Nieuwbouw en ict bij scholen in het primair onderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwbouw en ict bij scholen in het primair onderwijs"

Transcriptie

1 Nieuwbouw en ict bij scholen in het primair onderwijs 1

2 2

3 Nieuwbouw en ict bij scholen in het primair onderwijs 17 december 2010 J.B.Dietz (TNO) W.Lockefeer (VKA) 3

4 Met dank voor bijdragen van: R.K. Basisschool De Dijsselbloem te Voorburg Mohcine Laghmich, directeur Olaf de Groot, ict-coordinator en leerkracht Gideonschool te Nieuwerkerk aan den IJssel (Brede school Esse Zoom) Ad Spelt, bovenschools ict-coordinator voor de Vereniging Protestants Christelijk Primair Onderwijs Stichting Lucas Onderwijs Liesbeth Wieland, bestuursadviseur Suzan de Winter, projectleider AB-ZHW Peter Honselaar, directeur Paul Veringa, senior beleidsmedewerker I.T.S. Computers Ronald Smeijers De Haagse Scholen, Facilitair bedrijf en ict Sonja Pool, projectleider bouw Service Centrum Scholenbouw Louk Heijnders, directeur Stichting Kennisnet Michael van de Wetering, CTO Danielle Overbeek, relatiemanager 4

5 Inhoud 1 Inleiding Waartoe dient deze informatiemap Voor wie is hij geschreven Leeswijzer 6 2 Nieuwbouw van scholen Nieuwbouw vraagt om een blik in de toekomst Wat komt er kijken bij nieuwbouw voor een PO-school Stappen om te komen tot een PvE 8 3 Ict aspecten voor nieuwbouw Visie op onderwijs en organisatie als uitgangspunt Een programma van eisen m.b.t. ict in nieuwbouw Gebouw en inrichting Ict gebruik Eindapparatuur Infrastructuur Normen en voorwaarden 25 4 Praktijkvoorbeelden De Dijsselbloem Voorburg: op weg naar nieuwbouw Brede School Esse Zoom: onderwijzen in nieuwbouw 30 Annex A terminologie 35 5

6 1 Inleiding 1.1 Waartoe dient deze informatiemap 1.2 Voor wie is hij geschreven Bij het ontwerpen van nieuwbouw voor een basis- Deze informatiemap is in eerste instantie geschre- school zijn veel partijen betrokken. Om tot een ven voor (bovenschoolse) besturen, directieleden en Programma van Eisen voor de nieuwbouw te komen, ict-coördinatoren van scholen in het primair onder- speelt de school een belangrijke rol. In de ontwerp- wijs die zich in het begin van een nieuwbouwtraject fase moet de school veel vragen van uiteenlopende bevinden (ontwerpfase). onderwerpen beantwoorden om zo hun wensen, Daarnaast kan de gegeven informatie gebruikt waar mogelijk, te verwerken in het ontwerp. Het is worden door andere betrokkenen in het nieuwbouw- de kunst om vanuit de visie op onderwijs eisen voor traject zoals de architect, bouwbegeleider en IT-be- de nieuwbouw op te stellen zodat de architect de heerder om samen met de school een Programma van nieuwbouw kan ontwerpen die bij past bij de iden- Eisen te ontwikkelen. titeit van de school. In deze informatiemap wordt ingezoomd op de vragen die direct of indirect te maken hebben met het toepassen van informatie- en 1.3 Leeswijzer communicatie technologie (ict) in een nieuwbouwschool. In verschillende categorieën worden aspecten In deze informatiemap worden eerst in hoofdstuk 2 benoemd met bijbehorende keuzemogelijkheden. Dit de kaders geschetst voor nieuwbouw van basisscholen helpt u bij het beantwoorden van vragen gerelateerd met daarbij het proces dat in de ontwerpfase wordt aan ict waarmee u een programma van eisen voor de doorlopen: van de eerste brainstorm over wensen nieuwbouw richting de architect kunt opzetten. De van de school tot het uiteindelijk goedkeuren van informatiemap geeft u geen kant-en-klare antwoor- het Programma van Eisen (PvE). In hoofdstuk 3 wordt den. Elke school is immers uniek. ingezoomd op de ict-aspecten die bij het opstellen van een PvE aan de orde moeten komen. Het laatste Om u te inspireren en een beeld te geven van mo- hoofdstuk beschrijft twee voorbeelden die u kunnen gelijke uitwerkingen van ict-aspecten in een nieuw- inspireren en helpen bij het opstellen van een PvE. bouwschool, zijn twee praktijkvoorbeelden in deze De eerste beschrijft De Dijsselbloem die aan het be- informatiemap opgenomen. De eerste betreft een gin van de ontwerpfase zit, In het tweede voorbeeld school die aan het begin van de ontwerpfase van cases kijkt de Gideonschool, waarvan nieuwbouw in nieuwbouw staat (De Dijsselbloem in Voorburg). Het september 2010 is opgeleverd, terug op het ontwerp tweede voorbeeld beschrijft hoe De Gideonschool in van de ict: wat heeft goed uitgepakt en wat kon beter. Nieuwerkerk aan den IJssel terug kijkt op de ont- Een aantal technische termen die in deze informatie- werpfase van de Brede School Esse Zoom, die zij map wordt gebruikt, worden in de annex Terminolo- samen met de Prins Willem Alexander school vlak na gie toegelicht. de zomervakantie 2010 hebben betrokken. 6

7 2 Nieuwbouw van scholen 2.1 Nieuwbouw vraagt om een blik in de toekomst van een PO school de volgende onderwerpen ter over- Een nieuwbouwschool wordt gebouwd om minimaal Ruimtegebruik 40 jaar als school te kunnen functioneren. Dit vraagt Direct afhankelijk van de betreffende onderwijsvisie nogal wat van alle betrokkenen in de ontwerpfase van is de wijze van indelen van de beschikbare ruimtes. deze nieuwbouw. Er moet rekening gehouden worden Op zowel behoeften vanuit het dagelijks gebruik als met de rol van ict in het huidige onderwijs maar het vanuit een langere termijn perspectief is flexibiliteit moet ook voorbereid zijn op de ontwikkelingen die een antwoord. weging langs: zich op ict gebied komende decennia voordoen. Ict ontwikkelingen gaan snel en investeringen hierin zijn Toegangsbeheer kostbaar. Parallel hieraan lopen de ontwikkelingen van Toegangsbeheer is aan de orde voor zowel fysieke de school zelf. Hoe zal het onderwijs zich gaan ont- toegang (bepaalde ruimtes, (hoofd)ingang) als voor wikkelen? Hoe komt dat tot uiting in de lespraktijk? toegang tot faciliteiten of informatie. Voor beide is Hebben we dan nog wel behoefte aan klassen, die over er altijd een afweging tussen vermijden van onge- 20 jaar misschien niet eens meer klassen heten? wenst bezoek en gebruikersvriendelijke/eenvoudige We kunnen wel een blik in de nabije toekomst wer- toegang. pen, maar 40 jaar vooruitkijken is koffiedik kijken. De uitdaging voor nieuwbouw van een school kan Ict gebruik daarom beter worden gezien vanuit verschillende Bij de term ict-gebruik wordt al snel gedacht aan invalshoeken: toepassen van programma s op een computer. Dit is Inhoudelijk: de wensen van de school vanuit hun on- slechts een deel van het brede toepassingsgebied van derwijskundige visie moeten worden vertaald naar ict. eisen die hierdoor aan ict gesteld worden; Het mogelijk primair voor het koppelen van compu- Financieel: de eisen aan ict moeten zo min mogelijk ters bestemde schoolnetwerk is ook effectief toe- lijden een eventueel tekort aan financiële middelen; pasbaar voor bijvoorbeeld telefonie, alarmering, Toekomst: in het ontwerp moeten beperkingen voor klimaatregeling en toegangsbeheer. de lange termijn worden vermeden. Met andere woorden, het ontwerp van het gebouw mag de Eindapparatuur implementatie van onderwijskundige en technische De visie op onderwijs bepaalt in grote mate de keuze ontwikkelingen op na oplevering van de nieuwbouw tussen het gebruik van vaste computers of van laptops niet in de weg staan. of andere mobiele apparaten. In de praktijk zal een combinatie meestal optimaal zijn en verder zal gebruik van laptops in een docking-station in plaats 2.2 Wat komt er kijken bij nieuwbouw voor een PO-school van desktop-computers toenemen. Op het datanetwerk worden naast computers diverse andere apparaten aangesloten. Voorbeelden hiervan zijn telefoons, Vanuit de ict komen bij de planning van nieuwbouw digiborden, deursloten, brandmelders, 7

8 diverse sensoren voor klimaatbeheersing, basis 2.3 Stappen om te komen tot een PvE stations voor draadloze toepassingen, omroep installatie en camera s. 1. Overeenstemming noodzaak nieuwbouw De school en gemeente komen beiden, vaak na vele Infrastructuur gesprekken samen, tot de conclusie dat er een nood- De vanuit verschillende invalshoeken gesignaleerde zaak is voor nieuwbouw. Het bestuur van de school behoeften aan ict-toepassingen kunnen op verschil- stelt dit uiteindelijk officieel vast. In de gesprekken lende manieren worden beantwoord en daarbij horen met de gemeente Wordt meestal tegelijk gespro- verschillende aan de infrastructuur te stellen eisen. ken over de locatie van de nieuwbouw en de datum Met de moderne ict-netwerkarchitecturen is namelijk waarop de school de nieuwbouw kan betrekken. de keuze tussen zelf doen en uitbesteden opener geworden. Dit geldt zowel voor programmatuur als 2. Gesprekspartners bepalen voor de netwerkvoorzieningen en kan variëren van Als de noodzaak voor nieuwbouw vastgesteld is, alleen onderhoud tot volledige uitbesteding. inventariseert het bestuur wie gesprekspartners De school-infrastructuur bestaat niet alleen uit een zijn om te komen tot een Programma van Eisen (PvE) datanetwerk; ook energievoorziening, aansluitingen voor de nieuwbouw. Een vaste gesprekspartner is de op openbare netwerkenb en verbindingen met even gemeente, omdat tuele externe service-providersc horen erbij. Bij de in het PvE rekening moet worden gehouden met het bouw is in ieder geval de positionering van aan- (integraal) huisvestingsplan van de gemeente en sluitpunten, kabelgoten en patchkasten van belang. stedenbouwkundige randvoorwaarden, Hierbij spelen naast capaciteit (netwerkbekabeling, energiebehoefte en klimaatbeheersing) en flexibiliteit (verplaatsbaarheid wanden en meubilair) ook draadloze dekking (locatie basisstations), beveiliging de gemeente grotendeels het bouwbudget verzorgd en de gemeente eigenaar is van de nieuwbouw (grond en gebouw). (aansluitpunten voor detectoren, sloten en camera s) en beheerbaarheid (toegankelijkheid, uitbreidbaar- Overige partners kunnen worden ingedeeld naar heid) een rol. kernpartners en samenwerkingspartners. De kernpartners zijn partners die, naast de gemeente, Normen en standaarden investeren in de nieuwbouw en ook gebruik maken In het geheel moet op verschillende niveaus aan nor- van (een deel van) het nieuwe gebouw. Overige part- men en standaarden worden voldaan. Hierbij kunnen ners, de samenwerkingspartners, investeren niet in bouwtechnische en veiligheidsvoorschriften worden de school maar werken wel samen met de school. Die genoemd, maar ook technische specificaties voor samenwerking is er omdat de samenwerkingspartner netwerkbekabeling, telecommunicatieprotocollen en gebruik maakt van het gebouw maar zo weinig dat of werkplekergonomie (verlichting, meubilair). zijn niet willen/kunnen investeren of omdat ze activiteiten voor de school organiseert die niet per se in de school zelf plaats vinden. B Voorbeelden van openbare telecommunicatienetwerken zijn telefoonnet, internet en kabelnet(tv). C Voorbeelden van externe service providers zijn overkoepelende schoolorganisaties of algemene leveranciers van Cload services (SaaS, PaaS, IaaS) 8

9 Het is essentieel om in deze fase van de kernpartners ontplooien met andere organisaties. In dat geval zijn een toezegging te krijgen op de investeringen. De alleen de gemeente en de school kernpartner. gemeente moet duidelijk maken of er een vast budget is voor de nieuwbouw (en wat dat dan is) of dat het 3. Visie opstellen budget op basis van een investeringsinschatting (vaak Alvorens gesprekken aan te gaan met in stap 2 aangedragen door de school) wordt vastgesteld. De geïdentificeerde gesprekspartners, moet de school gemeente geeft ook inzicht in mogelijkheden om extra een heldere visie hebben. Een visiestuk helpt de financiële middelen te verkrijgen, bijvoorbeeld via school in haar gesprekken met alle partners over de een fonds. daadwerkelijke inrichting van het gebouw en daarmee ook met het opstellen van een PvE. Voorbeeld: De visie gaat over het onderwijs (en mogelijke Voor de brede school De Dijsselbloem (zie beschrij- aanvullende activiteiten) en hoe dat terug te zien ving in hoofdstuk 4) zijn de kernpartners de ge- is in het gebouw. In het geval van een brede school meente, de school zelf en de buitenschoolse opvang. hoort hier ook de manier waarop het gebouw door Samenwerkingspartners zijn de welzijnsorganisatie alle organisaties gebruikt wordt bij. De kernpart- omdat zijn voor de school naschoolse activiteiten ners kunnen in dit stadium worden betrokken bij het verzorgen (binnen en buiten de school), het centrum opstellen van de visie, indien het ook het streven is voor Jeugd & Gezin die waarschijnlijk een loket- in een brede school allemaal volgens dezelfde visie functie in de nieuwbouw krijgt ten behoeve van de te handelen. Indien dit niet gewenst is, kan de school ouders van de leerlingen en enkele sportverenigingen zelfstandig een visie voor haar onderwijs opstellen. die gebruik willen maken van de gymzaal. Een eenpitter heeft vaak een stuk minder gespreks- Voorbeeld: partners. Het is zelfs mogelijk dat zij de enige ge- De Dijsselbloem is onderdeel van een brede school bruiker zijn van de nieuwbouw en geen activiteiten en zit in één gebouw met de buitenschoolse opvang. 9

10 Zowel de opvang als de school handelen volgens het school zelf input mogen gaan leveren voor het PvE. zelfde onderwijskundig en pedagogische visie. Dit Een grote school kan hiervoor een aantal personen doen zij omdat ze het kind centraal willen stellen en voor aanwijzen of zelfs werkgroepjes voor inrichten. hiervoor een doorlopende leerlijn willen creëren bin- Onderdelen die hierin onderscheiden kunnen worden nen het gebouw met alle kernpartners. Dit is natuur- zijn bijvoorbeeld Gymzaal (alle gymleraren samen) of lijk niet verplicht, je kan als brede school ook alleen ict (ict-coördinator met eventueel een paar leer- je gebouw delen met andere organisaties zonder je krachten die ict in hun lessen gebruiken). visie te delen. De directeur is eindverantwoordelijk en het aanspreekpunt richting de bouwheer. Als zijn bestuur 5. Bepalen van bouwheerschap dit zelf is, is er vanuit het bestuur een projectleider Belangrijk is om vast te leggen wie bouwheer is. De (eventueel extern ingehuurd) aangewezen. Ook een bouwheer heeft de leiding over het opstellen van het eenpitter is het aan te raden een projectleider in te PvE en latere fases zoals ontwerp- en bouwfase. In stellen, veelal zal deze extern worden ingehuurd om- principe is dit het schoolbestuur. Indien de school dat intern geen ervaren projectleiders aanwezig zijn. dit niet zelf wenst te doen kan hier ook een andere partij voor worden aangewezen zoals de gemeente 7. Opstellen van een PvE of zelfs een woningbouwcoöperatie. Grote besturen De school gaat nu de visie vertalen naar een PvE. Dit bouwen meestal zelf en houden het bouwheerschap doet zij nooit alleen. Een eenpitter zal hierover mi- dus bij zichzelf. nimaal met de gemeente over in gesprek moeten. Met Onderstaande stappen zijn beschreven vanuit de situ- alle partners moeten gesprekken gehouden worden. atie dat de school bouwheer is. De partners hebben invloed op het PvE, maar alleen op dat deel wat betrekking heeft op de ruimte die 6. Voorbereiding school op opstellen PvE de partner ook daadwerkelijk gaat gebruiken. Zo zal De school gaat intern bepalen welke personen in de bijvoorbeeld een naschoolse opvang meepraten over 10

11 de eisen die gesteld gaan worden aan hun vaste te delen in verschillende fases zoals het opstellen ruimte in het gebouw maar ook aan ruimtes die met van een PvE, een voorlopig/definitief ontwerp en de school gedeeld worden zoals een plein, aula of ge- bestek. Voor verschillende taken kunnen verschil- deelde ingang. Er zijn ook voorzieningen die gedeeld lende personen of organisaties worden ingehuurd. worden met samenwerkingspartners die betrekking Het is echter sterk aan te bevelen om één architect hebben op het hele gebouw. Over bijvoorbeeld het in te huren voor alle taken. Ervaring leert dat als systeem dat wordt gekozen voor de fysieke toegang meerdere architecten zijn betrokken er ook meer tot het gebouw (pasje, sleutel of vingerafdruk) en fouten gemaakt worden en het duurder is. Dit komt het alarmsysteem moet met elke partner gesproken voornamelijk doordat er meer afstemming nodig is worden. Of ze nu kernpartner zijn of niet, en onaf- en in overdracht meer fouten gemaakt kunnen worden hankelijk van hoeveel of hoe vaak ze gebruik maken die weer hersteld moeten worden met vaak extra van het gebouw. bijkomende en onverwachte kosten. Het werken met 1 Het opstellen van het PvE is ingewikkeld. Niet alleen architect wordt ook wel Total Engineering Construc- omdat soms veel partijen zijn betrokken, maar ook tion genoemd. De architect stuurt hierbij ook zijn omdat het over zaken gaat waar een school nog nooit eigen adviseurs aan, wat zeker aan te bevelen is als zo gedetailleerd over heeft moeten nadenken. Een je schoolbestuur geen ervaring heeft met het begelei- school onder een groot bestuur krijgt wellicht uit het den van het ontwerp- en bouwproces van nieuwbouw. bestuur hierbij hulp. Als er vanuit het bestuur eerder nieuwbouw scholen zijn gebouwd, zijn er voorbeel- Als de nieuwbouw klaar is staat de school in het den van een PvE of is er zelfs een soort standaard PvE kadaster geregistreerd als juridisch eigenaar van de dat als basis kan worden gebruikt en alleen hoeft te grond en het gebouw. Toch blijft de gemeente altijd worden aangevuld of aangepast naar de specifieke eigenaar vanuit het idee dat zodra de school uit de wensen van de school. nieuwbouw zou verhuizen, alles weer terugvloeit De aangewezen projectleider praat met alle partners naar de gemeente. Als school en juridisch eigenaar (ook soms in groepsverbanden) en zorgt dat er een kun je de school daarom ook nooit onderverhuren. PvE komt. Indien de gemeente de bouwheer is, zal zij over het PvE in gesprek gaan met de school. Specifieke aspecten van het PvE over ict brengt de school in. Ook de prioriteit in wensen m.b.t. ict bepaalt de school. Dit kan omdat de school ict-middelen voornamelijk zelf moet betalen: alles wat niet is vastgenageld valt onder de investeringen (het budget) van de school en eventuele andere partners, alles wat is vastgenageld valt onder het bouwbudget dat de gemeente inbrengt. Meubilair en eindapparatuur (computers, digiborden, printers, etc.) worden dus niet uit het bouwbudget gefinancierd, bekabeling valt tegenwoordig wel onder het bouwbudget. Overige punten: In De Nieuwe Regeling (DNR) staat omschreven wat de taken van een architect kunnen zijn. Deze zijn op 11

12 3 Ict aspecten voor nieuwbouw 3.1 Visie op onderwijs en organisatie als uitgangspunt digitaal lesmateriaal dat via het web beschikbaar wordt gesteld kan van invloed zijn op de gewenste capaciteit van het netwerk (en de internet toegang). In paragraaf 2.2 werden onderwerpen genoemd waar Toch zijn er ook veel ict-aspecten voor nieuwbouw bij het opstellen van een Programma van Eisen (PvE) die niet ontstaan vanuit de visie op onderwijs. Denk van de nieuwbouw rekening moet worden gehou- hierbij bijvoorbeeld aan de keuze tussen zelf doen den. In 3.2 zijn deze uitgewerkt en zoveel mogelijk of uitbesteden van het beheer van de techniek. Veel vertaald naar een suggestie voor de ict gerelateerde van dit soort eisen voor ict-aspecten ontstaan vanuit aspecten van een PvE. de visie op de organisatie van de school of worden Om tot de ict gerelateerde eisen voor nieuwbouw aangebracht door andere partijen die gebruik maken te kunnen komen, is het van belang dat deze waar van de nieuwbouw (zoals in een brede school vaak het mogelijk onderbouwd zijn door de visie op onder- geval is). Zo brengen bijvoorbeeld klimaatbeheersing wijs van de school. Zo kan bijvoorbeeld een klas- (temperatuur, zuurstofgehalte) en veiligheid (alarm, sikaal ingerichte school slecht werken met slechts sprinklers) typische ict-aspecten met zich mee die twee computers per klaslokaal en vraagt adaptief alle toekomstige bewoners van de nieuwbouw raken onderwijs juist om flexibiliteit van ict wat laptops en waarover duidelijke organisatorische en beheers- en draadloze netwerktoegang wenselijk maakt. De matige afspraken gemaakt moeten worden. mate waarin (in de toekomst) gewerkt wordt met 12

13 3.2 Een programma van eisen m.b.t. ict in nieuwbouw en de inrichting volgen. De diverse onderwijskundige en organisatorische processen stellen hun eisen aan het gebruik daarbij van ict en de daarvoor nodige In een Programma van Eisen voor nieuwbouw van apparatuur. Deze eind-apparatuur vraagt niet alleen scholen komen veel aspecten voor. Deze zijn voorna- om energievoorziening, maar is ook direct of indirect melijk van bouwkundige aard of geven richting aan aangesloten op verschillende infrastructuren. Om zo en stellen kaders voor ontwerpproces. goed mogelijk te voldoen aan hetgeen vanuit optimale Het blijkt in de praktijk nodig dat ook de uitgangs- inzet van ict nodig is, worden in het PvE de hiervoor punten voor ontwerp van het schoolnetwerk en de relevante aspecten meegenomen. energievoorziening tijdig, zo niet vanaf het begin, worden meegenomen in het ontwerpproces. In de volgende paragrafen wordt per aspecten-groep Veel van de argumentaties voor bepaalde keuzes een aantal aan ict gerelateerde onderwerpen belicht tussen alternatieven hangen samen of overlappen. die direct of indirect invloed kunnen hebben op het Ook moeten vaak wensen in de praktijk tegen elkaar gebouwontwerp en dus bij het opstellen van een PvE worden afgewogen omdat ze op verschillende vlak- op zijn minst besproken moeten worden. Er worden ken strijdig zijn. Voorbeelden zijn naast de spanning hoofdlijnen van een eventuele discussie/afweging tussen een ideaalplaatje en beschikbaar budget of besproken en vervolgens een suggestie voor opname flexibiliteit van het ruimtegebruik en de nodige be- in een PvE gegeven. kabeling voor netwerk en energievoorziening. Bij het behandelen van de diverse onderwerpen is in het volgende voor een groepering gekozen volgens Gebouw en inrichting de gedachtenlijn, die ook in onderstaande figuur is Flexibiliteit ruimte-indeling geïllustreerd. Direct afhankelijk van de betreffende onderwijsvisie Het uitgangspunt is de visie op het onderwijs, waar- is de wijze van indelen van de beschikbare ruimtes. uit al functionele eisen en wensen voor het gebouw Ook speelt de vraag om flexibiliteit mee. Omdat het ict gebruik gebouw & inrichting apparatuur ict-aspecten bij nieuwbouw voor PO visie op onderwijs infrastructuur PvE voor nieuwbouw 13

14 ontwerp van de school zich op een langere periode worden uitgegaan dat de functie van elke ruimte richt moet rekening worden gehouden met het feit stabiel is. Dit houdt bijvoorbeeld in dat vanuit veilig- dat de functie van een bepaalde ruimte niet vast ligt heidsoverwegingen en verplaatsbaarheid van meu- voor 40 jaar. Zoveel mogelijk verplaatsbare wanden bilair gekozen kan worden voor hoge plaatsing van en verplaatsbaar multifunctioneel meubilair zijn wandcontactdozen (WCD s) en netwerkaansluitpunten. vaak gehoorde wensen, maar er zijn veel afwegingen nodig ten opzichte van andere onderwerpen. Zo moet PvE suggestie: WCD s in alle ruimtes standaard op rekening worden gehouden met klimaatregeling, ge- 1,2m hoogte (ook kantoren en bovenbouw) bruik en locatie van digiborden (lichtinval en aansluiting), verplaatsbaarheid van meubilair, energievoor- Ergonomie ziening (wandcontactdozen) en netwerkbekabeling. De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet in het kort) is uitgewerkt in een Arbobesluit en een Arboregeling. PvE suggestie: Leiding- en kanaalstelsels mogen geen De Arboregeling is een concrete uitwerking van de belemmering zijn voor aanpassingen van ruimte- Arbowet en bevat een hoofdstuk over Beeldschermar- indeling of -gebruik. bied (hoofdstuk 5)D. Bij het ontwerpen of aanschaffen van meubilair Universele basisvoorzieningen waar leerlingen achter de computer moeten kunnen Zeker voor een brede school wat als multifunctionele werken, biedt de Arboregeling een overzcht van eisen accommodatie (MFA) gekenmerkt kan worden, maar aan deze werkplek. ook vanwege de beoogde levensduur mag er niet van D Voor Arboregeling over beeldschermarbeid: zie 14

15 PvE suggestie: De werkplekken voor leerlingen en stof/co2-gehalte, tocht, e.d.). Gewenste instellingen leerkrachten waar met vaste computers en/of mobiele en ook verstoringen kunnen per ruimte verschillen. devices moeten worden kunnen gewerkt, voldoen aan Elektronische apparaten dissiperen bijvoorbeeld een de eisen van de Arboregeling. behoorlijk hoeveelheid warmte. Hiermee moet bij het configureren en instellen van de klimaatregeling re- natte locaties kening worden gehouden. Omdat het gebruik van deze Zowel voor zand/watertafel als voor keuken/pantry is apparatuur nogal kan verschillen per ruimte moet de het van belang dat er voldoende afscheiding is van de klimaatregeling per ruimte onafhankelijk kunnen func- ict werkplekken in verband met veiligheid (230V) en tioneren. Dit betekent ook dat elke ruimte is voorzien met storingsgevoeligheid en levensduur van elektro- van (op het/een netwerk aangesloten) sensoren. nische apparatuur. PvE suggestie: Onafhankelijke klimaatregeling per PvE suggestie: Aparte of afgescheiden locatie voor ruimte; tijd-, weer- en gebruikafhankelijk kranen/afvoer en water/zand tafels, geplaatst x meter van ict werkplekken. Schoonmaak Ter voorkoming van onhandige/gevaarlijke kabels Daglicht / kunstlicht over de vloer bij verplaatsbaar meubilair worden in Voor de verlichting van verschillende ruimtes bestaan kantoorruimtes vaak vloerputjes (met netwerkaanslui- normen. Hierin wordt naast sterkte van bijvoorbeeld ting en wandcontactdoos) toegepast. In schoollocaties werkplekverlichting ook de gewenste lichtsoort wordt dit in verband met schoonmaak sterk afgera- aangegeven (kleuren in kunstlicht in relatie tot den, tenzij het vast meubilair betreft (vaste werkplek- daglicht). Bij de toepassing van de normen in termen eilanden). Een consequentie is dat er op verplaats- van voorgeschreven minima moet rekening worden baar meubilair alleen met laptop gewerkt kan worden gehouden met eventueel gewenste flexibiliteit in (accu, draadloos netwerk) ruimtegebruik. Verder worden aparte wandcontactdozen voor Bij geautomatiseerde verlichtingsregeling kan een schoonmaakwerkzaamheden aanbevolen. Dit kan extra wens zijn om daar bovenop per ruimte of groep bijvoorbeeld tot uiting komen in het plaatsen van 1 van ruimtes de verlichting handmatig te kunnen wandcontactdoos naast de ingang van elke ruimte. bedienen. Ook verduisteringsmogelijkheden en voorkoming van te heldere daglichtinval (in verband met PvE suggestie: Aparte Wandcontactdozen (230V) voor leesbaarheid van een digibord en de beeldschermen) schoonmaakapparatuur in elke ruimte (plaats specifi- zijn aspecten die bij de algemene ruimte-indeling ceren). Geen energievoorziening/netwerkaansluiting meespelen (zie ook de Arbo wet). op verplaatsbaar meubilair PvE suggestie: Ook bij automatische verlichtingsrege- Toegang ling handmatige schakelmogelijkheid per ruimte (of Toegangsverlening betreft tegenwoordig niet alleen groep van ruimtes). Toepassen van passende zon-/ fysieke toegang (gebouw, ruimtes, kasten, etc), maar helderheidswering volgens de Arbo-wet. ook logische toegang (applicaties, informatie). Deze kunnen technisch worden gecombineerd (pasjes, vin- Klimaatregeling gerafdruk, stemherkenning, e.d.), maar in de praktijk Het klimaat in een ruimte is een optelsom van diverse worden deze onder meer vanwege het beheer meestal componenten (licht, temperatuur, vochtigheid, zuur- gescheiden. (zie ook de paragraaf over toegang in 15

16 3.2.2) Wel kan het met name voor de fysieke toe- Clients en servers Eindapparatuur (computer, tele- gangsverlening handig zijn om bij de nieuwbouw het foon, camera, etc) en centrale computers (telefonie- geheel op het netwerk aan te sluiten (of tenminste server, memory-server, applicatiehost, etc) een netwerkaansluiting bij alle sloten te voorzien), Netwerk Bekabeling, patchkasten, energievoorzie- want afstandsbediening en registratie kunnen het no- ning, radio, alarmering dige beheer aanzienlijk vereenvoudigen (en verbeteren). Het maakt het zelfs mogelijk om veel activiteiten opm: domme eindapparaten (zoals rookdetectoren) worden in de praktijk bij de netwerklaag gezien extern te plaatsen (uitbesteden). Ook kunnen zo een aantal functies worden gecombineerd. Gedacht kan worden aan een intercom met camera bij de hoofdin- Deze gelaagdheid maakt het mogelijk om per laag te gang of koppelingen met het ontruimingssysteem. besluiten over al of niet uitbesteden, waarbij van Hanteren van vergelijkbare profielen voor fysiek en belang is het efficiënt is om zoveel mogelijk toepas- logisch toegangsbeheer kan ook het beheer verge- singen van dezelfde onderliggende techniek gebruik makkelijken. Voorbeelden van gebruikersprofielen te laten maken. zijn leerkrachten, leerlingen, administratie, ouders, In de praktijk wordt onderhoud van de fysieke net- remote(vpn), gasten en derden (gebouwgebruik). werklaag bijna altijd uitbesteed. Bij het installatieontwerp moet de keuze worden gemaakt op het vlak PvE suggestie: Netwerkaansluitingen (met voeding) van integratie: alles over hetzelfde netwerk of een bij alle fysieke sloten (deuren, kasten, lockers) netwerk voor elke toepassing: Technisch is alles over één netwerk geen probleem, maar er kunnen redenen zijn om voor bepaalde toepassingen een apart net Ict-gebruik werk aan te leggen (bijv alarmering, klimaatbeheersing, telefonie, etc). Vanzelfsprekend worden aan een Gelaagde architectuur geïntegreerd netwerk hoge beschikbaarheidseisen Ict-gebruik in scholen gaat niet alleen over het gesteld omdat er bij uitval niets meer werkt. gebruik en selectie van geschikte onderwijspakketten. Ook de wijze waarop de gewenste informatie PvE suggestie: Alle toepassingen over één netwerk op de gebruikersinterfaces ter beschikking komt is (incl voeding voor eenvoudige apparatuur) voor de inrichting van groot belang. Zelfstandige Bij uitbesteed onderhoud duidelijke/passende afspra- toepassingen of interactieve cloud toepassingen ken in het Service Level Agreement (SLA) opnemen. stellen bijvoorbeeld enorm verschillende eisen aan het netwerk (transportcapaciteit, transportsnelheid, Voor de servers is er nog een extra optie: deze kun- beschikbaarheid, e.d.). nen in een speciale ruimte op school worden ge- Nu worden moderne netwerkarchitecturen gelaagd plaatst (met eventueel uitbesteed onderhoud), maar gerealiseerd en dit betekent dat leverancier, onder- kunnen ook bij een leverancier staan. In dit laatste houd en beheer voor de verschillende lagen onafhan- geval zal de leverancier meestal een groep (samen- kelijk kunnen worden gekozen. werkende) scholen bedienen, maar het kan ook een Praktisch voor een schoolnetwerk (local area network) algemene leverancier van Cloud-services zijn. Voor worden 3 lagen onderscheiden: de installatie stelt deze vorm van uitbesteden wel eisen aan de dataverbinding tussen de school en de Toepassingen Onderwijsprogramma s, office, inter- leverancier: Via een exclusieve glasvezelverbinding nettoegang is dat garandeerbaar, maar met dienstverlening via 16

17 internet is flinke overcapaciteit het enige antwoord De verschillende vormen voor het ter beschikking op het best effort van het internet. stellen van applicaties gaan overigens ook gepaard met verschillende netwerkbelasting; indicatief: een PvE suggestie in geval van servers fysiek buiten de volledig zelfstandige computer levert weinig net- school bij een dienstleverancier (cloud): Verbinding werkbelasting en een thin client, waarbij alle soft- tussen schoolnetwerk en leverancier met voldoende ware op een server draait, heeft veel bandbreedte capaciteit, zo mogelijk met een exclusieve glasvezel- nodig (zeker als de server extern staat) verbinding Omdat het gebruik van software as a service toeneemt biedt overcapaciteit op het datanetwerk PvE suggestie in geval de servers binnen het school- (enige) toekomstvastheid. gebouw worden geplaatst: Aparte afsluitbare, goedgeventileerde en stofvrije serverruimte met PvE suggestie: Realiseer overcapaciteit op het net- voldoende voeding, netwerk-patchkast. Noodvoeding werk en de eventuele link naar een leverancier en ten minste voldoende voor gecontroleerd afsluiten. internetprovider. Software-gebruik Toegang tot ict Software kan principieel niet worden gekocht, maar Als voor het verlenen van toegang tot de verschil- er worden eenmalig of periodiek gebruiksrecht ver- lende toepassingen gekozen wordt voor inzet van leend. (Licenties per gebruiker of per werkstation) tokens (pasje, RFID-tag) of biometrie (vingerafdruk, Steeds vaker wordt ook software als dienstverlening stem/gelaatherkenning) is dit combineren met fysieke beschikbaar gesteld (cloud computing). Bij kiezen toegangsverlening aan te raden. Zo n integrale tussen de vele keuzeopties spelen vooral standaardi- toegangsverlening is een vrij prijzige investering satie, onafhankelijkheid en budget een rol. die zich ruim kan terugbetalen door besparing op 17

18 beheerkosten. Wel moeten verschillende gebruikers staan laptop-karren, maar dan moet daarvoor wel aspecten goed overwogen worden. een locatie met een 230V aansluiting met voldoende capaciteit beschikbaar zijn. Verder zijn voor accepta- PvE suggestie indien voor universele toegang wordt bel draadloos gebruik voldoende basisstations nodig gekozen: Realiseer bij elke fysieke toegangsverlening (dekking) en moet men zich realiseren dat de capa- (deuren, lockers, serverruimte, etc) dezelfde detec- citeit ervan gedeeld wordt met alle actieve laptops. toren/lezers als bij de werkplek-computers, inclusief Algemeen gaat de voorkeur uit naar vast aangesloten voeding en netwerkaansluiting computers, eventueel aangevuld met enkele laptops voor personeel die geen vaste werkplek hebben en/ of de computer ook mee naar huis moeten kunnen Eindapparatuur nemen. Vanwege de nodige bekabeling van vaste computers Desktop of laptop moeten deze worden gepositioneerd langs de wand of Het gaat hierbij in principe over de vraag of compu- op eilanden rondom een bekabelde pilaar of vloerput. tergebruik aan plaats gebonden is; dus een laptop in Indien de leerkracht gebruikt maakt van een vaste een docking-station is voor energie en netwerktoe- computer moet ook rekening worden gehouden met de gang vergelijkbaar met een desktopcomputer. nodige, zo kort mogelijke verbinding met een digi- De kernvraag gaat om de keuze tussen werkplekken bord. met vaste computers (desktops), mogelijk geïntegreerd in multifunctionele werkplekken, en laptops PvE suggestie: Zoveel mogelijk realisatie met vaste met een draadloze netwerktoegang. Voordelen van computeraansluitingen (RJ45-stekker), aangevuld met de mobiliteit van een laptop staan tegenover de een WiFi-basisstation per ruimte. noodzaak van opladen van de accu s. Hiervoor be- 18

19 Laptop-gebruik PDA/smartphone Zoals reeds vermeld heeft het gebruik van laptops Voor structureel gebruik van PDA s/smartphone is voor leerlingen het voordeel van mobiliteit, maar het voldoende dekking van een UMTS/LTE-provider nodig nadeel van accugebruik. Het realiseren van opberglo- (eventueel ondersteund met picocellen) en is overleg catie met acculader is daardoor een voorwaarde. Dit met deze provider nodig over eventueel nodige plaat- kan op basis van een laptop-kar in een afsluitbare sing van antennes. ruimte of door lockers met een oplader. Bij gebruik van persoonlijke laptops is de eigenaar PvE suggestie in geval een microcel van een openbare verantwoordelijk voor (thuis) opladen en voor onder- operator wordt gekozen: Er dient rekening gehouden houd. Dit gebruik van eigen laptops brengt overigens te worden met de locatie en de bekabeling van de extra eisen voor de toegangsverlening met zich mee. antennes van de openbare operator PvE suggestie bij systematische inzet van laptops: Ondersteuning van PDA s en smartphones is mogelijk Realiseer oplaadpunten in lockers of laptopkarren op via de WiFi-basisstations. Daarbij dienen twee zaken een aparte groep met voldoende capaciteit goed geregeld te worden: prioriteiten en toegangsbeheer. Digibord Algemeen en zeker bij eventueel gebruik van privé- Bij digitale schoolborden (afgekort: digiborden) apparatuur, moeten prioriteiten worden vastgesteld hebben keuzes effect op de ruimte-inrichting. LED- en beheerd voor de verschillende toepassingen. Druk schermen zijn (nog) duur en hebben voldoende licht- downloaden, videoconferencen of spam/spit mogen opbrengst voor elke locatie; LCD-aanraak-schermen bijvoorbeeld functioneel gebruik van ict (in de les) of hebben nadeel van gevoeligheid van de locatie (ivm communicatie naar buiten (telefonie, alarmen) niet daglicht-inval); interactieve beamers hebben voor- verstoren of kunnen belemmeren. delen door vaste montage op het bord (dus in hoogte verstelbare borden) maar hebben als nadeel dat de PvE suggestie in geval PDA/smartphone wordt onder- lamp een beperkte levensduur heeft. Een budgettair steund door het interne WiFi-netwerk: Stel prioritei- goede keuze voor de bovenbouw is op dit moment het ten voor verschillende toepassingen vast en verdeel bord met een interactieve beamer, op voorwaarde dynamisch de beschikbare capaciteit volgens deze dat de aansluiting met de leraar-computer goed is prioriteiten. verzorgd (USB verbinding heeft maximale lengte van 5 meter!). Voor de onderbouw kan een verplaatsbaar Indien gebruik gemaakt mag worden van privé-ap- LED-scherm toereikend zijn, indien hier alleen in paratuur door de verschillende gebouw-gebruikers, een kring of kleine groepjes mee gewerkt wordt. Dan dient ten minste een goed toegangsbeheer te worden moet men rekening houden met flexibel ruimtege- geregeld. Dit wil zeggen, dat er per gebruikersprofiel bruik wat vraagt om zo standaard mogelijke voorzie- (leerling, leerkracht, gemeente, gast, ouder, gymzaal- ningen in de verschillende ruimtes. gebruiker, etc.) wordt vastgelegd wie toegang heeft tot welke faciliteiten (telefonie, teleconferentie, PvE suggestie in geval van keuze voor vast opgehan- schooldatabases, leerling-dossiers, , internet gen digibord: Bepaal locatie van in hoogte verstel- (al of niet gefilterd, etc).) baar op te hangen digibord en realiseer geschikte Koppelen van privé-apparatuur op het netwerk wordt bekabeling afgeraden i.v.m. bovenstaande toegangsverlening en betrouwbaarheidsproblematiek. 19

20 PvE suggestie in geval gebruik van draadloze privé-ap- Kopieermachines (printer/scanner) paratuur: Leg per gebruikersprofiel verantwoordelijk- Moderne kopieermachines kunnen, mits op het net- heden, toegangsrechten en prioriteiten duidelijk vast werk aangesloten, ook worden gebruikt als printer en realiseer hierbij adequate beheermechanismes. of scanner (resultaat via ). Voor vertrouwelijke prints passen ze gebruikersidentificatie toe ( Follow Telefoon me faciliteit ) en ook kunnen scans door gebruik van Indien op het netwerk een telefonieserver is aange- een identificatie-token naar een voorgeprogram- sloten (intern of bij en externe netwerk leverancier) meerd adres worden verzonden. Voor dergelijk is een telefooncentrale en afzonderlijke telefoniebe- breed gebruik van de kopieermachine is een centrale kabeling niet nodig. Vaste SIP-telefoons kunnen dan opstelling gewenst rechtstreeks op het datanetwerk worden aangesloten. Voor draadloze toestellen staan twee opties open: PvE suggestie: Exclusieve netwerkaansluiting en ener- standaard DECT-telefoons kunnen werken met een op gievoorziening op geschikte locaties (bijv gemeen- het datanet aangesloten DECT-basisstation en WiFi-te- schappelijke ruimtes) lefoons, die (nog) wel wat duurder zijn kunnen direct met de WiFi-basisstations werken. Natuurlijk zijn er Brandalarm voor de docking-stations van de draadloze toestellen Onder voorwaarde dat het netwerk en de detectoren wel voldoende 230V-aansluitingen nodig. Niet verge- aan de door de brandweer (en verzekering) gestelde ten mogen worden de vaste telefoonaansluitingen in voorwaarden (bouwbesluit) voldoet, kan het data- de technische ruimte en in eventuele liften. netwerk ook voor alarmering worden gebruikt en Vaste telefoontoestellen: SIP (ethernet); ook in lift hoeft hiervoor niet een apart netwerk te worden en technische ruimte Draadloze telefoontoestellen: Power over ethernet voor WiFi/DECT basisstations aangelegd. In geval dat deze ook over het netwerk functioneren (of ten minste gekoppeld zijn) kunnen de ontruimingsondersteuning en het omroepsysteem bij een brandalarm passend worden geactiveerd. PvE suggestie: Voor de voeding van DECT- of WiFibasisstations (plafond) is power over Ethernet een PvE suggestie: Certificering (Borg) van installatie en goed alternatief voor extra 230V bekabeling netwerk, (incl. aansluiting met openbare meldkamer.) Realiseer netwerkaansluitingen in liften, technische Brand/rookdetectoren en ontruimingssysteem aan- ruimtes en archiefruimtes voor telefonie. sluiten via datanetwerk Garanderen dat Stemkastjes, game paddles (Wii) Populaire apparaten als game-paddles en stemkastjes PvE suggestie in geval school geen eigen aansluiting vragen geen extra bouwkundige voorzieningen. Wel heeft op openbare infrastructuur: Realiseer vol- is er een voorkeur voor gebruik van een infrarood- doende beschikbare/betrouwbare verbindingsmo- verbinding boven Radio/Bluetooth vanwege mogelijke gelijkheid via de serverleverancier met de openbare verstoring van DECT/WiFi. meldkamer. (DM2-niveau) Opmerking: infraroodverbindingen vragen directe zichtverbinding. Inbraakalarm Afhankelijk van uitkomsten van een risico-analyse moet PvE suggestie: n.v.t. mits voldoende zichtverbin- het niveau van inbraakbeveiliging worden bepaald. ding mogelijk Natuurlijk moeten detectoren worden aangesloten op 20

Verbouwen, nieuw bouwen of verhuizen, QLiCT helpt graag een handje mee!

Verbouwen, nieuw bouwen of verhuizen, QLiCT helpt graag een handje mee! Verbouwen, nieuw bouwen of verhuizen, QLiCT helpt graag een handje mee! 1 1. Bekabeling en Elektra : Juiste bekabeling ( Cat 5 e of Cat 6, hoger is niet nodig) is essentieel voor de goede en snelle werking

Nadere informatie

White Paper Flexibele Kantooromgeving

White Paper Flexibele Kantooromgeving White Paper Flexibele Kantooromgeving Inleiding Binnen de dynamische kantooromgeving is veel behoefte aan flexibiliteit. Werkplekbezetting en de indeling van ruimten moet kunnen variëren en hierin mogen

Nadere informatie

Protocol onderhoud van hardware en software

Protocol onderhoud van hardware en software Protocol onderhoud van hardware en software Voor het schoonhouden van hardware en software kan professionele hulp ingeschakeld worden. Het software onderhoud ligt gedeeltelijk bij de systeembeheerder.

Nadere informatie

telefonie of LAN-party?

telefonie of LAN-party? telefonie of LAN-party? kies beide zowel voor nieuwbouw als voor renovatie in samenwerking met telecommunicatie in een netwerk een lokaal telecommunicatienetwerk? De moderne telecommunicatiediensten zijn

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

9 ICT-voorzieningen in kantoren

9 ICT-voorzieningen in kantoren 155 9 ICT-voorzieningen in kantoren Ir. U.D. Keller M&I/Partners Amersfoort Drs. P.L.T.M. van Eekeren MCM M&I/Partners Amersfoort 9.1 Inleiding Zonder ICT (informatie- en communicatietechnologie) kunnen

Nadere informatie

Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Industrieterrein Waaier. Vraagbundeling glasvezel, sluitingsdatum 1 april 2014

Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Industrieterrein Waaier. Vraagbundeling glasvezel, sluitingsdatum 1 april 2014 Vraagbundeling glasvezel, sluitingsdatum 1 april 2014 Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Industrieterrein Waaier De Glasvezelkoning is een onderdeel van IP-ONE B.V. Bellen, internetten en online diensten.

Nadere informatie

Vragen die beantwoord moeten worden voordat er tot een ontwerp gekomen kan worden.

Vragen die beantwoord moeten worden voordat er tot een ontwerp gekomen kan worden. Titel: Bekabeling is de kortste weg de snelste weg? Auteur: Albert Molenaar In de meeste organisaties geldt dat hoe minder ruimte er aan gebouwapparatuur besteedt wordt, hoe meer effectieve meters vloeroppervlak

Nadere informatie

SERVICE & SUPPORT WAT TE DOEN BIJ STORINGEN AAN AV APPARATUUR

SERVICE & SUPPORT WAT TE DOEN BIJ STORINGEN AAN AV APPARATUUR In dit document worden de meest voorkomende storingen aan AV apparatuur beschreven. Ondervind u één van onderstaande problemen? Doorloop dan de stappen in dit document en probeer de oorzaak vast te stellen

Nadere informatie

Zonder connectiviteit ligt alles stil

Zonder connectiviteit ligt alles stil Zonder connectiviteit ligt alles stil Zonder transport staat alles stil. Dit geldt ook binnen de ICT- en telecomsector. Zonder connectiviteit geen toegang tot internet en social media; zijn apps en cloud

Nadere informatie

EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER

EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER KLAAR VOOR MORGEN EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER OVER BENK GROEP Wilt u over op glasvezel, bellen via VoIP, het netwerkbeheer uitbesteden

Nadere informatie

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER...

4 HELP! IK HEB GEEN LOZE LEIDINGEN... 7 4.1 KABELS?... 7 4.2 POWERLINE... 7 4.3 VERBINDINGEN... 7 5 GEBRUIK VAN EEN WIFI REPEATER... Inhoudsopgave File: Project_09.doc 16 september 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 WONING BESCHRIJVING... 2 1.2 ROUTER... 3 2 WLAN EN LAN UITBREIDINGEN... 4 2.1 NIEUWE SITUATIE 1... 4 2.2 NIEUWE SITUATIE 2... 5

Nadere informatie

De schakel tussen u en techniek.

De schakel tussen u en techniek. De schakel tussen u en techniek. www.saasen.com ELEKTRA VENTILATIE BEVEILIGING TELEMATICA Eén betrouwbare partner voor al uw installatiewerkzaamheden Dan bent u bij J. Saasen B.V. aan het goede adres.

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

Alcatel Speedtouch 780WL Wi-Fi

Alcatel Speedtouch 780WL Wi-Fi Alcatel Speedtouch 780WL Wi-Fi Gebruiksaanwijzing ten behoeve van Zakelijk ADSL van KPN Versie 1.1 Inhoudsopgave 1. Standaard inloggegevens van het draadloze netwerk... 4 2. Installatie Alcatel 110g PC

Nadere informatie

POP locatie. Straatkast. i-box. i-box NOC. i-box. Datacenter

POP locatie. Straatkast. i-box. i-box NOC. i-box. Datacenter Straatkast POP locatie Datacenter Het beheer van uw telecomruimten neemt veel tijd in beslag en is een kostbaar proces. U heeft immers 24/7 personeel nodig dat alle processen nauwkeurig in de gaten houdt.

Nadere informatie

9/12/15. Alarmsystemen. Met bedrading of draadloos? Een objec8eve kijk Luc De Ketelaere, senior inspector, ANPI

9/12/15. Alarmsystemen. Met bedrading of draadloos? Een objec8eve kijk Luc De Ketelaere, senior inspector, ANPI 9/12/15 Alarmsystemen. Met bedrading of draadloos? Een objec8eve kijk Luc De Ketelaere, senior inspector, ANPI 1 9/12/15 Alarmsysteem - Met bedrading of draadloos Agenda Mogelijke toepassingen Voordelen

Nadere informatie

Installatierichtlijn routers, alarmering i.v.m. Pin verkeer

Installatierichtlijn routers, alarmering i.v.m. Pin verkeer Installatierichtlijn routers, alarmering i.v.m. Pin verkeer Inhoud 1. Inleiding 3 2. Beveiliging in combinatie met ander gebruik van de router 4 3. Configureren van de router 4 3.1. Gecertificeerd netwerk

Nadere informatie

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT OVERHEID 3 FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT ICT en converge-it bieden regionale en lokale overheidsinstanties oneindig veel mogelijkheden om de eigen organisatie én de burger te bedienen vanuit toegankelijkheid,

Nadere informatie

SPECSHEET HOSTED VOIP

SPECSHEET HOSTED VOIP SPECSHEET HOSTED VOIP PC Consultance levert de volgende diensten: Systeembeheer Reparaties Telefonie Netwerken Consultancy Detachering ADSL Kabelinternet GSM Telefonie Wireless netwerken Verkoop Software

Nadere informatie

SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL. Ascom (Nederland) B.V.

SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL. Ascom (Nederland) B.V. SERVICE AT HOME HET FLORENCE VERHAAL Ascom (Nederland) B.V. 2 Doel van deze presentatie: Inzicht geven in: Hoe bij Florence domotica en IP technologie gebruikt wordt als oplossing voor zorg, welzijn en

Nadere informatie

Glasvezel. Glas helder!

Glasvezel. Glas helder! Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Industrieterrein Meer en Duin te Lisse De Glasvezelkoning is een onderdeel van IP-ONE B.V. Bellen, internetten en online diensten. Internet, VoIP telefonie, camerabeveiliging,

Nadere informatie

Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen. Judith Buter 18 november 2010

Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen. Judith Buter 18 november 2010 Integratie zorgdomotica: Infra Rood bediening & KNX bus in het Zonnehuis in Vlaardingen Judith Buter 18 november 2010 QUOVADIS SINDS 1993 Individuele bedienaanpassingen: Omgevingsbediening; Computer bedieningsaanpassingen;

Nadere informatie

Video Conferencing anno 2012

Video Conferencing anno 2012 White paper Video Conferencing anno 2012 +31 (0) 88 121 20 00 upc.nl/business Pagina 1 van 8 Video Conferencing De behoefte aan video-vergaderen groeit. Mensen gaan steeds flexibeler om met de begrippen

Nadere informatie

LexCom Home. Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel

LexCom Home. Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel LexCom Home Het meest flexibele huisnetwerk voor radio,tv, telefoon en data over één universele kabel LexCom Home: een flexibel netwerk dat het nuttige met het aangename combineert LexCom Home is het huisnetwerk

Nadere informatie

100% flexibiliteit in communicatie

100% flexibiliteit in communicatie 100% flexibiliteit in communicatie Ongelimiteerde expertise en capaciteit in één projectorganisatie met vier gerenommeerde partners Group of companies Group of companies 100% flexibiliteit in communicatie

Nadere informatie

Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform

Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform CBG Connect B.V. Tel: +31228 56 60 70 Fax: +31228 56 60 79 Verkoop@cbgconnect.nl Dienstbeschrijving I AM Connect 1 Platform Versie: 1 Maand: juli 2015 Versie: 1.0 Maand: april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst glasvezel Stille Wille. 8 april 2016, Bewonersraad Stille Wille

Informatiebijeenkomst glasvezel Stille Wille. 8 april 2016, Bewonersraad Stille Wille Informatiebijeenkomst glasvezel Stille Wille 8 april 2016, Bewonersraad Stille Wille Welkom en voorstellen werkgroep en adviseur Peter Derksen, voorzitter Bewonersraad Agenda Welkom en doel Waarom werkgroep?

Nadere informatie

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs BESCHRIJVING SURFACE Wat is het? De Surface is een liggend 30 inch beeldscherm op een tafel waaraan meerdere kinderen tegelijk kunnen werken. Zij bedienen de Surface met hun handen. Het apparaat kan 52

Nadere informatie

November 2014. FAQ: Breedband, eigenschappen en aanleg

November 2014. FAQ: Breedband, eigenschappen en aanleg November 2014 FAQ: Breedband, eigenschappen en aanleg ALGEMENE VRAGEN Wat is breedband? Breedband is de verzamelnaam voor snelle infrastructuur die het mogelijk maakt aan te sluiten op het internet (wereldwijde

Nadere informatie

Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning. Realive by

Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning. Realive by W O N I N G C O R P O R A T I E S Bouwstenen voor de levensloopbestendige woning Realive by Het concept Zorgdiensten Interactieve diensten Basis diensten Bouwstenen (infrastructuur) Basis producten t Levensloop

Nadere informatie

Overal uw huis onder controle

Overal uw huis onder controle Overal uw huis onder controle comfort energiebesparing personen alarm alarm camerabeveiliging www.e-domotica.com Bediening via: Basisstation Smartphone Tablet Voor wie: Voor iedereen Wanneer: Voor elke

Nadere informatie

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar Telephony2Connect Altijd bereikbaar MPLconnect, een totaalconcept voor installatiebedrijven. Een gecertificeerd, beveiligd VPN datanet verbinding. Met een Alarm over IP oplossing (AoIP) verstuurt u veilig

Nadere informatie

Wie wordt de bouwheer?

Wie wordt de bouwheer? november 2013 het fundament Nieuwbouw en renovatie Wie wordt de bouwheer? 26 het fundament november 2013 Bij nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen is het nodig dat iemand de regie heeft. Dit zogenoemde

Nadere informatie

Aerohive WiFi-netwerken

Aerohive WiFi-netwerken Maak kennis met: Aerohive WiFi-netwerken Inleiding De manier waarop WiFi wordt gebruikt en de eisen die worden gesteld aan een WiFi-netwerk voor organisaties zijn fundamenteel aan het veranderen. Een nieuwe

Nadere informatie

Cloud. Camera installatie. D-link camera

Cloud. Camera installatie. D-link camera Cloud Camera installatie D-link camera Versie: 1.3 2 Inhoud Wat zit er in de doos?... 4 Handleiding Dlink camera opnemen in het netwerk... 5 Handleiding plaatsen en aansluiten camera... 5 Camera aansluiten...

Nadere informatie

Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster

Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster Vragen 4 e informatieavond Breedband Beemster 1. Waarom komen er niet meteen meerdere providers op het netwerk? Breedband Beemster wil zoveel mogelijk providers op het netwerk, maar wel op een keuzestress

Nadere informatie

Ben van de Wijgert b.vandewijgert@parkned.nl

Ben van de Wijgert b.vandewijgert@parkned.nl Onderwerpen ParkNed Veranderingen Omzet & verwachtingen Innovaties & acties Vragen ParkNed Missie De missie van ParkNed BV is om alle bedrijven, organisaties en instellingen in Waalwijk de mogelijkheid

Nadere informatie

Aerohive WiFi-netwerken

Aerohive WiFi-netwerken Maak kennis met: Aerohive WiFi-netwerken Inleiding De manier waarop WiFi wordt gebruikt en de eisen die worden gesteld aan een WiFi-netwerk voor organisaties zijn fundamenteel aan het veranderen. Een nieuwe

Nadere informatie

WLAN EN LAN UITBREIDINGEN...

WLAN EN LAN UITBREIDINGEN... Inhoudsopgave File: Project_09.doc 25 augustus 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 WONING BESCHRIJVING... 2 1.2 ROUTER... 3 2 WLAN EN LAN UITBREIDINGEN... 4 2.1 NIEUWE SITUATIE 1... 4 2.2 NIEUWE SITUATIE 2... 5 3

Nadere informatie

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT ONDERWIJS 3 FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT ICT en netwerkinfrastructuren bieden oneindig veel mogelijkheden om leerlingen, studenten en eigen medewerkers optimaal te faciliteren en organisatieprocessen

Nadere informatie

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar Telephony2Connect Altijd bereikbaar IndustriesConnect is uniek voor uw branche. Eén totaalconcept voor alle IT & Communicatie diensten. IndustriesConnect biedt u diensten en oplossingen van een gecertificeerd,

Nadere informatie

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy is een technische oplossing voor systeem falen in hardware of software en daarom van belang voor de optimalisatie

Nadere informatie

DATRO TELEMATICA INSTALLATEUR

DATRO TELEMATICA INSTALLATEUR DATRO TELEMATICA INSTALLATEUR Nieuwsticht 7 3113 BH Schiedam Tel: 010-2462111 Fax: 010-2462110 www.datro.nl info@datro.nl Inhoudsopgave -Organisatie Datro bv -Ons werkgebied -Activiteiten Datro bv Organisatie

Nadere informatie

Glasvezel. Aanbod: Aansluiting diensten op het netwerk van Fore Freedom

Glasvezel. Aanbod: Aansluiting diensten op het netwerk van Fore Freedom Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Aansluiting diensten op het netwerk van Fore Freedom De Glasvezelkoning is een onderdeel van IP-ONE B.V. Bellen, internetten en online diensten. Internet, VoIP telefonie,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. File: Project_01.doc 20 maart 2015

Inhoudsopgave. File: Project_01.doc 20 maart 2015 Inhoudsopgave File: Project_01.doc 20 maart 2015 1 PROBLEEM... 2 1.1 HUIDIGE SITUATIE... 2 1.2 GEWENSTE APPARATUUR... 2 1.3 GEWENSTE TOEPASSINGEN... 2 1.4 GEWENSTE SNELHEDEN... 2 2 PLANNEN... 3 2.1 PLAN

Nadere informatie

Glasvezel. Aanbod: Roomburg Leiden

Glasvezel. Aanbod: Roomburg Leiden 01000005 Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Roomburg Leiden De Glasvezelkoning is een onderdeel van IP-ONE B.V. Bellen, internetten en online diensten. Internet, VoIP telefonie, camerabeveiliging, pinnen

Nadere informatie

U heeft traag internet op Uw park en vraagt ons om een oplossing.

U heeft traag internet op Uw park en vraagt ons om een oplossing. U heeft traag internet op Uw park en vraagt ons om een oplossing. Er zijn 3 oplossingen in volgorde van kostprijs. 1- U heeft al een goed werkende (Wifi) installatie op het park en het gaat om het oplossen

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Xanura huisautomatisering. Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk

Xanura huisautomatisering. Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk Xanura huisautomatisering Voor verlichting en apparatuur Onzichtbaar te installeren Voor nieuw- en bestaande bouw Geen hak- en breekwerk Xanura is... Vandaag de dag kan met recht gesproken worden van een

Nadere informatie

De meerwaarde van glasvezel

De meerwaarde van glasvezel Veel scholen overwegen om hun huidige toegangsinfrastructuur tot internet te vernieuwen richting een duurzame oplossing. Bijvoorbeeld omdat men niet tevreden is met de prestaties van hun netwerkvoorziening

Nadere informatie

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein.

De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. De beste, mooiste en meest intelligente oplossing voor de automatisering en beveiliging van uw domein. Fibaro is een complete en krachtige oplossing voor het monitoren, beheren en intelligent automatiseren

Nadere informatie

Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen

Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen Verhuizen. De verhuizing van uw Ziggo-diensten in vier stappen Beste abonnee, Wij zijn blij dat u ook in uw nieuwe woning gekozen heeft voor Ziggo. We begrijpen dat een verhuizing veel werk en geregel

Nadere informatie

ict-infrastructuur Eisen aan een toekomstvaste Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist!

ict-infrastructuur Eisen aan een toekomstvaste Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist! Eisen aan een toekomstvaste ict-infrastructuur Formuleer functionele ict-wensen van bestuur en scholen met deze checklist! Heb je tips, aanvullingen of ervaringen binnen jouw bestuur? Laat het weten op

Nadere informatie

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar

Telephony2Connect. Altijd bereikbaar Telephony2Connect Altijd bereikbaar SchoolsConnect is een totaalconcept voor onderwijsinstellingen. Gemakkelijk internet en telefonie is altijd fijn op een school. Ook de veiligheid van eigendommen van

Nadere informatie

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT

FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT ZORG 3 FLEXIBILITEIT DOOR STABILITEIT In de medische omgeving van de toekomst spelen geautoma tiseerde oplossingen een hoofdrol om het verblijf van de patiënt zo efficiënt mogelijk in te richten. Deze

Nadere informatie

Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld.

Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld. Wat is ISDN2? Met ISDN2, heeft u twee telefoonlijnen die geschikt zijn voor spraak, data, fax en beeld. U kunt uw ISDN2 eenvoudig uitbreiden. Heeft u tot vijf ISDN2-lijnen nodig kies dan voor ISDN2 meervoudig.

Nadere informatie

Woningbouw. Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN...

Woningbouw. Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... Woningbouw Welkom thuis, waarmee kan ik u van dienst zijn? WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... WIJ BRENGEN GEBOUWEN TOT LEVEN... De woonconsument anno nu is steeds veeleisender. En terecht. Een huis is meer

Nadere informatie

Werkblad H1 Hard en Software

Werkblad H1 Hard en Software Werkblad H1 Hard en Software Leeling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Van Waarden Voorwoord: In dit document gaan we begginen met Hard en Software. We gaan het hebben over verschillende dingen die

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Blauwdruk Hoog Beschikbaar. Theo Hoeks Merijn van de Schoot

Blauwdruk Hoog Beschikbaar. Theo Hoeks Merijn van de Schoot Blauwdruk Hoog Beschikbaar Theo Hoeks Merijn van de Schoot Project Blauwdruk Verhuizing datacenter Opsplitsen core (Dekkend) Wifi netwerk Greenfield backend infrastructuur Office 365 Windows 8.1 ICT Infrastructuur

Nadere informatie

1. Uitgangspunten project... 2 2. Exclusief... 2 3. Specificaties materialen... 3 4. Leveringsvoorwaarden... 3

1. Uitgangspunten project... 2 2. Exclusief... 2 3. Specificaties materialen... 3 4. Leveringsvoorwaarden... 3 Veiligheid Specialisten B.V. Markerkant 10-11F 1316 AA Almere Postbus 1472 1300 BL Almere Tel: +31 (0) 36 530 0235 Info@VeiligheidSpecialisten.nl www.veiligheidspecialisten.nl Aanvullende voorwaarden aanbieding

Nadere informatie

Industry Glas. Wel zo zorgeloos

Industry Glas. Wel zo zorgeloos Industry Glas Wel zo zorgeloos IndustriesConnect is uniek voor uw branche. Eén totaalconcept voor alle IT & Communicatie diensten. IndustriesConnect biedt u diensten en oplossingen van een gecertificeerd,

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

MaxiTEL. dienst beschrijving. www.maxitel.nl. Laatste wijziging: April 2015 Versie: 1.0

MaxiTEL. dienst beschrijving. www.maxitel.nl. Laatste wijziging: April 2015 Versie: 1.0 Laatste wijziging: April 2015 Versie: 1.0 E-mail: info@maxitel.nl - Telefoon: 0172-754 000 Fax: 0172-754 010 - ACM Registraties: 942487 / 942488 1/6 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding...

Nadere informatie

PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS

PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS PRINTERS EN GEGEVENS DELEN TUSSEN COMPUTERS Inleiding. Het komt vaak voor dat iemand thuis meer dan 1 computer heeft, bijvoorbeeld een desktop computer en een laptop. Denk maar eens aan de situatie dat

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel Als specialist werken wij samen met u als Installateur. Een logische combinatie. warmtepompen computerruimtekoeling Koeltechnisch handelen Vacumeren Luchtbehandeling DRUKPBEPROEVING vullen met koudemiddel

Nadere informatie

Integraal Kostenmodel voor het voeren van digitale dossiers in de JGZ

Integraal Kostenmodel voor het voeren van digitale dossiers in de JGZ Integraal Kostenmodel voor het voeren van digitale dossiers in de JGZ Voorwoord Deze handreiking behoort tot de reeks handreikingen die worden samengesteld ten behoeve van de verwerving en implementatie

Nadere informatie

Service Level Agreement

Service Level Agreement Service Level Agreement 1 Algemene bepalingen 1.1 Partijen Deze Service Level Agreement (verder te noemen: SLA) is een overeenkomst die is gesloten tussen: WAME BV, gevestigd te Enschede aan de Deurningerstraat

Nadere informatie

Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV

Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV Uitwerking afspraken ICT-voorzieningen voor raadswerk Versie: 10-10-2013, RV ICT invulling nieuwe raad (v.a. 19 maart 2014) Uitgangspunt: ICT voor de nieuwe raad staat op 1 februari 2014, zodat de oplossingen

Nadere informatie

Kritische succesfactoren notebook projecten

Kritische succesfactoren notebook projecten Kritische succesfactoren notebook projecten The Rent Company B.V. Ronald van den Boogaard Email adres: rvandenboogaard@rentcompany.nl Internet adres: www.rentcompany.nl Mob. nr: +31 (0)6 53 715 703 Algemene

Nadere informatie

Product Sheet Wisper router van Draytek Vigor 1000Vn

Product Sheet Wisper router van Draytek Vigor 1000Vn Product Sheet Wisper router van Draytek Vigor 1000Vn Dit document beschrijft de voordelen van de router van Wisper ten opzichte van huidige oplossingen in de markt. Draytek Vigor 1000Vn High Speed Gigabit

Nadere informatie

Zorgeloos communiceren. Ook voor uw totaaloplossing!

Zorgeloos communiceren. Ook voor uw totaaloplossing! Zorgeloos communiceren Ook voor uw totaaloplossing! Aangenaam Wij zijn Flexcom, adviseurs op het gebied van communicatie. Wij willen ervoor zorgen dat u zorgeloos kunt communiceren. Dit doen we met een

Nadere informatie

1. Introductie netwerken

1. Introductie netwerken 13 1. Introductie netwerken Een netwerk is simpel gezegd een verzameling computers die met elkaar verbonden zijn. De realiteit is wat complexer, omdat de computers met elkaar verbonden zijn met behulp

Nadere informatie

Voordelen voor leerlingen en leerkrachten:

Voordelen voor leerlingen en leerkrachten: Pass for schools is een totaaloplossing voor het eenvoudig beheren van het computer- en netwerkplatform in onderwijsinstellingen. Pass voorziet in basistechnologie, waarop alle technologische middelen

Nadere informatie

Henk Hazeleger Geassocieerd lid KNX Nederland TC lid KNX Professionals Specialist domotica

Henk Hazeleger Geassocieerd lid KNX Nederland TC lid KNX Professionals Specialist domotica KNX Professionals Henk Hazeleger Geassocieerd lid KNX Nederland TC lid KNX Professionals Specialist domotica Wat is domotica? Losse systemen worden één geheel Alle techniek onder controle met één regelsysteem

Nadere informatie

PLANON APPS. Voor Facility - en Service Management op uw smartphone

PLANON APPS. Voor Facility - en Service Management op uw smartphone PLANON APPS Voor Facility - en Service Management op uw smartphone Een innovatieve specialist met dertig jaar ervaring in het IWMS-domein Een partner die door Gartner wordt erkend als marktleider Integraal

Nadere informatie

Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? impakt.be

Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? impakt.be Een veilige draadloze internet-en netwerkverbinding in uw gemeente, voor u en uw burgers. Hoe pakt u dit aan? IMPAKT Secure ICT IMPAKT is meer dan 25 jaar actief in België en Luxemburg als ICT beveiliging

Nadere informatie

Parking Glas. Wel zo zorgeloos

Parking Glas. Wel zo zorgeloos Parking Glas Wel zo zorgeloos ParkingsConnect is een uniek concept voor parkeergarages. Eén totaalconcept voor alle IT & Communicatie diensten binnen uw parkeergarage. ParkingsConnect biedt u diensten

Nadere informatie

ComServer Module Polycom Voor zorgspecifieke berichtcommunicatie en meer...

ComServer Module Polycom Voor zorgspecifieke berichtcommunicatie en meer... ComServer Module Voor zorgspecifieke berichtcommunicatie en meer... KWS6000 IP-DECT Naast telefonie speelt in de zorg het informeren van medewerkers een grote rol. Met KWS6000 IP-DECT kiest u voor een

Nadere informatie

KISS de basis voor alle mogelijkheden

KISS de basis voor alle mogelijkheden KISS de basis voor alle mogelijkheden MET KISS KIEST U VOOR VRIJHEID VAN WONEN Zekerheid 10 Jaar Garantie van Hager; fabrikant van 30% van de installaties in Europa na oplevering van de woning 3 Jaar Prijsgarantie

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Webinar Unizo Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be January 20 th, 2012 Agenda Agenda: Wat is nu precies Cloud Computing? Voordelen & Nadelen Hoe ga ik naar de Cloud? Belgacom Cloud

Nadere informatie

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS V.0 Arnoud van Wijk arnoud@greengiraffe.nl INTRODUCTIE INTERNET EISEN

Nadere informatie

ZO EENVOUDIG KAN ENERGIE BESPAREN ZIJN!

ZO EENVOUDIG KAN ENERGIE BESPAREN ZIJN! EASY CONTROL MET HET LEGRAND ENERGY MANAGEMENT NETWORK AAN 70 W AAN 70 W AAN 13 W Stand-by 3 W UIT 0 W AAN 60 W ZO EENVOUDIG KAN ENERGIE BESPAREN ZIJN! THE GLOBAL SPECIALIST IN ELECTRICAL AND DIGITAL BUILDING

Nadere informatie

BIJLAGE 18: INSTALLATIE EN AANPASSING HUISHOUDELIJKE APPARATUUR

BIJLAGE 18: INSTALLATIE EN AANPASSING HUISHOUDELIJKE APPARATUUR Installatie en aanpassing huishoudelijke apparatuur De Flexines demonstrator is gebaseerd op het concept van het huishouden van de toekomst. Zo n huishouden bezit een aantal energie consumerende en energie

Nadere informatie

Nieuwe hardware. Informatiekaart 03. leren vernieuwen. Infrastructuur

Nieuwe hardware. Informatiekaart 03. leren vernieuwen. Infrastructuur Informatiekaart 03 leren vernieuwen Nieuwe hardware In deze informatiekaart wordt aandacht besteed aan de invloed van de onderwijsvisie op de aanschaf van ict-middelen. Hierbij wordt met name gekeken naar

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

Beter licht met minder energie

Beter licht met minder energie Beter licht met minder energie Toelichting bij de scan voor kantoren Doe de slim licht scan! 1 Toelichting bij de slim licht scan voor kantoren De Slim Licht Scan is een instrument waarmee u de energie-efficiëntie

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen

Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen Easy Series voor woningbouwprojecten Beveiligingsoplossingen voor luxe woningen en appartementcomplexen 2 Easy Series inbraakcentrale Betrouwbare beveiliging vereenvoudigd Toegevoegde waarde voor uw innovatieve

Nadere informatie

Product informatie. Pagina 1 van 5

Product informatie. Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Product informatie Pagina 2 van 5 SMARTBoards: Voor een leerkracht is het schoolbord een van zijn belangrijkste gereedschappen. Hoe vaak gebruik je niet even het bord om een aantekening

Nadere informatie

CCTV Infrastructuur. Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television

CCTV Infrastructuur. Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television White Paper CCTV Infrastructuur Bekabeling oplossingen Closed-Circuit Television September 2005 Astronaut 28, 3824 MJ, Amersfoort, Holland, Tel 033-4508686 Jean Monnetlaan Z/N 1804 Vilvoorde, België/Belgique,

Nadere informatie

alles is bereikbaar PILOT BUITENGEBIED GEMEENTE SLUIS

alles is bereikbaar PILOT BUITENGEBIED GEMEENTE SLUIS alles is bereikbaar PILOT BUITENGEBIED GEMEENTE SLUIS Greenet 1. Voorstellen Partners 2. Pilot Sluis, achtergrond 3. Inhoud Pilot: a) Aanbod b) Hoe werkt het? c) Wat betekent aanleg voor u? 4. Uitdagingen

Nadere informatie

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service:

ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: ICT-uitbestedingsdiensten en Software as a Service: Betrouwbaardere ICT, minder zorgen! Maak kennis met Multrix Wilt u op maat gesneden ICT-diensten die volledig aan de wensen en behoeften van uw organisatie

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Service Level Rapportage

Service Level Rapportage Service Level Rapportage Service Level Agreement nummer S115 Service Level Agreement naam HomeWURk Idealis Applicaties n.v.t. Naam klant Idealis Naam contactpersoon klant Hans van Haren Naam Service manager

Nadere informatie

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid Inhoud Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 7 Aarding is onzichtbaar 8 Een veilige installatie 8 Wanneer

Nadere informatie