Richtlijn Reanimatie. Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Richtlijn Reanimatie. Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober 2012 1"

Transcriptie

1 Richtlijn Reanimatie Inleiding Binnen De Lichtenvoorde leven met enige regelmaat vragen met betrekking tot het reanimeren van cliënten: heeft De Lichtenvoorde beleid ten aanzien van reanimatie, wie mag daarover beslissen, mag familie meebeslissen over of voor de cliënt over de keuze voor wel of niet reanimeren etc. Deze richtlijn heeft als doel binnen de geldende maatschappelijke, juridische, ethische- en beroepsregels en normen, richtlijnen te formuleren ten aanzien van het maken van een zorgvuldige keuze voor wel of niet reanimeren. Daarbij gaat het uitdrukkelijk niet om het doen van een uitspraak voor of tegen reanimatie. Dat is en blijft, in voorkomende gevallen, een keus van de cliënt en/of zijn verwanten en (huis)arts na zorgvuldige afweging. Deze richtlijnen beoogt wel helderheid te geven over: Wie kan en mag een beslissing nemen ten aanzien van (niet) reanimeren? Welke rol speelt hierbij het al dan niet wilsbekwaam zijn van de cliënt? In hoeverre mag dan familie, een wettelijk vertegenwoordiger voor een cliënt beslissen? Wat is hierbij de rol van de behandelend arts? Welke stappen moeten ondernomen worden om zorgvuldige besluitvorming te laten plaatsvinden? Hoe moet een eventueel besluit tot niet reanimeren vastgelegd worden? Hoe moet een eventueel besluit van niet reanimeren gecommuniceerd worden aan derden: werkplek, school, ziekenhuis? Het (niet) reanimerenbesluit kan onderdeel zijn van besluitvorming over andere medische beslissingen rond het levenseinde. 1 Deze richtlijn heeft alleen betrekking op het (niet) reanimeerbesluit. Er is bij de besluitvorming onderscheid tussen acute situatie en een anticiperend besluit, dit zijn besluiten die nu worden genomen voor eventuele voorkomende situaties in de toekomst Actuele handelingssituaties Als er geen anticiperende besluiten bekend zijn, wordt er gehandeld naar de aanwezige competenties van de medewerker en mogelijkheden in de betreffende situatie. Als er in een acute situatie geen duidelijk en volgens de richtlijn vastgestelde en beschreven niet reanimatiebesluit bekend is, wordt er aan de cliënt directe eerste hulp verleend door 112 te (laten) bellen en te starten met reanimatie (indien de medewerker kan reanimeren) Besluiten voor de toekomst Deze besluiten zijn ter verdelen in twee soorten 1. van een cliënt: een wilsverklaring 2. van een arts: (meestal) een niet-reanimatiebesluit. 1 Beslissingen rond het levenseinde kunnen worden vastgelegd in een wilsverklaring. In een wilsverklaring worden wensen vastgelegd ten aanzien van bepaalde ( ingrijpende) medische handelingen die in bepaalde omstandigheden wel of niet meer gewenst zijn. Bij een positieve wilsverklaring: handelingen die juist wel gewenst zijn, is het aan de behandelaar om te beoordelen of die de behandeling zinvol vindt en wil uitvoeren. Een wilsverklaring kan bijvoorbeeld wensen omvatten over: afzien of staken van behandeling ( bijvoorbeeld antibiotica), reanimeren, stoppen met eten en drinken, palliatieve zorg. Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

2 1. Wilsverklaring van cliënt m.b.t. (niet) reanimeren Voorwaarde is dat een cliënt wilsbekwaam is in het maken en (laten) vastleggen van deze keuze. De niet-reanimerenwens moet worden besproken met (huis)arts. Over een anticiperend besluit waarbij een wilsbekwame cliënt afziet van reanimatie (een negatieve wilsverklaring) kunnen arts, begeleiders vragen stellen, maar deze dient in principe altijd te worden gevolgd. Bij cliënten van De Lichtenvoorde met een (lichte)verstandelijke beperking zal de arts, eventueel in overleg met een gedragskundige, de wilsbekwaamheid van de cliënt ten aanzien van deze beslissing beoordelen. De (wettelijk) vertegenwoordiger en (persoonlijk) begeleider van de cliënt kunnen aanvullende informatie over de cliënt verstrekken als daar om gevraagd wordt. Een anticiperend besluit waarbij een cliënt om reanimatie vraagt (een positieve wilsverklaring), is in principe afhankelijk van een medisch oordeel door een arts: het dient niet opgevolgd te worden als de reanimatie ernstige schade toevoegt en niet kansrijk wordt geacht. Cliënten hebben zelf de verantwoordelijkheid voor het onder de aandacht brengen van hun wens tot (niet) reanimatie en het opstellen van een wilsverklaring. Als cliënten niet langer wilsbekwaam zijn, maar wel beschikken over een wilsverklaring die eerder is opgesteld, is het aan de vertegenwoordiger van de cliënt die onder de aandacht van de betrokken arts te brengen. De arts en (persoonlijk) begeleider hebben een rol bij de overdracht van informatie in de organisatie en de zorgketen. De cliënt heeft zelf de verantwoordelijkheid zijn keuze kenbaar te maken in overige situaties. (dit kan bijvoorbeeld door dragen van niet-reanimerenpenning van de NVVE 2 ) Een niet-reanimerenverklaring kan door de cliënt worden opgesteld en als deze aan een aantal eisen voldoet ((bij voorkeur) handgeschreven, van een geboortedatum en pasfoto voorzien, gedateerd en ondertekend) mag worden aangenomen dat deze de wens van de betrokkene weergeeft. Als een cliënt niet zelf de wilsverklaring kan formuleren/ op papier kan zetten kan dat ook (bij voorkeur) door de vertegenwoordiger van de cliënt of de persoonlijk begeleider worden gedaan. De cliënt moet wel zelf de wilsverklaring ondertekenen. 2.Niet-reanimatiebesluit door een arts Anticiperende besluiten door een arts betreffen in de regel niet-reanimatiebesluiten. Besloten wordt tot een niet-reanimatiebesluit, omdat de arts reanimatie kansloos of schadelijk voor de cliënt vindt. Dit is een medische beslissing, dus voorbehouden aan de arts. De professionele standaard veronderstelt dat de arts de cliënt en/of diens vertegenwoordiger in principe informeert over deze beslissing De reikwijdte van een niet-reanimatiebesluit van een arts is in de regel beperkt tot het organisatorische verband waarin het besluit is genomen. Dat betekent dat er voor continuïteit moet worden gezorgd in de communicatie en zorgoverdracht naar alle betrokken waarmee de cliënt regelmatig in contact komt. Niet alle anticiperende niet-reanimatiebesluiten worden nadrukkelijk genomen. Soms maken ze deel uit van meer omvattende afspraken over de medische behandeling of het stoppen daarvan (overige einde levensbeslissingen). Bij communicatie over het beleid met de cliënt, diens vertegenwoordiger en overige hulpverleners in de zorgketen dient hiermee rekening te worden gehouden. 2 NVVE: Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

3 2.1 Niet reanimatie besluit op verzoek van vertegenwoordiger? Anticiperende besluiten over (niet)reanimeren kunnen in principe alleen door de cliënt zelf en diens arts worden genomen. Medische besluiten veronderstellen handelen op grond van de bevoegdheid en bekwaamheid van de arts; wilsverklaringen van cliënten veronderstellen immers zelfbeschikking. Als die ontbreekt (cliënten zijn hierover wilsonbekwaam), dan dient de hulpverlener/arts in overleg met de vertegenwoordiger van de cliënt de inhoud van zijn (toekomstige) plicht te bepalen. Ook als een cliënt een curator of mentor heeft, dient de wilsbekwaamheid ten aanzien van het onderwerp getoetst te worden. Is de patiënt in deze wilsbekwaam, dan geldt de keuze van de patiënt en niet die van de curator of mentor. Om de cliënt goed te informeren dient de benodigde informatie zodanig aan de cliënt te worden aangeboden, dat deze het binnen zijn vermogens kan bevatten. Dit stelt hoge eisen aan de communicatie met de cliënt. De arts moet na het geven van de informatie nagaan of de cliënt de informatie begrepen heeft. Zo nodig dient hij meerdere pogingen doen om de informatie, eventueel met behulp van anderen, over te brengen. Omgekeerd mag worden geëist dat het maximale wordt gedaan om de uitingen van de cliënt te begrijpen als wilsuitingen en dat wilsuitingen als zodanig worden geaccepteerd in de besluitvorming. Veel mensen met een verstandelijke beperking hebben wel degelijk, al dan niet uitgesproken, ideeën over ziekte, lijden en sterven. Het is daarom van groot belang alles in het werk te stellen deze ideeën duidelijk te krijgen, zodat het belang ervan kan meewegen in het proces van besluitvorming. Als er geen wilsverklaring is en de cliënt is wilsonbekwaam, kan de vertegenwoordiger om een anticiperend besluit te nemen wel wensen en uitlatingen van de cliënt uit het verleden naar voren brengen. Dat kan geen wilsverklaring heten, maar helpt wel om de wil van de cliënten te reconstrueren en deze mee te nemen in de medische besluitvorming. Als er geen wilsuitingen of wensen van de cliënt bekend zijn, wordt de vertegenwoordiger verondersteld in het belang van de cliënt te spreken en handelen. Artsen zullen over het algemeen de wilsuitingen van de vertegenwoordiger volgen, tenzij zij ervan overtuigd zijn dat het volgen van de wilsuiting van de vertegenwoordiger niet in het belang van de cliënt is, of hem zelfs schaadt. Wanneer een arts zichzelf niet in staat acht om over dit onderwerp de dialoog aan te gaan met een persoon met een verstandelijke beperking of diens verwanten betreffende de wens tot niet-reanimeren, dan kan deze een beroep doen op de AVG(-polikliniek). Samenvattend Bij anticiperende beslissingen zoals (niet)reanimeren heeft de arts een sterke positie. 1. Het oordeel over de competentie (wilsbekwaamheid) van de cliënt is toevertrouwd aan de behandelend arts. Een gedragskundige kan de arts ondersteunen bij het beoordelen van de wilsbekwaamheid van de cliënt in deze. Vertegenwoordigers en begeleiders van de cliënt kunnen aanvullende informatie verstrekken over de cliënt als dat nodig mocht zijn een duidelijker beeld te krijgen over wilsbekwaamheid en de wilsuitingen van de cliënt in deze. 2. De arts dient een reanimatiebesluit (positieve wilsverklaring) altijd te beoordelen op kansrijkheid en proportionaliteit (staan de inspanningen in verhouding tot de opbrengst). 3. Als een wilsbekwame cliënt een negatieve wilsverklaring heeft (niet-reanimatiebesluit) dient de arts deze in principe te volgen. De arts kan de cliënt wel vragen of dit besluit redelijk is, maar dit heeft niet direct gevolgen. 4. Als zowel vertegenwoordigers/ouders of begeleiders van de cliënt als arts vinden dat reanimeren niet in het belang van de cliënt is, leidt dit tot een niet-reanimatiebesluit. Als de arts vindt dat de niet-reanimatiewens niet voortkomt uit het belang van de cliënt, zal de arts een reanimatiebesluit nemen. Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

4 Rol en taken persoonlijk begeleider bij nemen en uitvoeren niet reanimatie besluit De persoonlijk begeleider kan ondersteunend zijn bij de besluitvorming van een niet reanimatiebesluit en heeft een taak bij het uitvoeren daarvan. Ondersteuning bij besluitvorming De persoonlijk begeleider kan de naaste verwanten/ wettelijk vertegenwoordiger in contact brengen met de (huis)arts als deze aangeven met de arts een gesprek te willen. Daarnaast kan de (persoonlijk) begeleider deelnemen aan het gesprek waarin de cliënt en een mogelijk niet reanimeren besluit besproken worden. De persoonlijk begeleider kan een (aanvullend) beeld geven van de cliënt; zijn mogelijkheden en zijn beperkingen, het dagelijks functioneren en betekenis geven aan eventuele wilsuitingen van de cliënt. Begeleiders zijn de personen die genomen besluiten in de dagelijkse praktijk dienen uit te voeren. Daarom is het van belang om ervoor te zorgen dat zij betrokken en geïnformeerd zijn bij de besluitvorming. Taken bij uitvoeren niet reanimeren besluit Na het nemen van een niet reanimeren besluit door de arts, in nauw overleg met de naaste verwanten en met ondersteunende informatie door persoonlijk begeleider, heeft de begeleider een taak in het uitvoeren van het niet-reanimerenbesluit. Het niet- reanimeren besluit moet zorgvuldig gecommuniceerd worden naar overige betrokkenen bij de cliënt. Denk daarbij ook aan dagbesteding, werk en dergelijke. Het bestaan van de niet reanimeren verklaring moet worden vastgelegd in ONS (bij 11. Overige cliëntgegevens kan bij het item reanimatie bij de toelichting verwezen worden naar Niet-reanimatiebesluit of wilsverklaring). Een schriftelijk niet-reanimerenverklaring, door de arts opgesteld, moet op locatie worden bewaard en een kopie daarvan wordt toegevoegd aan documenten in ONS. Het is van belang dat deze afspraken zo goed mogelijk actueel worden gehouden en dat bij wijziging van de situatie en de afspraken, hiervan melding wordt gemaakt in ONS en de wilsverklaring/ niet-reanimerenverklaring wordt bijgesteld. Vaak is er geen sprake van een eenmalig besluit. Vaak bestaat er een proces van overleg, overwegingen, besluitvorming en evaluatie, in een voortdurende cirkelgang. Nieuwe ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van de cliënt dwingen tot opnieuw wegen van feiten en meningen. Een wilsverklaring blijft in principe altijd geldig. Echter een te oude wilsverklaring kan (andere) behandelaars doen twijfelen. Aanbevolen wordt de wilsverklaring één keer per 2 jaar opnieuw te bespreken met vertegenwoordiger en arts en dit ook vast te leggen door opnieuw te ondertekenen en te dateren of bij wijzigingen een nieuwe wilsverklaring op te stellen. Het is ook goed om met vertegenwoordiger van de cliënt en in het team stil te staan bij en afspraken te maken over wat te doen als zich de situatie voordoet waarin een cliënt een ademhalings-/ hartstilstand krijgt. Wat dan wel te doen of wat niet te doen. Zo kan met de (huis)arts afgesproken worden in geval van een hart/ circulatiestilstand niet 112 te bellen, maar altijd eerst de huisarts of huisartsenpost te bellen. De huisarts zal zorg dragen dat een niet-reanimerenbesluit of de wilsverklaring van de cliënt bekend is bij de huisartsenpost. NB. Het is in praktijk vaak onmogelijk alle situaties en betrokkenen bij een cliënt van te voren te voorzien. Het is dus mogelijk dat ondanks een niet-reanimeren verklaring een cliënt in een zodanige situatie komt dat er toch gestart zal worden met reanimatie. Denk aan cliënten die meegaan met een taxi, cliënten die zelfstandig onderweg zijn etc. Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

5 Het is goed te benoemen dat ondanks de zorgvuldigheid waarmee medewerkers van De Lichtenvoorde zullen proberen het genomen besluit zo goed mogelijk te waarborgen dit niet altijd gegarandeerd kan worden. Dit is mede afhankelijk van de situatie van de cliënt. Bijlagen Stroomschema Richtlijn Reanimatie Voorbeeld Wilsverklaring Bronnen Handreiking (niet) reanimatiebeleid In de zorg voor mensen met een beperking VGN, Drs. JNGM van Dartel, 2007 Starten, niet starten en stoppen van de reanimatie Richtlijn Nederlandse Reanimatieraad, najaar 2008 Medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking, Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten, 2007 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie, www. NPCF.nl, dossier wilsverklaring Richtlijn Reanimatie, De Lichtenvoorde, verpleegkundig adviseur, oktober

Reanimatie beleid. Visie van Cavent omtrent wel / niet reanimeren.

Reanimatie beleid. Visie van Cavent omtrent wel / niet reanimeren. Reanimatie beleid Visie van Cavent omtrent wel / niet reanimeren. Datum vaststelling : 20-12-2013 Vastgesteld door : MT Eigenaar : Beleidsmedewerker Datum aanpassing aan : 20-01-2015 Verwijzingen: - Wet

Nadere informatie

Medische beslissingen aan het einde van het leven: een belangrijk gespreksonderwerp. Rozemarijn van Bruchem-Visser Internist ouderengeneeskunde

Medische beslissingen aan het einde van het leven: een belangrijk gespreksonderwerp. Rozemarijn van Bruchem-Visser Internist ouderengeneeskunde Medische beslissingen aan het einde van het leven: een belangrijk gespreksonderwerp Rozemarijn van Bruchem-Visser Internist ouderengeneeskunde Wat zegt de wet? Belangrijkste argument is wilsbekwaamheid

Nadere informatie

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen In deze folder leest u over de behandelbeperkingen die u kunt afspreken met uw arts. Bekende voorbeelden van een behandelbeperking zijn niet reanimeren en

Nadere informatie

Alleen geldig op printdatum

Alleen geldig op printdatum 1. DOEL Het waarborgen dat een besluit ten aanzien van het gedeeltelijk of geheel afzien van (verder) medisch handelen tijdig, met instemming van de patiënt of na instemming van diens wettelijke vertegenwoordiger

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt

Uw rechten en plichten als patiënt Uw rechten en plichten als patiënt In de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) en de Wet Bescherming Persoonsgegevens staan uw rechten en plichten als patiënt beschreven. Het is belangrijk

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren in het Lievensberg ziekenhuis. Wat is úw keuze?

Wel of niet reanimeren in het Lievensberg ziekenhuis. Wat is úw keuze? Wel of niet reanimeren in het Lievensberg ziekenhuis Wat is úw keuze? Geachte heer, mevrouw, Wel of niet reanimeren is een ingrijpende beslissing. Ook u kunt voor deze keuze komen te staan. Het Lievensberg

Nadere informatie

Niet-reanimeren verklaring

Niet-reanimeren verklaring Niet-reanimeren verklaring 1 van 4 Niet-reanimeren verklaring Algemene informatie over een wilsverklaring Een wilsverklaring is een document waarin u uw wensen rondom het levenseinde vastlegt. Schriftelijke

Nadere informatie

Wilsverklaring. Belangrijke documenten

Wilsverklaring. Belangrijke documenten Wilsverklaring Belangrijke documenten Bijlage 1: Voorbeeld wilsverklaring Behandelverbod Lees voordat u deze verklaring invult de toelichting bij het behandelverbod. Naam : Geboortedatum : Geboorteplaats:

Nadere informatie

Zorg en behandeling rondom het levenseinde. Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie

Zorg en behandeling rondom het levenseinde. Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie Zorg en behandeling rondom het levenseinde Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie Inleiding In deze folder kunt u het beleid van de Frankelandgroep

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren?

Wel of niet reanimeren? Wel of niet reanimeren? wel of niet reanimeren? Wel of niet reanimeren is een ingrijpende beslissing. U en uw behandelend arts kunnen voor deze keuze komen te staan. Het Kennemer Gasthuis houdt zoveel

Nadere informatie

Inleiding. Wat is euthanasie? Euthanasie bespreekbaar

Inleiding. Wat is euthanasie? Euthanasie bespreekbaar Euthanasie Inleiding Euthanasie, ofwel een verzoek om het leven te beëindigen is misschien wel de meest ingrijpende keuze die mensen kunnen maken. U heeft aangegeven dat u met de afweging tot een dergelijke

Nadere informatie

Medisch Ethische Commissie NTBR. Algemene informatie

Medisch Ethische Commissie NTBR. Algemene informatie Medisch Ethische Commissie NTBR Algemene informatie 1 Geachte patiënt, Uw arts heeft met u gesproken over NTBR. In deze folder kunt u nalezen wat NTBR precies inhoudt. 2 Wat is NTBR? De afkorting NTBR

Nadere informatie

Wat deze uitgangspunten betekenen voor behandeling en verzorging in de laatste levensfase, wordt in het navolgende omschreven.

Wat deze uitgangspunten betekenen voor behandeling en verzorging in de laatste levensfase, wordt in het navolgende omschreven. Medisch Beleid Medisch ethisch beleid De waardigheid van de mens en de kwaliteit van leven staan centraal in de zorg van De Blije Borgh. Zo ook in de zorg tijdens de laatste levensfase van onze bewoners

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren In het Albert Schweitzer ziekenhuis

Wel of niet reanimeren In het Albert Schweitzer ziekenhuis Wel of niet reanimeren In het Albert Schweitzer ziekenhuis Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 0974 Inleiding Iedere patiënt die in ons ziekenhuis een hartstilstand krijgt, wordt in principe

Nadere informatie

DNR EEN ZORGVULDIGE AFWEGING VAN WAT MEDISCH NOG ZINVOL IS

DNR EEN ZORGVULDIGE AFWEGING VAN WAT MEDISCH NOG ZINVOL IS DNR EEN ZORGVULDIGE AFWEGING VAN WAT MEDISCH NOG ZINVOL IS Een zorgvuldige afweging van wat medisch (nog) zinvol is... Soms biedt een medische behandeling geen oplossing meer voor een bestaand medisch

Nadere informatie

Praten over behandelwensen en -grenzen

Praten over behandelwensen en -grenzen Praten over behandelwensen en -grenzen Praten over behandelwensen en -grenzen Informatie voor patiënten en familie Inleiding Als patiënt komt u in het UMC Utrecht met een bepaalde behandelwens. Meestal

Nadere informatie

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u?

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u? Ethische kwesties bij de Zorgboog In deze folder leest u over een aantal levensaspecten die een rol kunnen spelen bij uw behandeling, verzorging en verpleging binnen de Zorgboog. Het gaat hierbij om vragen

Nadere informatie

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament?

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament? HET LEVENSTESTAMENT U heeft er waarschijnlijk al over gehoord of iets over gelezen: het maken van een levenstestament. Maar wat is een levenstestament nu precies? En wanneer is het maken van een levenstestament

Nadere informatie

Ik wil nadenken over reanimatie

Ik wil nadenken over reanimatie Ik wil nadenken over reanimatie Samenvatting Hoe ouder u wordt, hoe groter de kans op een hartstilstand. Het is belangrijk dat familie en hulpverleners weten of ze u dan wel of niet moeten reanimeren.

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Informatie over (niet-)reanimeren

Informatie over (niet-)reanimeren Informatie over (niet-)reanimeren iet-reanimerenpenning Wat is reanimatie? Wat is de overlevi ans? Wat merkt het slachtoffer? Hoe groot is de kans op (blijv chade? Wel of niet reanimeren? Uw wens telt

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap mca.nl Inhoudsopgave Wilsverklaringen 3 Levenstestament

Nadere informatie

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener

Rechten en plichten. van patiënt en zorgverlener Rechten en plichten van patiënt en zorgverlener Inhoudsopgave Wet op Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) 3 Rechten en plichten van patiënten 3 Rechten patiënt 3 Plichten patiënt 6 Rechten en plichten

Nadere informatie

Recht op informatie. Hoofdbehandelaar. Toestemming voor een behandeling of onderzoek

Recht op informatie. Hoofdbehandelaar. Toestemming voor een behandeling of onderzoek Rechten en plichten Weet u wat uw rechten zijn? Als patiënt heeft u bijvoorbeeld recht op informatie over behandelingen en onderzoeken. Ook heeft u recht op inzage in uw dossier. In de Wet op de Geneeskundige

Nadere informatie

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn Naam patiënt:.. Geboortedatum patiënt:... Naam afnemer: Datum afname: Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn 1. Wilsbekwaamheid wordt altijd beoordeeld ter zake een bepaald onderzoek of bepaalde

Nadere informatie

Melding van de ambulance: patient op straat gevonden met hartstilstand

Melding van de ambulance: patient op straat gevonden met hartstilstand Melding van de ambulance: patient op straat gevonden met hartstilstand Prof.Dr. R.J.G. Peters Afdeling cardiologie Academisch Medisch Centrum Amsterdam Probleem patient komt onaangekondigd groot risico

Nadere informatie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Publieksversie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Publieksversie Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek Publieksversie Waarom nadenken en praten over uw levenseinde? Misschien denkt u wel eens na over uw levenseinde. In dat laatste deel van uw leven kan uw dokter

Nadere informatie

Algemeen W.G.B.O (Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst)

Algemeen W.G.B.O (Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst) Algemeen W.G.B.O (Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst) Uw rechten en plichten De Wet inzake de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) regelt de relatie tussen u en de hulpverlener. Zowel

Nadere informatie

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Deze folder informeert u over de behandelbeperkingen die u kunt afspreken met uw arts. U kunt hierbij bijvoorbeeld

Nadere informatie

Informatie over (niet)-reanimeren

Informatie over (niet)-reanimeren Informatie over (niet)-reanimeren iet-reanimerenpenning Wat is reanimatie? Wat is de overlevi ans? Wat merkt het slachtoffer? Hoe groot is de kans op (blijv chade? Wel of niet reanimeren? Uw wens telt

Nadere informatie

Pastoraat Beslissingen rond het levenseinde

Pastoraat Beslissingen rond het levenseinde Pastoraat Beslissingen rond het levenseinde Inleiding Wie opgenomen wordt in het ziekenhuis, hoopt na de behandeling weer genezen te zijn en door te gaan met zijn of haar leven. Helaas verloopt een ziekte

Nadere informatie

Reanimeren, wel of niet

Reanimeren, wel of niet Reanimeren, wel of niet Inleiding Het uitgangspunt bij een behandeling in de OZG is dat alles gedaan wordt wat medisch gezien noodzakelijk, mogelijk en wenselijk is voor een goede behandeling. Dat geldt

Nadere informatie

Het levenstestament. De regie zelf in handen houden. Wat is een levenstestament? Wat is het verschil met een gewoon testament?

Het levenstestament. De regie zelf in handen houden. Wat is een levenstestament? Wat is het verschil met een gewoon testament? Pagina 1 Het levenstestament De regie zelf in handen houden Wellicht heeft u wel eens nagedacht over wat er gebeurt wanneer u een zwaar ongeluk krijgt, ernstig ziek wordt of gaat dementeren? Wie kan dan

Nadere informatie

Tijdig spreken over het levenseinde

Tijdig spreken over het levenseinde Tijdig spreken over het levenseinde foto (c) Ben Biondina voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl Cliëntenbrochure van Goedleven foto (c) Jan Kooren voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl 1.

Nadere informatie

Rechten en plichten. Rechten en plichten in de gezondheidszorg

Rechten en plichten. Rechten en plichten in de gezondheidszorg Rechten en plichten Rechten en plichten in de gezondheidszorg Wanneer er met uw gezondheid iets aan de hand is, heeft u de hulp van een arts of een andere deskundige nodig. U vertrouwt zich toe aan zijn

Nadere informatie

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen In deze folder leest u over de behandelbeperkingen die u kunt afspreken met uw arts. Bekende voorbeelden van een behandelbeperking zijn niet reanimeren en

Nadere informatie

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis 1 Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis Algemeen Op religieuze gronden verwerpen Jehova s Getuigen het toedienen van bloed(producten). In dit document wordt

Nadere informatie

Uw rechten bij wilsverklaringen

Uw rechten bij wilsverklaringen Uw rechten bij wilsverklaringen Behandelverbod, niet-reanimeren, euthanasie, weefsel- en orgaandonatie, ter beschikking stellen van de wetenschap www.nwz.nl Inhoud Wilsverklaringen 3 Levenstestament 4

Nadere informatie

Afspraken maken over uw behandelgrenzen

Afspraken maken over uw behandelgrenzen Algemeen Afspraken maken over uw behandelgrenzen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG044 / Afspraken maken over uw behandelgrenzen / 06-10-2015

Nadere informatie

Euthanasie en hulp bij zelfdoding

Euthanasie en hulp bij zelfdoding Euthanasie en hulp bij zelfdoding Richtlijn bespreking voor verpleegkundigen. Irene Bas, verpleegkundige Astrid Hofstra, verpleegkundige Marian Zuure, specialist ouderengeneeskunde en SCEN arts. www.netwerkpalliatievezorg.nl/rotterdam

Nadere informatie

wat u moet weten over de npvlevenswensverklaring denk tijdig na over úw wensen! npvzorg.nl

wat u moet weten over de npvlevenswensverklaring denk tijdig na over úw wensen! npvzorg.nl wat u moet weten over de npvlevenswensverklaring denk tijdig na over úw wensen! npvzorg.nl 2 wat u moet weten over de npv-levenswensverklaring Nadenken over later, over die momenten in het leven dat het

Nadere informatie

Handreiking (niet-)reanimatiebeleid

Handreiking (niet-)reanimatiebeleid Handreiking (niet-)reanimatiebeleid in de zorg voor mensen met een beperking Je schrikt je een ongeluk. Ik wist absoluut niet wat ik moest doen. Drs. J.N.G.M. van Dartel Sectie Ethiek en Recht van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Informatie over. nietreanimeren

Informatie over. nietreanimeren Informatie over nietreanimeren Informatie over reanimeren De niet-reanimerenpenning: wat moet u weten? U heeft bij de NVVE, Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde, informatie aangevraagd

Nadere informatie

Niet-reanimeren en andere behandelafspraken

Niet-reanimeren en andere behandelafspraken Niet-reanimeren en andere behandelafspraken In deze folder leest u over de behandelafspraken die u kunt maken met uw arts. Bekende voorbeelden van een behandelafspraak zijn niet-reanimeren en geen bloedtransfusie.

Nadere informatie

Patiëntenrechten en -plichten

Patiëntenrechten en -plichten Patiëntenrechten en -plichten Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Rechten 1 Het recht op informatie 1 Uitzondering op informatieplicht van de hulpverlener 2 Het recht niet te weten

Nadere informatie

2. Niet-reanimeren Formulier Niet-reanimeren Verklaring 3. Niet-beademen Formulieren Verklaring Niet-reanimeren of Verklaring Behandelverbod

2. Niet-reanimeren Formulier Niet-reanimeren Verklaring 3. Niet-beademen Formulieren Verklaring Niet-reanimeren of Verklaring Behandelverbod Levenskwesties Iedereen kan in een situatie komen waarin ingrijpende beslissingen rond het levenseinde moeten worden genomen. Dan is het goed dat u een mening heeft gevormd over zaken als stervensbegeleiding,

Nadere informatie

Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen

Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen Met deze set wilsverklaringen en formulieren geef ik... aan dat ik mij verdiept heb in situaties die zich kunnen voordoen omtrent mijn levenseinde en/of in situaties

Nadere informatie

Uw medisch dossier Wat is een medisch dossier?

Uw medisch dossier Wat is een medisch dossier? Uw medisch dossier In deze folder vindt u informatie over uw medisch dossier. U leest wat een medisch dossier is, hoe u dit dossier kunt inzien en hoe u een kopie van dit dossier kunt opvragen. Ook leest

Nadere informatie

23. Vragen bij reanimatie

23. Vragen bij reanimatie 23. Vragen bij reanimatie Mijn dochter is ernstig gehandicapt. Kort geleden hadden we een gesprek met onze arts over -haar gezondheid. Toen kregen we te horen dat ze niet gereanimeerd wordt als ze een

Nadere informatie

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Afdeling kwaliteit en veiligheid 1 In deze folder leest u over de behandelbeperkingen die u kunt afspreken met uw arts. Bekende voorbeelden van een behandelbeperking

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren voor volwassenen (vanaf 16 jaar)

Wel of niet reanimeren voor volwassenen (vanaf 16 jaar) Met deze folder willen wij u graag informeren over het reanimeerbeleid in het Erasmus MC. De vraag naar wel of niet reanimeren staat geheel los van uw verdere behandeling en de reden waarvoor u behandeld

Nadere informatie

Zorgvuldig handelen rond het levenseinde

Zorgvuldig handelen rond het levenseinde Zorgvuldig handelen rond het levenseinde Zo uniek als mensen Moeilijke beslissingen rond de laatste levensfase Met deze folder willen wij u informeren over het levenseindebeleid van Vivantes Zorggroep.

Nadere informatie

Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier?

Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier? ALGEMEEN Recht op inzage Hoe vraag ik inzage in een patiëntendossier? In deze folder vindt u de volgende informatie: Onderscheid klinisch dossier, poliklinisch dossier en radiologische gegevens Verzoek

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren

Wel of niet reanimeren Wel of niet reanimeren in het Gemini Ziekenhuis gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is reanimeren? 3 Hoe vindt reanimatie plaats? 3 Uw afweging 4 Belangrijk om te weten 5 Terugkomen op uw besluit 5

Nadere informatie

Grenzen in de behandeling

Grenzen in de behandeling Grenzen in de behandeling Niet-reanimeren en andere behandelbeperkingen Informatie voor patiënten F1077-0030 oktober 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 00 Wilsverklaring Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 1 Hoe maak ik mijn wensen duidelijk in mijn laatste levensfase? In de laatste levensfase van zieke mensen moeten er moeilijke beslissingen

Nadere informatie

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming Patiëntenrecht Geen enkele medische behandelaar mag anderen vertellen wat jouw ziekte is. Dat geldt ook voor artsen en verpleegsters. Geheimhouding. Patiëntenrecht Een arts moet de patiënt vertellen: *

Nadere informatie

Rechten en plichten van de patiënt

Rechten en plichten van de patiënt Rechten en plichten van de patiënt 2 Deze folder geeft een overzicht van de belangrijkste rechten en plichten van u als patiënt en van uw zorgverlener. In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Uw specialist heeft u verteld dat u ongeneeslijk ziek bent. Niet meer kunnen genezen is een bericht met ingrijpende gevolgen en het valt niet mee om hier

Nadere informatie

Informatie over uw medische gegevens

Informatie over uw medische gegevens Informatie over uw medische gegevens Patiënten hebben het recht om hun persoonlijke medische gegevens in te zien of hier een kopie van op te vragen. Ook kunnen zij hun medische gegevens laten aanvullen,

Nadere informatie

Patiëntenrechten (WGBO)

Patiëntenrechten (WGBO) Patiëntenrechten (WGBO) Inleiding In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is de relatie tussen u en uw hulpverlener (uw specialist, maar ook uw huisarts, tandarts en apotheker) geregeld.

Nadere informatie

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE Alle wetteksten en/of documenten, beschreven in dit document zijn te downloaden op www.palliatieve.org > professionele gebruiker > wetgeving en documenten

Nadere informatie

Wilsbeschikking en -verklaring

Wilsbeschikking en -verklaring Wilsbeschikking en -verklaring Inleiding Iedereen kan in een situatie terechtkomen waarin ingrijpende beslissingen genomen moeten worden. Dan is het goed alvast een mening te hebben gevormd over onderwerpen

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt. Afdeling Patiënteninformatie

Uw rechten en plichten als patiënt. Afdeling Patiënteninformatie 00 Uw rechten en plichten als patiënt Afdeling Patiënteninformatie U als patiënt, of als hulpverlener heeft rechten en plichten. Deze rechten en plichten zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst,

Nadere informatie

Uw rechten als patiënt

Uw rechten als patiënt Uw rechten als patiënt Uw rechten als patiënt In deze folder leest u welke rechten en plichten u als patiënt heeft en op welke manier u hiervan binnen het Kennemer Gasthuis (KG) gebruik kunt maken. De

Nadere informatie

Zorg in de laatste levensfase

Zorg in de laatste levensfase Voor elkaar WoonZorgcentra Haaglanden Binnen WZH staat een goede verzorging met aandacht en respect voor de persoonlijke wensen van onze cliënten centraal. Dit geldt juist voor de zorg die wij bieden aan

Nadere informatie

Uw rechten als patiënt

Uw rechten als patiënt Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Uw rechten als patiënt z Rechten en plichten 1 Uw rechten Als patiënt hebt u bepaalde rechten. Deze zijn wettelijk vastgelegd

Nadere informatie

Rond het einde van het leven

Rond het einde van het leven Rond het einde van het leven Rond het einde van het leven Gisteren is slechts de herinnering van vandaag en morgen is de droom van vandaag. - Kahil Gibran - Inleiding Deze brochure is een uitgave van

Nadere informatie

Wel of niet reanimeren

Wel of niet reanimeren Wel of niet reanimeren in Medisch Centrum Alkmaar mca.nl Inhoudsopgave Wat is reanimeren? 3 Hoe vindt reanimatie plaats? 3 Uw afweging 4 Belangrijk om te weten 5 Terugkomen op uw besluit 5 Informeer uw

Nadere informatie

5 Levenseindebeleid Inleiding In gesprek met uw arts Niet-reanimeren

5 Levenseindebeleid Inleiding In gesprek met uw arts Niet-reanimeren 5 Levenseindebeleid Inleiding In de kwaliteitswet Zorginstellingen staat dat de instelling als zorgaanbieder verplicht is verantwoorde zorg te bieden. Dat geldt ook voor zorg rond het levenseinde. Ook

Nadere informatie

Nabij Vertrouwd Gastvrij

Nabij Vertrouwd Gastvrij Wezenlijke vragen over zeggenschap...over mensen en over zorg... Wezenlijke vragen over zeggenschap, over mensen en over zorg Waarschijnlijk bent u zoals veel cliënten van ZZWD al op zekere leeftijd. Dan

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Onderdeel van de patiëntenbrochure Spreek tijdig over het levenseinde. - www.knmg.nl/spreken-over-levenseinde Achtergrondinformatie Hieronder leest u achtergrondinformatie die u kan helpen om het gesprek

Nadere informatie

De eindsprint als keuze

De eindsprint als keuze De eindsprint als keuze Erica van Maanen en Classien Rebergen beiden huisarts/kaderarts palliatieve zorg/scen-arts Lovah-congres 2016 Stelling 1: Als een patiënt kiest voor overlijden dan is euthanasie

Nadere informatie

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Binnen het St. Antonius Ziekenhuis is het de regel dat we iedere

Nadere informatie

Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt

Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt Inhoud Codes Beperking Therapie Vroegtijdige zorgplanning (VZP) Wilsverklaringen Vertegenwoordiger / vertrouwenspersoon = middelen (geen

Nadere informatie

Wat kan de NVVE voor u betekenen?

Wat kan de NVVE voor u betekenen? Wat kan de NVVE voor u betekenen? at is euthanasie? Wat is geen euthanasie? Verzoek tot euthan el of niet behandelen Wilsverklaringen, volmacht en getuigen laring Bespreek uw wensen Niet-reanimeren penning

Nadere informatie

Doodgewoon Rijpwetering 12 september 2016 Tijdig spreken over het levenseinde

Doodgewoon Rijpwetering 12 september 2016 Tijdig spreken over het levenseinde KBO-KAAG EN BRAASSEM Doodgewoon Rijpwetering 12 september 2016 Tijdig spreken over het levenseinde Yvonne G. van Ingen, Ouderenarts Twitter @ygvaningen info@yvonnegvaningen.nl www.yvonnegvaningen.nl (C)

Nadere informatie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Artsenversie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Artsenversie Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek Artsenversie Waarom nadenken en praten over het levenseinde? Misschien denkt uw patiënt wel eens na over zijn levenseinde. In dat laatste deel van zijn leven

Nadere informatie

Commissie VBM September 2015. Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen

Commissie VBM September 2015. Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen Commissie VBM September 2015 Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen De besluitvorming over en het toepassen

Nadere informatie

Starten, niet starten en stoppen van de reanimatie. Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad

Starten, niet starten en stoppen van de reanimatie. Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad Starten, niet starten en stoppen van de reanimatie Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad Nederlandse Reanimatie Raad Najaar 2008 Gewijzigd mei 2011 NOTE: De wijzigingen uit mei 2011 hebben alleen

Nadere informatie

SAMENVATTING INTRODUCTIE

SAMENVATTING INTRODUCTIE SAMENVATTING INTRODUCTIE Zorg rond het levenseinde Wanneer patiënten en hun familie worden geconfronteerd met een levensbedreigende aandoening wordt verbetering van de kwaliteit van leven van de patiënt

Nadere informatie

Rechten en plichten. Deel 1 en 2 gaan over rechten en plichten die voor u als cliënt van NOVO gelden.

Rechten en plichten. Deel 1 en 2 gaan over rechten en plichten die voor u als cliënt van NOVO gelden. Inleiding Rechten en plichten In deze brochure wordt informatie gegeven over een aantal rechten en plichten die u als cliënt van NOVO heeft. U en NOVO moeten zich hier aan houden. De regels van NOVO zijn

Nadere informatie

(1) Euthanasieverzoek

(1) Euthanasieverzoek (1) Euthanasieverzoek Naam euthanasieverzoeker: Na grondige afweging, uit vrije wil en in het bezit van mijn volle verstand, verklaar ik het volgende: 1. De onderhavige verklaring is bestemd om dienst

Nadere informatie

1.2 Deskundige behandeling OLVG zal zich maximaal inspannen dat u een deskundige behandeling en een goede verzorging krijgt.

1.2 Deskundige behandeling OLVG zal zich maximaal inspannen dat u een deskundige behandeling en een goede verzorging krijgt. 8 juni 2016 / 1087 rechten en plichten Bij uw bezoek aan OLVG krijgt u met meerdere medewerkers te maken. U mag een deskundige behandeling en goede zorg verwachten. Dat is onze plicht en uw recht. En welke

Nadere informatie

Voorbeeld wilsverklaring

Voorbeeld wilsverklaring Voorbeeld wilsverklaring Behandelverbod Een wilsverklaring is een schriftelijke verklaring. Hierin beschrijft u uw wensen op medisch gebied voor situaties waarin u uw wensen niet meer zelf kunt vertellen.

Nadere informatie

Medische Ethiek. Ethiek Wilsbeschikkingen en - verklaringen

Medische Ethiek. Ethiek Wilsbeschikkingen en - verklaringen Medische Ethiek Ethiek Wilsbeschikkingen en - verklaringen 2 Medische ethiek in het St. Anna Ziekenhuis Iedereen kan in een situatie terecht komen waarin een ingrijpende beslissing genomen moet worden.

Nadere informatie

RECHTEN EN PLICHTEN RECHTEN

RECHTEN EN PLICHTEN RECHTEN RECHTEN EN PLICHTEN RECHTEN Recht op informatie Recht om informatie te weigeren Recht op toestemming geven Recht op een second opinion Recht op een medisch dossier Recht op inzage van uw dossier PLICHTEN

Nadere informatie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Workshop Paul Vogelaar, verpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn Lux Nova, palliatieve zorg & training 2 Work-shoppen 3 Dementie Combinatie

Nadere informatie

Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn

Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn Eerste richtlijnen voor het omgaan met euthanasie vragen van cliënten en hun families die bij Geriant in behandeling zijn Praat erover: 1. Je hoeft niet alles te weten of te begrijpen over euthanasie bij

Nadere informatie

(1) Euthanasieverzoek

(1) Euthanasieverzoek (1) Euthanasieverzoek Naam euthanasieverzoeker: Na grondige afweging, uit vrije wil en in het bezit van mijn volle verstand, verklaar ik het volgende: 1. De onderhavige verklaring is bestemd om dienst

Nadere informatie

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 196 Beleid en richtlijnen

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Wils (on) bekwaamheid. Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten. Wilsonbekwaamheid. Wat doet een mentor? 24-11-2010. Wie stelt wilsonbekwaamheid vast?

Wils (on) bekwaamheid. Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten. Wilsonbekwaamheid. Wat doet een mentor? 24-11-2010. Wie stelt wilsonbekwaamheid vast? Wils (on) bekwaamheid Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten Wat is dat? Wie stelt wilsonbekwaamheid vast? Welke bescherming is mogelijk? Mentorschap Bewindvoering Curatele Volmacht Vertegenwoordiging

Nadere informatie

CONCEPT Wijzigingen voorbehouden na vergadering federatiebestuur d.d. dinsdagavond 18 december.

CONCEPT Wijzigingen voorbehouden na vergadering federatiebestuur d.d. dinsdagavond 18 december. CONCEPT Wijzigingen voorbehouden na vergadering federatiebestuur d.d. dinsdagavond 18 december. Standpunt KNMG over vrije artsenkeuze Samenvatting: Vrije artsenkeuze is een belangrijk goed. Patiënten moeten

Nadere informatie

Medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking

Medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking Medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking Een NVAVG-standaard 2007 1 Inhoudsopgave: Hoofdstuk Pagina 1. Inleiding 3 2. Wettelijke kaders en ethische uitgangspunten

Nadere informatie

Wilsverklaring invullen. Juridische informatie. Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven

Wilsverklaring invullen. Juridische informatie. Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven Wilsverklaring invullen Juridische informatie Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven Meer dan levenseinde Mijn gezondheidszorg Levenseinde Regelingen nadien zoals: afstaan organen,

Nadere informatie

De rechten en plichten van de patiënt

De rechten en plichten van de patiënt 1/6 Algemeen De rechten en plichten van de patiënt Inleiding Als patiënt hebt u een aantal rechten en plichten die zijn vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

Checklist levenstestament

Checklist levenstestament Checklist levenstestament Welke keuzes kunt u nu maken voor straks? In een levenstestament legt u keuzes en wensen vast voor uw eigen toekomst. U legt vast wat er moet gebeuren als u zelf niet meer kunt

Nadere informatie

1. Aan artikel 29, vierde lid wordt toegevoegd: De incassokosten worden berekend conform het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke

1. Aan artikel 29, vierde lid wordt toegevoegd: De incassokosten worden berekend conform het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke Addendum Algemene voorwaarden Zorg met verblijf 1 Wijzigingen d.d. januari 2014 resp. januari 2015 Wijzigingen per januari 2014 ActiZ, BTN, LOC Zeggenschap in Zorg, de Consumentenbond en de NPCF hebben

Nadere informatie

Informatie over euthanasie

Informatie over euthanasie Informatie over euthanasie Inleiding Euthanasie is een onderwerp waar mensen heel verschillend over kunnen denken. Wat u van euthanasie vindt, hangt onder meer af van uw (religieuze) achtergrond, opvoeding,

Nadere informatie