PROGRAMMA UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN Leeuwarden, oktober 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROGRAMMA UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN 2010 2015. Leeuwarden, oktober 2010"

Transcriptie

1 PROGRAMMA UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN Leeuwarden, oktober 2010

2 Inhoud Voorwoord 4 1Investeren in kennis: duurzame basis voor regionale vitaliteit Strategische context Economische meerwaarde 5 2University Campus Fryslân Inhoudelijke thema s Het netwerkconcept Programmalijnen en activiteiten Kennispartners 9 3Het UCF programma Algemeen doel Fasering Periodieke evaluaties ONDERZOEK 12 Opbouw van een academische gemeenschap in Fryslân International Graduate and Research School Onderdelen programmalijn onderzoek 15 IGRS (Fryske Akademy en Waddenacademie) 15 Wetsus (water) 16 Praktijkgericht onderzoek (HBO kenniscentra) ONDERWIJS 17 Talentontwikkeling en doorgaande leerlijnen UCF Mastercollege Onderdelen Mastercollege VALORISATIE 23 Ontsluiten en verbinden van kennis en bedrijfsleven UCF Kennisacademie Onderdelen Kennisacademie 24 Na en bijscholingsaanbod voor professionals 24 Masterclasses en hands on learning workshops IGRS 24 Publiekslezingen en symposia Flankerende voorzieningen 25 Communicatie 25 (Studenten)huisvesting en een stimulerend studieklimaat 26 Beurzenprogramma 27

3 4Organisatie UCF Uitgangspunten Stichting UCF: organisatie en inrichting 29 5Financiën kennisagenda UCF Investeringsoverzicht Toelichting op het investeringsoverzicht 33 3

4 Voorwoord In 2009 verscheen de notitie University Campus Fryslân: bouwstenen voor een academische netwerkorganisatie. In deze notitie die, mede op initiatief van een externe adviescommissie 1 werd opgesteld en in december 2009 door Provinciale Staten van Fryslân en de gemeenteraad van Leeuwarden unaniem werd vastgesteld, werken beide overheden hun ambitie verder uit om het bestaande academische netwerk in Fryslân komende jaren te versterken, te verbinden en te verduurzamen. Uit verkenningen naar aanleiding van deze ambitie komt het algemene beeld naar voren dat het creëren van een academische netwerkorganisatie daartoe het meest geëigend is. Na overleg met vele betrokkenen waaronder in de noordelijke regio actieve hoger onderwijs en onderzoeksinstituten, de drie noordelijke provincies, het ministerie van OCW en nationale sleutelfiguren in het hoger onderwijs, is het inhoudelijke en organisatorische profiel van de beoogde netwerkorganisatie aangescherpt. Het betreft daarbij uitdrukkelijk niet de vestiging van een nieuwe instelling voor hoger onderwijs maar de opbouw van een academisch netwerk, verder te noemen University Campus Fryslân (UCF). UCF beoogt in nauwe samenspraak met in Fryslân gevestigde onderzoekinstituten, hboinstellingen en hun kenniscentra en participerende universiteiten, de kennisinfrastructuur rond de in 2007 geïdentificeerde Fryske hotspots 2 op samenhangende wijze te versterken. UCF doet dit door actieve ondersteuning van bestaande onderwijs en onderzoeksactiviteiten, door het initiëren en stimuleren van nieuwe (complementaire) activiteiten en leerwegen en door het bevorderen van valorisatie van kennis. Doel is het realiseren van optimale voorwaarden voor innovatie en een vitale regionale ontwikkeling. Voor u ligt de uitwerking die daaraan door kennispartners samen met UCF i.o. is gegeven: het programma UCF Hierin worden de activiteiten en de organisatie van de netwerkorganisatie voor deze fase geconcretiseerd en de daarvoor vereiste investeringen onderbouwd. Prof. dr. T. Sminia kwartiermaker UCF a.i. oktober De adviescommissie bestaat uit prof. dr. D. D. Breimer, prof. dr. J.T. Fokkema, prof. dr. Jouke de Vries en prof. dr. T. Sminia m.m.v. van Zoggel advies Amsterdam. 2 Water, Duurzame energie, Meertaligheid, Leefbaarheid, Toerisme en (groene) Life Sciences, Berenschot (2007) kennis en innovatie als motor, globaal ontwerp kennisinfrastructuur Fryslân

5 1 Investeren in kennis: duurzame basis voor regionale vitaliteit 1.1 Strategische context De keuze van de provincie Fryslân en de Gemeente Leeuwarden om te investeren in haar kennisinfrastructuur vindt ondersteuning in verschillende nationale en regionale strategische bespiegelingen zoals Het Hoogste Goed, Koers Noord en Krimp als kans. Centraal hierin staat de boodschap dat investeren in de kenniseconomie de beste waarborgen biedt voor een duurzame groei 1. Welvaart en welbevinden hangen in een snel veranderende samenleving nauw samen met het vermogen om aanwezig talent (lees: kennis) te benutten en verder tot ontwikkeling te brengen. In de regio Fryslân is verdere groei van de kennisinstellingen niet vanzelfsprekend. Demografische ontwikkelingen bedreigen het draagvlak voor het hoger beroepsonderwijs (hbo). Verhoging van de deelname aan het hoger onderwijs en nieuwe instroom van buiten de regio zijn nodig om het draagvlak sterk te houden. Met name voor dat laatste is specialisatie op enkele aansprekende thema s gewenst. Dat is ook nodig om het regionaal bedrijfsleven te voorzien van een innovatieve kennisbasis. Hogescholen en onderzoekinstituten in Fryslân geven vorm aan deze specialisaties. Nieuwe initiatieven zijn nodig om Leeuwarden nationaal en internationaal op de kaart te houden. Initiatieven die inspelen op de in Fryslân aanwezige economisch sterke punten en kennis (hotspots). Een toenemende samenwerking tussen hbo instellingen, tussen Friese onderzoeksinstituten, tussen hbo instellingen, onderzoeksinstituten en regionaal bedrijfsleven vergroot de mogelijkheden voor kwaliteitsverhoging en specialisatie van onderwijs en onderzoek en voor de valorisatie van kennis in de Friese economie en samenleving. De University Campus Fryslân (UCF) heeft tot doel dit netwerk bij deze kwaliteitssprong te faciliteren. 1.2 Economische meerwaarde Dat investeren in kennis een positief effect heeft op de economische ontwikkeling wordt door uiteenlopende studies ondersteund. Kennis wordt in belangrijke mate ge(re)produceerd in onderwijs en onderzoek. Investeren in onderwijs en onderzoek komt de economische groei ten goede 2. Grofweg 10 20% van de economische groei in de periode wordt toegeschreven aan een toename van menselijk kapitaal 3. Het opleidingsniveau van mensen blijkt volgens een recente studie van het Centraal Plan Bureau, een van de meest betrouwbare voorspellende factoren voor stedelijke groei in de afgelopen eeuw 4. In 2005 leverde de kennissector een bijdrage van 14,5 miljard euro aan de Nederlandse economie. Bijna 11 miljard (gemiddeld E per student) kwam daarvan terecht in de 13 universiteitssteden). Daarbij geldt dat vooral ook de kwaliteit 1 Ministerie OC&W (2007). Het Hoogste Goed: strategische agenda voor het hoger onderwijs, onderzoek en wetenschapsbeleid. Samenwerkingsverband Noord Nederland en het ministerie van Economische Zaken (2007). Koers Noord: op weg naar Pieken Pleidooi Krimp als kans door de stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV), SNN, (2007). Strategische agenda Noord Nederland. Provinciale Staten (2007). 2 Groot,W. & Maassen van den Brink, H., De rol van onderwijs in de economie, Vernieuwing in het Hoger Onderwijs, Onderwijskundig Handboek, van Gorcum Englander,A, &Gurney, A.(1994) OECD productivity growth: medium term trends. OECD Economis Studies, 22 4 The Netherlands of 2040, Bas ter Weel, Albert van der Horst en George Gelauff, Centraal Plan Bureau

6 van onderwijs die groei beïnvloedt: een hogere kwaliteit leidt tot een hogere economische groei. 1 Onderwijs heeft ook effect op de productiviteit, het zogenaamde maatschappelijk rendement. En een groei van de productiviteit leidt uiteindelijk tot een hogere economische groei. Onderzoek wijst uit dat een toename van het gemiddeld aantal jaren onderwijs in een land met één jaar leidt tot een stijging van de productiviteit per werknemer van 5 15%. Investeren in onderwijs levert zowel voordeel op voor de samenleving als geheel als voor de betrokkene zelf in de vorm van een hogere beloning, minder kans op werkloosheid en betere werkgelegenheidskansen. Divers onderzoek ondersteunt de stelling dat een hoger opgeleide bevolking de arbeidsongeschiktheid reduceert, de veiligheid ten goede komt, leidt tot een betere sociale cohesie en een positief effect heeft op de volksgezondheid. Van de beoogde effecten die aan investeringen in hoger onderwijs en onderzoek worden toegeschreven zijn er een aantal meer specifiek relevant voor de University Campus Fryslân. Uit een studie naar de locatiespecifieke economische effecten door Bureau Atlas voor gemeenten afgelopen jaar 2 komt naar voren dat m.n. het vergroten van de voorraad human capital in de stad of regio een positief effect heeft op: a. de groei van werkgelegenheid in de regio Friesland (de zogeheten directe werkgelegenheidseffecten). Het stimuleren van die groei is volgens onderzoekers hard nodig met het oog op de relatief hoge jeugdwerkeloosheid in Leeuwarden en daarbuiten. Extra werkgelegenheid zal naar verwachting de aantrekkingskracht van Leeuwarden op kansrijke bevolkingsgroepen vergroten. Ook de verwachte afname van goederen en diensten van andere bedrijven door UCF (de zogeheten achterwaartse effecten) heeft een direct en een afgeleid (positief) effect op de werkgelegenheid. b. de bestedingen( de zogeheten directe bestedingseffecten). De komst en/of het verblijf van studenten, (gast) docenten en staf leidt tot uitgaven in de lokale economie en tot indirecte werkgelegenheidseffecten. Tevens stelt bovengenoemde studie dat (..) wordt aangenomen dat de kans dat kennisinstellingen de productiviteit van bedrijven in de buurt verhogen, groter is als die kennisinstellingen zich richten op nieuwe technologieën en hun onderzoeksprogramma afstemmen op de wensen van het bedrijfsleven in de buurt 3. Hier sluit de Friese hotspotbenadering goed bij aan. Samenvattend Een investering in kwalitatief hoogwaardig onderwijs en onderzoek in o.a. een University Campus Fryslân draagt bij aan en creëert voorwaarden voor een duurzame economische groei en een verrijking van het culturele klimaat, twee belangrijke speerpunten uit het Coalitieakkoord van de Provincie Fryslân en het Collegeakkoord van de gemeente Leeuwarden. 1 Hanushek, E., &Kim.D. Schooling, labor force quality, and economic growth. Cambridge NBER Leren in Leeuwarden, Gerard Marlet, Atlas voor gemeenten, oktober E. Stam, J. de Jong, G.Marlet, 2008: Creative industries in the Nehterlands: structure, development, innovativness and effects on urban growth, Geografiska Annaler: Series B, Human Geography 90 (2)

7 2 University Campus Fryslân 2.1 Inhoudelijke thema s Voor de realisatie van de ambities kiezen provincie en gemeente voor het innovatieve concept van een academische netwerkorganisatie, de University Campus Fryslân (UCF). Doel is door een samenhangende aanpak de hele Fryske kennisketen te versterken: van voorschoolse educatie en een leven lang leren tot excellent wetenschappelijk onderzoek en innovatief ondernemerschap. De UCF is primair een koppeling van aanwezige kennis en kunde binnen Fryske onderzoekinstituten, hbo instellingen, in de regio actieve universiteiten, culturele instellingen en bedrijven en gericht op het in wisselende allianties genereren en ontsluiten van (nieuwe) kennis op het terrein van de in 2007 geïdentificeerde Friese hotspots. Figuur 2 Friese hotspots 2.2 Het netwerkconcept De University Campus Fryslân is voor alles een academische netwerkorganisatie. Het is niet de opmaat naar een eigenstandige universiteit. Een dergelijk streven is niet alleen onrealistisch maar voldoet ook niet aan het beoogde doel, te weten het in samenwerking met bestaande kennispartners verrijken van de Friese kennisinfrastructuur. In de netwerkorganisatie ligt het accent op co creatie in horizontale structuren. De netwerkorganisatie kan in de Friese context het beste omschreven worden als een verzameling van zelfstandige kennisinstellingen in Fryslân die zich in samenwerking met elkaar en in de regio aanwezige bedrijven en actieve universiteiten richten op de productie van kennis, die voor Fryslân, de noordelijke regio, Europa en de wereld van belang is. Partners in de netwerkorganisatie zijn vanaf de definitiefase van onderwijs en onderzoekprogramma s verweven waarmee uitstekende condities gecreëerd worden voor toepasbaarheid in de regionale economie en verrijking van de cultuur. 7

8 Deze ontwikkeling met als motto Globally competitive en locally engaged is geheel in lijn met de behoefte aan verdergaande differentiatie in leerwegen en variëteit in het (hoger) onderwijs, zoals recentelijk bepleit door de zogeheten commissie Veerman 1 en onlangs bekrachtigd in het concept regeerakkoord. 2.3 Programmalijnen en activiteiten UCF concentreert zich op drie kerntaken(programmalijnen): 1. onderzoek (generen kennis en verduurzamen bestaande kennis rond Friese hotspots 2. onderwijs (overdacht van kennis rond Friese hotspots), 3.maatschappelijke valorisatie (ontsluiten en toepassen van kennis in en voor de samenleving en stimuleren van innovatie). Figuur 3 programmalijnen Aansluitend bij de regionale kracht en focus d.w.z. de aanwezigheid van enkele sterke onderzoeksinstituten op het terrein van de Friese hotspots en vele hoger opgeleiden op hboniveau is er voor gekozen UCF primair op te bouwen vanuit de onderwijs en onderzoeksactiviteiten in de Graduate fase: een UCF mastercollege en een UCF International Graduate and Research School (IGRS UCF). Het mastercollege biedt in nauwe samenwerking met universiteiten en hogescholen op locatie Leeuwarden diverse vraaggerichte en researchgeoriënteerde masteropleidingen en aansluitprogramma s voor o.a. hbo talent dat wil doorstromen naar een wetenschappelijke of professionele masteropleiding. In de International Graduate and Research School wordt de basis voor dit masteronderwijs verder versterkt door het uitvoeren van fundamenteel en toegepast dan wel praktijkgericht onderzoek met een focus op de Friese hotspots. Met behulp van nieuw aan te trekken (jong) onderzoekspotentieel en promotietrajecten voor ervaren hbo docenten wordt geïnvesteerd in de opbouw van een academische gemeenschap in Fryslân. Doel is niet alleen het verdiepen en verduurzamen van het bestaande onderzoek, maar tevens het verbinden van die kennis binnen inter/transdisciplinaire onderzoeksthema s. 1 Differentiëren in drievoud, advies van de commissie Toekomstbestendig Hoger Onderwijs Stelsen, april

9 Een directe afgeleide van de onderzoeks en onderwijsactiviteiten vormt het opstellen en uitvoeren van een valorisatieagenda in de zogeheten UCF Kennisacademie, waarin kennis en kennistoepassingen in nieuwe producten en diensten hun weg moeten vinden naar regionale bedrijven en naar de Friese samenleving. Parallel aan deze programmalijnen worden fysieke investeringen gerealiseerd die bijdragen aan een stimulerend studieklimaat voor studenten en die voorwaarden creëren voor een inspirerend vestigingsklimaat voor (inter)nationale studenten en wetenschappers in Fryslân in het algemeen en in Leeuwarden in het bijzonder. 2.4 Kennispartners Figuur 4 kennispartners UCF De partners van de stichting UCF zijn: a. de drie wetenschappelijke instituten in Fryslân te weten de Fryske Akademy, de Waddenacademie (beide erkende KNAW instituten) en de Watercampus Wetsus (Centre of excellence for sustainable water technology in samenwerking tussen WUR Universiteit Twente, TU Delft en RUG). Daarnaast zal samengewerkt worden met het recent opgerichte Centre for Marine Policy, en de ontwikkelingen rond Nij Bosma Zathe (proefbedrijf voor meldveehouderij) initiatieven van de WUR in Fryslân. b. in Fryslân aanwezige voorzieningen zoals het Fries historisch en letterkundig Centrum Tresoar en het Europees kenniscentrum voor Meertaligheid en taalleren, Mercator. c. in Fryslân en de noordelijke regio aanwezige hogescholen en hun kenniscentra voor praktijkonderzoek te weten de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, vanhall Larenstein en Stenden hogeschool (waaronder begrepen de Hogeschool Drenthe) en met support van de Hanzehogeschool Groningen 1. d. in Fryslân actieve universiteiten te weten de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), de Universiteit Twente (UTwente), Wageningen Universiteit en Research (WUR) en de Technische Universiteit Delft (TUD) (zie hiervoor tevens paragraaf 4.1) 1 Zie ook hbo sectorplan scholen voor ambities,

10 e. het regionale bedrijfsleven is op het niveau van kennispartners en koepelorganisaties bij de ontwikkeling van UCF betrokken. Initiatiefnemers van diverse activiteiten hebben afgelopen maanden actief contacten gelegd met in het noorden gevestigde private en semiprivate partijen over participatie. Deze relaties zijn zeer bemoedigend en worden aan de hand van concrete voorstellen voor onderzoek en onderwijsactiviteiten verder uitgebouwd. 10

11 3 Het UCF programma Algemeen doel UCF heeft tot doel, met gerichte investeringen in academische activiteiten de kennisinfrastructuur en kennisketen rond Fryske hotspots te versterken, te verdiepen en te verbinden in samenwerking met aanwezige kennispartners en daarmee optimale voorwaarden te scheppen voor een innovatieve en duurzame regionale ontwikkeling in Fryslân en de noordelijke regio. 3.2 Fasering De realisatie van de UCF betreft een project met een looptijd van 10 jaar en kent verschillende fasen. Ontwikkelfase UCF: In deze ontwikkelfase is de start van de stichting UCF voorbereid, is het UCF concept in overleg met de partners verder uitgewerkt en is het programma UCF deel I voor de periode opgesteld. UCF fase 1: In de hierop volgende fase 2011 tot 2015 is de uitvoering van deel I van het UCF programma voorzien. Het programma is door de UCF partners uitgewerkt in concrete voorstellen 1 voor activiteiten die in paragraaf 3.4 en 3.5 worden samengevat. Gedurende deze fase vindt tweemaal een periodieke evaluatie plaats van de (voortgang) van de activiteiten. Op basis daarvan wordt het UCF programma deel II ontwikkeld en in het najaar 2014 ter besluitvorming aan Provincie en Gemeente voorgelegd. UCF fase 2: De tweede projectfase loopt van januari 2015 tot en met het najaar van Het programma UCF deel 2 ( ) wordt in deze periode in uitvoering genomen. 3.3 Periodieke evaluaties Tussentijdse evaluaties vormen de grondslag voor 1.het afleggen van verantwoording aan politiek en samenleving over de gepleegde investeringen en de aantoonbare meerwaarde voor Fryslân en 2.beslissingen over het continueren en uitbreiden van kansrijke initiatieven dan wel gefaseerd afbouwen van minder kansrijke (lees: onrendabele) activiteiten. 1 Nagenoeg alle netwerkpartners hebben veelal in samenwerking met elkaar voorstellen voor onderwijs en onderzoekactiviteiten ontwikkeld. 11

12 Voor de kwaliteitsborging van activiteiten die in UCF verband worden ontwikkeld en uitgevoerd zal een op de netwerkorganisatie passende aanpak worden opgesteld. Voor deze kwaliteitsbewaking zal aansluiting worden gezocht bij internationale standaarden, bestaande protocollen in hoger onderwijs en onderzoek en vigerende wet en regelgeving. Figuur 3: fasering UCF Ontwikkelfase opstellen UCF programma deel I start stichting UCF UCF programma Deel I Ontwikkeling en uitvoering UCF programma deel I: IGRS 4 6 masteropleidingen kennisacademie UCF programma Deel II Ontwikkeling/uitvoering UCF programma deel II Evaluatie voorjaar 2012 Evaluatie najaar 2013 Evaluatie najaar 2016 Evaluatie najaar 2018 Eindevaluatie ONDERZOEK Opbouw van een academische gemeenschap in Fryslân Een belangrijke voorwaarde voor het welslagen van de academische, culturele en economische ambities van UCF op de middellange termijn is de verdere opbouw van een academische gemeenschap c.q. de groei van het aantal hoger opgeleide kenniswerkers en studenten in Fryslân. Dit komt niet alleen de kwaliteit en duurzame ontwikkeling van het aanwezige onderwijs en onderzoek in Fryslân ten goede maar is tevens belangrijk voor het realiseren van een aantrekkelijk(er) vestigingklimaat voor hoger opgeleiden, voor de aantrekkingskracht van hoogwaardige bedrijvigheid en voor de innovatiekracht van Fryslân. In de hieronder genoemde plannen voor een International Graduate and Research School (IGRS) wordt daarom m.n. ingezet op het vergroten van het aantal jonge getalenteerde onderzoekers dat zich bezig gaat houden met het verrichten van fundamenteel en meer praktijkgericht onderzoek rond de Friese hotspots in het natuurlijk laboratorium Fryslân. Al vroeg in het traject vindt een actieve wisselwerking plaats met bedrijven in Fryslân. Het gekozen concept voor de IGRS draagt ertoe bij dat naar verwachting een substantieel deel van de promovendi zich meer permanent aan de provincie zal (ver)binden. 12

13 3.4.1 International Graduate and Research School Achtergrond en concept IGRS Hoofddoel van de IGRS is het genereren van nieuwe, voor Fryslân relevante wetenschappelijke kennis en het overdragen van deze kennis naar de Friese sociaaleconomische infrastructuur en de Friese maatschappij en samenleving. Onderwijs, onderzoek en valorisatie komen binnen de opzet van de IGRS in gelijke mate aan bod. De IGRS richt zich primair op de hoogste vorm van onderwijs binnen de Friese kennisketen: de opleiding van promovendi. DE toegevoegde waarde van het IGRS model binnen UCF en binnen de kennisketen zoals geschetst in figuur 1 is de expliciete terugkoppeling van promotieonderwijs naar andere (bachelor en master) opleidingen in Fryslân en vooral de voorzieningen die effectieve doorkoppeling en verwevenheid moeten garanderen van de promotietrajecten met de valorisatietrajecten binnen de regionale Friese economische en sociaal maatschappelijke actoren, inclusief in het voor IGRS thema s relevante bedrijfsleven. Hierdoor is de toepasbaarheid van opgedane kennis voor de Friese en regionale economische actoren veel beter gegarandeerd dan in klassieke aanbodgerichte academische promotietrajecten. Centraal thema binnen de IGRS is de vraag welke hoogwaardige kennis noodzakelijk is ter onderbouwing van een duurzame sociaal culturele en economische versterking van de (Friese) regio. Deze focus op één integrerend thema vraagt om promovendi en hun hoogleraren/begeleiders die voorbij de grenzen van de eigen discipline kunnen denken, en in staat zijn om in een interactieve, participatieve setting met kennisvragende partijen de onderzoeksvraag te formuleren en het onderzoek uit te voeren. Om zich hiervan te verzekeren zijn er binnen het algehele IGRS traject veel stappen ingebouwd die het integrerende/transdisciplinaire karakter en de samenwerking en co creatie met het hbo onderwijs en met de regionale actoren/kennisvragers optimaal moeten waarborgen. Binnen het IGRS traject zijn duidelijke stappen opgenomen die een duurzame binding van de promotietrajecten en van individuele promovendi, alsmede van hun (inter)nationale begeleiders/hoogleraren, met de regio en met de stad Leeuwarden een krachtige impuls moeten geven. De ideale route van een IGRS promovendus door het Friese kennislandschap start met een gezamenlijke intensieve bijeenkomst in Fryslân. Aan het begin van het traject van de eerste cohort van de promovendi organiseert de IGRS een drie maanden durende intensieve cursus/verblijf van het hele cohort van promovendi en hun begeleiders in de regio/leeuwarden. Gezamenlijke cursussen binnen IGRS verband, interacties met regionale actoren met betrekking tot het formuleren/verfijnen van de onderzoeksvragen en veldbezoeken zullen gedurende deze periode worden verzorgd. Ook worden tijdens deze introductieperiode van drie maanden contacten gelegd en afspraken gemaakt met hbo instellingen, lectoren en hbo master studenten die de IGRS promovendi in een later stadium voor masterscripties gaan (mede)begeleiden. De IGRS promovendi zullen tevens elk jaar, in samenwerking met geselecteerde lectoren, een deel van hun tijd specifiek academisch onderwijs geven aan de in regio gevestigde hbo instellingen. 13

14 De IGRS organiseert elk jaar een Summer en een Winterschool van minimaal drie weken in de provincie Fryslân. Tijdens de Summer en Winterschool houden de promovendi zich, onder leiding van vooraanstaande wetenschappers, bezig met één of meerdere maatschappelijk en wetenschappelijk urgente onderzoeksvragen die betrekking hebben op het Waddengebied en op de Friese hotspots. Tijdens deze schools wordt ook een extra impuls gegeven aan de integraliteit/transdisciplinariteit tussen de individuele promotietrajecten. Zo zal bijvoorbeeld elke promovendus worden verplicht om in de loop van zijn/haar promotietraject ten minste één wetenschappelijk artikel te publiceren dat in samenwerking met een uit een andere wetenschappelijke discipline afkomstige IGRS collega tot stand is gekomen. Een bijzondere, vernieuwende vorm van onderwijs en kennisoverdracht binnen de IGRS betreft de zogenaamde hands on learning workshops, waarbij de IGRS promovendi en wetenschappers, vertegenwoordigers/deskundigen vanuit het bedrijfsleven, natuurbeheerders en beleidsmakers bijeen brengt om elkaar wederzijds op de hoogte stellen van de meest recente ontwikkelingen binnen hun respectievelijke werkterreinen. Uitgangspunt van deze workshops is dat gezamenlijk wordt gewerkt aan versterking van de Friese hotspots. Deze workshops worden twee keer per jaar georganiseerd en op maat ontwikkeld rond een bepaald economisch of sociaal maatschappelijk thema. De workshops dienen tevens als een opmaat voor een gestructureerd traject binnen de IGRS, waarbij specifieke, interactieve korte cursussen kunnen worden aangeboden aan in de regio gevestigde professionals. Over de wijze waarop promovendi na afloop van hun promotietraject voor de Friese economie kunnen worden behouden is inmiddels een eerste overleg gevoerd met verschillende private en semiprivate partijen in de regio. Gedacht kan worden aan een opzet waarbij geselecteerde gepromoveerden voor een periode van een jaar een stage/contract bij een Friese private of semiprivate instelling krijgt aangeboden als onderdeel van het IGRS traject. De kosten hiervan (geschat op zo n euro per contract) worden gelijkelijk over de IGRS en desbetreffende private en semiprivate partijen verdeeld. De stagiair/postdoc wordt intensief begeleid door zowel de IGRS als door de instelling waar desbetreffende promovendus/postdoc gaat werken, met bijbehorende afspraken over het monitoren van de voortgang en over prestatieindicatoren die kunnen worden gehanteerd in verband met een eventuele langdurige werkrelatie. De IGRS kan fungeren als het vliegwiel, waarmee de UCF een vliegende start kan maken. Deelnemers IGRS De IGRS gaat uit van een groeimodel, waarbij de basis is gelegd door de Waddenacademie en de Fryske Akademy met hun gezamenlijke projectvoorstel. De opzet van een onderzoekschool in combinatie met een Master Meertaligheid biedt een helder werkmodel om in de toekomst ook andere nieuwe masteropleidingen rond bepaalde wetenschappelijke thema s inhoudelijk te verbinden met onderzoeksthema s binnen de IGRS. Te verwachten is dat in de komende jaren op deze wijze ook masters op het gebied van Watertechnologie, Regionale leefbaarheid, Sociale duurzaamheid en innovatie, Toerisme en Energie een duidelijke plaats en verankering zullen vinden binnen de IGRS. De Waddenacademie en de Fryske Akademy zullen op korte 14

15 termijn met de andere in Leeuwarden gevestigde kennisinstellingen overleg voeren over de wijze waarop ook zij in de nabije toekomst op volwaardige wijze in de IGRS kunnen participeren (zie tevens paragraaf ). De UCF hanteert als uitgangspunt dat elk project op termijn zelfvoorzienend dient te zijn. Dit uitgangspunt kan ook voor de IGRS in belangrijke mate gerealiseerd worden. Een eerste aanzet hiertoe wordt in het projectplan van Waddenacademie en de Fryske Akademy gegeven: elk onderzoekschool/ instituut waar een promovendus wordt aangesteld is verplicht om 25% van de kosten van de promovendus voor zijn rekening te nemen. Op deze manier treedt er een vermeerdering van het IGRS budget op. Een ander belangrijk instrument om het IGRS verder te vermeerderen zijn de promotiebeurzen. Met het bedrijfsleven wordt overleg gevoerd teneinde daar interesse te kweken voor het beschikbaar stellen van promotiebeurzen. Ook bij OCW, NWO, het Waddenfonds en de Europese onderzoeksfondsen zullen de financiële mogelijkheden worden onderzocht Onderdelen programmalijn onderzoek IGRS (Fryske Akademy en Waddenacademie) Kenmerken/verkorte inhoud programmalijnen De IGRS kent in eerste aanleg 5 thema s: Identiteit, landschap en cultuur Leefbaarheid Meertaligheid Duurzame energie en klimaat Natuurlijke hulpbronnen en natuurwaarden ( groene life sciences ) Daarnaast is sprake van één verbindend (transdisciplinair) onderzoeksthema Systeembenadering: de grote meerwaarde van samenhang. Doelgroepen promovendi In samenwerking met Nationale en internationale universiteiten, onderzoeksinstellingen en regionale (hbo)kenniscentra en in het noorden gevestigde bedrijven. Programmaleiding Prof. dr. P. Kabat (WA) en prof. dr. R. Salverda (FA) i.s.m. UCF Ontwikkeling en beoogde startdatum Werving, selectie en verdere ontwikkeling: voorjaar 2011 Beoogde startdatum: 1 september

16 Wetsus (water) 1 Kenmerken/verkorte inhoud programma Onderzoek vormt de basis voor de masteropleiding Watertechnology. Naast het huidige cohort onderzoekers binnen Wetsus die veelal door of vanwege het bedrijfsleven gefinancierd worden is de opbouw van een wetenschappelijke staf, onafhankelijk van bedrijfsleven, ten behoeve van het onderwijs in Leeuwarden van belang. De voorgestelde promotietrajecten worden gepositioneerd binnen het geheel van activiteiten van IGRS en zullen voor een deel ten goed komen aan de doorstroom van studenten uit de master Watertechnology naar een promotietraject. Dit draagt ertoe bij dat afgestudeerden WT zich in de regio zullen vestigen. De thematische oriëntatie van de promotietrajecten en de relatie tot de hierboven genoemde thema s binnen de andere twee onderzoeksinstituten worden nader uitgewerkt. Doelgroepen 10 promovendi (bij voorkeur afgestudeerden) aan de masteropleiding Watertechnology In samenwerking met Nationale en internationale universiteiten, onderzoeksinstituten en regionale (hbo) kenniscentra. Programmaleiding Prof. dr. C. Buisman i.s.m. IGRS UCF Ontwikkeling en beoogde startdatum Werving, selectie en verdere ontwikkeling: voorjaar 2011 Beoogde startdatum: 1 september 2011 Praktijkgericht onderzoek (HBO kenniscentra) Kenmerken/verkorte inhoud Praktijkgericht onderzoek binnen het HBO verwerft zich in rap tempo een plaats in het Nederlandse hoger onderwijs en in de noordelijke regio. Om dit praktijkonderzoek samen met het regionale bedrijfsleven te verbreden en samen met wetenschappelijke partners te verdiepen wordt de kennis op thema s gebundeld in zogeheten hbo expertise en kenniscentra. Voor de thema s Creatieve Innovatie (met toepassing in de domeinen duurzaamheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit), Toerisme en Water/Groene Lifesciences zijn momenteel in Fryslân dergelijke kenniscentra in ontwikkeling. Deze kenniscentra krijgen een impuls door een investering in promotietrajecten. De promotietrajecten zullen voor een deel worden ingevuld door hbo docenten. Promovendi op hun beurt participeren in IGRS verband en vormen op deze wijze een menselijke schakel tussen zowel wetenschappelijk onderzoek en hbo onderwijs als tussen veelal vraaggericht praktijkonderzoek en meer fundamentele vormen van onderzoek. Doelgroepen 5 promovendi In samenwerking met Onderzoeksinstituten in Fryslân, relevante universitaire partners en regionale private en publieke partijen. 1 Het sterven is er op gericht om promovendi op het terrein van Watertechnology (Wetsus) en vanuit de relevante hotspots binnen hbo kenniscentra inhoudelijk te verbinden met het groeimodel IGRS. 16

17 Programmaleiding NHL/Creative innovation: Ir. P. Joore (NHL) i.s.m. IGRS UCF Stenden/Toerisme: novtk Van Hall/Groene Lifesciences/Livability: novtk Ontwikkeling en beoogde startdatum Ontwikkeling: voorjaar 2011 Beoogde startdatum: 1 september 2011 Financiën onderzoek 1 IGRS WETSUS/HBO cumulatief totaal Inkomsten IGRS Uitgaven IGRS Resultaat IGRS Totale investering 2010 t/m ONDERWIJS Talentontwikkeling en doorgaande leerlijnen De ontwikkeling van jong (academisch) talent wordt gezien als een belangrijke voorwaarde voor de verdere sociaal economische ontwikkeling van de noordelijke regio in het algemeen en Fryslân in het bijzonder. Momenteel studeren jaarlijks ruim 3500 studenten af aan één van de hbo instellingen in Fryslân. Fryslân wil zowel dit jonge talent meer aan de regio binden als het in de provincie aanwezig arbeidspotentieel meer academische opleidingsmogelijkheden bieden. Dit streven kan met het oog op waarborgen voor kwaliteit en continuïteit en gelet op wettelijke voorwaarden alleen gerealiseerd worden met de actieve medewerking van in Fryslân aanwezige universiteiten. Samen met hen is UCF de ambitie overeengekomen om de komende jaren te investeren in een goede doorstroom naar een academische top. Dit komt direct (meer academisch geschoolde studenten) en indirect (meer professionals met een academische bij en nascholing) de gehele Fryske onderwijsketen ten goede. 1 Zie tevens paragraaf In tegenstelling tot de overige onderdelen is 2015 in dit overzicht opgenomen i.v.m. het te verwachten rendement 3 Dit bedrag wordt in de periode opnieuw geïnvesteerd in promovendi 17

18 3.5.1 UCF Mastercollege Achtergrond en concept Het hart van de UCF agenda vormt het mastercollege Fryslân. Om de kennisketen te versterken zet UCF in op een vergroot aanbod aan masteronderwijs. Bestaande en nieuw te ontwikkelen academische en professionele masteropleidingen met een focus op de Friese hotspots zullen, met inachtneming van de WHW, binnen het mastercollege worden aangeboden. Ook wordt in enigerlei vorm een aansluitprogramma ontwikkeld dat hbostudenten in staat stelt door te stromen naar wetenschappelijke masters binnen het mastercollege. Het thematisch georiënteerde mastercollege met een directe relatie met in de regio gevestigde onderzoeksinstituten en hbo kenniscentra is uniek in Nederland. Deelnemers mastercollege De deelnemers in het mastercollege zijn de Fryske Akademy, Wetsus Academy, Waddenacademie, Rijksuniversiteit Groningen, Wageningen Universiteit&Research, Universiteit Twente, Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, Van Hall Larenstein, Stenden hogeschool. Doelgroepen Het mastercollege kent uiteenlopende doelgroepen. De masteropleidingen zijn gericht op getalenteerde (afgestudeerde) hbo bachelors afkomstig uit de noordelijke regio en (inter) nationale (wo) bachelors. Financiën onderwijs 1 De ontwikkeling en eerste fase van de bekostigde masteropleidingen vragen, mede vanwege een vertraging in de rijksbekostiging om dekking van de aanlooptekorten. In de periode zijn, op basis van gehanteerde uitgangspunten alle voorgestelde masteropleidingen kostendekkend. Trajecten voor een goede aansluiting hbo wo worden niet bekostigd van overheidswege en vragen een eenmalige investering in de pilotfase Bij gebleken succes worden deze trajecten m.i.v hetzij tegen kostprijs aangeboden of geïncorporeerd in het reguliere onderwijs in hogescholen. Opleidingen die geen rijksbekostiging ontvangen zullen tegen kostprijs worden aangeboden. Een in te richten beurzenfonds (zie 3.7) biedt waarborgen voor de toegankelijkheid van opleidingen voor alle studenten. 1 Zie tevens paragraaf

19 UCF Mastercollege Cumulatief totaal Communicatie/branding Schakelprogramma hbo wo inkomsten uitgaven resultaat Ontwikkeling c.q. (door)start 6 masteropleidingen inkomsten uitgaven resultaat Totale investering Onderdelen Mastercollege Schakel of honoursprogramma HBO WO Kenmerken Om de doorstroom van HBO talent naar een wetenschappelijk masterprogramma te faciliteren wordt een academisch georiënteerd voorbereidingstraject in enigerlei vorm binnen het HBO ontwikkeld. Met behulp van dit programma worden studenten voorbereid op het vereiste academisch werk en denkniveau. Jaarlijks studeren meer dan 3500 studenten af aan de HBO instellingen in Leeuwarden. Naar verwachting is daarvan plm. 10% gekwalificeerd voor een doorstroom naar een wetenschappelijke master. Verkorte inhoud Een academisch schakelprogramma met een focus op analytisch denken, reflecteren, schrijven, discussiëren, presenteren en inhoudelijke voorbereiding op de aansluitende master in een practicum waarbinnen men m.b.v. onderzoeksvaardigheden de aangeleerde kennis en vaardigheden leert toepassen en leert denkwijzen en technieken uit de ene discipline, te transformeren voor gebruik in een andere discipline. Het programma kan bijv. aangeboden worden als minor of honourstraject binnen het hbo en kent in de eerste vier jaar van UCF de vorm van een pilot. In deze periode zal bezien worden of het programma het beoogde succes heeft en zo ja, in welke vorm het (kostendekkend) gecontinueerd kan worden. Doelgroep HBO bachelors met de ambitie door te stromen naar een academische masteropleiding In samenwerking met RUG, WUR, UTwente, Wetsus, Fryske Akademy, Waddenacademie, NHL en van Hall Larenstein (minor R&D) Programmaleiding Nader overeen te komen Ontwikkeling en beoogde startdatum Ontwikkeling: 2011 Beoogde startdatum: september 2011 of

20 Master Watertechnologie 1 Kenmerken en omvang Engelstalige geaccrediteerde en bekostigde researchmaster 120 ec Master of Science. In 2010 zal het programma worden herijkt en worden omgebouwd tot een zelfstandig joint degree program. Verkorte inhoud programma Multidisciplinaire researchmaster waarin op basis van integratie van de vakgebieden microbiologie, chemie, natuurkunde en bio(technologie) nieuwe technologieën voor een duurzame zuivering van water worden bestudeerd. Na afronding van de researchmaster behoort een promotietraject binnen onderzoekinstituut Wetsus tot de mogelijkheden. Doelgroep 30 (inter)nationale studenten In samenwerking met WETSUS i.s.m. WU&Research, Universiteit Twente, Rijksuniversiteit Groningen, van Hall Larenstein Saxion Hogeschool Zuid (vwb. lectoraten watertechnologie) Programmaleiding Mw. N. van Dorenmalen en prof. dr. C. Buisman (Wetsus academy) i.s.m.ucf Ontwikkeling en beoogde startdatum joint degree: Ontwikkeling joint degree (en accreditatie) vindt plaats in 2010 en het voorjaar van Beoogde startdatum: september 2011 Master Energy and Environmental Management Kenmerken en omvang Geaccrediteerde postinitiële Engelstalige masteropleiding Master of Science 60 ec Verkorte inhoud The Master of Environmental and Energy management deals with the various aspects involved in public or private environmental and energy management. The aim of the programme is to prepare future decision makers in companies, government and non governmental organisations to analyse and act in an environmentally pro active way when making decisions about policy, production and resource utilisation. It wants to enlarge the scope of knowledge and skills of participants, contributing to capacity building in the field of sustainable development. Doelgroep (inter)nationale studenten In samenwerking met: Twente Centre for Studies in Technology and Sustainable Development (CSTM) Universiteit Twente Programmaleiding Mw. S. Hophmayer Tokich (UTwente/CSTM) i.s.m. UCF Ontwikkeling en beoogde startdatum Continuering bestaande opleiding en onderzoek naar de ontwikkeling van een gezamenlijk 1 De huidige researchmaster watertechnologie zal worden omgebouwd tot een multidisciplinaire joint degree 20

UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN

UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN taken en profielschets hoogleraar-bestuurder februari 2011 De achtergrond Sinds 2009 werken de Provincie Fryslân, de gemeente Leeuwarden en regionale kennispartners samen aan plannen voor de versterking

Nadere informatie

UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN

UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN Bouwstenen voor een academische netwerkorganisatie september 2009 1 Inhoud INLEIDING 3 1Waarom investeren in de Fryske kennisinfrastructuur? 4 1.1. Strategische overwegingen 4

Nadere informatie

De UCF International Graduate and Research School. Vernieuwend wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in Fryslân

De UCF International Graduate and Research School. Vernieuwend wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in Fryslân De UCF International Graduate and Research School Vernieuwend wetenschappelijk onderwijs en onderzoek in Fryslân Leeuwarden, september 2010 Colofon: deze notitie is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting

Projectplan EersteWereldoorlog.nu Samenvatting 1 1. Inleiding In 2014 was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. In 2014-2018 wordt wereldwijd stilgestaan bij de herdenking van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal

Nadere informatie

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews PLATO - Centre for Research and Development in Education and Lifelong Learning Leiden University Content Vraagstellingen voor case studies m.b.t.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Voorgesteld besluit: 1. t.b.v. voorbereiding opleiding CE Cultuurmanagement (start: studiejaar 2007-2008) 20.000,- beschikbaar stellen aan Hogeschool Drenthe. Genomen besluit

Nadere informatie

Financiële modelopstelling University Campus Fryslân

Financiële modelopstelling University Campus Fryslân Financiële modelopstelling University Campus Fryslân Utrecht, oktober 2010 p 1 p 2 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Modelopstelling 7 2.1 Opbouw modelopstelling 7 2.2 Bepalende variabelen 9 2.3 Onderzoek 12 2.4

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

AGENDA 2020 scherp aan de wind

AGENDA 2020 scherp aan de wind AGENDA 2020 scherp aan de wind tussentijdse herijking Programma 2010-2015 hoofdkeuzes tweede tranche middelen UCF 2013-2015 Leeuwarden, 4 april 2013 1 Inhoud 1. Woord vooraf... 3 2. Ambities 2020... 4

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

Kenniscentrum Risicomanagement

Kenniscentrum Risicomanagement Deskundigheid op het gebied van veiligheid High Tech Human Touch Samenwerking Het is de ambitie van het om opdrachtgevers, zoals bedrijven, overheden, nationale en internationale organisaties, te ondersteunen

Nadere informatie

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016

GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 De Colleges van Bestuur van: GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING ONDERZOEKSCHOOL Huizinga Instituut 2012-2016 de Erasmus Universiteit Rotterdam; de Radboud Universiteit Nijmegen; de Rijksuniversiteit Groningen;

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

3.1.5 Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme (aanvalsplan R&T)

3.1.5 Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme (aanvalsplan R&T) 3.1.5 Ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme (aanvalsplan R&T) In het collegeprogramma 2015-2019 nemen de ambities voor een sterke sector Recreatie en Toerisme een stevige plaats in. Het verbeteren van

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE 2011-2013

ZELFEVALUATIE 2011-2013 ZELFEVALUATIE 2011-2013 UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN 5 MEI 2014 ZELFEVALUATIE 2011-2013 UNIVERSITY CAMPUS FRYSLÂN 5 MEI 2014 INHOUD TEN GELEIDE INHOUD 4 Het voorliggende zelfevaluatierapport is opgesteld

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

FAQ: 25 Meest gestelde vragen over RUG/Campus Fryslân

FAQ: 25 Meest gestelde vragen over RUG/Campus Fryslân FAQ: 25 Meest gestelde vragen over RUG/Campus Fryslân Definities: 1. Wat is het onderscheid tussen een premaster, een professionele master, een academische master en een honours master? Een premaster is

Nadere informatie

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA

1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA BEOORDELINGSKADER REGIONALE EN INNOVATIEVE PROJECTEN 1. Aanpak beoordeling Regionale en Innovatieve Projecten door RGA De regionale samenwerking Groningen-Assen is ontstaan om economische kansen te benutten

Nadere informatie

Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS

Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS ST UD E NT E N ST E D E N IN NE D E R L A ND B E T E R EC O N O MI S C H K L IM A AT R O ND K N A P P E

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting)

Titel in het Engels: Administrative Law Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Structuurrapport Leerstoel Bestuursrecht 1 Algemene informatie Titel: Bestuursrecht Titel in het Engels: Administrative Law Afdeling: Publiekrecht, sectie Bestuursrecht (in oprichting) Omvang: 1.0 fte

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Aanvraag macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014. Masteropleiding Human Movement, Performance and Health SAMENVATTING

Aanvraag macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014. Masteropleiding Human Movement, Performance and Health SAMENVATTING Aanvraag macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Masteropleiding Human Movement, Performance and Health SAMENVATTING Groningen, Mei 2015 Algemeen Soort aanvraag Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen

Nadere informatie

Universitaire Campus Venlo

Universitaire Campus Venlo Universitaire Campus Venlo Kennis/As Limburg Noordelijkste campus in de kennis/as plannen Ook de kleinste Universitaire campus binnen brede Greenport campus Universitaire Campus Venlo Doel bij te dragen

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Brug tussen onderwijs en ondernemer. Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops

Brug tussen onderwijs en ondernemer. Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops Brug tussen onderwijs en ondernemer Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops Brug tussen onderwijs en ondernemer Wie is het belangrijkst in de samenwerking?

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS www.herbestemmingnoord.nl Kenniscentrum Herbestemming Noord Het doel van Kenniscentrum Herbestemming Noord is een duurzame herbestemming tot stand te brengen met

Nadere informatie

Beleidsplan & organisatie

Beleidsplan & organisatie Beleidsplan & organisatie 2015-2018 UTRECHT, 28-11-2014 AFRICA IN MOTION, M.KOFFI Inhoudsopgave 1. Organisatiestructuur... 2 1.1 Concept AIM organisatiestructuur... 2 1.1.1 De werkgroep Lobby... 3 1.1.2

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Workshop Ondernemerschap

Workshop Ondernemerschap HBO Congres 17 april 2014 Workshop Ondernemerschap Geert-Jan Sweers Onno Bieleman - Hogeschool van Arnhem en Nijmegen - Birch Consultants 1 Onderzoek en ondernemerschap Lectoraten (t=539) 90% 5% 5% Lectoraten

Nadere informatie

DE GRAAF THOM. knowing what to do, when you re not knowing what to do

DE GRAAF THOM. knowing what to do, when you re not knowing what to do 30 magazine MAART 2015 De razendsnelle veranderingen in de wereld om ons heen maakt het moeilijk te voorspellen hoe de arbeidsmarkt van de toekomst er precies uit zal zien, en ook welke strategie het hoger

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Inhoud: A. Energie B. Water C. Sensortechnologie D. Agribusiness E. Life Science A. Energie Onder energie wordt verstaan: handel en distributie van aardgas, brandstoffen,

Nadere informatie

NHTV accelereert! Strategisch plan 2009-2012. NHTV internationaal hoger onderwijs Breda

NHTV accelereert! Strategisch plan 2009-2012. NHTV internationaal hoger onderwijs Breda NHTV accelereert! Strategisch plan 2009-2012 NHTV internationaal hoger onderwijs Breda Academisering Academisering Excellentie Internationalisering Academy for Leisure Excellentie Academy for Digital Entertainment

Nadere informatie

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS De geaccrediteerde Stichting Kompas Nederland en ROC Leeuwenborgh Opleidingen hebben samen het initiatief genbomen om te komen tot een gemeenschappelijk leerwerkbedrijf concept. Dit leerwerkbedrijf wil

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 Hoort bij raadsvoorstel 27-2012 BIJLAGE 2 APPENDIX 1. CONCEPT-OPDRACHT STICHTING EINDHOVEN/BRABANT 2018 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018Brabant

Nadere informatie

Talent in eigen hand. De positie van jonge wetenschappers in Nederland. december 2006

Talent in eigen hand. De positie van jonge wetenschappers in Nederland. december 2006 Talent in eigen hand De positie van jonge wetenschappers in Nederland december 2006 Statement Talent in eigen hand: De positie van jonge wetenschappers in Nederland Talent heeft de toekomst. In het akkoord

Nadere informatie

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT)

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) 1. Opzet van het onderzoek 2. Resultaten en conclusies 3. Discussie Vraagstelling 1. Welke omvang heeft intersectorale

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. 11 maart 2014 RIB 2014/29. Voortgang en vervolgstappen Leerstoel C2C Universiteit Twente

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. 11 maart 2014 RIB 2014/29. Voortgang en vervolgstappen Leerstoel C2C Universiteit Twente zaak_id bericht_nummer Collegevoorstel bericht_id zaak_zaaknummer Ruimte en Economie Regnr B&W dd 11 maart 2014 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Innovatieve en excellente stad DT dd OR dd B&W

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst. René Wijffels

Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst. René Wijffels Een Groene Generatie met Energie voor de Toekomst René Wijffels Inhoud Wat is Biobased Economy? De bio-economy in de VS Behoefte aan professionals in bio-based economy Een groene generatie met energie

Nadere informatie

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015

Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015. 23 april 2015 Richtlijn beoordeling onderzoeksmasters vanaf 1 september 2015 23 april 2015 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2508 CD The Hague The Netherlands T +31 (0)70 312 2300 info@nvao.net

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Nieuwe koers brede school

Nieuwe koers brede school bijlage bij beleidsvoorstel Brede Talentontwikkeling in de Kindcentra 28 mei 2013 Nieuwe koers brede school (november 2012) 1. Waarom een nieuwe koers? De gemeente Enschede wil investeren in de jeugd.

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab

NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab NHL Kenniscentrum Computer Vision Lab Computer Vision Computer Vision is het automatiseren van visuele inspecties. Met behulp van een computer worden beelden geïnterpreteerd die met een camera zijn vastgelegd.

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G.

Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 26 oktober 2004 Nummer PS : PS2004IME11 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2004MEC001993i Portefeuillehouder : G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Betrokkenheid van onderzoekscholen bij het ontwikkelen van onderzoeksgerichte masteropleidingen

Betrokkenheid van onderzoekscholen bij het ontwikkelen van onderzoeksgerichte masteropleidingen Een groot aantal ingevulde vragenlijsten is per 15 augustus 2003 (de deadline) geretourneerd. Een rappel leverde nog eens een aantal ingevulde vragenlijsten op. Uiteindelijk hebben 29 decanen en 22 directeuren

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam 30 Oktober 2015 Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam De Partijen: - De gemeente Rotterdam (Rotterdam) - Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M/ DGMI) Overwegende

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst ten behoeve van de Academische Opleidingsschool Amsterdam (AcOA)

Samenwerkingsovereenkomst ten behoeve van de Academische Opleidingsschool Amsterdam (AcOA) Samenwerkingsovereenkomst ten behoeve van de Academische Opleidingsschool Amsterdam (AcOA) De ondertekenende partijen, De Montessori Scholengemeenschap Amsterdam (MSA, penvoerder), in het bijzonder het

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus.

Inleiding MCN. Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013. www.maritimecampus. Inleiding MCN Cees van Duyvendijk, Voorzitter Bestuur MCN Maritime Maintenance Conferentie, Den Helder 28 november 2013 Missie: Het duurzaam aanwenden van de zee en haar omgeving ten behoeve van het langdurig

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING 14 december Bedrijfslevenbrief Het kabinet heeft samenleving en bedrijfsleven

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding en adviesvraag Samenvatting Aanleiding en adviesvraag In de afgelopen jaren is een begin gemaakt met de overheveling van overheidstaken in het sociale domein van het rijk naar de gemeenten. Met ingang van 2015 zullen

Nadere informatie

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE

DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR BELEID EN STRATEGIE HOGESCHOOL LEIDEN Inhoudsopgave 1 Hogeschool Leiden 3 De organisatie 3 De structuur 3 De thema s 4 2 4 Plaats in de organisatie 4 Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

1. Onderzoekschool Innovatieve Technologie in Context

1. Onderzoekschool Innovatieve Technologie in Context Pagina van. Onderzoekschool Innovatieve Technologie in Context In de notitie Ondernemend onderzoek en onderwijs. Focus, massa en integratie wordt gepleit voor een onderzoekschool als hefboom voor het in

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie