijf stembureaus. Het CDA heeft de laatste verkiezingen als volgt gescoord bij de stembureaus. Stembureau GR 2006 GR 2010 TK2012 PS2011 Totaal CDA in gemeente 24 % 20% 26% 25% Uit deze uitslagen blijkt dat de wijken 2 en 5 (en in mindere mate 3) CDA-wijken zijn. Het CDA doet het daar beter dan gemiddeld in de gemeente. Ook blijkt dat in wijk 3 een groot potentieel zit, want daar heeft bij de Tweede Kamerverkiezingen maar liefst zeven procent meer op CDA gestemd dan tijdens de lokale verkiezingen in Conclusie: in de wijken 2, 3 en 5 gaan we campagnevoeren. Vaak is de 11

14 Handreiking Campagnevoeren werkelijkheid complexer omdat er meer stembureaus zijn, maar dat maakt juist een nog nauwkeuriger keuze mogelijk. Een goede manier om zicht te krijgen op je potentieel is de uitslagen van de Tweede Kamerverkiezingen en Gemeenteraadsverkiezingen in 2010 vergelijken met de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen in In de nagenoeg iedere gemeente in Nederland hebben we verloren. Waar wonen de mensen die in 2010 nog wel op ons stemden en dat in 2012 niet meer deden? Wie zijn zij? Tegen welke problemen lopen zij aan waar de lokale politiek iets aan kan doen? Deze mensen zijn mogelijk tamelijk makkelijk te overtuigen om weer CDA te stemmen. Het is ook interessant om te onderzoeken welke partijen het bij verschillende verkiezingen beter of slechter hebben gedaan. Heeft de VVD bij de vorige verkiezingen veel winst geboekt? En heeft de lokale partij veel verloren? Dit helpt je te bepalen waar jouw winst vandaan komt of waar jouw verlies naar toe is gegaan. Dit kan natuurlijk ook te maken hebben met een onderwerp dat bij de vorige Gemeenteraadsverkiezingen speelde. Bijvoorbeeld de bouw van een nieuw stadhuis in de binnenstad of de aanleg van een trambaan in de stad. Je krijgt zo een beeld van hoe kiezers reageren op thema s. Probeer vooral ook goed na te denken welk thema kan gaan spelen bij de volgende verkiezingen en hoe je daar slim gebruik van kan maken. Het is vooral voor grote(re) gemeenten van belang om keuzes te maken voor bepaalde wijken. In Maastricht is het simpelweg niet mogelijk om in alle wijken campagne te voeren. In kleine steden zoals Dokkum is dat eenvoudiger om te doen. Je kunt zelf de afweging maken of je wel of niet voor bepaalde wijken kiest. Je kan er natuurlijk ook voor kiezen om in wijk A meer te canvassen dan in wijk C. Overigens moet je wel voldoende vrijwilligers hebben om in veel wijken campagne te voeren, anders leg je een te groot beslag op de huidige vrijwilligers. Wie is je (potentiële) kiezer? Als je een keuze hebt gemaakt voor een wijk op basis van de verkiezingsuitslagen, dan is het handig om te weten wat voor type mensen er wonen. Natuurlijk helpt daarbij gewoon rondkijken: wonen er jonge mensen of met name ouderen, gezinnen of alleenstaanden? Je kunt ook kijken op de website van Funda, nl. Op deze website vind je bijna alle woningen die er in Nederland te koop staan. Bij alle woningen die te koop staan is het mogelijk onder het kopje buurt specifieke informatie te zien. Je krijgt zo inzicht in bijvoorbeeld de gezinssamenstelling, het opleidingsniveau en het gemiddelde inkomen van een wijk. Ook kun je het Centraal 12

15 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Bureau voor de Statistiek (CBS) op internet opzoeken. Het CBS heeft een databank met kerncijfers wijken en buurten. Ga hiervoor naar Overigens hebben ook veel gemeenten een rapport met lokale informatie op buurt-/ wijkniveau. Je kan ook via gesprekken met leden die in de wijk wonen of de buurtwerkers een beter beeld krijgen van de wijk. Op deze wijze voer je je eigen kiezersonderzoek uit. Vervolgens ga je met deze resultaten aan de slag om een strategie te formuleren. De strategie vormt de stam van je campagne. Wat is strategie? Strategie houdt in dat je bepaalt hoe en wanneer je wie met welke boodschap(pen) benadert. Dat is nog een flinke klus. Een stappenplan kan hierbij helpen. Je kunt via de volgende vijf eenvoudige stappen jouw campagnestrategie bepalen. Stap 1: Wie wil je bereiken? Wie wil je in elk geval bereiken? Het is aan te raden om je vooral te focussen op de kiezers die van plan zijn CDA te stemmen en de kiezers die daar serieus over nadenken. Mensen die hun leven lang op een partij stemmen die niet dicht bij het CDA ligt, zijn veel moeilijker voor het CDA te winnen. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor bepaalde wijken of dorpen in de gemeente waarvan je weet dat daar veel potentiële CDA-kiezers wonen. Er is nog een belangrijke groep kiezers: de trouwe CDA-kiezer. Dit is de kiezer die al jaren op het CDA stemt en dat ook blijft doen. We hebben al snel de neiging om deze groep te vergeten omdat we ervan uitgaan dat deze trouwe kiezers toch al CDA stemmen. Dat klopt, deze groep hoeft niet overtuigd te worden. Maar, deze groep moet wel overtuigd worden om te gaan stemmen. Want de laatste jaren gaat ook deze groep minder vaak naar de stembus. De tijd dat mensen door weer en wind gaan stemmen is niet meer en komt niet meer terug. Sinds de Europese verkiezingen van 2009 zien we dat het CDA veel zetels verliest omdat eigen kiezers niet naar de stembus komen; ze blijven simpelweg thuis. Je moet hen dus motiveren om te gaan stemmen. Dat kan door flyeracties, wijkbezoeken of door de mensen op te bellen en steeds weer te motiveren én te vragen om naar de stembus te gaan. Vooral in de laatste dagen voor de verkiezingen is het belangrijk om contact te zoeken met deze groep mensen om hen eraan te herinneren dat er verkiezingen zijn. 13

16 Handreiking Campagnevoeren Vergeet ook niet aan te geven waarom de mensen naar de stembus moeten komen. Het belangrijkste argument is simpelweg dat het CDA iedere stem nodig heeft om beleid uit te kunnen voeren. Je kan zeggen dat de partij die zijn/haar kiezers weet te mobiliseren, de verkiezingen wint. Je kunt (daarnaast) ook heel andere doelgroepen kiezen. Bijvoorbeeld studenten, jonge gezinnen, ondernemers of 65-plussers. Wij raden je aan ongeveer drie à vier doelgroepen te kiezen. Het kiezen van een doelgroep kan lastig zijn omdat we vanuit de gedachte dat we een volkspartij zijn zo veel mogelijk mensen willen bereiken. Je loopt dan echter het risico dat je je op te veel groepen richt. Dan wordt je campagne ongericht, inefficiënt en ineffectief. Om een goede keuze te maken is het erg belangrijk om goed onderzoek te doen. Tip: wanneer je bijvoorbeeld de jongeren als doelgroep kiest, beïnvloedt dat niet alleen jouw mediakeuze. Het beïnvloedt ook de kandidatenlijst. De doelgroep in dit geval jongeren moet zich kunnen herkennen in een kandidaat. Dat gaat veel moeilijker met bijvoorbeeld alleen ouderen op de lijst. Datzelfde geldt bijvoorbeeld wanneer je voor ondernemers of agrariërs kiest als doelgroep. Probeer vertegenwoordigers van je doelgroep op de lijst te krijgen. Op deze manier laat je ook zien dat je in de haarvaten van de samenleving zit. Stap 2: Waar zijn de kiezers? De volgende stap is: waar zijn de kiezers van een bepaalde doelgroep? Dat kan een bepaalde woonwijk zijn, een kinderopvang maar ook een school of een complex met ouderenwoningen. Ga ook na hóe je de doelgroepen kunt bereiken. Wat lezen ze graag? Waar kijken ze naar op televisie? Wat zijn hun favoriete websites? Stel vast waar ze uitgaan, waar ze hun boodschappen doen. Dit laatste kan belangrijk zijn als je op straat gaat folderen. Om deze vragen te beantwoorden kun je goed om je heen kijken en met mensen praten. Je kan ook een onderzoekje doen onder de eigen leden. Het werkt beter om naar de mensen toe te gaan dan om ze uit te nodigen. Heb je er bijvoorbeeld al eens over nagedacht om een keer spreektijd te vragen tijdens de jaarvergadering van de buurtvereniging? Tot slot, aandacht van de media tijdens een campagne is meestal goed. Maar het is nog effectiever als je in díe media verschijnt die populair zijn bij je doelgroep(en). 14

17 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Stap 3: Welk verhaal vertel je de kiezers? Een cruciale vraag tijdens de campagne is: wat is mijn boodschap aan de kiezer? Om goed aan te kunnen sluiten bij de doelgroep moet je weten welke problemen of zorgen de doelgroep heeft. Hoe kom je daar achter? Je kan in gesprek gaan met mensen uit jouw doelgroep, bijvoorbeeld voorzitters van de wijkverenigingen, jongeren die lid zijn van de jonge agrariërs of schoolleiders. Je kunt ook een meldpunt oprichten voor klachten en mensen uit jouw doelgroep hiervoor uitnodigen. Natuurlijk kun je zelf ook een middag voor de lokale supermarkt een enquête afnemen waarin je vraagt naar de drie grootste ergernissen van de inwoners van de wijk. Op deze manier krijg je een goed beeld van de problemen en zorgen van de doelgroep. Je kan kiezen om vooral die problemen eruit te halen waar de gemeente een oplossing voor kan bieden. Misschien ergert jouw doelgroep zich mateloos aan de sporthal die erg aan het vervallen is en waarvan bijvoorbeeld het dak lekt. Hierdoor kunnen zijzelf en hun kinderen niet goed sporten. Het CDA kan via de gemeenteraad het probleem aankaarten en een oplossing bedenken. Vergeet niet om achteraf te laten weten dat er een oplossing is gevonden voor het probleem. Daarmee laat je zien dat het CDA echt naar de mensen luistert en er iets mee doet! Ook voor je de formulering van je boodschap is het belangrijk dat je maximaal 3 of 4 doelgroepen kiest. Op deze manier kun je je boodschap beter afstemmen op de doelgroep en daardoor ben je ook duidelijk voor de kiezer. De boodschap wordt uiteindelijk verwoord in één korte zin, een slogan. Zorg ervoor dat je slogan goed bekt. Een klein taalkundig trucje zoals rijm, alliteratie of een tegenstelling doet de slogan vaak beter onthouden. 15

18 Handreiking Campagnevoeren Tien tips voor een prettig gesprek In campagnetijd praat je met veel kiezers. Het is belangrijk dat het een fijn gesprek is en dat de kiezer er een goed gevoel aan overhoudt. Tien tips voor een prettig gesprek: 1. Je bent het visitekaartje van het CDA. Wees herkenbaar als CDA er, bij voorbeeld door een CDA-trui of -sjaal. 2. Wees niet opdringerig. Houd afstand en ga niet recht voor iemand staan. Zorg dat iemand makkelijk weg kan als hij dat wil. 3. Het gaat om een prettig gesprek. Een gesprek op straat duurt niet zo lang. Het is vaak te kort om iemand te overtuigen. Het gaat er dus vooral om dat mensen een goed gevoel overhouden aan het gesprek. 4. Het draait om de kiezer. Geef mensen ruimte om vragen te stellen. Luister naar mensen en communiceer niet alleen je eigen boodchap. 5. Bereid je goed voor. Ken de kernpunten uit het CDA-verkiezingsprogramma en weet hoe andere partijen in jouw gemeente over belangrijke onderwerpen denken. Als je het antwoord op een vraag niet weet, verzin dan niet zomaar iets. 6. Luister goed naar de kiezer. Dit kun je bijvoorbeeld doen door open vragen te stellen. 7. Houd het kort, simpel en positief. Gebruik geen jargon en geef zo concreet mogelijk aan wat het CDA wil. 8 Ga ontspannen om met andere standpunten. Toon begrip voor andere standpunten. Zeg vervolgens wat het CDA ervan vindt, maar druk je eigen standpunt niet door. 9. Hou het lokaal. Mensen beginnen vaak over de landelijke politiek. Bereid je hierop voor en ga er kort op in. Benadruk dat het om lokale verkiezingen gaat. 10. Zorg voor een goede afronding. Bedank de ander voor zijn tijd, geef een folder mee en wens iemand een prettige dag. 16

19 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Stap 4: Hoe vertel je het verhaal? Nadat je in stap 3 hebt onderzocht wát je gaat vertellen, is het nu de vraag hóe je dat verhaal vertelt. Een verhaal vertellen kan op verschillende manieren, via: regionale televisie en/of radio; de krant; internet; social media; posters; sms; telefoongesprek; etc. Deze stap gaat over de vraag hoe je goed zichtbaar bent tijdens de verkiezingscampagne. Het zijn als het ware de takken en bladeren van je campagne die groeien vanuit de boomstam. Niet alle middelen passen bij een campagne. En niet alle middelen passen bij elke doelgroep. Daarom moet je vooraf goed nadenken welk middel bij welke doelgroep past. Lokale televisieprogramma s worden vaak massaal bekeken door ouderen. Jongeren maken gebruik van Twitter en Facebook. Het ene middel werkt voor de ene doelgroep heel goed terwijl de andere doelgroep er zelfs niet naar omkijkt. Houd de communicatiestroom voortdurend op gang. Zichtbaarheid is het sleutelwoord in campagnes. Niet alleen de keuze voor een bepaald middel is belangrijk. Het is ook belangrijk hoe het eruitziet. Belangrijk is dat je de boodschap aantrekkelijk verpakt. Als je kiest voor een Facebook-pagina dan moet die er voor jongeren aantrekkelijk en modern uitzien. En kies je voor een spotje op de lokale zender dan zijn harde muziek en snel bewegende beelden misschien minder gelukkige keuzes omdat het vooral de groep ouderen moet aanspreken. Stap 5: Wanneer gaan we naar de kiezers toe? Wanneer je kiest voor jonge gezinnen is het niet handig om rond zes uur s avonds aan te kloppen omdat zij dan zitten te eten. Je kunt dan beter later langskomen. Bij ouderen is het weer slimmer om overdag langs te gaan. Houd hier bij de planning van je campagneactiviteiten rekening mee. Het is zeer belangrijk om continu zichtbaar te zijn bij je doelgroepen! Hoe dichter de verkiezingsdag nadert, des te meer moet je zichtbaar zijn. Mensen bepalen steeds later op welke partij ze gaan stemmen en wisselen steeds makkelijker. Voor elke stem zullen we tot op het laatste moment hard moeten werken. Niet alleen moet je dus tijdig beginnen met een 17

20 Handreiking Campagnevoeren campagne, je moet er tevens voor zorgen dat je tot de laatste minuut voor sluiting van de stembureaus goed zichtbaar bent bij jouw doelgroepen. De onderstaande cijfers laten zien hoeveel mensen in toenemende mate pas hun keuze bepalen in de laatste dagen. Wanneer valt het besluit? Laatste dagen Maanden tevoren % 70% % 73% % 70% % 49% % 39% % 37% % 31% Bron: NKO s Steunzenders In iedere gemeente zijn maatschappelijke organisaties en verenigingen actief. Je kan hierbij denken aan de woningbouwcoöperaties en de club voor ondernemers. Het is natuurlijk geweldig wanneer deze organisaties steun uitspreken voor het CDA. We noemen deze organisaties dan een steunzender. Waarom zijn steunzenders belangrijk? Uitspraken van dit soort organisaties kunnen ervoor zorgen dat de inwoners van de gemeente positiever over het CDA gaan denken. Deze organisaties krijgen vaak ruimte in de media en geven hun achterban vaak bewust een stemadvies. Een ander voordeel is dat deze organisaties weten hoe hun achterban denkt over bepaalde onderwerpen in de gemeente. Zij kunnen dus nuttige informatie geven over wat er leeft onder de burgers. Andersom geldt natuurlijk dat het beter is te voorkomen dat dergelijke organisaties zich negatief over het CDA uitlaten. Door te investeren in contacten met deze organisaties kun je veel misverstanden voorkomen en ontstaan misschien wel mogelijkheden om steun te krijgen. Steun krijgen hoeft niet alleen via 18

21 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne een stemadvies te gaan. Een organisatie kan ook steun uitspreken voor het beleid van een CDA-wethouder. Natuurlijk zijn er ook altijd organisaties die niets met het CDA hebben of zelfs actievoeren tegen plannen van het CDA. Juist dan zijn goede contacten van belang. Misschien kijkt iemand hierdoor juist iets milder tegen het CDA aan of ontstaat er zelfs wederzijds begrip. Wie zijn mijn steunzenders? Het is dus nuttig om een steunzenderbeleid te ontwikkelen. De volgende drie stappen kunnen daarbij een handreiking zijn: Stap 1: Analyse van organisaties Welke organisaties of comités zijn er in de gemeente? Dat zijn bijvoorbeeld buurtverenigingen, ondernemersorganisaties, lokale ouderenplatforms, agrarisch jongerencontact, kerkelijke of religieuze organisaties. Welke organisaties vertegenwoordigen een aanzienlijke groep mensen? Wat is hun invloed? Hoe meer invloed, hoe belangrijker als steunzender. Welke van hen bereiken (daarnaast) veel mensen, bijvoorbeeld via lokale media? Stap 2: Analyse van de huidige contacten Hoe zijn de relaties van het CDA met de geselecteerde organisaties? Zijn er CDAleden actief in deze organisaties? Zijn er al contacten met hen? In deze fase kun je ook alvast contactgegevens van de organisaties achterhalen en nagaan wie er in het bestuur zitten. Stap 3: Intensivering van de contacten Tot slot, het is belangrijk dat je de contacten met de belangrijke organisaties versterkt. Dat kan op verschillende manieren. Je kan bijvoorbeeld op werkbezoek gaan bij de woningbouwcoöperatie. Of je kiest ervoor om de agrarische club te vragen om mee te denken met het CDA-standpunt over landbouw. Je kan er ook voor kiezen om de passage over landbouw uit het verkiezingsprogram voor te leggen aan deze groep. Wat vinden zij van de CDA-visie op landbouw? 19

22 Handreiking Campagnevoeren Interview met Elco van de Berg Wij hebben onze aanpak niet wijkgericht genoemd maar dorpsgericht, dit omdat Molenwaard bestaat uit 12 dorpen en 1 stadje (Nieuwpoort heeft sinds 1283 stadsrechten). Wij hebben gezocht naar verschillende verkiezingsuitslagen per stembureau. Dit was lastiger dan verwacht, online is veel beschikbaar maar vaak alleen per gemeente en niet per stembureau. Aan de hand van deze gegevens hebben we de dorpen aangemerkt als CDA-bolwerk (waar een groot deel het CDA kiezen, variërend van 35 tot 55%), CDA-potentieel (de dorpen waar bijvoorbeeld in het verleden veel mensen CDA hebben gestemd) en de dorpen met een laag potentieel (weinig CDA-stemmers). We hebben er voor gekozen om in alle dorpen zichtbaar te zijn (op o.a. de verkiezingsborden) met een kandidaat per dorp. In de dorpen die we hebben bestempeld als CDA-bolwerkhebben we vooral de laatste dagen veel campagne gevoerd (zgn. get out and vote campaign) In deze dorpen zijn we de zaterdag daar aan vooraf huis aan huis gegaan met een plantje (met oproep te gaan stemmen), werd een goede morgen groet gestuurd en werd op dag van de verkiezingen rondgereden met een speaker op de auto om mensen op te roepen te gaan stemmen. En in de dorpen met potentieel hebben we extra aandacht geschonken tijdens de gehele campagne, juist daar probeerden we met activiteiten zichtbaar te zijn (zingen in het bejaardenhuis met de ouderen, solextocht met de kandidaten, met een grabbelton bij het winkelcentrum voor kinderen een kadootje en voor volwassenen een graai uit ons programma) Het heeft zeker resultaat opgeleverd, we werden net niet de grootste maar hebben van 12 september naar 21 november wel de grootste prestatie geleverd, tegen de trend in winnen. De dorpen met CDA-potentieel daar kan nog meer vandaan komen, maar dat winnen we niet alleen door een goede campagne maar door daar te komende periode te investeren, in zichtbaarheid, herkenbare mensen, etc. dat is de uitdaging voor de komende periode. Elco van de Berg is campagneleider in Molenwaard. 20

23 Praktische bouwstenen voor een succesvolle verkiezingscampagne Hoofdstuk 3 Vrijwilligers in je campagne Elke afdeling herkent het: de weken en maanden voor gemeenteraadsverkiezingen zijn druk. Je moet in een korte tijd veel doen: posters plakken, persberichten maken, actief zijn op de social media en op pad met de kandidaten. Kortom: er is meer dan genoeg te doen. Maar hoe vind je daar genoeg mensen voor? En hoe motiveer je hen? En wat moet je allemaal doen om een goede campagne te voeren? Daarover gaat dit hoofdstuk. Hoe begin je? Campagneteam met campagneleider Een campagneteam bestaat uit verschillende mensen. Uit denkers en doeners. Uit mensen die er samen wat van willen maken. Deze mensen zijn allemaal vrijwilligers. Met elkaar willen zij een goed resultaat behalen bij de verkiezingen. Hoe groot of klein het campagneteam ook is, een campagneleider is altijd nodig. De campagneleider kan lid zijn van het bestuur, maar dat hoeft niet. Maak een lijst met dingen die gedaan moeten worden en vraag mensen of ze zo n taak uit willen voeren. Interview met Adger van Helden Tijdens de campagne zijn er heel veel klusjes te doen. Van die activiteiten die iemand in een middagje kan doen. Te denken valt aan de posters plakken, een pan soep koken, de CDA-bakfiets een naar locatie brengen, etc. Veel CDA-leden willen best eens iets doen maar niet direct in een campagneteam. Maak voor deze klussen een uitzendbureau, een verzamelplaats van vraag en aanbod. Iemand die een lijst heeft met mensen die iets willen doen en bij wie iedereen met een klus zich kan melden. Door hier één iemand voor verantwoordelijk te maken is de kans op succes groot, namelijk een match tussen vraag een aanbod. Hiermee kan voorkomen worden dat een vrijwilliger nooit gevraagd wordt en de lijsttrekker posters staat te plakken in plaats van met kiezers spreekt. Voorbeeld: Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen was er het Uitzendbureau Buma & co. Door een snelle match tussen verzoeken vanuit de organisatie en beschikbaarheid van medewerkers en vrijwilligers reed de CDAijscokar door het hele land, kwam de CDA-tent op locatie en werden tv-programma s bekeken. Dit alles onder het motto vele handen maken licht werk. Adger van Helden is campagneleider in Zuid-Holland en werkte tijdens de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op het partijbureau. 21

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst

Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Stappenplan organiseren buurtbijeenkomst Dit stappenplan voor het organiseren van een buurtbijeenkomst is onderdeel van de Buurten met Energie toolbox, een project van Nudge. Deze toolbox is samengesteld

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Programma startdag Gemeenteraadsverkiezingen 23 maart 2013. #teamcda

Programma startdag Gemeenteraadsverkiezingen 23 maart 2013. #teamcda Programma startdag Gemeenteraadsverkiezingen 23 maart 2013 #teamcda 1 Programma startdag Gemeenteraadsverkiezingen 2014 De CDA-startdag voor de gemeenteraadsverkiezingen biedt iedereen, die op een of andere

Nadere informatie

Burgers twitteren niet met de gemeente

Burgers twitteren niet met de gemeente Burgers twitteren niet met de gemeente Peter Joosten Het Twitter-account van de gemeente Bellingwedde, het YouTube-kanaal van de gemeente Den Haag, het Pinterest-account van de gemeente Goes of de Slideshare

Nadere informatie

Succesvol campagne voeren

Succesvol campagne voeren Succesvol campagne voeren Spread the word, spread the feeling! Campagne voeren: íedereen kan het! In deze toolkit vind je tips voor het campagne voeren. Dit is gegarandeerd het leukste onderdeel van jouw

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Voor bedrijven en organisaties www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Ieder communicatiemiddel heeft een eigen effect. Het is belangrijk te bepalen welke communicatiemiddelen

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok

Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok Als je niet kunt delen, kan je ook niet vermenigvuldigen Door: Marja Ruigrok Iedereen die me een beetje kent, weet dat de titel van dit hoofdstuk mijn motto is. Het geldt voor kennis, winst en zeker voor

Nadere informatie

Tips en Tricks voor sponsorwerving

Tips en Tricks voor sponsorwerving Tips en Tricks voor sponsorwerving Je gaat op bouwreis en maakt gebruik van de sponsortool, of je bouwt virtuele huisjes op Bouwmee, bijvoorbeeld omdat je voor Habitat meedoet aan een evenement. Alles

Nadere informatie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie Beste lezer, Fijn dat je de moeite hebt genomen om dit e-book te downloaden, met daarin 17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie. Veel ondernemers worstelen met het maken van kwaliteitsafspraken

Nadere informatie

HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016

HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016 HANDLEIDING FUNDRAISING Ride New York 2016 Inhoud 1. Aan de slag!...3 2. Stappenplan...4 3. Extra tips voor publiciteit...5 4. Jij & je enthousiasme...6 5. Succes!...6 1. Aan de slag! Geweldig dat je hebt

Nadere informatie

Hallo. Bouw een community. 5 stappen naar een succesvolle Facebook-campagne. wij zijn Social Media Kompas,

Hallo. Bouw een community. 5 stappen naar een succesvolle Facebook-campagne. wij zijn Social Media Kompas, Hallo 5 stappen naar een succesvolle Facebook-campagne wij zijn Social Media Kompas, Wij zijn een online marketing-platform dat mensen, bedrijven en instellingen helpt hun social media beter in te zetten.

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Effectief campagne voeren Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Wat ga ik vandaag vertellen Voorstel ronde Naam Actiegroep Ervaring met campagne voeren/omgaan met de media

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

3.4 Het vergroten van de naamsbekendheid van de familieraad

3.4 Het vergroten van de naamsbekendheid van de familieraad Om als een rol van betekenis te kunnen spelen bij het bevorderen van de implementatie van familiebeleid in de instelling, is het een voorwaarde dat de bekend is. Niet alleen bij de Raad van Bestuur, maar

Nadere informatie

Buddy-plan Handreiking

Buddy-plan Handreiking Buddy-plan Handreiking Inleiding Het CDA staat naast onze ouderen: Wij zijn er voor u! Met die boodschap reiken we ouderen de helpende hand, als ze die nodig hebben. Door naar hun zorgen te luisteren,

Nadere informatie

Talentenverkenning. Wat kan jij? Enthousiasmeren

Talentenverkenning. Wat kan jij? Enthousiasmeren Enthousiasmeren Talentenverkenning Mensen willen best graag wat doen voor hun buurt, maar dan moet u ze er wel voor vragen. Een algemene oproep voor vrijwilligers is niet altijd even effectief. Het werkt

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

Uitleg Jeugd Sponsor Actie 2014 voor deelnemende verenigingen

Uitleg Jeugd Sponsor Actie 2014 voor deelnemende verenigingen Uitleg Jeugd Sponsor Actie 2014 voor deelnemende verenigingen Super leuk dat jullie vereniging meedoet aan de Jeugd Sponsor Actie 2014! We zijn er van overtuigd dat de vernieuwde Jeugd Sponsor Actie een

Nadere informatie

www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD

www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD www.necker.nl http://www.slideshare.net/neckervannaem GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA IN CAMPAGNETIJD Programma van vanavond 1. Waar wilt u social media voor gebruiken? 2. Hoe krijgt u meer volgers? 3. Hoe kunt

Nadere informatie

1. Aanleiding 3 2. Stappenplan 3 3. Persbericht 4 4. Overige materialen voor het benaderen van de media 5

1. Aanleiding 3 2. Stappenplan 3 3. Persbericht 4 4. Overige materialen voor het benaderen van de media 5 MEDIAHANDLEIDING Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Stappenplan 3 3. Persbericht 4 4. Overige materialen voor het benaderen van de media 5 Bijlagen Bijlage 1 Conceptmail redactie persbericht 6 Bijlage 2

Nadere informatie

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit.

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit. Hierbij ontvang je het stappenplan voor het snel en gemakkelijk schrijven van een inhoudelijk goede blogtekst. Het schrijven van een blog hoeft niet lang te duren, als je hier een goede methodiek voor

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk?

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk? Waarom is e-mail marketing belangrijk als zorg-professional? Als therapeut of coach werk je graag met mensen. Ook wil je graag genoeg verdienen om van te kunnen leven. Dat betekent dat het belangrijk voor

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Handboek huurdersorganisaties. Deel 3: De communicatie

Handboek huurdersorganisaties. Deel 3: De communicatie Handboek huurdersorganisaties Deel 3: De communicatie Handboek huurdersorganisaties Deel 3 De communicatie Eªciënt en e ectief communiceren Handboek huurdersorganisaties Deel 3: De communicatie - efficiënt

Nadere informatie

Stappenplan crowdfunding

Stappenplan crowdfunding Stappenplan crowdfunding Voordat je het crowdfundingsproject online zet, is het handig om over bepaalde aspecten na te denken. Denk bijvoorbeeld aan de presentatie van het project, het doelbedrag en de

Nadere informatie

Check je sociale media

Check je sociale media Check je sociale media Succesvol zakelijk communiceren via sociale netwerken Heidi Aalbrecht Eric Tiggeler Pyter Wagenaar Sdu Uitgevers, Den Haag 5 Inhoud 1 Inleiding Wat zijn sociale media en wat kun

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Actiehandleiding. Beknopte uitleg om je eigen actie op te zetten

Actiehandleiding. Beknopte uitleg om je eigen actie op te zetten Actiehandleiding Beknopte uitleg om je eigen actie op te zetten Inhoud Handleiding Zo maak je een actie aan om een TECS- project te steunen...3 Tips om jouw actie succesvol te maken Een actie starten voor

Nadere informatie

TIPS. voor een succesvolle. beurs. Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen.

TIPS. voor een succesvolle. beurs. Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen. TIPS voor een succesvolle Kom naar de beurs om iets te brengen en te halen. Ondernemers doen graag mee aan een beurs omdat ze verwachten er nieuwe klanten te vinden. Ze komen er iets halen. Maar wees je

Nadere informatie

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel?

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel? Inleiding De Fairtrade Gemeente campagne groeit door het enthousiasme en de inzet van werkgroepen in heel Nederland. In de gemeenten die de titel Fairtrade Gemeente hebben of hiernaar streven, zijn werkgroepen

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

WERVINGSCIRKEL. De juiste persoon op de juiste plaats

WERVINGSCIRKEL. De juiste persoon op de juiste plaats WERVINGSCIRKEL De juiste persoon op de juiste plaats Werving gaat om het aantrekken van vrijwilligers die passen bij de organisatie en bij de taken die ze gaan uitvoeren. Kort samengevat: de juiste persoon

Nadere informatie

Toolkit werven en behouden van vrijwilligers

Toolkit werven en behouden van vrijwilligers Toolkit werven en behouden van vrijwilligers WERVEN Jaarlijks moeten nieuwe collectanten geworven worden om de collectanten die stoppen te vervangen. Daarnaast is de optelsom eenvoudig: hoe meer collectanten,

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 3: een sterk en sociaal merk bouwen Les 2: jouw website

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 3: een sterk en sociaal merk bouwen Les 2: jouw website Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 3: een sterk en sociaal merk bouwen Les 2: jouw website Pen en papier? Het begin Jouw website: waar zullen we beginnen? Er is zoveel over te vertellen! Voor

Nadere informatie

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN We vragen ons vaak af hoe we op een goede manier kunnen omgaan met gekwetste mensen. Dit is een vraag waarop we geen pasklaar antwoord kunnen geven. We

Nadere informatie

Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH

Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH Werkplan 2016 Afdeling s-hertogenbosch DENBOSCH.PVDA.NL TWITTER.COM/PVDADENBOSCH FACEBOOK.COM/PVDADENBOSCH Dit werkplan 2016 gaat over het tweede jaar van de bestuurscyclus van de gemeenteraad s-hertogenbosch

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Paringsdans van twitterende raadsleden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen

Paringsdans van twitterende raadsleden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen Paringsdans van twitterende raadsleden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen Niels Loeffen en Aart Paardekooper Flyers die ongelezen de prullenbak in verdwijnen, posters die binnen een dag worden overgeplakt

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Met de wervingscirkel kun je stap voor stap een wervingsactie voorbereiden:

Met de wervingscirkel kun je stap voor stap een wervingsactie voorbereiden: Wervingscirkel 1 Veel vrijwilligersorganisaties hebben probelemen met het werven van vrijwilligers. Je hebt tenslotte geen baan te bieden met salaris, maar je biedt een vorm van vrijetijdsbesteding. In

Nadere informatie

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in:

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: Wat is een campagne? Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: 0 Wat is een campagne? 0 Hoe geef je een campagne vorm? 0 Hoe pitch je je initiatief? Campagnes zijn er allerlei soorten en maten.

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

1.4 Piekeren. Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren. - Loesje

1.4 Piekeren. Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren. - Loesje 1.4 Piekeren Piekeren is de verkeerde kant op fantaseren - Loesje Iets wat je veel doet, daar word je goed in. Als je veel piano speelt, word je beter in piano spelen. Als je veel Wordfeud doet, word je

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Beginnen met sociale media. E-learning Week van de Acupunctuur

Beginnen met sociale media. E-learning Week van de Acupunctuur Beginnen met sociale media E-learning Week van de Acupunctuur Inhoudsopgave 1) Over sociale media 2) Waarom sociale media? 3) Beginnen met Facebook en Twitter 4) Inspiratie 5) Sociale mediaplan maken 1)

Nadere informatie

Print en vul zelf in!

Print en vul zelf in! t i k Tool Print en vul zelf in! pagina 7 t/m 10 Voor je vrienden, op je club, school of vereniging: uitnodigin g Bedankt! kom gezellig koffie drinken en steun het NKI-AVL Fonds actie.nki-avlfonds.nl/koffieschenkochtend

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Hoe maak je interessante tweets?

Hoe maak je interessante tweets? Hoe maak je interessante tweets? Januari 2012 Inleiding Leuk dat je echt aan de slag gaat met het maken van goede tweets! In dit document vind je algemene tips voor het opstellen van goede tweets. Bovendien

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen DOELSTELLINGEN De ouders hebben ervaren dat hun kind niet het enige is dat moeilijke vragen stelt en dat zij elkaar kunnen ondersteunen in de omgang hiermee. De ouders kunnen met hun kind in gesprek gaan

Nadere informatie

1. Inspiratie 2 2. Draaiboek 3 3. Begroting 6 4. Persbenadering: tips en tricks 7 5. Uitnodigingsposter 9 6. Uitnodigingskaarten 10 7.

1. Inspiratie 2 2. Draaiboek 3 3. Begroting 6 4. Persbenadering: tips en tricks 7 5. Uitnodigingsposter 9 6. Uitnodigingskaarten 10 7. Inhoud 1. Inspiratie 2 2. Draaiboek 3 3. Begroting 6 4. Persbenadering: tips en tricks 7 5. Uitnodigingsposter 9 6. Uitnodigingskaarten 10 7. Uitnodigingsposter bedrijf 11 8. Uitnodigingskaart bedrijf

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

De cliëntenvertrouwenspersoon is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten.

De cliëntenvertrouwenspersoon is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten. De is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten. Wat is er aan de hand? Je hebt een vraag, een probleem of een klacht. Het kan gaan over lastige situaties met je medebewoners of met

Nadere informatie

Help mee om elektronische dienstverlening in de regio Kortrijk te verbeteren.

Help mee om elektronische dienstverlening in de regio Kortrijk te verbeteren. Persbericht Help mee om elektronische dienstverlening in de regio Kortrijk te verbeteren. Nieuwe website vraagt burgers, verenigingen en overheden naar suggesties voor een betere elektronische dienstverlening

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET?

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? E BOOK Vol met handige, onmisbare tips om uw relatiedag te laten slagen! HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? BEDRIJFSFEEST.NL

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina.

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Auteur: Alle rechten voorbehouden 2012 Inhoud Introductie... 3 Wat is een bedrijvenpagina eigenlijk?... 4 Het aanmaken van een Facebook

Nadere informatie

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben.

Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. Mensen willen best meehelpen aan het verbeteren van hun buurt, maar van de gemeente willen ze vooral zo min mogelijk last hebben. David Kok in gesprek met Willem Dudok Burgerparticipatie is een hot topic

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

10 tips over besluitvorming

10 tips over besluitvorming 10 tips over besluitvorming Meer weten? www.vergaderendoejezo.nl Bel of mail Carla: 06-20809676 of info@vergaderendoejezo.nl. 10 tips over besluitvorming Besluitvorming is noodzakelijk bij vergaderingen.

Nadere informatie

Facebook, Twitter en andere Sociale Media

Facebook, Twitter en andere Sociale Media Facebook, Twitter en andere Sociale Media Sociale Media zijn belangrijke promotiemiddelen geworden. Facebook, Twitter, Pinterest, Instagram, Hyves en LinkedIn zijn voorbeelden van Sociale Media op het

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Succesvol deelnemen aan een beurs. Hoe doe je dat?

Succesvol deelnemen aan een beurs. Hoe doe je dat? WHITEPAPER Succesvol deelnemen aan een beurs. Hoe doe je dat? Deze whitepaper word je aangeboden door Alpha producties, totaal leverancier op het gebied van presentatie. Effectief resultaat Dag kan alleen

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Dam tot Damloop. Fédération Française de la Cardiologie

Dam tot Damloop. Fédération Française de la Cardiologie Kit Fondsenwerving De Mobilisation Kit Dam tot Damloop Fédération Française de la Cardiologie Loop voor een goed doel! Deelname aan dit evenement is natuurlijk op zichzelf al een geweldige prestatie, maar

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven

WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven WERKBLAD 3 KNOP En dan (pas) werven Het is vaak het eerste waar aan gedacht wordt als het gaat over leden werven: een folder of mailing. Het juiste middel werkt alleen voor de goede deel- of doelgroep.

Nadere informatie

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op.

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op. 1 Beste interviewer, Leuk dat je een iemand of aantal mensen in je omgeving wilt gaan interviewen. Om je een handvat te geven zetten we hieronder een paar dingen op een rijtje. Het format van het interview

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Ambitieus en Liberaal

Ambitieus en Liberaal www.ridderkerk.vvd.nl BESTUURSPLAN Ambitieus en Liberaal Bestuursperiode 2015-2018 Afdeling Ridderkerk 1 Ambitieus en Liberaal 2 Voorwoord: Geachte (fractie)lid, Voor u ligt het bestuursplan van het bestuur

Nadere informatie

Campagneteam gezocht!

Campagneteam gezocht! Campagneteam gezocht! De voorbereidingen voor de Provinciale Statenverkiezingen zijn in volle gang, het programma is bijna af en de lijst wordt op dit moment door de leden definitief vastgesteld. Voor

Nadere informatie

Oranje Fonds Collecte 2016

Oranje Fonds Collecte 2016 Tips werving en communicatie Fijn dat u meedoet aan de landelijke collecteweek van het Oranje Fonds. Hieronder vindt u verschillende tips om collectanten te werven en uw omgeving op de hoogte te houden

Nadere informatie

PR-team, stand van zaken

PR-team, stand van zaken Beste deelnemer, Ditmaal ontvang je een update van het PR-team. Deze update staat voornamelijk in het teken van de kaartverkoop ten behoeve van ons thuisconcert op 24 mei a.s.. We vragen je deze dan ook

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Hoe maak je een lokale stemwijzer?

Hoe maak je een lokale stemwijzer? Hoe maak je een lokale stemwijzer? WORKSHOP SERGIO BOUTKAN VVOJ TRAININGSDAG LOKALE ONDERZOEKSJOURNALISTIEK ZATERDAG 20 APRIL 2013 Sergio Boutkan Sergio Boutkan (1972) is sinds 1995 werkzaam als journalist

Nadere informatie

Sollicitatiebrief. De 10 Stappen. Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk!

Sollicitatiebrief. De 10 Stappen. Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk! Sollicitatiebrief De 10 Stappen Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk! Sollicitatiebrief: De 10 Stappen! Dit stappenplan is bestemd voor iedereen die opzoek is naar een betaalde baan/stageplek en wil

Nadere informatie

ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT

ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT ORGANISEER EEN SNERTWERKEVENEMENT Een vereniging biedt kansen voor bedrijven. Uiteraard in het ledenbestand, maar ook in het zakelijk netwerk dat achter de verenging schuilgaat. Veel clubs organiseren

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Door Robbert Raas www.stop-jaloezie.com Voorwoord Dit compacte e-book is geschreven als hulp bij de eerste stap naar een leven zonder vervelende jaloezie. Op stop-jaloezie.com

Nadere informatie

Vrijwilligers en social media

Vrijwilligers en social media Inspiratiesessie Welkom! Introductie Agenda voor vandaag Vrijwilligers & social media De cijfers Facebook LinkedIn De verschillen In de praktijk Randvoorwaarden Ken uzelf! Thema s Vacaturetekst Vrijwilligers

Nadere informatie