Mindfulness & Compassie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mindfulness & Compassie"

Transcriptie

1 Mindfulness & Compassie Mindfulness Based Compassievol Leven (MBCL) bij terugkerende depressie Rhoda Schuling / Radboud University Medical Centre for Mindfulness August 2014

2 vandaag o hoe compassie op de voorgrond is gekomen o hoe de testfase is verlopen o hoe we tot de trial zijn gekomen o hoe we verder kijken o wat we nu aan het doen zijn

3 Hoe compassie op de voorgrond is gekomen o 2000: MBCT (mindfulness training bij terugkerende depressie) o 3 of meer depressies o In periode tussen depressies in o Eigen onderzoek o Ook tijdens depressie effectief o Kans op nieuwe depressie nog steeds aanzienlijk (53%)

4 Hoe compassie op de voorgrond is gekomen o Ontwikkeling van niet-oordelende, milde, open houding lijkt van grote invloed o Onderzoek Neff: zelfcompassie ontwikkelen geeft meer kwaliteit van leven dan vergroten gevoel van eigenwaarde o Zelf-compassie vs. Zelfkritiek o Mindfulness vs. Overidentificatie o Gedeelde menselijkheid vs. Isolatie o Verwachting dat vervolgtraining die explicieter focust op compassie effectiviteit Mindfulness Based Interventies zal vergroten

5 Wat is de effectiviteit van compassietraining bij mensen met terugkerende depressieve symptomen, die eerder een MBCT-training hebben gedaan?

6 Hoe de testfase is verlopen o MBCL-opzet vergelijkbaar met MBCT: o 8 sessie van 2.5 uur (NB geen stiltedag, sessies om de week) otwee trainers o17 deelnemers (M:2 / F: 15, leeftijd 36-70) o4 vragenlijsten voor en na: o Depressieve symptomen o Mindfulnessvaardigheid o Mate van zorgen maken/piekeren o Zelfcompassievaardigheid

7 Voorbeelden van compassie-oefeningen Compassionele bodyscan: nadruk op niet-oordelend aanwezig zijn bij lichaamsdelen die mogelijk ongemak geven, voor jezelf zorgen hierin De veilige plek: je voorstellen dat er een plek is, echt of in fantasie, waar je je helemaal op je gemak, geaccepteerd en gekoesterd voelt Verzachten, kalmeren, toelaten: zitten met een moeilijkheid Metta

8 Interviewcitaten Zelfkritiek, Overidentificatie, Gedeelde menselijkheid daarmee zit je in een heel democratisch proces van samen worstelen met wat is het, en eh ja, dat helpt soms, zeker als je vaak depressies hebt, dan denk je: o, help ik ben zo zielig en ik heb dat, en hier kom je gewoon in een groep en ja, ben je deelgenoot, en ja door zo n cursus wordt je een beetje aan de arm genomen van ja, hoe je daarmee om kunt gaan en krijg je weer gereedschap verder te gaan.

9 Zelf-compassie dat heb je natuurlijk zoveel, dat een gedachte soms ook gewoon moeilijk is en dat je dat mag vinden, en doordat je daar ruimte voor maakt, kan je weer verder. Heel vaak zeggen mensen: ja, maar je moet ook positief blijven. Enneh ja, dat is ook zo, maar als je gewoon, hier mag je gewoon zeggen van: ja, het is moeilijk

10 Zelf-compassie Maar dat je nu gewoon es eh tijd voor jezelf mag maken dat is heel bevrijdend en dan heb je er net aan gesnuffeld en dan moet je alweer naar die ander en dat is best moeilijk, ik voelde net die ruimte om die ander es even te laten.

11 Hoe we tot de trial zijn gekomen MBCL+TAU 6 months N=120 Randomisation TAU MBCL+TAU 6 months Baseline End of Treatment/ Control FU/ET Control FU Control

12 Primaire & Secundaire uitkomstmaten BDI-II Depressie Symptomen FFMQ Mindfulness RRS Rumineren WHO-QoL Kwaliteit van leven SCS Zelf-Compassie FoCS Angst voor Compassie (**) TTPAS Type Positief Affect AAQ-II Experientiële Vermijding CTQ Jeugdtrauma*

13 hoe we verder kijken Ervaringen met vragenlijsten: o omkeereffect o te weinig nuancering Een-op-een interviews: Heeft compassietraining een toegevoegde waarde boven alleen MBCT?

14 Interviewcitaten nu is het zo ik merk op dat ik het moeilijk heb, maar ik kan er ook iets mee. Ik kan het omarmen, [ ] ik kan het gewoon echt toelaten, eh. Ja, is echt heel groot verschil Ik heb altijd gedacht dat het aan mij lag en altijd maar mijn best gedaan voor anderen om ze te pleasen [ ] En ik merk dat ik dat nu veel minder doe. Dat ik wel er voor anderen ben, maar op een andere manier ik ben eigenlijk heel trots dat ik door het oefenen door het, ja, doordat ik dit allemaal door heb, door deze [ ] zestien weken eigenlijk heel serieus de training te volgen en echt er mee aan de gang te gaan en het doorleven, ik dit dus nu kan. Dit nu zo gaat zoals het gaat.

15 Waar we nu zijn o Helft deelnemers heeft training afgerond o Helft dataverzameling binnen o Afgelopen week 3 e cohort van start gegaan o Nu op 108 deelnemers van de 120 o Komend half jaar nog veel data verzamelen o April 2015: start analyse o April 2017: afronding project

16 Questions, comments? Rhoda Schuling / Radboud University Medical Centre for Mindfulness August 2014

BeMind studie: Mindfulness bij kanker

BeMind studie: Mindfulness bij kanker BeMind studie: Mindfulness bij kanker Een vergelijking tussen online en face to face mindfulness versus standaardzorg Prof. Dr. A.E.M. Speckens, Radboud UMC en Dr. M. van der Lee, Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

Mindfulnesstraining Aandachttraining. Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT)

Mindfulnesstraining Aandachttraining. Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Mindfulnesstraining Aandachttraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT). De mindfulnesstraining wordt aangeboden

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Welkom Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Wetenschappelijke feiten & studie MBCT toonde aan in RCT s efficiënt te zijn voor preventie van depressie 50 % minder kans tot herval na 3 of

Nadere informatie

Doel Doel van de studie is om de invloed van een mindfulness training op cognitieve reactiviteit te onderzoeken.

Doel Doel van de studie is om de invloed van een mindfulness training op cognitieve reactiviteit te onderzoeken. S27 MINDFULNESS IN DE GEZONDHEIDSZORG Negatieve emoties en gedachten spelen een belangrijke rol in het ontstaan en in stand houden van stress en psychische klachten. Mindfulness based interventies zijn

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 30 augustus 2014 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Compassietraining. 10 november 2012 Erik van den Brink, psychiater Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen

Compassietraining. 10 november 2012 Erik van den Brink, psychiater Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen Compassietraining 10 november 2012 Erik van den Brink, psychiater Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen 1 Mindfulnesstraining Motivatie Waarom? Stressreductie, gezondheid, persoonlijke of spirituele

Nadere informatie

Mindfulness en kanker

Mindfulness en kanker Mindfulness en kanker Else Bisseling 3 oktober 2015 augustus 2014 00 maand 0000 Mindfulness (Kabat-Zinn, 1990; Teasdale, Segal & Williams, 1995) Aandacht geven aan wat we van moment tot moment doen en

Nadere informatie

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 MINDFULNESS Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 Erik van den Brink, psychiater, www.mbcl.nl; www.behoudenhuys.nl; www.centrumintegralepsychiatrie.nl Definities Mindfulness Aandacht geven op een speciale

Nadere informatie

CONGRES POSITIEVE PSYCHOLOGIE 11 november 2013 COMPASSIETRAINING. Meer vermogen met mededogen. Erik van den Brink & Frits Koster

CONGRES POSITIEVE PSYCHOLOGIE 11 november 2013 COMPASSIETRAINING. Meer vermogen met mededogen. Erik van den Brink & Frits Koster CONGRES POSITIEVE PSYCHOLOGIE 11 november 2013 COMPASSIETRAINING Meer vermogen met mededogen Erik van den Brink & Frits Koster INHOUD Relatie mindfulness (zelf)compassie? Wat weten we uit onderzoek? Waarom

Nadere informatie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Mindfulness Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Jos de Munnink. Preventiefunctionaris, praktijkondersteuner huisartsen in de GGZ, mindfulnesstrainer en gespreksleider

Nadere informatie

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o.

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness bij somatoforme stoornissen Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness-based cognitieve therapie (MBCT) bij somatoforme stoornissen Onverklaarde lichamelijke klachten 20% Persisterende

Nadere informatie

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op. Niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten. Uit wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN Karlein Schreurs 16 mei 2014 Het gaat redelijk goed. Ik doe weer wat in de tuin en ik help mijn zoon op de boerderij. Maar die pijn, die pijn is niet

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

Mindfulness voor volwassenen met ADHD

Mindfulness voor volwassenen met ADHD Mindfulness voor volwassenen met ADHD Lotte Janssen Psycholoog en Junior onderzoeker Dit project wordt mogelijk gemaakt door: Mindfulness Mindfulness houdt in dat je aandacht geeft op een speciale manier:

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS UMC St Radboud Mindfulness voor mensen met MS Patiënteninformatie De diagnose MS is ingrijpend voor u en uw omgeving. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij ziekte angst, depressie en andere psychologische

Nadere informatie

Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee?

Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee? Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee? M A Y A S C H R O E V E R S, U N I V E R S I T A I R M E D I S C H C E N T R U M G R O N I N G E N Mindfulness

Nadere informatie

ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden

ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden ZELFCOMPASSIE Een vriend voor alle tijden Mindfulness, mildheid, compassie & gedeelde vreugde Mijn religie is vriendelijkheid Dalai Lama Syllabus David Dewulf en Instituut voor Aandacht en Mindfulness

Nadere informatie

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Mindfulness voor zorgprofessionals Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Onderzoek MFN bij zorg professionals Stress Depressieve klachten Burnout klachten Rumineren Empathie Zelfcompassie Tevredenheid

Nadere informatie

Aandachttraining voor kinderen in school

Aandachttraining voor kinderen in school Aandachttraining voor kinderen in school MindfulKids is een initiatief van Het Fonds voor het Hart www.voorhethart.nl Programma van deze workshop 1. doelstelling training 2. programma-opzet en keuzes 3.

Nadere informatie

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder?

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness = Aandachttraining en emotieregulatie-training MBSR & MBCT cursus Meditaties: adem, bodyscan, geluiden, keuzeloze aandacht, 3 min ademruimte, bewegen,

Nadere informatie

Rapportage van de yogagroep pilotstudie

Rapportage van de yogagroep pilotstudie Rapportage van de yogagroep pilotstudie Gegevens van de deelnemers 12 deelnemers (11 vrouwen, 1 man) begonnen aan de yogatraining bij het Centrum Integrale Psychiatrie. De gemiddelde leeftijd was 49, met

Nadere informatie

Mindfulness-Based Stress Reductie. Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie

Mindfulness-Based Stress Reductie. Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie Mindfulness-Based Stress Reductie Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie Mindfulness Mindfulness wordt gedefinieerd door: aandacht voor het hier en nu bewust zonder oordeel Kabat-Zinn, 1992 Twee componenten

Nadere informatie

Workshop. Compassietraining. Erik van den Brink, psychiater. Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen Het Behouden Huys, Haren MBCL Trainingen

Workshop. Compassietraining. Erik van den Brink, psychiater. Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen Het Behouden Huys, Haren MBCL Trainingen Transdiagnostisch behandelen, GGNet 24 april 2015 Workshop Compassietraining Erik van den Brink, psychiater Centrum Integrale Psychiatrie, Lentis, Groningen Het Behouden Huys, Haren MBCL Trainingen Met

Nadere informatie

WELKOM! LEZING MINDFULNESS

WELKOM! LEZING MINDFULNESS WELKOM! LEZING MINDFULNESS Confidanza, Praktijk voor danstherapie en mindfulness www.confidanza.nl 1 WELKOM danstherapie en mindfulness 2 HOEZO STRESS? danstherapie en mindfulness 3 WAT IS MINDFULNESS

Nadere informatie

10 e Post O.N.S. Meeting

10 e Post O.N.S. Meeting 10 e Post O.N.S. Meeting Jeroen-Martijn Plette oncologie verpleegkundige Gelre Apeldoorn Mindfulness en stressreductie in de oncologische zorg 10 e Post O.N.S. meeting Mindfulness Based Stress reduction

Nadere informatie

Mindfulness voor ADHD. Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie

Mindfulness voor ADHD. Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie Mindfulness voor ADHD Anne Speckens Hoogleraar Psychiatrie Mindfulness Mindfulness is defined as: paying attention to the present moment intentionally without judgment Mindfulness Based Cognitive Therapy

Nadere informatie

De kracht van aandacht: mindfulness trainingen op HvA

De kracht van aandacht: mindfulness trainingen op HvA De kracht van aandacht: mindfulness trainingen op HvA Annick Nevejan (www.nevejan.net) Inleiding Mindfulness training helpt docenten om beter met werkdruk om te gaan. In de afgelopen jaren hebben meer

Nadere informatie

Compassietraining Module 1

Compassietraining Module 1 Compassietraining Module 1 Vrijdag 30 oktober - zondag 1 november 2015 scholingsprogramma (G)Gz-professionals en mindfulnesstrainers Compassie (of mededogen) is het vermogen om ons betrokken te voelen

Nadere informatie

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Ingrid Kramer ima.kramer@ggze.nl Van onderzoek naar de klinische praktijk PsyMate

Nadere informatie

Compassie in je leven

Compassie in je leven FRITS KOSTER & ERIK VAN DEN BRINK Compassie in je leven Mindfulness verdiepen met heartfulness Boom Hulpboek Amsterdam MMXV 0 H. van den Brink en F. Koster 0 Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in

Nadere informatie

Mindfulness bij ADHD. Onderzoek naar mindfulnesstraining

Mindfulness bij ADHD. Onderzoek naar mindfulnesstraining Mindfulness bij ADHD Onderzoek naar mindfulnesstraining Deze informatie gaat over wetenschappelijk onderzoek over de werkzaamheid van een nieuwe behandeling voor volwassenen met de diagnose aandachtstekortstoornis

Nadere informatie

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst

Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Samenvatting 141 Vroeginterventie via het internet voor depressie en angst Hoofdstuk 1 is de inleiding van dit proefschrift. Internetbehandeling voor depressie en angst is bewezen effectief. Dit opent

Nadere informatie

Compassietraining. scholingsprogramma (G)Gz-professionals en mindfulnesstrainers Module 1

Compassietraining. scholingsprogramma (G)Gz-professionals en mindfulnesstrainers Module 1 Compassietraining maandag 6 - woensdag 8 oktober 2014 scholingsprogramma (G)Gz-professionals en mindfulnesstrainers Module 1 Compassie (of mededogen) is het vermogen om ons betrokken te voelen bij pijn

Nadere informatie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Mindfulness Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Aandachtsgerichte cognitieve therapie is een training die bestaat uit acht bijeenkomsten. Het doel van de training is stress te verminderen en depressies

Nadere informatie

Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities

Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities Sessie 6: Helder zien - De eerste signalen van depressie opmerken gewaarzijn van vroege waarschuwingssignalen, terugvalsignalen onder de microscoop leggen. Het

Nadere informatie

Workshop 2E: Optimisme. Elke Smeets. Madelon Peters. Faculty of Psychology and Neuroscience

Workshop 2E: Optimisme. Elke Smeets. Madelon Peters. Faculty of Psychology and Neuroscience Workshop 2E: Optimisme Elke Smeets Madelon Peters Optimisme: 2 benaderingen attributie stijl benadering Seligman & Peterson uitkomst verwachtingen benadering Carver & Scheier attributie stijl benadering

Nadere informatie

Mindfulness voor kinderen en ouders

Mindfulness voor kinderen en ouders Mindfulness voor kinderen en ouders Anne Formsma, MSc. UvA minds/uva minds You Inhoud Wat is Mindfulness? Waarom Mindfulness voor kinderen en ouders? De training Oefeningen Video Oefening Wat is Mindfulness?

Nadere informatie

Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen?

Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen? Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen? Lonneke I.M. Lenferink Rijksuniversiteit Groningen, Universiteit Utrecht Paul A. Boelen Universiteit Utrecht,

Nadere informatie

CHOICE CHOosing treatment together In Cancer at the End of life

CHOICE CHOosing treatment together In Cancer at the End of life CHOICE CHOosing treatment together In Cancer at the End of life Sabrina Brugel Hanneke van Laarhoven Hanneke de Haes Ellen Smets Inge Henselmans AMC Universiteit van Amsterdam Afdeling Medische Psychologie

Nadere informatie

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE MARION SPIJKERMAN VGCT CONGRES, 13 NOVEMBER 2015 OVERZICHT Introductie Methode Resultaten Discussie Mindfulness en ACT interventies als ehealth:

Nadere informatie

Caregiver burden. En de behoeften aan ondersteuning van naasten van patiënten met een psychiatrische stoornis

Caregiver burden. En de behoeften aan ondersteuning van naasten van patiënten met een psychiatrische stoornis Caregiver burden En de behoeften aan ondersteuning van naasten van patiënten met een psychiatrische stoornis Inhoud Wat is caregiver burden? Wat is er tot dusver bekend Copingstijl Het belang van onderzoek

Nadere informatie

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog i.o./onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Film: fragmenten Iedereen depressief (VPRO) - Depressie groot

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Compassietraining Mindfulness-Based Compassionate Living

Compassietraining Mindfulness-Based Compassionate Living Lustrumcongres Integrale Psychiatrie INTERCONNECTEDNESS 20 april 2012 Mindfulness & Heartfulness Compassietraining Mindfulness-Based Compassionate Living Understand that, just as a bird needs two wings

Nadere informatie

Systemisch Dynamisch Werken voor mensen die met mensen werken

Systemisch Dynamisch Werken voor mensen die met mensen werken Systemisch Dynamisch Werken voor mensen die met mensen werken - intensieve, verrijkende en praktische leerervaring in systeemdynamisch werken - ervaringsgericht leertraject in vijf workshops met opdrachten

Nadere informatie

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde lezing Overbelasting bij mensen met autisme Werk en overbelasting Begeleiding Mindfulness

Nadere informatie

Het verminderen van PTSS klachten met cognitive bias modification (CBM)

Het verminderen van PTSS klachten met cognitive bias modification (CBM) Het verminderen van PTSS klachten met cognitive bias modification (CBM) Eigenlijk > Marcella Woud Center for the Study and Treatment of Mental Health, Ruhr Universiteit Bochum Behavioural Science Institute,

Nadere informatie

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE Dr. Hiske Hees Psycholoog Afdeling Stemmingsstoornissen AMC Psychiatrie 20 maart 2013 Depressie Veelvoorkomend:11-21% Recidiverend: 50-90% Ernstige beperkingen in

Nadere informatie

Het MILON onderzoek Mindfulness bij longkanker

Het MILON onderzoek Mindfulness bij longkanker Het MILON onderzoek Mindfulness bij longkanker De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak emoties en reacties op. Niet alleen bij de patiënt, maar ook bij zijn of haar naasten. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Emotieregulatie en mindfulness bij adolescenten met ASS Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Structuur 1. Autisme 2. Emotieregulatie 3. Emotieregulatie en autisme 4. Mindfulness

Nadere informatie

MINDFULNESS KENNISMAKING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 -

MINDFULNESS KENNISMAKING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 - MINDFULNESS KENNISMAKING MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 - Compassie of mededogen is het vermogen om ons betrokken te voelen bij emotionele pijn, zowel die van onszelf als

Nadere informatie

OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht. 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS

OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht. 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS MINDFULNESS Opleiding inclusief profiel op website INLEIDING Mindfulness: de trend voorbij.

Nadere informatie

Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis

Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis Een pleidooi voor kortdurende interventies met duurzaam effect Willem Fonteijn Medische Psychologie Catharina Ziekenhuis, Eindhoven Een vorm van cognitieve

Nadere informatie

Pilot studie naar de implementatie en effectiviteit van een stress-reductie training via de smartphone

Pilot studie naar de implementatie en effectiviteit van een stress-reductie training via de smartphone Pilot studie naar de implementatie en effectiviteit van een stress-reductie training via de smartphone Anke Versluis 12 november 2015 Bart Verkuil, PhD., Jos Brosschot, PhD. & Philip Spinhoven, PhD. CBS:

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Gezonde coping. Mindfulness 14/11/2012. Lijdensdruk. Verschillende meditatietechnieken Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Lijdensdruk Angst en depressie Meer bij volwassenen Dwangmatig denken /

Nadere informatie

OPLEIDING TRAINER IMBCT

OPLEIDING TRAINER IMBCT Informatie Opleiding trainer imbct, versie juli 2015, pagina 1 OPLEIDING TRAINER IMBCT EEN KORTDURENDE LEERGANG IN HET GEVEN VAN INDIVIDUELE MINDFULNESSTRAINING Beschrijving van het Opleidingstraject Deze

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie

Kennislacunes NHG-Standaard Depressie Kennislacunes Kennislacunes 1. Het nut van screening naar depressie bij mensen met een chronische somatische aandoening in de (noot 15-16). 2. De 4DKL als instrument om het verloop van de (ernst van de)

Nadere informatie

Energiek de lente in!

Energiek de lente in! Miniboekje Energiek de lente in! 10 tips voor meer balans & energie Beste lezer, Dit boekje is een klein cadeautje voor u! De lente is weer begonnen en de bomen staan te popelen om uit te lopen. Koeien

Nadere informatie

Silence is a great source for leadership

Silence is a great source for leadership >> 4 Silence is a great source for Introductiecursus meditatie & mindfulness Silence is a great source for Leertraject In deze introductiecursus van vier sessies van 2 uur ontdek je hoe meditatie en mindfulness

Nadere informatie

Meditatie op de divan

Meditatie op de divan Meditatie op de divan INTERVIEW ANNE SPECKENS HOOGLERAAR PSYCHIATRIE 22/09/12 Mindfulness zweverig? Welnee, zegt de Nijmeegse hoogleraar psychiatrie Anne Speckens. Ze gebruikt de methode met succes in

Nadere informatie

MINDFULNESS OPVOLGTRAINING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 -

MINDFULNESS OPVOLGTRAINING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 - MINDFULNESS OPVOLGTRAINING MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 - Compassie of mededogen is het vermogen om ons betrokken te voelen bij emotionele pijn, zowel

Nadere informatie

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

Tara Brach, PhD, klinisch psycholoog, meditatiebegeleider en auteur van Radical Acceptance (Bantam, 2004).

Tara Brach, PhD, klinisch psycholoog, meditatiebegeleider en auteur van Radical Acceptance (Bantam, 2004). Zonder zelfcompassie kunnen we onszelf niet werkelijk helen en bevrijden. Compassievol leven is een heldere, praktische gids om een bewuste en vriendelijke relatie te ontwikkelen met ons innerlijke leven.

Nadere informatie

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Film: fragmenten Iedereen depressief (VPRO) Wat is een depressie?

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014 Ontwikkelingen DGT bij ASS Michelle Teluij Eindreferaat 22-04-2014 Inhoud Achtergrond Vraagstelling Resultaten Literatuur Interviews therapeuten Database DGT Zetten Conclusie Aanbevelingen Achtergrond

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING Hoofdstuk 1 is de algemene introductie over de inhoud van dit proefschrift. Depressie en angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen en brengen een grote

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties Disclosure Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Subsidies voor onderzoek van de Nierstichting en Novartis. Emma K. Massey, PhD e.massey@erasmusmc.nl Erasmus MC Department of Internal

Nadere informatie

WERKBOEK. compassiechallenge. 10 dagen / minder perfectie meer mildheid. Stephanie van Workum ACT COACH. Naam: Datum:

WERKBOEK. compassiechallenge. 10 dagen / minder perfectie meer mildheid. Stephanie van Workum ACT COACH. Naam: Datum: WERKBOEK compassiechallenge 10 dagen / minder perfectie meer mildheid Stephanie van Workum ACT COACH Naam: Datum: compassiechallenge 10 dagen / minder perfectie meer mildheid Wat fijn dat je meedoet met

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

HELP. Help mijn patiënt knapt niet op

HELP. Help mijn patiënt knapt niet op HELP Help mijn patiënt knapt niet op Prof. Claudi Bockting Afdeling Klinische psychologie Rijksuniversiteit Groningen/GGZ Centraal Klinisch psycholoog BIG/supervisor VGCT Help mijn patiënt knapt niet op

Nadere informatie

COMPASSIETRAINING IN DE GGZ

COMPASSIETRAINING IN DE GGZ COMPASSIETRAINING IN DE GGZ Erik van den Brink en Frits Koster Dit artikel is een bewerking van het hoofdstuk 'Compassie' van dezelfde auteurs, met vriendelijke toestemming overgenomen en aangepast uit

Nadere informatie

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Het SAD-project Een onderzoek naar de behandeling van angst- en stemmingsklachten. Informatie voor deelnemers Drs. L. Kool Dr. A. van Straten

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 182 Depressie komt veel voor en is een van de meest invaliderende aandoeningen met een negatieve invloed op vele

Nadere informatie

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Angst & Verslaving Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Inhoudsopgave Achtergrond Etiologie Epidemiologie Diagnostiek Behandeling Kushner ea Multidisciplinaire Richtlijn alcohol

Nadere informatie

De inzet van robots in de behandeling van autisme. Bibi Huskens en Rianne Verschuur

De inzet van robots in de behandeling van autisme. Bibi Huskens en Rianne Verschuur De inzet van robots in de behandeling van autisme Bibi Huskens en Rianne Verschuur In samenwerking met: Emilia Barakova TU/e Jan Gillesen TU/e Tino Lourens TiViPe Met dank aan: Agentschap NL Deelnemende

Nadere informatie

Vrijdag 22 t/m zondag 24 november 2013

Vrijdag 22 t/m zondag 24 november 2013 BIJSCHOLING EN VERDIEPING VOOR MINDFULNESSTRAINERS MINDFULNESS YOGA, MEDITATIE & MILDHEID BIJ MBSR EN MBCT Vrijdag 22 t/m zondag 24 november 2013 Aukje Rood, Mindfulness Yoga & Meditatie organiseert in

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Linda Zijlmans Jill van den Akker

Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen. Linda Zijlmans Jill van den Akker Kennismarkt 26-5-2011 2011 Begeleiders in Beeld Een training voor begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen Linda Zijlmans Jill van den Akker Projectgroep Onderzoek Linda

Nadere informatie

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc.

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc. HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN Nadine Köhle, MSc. Contactdag Leven met blaas- en nierkanker 11-04-2015 Amersfoort ACHTERGROND Kanker heb je niet alleen!

Nadere informatie

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Welkom! Bij de kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Even mezelf voorstellen Boeken - Jansen, G.: Denk wat je wilt, doe wat je droomt - Jansen, G.: Leef! - Jansen, G.: Laat los: ruimte

Nadere informatie

Behandeling van het acute herseninfarct

Behandeling van het acute herseninfarct Behandeling van het acute herseninfarct VPL symposium 14-03-2014 Puck Fransen, onderzoeker neurologie, Erasmus MC Inhoud Achtergrond (epidemiologie/etiologie) Behandeling endovasculaire behandeling Huidige

Nadere informatie

17-1-2013. De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme / computer programma Het onderzoek

17-1-2013. De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme / computer programma Het onderzoek Patiënt-empowerment; het individueel zorgplan en de ziektelastmeter bij COPD Onno van Schayck CAHAG 7e conferentie Utrecht, 24 januari 2013 Inhoud De ontwikkeling van de ziektelastmeter Behandelalgoritme

Nadere informatie

Mindfulness. meditatie. Geleide meditatieoefeningen voor beginners en gevorderden. www.abc-van-meditatie.nl

Mindfulness. meditatie. Geleide meditatieoefeningen voor beginners en gevorderden. www.abc-van-meditatie.nl Mark Teijgeler (1972) heeft deze cd samengesteld en ingesproken. Mark heeft Bedrijfseconomie gestudeerd. Tijdens zijn studie heeft Mark wedstrijdwindsurfen gedaan in de Nederlandse surftop en na zijn afstuderen

Nadere informatie

29-10-2013. Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SAS-stoornissen. Rivierduinen SAS symposium. Inhoud. Introductie.

29-10-2013. Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SAS-stoornissen. Rivierduinen SAS symposium. Inhoud. Introductie. 29113 Inhoud Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SASstoornissen de Leiden Routine Outcome Monitoring Study Rivierduinen SAS symposium Routine Outcome Monitoring & echte patiënten De Leiden

Nadere informatie

MINDFULNESSTRAINING BIJ STRESS, BURN-OUT EN DEPRESSIE EEN 8-WEKEN-STAPPENPLAN VOOR HULPVERLENERS

MINDFULNESSTRAINING BIJ STRESS, BURN-OUT EN DEPRESSIE EEN 8-WEKEN-STAPPENPLAN VOOR HULPVERLENERS MINDFULNESSTRAINING BIJ STRESS, BURN-OUT EN DEPRESSIE EEN 8-WEKEN-STAPPENPLAN VOOR HULPVERLENERS David Dewulf D/2015/45/236 978 94 014 2711 1 NUR 770/895 Vormgeving omslag: Nanja Toebak, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Een verpleegkundige in Engeland die is gespecialiseerd in patiënten met multiple sclerose / MS voerde een informele studie uit waarbij

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda

Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Aantrekkelijke interventies: Gaming voor mentale gezondheid (2) Marlou Poppelaars, promovenda Waarom video games? Nadelen van huidige interventies Effectiviteit Toegankelijkheid Stigmatisering Didactische

Nadere informatie

Wetenschappelijk. 2014 Jaargang 18 nummer 2. Tijdschrift van Lentis - GGZ Friesland - GGZ Drenthe

Wetenschappelijk. 2014 Jaargang 18 nummer 2. Tijdschrift van Lentis - GGZ Friesland - GGZ Drenthe GGzet Wetenschappelijk 2014 Jaargang 18 nummer 2 Compassietraining in de ggz Erik van den Brink en Frits Koster Psychomotor therapy and aggression regulation in eating disorders Cees Boerhout, Jooske T.

Nadere informatie

Positieve emoties en optimisme als bronnen van veerkracht:

Positieve emoties en optimisme als bronnen van veerkracht: Positieve emoties en optimisme als bronnen van veerkracht: causaliteit en mogelijkheden tot interventie Madelon Peters Clinical Psychological Science Universiteit Maastricht Positieve emoties Broaden-and-build

Nadere informatie

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen Mindfulness Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten Ger Schurink Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen inleiding: gevoelens, gewoonten en mindfulness Wat is mindfulness? De

Nadere informatie