PRAKTISCH HANDBOEK Voor alle ondernemingen, stichtingen en verenigingen die met paarden/pony s werken VEILIG PAARDRIJDEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PRAKTISCH HANDBOEK Voor alle ondernemingen, stichtingen en verenigingen die met paarden/pony s werken VEILIG PAARDRIJDEN"

Transcriptie

1 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 1 PRAKTISCH HANDBOEK Voor alle ondernemingen, stichtingen en verenigingen die met paarden/pony s werken VEILIG PAARDRIJDEN

2 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 3 PRAKTISCH HANDBOEK Voor alle ondernemingen, stichtingen en verenigingen die met paarden/pony s werken

3 VeiligPaardrijden.qxd :30 Pagina 4 2

4 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 3 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inleiding Leeswijzer Werkwijzer Hoofdstuk 1 Eisenpakket Eisenpakket veiligheid hippische accommodaties Eisenpakket veilig mennen Aanvullend eisenpakket veilig mennen voor verhuur Informatie opleidingssystemen Procedure veiligheidscertificaat Controlelijst eisen Hoofdstuk 2 Veiligheid in de interne organisatie Harnachement Inspectielijst harnachement Veilige lessen Veiligheid op stal EHBO Ongevallenregistratieformulier Hoofdstuk 3 Wat te doen bij calamiteiten? Calamiteitenplannen EHBO Verenigingskit controlelijst Bijlagen I Klachtenprocedure II Diploma-eisen instructie III Instructie groepsleiding IV Instructie koetsbegeleiding V Inspectielijst Rijtuigen VI Voorbeeldbrief nieuwe leden VII Rijbaanregels VIII Huisregels IX Regels buitenrijden Colofon

5 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 4 4

6 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 5 VOORWOORD U bent in het bezit gekomen van het handboek Veilig paardrijden. En daar zijn wij blij om! Want veilige paardensport is in ons aller belang. Wellicht is het veiligheidsniveau in uw hippische accommodatie redelijk tot goed, omdat u al veel doet aan het voorkomen van ongevallen. Maar jaar in jaar uit worden we steeds geconfronteerd met ernstige incidenten en zo n tienduizend ruiters die na een ongeval in een ziekenhuis moeten worden behandeld. In de praktijk blijkt dat bij veel hippische accommodaties méér aan ongevalpreventie gedaan zou kunnen worden. Niet alleen op incidentele basis, maar door een structurele aanpak. Veiligheid zou eigenlijk een vanzelfsprekende zaak moeten zijn. De Koninklijke Nederlandse Hippische Sportbond hoopt samen met Nederlands Olympisch Comite*Nederlandse Sport Federatie, Consument en Veiligheid, Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra en Stichting Rijvaardigheidsbewijzen Recreatieruiter door middel van de campagne VEILIG PAARDRIJDEN te bereiken dat ook uw hippische accommodatie al het nodige doet om de ruitersport zo veilig mogelijk te maken. Ik ga er vanuit dat dit handboek u tot steun is bij het veilig maken en veilig houden van uw bedrijf of vereniging. Profileer uw accommodatie: veiligheid is een noodzakelijke voorwaarde voor het versterken van het imago van uw bedrijf/vereniging en van de gehele hippische sport. W. Rogmans Voorzitter Stichting Veilige Paardensport 5

7 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 6 6

8 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 7 INLEIDING Waarom aandacht voor veiligheid binnen de hippische wereld? Paardrijden is een geweldige sport, die veel mensen in Nederland beoefenen. Bijvoorbeeld bij een manege of vereniging. Vanuit de sport zelf, maar ook van buitenaf wordt de druk op veiligheid steeds groter. Omdat we niet willen dat de overheid beperkingen op de sport gaat leggen en we de veiligheid binnen de paardenhouderij willen verbeteren zijn we in 2000 begonnen met het veiligheidscertificaat. Dit is inmiddels de tweede druk van het handboek veilig paardrijden. De eerste druk was vooral gericht op maneges, deze tweede druk is voor de gehele paardenhouderij geschreven. Vooral maneges, verenigingen en opleidingsaccommodaties zullen de komende jaren moeten investeren in veiligheid. Natuurlijk kunnen niet alle paardrij-ongevallen worden voorkomen. Maar u kunt als accommodatiehouder, samen met uw medewerkers en met de ruiters zelf, veel doen aan het voorkomen van paardrij-ongevallen. Dit gaat echter niet vanzelf. Binnen de hippische accommodatie zal blessurepreventie en zorg voor blessures zo georganiseerd moeten worden dat alle betrokkenen weten waar het over gaat en er ook naar kunnen en willen handelen. Als accommodatiehouder bent u de eerst aangewezen persoon om, ten aanzien van veiligheid, de kar te gaan trekken. Binnen het bedrijf of de vereniging zijn verder duidelijke afspraken en een goede taakverdeling noodzakelijk. Om de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen tot een succes te maken, is het belangrijk dat iedereen die betrokken is bij de hippische accommodatie achter de veiligheidsmaatregelen staat. Aan u dus de taak om draagvlak te creëren. Hoe voorkom je paardrij-ongevallen? Dit handboek is ontwikkeld om betrokkenen bij de paardensport te ondersteunen bij veilig paardrijden. Het handboek is speciaal bedoeld voor u als accommodatiehouder. Om de kwaliteit van veilig paardrijden te waarborgen, is een veiligheidseisenpakket ontwikkeld. Veilig paardrijden betekent voor u als accommodatiehouder: voldoen aan het eisenpakket veiligheid hippische accommodaties. Om veilig paardrijden in de praktijk te brengen en u te helpen bij het uitvoeren van de veiligheidseisen, is er in het handboek expliciet aandacht voor: veiligheid in interne organisatie; informeren en stimuleren van ruiters; EHBO, voor het geval er toch iets mis gaat. Wat levert aandacht voor veiligheid u op? Een accommodatie met het veiligheidscertificaat mag KNHS opleidingen organiseren (VHC verplicht in 2007), verenigingslessen geven en ruiter en koetsierbewijs examens organiseren (VHC verplicht vanaf ). Daarnaast geldt dat voor veel klanten veilig paardrijden een absolute voorwaarde is. Bestaande én potentiële klanten zullen het zeker waarderen als uw accommodatie actief bijdraagt aan veilig en verantwoord paard-rijden. Met het veiligheidscertificaat onderscheidt u zich van andere hippische accommodaties in uw omgeving op het vlak van veilig en verantwoord paardrijden en kunt u een breder pakket ten aanzien van opleidingen en wedstrijden aanbieden. 7

9 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 8 8

10 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 9 LEESWIJZER In dit handboek leest u hoe u uw accommodatie stapsgewijs tot een zo veilig mogelijke accommodatie kunt ontwikkelen. Het handboek is bedoeld voor accommodatiehouders in de paardenhouderij en alle overige betrokkenen die actief een bijdrage kunnen leveren aan het vergroten van de veiligheid binnen uw hippische accommodatie. Indeling Naast de algemene inleidende teksten bestaat dit handboek uit drie hoofdstukken. Hoofdstuk 1 bevat informatie over het eerder genoemde pakket met veiligheidseisen. Indien uw hippische accommodatie voldoet aan alle veiligheidseisen komt het in aanmerking voor een veiligheidscertificaat. De procedure voor de aanvraag van dit certificaat wordt eveneens beschreven in hoofdstuk 1. In de hoofdstukken 2 en 3 leest u op welke wijze u de veiligheidseisen in de praktijk kunt brengen. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op aandacht voor veiligheid in de interne organisatie. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 informatie over het calamiteitenplan, EHBO en opleidingen uitgelicht. WERKWIJZER Hieronder leest u hoe u dit handboek concreet kunt gebruiken. Lees de informatie goed door! Dit handboek is bedoeld voor accommodatiehouders in de hippische sector. Als accommodatiehouder of eigenaar bent u verantwoordelijk voor de totale veiligheidscheck van uw accommodatie. Het is niet haalbaar om alle activiteiten die in dit handboek naar voren komen alleen te verrichten. Bepaal daarom voor iedere activiteit wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en/of coördinatie. Zorg dat de verantwoordelijke voor een bepaalde activiteit de beschikking heeft over de betreffende informatie uit dit handboek. De bijgevoegde rijbaanregels, huisregels en formulieren voor ongevallenregistratie, harnachementcontrole etc. zijn voorbeelden, u kunt een eigen invulling geven aan de huis- en rijbaanregels zodat ze op uw accommodatie van toepassing zijn. U moet ervoor zorgen dat u altijd aan derden (inspecteurs) kunt laten zien dat uw bedrijf daadwerkelijk regelmatig controleert, voorraden aanvult en een agenda bijhoudt. Verschillen in de accommodatie betekent ook verschillen in eisen. Veel eisen voor maneges zijn niet van toepassing bij verenigingsaccommodaties en pensionstallen. 9

11 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 10 10

12 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 11 HOOFDSTUK 1 EISENPAKKET Dit hoofdstuk behandelt het eisenpakket voor hippische accommodaties. Het eisenpakket is ontwikkeld door een groep deskundigen uit diverse paardrij-organisaties en door Consument en Veiligheid en is bedoeld als waarborg voor de kwaliteit van veilig paardrijden en mennen. Achtereenvolgens vindt u: 1. EISENPAKKET VEILIGHEID HIPPISCHE ACCOMMODATIES, MET DAARBIJ BEHORENDE TOELICHTING OP DE EISEN Aan de hand van deze gedetailleerde versie van het eisenpakket (inclusief toelichting) wordt uw bedrijf gekeurd, wanneer u hiervoor in aanmerking wilt komen. lijst kunt u uw accommodatie nalopen op de veilig heidsaspecten uit het eisenpakket. Controleer regelmatig - bij voorkeur 1x per maand - of uw accommodatie (nog) voldoet aan de gestelde eisen ter verkrijging van het veiligheidscertificaat. Kruis de eisen aan waaraan u voldoet. U weet dan ook direct aan welke eisen u nog extra aandacht dient te besteden. De eisen 1 tot en met 15 hoeft u slechts eenmaal te controleren. De overige eisen dient u periodiek te controleren. 2 INFORMATIE OPLEIDINGSSYSTEMEN In informatie opleidingssystemen staan de diverse opleidingssystemen beschreven. In diverse eisen uit het eisenpakket wordt ingegaan op het rijkunstig niveau van de ruiter. Dit niveau kan onder andere worden bepaald aan de hand van de opleiding die een ruiter heeft gevolgd. 3. PROCEDURE VOOR HET VERKRIJGEN VAN EEN VEILIGHEISDCERTIFICAAT Iedereen wil zich graag profileren als veilige accommodatie. Een accommodatie die in het bezit is van het veiligheidscertificaat trekt immers klanten aan, en kan verschillende opleidingen aanbieden. Wanneer u voldoet aan alle gestelde eisen in het eisenpakket kunt u in aanmerking komen voor een door het onafhankelijke Keurmerkinstituut en de Stichting Veilige Paardensport uitgegeven veiligheidscertificaat. Hoe u in het bezit kunt komen van dit veiligheidscertificaat is beschreven in de procedure. 4. EEN CONTROLELIJST VEILIGHEID HIPPISCHE ACCOMODATIE Deze controlelijst is bedoeld voor eigen gebruik. In de controlelijst zijn de eisen uit het eisenpakket beknopt weergegeven. Aan de hand van de controle 11

13 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 12 EISENPAKKET VEILIGHEID HIPPISCHE ACCOMMODATIES ALGEMENE EIS Er is voldoende waarborging van de veiligheid, gezondheid en welzijn van alle op de accommodatie aanwezige personeel, vrijwilligers en klanten. EISEN DIE EENMALIG ZIJN 1. De toegang tot de rijbaan dient minimaal 1.20 m breed te zijn. 2. a. Wanden en deuren van de rijbaan dienen glad afgewerkt te zijn, uitsteeksels mogen niet meer dan 2 cm uitsteken. b De wanden van de rijbaan moeten recht staan, of onder een hoek van maximaal 7 graden, schuin naar buiten staan. c Het laagste punt van het plafond dient minimaal 3.50m te zijn, advieshoogte is 4.00m. 3. a De stalgangen dienen min. 1.20m breed te zijn adviesbreedte is 2.40m. b De stalgangen dienen leeg te zijn. c De boxdeur dient minimaal 1.00 m breed te zijn. 4. Er dient overal goede verlichting aanwezig te zijn waar ruiters en bezoekers komen of waar men met paarden/ pony s komt. 5. Het erf van de hippische accommodatie dient volledig te kunnen worden afgesloten. 6. De volgende combinaties van beugelriemen, stijgbeugels en ophanghaken zijn toegestaan: - Beugelriemen opgehangen aan scharnierhaken; - Beugelriemen opgehangen aan haken waarvan de punt ongeveer 45 omhoog staat; - Veiligheidsstijgbeugels opgehangen aan andere type beugelriemen en ophanghaken dan de twee bovengenoemde. 7. a De regels voor het gebruik van de rijbaan dienen bij de ingang van de rijbaan te hangen. b De rijbaanregels moeten eveneens schriftelijk kenbaar gemaakt worden aan de ruiters. 12

14 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 13 TOELICHTING OP DE EISEN DIE EENMALIG ZIJN ad 1 ad 2 ad 3 Tijdens het meten van de toegang tot de rijbaan moet 1 enkele deur worden gemeten en niet een dubbele deur. Vluchtdeuren zijn niet voor paarden bedoeld en hoeven dan ook geen 1.20 m breed te zijn. Een gladde afwerking van schuine wanden en deuren, betekent dat er ook geen deurklinken aanwezig mogen zijn. Bij de rijhal geldt dat het laagste punt van het plafond, gemeten vanaf de grond, minimaal 3.50 m hoog moet zijn. Geadviseerd wordt echter 4.00 m. In hallen waarbij de minimale hoogte niet voldoet aan de gestelde eisen, mag niet gereden worden. Voor stallen wordt een stalgangbreedte van minimaal 1.20m gesteld. In deze smallere stalgang (1.20 m 2.40 m breed) geldt, dat men elkaar met paard niet mag passeren. De breedte van boxdeuren in een stalling is minimaal 1.00 m. ad 7 in de hippische accommodatie aanwezig zijn. Tevens moeten eigenaren van pensionpaarden en rijverenigingen ervoor zorgen dat zij rijden met eerder omschreven materiaal. Het is ons bekend dat er geen westernzadels zijn uitgerust met eerder omschreven beugelriemen of stijgbeugels. Voor western zadels geldt dat de stijgbeugels een vrije ruimte van minimaal 1 cm aan beide zijden van de voet moeten hebben. De voorbeeld rijbaanregels gelden voor elke gebruiker, dus ook voor pensionklanten en leden van een rijvereniging. De minimale rijbaanregels zijn opgenomen in het handboek. Eventueel kunnen deze regels worden aangevuld. ad 4 Overal waar men met een paard komt of waar bezoekers komen, is het van belang goed zicht te hebben. Met name als het schemerig of donker is, is goede verlichting noodzakelijk. Gemeten op 1 m boven het grondoppervlak moet de lichtsterkte minimaal 60 Lux bedragen, waarbij het meeste licht moet worden afgegeven op gezichtshoogte (180 cm). Bron: Woonkeur, verlichting in entreehal woongebouw. ad 5 Bij het uitbreken van een paard/ pony of in andere noodsituaties moet het erf van de hippische accommodatie afsluitbaar zijn. Dit kan onder andere door middel van een slagboom, breed lint, ketting of het sluiten van een hek. ad 6 Het gebruik van omschreven stijgbeugelhaken of veiligheidsstijgbeugels moet voorkomen dat de ruiter wordt meegesleurd als de voet niet uit de beugel gaat. De accommodatie-eigenaar moet ervoor zorgen dat alleen genoemde combinaties van beugelriemen, stijgbeugels en ophanghaken 13

15 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 14 EIS 8. De hippische accommodatie dient haar huisregels schriftelijk kenbaar te maken aan klanten, bezoekers, alle medewerkers en vrijwilligers. 9. De hippische accommodatie dient haar regels voor het buiten rijden schriftelijk kenbaar te maken aan klanten, bezoekers en instructeurs. 10. De hippische accommodatie dient basiskennis over paarden schriftelijk kenbaar te maken aan klanten en bezoekers. 11. a Er moet een calamiteitenplan toegespitst op de betreffende hippische accommodatie aanwezig zijn. Hierin staat omschreven wat te doen met mensen en dieren in noodsituaties. Er moet op het bedrijf een plattegrond aanwezig zijn met daarin vermeld de nooduitgangen, telefoon en blusapparaten en EHBO-trommel. b Ten allen tijde moet een telefoon beschikbaar zijn voor het inroepen van hulp bij ongevallen en calamiteiten. 12. a Bij iedereen moet bekend zijn (gemaakt) wie er gewaarschuwd/geroepen moet worden bij ongevallen of brand. b Bij de telefoon dient een lijst te hangen met daarop het alarmnummer en telefoonnummers van huisarts(en) en dierenarts(en). 13. Er dient een bord bij de ingang van het erf van de hippische accommodatie aanwezig te zijn met de volgende tekst of een tekst met gelijke strekking: Nieuwe bezoekers worden vriendelijk verzocht zich te melden bij een personeelslid. 14. Elke instructeur die groepslessen geeft, dient minimaal in het bezit te zijn van een diploma dat bevoegdheid geeft tot zelfstandig lesgeven. 15. Het door de Arbo-wet voorgeschreven aantal bedrijfshulpverleners (BHV) dient aanwezig te zijn. 14

16 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 15 TOELICHTING ad 8 ad 9 De huisregels zijn de minimale regels die overgenomen dienen te worden; deze kunnen voor de persoonlijk situatie worden aangevuld met bijvoorbeeld de openingstijden, regels voor betalingen en opzeggingen etc. (zie bijlage VIII). De regels voor het buiten rijden zijn minimale regels die overgenomen dienen te worden; deze kunnen voor de persoonlijk situatie worden aangevuld. Regels voor het buiten rijden gelden voor iedereen (zie bijlage IX). ad 10 De basiskennis over paarden bestaat uit minimale wetenswaardigheden over paarden die overgenomen dienen te worden; deze kunnen worden aangevuld. ad 11 Volgens de Arbo-wet moet elk bedrijf een calamiteitenplan hebben. Het calamiteitenplan moet toegespitst zijn op het bedrijf en bekend zijn bij het personeel. Het draaien van het alarmnummer moet zonder munt mogelijk zijn, of er moet een munt voorhanden zijn. ad 12 Middels bordjes is het mogelijk alle aanwezigen op het bedrijf op de hoogte te brengen wie te waarschuwen bij een ongeval of brand. Degene die gewaarschuwd moet worden, moet iemand zijn die altijd bereikbaar is of een persoon op een plaats die altijd bezet is en die in staat is de juiste handelingen te verrichten. De belangrijke telefoonnummers dienen bij een wijziging onmiddellijk veranderd te worden op de telefoonlijst. niet mogen komen. Het is ook mogelijk om alle noodzakelijke informatie voor bezoekers op een bord te plaatsen. Hieronder volgt nog een optie voor de tekst op het bord: Nieuwe bezoekers moeten zich melden bij de bedrijfsleider of een stalmedewerker. ad 14 Het gaat hier om instructeurs voor groepslessen. Het internationaal trainerspaspoort geeft aan of een instructeur bevoegd is om les te geven. Een certificaat, afgegeven door een officieel opleidingsinstituut en gericht op het geven van instructie, wordt ook goedgekeurd. Een lesgever kan nog in opleiding zijn, maar mag dan alleen lesgeven onder begeleiding van een gediplomeerd instructeur. Tevens moeten rijverenigingen en ponyclubs op het terrein van de hippische accommodatie een gediplomeerd instructeur rijles laten geven. ad 15 Het door de Arbo-wet voorgeschreven aantal bedrijfshulpverleners (BHV) dient in ieder geval aanwezig te zijn. Een gediplomeerd EHBO-er heeft een duidelijke meerwaarde, maar vervangt een BHV-diploma niet. Genoemde diploma s moeten jaarlijks verlengd worden. ad 13 In de Arbo-wet staat dat de eigenaar verantwoordelijk is voor de veiligheid van bezoekers. Deze verantwoordelijkheid kan de hippische accommodatiehouder alleen waarmaken door nieuwe bezoekers goed te informeren over de huisregels en over het gedrag van paarden. Dit is alleen mogelijk als de nieuwe bezoeker zich meldt. De persoon waar nieuwe bezoekers zich melden, moet uitleg geven over de regels waar de bezoeker zich aan dient te houden. Deze regels moeten bekend zijn bij de personen waar men zich kan melden. Nieuwe bezoekers moet bijvoorbeeld verteld worden dat paarden kunnen bijten en slaan en op welk gedeelte van het terrein ze 15

17 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 16 EISEN DIE PERIODIEK AAN BOD KOMEN 16. a Het onderhoud van het harnachement van manegepaarden dient minimaal 1x per maand plaats te vinden, hierbij wordt elk onderdeel een keer gecontroleerd. Bij eigen paarden moet de instructeur bij aanvang van de les het harnachement controleren. b De controle dient bijgehouden te worden op de daarvoor bestemde controlelijst. 17. a De complete en schone EHBO Verenigingskit dient op een zodanige plaats te staan dat te allen tijde tenminste één persoon er bij kan. Na gebruik dient ontbrekend materiaal direct te worden aangevuld. b Eenmaal per maand dient de EHBO Verenigingskit gecontroleerd/ aangevuld te worden. c De controle/ aanvulling dient te worden bijgehouden op een controlelijst. EISEN DIE ALTIJD AAN DE RUITER OPGELEGD WORDEN 20. Het dragen van een passend veiligheidshelm (voorzien van CE-marking en EN 1384-teken) met gesloten kinband is verplicht voor iedereen. 21. De schoenen van de ruiter moeten royaal in de stijgbeugels passen. 22. Ruiters dienen (rij-)laarzen te dragen óf stevige schoenen met een gladde doorlopende zool, een hak en gladde bovenkant in combinatie met chaps. Ruiters die rijden met schoeisel zonder hak, moeten met stijgbeugels rijden die aan de voorkant dicht zijn. 23. Het te paard dragen van grote, uitstekende en/of loshangende sieraden en te losse kleding is verboden. 18. De accommodatie-eigenaar of beheerder dient zich minimaal 1x per maand op de hoogte te stellen van de inspectie- en controlelijsten en dit aantekenen op de lijsten. Eventueel dient hij corrigerend op te treden. 19. a Minimaal 1x per maand dient er overleg te zijn tussen de eigenaar en het personeel/ vrijwilligers, van dit overleg moeten notities gemaakt worden. 16

18 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 17 TOELICHTING Ad 16 Onder harnachement wordt verstaan: zadel, hoofdstel, halster, tuig en toebehoren. Onder onderhoud wordt verstaan: controleren op scheurtjes, losse stiksels en andere vormen van slijtage, riemen invetten en scharnieren (stijgbeugelhaken) oliën en controleren. Tijdens de controle moet erop gelet worden dat de haken van stijgbeugels met scharnierhaken alleen dicht staan indien het mechaniek goed werkt. Voor de pensionstalhouders geldt deze regel ook. In de huisregels dient deze regel dan ook kenbaar te worden gemaakt. Door één persoon aan te wijzen voor de controles, is duidelijk wie hiervoor zorg draagt. ad 17 Volgens de Arbo-wet dient er een EHBO Verenigingskit aanwezig te zijn. De EHBO Verenigingskit moet ook toegankelijk zijn als de kantine gesloten is. De controlelijsten kunnen op dezelfde wijze als de controlelijsten van het harnachement worden gearchiveerd. ad 18 De inspectielijsten waar de eigenaar toezicht op moet houden, zijn de lijsten voor controle van het harnachement en de EHBO Verenigingskit. ad 19 Tijdens dit overleg moeten de volgende punten worden behandeld: - de veiligheid in het algemeen - de accommodatie - ongevallen en bijna-ongevallen - het gedrag van de paarden - het gedrag van klanten In de notitie staan punten van veranderingen en uit te voeren handelingen. Met dit overleg worden niet de dagelijkse besprekingen bedoeld. ad 20 Vanaf 1 september 2002 is het, om aan dit eisenpakket te voldoen, voor iedereen verplicht een passende en goedgekeurde veiligheidshelm (voorzien van CE-markering en EN-1384 teken) te dragen. Dit geldt voor alle hippische accommodaties en alle vormen van ruitersport. (Dus ook voor de pensionklanten en ponyclubs/ rijverenigingen die van de faciliteiten van de hippische accommodatie gebruik maken. ad 21 Voorafgaand aan iedere les moet de instructeur de ruimte in de stijgbeugel ten opzichte van de schoen van de ruiter controleren. Aan beide zijden van de schoen moet minstens 1 cm vrije ruimte aanwezig zijn. ad 22 Alle ruiters in de rijbaan moeten het voorgeschreven schoeisel dragen, ook pensionklanten en ponyclubs/ rijverenigingen. Aan het begin van elke les dient de instructeur dit te controleren. Een voorbeeld van stevige schoenen met doorlopende zool en hak zijn jodphur laarsjes. ad 23 Voor het begin van elke les dient door de instructeur gecontroleerd te worden of de ruiters geen grote, uitstekende en/of loshangende sieraden en te losse kleding dragen. Deze regel geldt ook voor pensionklanten en rijverenigingen. 17

19 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 18 EISEN WAAR HIPPISCHE ACCOMMODATIES ALTIJD AAN MOETEN VOLDOEN 24. De instructeur dient zelf te onderwijzen, of laat de ruiters onderwijzen in de opgestelde regels welke vermeld staan in eis 7, 8, 9 en Tijdens de lessen dient er rust te heersen rond de rijbaan. 26. a Leswisselingen dienen plaats te vinden op geordende wijze. Tijdens leswisselingen loopt men naast het paard. De nieuwe paarden komen eerst binnen in de rijbaan om opstoppingen in de gang te voorkomen. b Personen en/of paarden waar problemen te verwachten vallen, worden geassisteerd bij het open afstijgen. De lessen dienen structureel als volgt te worden ingedeeld: 27. a In een beginnersles uur mogen maximaal 8 combinaties rijden, tenzij de rijbaan een breedte heeft van tenminste 20 meter én een lengte van tenminste 40 meter; dan mogen er maximaal 10 combinaties in de rijbaan. b Indien nodig dient een meer gevorderde ruiter voorop te gaan om als voorbeeld te fungeren. 28. a Gevorderde ruiters mogen met maximaal 12 combinaties tegelijk in de rijbaan rijden. b Bij evenementen of carrousel, of het oefenen daarvoor, mogen meer combinaties in de rijbaan zijn, waarbij de veiligheid gewaarborgd dient te worden. 29. (Manege)Paarden moeten zich zo evenwichtig en gewillig gedragen dat zij geschikt zijn om de ruiter te bieden wat bij zijn rijkunstig niveau past. 30. Paarden waarvan verwacht mag worden dat ze te fris zijn en moeilijker onder controle te houden, moeten alvorens in de les of buitenrit te mogen meelopen, stoom afblazen onder leiding van een personeelslid. 31 a Als staanders gebruikt worden in de les, mogen de lepels niet op hoogte eraan hangen, tenzij er hindernisbalken op liggen. Als staanders niet worden gebruikt in de les, moeten ze buiten de rijbaan opgeslagen worden. Er mogen geen staanders vast aan de wand van de rijbaan bevestigd zijn. b De hindernisbalken worden bij voorkeur buiten de rijhal opgeslagen. 32. a Klanten of vrijwilligers mogen alleen paarden en pony s poetsen, van en naar stal begeleiden en op- en afzadelen als dit onder toezicht van stalpersoneel gebeurt. b Klanten of vrijwilligers mogen paarden zonder toezicht verzorgen wanneer zij hiervoor bij de hippische accommodatie een korte theoretische en praktische instructie over de veiligheid op stal hebben gevolgd. 33. Er dient een registratie bijgehouden te worden van alle ongevallen, hun oorzaak en de genomen preventieve (nieuwe) maatregelen (indien van toepassing). 34. Bij alle paarden op de hippische accommodatie (ook de pensionpaarden) die zich wel eens misdragen, moeten maatregelen worden genomen ter voorkoming hiervan. 35. Mensen die nog nooit paardrijles hebben gehad, dienen middels longelessen, aparte beginnerslessen (2-4 combinaties) of privé lessen vertrouwd gemaakt te worden met het leiden van een paard, het op- en afstijgen en de basiskennis over paarden. 36. Elke nieuwe klant met rijervaring moet in de praktijk getest worden op zijn rijkunstige vaardigheden. 37 a Eenmalige groepsactiviteiten met beginners mogen alleen aangenomen worden door bedrijven die daarvoor een speciaal programma op schrift hebben ontwikkeld. b Hippische accommodatiebedrijven hebben voor de gasten veiligheidshelmen op voorraad te leen. 38. Paarden na de les rond laten stappen met onervaren bezoekers/gasten er op mag alleen: - met instemming en onder toezicht van een instructeur. - als het dier door een begeleider aan de hand wordt geleid. 39 Klachtenprocedure: Op de accommodatie moet een klachtenprocedure aanwezig zijn die klanten de mogelijkheid biedt om klachten over de veiligheid bij de juiste persoon te krijgen. 18

20 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 19 TOELICHTING ad 24 Alle ruiters en bezoekers dienen zich aan de opgestelde regels te houden. Het gaat hier om de rijbaanregels, huisregels, regels voor buiten rijden en basiskennis over paarden. Met name beginnende ruiters of nieuwe klanten begrijpen deze regels misschien nog niet of kunnen ze niet allemaal tegelijk onthouden. Een instructeur dient zelf of laat deze regels ook vertellen en uitleggen aan deze groep en mensen erop wijzen wanneer men er zich er niet aan houdt. ad 25 Met name tijdens de beginnersles is rust rond de rijbaan van belang. De instructeur dient er zorg voor te dragen dat de omgeving rustig is. Met rust wordt hier niet absolute stilte bedoeld. Alledaagse geluiden zoals mensen die heen en weer lopen of een radio die zachtjes aan staat, zijn geoorloofd. Andere extreme geluiden, zoals het loslaten van paarden naast een rijbaan waar gereden wordt, zijn echter niet toegestaan. Mocht men lawaai verwachten (bijv. lossen van voer, tractor) dan moet dit gemeld worden aan het begin van de les (nooit tijdens een beginnersles). Zorg er ook voor dat mobiele telefoons zijn uitgezet. ad 26 Doordat eerst alle nieuwe paarden/ pony s de rijbaan in komen, is er in de stalgangen plaats voor de dieren die naar stal gaan. Alle paarden met het hoofd dezelfde kant uit opstellen op de lijn AC met 1,5 m tussenruimte verdient de voorkeur. Problemen die verwacht kunnen worden, zijn mensen die niet zelfstandig op kunnen stijgen of een paard dat niet lang genoeg stil blijft staan. ad 27 Een beginner is een ruiter die nog niet onafhankelijk kan galopperen. Deze eis geldt tevens voor lessen die gegeven worden door ponyclubs en rijverenigingen. ad 28 Een rijvereniging of ponyclub die van de accommodatie gebruik maakt, moet zich ook aan dit maximum houden. ad 29 De instructeur moet ervoor zorgen dat een ruiter het paard krijgt, dat bij zijn niveau past. ad 30 De instructeur moet per moment en per paard beoordelen of een paard te druk is. Paarden kunnen te fris zijn, omdat ze een dag niet gewerkt hebben en daardoor moeilijker te controleren. Onder leiding van een personeelslid moet het paard stoom afblazen, dit kan aan de longe of los in de rijbaan of wei. ad 31 Staanders en lepels kunnen voor verwondingen zorgen. Het is daarom belangrijk ze op te ruimen als ze niet gebruikt worden. ad 32 De inhoud van de korte instructie moet minimaal de volgende onderwerpen behandelen: Poetsen, begeleiden van een paard, omgaan met een paard, op- en afzadelen, naverzorging, materiaal behandeling (schoonmaken, ophangen) ad 33 Door de ongevallen te registreren wordt een overzicht verkregen van situaties die aanleiding geven tot ongevallen. Hieruit kan lering worden getrokken hetgeen preventieve maatregelen kan opleveren. Verder kan de registratie voor ondersteuning naar de verzekering gebruikt worden. ad 34 In eerste instantie moet bekeken worden wat de oorzaak is van de misdragingen. Onder misdragen wordt verstaan: dreigen te bijten, te slaan of iets dergelijks. Maatregelen ter voorkoming kunnen zijn: oorzaak van de misdraging weghalen als deze bekend is, proberen af te leren, boxdeur/ weefraam dicht houden (in geval van bijten), verkopen van paard/ pony, etc. Het waarschuwen kan mondeling dan wel via een bord gebeuren. Ook bij pensionpaarden moet iedereen op de hoogte zijn van eventuele misdragingen. Deze paarden hebben extra toezicht van een personeelslid nodig wanneer zij door een klant worden opgezadeld. ad 35 Aan iemand die nog nooit op een paard heeft gezeten, moet extra aandacht worden besteed voordat deze in de beginnersles kan meelopen. De basiskennis over paarden is schriftelijk kenbaar gemaakt (eis 9) en wordt door de instructeur onderwezen (eis 23) aan de beginnende ruiter. ad 36 Elke nieuwe klant met rijervaring moet door de instructeur getest worden om zijn/ haar rijkunstig niveau te bepalen. 19

21 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 20 ad 37 Er dient een model te worden ontwikkeld voor eenmalige groepsactiviteiten. Hierin moet het volgende komen te staan: - Uitleggen aan de hele groep tegelijk hoe zich te gedragen om de paarden niet te laten schrikken; - Niet-ruiters niet in de rijbaan; rust langs de kant; - Iedereen een goed passende veiligheidshelm op en (rij)laarzen aan; - Maximaal 8 ruiters tegelijk te paard in de rijbaan; Deze eisen gelden alleen voor deelnemers die voor het eerst te paard gaan. ad 38 Voor pensionklanten en rijverenigingen die een bezoeker laten rijden geldt eveneens dat zij zich moeten houden aan de regels die gesteld zijn aan het laten rondstappen van een bezoeker. ad 39 Bij elke accommodatie moet een klachtenprocedure aanwezig zijn en bekend gemaakt worden aan de klanten/leden. Een voorbeeld van een klachtenprocedure vindt u in bijlage I. 20

22 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 21 EISENPAKKET VEILIG MENNEN VOOR MANEGES, STALHOUDERIJEN, KOETSIERDERIJEN EN HUIFKARBEDRIJVEN 1. Menlessen, men-cursussen en koetsiersbewijs worden gegeven door hetzij door SRR/KNHS en NHB erkende instructeurs, hetzij stagiaires die ingeschreven zijn voor de cursus Basis- of Kandidaatsinstructeur en/of NHB opleidingen en les geven overeenkomstig hun opleidingsniveau onder supervisie van een volledig opgeleid instructeur. 2. De paarden/pony s moeten betrouwbaar, verkeersmak, gezond en geschikt zijn voor het niveau van de menner. 3. Tuigen moeten veilig zijn. Het leer/tuig moet geen scheurtjes vertonen, en het stiksel, doornen en treklussen e.d. moeten in orde zijn. Verder moet het tuig goed passend zijn. 4. Rijtuigen moeten passend en veilig zijn en voorzien van goede zitplaatsen. 5. De rijtuigen moeten voorzien zijn van de juiste verlichting en reflectoren e.e.a. volgens het Reglement van Verkeersregels en Verkeerstekens. 6. Bij vierwielige rijtuigen moet de draaikrans/ schamel volledig onderdoor kunnen draaien. 7. Rijtuigen moeten voorzien zijn van goed functionerende remmen. 8. Alle rijtuigen hebben minimaal 1 maal per jaar een verplichte onderhoudsbeurt. Welk via de inspectielijst Rijtuigen (zie bijlage V) wordt bijgehouden. 9. Eigen aanspanningen van cursisten en andere aanspanningen die voor de lessen gebruikt worden moeten voldoen aan bovengenoemde voorwaarden. De verantwoordelijke van het gecertificeerde bedrijf controleert of hieraan voldaan wordt. 21

23 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 22 TOELICHTING OP EISEN VEILIG MENNEN. Ad 1. Erkende meninstructeurs, zijn zij, die erkend zijn door de SRR, NHB of de KNHS. Ook zij, die erkend zijn door de voormalige NBVAP, KNF, NKB zijn erkende instructeurs. Ad 3 De tuigen moeten geschikt zijn voor het doel waarvoor ze gebruikt worden. Ad 4. Rijtuigen moeten passend zijn. Ze moeten passen bij het paard of pony dat is ingespannen. Rijtuigen moeten veilig zijn en stabiel. Er mogen geen mankementen aan het rijtuig zijn. Ad 5. Een rijtuig moet aan de achterzijde voorzien zijn van: - twee niet-driehoekige rode retroreflectoren (rond of rechthoekig) op wagens breder dan 1.50 m. - één niet-driehoekige rode retroreflectoren als de wagen maximaal 1.50 m breed is. - één rode retroreflector in de vorm van een afgeknotte driehoek. - De retroflectoren moeten ook overdag op de aanspanning aanwezig zijn. - De niet-driehoekige retroreflectoren moeten aan de achterzijde van het rijtuig op gelijke hoogte zijn aangebracht: niet meer dan 0.40 m binnenwaarts van de uiterste linkeren rechterzijde. - op een hoogte van niet minder dan 0.35 m en niet meer dan 0.90 m. boven het wegdek. - Indien één niet-driehoekige rode retroreflector is voorgeschreven, moet deze zijn aangebracht: - aan de uiterste linkerzijde van het voertuig - op een hoogte van niet minder dan 0.35 m en niet meer dan 0.90 m boven het wegdek. - De rode retroreflector in de vorm van een afgeknotte driehoek moet aan de achterzijde van het voertuig, duidelijk zichtbaar, zijn aangebracht: - In het midden van voertuig of links van het midden; op een hoogte van niet minder dan 35 cm en niet meer dan 90 cm boven het wegdek. Hij mag dus niet worden afgeschermd door o.a. modder, passagiers e.d. Een rijtuig met drie of meer zitplaatsen kan alleen aan deze voorwaarde voldoen wanneer de retroreflector aan de linkerachterzijde van het rijtuig is aangebracht. Zie boek leren mennen voor het Koetsiersbewijs, hoofdstuk Het Verkeer (laatste druk), uitgegeven door SRR (Stichting Rijvaardigheidsbewijzen Recreatieruiter). Ad 7. Geremde rijtuigen dienen minimaal op de achteras geremd te zijn. Ad 9. Het onderhoud mag in eigen beheer worden uitgevoerd. Het invullen en bijhouden van de inspectielijst is verplicht. De verantwoordelijke van het gecertificeerde bedrijf controleert of hieraan voldaan wordt. Wanneer het technisch onderhoud wordt uitbesteed aan een gespecialiseerd bedrijf, dient de inspectielijst door dit bedrijf te worden ingevuld en ondertekend. 22

24 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 23 AANVULLEND EISENPAKKET MENNEN VOOR VERHUURBEDRIJVEN VOOR VERHUUR MET BEGELEIDER 1. Bij verhuur zonder koetsier moet de huurder een geldig Koetsiersbewijs tonen, waarbij de verhuurder de huurder zelf moet laten inspannen, en laat proefrijden. De verhuurder stuurt dan wel een ervaren begeleider met geldig Koetsiersbewijs mee. 2. Bij verhuur met koetsier, dient de koetsier in het bezit te zijn van een geldig koetsiersbewijs. 3. De begeleider is in het bezit van en is bekend met de instructie Koetsbegeleiding en Groepsleider. 4. EHBO Verenigingskit en telefoon zijn verplicht op het rijtuig 5. De ervaren begeleider moet beschikking hebben over een Calamiteiten plan EHBO. 6. De algemene eisen (zie eisenpakket voor hippische accommodaties) zijn ook van toepassing bij verhuur met koetsier of begeleider. 23

25 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 24 TOELICHTING EISENPAKKET VOOR VERHUUR MET BEGELEIDER Ad 2. De koetsier dient ervaring te hebben in het rijden met soortgelijke aanspanningen. Hij is bekend met en handelt conform de Instructies Koetsbegeleiding. Ad 3. De begeleider is verantwoordelijk voor de aanspanning(en). Hij is bekend met en handelt conform de Instructies Koets-begeleiding. Wanneer de begeleider meerdere aanspanningen begeleidt, dan dient hij tevens te handelen conform de Instructie Groepsleider. Ad 4. De begeleider/ koetsier is verantwoordelijk voor het beheer van de EHBO Verenigingskit en telefoon. Ad 5. De begeleider/koetsier is verantwoordelijk voor de uitvoering van het Calamiteitenplan EHBO en Calamiteitenplan Groepsvervoer. De begeleider/koetsier die niet over een EHBO- of BHVdiploma beschikt is in het bezit van een kopie van de EHBO-wijzer. 24

26 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 25 OPLEIDINGSSYSTEMEN Binnen de recreatieve paardensport bestaan verschillende opleidingssystemen die de ruiter kennis en vaardigheden bijbrengen. Deze opleidingssystemen zijn vooral gericht op de jeugd, zodat zij op een aangename en speelse manier hun kennis met betrekking tot het paard en het berijden hiervan kunnen laten toenemen. Omdat de theoretische en praktische kennis in kleine hoeveelheden tegelijkertijd wordt aangeboden, kan al op jonge leeftijd hiermee worden begonnen. De volgende opleidingssystemen worden op dit moment gebruikt: - Veulendiploma en Vaardigheidsdiploma a, b, c, van de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportbond. Dit bestaat uit drie vaardigheidsdiploma s, namelijk A, B en C. Kinderen vanaf 6 jaar mogen hier al aan mee doen. Het dient tevens als voorbereiding op het individueel wedstrijd rijden. Het vaardigheids-diploma C leidt tevens op voor het ruiterbewijs van de Stichting Rijvaardigheidsbewijzen Recreatieruiter. - Het ruiter- en koetsiersbewijs van de Stichting Rijvaardigheidsbewijzen Recreatieruiter (SRR). Het ruiter- of koetsiersbewijs kan verkregen worden door een theoretisch en praktisch examen af te leggen en is zowel voor jeugd vanaf 12 jaar als voor volwassenen. Het doel van het ruiter- en koetsiersbewijs is om bij ruiters te testen of zij op een verantwoorde en adequate manier kunnen paardrijden/mennen en met paarden kunnen omgaan. Dit houdt in dat men zowel op buitenterreinen, in natuurgebieden als op de openbare weg het paard onder controle heeft, maar ook dat men zich volgens de regels gedraagt. Voor meer informatie over het ruiter- of koetsiersbewijs of voor het aanvragen van een examen kunt u contact opnemen met de SRR ( ). - Bixie s van de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie. Dit is vooral voor kleine kinderen vanaf 6 jaar waarbij ze spelenderwijs leren hoe het er op concoursen aan toegaat. Voor meer informatie kunt u terecht bij de KNHS ( ). - Het diplomasysteem van de Federatie van Nederlandse Ruitersportcentra (FNRS). Deze proeven die landelijk worden verreden zijn speciaal voor de manegeruiters en zijn door de KNHS erkend. De dressuurproeven die kunnen worden gereden lopen van F1 tot en met F12 met diploma s voor de evenproeven. Voor de Caprilli-proeven zijn er diploma s van C1 tot en met C4. Daarnaast kent de FNRS de opleiding tot het behalen van het Ruiterbewijs via het traject CBR1, CBR2 en CBR3. Voor meer informatie over de diploma s kunt u terecht bij de FNRS. Behaalde niveaus worden bijgehouden in het FNRS- Ruiterpaspoort ( < ( ). 25

27 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 26 26

28 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 27 PROCEDURE AANVRAAG VEILIGHEIDSCERTIFICAAT Hippische accommodaties dienen ter verkrijging van het veiligheidscertificaat te worden gekeurd en gecontroleerd op de veiligheidsaspecten in het eisenpakket. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de eerste keuring en de tweejaarlijkse controle. De keuring van een nieuwe aanvrager begint bij 1, de controle begint bij 3. Inspectie: bezoek van de inspecteur, incl. rapportage, t.b.v. keuring of controle. Beheerder: vertegenwoordiger van de aanvrager, resp. houder van het certificaat. 1. De aanvrager vult een aanvraagformulier in, en stuurt dit naar Stichting Veilige Paardensport. Het formulier kan worden opgevraagd bij het onderstaande adres. 2. Het Keurmerkinstituut stuurt de aanvrager een overeenkomst (in tweevoud) voor het gebruik van het Veiligheidscertificaat. De aanvrager stuurt een exemplaar getekend retour. 3. Het Keurmerkinstituut overlegt met de inspecteur over het tijdstip van de inspectie, informeert de beheerder over het geplande tijdstip, en stuurt de aanvrager/ houder de factuur voor de kosten van het keuring. Zonodig wordt in onderling overleg het tijdstip van de inspectie gewijzigd. De factuur voor het keuren dient vóór de inspectie te zijn voldaan. Keurmerkinstituut, vergezeld van zijn advies over verlening van het certificaat. Het Keurmerkinstituut informeert de aanvrager/ houder over zijn beslissing over verlening, resp. verlenging van het certificaat. Als geheel aan de criteria is voldaan, of als de afwijkingen van beperkte aard zijn, ontvangt de beheerder meteen het certificaat. Als verbeteringen nodig zijn, wordt de aanvrager/ houder in staat gesteld deze binnen 3 maanden door te voeren en aan te tonen dat aan de criteria is voldaan. Zonodig vindt een aanvullende inspectie plaats overeenkomstig de procedure beschreven vanaf punt 3, inclusief facturering van de extra inspectie- en administratiekosten. 7. Als de aanvrager/ houder niet binnen 3 maanden na de eerste inspectie aan de criteria voldoet, moet de procedure opnieuw worden doorlopen vanaf punt 3. Voor meer informatie en toezending van het aanvraagformulier kunt u zich wenden tot: Stichting Veilige Paardensport, Postbus CA Ermelo Tel , Fax De inspecteur meldt zich op het overeengekomen tijdstip bij de beheerder, en voert de inspectie uit. De beheerder dient gedurende de inspectie beschikbaar en in staat te zijn om het voldoen aan de criteria te demonstreren, en zich in te spannen voor een efficiënt verloop van de inspectie. 5. Aan het einde van de inspectie maakt de inspecteur zijn rapport op, bespreekt dit kort met de beheerder. In het bijzonder licht de inspecteur de eventuele tekortkomingen toe. De beheerder kan aangeven welke verbeteracties hij beoogt, en wanneer deze zullen zijn voltooid. De inspecteur noteert deze informatie in het inspectierapport, waarna inspecteur en beheerder het rapport paraferen. Desgewenst wordt een kopie van het rapport verstrekt. 6. De inspecteur stuurt het inspectierapport naar het 27

29 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 28 28

30 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina 29 CHECKLIST EISEN EISEN DIE EENMALIG ZIJN 1. Toegang tot rijbaan is minimaal 1.20 m breed. 2. a Wanden zijn glad afgewerkt, wanden mogen zowel recht als schuin zijn, de onderste 30 cm is bij voorkeur recht of open. b Plafond hoogte is minimaal 3.50 m. 3. a Stalgangen zijn minimaal 1.20 m breed b Stalgangen zijn leeg. c Boxdeur is minimaal 1.00 m breed 4. Goede verlichting is aanwezig. 5. Erf van de hippische accommodatie is afsluitbaar. 6. Combinaties van beugelriemen, stijgbeugels en ophanghaken voldoen aan voorschriften. 7. a Rijbaanregels hangen bij de rijbaan. b Rijbaanregels zijn schriftelijk kenbaar gemaakt aan ruiters. 8. Huisregels zijn schriftelijk kenbaar gemaakt. 9. Regels ten aanzien van buiten rijden zijn schriftelijk kenbaar gemaakt. 10. Basiskennis over paarden is schriftelijk kenbaar gemaakt. 11. a Calamiteitenplan is aanwezig. b Voor noodgevallen is altijd een telefoon beschikbaar. 12. a In geval van nood is bij iedereen bekend wie moet worden gewaarschuwd. b Belangrijke telefoonnummers staan op telefoonlijst. 13. Bij de ingang van de hippische accommodatie worden nieuwe bezoekers schriftelijk verzocht zich te melden. 14. Alle instructeurs die groepslessen geven, zijn gediplomeerd. 15. Het door de Arbo-wet voorgeschreven aantal bedrijfshulpverleners (BHV) is aanwezig. EISEN DIE PERIODIEK AAN BOD KOMEN 16 a Het harnachement wordt maandelijks gecontroleerd en onderhouden. b Controle van harnachement vindt plaats middels een inspectielijst. 17. a EHBO Verenigingskit is bereikbaar voor tenminste 1 persoon. b EHBO Verenigingskit (compleet en schoon) wordt maandelijks gecontroleerd en aangevuld. c Aanvulling/ controle van EHBO Verenigingskit wordt in het handboek bijgehouden. 18. Eigenaar controleert en parafeert de inspectieen controlelijsten maandelijks. 19. a Werkoverleg vindt maandelijks plaats. b Van het werkoverleg wordt een besluitenlijst gemaakt. EISEN DIE ALTIJD AAN DE RUITER WORDEN OPGELEGD 20. Iedereen draagt een goedgekeurd veiligheidshelm met CE-markering en EN-1384 teken. 21. Schoenen van ruiter passen royaal in stijgbeugels. 22. Ruiters dragen rijlaarzen óf stevige schoenen. 23. Grote, uitstekende en/of loshangende sieraden en te losse kleding worden niet gedragen. EISEN WAAR DE ACCOMMODATIE ALTIJD AAN MOET VOLDOEN 24. Instructeur onderwijst, of laat de geldende regels (huisregels, rijbaanregels, regels voor het buiten rijden) en basiskennis over paarden aan ruiters onderwijzen. 29

31 VeiligPaardrijden.qxd :54 Pagina Rond de rijbaan heerst rust. 26. a Leswisselingen verlopen geordend. b Indien nodig vindt assistentie plaats bij open afstijgen. 27. a In de rijbaan zijn maximaal 8 beginnend combinaties (maximaal 10 bij rijbaan van 20x40 m of groter). b Indien nodig gaat een meer gevorderde ruiter voorop. 28. a In de rijbaan zijn maximaal 12 gevorderde combinaties. b Uitsluitend bij evenementen of carrousel zijn meer combinaties in de rijbaan toegestaan. 29. (Manege) Paarden worden ingezet, passend bij rijniveau van de ruiter. 30. Frisse paarden krijgen de mogelijkheid om stoom af te blazen voordat ze in les of buitenrit meelopen. 31. a Staanders worden in de les gebruikt zonder lepels, tenzij er hindernisbalken op liggen. b Niet in gebruik zijnde staanders worden buiten de rijbaan opgeslagen. c Staanders zijn niet aan de wand van de rijbaan bevestigd. d Balken worden bij voorkeur buiten de rijbaan opgeslagen. 32. a Het verzorgen van paarden door klanten of vrijwilligers gebeurt onder toezicht van personeel. b Klanten of vrijwilligers die paarden zonder toezicht verzorgen, hebben een korte theoretische en praktische instructie veiligheid op stal gevolgd. EISEN DIE INCIDENTEEL VOORKOMEN 33. Ongevallenregister 34. Bij paarden die zich misdragen worden maatregelen genomen. 36. Elke nieuwe klant met rijervaring wordt in de praktijk getest worden op zijn rijkunstige vaardigheden. 37. programma voor beginners is aanwezig veiligheidshelmen zijn voorradig. 38 Paarden na de les rond laten stappen met onervaren bezoekers gebeurt alleen onder gestelde voorwaarden. 39. Een adequate klachtenprocedure is op schrift aanwezig en operationeel. EISEN VOOR MENNEN 1. Gediplomeerde instructeurs. 2. De paarden/pony s zijn betrouwbaar, verkeersmak, gezond en geschikt zijn voor het niveau van de menner. 3. Tuigen zijn passend en in orde. 4. Rijtuigen moeten passend en veilig zijn en voorzien van goede zitplaatsen. 5. De rijtuigen zijn voorzien zijn van de juiste verlichting en reflectoren e.e.a. volgens het Reglement van Verkeersregels en Verkeerstekens. 6. Bij vierwielige rijtuigen kan de draaikrans/ schamel volledig onderdoor draaien. 7. Lesrijtuigen zijn voorzien van goed functionerende remmen. 8. Alle rijtuigen hebben minimaal 1 maal per jaar een verplichte onderhoudsbeurt welke via een inspectielijst wordt bijgehouden. 9. Eigen aanspanningen van cursisten en andere aanspanningen die voor de lessen gebruikt worden voldoen aan bovengenoemde voorwaarden. De verantwoordelijke van het gecertificeerde bedrijf controleert of hieraan voldaan wordt. 35. Beginners krijgen longeles, privé-les of aparte beginnersles 30

Manege Alblasserdam. Stichting Veilige Paardensport

Manege Alblasserdam. Stichting Veilige Paardensport Manege Alblasserdam Stichting Veilige Paardensport Bijlagen 18-2-2010 1. CALAMITEITENPLAN VAN MANEGE ALBLASSERDAM VOOR RUITERS, PUBLIEK EN EIGENAREN VAN PAARDEN EN PONY S 2. RIJBAANREGELS VAN MANEGE ALBLASSERDAM

Nadere informatie

U bent in het bezit gekomen van het handboek Veilig paardrijden. En daar zijn wij blij om! Want veilige paardensport is in ons aller belang.

U bent in het bezit gekomen van het handboek Veilig paardrijden. En daar zijn wij blij om! Want veilige paardensport is in ons aller belang. Praktisch Handboek 28-04-2006 14:56 Pagina 1 VRWRD U bent in het bezit gekomen van het handboek Veilig paardrijden. En daar zijn wij blij om! Want veilige paardensport is in ons aller belang. Wellicht

Nadere informatie

MANEGE BEUKERS WAGENWEG 12 1724 PT OUDKARSPEL 0226-393974 of 06-22466799 www.manegebeukers.nl e-mail: info@manegebeukers.nl

MANEGE BEUKERS WAGENWEG 12 1724 PT OUDKARSPEL 0226-393974 of 06-22466799 www.manegebeukers.nl e-mail: info@manegebeukers.nl WAGENWEG 12 1724 PT 0226-393974 of 06-22466799 www.manegebeukers.nl e-mail: info@manegebeukers.nl BELANRIJKE INFORMATIE BESTEMD VOOR RUITERS, PENSIONKLANTEN EN BEZOEKERS VAN MANEGE BEUKERS. Welkom op onze

Nadere informatie

. LANDELIJKE RUITER EN PONYCLUB "RHOON & OMSTREKEN" Het betreden van het terrein geschiedt geheel op eigen risico.

. LANDELIJKE RUITER EN PONYCLUB RHOON & OMSTREKEN Het betreden van het terrein geschiedt geheel op eigen risico. . LANDELIJKE RUITER EN PONYCLUB "RHOON & OMSTREKEN" OPGERICHT 1972 AANGESLOTEN BIJ DE KONINKLIJKE NEDERLANDSE HIPPISCHE SPORTFEDERATIE Algemene bepalingen van LR & PC Rhoon en Omstreken Artikel 1.Terrein

Nadere informatie

Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s

Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s Ten behoeve van veiligheid én paardrijdplezier voor ons allen kent onze manege een aantal huisregels. Wij rekenen op Uw medewerking Voor

Nadere informatie

Handboek Veilig Paardrijden

Handboek Veilig Paardrijden Handboek Veilig Paardrijden Voorwoord Voorheen werd het handboek Veilig Paardrijden in een fysieke vorm uitgegeven. Een mooi naslagwerk maar wel met een groot nadeel: op het moment dat het gedrukt werd

Nadere informatie

Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s van Hippisch Centrum Xenophon

Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s van Hippisch Centrum Xenophon Huisregels voor ruiters, publiek en eigenaren van paarden/pony s van Hippisch Centrum Xenophon Ten behoeve van veiligheid en paardrijdplezier voor ons allen, kent onze manege een aantal huisregels. Wij

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Stichting Manege Onder de Linde. Helomareed 4 9244 GH Beetsterwaag 0512 389297 www.manegeonderdelinde.nl info@manegeonderdelinde.

Jaarverslag 2011. Stichting Manege Onder de Linde. Helomareed 4 9244 GH Beetsterwaag 0512 389297 www.manegeonderdelinde.nl info@manegeonderdelinde. Stichting Manege Onder de Linde Jaarverslag 2011 Stichting Manege Onder de Linde Helomareed 4 9244 GH Beetsterwaag 0512 389297 www.manegeonderdelinde.nl info@manegeonderdelinde.nl Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

Stalreglement manege Chardon

Stalreglement manege Chardon Stalreglement manege Chardon Paard en ruiter zijn bij manege Chardon op eigen risico. Maandelijkse stalling kosten dienen voor de 0 e van de te betalen maand voldaan zijn via bank of aan de bar. Na die

Nadere informatie

Uitleg Certificaat BuitenRijden en FNRS Ruiterbewijs voor ruiters

Uitleg Certificaat BuitenRijden en FNRS Ruiterbewijs voor ruiters Uitleg Certificaat BuitenRijden en FNRS Ruiterbewijs voor ruiters Versie: januari 2012 De opleiding Leer buitenrijden met plezier is ontwikkeld om ruiters op een plezierige en veilige manier op te leiden

Nadere informatie

Handboek Veilig Paardrijden

Handboek Veilig Paardrijden . Handboek Veilig Paardrijden Voorwoord Veiligheid is voor veel hippische accommodaties een vanzelfsprekende zaak. Stichting Veilige Paardensport wil, door middel van het veiligheidscertificaat, bereiken

Nadere informatie

Stalreglement Manege t Schijndelse Woud. Op stal

Stalreglement Manege t Schijndelse Woud. Op stal Stalreglement Manege t Schijndelse Woud Vanaf 1 oktober 2015 Op stal Het is verboden te roken in de buurt van de stallen, op het paard en in de kantine. Op stal moet het rustig zijn. Er mag niet worden

Nadere informatie

HUISREGELS. Roken: Roken is uitsluitend buiten toegestaan op de daar voor aangewezen plek.

HUISREGELS. Roken: Roken is uitsluitend buiten toegestaan op de daar voor aangewezen plek. HUISREGELS Toegang: Alle nieuwe bezoekers worden vriendelijk verzocht om zich te melden bij het personeel. Een ieder betreedt het terrein op eigen risico. Het is verboden zich zonder reden in de stro/hooi

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement stichting Hippisch Centrum Zeegersloot Artikel 1: Algemeen

Huishoudelijk reglement stichting Hippisch Centrum Zeegersloot Artikel 1: Algemeen Huishoudelijk reglement stichting Hippisch Centrum Zeegersloot Artikel 1: Algemeen A Het stichtingsbestuur is belast met alle zaken betreffende het Hippisch Centrum Zeegersloot gevestigd aan de Westkanaalweg

Nadere informatie

De Lunetten 4A 1944 PA Beverwijk

De Lunetten 4A 1944 PA Beverwijk Info map Ve-Ca Stables De Lunetten 4A Voor al onze overige informatie kunt een bezoek brengen aan onze web-site WWW.VE-CA.NL Inhoud: Pagina 1 voorblad 9/10 Buiten rijden 2/3 Huisregels 11/12/13/14 Basiskennis

Nadere informatie

Reglement en gedragscode vrijwilligers zwemmen Versie 3; 26 oktober 2015

Reglement en gedragscode vrijwilligers zwemmen Versie 3; 26 oktober 2015 Bevordering van sportbeoefening door personen met een beperking Reglement en gedragscode vrijwilligers zwemmen Versie 3; 26 oktober 2015 INHOUD 1. REGLEMENT 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Toepassing reglement

Nadere informatie

Reglement en gedragscode vrijwilligers paardrijden Versie 2; 14 oktober 2013

Reglement en gedragscode vrijwilligers paardrijden Versie 2; 14 oktober 2013 Stichting ter bevordering van de sportbeoefening door personen met een beperking Door Sport Ontspanning Reglement en gedragscode vrijwilligers paardrijden Versie 2; 14 oktober 2013 INHOUD 1. REGLEMENT

Nadere informatie

1. ALGEMENE BASISINFORMATIE OVER PAARDEN & VEILIGHEIDSINSTRUCTIES

1. ALGEMENE BASISINFORMATIE OVER PAARDEN & VEILIGHEIDSINSTRUCTIES Beste ruiter, Met plezier begroet manege De Eendenkooi je als vaste deelnemer aan onze rijlessen. De manege is een vereniging en wordt beheerd door vrijwilligers. Hierin verschilt de manege van vele andere.

Nadere informatie

Ponyclub Blijham e.o. Oosteinde 8 9697 XG Blijham Banknr. 30 66 19 180. Informatieboekje 2011 www.ponyclubblijham.nl

Ponyclub Blijham e.o. Oosteinde 8 9697 XG Blijham Banknr. 30 66 19 180. Informatieboekje 2011 www.ponyclubblijham.nl Ponyclub Blijham e.o. Oosteinde 8 9697 XG Blijham Banknr. 30 66 19 180 Informatieboekje 2011 www.ponyclubblijham.nl Voorwoord: Voor je ligt het informatieboekje van de Ponyclub Blijham e.o. Het doel van

Nadere informatie

* NIEUWSBRIEF * EXTRA VAKANTIE EDITIE * NIEUWSBRIEF * OVERIGE ACTIVITEITEN

* NIEUWSBRIEF * EXTRA VAKANTIE EDITIE * NIEUWSBRIEF * OVERIGE ACTIVITEITEN * NIEUWSBRIEF * EXTRA VAKANTIE EDITIE * NIEUWSBRIEF * Hoewel het weer pas dit weekend op lenteweer gaat lijken is het aan het einde van deze maand al weer meivakantie en niet lang daarna kunnen we ons

Nadere informatie

Informatie. Ruitervereniging Liethorp Opgericht 5 oktober 1967 Bloemerd 5 KvK nr.: 445389 2353 BZ Leiderdorp Rabobank: 3356.04.684

Informatie. Ruitervereniging Liethorp Opgericht 5 oktober 1967 Bloemerd 5 KvK nr.: 445389 2353 BZ Leiderdorp Rabobank: 3356.04.684 ! Informatie Ruitervereniging Liethorp Opgericht 5 oktober 1967 Bloemerd 5 KvK nr.: 445389 2353 BZ Leiderdorp Rabobank: 3356.04.684 Tel.: 071 541 10 78 info@liethorp.nl www.liethorp.nl Bedrijfsleider:

Nadere informatie

Noordenveldweg 102, 9497 PA Donderen Post adres: Jozef israelplein 8-2, 9718 EN Groningen.

Noordenveldweg 102, 9497 PA Donderen Post adres: Jozef israelplein 8-2, 9718 EN Groningen. Algemene voorwaarden Stal Royaal Leaseovereenkomst Artikel 1: Definities A. Stal Royaal: Eigenaar van het lease paard/pony, zelfstandig bedrijf dat paardrijlessen verzorgd op locatie Noordenveldweg 102,

Nadere informatie

ONTDEK DE WERELD VAN ROOSENHEUVEL! EN WAT NOG MEER WAT DOEN WIJ... WIE ZIJN WIJ... OP ONZE SITE. ERVAAR DE SFEER EN GASTVRIJHEID BIJ ROOSENHEUVEL...

ONTDEK DE WERELD VAN ROOSENHEUVEL! EN WAT NOG MEER WAT DOEN WIJ... WIE ZIJN WIJ... OP ONZE SITE. ERVAAR DE SFEER EN GASTVRIJHEID BIJ ROOSENHEUVEL... ONTDEK DE WERELD VAN ROOSENHEUVEL! EN WAT NOG MEER WIE ZIJN WIJ... Aan de Procureurweg, net buiten Dongen, ligt Dressuurstal / Manege Roosenheuvel. De stal bestaat sinds 2001 en is opgericht door Yvonne

Nadere informatie

4. Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met het KNHS reglement of de statuten van de vereniging.

4. Het huishoudelijk reglement mag geen bepalingen bevatten die in strijd zijn met het KNHS reglement of de statuten van de vereniging. HIPPISCHE SPORTVERENIGING DE BLAUWE STEEN HUISHOUDELIJK REGLEMENT D.D. 01.01.2011 Vereniging: 1. Het huishoudelijk reglement kan gewijzigd worden door het bestuur van de vereniging met goedkeuring van

Nadere informatie

In dit informatiepakket treft u meer informatie aan over de inschrijving rondom aangepast paardrijden bij Stichting CAP.

In dit informatiepakket treft u meer informatie aan over de inschrijving rondom aangepast paardrijden bij Stichting CAP. Inschrijving Stichting CAP is gespecialiseerd in paardrijden voor kinderen en volwassenen met een lichamelijke- en/of meervoudige beperking. Gediplomeerde, enthousiaste instructrices en speciaal opgeleide

Nadere informatie

Paarden Sport Vereniging DE OOSTERHOFFRUITERS

Paarden Sport Vereniging DE OOSTERHOFFRUITERS Informatieboekje nieuwe leden Bestuur: Voorzitter : Gert Jan Voortman 0546-697218 Secretaris : Anneke Voortman 0546-697218 Penningmeester : Diane Dekker-van Losser 06-22596875 Lesindeling, activiteiten

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement PC de Roerstreek

Huishoudelijk reglement PC de Roerstreek Welkom bij ponyclub de Roerstreek. Graag willen we jou en je ouders/verzorgers de benodigde informatie geven over de gang van zaken van onze ponyclub. Zijn er nog vragen na het lezen van dit huishoudelijk

Nadere informatie

A. Stal Royaal: Zelfstandig bedrijf dat paardrijlessen verzorgd op locatie Noordenveldweg 102, 9497 PA Donderen. Post adres:

A. Stal Royaal: Zelfstandig bedrijf dat paardrijlessen verzorgd op locatie Noordenveldweg 102, 9497 PA Donderen. Post adres: Algemene voorwaarden Stal Royaal Paardrijlessen Artikel 1: Definities A. Stal Royaal: Zelfstandig bedrijf dat paardrijlessen verzorgd op locatie Noordenveldweg 102, 9497 PA Donderen. Post adres: Jozef

Nadere informatie

Paardensportvereniging Marsua. Huishoudelijk Reglement

Paardensportvereniging Marsua. Huishoudelijk Reglement Paardensportvereniging Marsua Huishoudelijk Reglement Huishoudelijk reglement Paardensport Vereniging Marsua Artikel 1 Algemene bepalingen 1. De Paardensport Vereniging Marsua is opgericht op 13 juni 1946

Nadere informatie

Ondernemingsplan Manege Meent 9 (januari 2011).

Ondernemingsplan Manege Meent 9 (januari 2011). Ondernemingsplan Manege Meent 9 (januari 2011). 1. Inleiding. Onderstaand wordt het plan geschetst van de manege op het perceel Meent 9 te Woudenberg. De indeling van het plan is ontleend aan de Nota Paardenhouderij

Nadere informatie

BEDRIJFSNOODPLAN. Amstelveen

BEDRIJFSNOODPLAN. Amstelveen BEDRIJFSNOODPLAN Amstelveen 1. Inleiding Algemeen De Arbo-wet verplicht ieder bedrijf of instelling om passende bedrijfshulpverlening (BHV) te organiseren teneinde de gevolgen voor werknemers bij ongevallen

Nadere informatie

HUISREGELS MONARCHISTE

HUISREGELS MONARCHISTE HUISREGELS MONARCHISTE Paardrijden is géén risicovrije sport. Ten behoeve van de veiligheid en het paardrijplezier van iedereen hebben het bestuur en de manege eigenaar Joop Schimmel voor onze accommodatie

Nadere informatie

Marije van der Leeuw 2013 Alle rechten voorbehouden Manegekrant 1

Marije van der Leeuw 2013 Alle rechten voorbehouden Manegekrant 1 Marije van der Leeuw 2013 Alle rechten voorbehouden Manegekrant 1 Disclaimer Bij het samenstellen van het E-book voor manegeruiters niveau 1 is grote zorg besteed aan de juistheid van de informatie. Ik

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek. Kwaliteitshandboek Security Plus consultancy Pagina 1

Kwaliteitshandboek. Kwaliteitshandboek Security Plus consultancy Pagina 1 Kwaliteitshandboek Kwaliteitshandboek Security Plus consultancy Pagina 1 Voorwoord Dit kwaliteitshandboek is ontstaan om de eisen, werkwijze en doelen vast te stellen van Security Plus Consultancy. Dit

Nadere informatie

Reglement Licenties Hippische Instructie en Officials

Reglement Licenties Hippische Instructie en Officials Reglement Licenties Hippische Instructie en Officials Inleiding De Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS) hanteert een licentiesysteem voor instructeurs en officials in de paardensport.

Nadere informatie

Reglement Racescholen & Racelicentie-examens

Reglement Racescholen & Racelicentie-examens Reglement Racescholen & Racelicentie-examens Dit reglement heeft betrekking op de door de KNAF erkende racescholen, de door hen georganiseerde cursussen en de door de scholen georganiseerde, en door de

Nadere informatie

Lesgeven aan kinderen

Lesgeven aan kinderen Lesgeven aan kinderen Lesopbouw en les voorbereiding improvisatie voorbereiding Een goede planning is het halve werk!!!!! Omdat: Planning over langere termijn ( FNRS ruiterplan) Doelgericht te werk gaan

Nadere informatie

Aangepaste Paardensport

Aangepaste Paardensport Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie Aangepaste Paardensport Prima in te passen! Mogelijkheden voor paardensporters met een beperking Inhoudsopgave Onderwerp pagina Inleiding 5 1. Voor wie

Nadere informatie

BEDRIJFSREGLEMENT Paardenhouderij/pension en (op)fokstal Stal Haikens

BEDRIJFSREGLEMENT Paardenhouderij/pension en (op)fokstal Stal Haikens BEDRIJFSREGLEMENT Paardenhouderij/pension en (op)fokstal Stal Haikens Dit bedrijfsreglement, ook wel huishoudelijk reglement genoemd is van toepassing op eenieder die zich op de terreinen van Stal Haikens

Nadere informatie

Tijdens het rijden dienen de rijbaanregels in acht genomen te worden.

Tijdens het rijden dienen de rijbaanregels in acht genomen te worden. I. Huisregels Samen de klus klaren *Op Hippago doen we ongeveer een uur per dag klusjes om de paarden te verzorgen (stallen mesten, drinkbakken bijvullen, aanvegen). Alle logées en gasten doen mee en we

Nadere informatie

a. Bijlage 1 tekeningen

a. Bijlage 1 tekeningen 1 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave 2. Inleiding 3. Situatietekening (ligging van het gebouw) 4. Gebouw en organisatiegegevens 5. Alarmeringsprocedure 6. Stroomschema alarmering 7. Wijze van ontruiming 8.

Nadere informatie

DE HINNIKBODE. De nieuwsbrief van Hippisch Centrum Velsen Periode april 2011

DE HINNIKBODE. De nieuwsbrief van Hippisch Centrum Velsen Periode april 2011 DE HINNIKBODE De nieuwsbrief van Hippisch Centrum Velsen Periode april 2011 Zaterdagavond 2 april Uitwisselingswedstrijd met Manege Kennemergaarde in Santpoort Noord Dus komt allen kijken en aanmoedigen!!!

Nadere informatie

Wedstrijdreglement Rijvereniging Barendrecht Inhoudsopgave

Wedstrijdreglement Rijvereniging Barendrecht Inhoudsopgave Wedstrijdreglement Rijvereniging Barendrecht Inhoudsopgave Wedstrijdreglement Rijvereniging Barendrecht... 1 Artikel 1 Algemene bepalingen... 2 Artikel 2 Klassering en deelname... 2 Artikel 3 - Promotie...

Nadere informatie

Paard als NABOR Huishoudelijk reglement

Paard als NABOR Huishoudelijk reglement Paard als NABOR Huishoudelijk reglement Algemeen Het betreden van de accommodatie geschiedt geheel op eigen risico. Bezoekers en/of deelnemers van ZorgBoerderij De Niervaert behoren zich (ook) te houden

Nadere informatie

Algemene voorwaarden

Algemene voorwaarden Algemene voorwaarden Toepassing Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle overeenkomsten die betrekking hebben op het volgen van een trainingsweekend, cursus, workshop of clinic. De algemene

Nadere informatie

KWALITEITSSYSTEEM RECREATIEVE SKATE-EVENEMENTEN

KWALITEITSSYSTEEM RECREATIEVE SKATE-EVENEMENTEN KWALITEITSSYSTEEM RECREATIEVE SKATE-EVENEMENTEN 1 Colofon KNSB Kwaliteitssysteem recreatieve skate-evenementen Versie 2015-01 januari 2015 Het kwaliteitssysteem recreatieve skate-evenementen is samengesteld

Nadere informatie

Ruitersportcentrum De Schimmelkroft. Kerkweg 221b 1964 KJ Heemskerk 0251-231164

Ruitersportcentrum De Schimmelkroft. Kerkweg 221b 1964 KJ Heemskerk 0251-231164 Ruitersportcentrum De Schimmelkroft Kerkweg 221b 1964 KJ Heemskerk 0251-231164 Zaterdag Kuilgras voeren Alles stro geven. Alles harken en vegen. (extra buiten en achter de buitenbaan.) Zondag werkzaamheden.

Nadere informatie

Privacyreglement Verwerking Persoons- en Paardgegevens KNHS

Privacyreglement Verwerking Persoons- en Paardgegevens KNHS Artikel 1: Begripsbepalingen In dit reglement worden de navolgende begripsbepalingen gebruikt. 1.1. Registratie: de afdeling Ledenservice van de. 1.2. Houder: het Federatiebestuur. 1.3. Beheerder: de manager

Nadere informatie

VEILIGHEIDSPLAN (NAAM EVENEMENT INVULLEN)

VEILIGHEIDSPLAN (NAAM EVENEMENT INVULLEN) VEILIGHEIDSPLAN (NAAM EVENEMENT INVULLEN) Inhoud 1. Inleiding... 29 2. Procedure... 29 3. Algemene beschrijving van het evenement... 29 4. Toezicht (beveiligingswerkzaamheden)... 30 5. EHBO... 31 6. Brandveiligheid...

Nadere informatie

FNRS proeven \ Diplomarijden. FNRS proeven \ Promotiepunten

FNRS proeven \ Diplomarijden. FNRS proeven \ Promotiepunten FNRS proeven \ Diplomarijden Algemeen Diplomarijden is speciaal door de FNRS ontwikkeld om ook ruiters zonder eigen paard of pony proeven te laten rijden. De proeven mogen dus op verschillende paarden

Nadere informatie

Nieuwsbrief Open dag

Nieuwsbrief Open dag Like, & Deel de manege waarland facebookpagina. https://www.facebook.com/manege.waarland? Nieuwboerweg 10, 1738 BB Waarland Tel (0226) 422 590 E-mail info@manegewaarland.com www.manegewaarland.com Nieuwsbrief

Nadere informatie

Fiches lesgevers 2012

Fiches lesgevers 2012 Fiches lesgevers 2012 Een project van de Vlaamse Liga Paardensport vzw en haar clubs, powered by Decathlon 1 Inleiding: In 5 lessen de eerste stappen van het paardrijden ontdekken. Dat is het concept van

Nadere informatie

Regelement Pensionstalling Hippisch Centrum Nootdorp

Regelement Pensionstalling Hippisch Centrum Nootdorp Regelement Pensionstalling Hippisch Centrum Nootdorp 1. Rookregels In en rondom alle gebouwen, uitgezonderd het terras, de koffiehoek en de rookruimte, geldt een algeheel ROOKVERBOD. Bij overtreding zal

Nadere informatie

TOERNOOI- EN WEDSTRIJDREGLEMENT NEDERLANDSE TAFELTENNISBOND

TOERNOOI- EN WEDSTRIJDREGLEMENT NEDERLANDSE TAFELTENNISBOND TOERNOOI- EN WEDSTRIJDREGLEMENT NEDERLANDSE TAFELTENNISBOND Uitgave november 2014 Hoofdstuk 1 Begrippen Artikel 1 Algemeen Evenement: Toernooi: Wedstrijd: Meerkamp: Evenementenseizoen: Bondsvertegenwoordiger:

Nadere informatie

Bijlage 1 (DOC 5.2.1) HUISHOUDELIJK REGLEMENT STOETERIJ DE WOUDE BV versie 1 juli 2012

Bijlage 1 (DOC 5.2.1) HUISHOUDELIJK REGLEMENT STOETERIJ DE WOUDE BV versie 1 juli 2012 Bijlage 1 (DOC 5.2.1) HUISHOUDELIJK REGLEMENT BV versie 1 juli 2012 Onderstaande punten betreffen een opsomming van regels welke van toepassing zijn voor iedereen die gebruik maakt van de dienstverlening

Nadere informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie BEROEPSOPLEIDING ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie 1 Brochure Voor je ligt de brochure van de beroepsopleiding allround zwembadmedewerker (aqua & leisure host) verzorgd

Nadere informatie

VEILIGHEIDSPROTOCOLLEN SPORTBEDRIJF TILBURG IJSACCOMMODATIES AANSPRAKELIJKHEDEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ ALGEMENE OPENSTELLING, HUUR & VERHUUR VAN

VEILIGHEIDSPROTOCOLLEN SPORTBEDRIJF TILBURG IJSACCOMMODATIES AANSPRAKELIJKHEDEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ ALGEMENE OPENSTELLING, HUUR & VERHUUR VAN VEILIGHEIDSPROTOCOLLEN SPORTBEDRIJF TILBURG AANSPRAKELIJKHEDEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN BIJ ALGEMENE OPENSTELLING, HUUR & VERHUUR VAN ZWEMACCOMMODATIES IJSSPORTACCOMMODATIES SPORTHALLEN GYMZALEN IJSACCOMMODATIES

Nadere informatie

Wijzigingen: AB 2000 no. 11; AB 2004 no. 47; AB 2010 no. 17; AB 2011 no. 41 ====================================================================

Wijzigingen: AB 2000 no. 11; AB 2004 no. 47; AB 2010 no. 17; AB 2011 no. 41 ==================================================================== Intitulé : LANDSBESLUIT, houdende algemene maatregelen, ter uitvoering van de artikelen 10, vierde lid, 16, derde lid, en 17 van de Landsverordening wegverkeer (AB 1997 no. 18) Citeertitel: Landsbesluit

Nadere informatie

Competitiebepalingen. KNHS-BMC Centaur Cup 2011/2012 1. ALGEMEEN

Competitiebepalingen. KNHS-BMC Centaur Cup 2011/2012 1. ALGEMEEN Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie Competitiebepalingen KNHS-BMC Centaur Cup 2011/2012 1. ALGEMEEN 1. De KNHS-BMC Centaur Cup heeft als belangrijkste doel het stimuleren van het Aangepast

Nadere informatie

VOORAF. Noot: sommige begrippen worden door elkaar gebruikt of behoeven een uitleg, zie hieronder:

VOORAF. Noot: sommige begrippen worden door elkaar gebruikt of behoeven een uitleg, zie hieronder: VOORAF Boxhuurders hebben een huurovereenkomst met de stichting, waarin wordt verwezen naar het stalreglement. Tekenen van de huurovereenkomst = tekenen voor de reglementen. Er is 1 reglement voor boxhuurders,

Nadere informatie

LIDMAATSCHAP Ruitervereniging en Ponyclub Oud-Beijerland

LIDMAATSCHAP Ruitervereniging en Ponyclub Oud-Beijerland LIDMAATSCHAP Ruitervereniging en Ponyclub Oud-Beijerland Lidmaatschapsvormen: Rijdend lid tot 16 jaar: 47,00 euro contributie per kalenderjaar. Daar komt bij: KNHS bijdrage 50,25 euro per jaar (dit bestaat

Nadere informatie

Toezichtplan Boerhaavebad

Toezichtplan Boerhaavebad Toezichtplan Boerhaavebad Opgesteld door: Frans Maijs Technisch Commissie SVZ Haarlem, april 2006 Aangepast: juli 2012 Inleiding Het houden van toezicht in een zwembad is een hot item in de zwemwereld.

Nadere informatie

Informatie deelnemers Paard & Leven Dag 9 mei 2013

Informatie deelnemers Paard & Leven Dag 9 mei 2013 De Paard & Leven Dag is een doe-dag met je paard/ pony. De hele dag zijn er clinics van veelal 30 minuten waarin je in kleine groepen uitleg en les krijgt over specifieke onderdelen van de paardensport.

Nadere informatie

Reglementering manegelessen en wandelingen

Reglementering manegelessen en wandelingen Reglementering manegelessen en wandelingen Inschrijven voor een les of wandeling Ik wil voor het eerst in Manege Sint-Jorishoeve komen paardrijden (of het is lang geleden) Heb je interesse om bij ons te

Nadere informatie

Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen.

Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen. Huisregels Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen. De volgende formulieren dienen ingevuld te

Nadere informatie

Calamiteitenplan. Avond Vierdaagse Engelen

Calamiteitenplan. Avond Vierdaagse Engelen Calamiteitenplan Avond Vierdaagse Engelen 2014 Inhoud 1 Inleiding...2 1.1 Algemeen...2 2 Risico-overzicht...3 2.1 Algemene ongevallen...3 2.2 Bedreiging door externe gevaren...3 3 De organisatie van hulpverlening...4

Nadere informatie

Security Plus consultancy. Al meer dan 12 jaar uw opleidingsspecialist in bedrijfshulpverlening. Informatiemap Bedrijfshulpverlening

Security Plus consultancy. Al meer dan 12 jaar uw opleidingsspecialist in bedrijfshulpverlening. Informatiemap Bedrijfshulpverlening Security Plus consultancy Informatiemap Bedrijfshulpverlening Al meer dan 12 jaar uw opleidingsspecialist in bedrijfshulpverlening Wij zijn aangesloten bij Waarom maatwerk In bedrijfshulpverlening? Security

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement RSV AXEL (versie april 2015)

Huishoudelijk Reglement RSV AXEL (versie april 2015) Ruitersport Vereniging Axel L.R. De Oranjeruiters en P.C De Kleppertjes Boslaan 2 4571 SW Axel Huishoudelijk Reglement RSV AXEL (versie april 2015) Omschrijving accommodatie en afspraken voor gebruik.

Nadere informatie

Beleidsplan. Stichting Paardrijden Gehandicapten Deventer/Gorssel e.o.

Beleidsplan. Stichting Paardrijden Gehandicapten Deventer/Gorssel e.o. Beleidsplan Stichting Paardrijden Gehandicapten Deventer/Gorssel e.o. Inhoudsopgave 1. Inleiding a. Waarom paardrijden voor minder validen b. Mogelijkheden voor valide amazones en ruiters 2. Doelstelling

Nadere informatie

BESCHRIJVING PROCEDURE

BESCHRIJVING PROCEDURE Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 7 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 BESCHRIJVING PROCEDURE 3.1 Schriftelijke toestemming 3.2 Bepalen beschermingsaspecten en controlemetingen 3.3 Beheer van radioactieve bron of

Nadere informatie

Examenprotocol. Vakopleiding Installateur Haarden, Kachels en Rookkanalen versie 05-11-2013

Examenprotocol. Vakopleiding Installateur Haarden, Kachels en Rookkanalen versie 05-11-2013 Examenprotocol Vakopleiding Installateur Haarden, Kachels en Rookkanalen versie 05-11-2013 2 1. Het examenreglement (algemeen) De Vakopleiding Installateur Haarden, Kachels en Rookkanalen wordt uitgevoerd

Nadere informatie

Pas de Deux wedstrijd

Pas de Deux wedstrijd Subscribe Share Past Issues Translate Maart 2016 Pas de Deux wedstrijd Nieuwe FNRS en KNHS proeven Engelse versie Website Ontwikkelingskaarten FNRS wedstrijden Zitcompetitie Zomer Ponykamp Pas de Deux

Nadere informatie

Format Calamiteitenplan gemeente Bussum. Welk evenement? Datum en tijdstip?

Format Calamiteitenplan gemeente Bussum. Welk evenement? Datum en tijdstip? Format Calamiteitenplan gemeente Bussum Dit document toont een manier om uw calamiteitenplan in te delen. Het is een handreiking. U kunt van de voorgestelde opbouw afwijken. Welk evenement? Datum en tijdstip?

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling Toegestane Shuttles 2015/2016

Uitvoeringsregeling Toegestane Shuttles 2015/2016 Uitvoeringsregeling Toegestane Shuttles 2015/2016 Het bestuur heeft in zijn vergadering op 23 februari 2015 op basis van het Algemeen Wedstrijdreglement, Hoofdstuk II, artikel 4, lid 1 voor het seizoen

Nadere informatie

Informatieblad. herhaling BHV

Informatieblad. herhaling BHV Informatieblad herhaling BHV Waarom kiezen voor ccb groep? jaarlijks wisselend en interactief lesprogramma vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving) inpandig praktijkhuis, uitstekende

Nadere informatie

Minisymposium 4 juni 2013. www.keurmerk.nl

Minisymposium 4 juni 2013. www.keurmerk.nl Minisymposium 4 juni 2013 Keurmerkinstituut Het Keurmerkinstituut is een onafhankelijke organisatie gericht op verbetering van de kwaliteit en veiligheid van producten, diensten en accommodaties voor consumenten.

Nadere informatie

Publiekshal Het Rond 1, Zeist Telefoon 14 030 zeist@zeist.nl www.zeist.nl www.twitter.com/gemeentezeist

Publiekshal Het Rond 1, Zeist Telefoon 14 030 zeist@zeist.nl www.zeist.nl www.twitter.com/gemeentezeist Publiekshal Het Rond 1, Zeist Telefoon 14 030 zeist@zeist.nl Postbus 513, 3700 AM Zeist www.zeist.nl www.twitter.com/gemeentezeist Gemeente Zeist AANVRAAGFORMULIER EVENEMENTEN Ondergetekende vraagt een

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier deelnemer

Aanmeldingsformulier deelnemer Aanmeldingsformulier deelnemer Naam deelnemer Adres Postcode en plaats Telefoonnummer E-mail adres Geboortedatum : vrouw/man* Ik wil mij aanmelden voor de volgende club(s): SPGK Startdatum club Ik ben

Nadere informatie

de Maartenruiters stevig in het zadel!

de Maartenruiters stevig in het zadel! de Maartenruiters stevig in het zadel! Visie en plannen 2012-2015 1 juli 2012 J. Reitsma J. Boonstra H. Holwerda M. Lycklama à Nijeholt Inleiding Voor jullie ligt het beleidsplan van de Maartenruiters.

Nadere informatie

Gebruikersreglement huur en verhuur MFA D n Hoender Dreumel

Gebruikersreglement huur en verhuur MFA D n Hoender Dreumel Gebruikersreglement huur en verhuur MFA D n Hoender Dreumel Algemene Voorwaarden en voorschriften verbonden aan verhuur van de MFA D n Hoender te Dreumel. Inleiding De Stichting MFA D n Hoender Dreumel

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement. Hof ter Couter. manege

Huishoudelijk reglement. Hof ter Couter. manege Huishoudelijk reglement Hof ter Couter manege Het Clubmaatschap Om deel te kunnen nemen aan activiteiten van Hof Ter Couter, zoals groepslessen, privélessen, clubwedstrijden, kampen, moet u lid zijn van

Nadere informatie

De opleiding en instructie voor Evenementen verkeersregelaars wordt in de nieuwe regeling verzorgt door de politie. Wij komen hier dadelijk op terug.

De opleiding en instructie voor Evenementen verkeersregelaars wordt in de nieuwe regeling verzorgt door de politie. Wij komen hier dadelijk op terug. Verkeersregelaars en Hekkenbewaarders Onderstaand advies is geschreven door Jan Pouls Training en Verkeersadvies. Voor meer specifieke informatie kunt u contact opnemen via 06-29 07 61 16 of info@janpouls.nl

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7796 20 maart 2015 Besluit van de Minister van Infrastructuur en Milieu, van 17 maart 2015, nr. IenM/BSK-2015/51943, houdende

Nadere informatie

Informatieblad basisopleiding BHV

Informatieblad basisopleiding BHV Informatieblad basisopleiding BHV Waarom kiezen voor ccb groep? interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving) inpandig

Nadere informatie

Uitbreiding examen koetsiersbewijs

Uitbreiding examen koetsiersbewijs Uitbreiding examen koetsiersbewijs Het examen voor het koetsiersbewijs enkelspan is uitgebreid. Door middel van een vaardigheidsproef zal de examinator voortaan beoordelen of een aanspanning er klaar voor

Nadere informatie

Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten.

Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten. Afspraken m.b.t. het vervoer/verplaatsen van leerlingen i.v.m. schoolactiviteiten. Inleiding: Elk teamlid dat bezig is met een activiteit buiten de school, is verplicht om het opgestelde protocol inzake

Nadere informatie

HUUR OPZEGGEN. Daarvoor geldt het volgende:

HUUR OPZEGGEN. Daarvoor geldt het volgende: HUUR OPZEGGEN U gaat verhuizen naar een andere woning en wilt de huur van uw huidige woning bij WSG opzeggen. Voordat u definitief de deur achter u dicht kunt trekken, moet u nog een aantal belangrijke

Nadere informatie

ALGEMENE REGELS HUISVESTING

ALGEMENE REGELS HUISVESTING ALGEMENE REGELS HUISVESTING Huisregels opgesteld en aangeboden door Het Kantoor Archief. (01-01-2013) Algemeen Openingstijden verhuurbeheer : maandag t/m vrijdag van 09.00 tot 17.30 uur Openingstijden

Nadere informatie

Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0. Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie

Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0. Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie Chex Liftkeuringen B.V Reglement R.1.0 Keuringen van liftinstallaties tijdens de gebruiksfase van de liftinstallatie 04 januari 2015 Pagina 1/6 Inhoud 0. Inleiding 3 1. Toepassingsgebied 3 2. Toegepaste

Nadere informatie

2. Regulier leerlingenvervoer betreffende excursies, zwemonderwijs e.d. 2.1 Per personenauto.

2. Regulier leerlingenvervoer betreffende excursies, zwemonderwijs e.d. 2.1 Per personenauto. 1 Dit onderhavige protocol is van toepassing op het door de school georganiseerde groepsvervoer van leerlingen van en naar school en naar andere bestemmingen in het kader van schoolactiviteiten. Met dit

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement (HR) van de KNV-EHBO, afdeling Eelde-Paterswolde, vastgesteld in de ALV van 27 oktober 2011

Huishoudelijk Reglement (HR) van de KNV-EHBO, afdeling Eelde-Paterswolde, vastgesteld in de ALV van 27 oktober 2011 Huishoudelijk Reglement (HR) van de KNV-EHBO, afdeling Eelde-Paterswolde, vastgesteld in de ALV van 27 oktober 2011 Inleiding Overeenkomstig de statuten (art. 19) kan de vereniging reglementen opstellen

Nadere informatie

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING WETTELIJK KADER BELGIË WHITE PAPER SAMENVATTING De Belgische wetten en normen die de inspectie en het onderhoud van noodverlichting beschrijven, zijn duidelijk: de beheerder van het gebouw is verantwoordelijk

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van de Paardensportvereniging Laarwoud

Huishoudelijk reglement van de Paardensportvereniging Laarwoud Huishoudelijk reglement van de Paardensportvereniging Laarwoud Versiebeheer Versie Datum Auteur Opmerkingen 1 12-04-2005 Bestuur PSV Laarwoud Initiele versie 2 15-05-2008 R. Pieters Aanpassingen Inhoudsopgave

Nadere informatie

Paardrijles. Inleiding. Inhoud. Spullen die je nodig hebt

Paardrijles. Inleiding. Inhoud. Spullen die je nodig hebt Paardrijles Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over paard rijlessen, omdat ik zelf op paardrijden zit. Ik wil hier graag iets over vertellen, omdat paardrijden erg leuk is. Ik leer erg veel over paarden

Nadere informatie

Motor. Verkeersschool Cranenbroek. In deze brochure vindt u alles wat u moet weten voor en tijdens uw opleiding voor de motor.

Motor. Verkeersschool Cranenbroek. In deze brochure vindt u alles wat u moet weten voor en tijdens uw opleiding voor de motor. Verkeersschool Cranenbroek Motor In deze brochure vindt u alles wat u moet weten voor en tijdens uw opleiding voor de motor. Verkeersschool Cranenbroek Instraat 21 St.Luciastraat 9 0495-49 17 14 www.verkeersschoolcranenbroek.nl

Nadere informatie

Vaarbewijzen voor de pleziervaart op de Nederlandse binnenwateren na 1 juli 2009

Vaarbewijzen voor de pleziervaart op de Nederlandse binnenwateren na 1 juli 2009 Vaarbewijzen voor de pleziervaart op de Nederlandse binnenwateren na 1 juli 2009 Disclaimer: Bijgaande tekst gaat in op de gevolgen van de invoering van de nieuwe Binnenvaartwet voor vaarbewijzen en examinering

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER EVENEMENTEN

AANVRAAGFORMULIER EVENEMENTEN AANVRAAGFORMULIER EVENEMENTEN Gemeente Leeuwarderadeel. Bezoekadres: Ljipstrjitte 1, Stiens Postadres: Postbus 24, 9050 AA, Stiens Contactpersoon: G. de Vries Tel.nr.: 058-2576617 E-mail: g.devries@leeuwarderadeel.nl

Nadere informatie

Beleidsregels ontheffingen artikel 87 RVV 1990 Schiedam 2013

Beleidsregels ontheffingen artikel 87 RVV 1990 Schiedam 2013 Beleidsregels ontheffingen artikel 87 RVV 1990 Schiedam 2013 Artikel 1. Begripsomschrijvingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a. Ontheffing: ontheffing als bedoeld in artikel 87 RVV 1990. b.

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie