Praktische opdracht Aardrijkskunde De Noord-Zuid lijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Praktische opdracht Aardrijkskunde De Noord-Zuid lijn"

Transcriptie

1 Praktische opdracht Aardrijkskunde De Noord-Zuid lijn Praktische-opdracht door een scholier 6079 woorden 15 november ,3 39 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde INHOUDSOPGAVE Inleiding Hoofdstuk 1: Waarom wordt de Noord-Zuidlijn aangelegd? Hoofdstuk 2: De route en de stations Hoofdstuk 3: Economische gevolgen Hoofdstuk 4: Kosten en financiëring Hoofdstuk 5: De boormethode Hoofdstuk 6: Besluitvorming Noord-Zuidlijn Interviews Conclusie Bronnen Logboek Inleiding De Noord-Zuidlijn wordt een 9,5 kilometer lange metrolijn. De bouw van de lijn is gestart in En als alles volgens planning verloopt is de lijn in 2011 klaar en kunnen de eerste passagiers vervoerd worden. De lijn gaat lopen vanaf Amsterdam-Noord, met als startpunt het nog te bouwen station Buikslotermeerplein, naar Amsterdam Zuid, met als eindhalte station Zuid-WTC. In ons werkstuk gaan we een aantal aspecten van de bouw van de Noord-Zuidlijn behandelen. Te beginnen met waarom de lijn wordt aangelegd, vervolgens geven we een beschrijving van de route en van de stations, in hoofdstuk 3 komen de economische effecten aan de orde en tot slot de kosten en financiering van de lijn. Onze vraagstelling luidt: is de Noord-Zuidlijn nu noodzakelijk of is het een noodzakelijk kwaad. Er zijn voor en tegenstanders van de lijn, in de conclusie zullen we hierop terugkomen en onze mening hierover geven. In ons stuk belichten we zowel de bezwaren van de tegenstanders als de argumenten van de voorstanders. Hoofdstuk 1: Waarom wordt de Noord-Zuidlijn aangelegd? Pagina 1 van 15

2 Voorstanders waaronder de gemeente Amsterdam geven aan dat met de komst van de Noord-Zuidlijn de bereikbaarheid van Amsterdam flink wordt vergroot. Dit is nodig omdat het huidige metronet dreigt dicht te slibben. Zoals te zien is in onderstaande tabel is het aantal instappers, het aantal reizigers van het GVB per jaar, tussen 1998 en 2002 sterk toegenomen. Op een gegeven moment als de groei zich zo doorzet kan het huidige metrostelsel de grote toestroom van passagiers niet meer aan. De verwachting is dat er in ,3 miljoen instappers per dag zullen zijn. Over de weg kan er weinig groei meer bij, de files nemen alleen maar toe. Ook is het zo dat er bovengronds weinig uitbreiding meer mogelijk is. Als je kijkt naar de drukte van trams in de stad is het al snel duidelijk dat bovengronds uitbreiden niet meer kan. Het heeft ook minder zin om bovengronds uit te breiden want boven de grond zal het openbaar vervoer altijd last hebben van verkeersdrukte. Onder de grond heeft de metro vrij baan en heeft het geen last van overig verkeer. De enige weg waarlangs deze stroom passagiers opgevangen kan worden is dus ondergronds. Jaar instappers (x 1 milj.) reiskilometers (x 1 milj.) plaatskilometers (x 1 milj.) dynamische bezettingsgraad (%) 24,4 25,4 25,3 Door de verbeterde techniek is het nu mogelijk om relatief gemakkelijk de metrolijn te boren zonder al te veel overlast voor de omgeving te veroorzaken. Dankzij de huidige techniek kan de boor nu vrijwel helemaal het huidige stratenpatroon volgen onder de grond. Hierdoor hoeven er maar heel weinig gebouwen gesloopt te worden voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn. Dit was wel anders met de aanleg van de huidige metro, daarvoor moest ontzettend veel gesloopt worden. Er wordt nu eerst een groot gat geboord, als de ruimte onder de grond groot genoeg is wordt het station ondergronds verder afgebouwd. Vroeger werden de stations helemaal bovengronds opgebouwd, dit vergde veel ruimte en overlast. Ook moesten er veel gebouwen gesloopt worden om ruimte te maken. Als het station dan bovengronds was opgebouwd werd het de grond ingelaten. Het bovenstaande gaat in op de logistiek argumenten waarom de Noord-Zuidlijn wordt aangelegd. Er zijn uiteraard ook economische aspecten aan, die behandel ik in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 2: route en de stations De Noord-Zuidlijn moet het huidige metronet en het wegverkeer een stuk ontlasten. Gaat dit lukken en sluit de lijn voldoende aan op het huidige net? Deze vragen behandelen we in dit hoofdstuk. De lijn gaat als volgt lopen: Zoals te zien is in het plaatje hiernaast, gaat de lijn van Noord naar Zuid Amsterdam dwars door het centrum. De naam geeft het ook al aan: de Noord-Zuidlijn. De lijn kan het huidige openbaar vervoernet een stuk ontlasten omdat de stations waar de metro stopt belangrijke plekken in de stad zijn. Op deze plaatsen is vaak veel bedrijvigheid. Verder sluit de lijn ook goed aan op andere openbaar vervoer middelen. Op het Centraal Station, Zuid-WTC en RAI/Europaplein kunnen de mensen overstappen op de trein of een andere metro. Waar de Noord-Zuidlijn ook voor zorgt is een directe verbinding tussen Zuid- Pagina 2 van 15

3 WTC en het Centraal Station, dit is heel hard nodig. In de toekomst moet Zuid-WTC namelijk een soort tweede Centraal Station worden, dit in verband met de ontwikkeling van de Zuidas. Verder is bij al deze stations ook een tram in de buurt waar mensen op kunnen overstappen. Op dit moment is Rokin of Vijzelgracht bijvoorbeeld heel moeilijk te bereiken met het openbaar vervoer, de enige mogelijkheid is per tram. Aangezien de tram altijd met een slakkengang door de stad gaat duurt dat vaak lang. Verder sluit de Noord-Zuidlijn ook nog aan op de IJtram die vanaf eind 2004 vanaf het Centraal Station naar IJburg gaat rijden. Onderstaand kaartje geeft een overzicht waar nu gewerkt wordt: Station: Rokin Startdatum: 01/09/2004 Einddatum: 31/12/2004 Stations De Noord-Zuidlijn krijgt 8 stations, dit is ook te zien op het plaatje op pagina 4. Namelijk: 1. Buikslotermeerplein 2. Johan van Hasseltweg 3. Centraal Station 4. Rokin 5. Vijzelgracht 6. Ceintuurbaan 7. Europaplein 8. Zuid-WTC Buikslotermeerplein Dit station is een begin/eindpunt van de lijn en ligt boven de grond. Naar verwachting zal het station zo n passagiers per dag te verwerken krijgen. Bovendien is het station voor het stadsdeel Noord aanleiding om de omgeving flink te vernieuwen (zie ook pagina 10). Johan van Hasseltweg Dit station wordt het kleinste station van allemaal. Naar verwachting komen er zo n passagiers per dag, het minste van allemaal. In de omgeving van het station is genoeg ruimte voor het bouwen van uitgaansgelegenheden en kantoren in het kader van de vernieuwing van Amsterdam Noord. Door de aanleg van de Noord-Zuidlijn zullen deze goed te bereiken zijn. Centraal Station Het Centraal Station wordt het drukste station, per dag zo n passagiers die gebruik gaan maken van het station. Het perron waar de Noord-Zuidlijn gaat stoppen komt ondergronds te liggen. De Noord- Zuidlijn gaat vanuit Amsterdam Noord het IJ onderdoor. Onder het stationsplein wordt een centrale hal aangelegd. Daar weer onder komt op een diepte van zo n 15 meter het perron voor de Noord-Zuidlijn te Pagina 3 van 15

4 liggen. Rokin Het station Rokin komt te liggen onder het huidige parkeerterrein op het Rokin, het perron komt op zo n 21 meter diepte te liggen. Boven het perron komt in plaats van het huidige parkeerterrein een parkeergarage. Per dag zullen er zo n passagiers gebruik gaan maken van station Rokin. Hiermee is station Rokin op het Centraal Station na het drukst bezochte station. De bouw van het station Rokin gaat ongeveer 6 jaar duren en is op dit moment in volle gang. Het grootste deel van deze tijd zal er ondergronds worden gebouwd. Dit komt omdat station Rokin een van de stations is waar gebruik wordt gemaakt van moderne technieken. Er wordt namelijk volgens de wanden-dak methode gebouwd. Eerst wordt er een diepe gleuf gefreesd, waarin de wanden gemaakt worden. Boven op die wanden komt een dak te liggen, waardoor er onder de grond een soort doos ontstaat. Die doos wordt daarna nog wat verder uitgegraven, zodat er een hele grote holle ruimte onder de grond ontstaat. Ondertussen kan bovengronds de verkeerssituatie hersteld worden en kan ondergronds het station verder afgebouwd worden. Door deze methode is de verkeershinder minimaal. Vijzelgracht Station: Vijzelgracht Startdatum: 17/05/2004 Einddatum: 01/04/2005 Station Vijzelgracht komt te liggen tussen de Weteringschans en de Prinsengracht op een diepte van 26 meter onder N.A.P. Naar verwachting zullen er zo n mensen per dag gebruik gaan maken van station Vijzelgracht. Het station krijgt 3 ingangen, 1 aan de Vijzelgracht, 1 aan de Weteringschans en 1 op de hoek van de Nieuwe Vijzelstraat/Weteringschans. De halte zal vooral een halte worden om over te stappen op de tram richting het Leidseplein bijvoorbeeld. Station Vijzelgracht wordt, evenals station Rokin, volgens de wanden-dak methode gebouwd. WERKINGEN AAN DE VIJZELGRACHT Ceintuurbaan Station: Ceintuurbaan Startdatum: 01/03/2004 Einddatum: 01/05/2005 Station Ceintuurbaan is een lastig te bouwen station. Doordat de Ferdinand Bolstraat erg smal is en er niet onder funderingen van gebouwen geboord mag worden, is ervoor gekozen om de perrons boven elkaar te plaatsen. Er komt een perron op 16,5 meter diepte en een perron op 26,5 meter diepte. Hiermee is station Ceintuurbaan het enige station dat perrons boven elkaar heeft en is tevens ook het diepste station. Naar verwachting zullen er zo n passagiers per dag gebruik gaan maken van het station. Wat dit station ook nog bijzonder maakt is dat het 2 inpandige ingangen krijgt. Dus de ingang naar het station komt in een gebouw te zitten. Eén ingang komt in een kantoor van de ABN AMRO (hoek Ferdinand Pagina 4 van 15

5 Bolstraat/Ceintuurbaan) en één ingang komt in een winkelpand van Hunkemöller (hoek Albert Cuyp/Ferdinand Bolstraat). Het grote voordeel van deze constructie is dat het enorm veel ruimte bespaard in de toch al smalle Ferdinand Bolstraat. Deze constructie is bedacht omdat er geen huizen gesloopt mogen worden. Dit was namelijk één van de voorwaarden die de gemeente Amsterdam stelde aan de aanleg van de Noord-Zuidlijn. Als de ingangen niet inpandig gemaakt hadden kunnen worden was dit waarschijnlijk onvermijdelijk geweest. De perrons van station Ceintuurbaan komen boven elkaar te liggen. WERKINGEN OP DE FERD. BOLSTRAAT RICHTING CEINTUURBAAN Europaplein Station Europaplein ligt nog net onder de grond, het ligt op een diepte van 8 meter. Dit station krijgt zo n passagiers per dag te verwerken. Het station komt te liggen ter hoogte van de huidige rotonde voor de RAI. Het station krijgt 2 ingangen, een ingang ter hoogte van de Europahal van de RAI, de tweede ingang komt op de hoek van de Hollandhal. Dit station zal vooral gebruikt worden voor mensen die in de RAI moeten zijn, echt een belangrijk station zal dit niet worden. Zuid-WTC Station Zuid-WTC zal een belangrijk station worden door o.a de ontwikkeling van de Zuidas.Het bijzondere aan dit station is dat dit het enige station is dat er al ligt. Wél moeten er nog enige aanpassingen verricht worden. Station Zuid-WTC zal een heel belangrijk station worden in de toekomst. Dit heeft o.a te maken met de ontwikkeling van de Zuidas en de komst van de Hogesnelheidslijn. Ook zullen er in de toekomst veel tramlijnen en treinen samenkomen, nog meer dan nu. Naar verwachting zullen er zo n passagiers per dag gebruik gaan maken van dit station. Zuid-WTC moet in de toekomst uitgroeien tot een soort tweede Centraal Station. Hoofdstuk 3: Economische gevolgen Zowel de aanleg als de aanwezigheid van de Noord-Zuidlijn zullen belangrijke gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de economie. Ik zal mij richten op de extra werkgelegenheid die ontstaat door de aanleg van de Noord-Zuidlijn en de ruimtelijk-economische effecten van de Noord-Zuidlijn. Hierbij neem ik twee gebieden namelijk Amsterdam Noord en de Zuidas. Werkgelegenheid Bij de toename van de werkgelegenheid zijn er twee soorten werkgelegenheid te onderscheiden namelijk de tijdelijke en de structurele werkgelegenheid. De tijdelijke werkgelegenheid is de werkgelegenheid die ontstaat door het aanleggen van de Noord-Zuidlijn zelf. Dat zijn dus vooral banen in de bouw. Structurele werkgelegenheid zijn de werklocaties die niet ontwikkeld zouden worden als de Noord-Zuidlijn niet aangelegd zou worden. Uit berekeningen van KPMG die de economische effecten van de aanleg van de Noord-Zuidlijn heeft onderzocht blijkt dat er zo n banen structureel bijkomen. Die structurele werkgelegenheid ontstaat doordat er meer bedrijven zullen komen vooral rondom de Noord-Zuidlijn want de bereikbaarheid wordt daar stukken beter. Het aantal banen van de tijdelijke werkgelegenheid Pagina 5 van 15

6 schommelt. In het begin is er een piek van een toename van het aantal banen. Zo n 1000 banen komen er in het begin bij, uiteindelijk zal dit afzwakken tot zo n 200 banen. Dit is ook te zien in onderstaande figuur. * ROA= Regionaal Orgaan Amsterdam. Aantal banen in ROA* vanwege het aanleggen van de Noord-Zuidlijn en uitgelokte kantoren- en winkelbouw e.d. Ruimtleijk-economische effecten. Amsterdam-Noord Voor bedrijven wordt het aantrekkelijker om zich in Amsterdam-Noord te gaan vestigen. Het wordt namelijk een gebied dat door de Noord-Zuidlijn goed te bereiken is met het openbaar vervoer. Mensen kunnen op Amsterdam CS de metro nemen die rechtstreeks naar Amsterdam-Noord gaat. Hierdoor komt er ook extra werkgelegenheid in Amsterdam-Noord. Op dit moment is Amsterdam Noord een C locatie, maar met de komst van de Noord-Zuidlijn kan Amsterdam Noord uitgroeien tot een B locatie. Berekend is dat er door die ontwikkeling van de kantorenbouw zo n 1600 á 2000 arbeidsplaatsen bijkomen. Dit is bijna een stijging van 10% op het toenmalig aantal beschikbare arbeidsplaatsen. Ook zijn er plannen om in Amsterdam-Noord flink te gaan bouwen, niet alleen kantoren maar ook uitgaansgelegenheden om Amstedam-Noord aantrekkelijker te maken. Duurt een ritje met de metro van Noord naar Zuid nu nog zo n 31 minuten. Door de komst van de Noord-Zuidlijn wordt de tijd verkleind tot zo n 16 minuten. Een ritje van Amsterdam-Noord naar het Centrum wordt ook aanzienlijk korter. Hierdoor wordt het aantrekkelijker voor mensen om in Amsterdam-Noord te gaan wonen. Zo kom je in een positieve vicieuze cirkel terecht. Doordat er meer mensen in Noord gaan wonen komt er meer werkgelegenheid en doordat er meer werkgelegenheid komt, gaan er ook weer meer mensen wonen. Zuidas Op dit moment is de Zuidas van Amsterdam sterk in ontwikkeling. Er wordt naar schatting zo n beetje tussen de en m2 kantooroppervlak gebouwd. Deze enorme toename van bedrijvigheid is niet helemaal toe te schrijven aan de NoordZuidlijn. Dit komt ook door verbreding van de A10, de Ringspoorlijn en de Hoge Snelheids Lijn (HSL) maar speelt wel een belangrijke rol hierin. Door deze vele spoorverbindingen neemt de drukte op de weg ook af en dus zullen er ook minder files zijn. Ook wordt er in de Zuidas het theater van Joop van den Ende gebouwd. Wil je deze enorme toename van bedrijvigheid in dat gebied een beetje in goede banen leiden zal er een goed OV-net moeten liggen. Kritiek t.a.v. de economische gevolgen Bovenstaande voordelen worden natuurlijk niet door iedereen onderschreven. De belangrijkste groep tegenstanders hebben zich georganiseerd in de stichting de bovengrondse. Toen we vroegen naar hun bezwaren tegen de aanleg van de Noord-Zuidlijn verwezen zij ons door naar hun internet site. Echter daar wordt niet gesproken over dit onderwerp. Een tegenargument zou kunnen zijn: Door de bouw van de Noord-Zuidlijn zullen de inkomsten van ondernemers die langs de route van de Noord-Zuidlijn zitten afnemen. Dit komt omdat de winkels minder goed in het zicht liggen en minder goed bereikbaar zijn. Hierdoor zullen er minder klanten komen en gaan de inkomsten achteruit en zullen de Pagina 6 van 15

7 ondernemers mogelijk failliet gaan. Het argument dat dit argument tenietdoet is het volgende: Een metrolijn ligt minstens 100 jaar, de Noord- Zuidlijn dus ook, dat is de investering wel waard. Verder kunnen ondernemers als ze aantoonbare omzetderving hebben door aanleg van de Noord-Zuidlijn zich wenden tot het schadebureau. Dit (onafhankelijk) bureau behandelt een aanvraag voor schadevergoeding en als blijkt dat ze echt schade hebben geleden door aanleg van de Noord-Zuidlijn krijgen ze een schadevergoeding. Hoofdstuk 4: Kosten en financiering De totale kosten voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn bedragen ongeveer 1516,2 miljoen euro. Een groot gedeelte van deze kosten wordt door het rijk gesubsidieerd. Dat is een bedrag van 1090,1 miljoen euro. Dit is 71,9% van het totale bedrag. Bij de behandeling van de subsidieaanvraag van de gemeente Amsterdam is afgesproken om eenmalig een bedrag te subsidiëren. Toen was dat zo n 95% van de geraamde kosten. Inmiddels is dit teruggelopen tot 72% van de kosten. Dit komt doordat de kosten inmiddels een stuk zijn gestegen t.o.v. het tijdstip dat de gemeente om subsidie vroeg bij het Rijk. Het rijk vergoedt deze opgelopen kosten niet, het rijk heeft namelijk de zogenaamde lumpsum regeling getroffen met de gemeente. Het verschil tussen een lumpsum regeling en een gewone subsidie is dat bij gewone subsidie achteraf nog een aanvullend bedrag kan worden uitgekeerd. Dit is het geval als de kosten door onvoorziene omstandigheden hoger zijn uitgevallen dan gepland. Dit is niet het geval bij de lumpsumregeling, eventuele opgelopen kosten zijn dan voor rekening van in dit geval de gemeente Amsterdam. Echter eventuele meevallers mag de gemeente houden. Dit stimuleert de gemeente om de kosten zo laag mogelijk te houden. Hou zijn de kosten opgebouwd is een vraag die mij bezighoudt en ook heb gesteld aan een projectmedewerker van de Noord-Zuidlijn. Het antwoord dat ik kreeg is dat dit niet bekend werd gemaakt en dat de gemeente alleen met een totaalbedrag naar buiten kwam. Het Rijk subsidieert de gemeente op de volgende punten (bedragen juni 2000): Een vast subsidiebedrag voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn mln. euro Een vast bedrag voor de afkoop van risico s 85.4 mln. euro Een vast bedrag voor projecten auto-onderdoorgang De Ruijterkade en het busstation achter het Amsterdam-CS 31.8 mln. euro BTW mln. euro Totaal: mln. euro Intussen zijn deze bedragen al wel verouderd maar zo krijg je wel een beeld over welke posten en hoeveel subsidie het Rijk verleent. Kritiek t.a.v de kosten Tegenstanders van de Noord-Zuidlijn hebben vooral kritiek op de kosten die de aanleg van de lijn met zich meebrengt. Hier hun belangrijkste argumenten. Pagina 7 van 15

8 De tegenstanders vinden de kosten veel te hoog en vrezen dat die alleen nog maar op zullen lopen. Zo geven zij een tabelletje op hun site ( dat de totale kosten zijn gestegen tot 1,32 miljard euro. Echter deze cijfers zijn verouderd. Ondertussen zijn de kosten nog veel meer gestegen tot 1,52 miljard euro om precies te zijn. Dit vinden zij zonde van het geld letterlijk staat op hun site: Het project gaat een financiële molensteen worden om de nek van Amsterdam. Een slechte metrolijn, ten koste van het bovengrondse openbaar vervoer en ten koste van alle voorzieningen in de stad. Verder wordt er ook nog een rapport aangehaald uit 1997 waarin o.a de volgende conclusies getrokken worden: - De Noord-Zuidlijn is marginaal voor de aantrekkingskracht van het openbaar vervoer. - Er bestaat reëel gevaar voor aantasting van het fijnmazige openbaar vervoernet. Hiermee willen zij aangeven dat de kosten voor de aanleg van de Noord-Zuidlijn het niet waard zijn. De tegenstanders zeggen ook nog dat door de aanleg van de Noord-Zuidlijn op het huidige net wordt bezuinigd om de kosten van de Noord-Zuidlijn kostendekkend te maken. Afgesproken is namelijk dat Amsterdam 2,6% bezuinigt op het hele OV-net in de stad. Kortom, wat de tegenstanders eigenlijk willen is, dat het hele project wordt afgeblazen, (oktober 2002). In oktober moest de gemeenteraad namelijk instemmen met een verhoging van de kosten van de Noord-Zuidlijn Het volgende zal het verweer zijn van de voorstanders van de aanleg van de Noord-Zuidlijn. Op 16 november 2001 is er een rapport gepubliceerd van de dienst Infrastructuur&Verkeer en Vervoer. Daarin is o.a. onderzocht wat de kosten zijn als het project op dat moment gestopt zou worden. Het reeds geïnvesteerde bedrag, te weten 136 miljoen euro zou dan helemaal voor niets zijn geweest. Een jaar later zullen deze kosten nog hoger zijn omdat er dan nog meer in is geïnvesteerd dan het jaar daarvoor. Bijkomende kosten zijn ook nog het ontwikkelen van een nieuw vervoersconcept. Want dat er iets gedaan moet worden aan het openbaar vervoer staat wel vast. Als er geen nieuwe investeringen komen dan zal het openbaar vervoer op een gegeven moment dichtslibben. Bovendien staan de bezuinigingen op het OVnet los van de aanleg van de Noord-Zuidlijn De gemeente geeft als één van de redenen op voor de steeds stijgende kosten de rechtszaken die de stichting de bovengrondse steeds aanspant. Dit kost de gemeente handenvol geld aan advocaatkosten. Hierdoor worden de kosten voor het project alleen nog maar duurder De reden dat de gemeente voor dit project geen reguliere verzekering heeft afgesloten maar het in eigen hand heeft gehouden zijn divers. De belangrijkste reden is toch wel dat als dit project verzekerd zou worden door een reguliere verzekering de gemeente in alle gevallen duurder uit is. De genoemde bedragen zijn kosten voor de gemeente. Intern* Extern** Bij geen schade: 10,3 mln. 39,2 mln. Bij verwachtingswaarde: 20,3 mln. 44,2 mln. Bij maximale waarde: 90,3 mln. 84,2 mln. *Intern: verzekering in eigen hand. **Extern: verzekering uitbesteden. De verwachtingswaarde is een gemiddeld bedrag dat uit simulaties is uitgekomen. Het Pagina 8 van 15

9 maximale bedrag is het hoogste bedrag dat uit simulaties gekomen is. De kans dat er zoveel schade wordt aangebracht door de aanleg van de Noord-Zuidlijn is zeer zeer klein. Wat wel een voorwaarde is om alles intern te verzekeren is dat het bureau wel volledig onafhankelijk moet zijn. Hiervoor is het schadebureau Noord-Zuidlijn opgericht (zie ook pagina 9). Hoofdstuk 5: De boormethode De nieuwe metrolijn verbindt de Zuidas van de stad met Amsterdam-Noord en kruist het station precies in het midden van het gebouw op een diepte van ongeveer 17 meter onder NAP. Om de metrolijn te bouwen zijn verschillende bouwtechnieken nodig. Het gaat om dijken, tunnels en in enkele gevallen om diepliggende stations. Naast traditionele bouwmethoden als het op dijken bouwen van een bovengronds gedeelte van de metrolijn, worden ook innovatieve gecombineerde technieken toegepast. Zo is voor het maken van de tunnel onder het Centraal Station gekozen voor de combinatie van de wanden-dakmethode ofwel tafelconstructie en de afzinkmethode. De bouw bestaat uit een aantal stappen. Om te voorkomen dat de twee hoektorens van het Centraal Station schade oplopen tijdens de bouwwerkzaamheden maakt de hoofdaannemer Strukton Betonbouw/Van Oord ACZ funderingsverstevigingen. De basis van de tunnelwanden is een dubbele rij palen die op een onderlinge afstand van 2,5 meter in de grond worden gevormd. In de tussen ruimte spuit de aannemer onder zeer hoge druk een speciale waterdichte mengsel in de bodem. Deze techniek, die in de EU landen vaak wordt toegepast, zorgt voor stabilisatie van de grond en voor waterremming. Het uitgeharde mengsel vormt samen met de palen de wand. Onder de middentunnel van het station is de bouwputwand opgebouwd uit een enkele rij stalen buispalen. Deze palen komen op een zandlaag ongeveer 30 meter onder NAP. Net zoals bij de hoektorens krijgt de bestaande constructie van het station een extra fundering door ter plaatse van de perrons drie tot vier palen tot 65 meter onder NAP te plaatsen. Droog De eerste ontgraving tussen de wanden vindt droog plaats en dat is mogelijk door het grondwaterpeil tot vijf meter onder NAP te verlagen. Hierna vormt de aannemer een zogenaamd groutstempel die als tussenvloer dient op ongeveer 20 meter onder NAP om de wanden uit elkaar te houden en vervorming ervan tegen te gaan. Ook een tussenstempel van stalen buizen op 5 meter onder NAP geeft extra steun aan de wanden. In het volgende stadium vindt de 'natte' ontgraving plaats. Het grondwaterpeil, dat aanvankelijk op 5 meter onder NAP was gebracht, kan nu terug naar 3 meter onder NAP. Hierdoor ontstaat een kanaal onder de middentunnel van het Centraal Station voor het vaartuig dat voor de ontgraving van de ruimte tussen de wanden tot ongeveer 18 meter diepte zorgdraagt. Dit is ook de fase waarin de oude bestaande houten palen worden verwijderd door ze te vermalen. Het water in de bouwput blijft op hetzelfde peil en zorgt voor voldoende horizontale druk op de wanden om vervorming te voorkomen. Met de ontgraving is uiteraard ook het kanaal verdiept en aansluiting op het IJ aan de achterzijde van het station gerealiseerd. Dit is noodzakelijk om het 130 meter lange tunnelelement in te varen en af te zinken. Dit element is vooraf geprefabriceerd in een bouwdok aan de noordzijde van het IJ en heeft een breedte van ongeveer 21 meter. Tijdens het afzinken vindt aansluiting plaats op de ontvangsthallen onder het stationsplein aan de voorzijde en de De Ruyterkade aan de achterzijde van het station. In de ruimten onder en boven het tunnelelement brengt de aannemerscombinatie zand aan. In de Pagina 9 van 15

10 laatste fase komen de sporen en de technische installaties in de tunnel. Pas in 2011 zullen de eerste metro's op het Centraal Station arriveren Tunnelgraafmachines boren eerst een gat in het gesteente met een boorkop. Afzonderlijke schijfvormige boren worden in de voorkant van een krachtige, draaiende kop geplaatst, waarvan de diameter meer dan 5,5 m kan bedragen. Wanneer de machine door het gesteente boort, worden stukken steen en ander afval via een transportband vanuit de kop afgevoerd. Betonnen segmenten worden geplaatst om de tunnel te beschermen tijdens het uithollen en af te dichten. De segmenten vormen tevens een stevige ondergrond voor de machine, terwijl deze zich door het gesteente boort, soms met een snelheid van meer dan 5 m per uur. Voor de bouw van een tunnel is een grondige kennis vereist van de geologische gesteldheid en de grondmechanische eigenschappen van het vaste gesteente of de grond waarin de tunnel moet komen. Aan de hand hiervan wordt de bouwwijze bepaald en kunnen de afmetingen van de constructie worden vastgesteld. Ligging boven of onder de grondwaterspiegel kan de uitvoering sterk beïnvloeden. In geval van calamiteiten (ongeluk, brand) moeten de mensen in de tunnel snel geëvacueerd kunnen worden, terwijl de hulpdiensten snel de plaats van de calamiteit moeten kunnen bereiken. Vooral brand is gevreesd vanwege de rookontwikkeling en de hoge temperaturen (1000 C en hoger) die daarbij kunnen ontstaan. Bij dergelijke temperaturen kan de betonnen tunnelbekleding zodanig aangetast worden dat de betonplaten naar beneden vallen. De meest veilige tunnels zijn die welke bestaan uit drie buizen, een voor elke rijrichting en een derde buis voor onderhoud en hulpdiensten. Door de ventilatie zodanig aan te brengen dat de luchtstroom zich in de rijrichting beweegt, kan uitbreiding van een brand naar de achter een in brand staand voertuig gestrande auto s vertraagd worden, terwijl de tunnel aan de voorzijde van dit voertuig leegstroomt. Via de servicetunnel kan hulp geboden worden, terwijl de evacuatie ook via deze tunnel kan plaatsvinden. De dwarsdoorsnede van de boor is rond,de toepassing van krachtige springstoffen en de ontwikkeling van boren met grote hardheid was het mogelijk de prestatie ten opzichte van het vroegere handwerk met een 10 à 20 te versnellen. In het gesteente wordt een aantal gaten geboord volgens een bepaald patroon. Hierin worden springladingen aangebracht, die in een bepaalde volgorde tot ontsteking worden gebracht. Het puin wordt met treintjes, transportbanden e.d. afgevoerd. De ontstane holte wordt zo nodig tijdelijk ondersteund door een hout- of staalconstructie (veelal in boogvorm) en naderhand met beton bekleed en versterkt. Soms wordt met een kleinere tunnel vooruitgewerkt, hetzij aan de bovenkant, hetzij aan de onderkant. Ook heeft men uit de mijnbouwtechniek enige volautomatische tunnelbouwmachines ontwikkeld waarmee de hele tunneldoorsnede (tot 11 m diameter toe) in één keer wordt ontgraven door middel van een ronddraaiende schijf, die aan de voorkant voorzien is van snijgereedschap in de vorm van messen, frezen, beitels, rolbeitels e.d., om het gesteente te verbrijzelen. Deze voldoen het best in zacht tot middelhard gesteente, wat van toepassing is bij de Noord-Zuid lijn. Hoofdstuk 6: Besluitvorming Noord-Zuidlijn Besluitvorming Noord/Zuidlijn 1964 Bureau Stadsspoorwegen adviseert verbetering OV in Amsterdam door aanleg van metronet als aanvulling op fijnmazige bus- en tramnet. Pagina 10 van 15

11 1971 Start bouw Oostlijn 1975 Intrekken Metroplan als gevolg van grote maatschappelijke weerstand tijdens aanleg Oostlijn (sloop panden) Besluit gemeente Amsterdam: geen verdere uitbreiding metronet Mogelijkheden boortechniek onder Amsterdam onder de aandacht gebracht door Kamer van Koophandel Opdracht 1ste studie Noord/Zuidlijn e studiefase 1991 Raadsvoordracht e studiefase 1994 Start planvoorbereiding, projectdefinitie 1995, 31 mei Raadsbesluit: gedeeltelijke vaststelling definitief Programma van Eisen 1996, 27 november Raadsbesluit: aanlegbesluit 1997, 25 juni Referendum Noord/Zuidlijn. Van de kiezers: tegen en voor aanleg. Maar voor succesvol referendum moet aantal nee-stemmers groter zijn dan de helft plus één van het aantal stemmers bij laatste gemeenteraadsverkiezing. Er zouden dan tegenstemmers moeten zijn. 1998, 27 juni Subsidie-aanvraag 1999, oktober Subsidiebeschikking Tweede Kamer 2000, 21 juni Aanvaarding subsidiebeschikking 2002, 9 oktober Definitief go-besluit 2003, april Start bouwwerkzaamheden Noord/Zuidlijn Mijlpalen 1 juli 1994 Start Programma van Eisen 22 september 1999 Start uitvoering Tijdelijke Maatregelen 12 december 2000 Aanbesteding (I) 25 oktober 2001 Aanbesteding (II) 7 november 2002 Gunning stations CS, Rokin, Vijzelgracht en Ceintuurbaan 7 april 2003 Gunning tunnels 22 april 2003 Start bouw 31 maart 2011 Start Exploitatie Interviews Interview 1: MAOZ FALAFEL werkgever Ferd. Bolstraat, A. El Ahlgouij Heeft de zaak, sinds de bouw van de metrolijn, problemen ondervonden? Ja, wij hebben meerdere malen problemen gehad hiermee. De kelder was helemaal ondergelopen met water, waarna de helft van onze voedselvoorraad verloren ging. Ook ondervinden wij regelmatig Pagina 11 van 15

12 probleempjes met de elektriciteit, maar dat is verder niet zo n groot probleem geweest. Denkt u dat de metrolijn gunstige voordelen met zich zal meebrengen voor de zaak? Misschien in de toekomst wel, maar voorlopig zitten we klem tussen de blokkades en verhuizen zou doodzonde zijn, omdat we momenteel op een toplocatie zitten. Uiteindelijk zullen we toch wel de voordelen van de metrolijn te zien krijgen. Het zal tenslotte, neem ik aan, een stuk drukker worden dan voorheen. Dit is goed voor de omzet, want die is sinds er blokkades voor onze deur staan, relatief gedaald. Heeft u, of een van uw buurcollega s, overwogen om van locatie te veranderen? Nou, dat kwam later pas. Eerst was het zo dat ik en mijn buurcollega s wilden afwachten wat er zou gebeuren. Nu er al wat tijd is verstreken, krijg ik wel de neiging om een nieuwe locatie te zoeken, die op het moment, geschikter zou zijn. Maar als ik vooruit kijk naar de toekomst dan zie ik dat ik met mijn zaak van de gevolgen van de metrolijn zou kunnen profiteren en dat het dus zonde zou zijn te verhuizen. Maakt u zich zorgen over de financiën voor uw zaak? Om eerlijk te zijn, heb ik, sinds het begin van de bouw, grote kosten erbij gekregen. Ik moest verzekeringen afsluiten en kreeg hogere dekkingskosten. Dit alles hoort de gemeente voor mij te betalen, de organisatie van de Noord-Zuidlijn, maar dit is er echter niet van gekomen. Ik hoop dat met de komst van deze nieuwe metrolijn, de omzet zal stijgen met resultaat, zodat ik het verlies van de afgelopen jaren kan inhalen. Interview 2: KICK werkgever Ferd. Bolstraat, R. Van het Eijck Heeft de zaak, sinds de bouw van de metrolijn, problemen ondervonden? Jazeker, de zaak heeft de deuren zelfs gesloten maar na een overleg met de gemeente zijn we tot een overeenkomst gekomen en hebben we de zaak gerenoveerd. Nu kunnen we alleen afwachten totdat de bouw klaar is zodat onze bereikbaarheid weer totalitair is. Op het moment is het heel moeilijk voor klanten om snel bij ons te zijn, door alle obstakels die eromheen liggen. Denkt u dat de metrolijn gunstige voordelen met zich zal meebrengen voor de zaak? Erger dan dit kan op het moment niet. Als alle puntjes op de i worden gezet en de metrolijn actief zal worden ingeschakeld, denk ik dat het zeker voordelen met zich zal meebrengen. Veel meer voorbijgangers wat als gevolg zal hebben dat er veel meer klanten de winkel in zullen lopen. Worden de kosten die jullie extra moeten maken, vergoedt door de organisatie van de Noord-Zuidlijn? Nee, dit is niet geregeld. Mijn baas heeft hierover aanklachten ingediend, namens het team natuurlijk. Men zegt dat het van essentieel belang is dat wij allemaal meewerken, want het is niet alleen onze winkel waarvan de werknemers last hebben van de bouw, maar de hele Noord-Zuidlijn route, waar winkels staan, hebben er last van. Hoe zit het dan met het salaris, is dat niet minder dan, als je de kosten ervanaf trekt? Ja, die worden helaas minder, maar het salaris is voldoende om een lekker leventje te leiden. Pagina 12 van 15

13 Interview 3: Kentucky Fried Chicken Restaurant manager Ferd. Bolstraat, T. Leesberg Uw faciliteit op de Ferd. Bolstraat is van de zomer geopend, bent u niet bang het risico te lopen dat u, vanwege al deze obstakels, een grote som geld dreigt mis te lopen? Nee, ik ben er van overtuigd dat door de jaren heen de winst per jaar zal stijgen met 10%. De onderzoekers van KFC hebben dit berekend en die cijfers zijn op zeer betrouwbare gronde vastgelegd. De reden waarom de omzet nu nog niet zo hoog is komt mede doordat nog niet eens alle mensen van onze faciliteit in deze straat afweten. Daar valt ook het meest de schuld te geven aan de bouw van de metrolijn. Wat vindt u van de komst van de metrolijn zelf? Ik denk dat het een goed initiatief is van de gemeente Amsterdam om een snelle verbinding tussen noord en zuid te maken. Tevens pakt dit ook voordelig uit voor deze faciliteit, en de naaste faciliteiten, omdat hier de metro langs rijdt en er dus dagelijks vele passagiers gebruik van zullen maken. Velen zullen altijd wel trek hebben dus bij een van de eet-faciliteiten naar binnen gaan. Interview 4: Buurtbewoner Wat vindt u van de komst van de metrolijn? Bent u er blij mee? Ik ben blij dat er wat meer reismogelijkheden bijkomen, maar ik ben zeker niet blij met het feit dat ik moet omlopen om bij een bepaalde winkel te kunnen komen. Parkeren is ook een ramp, je kunt nauwelijks je auto kwijt in deze drukke wijk. Ik vind dat de organisatie wel wat meer voorzorgsmaatregelen mag nemen. Vindt u dat de Noord-Zuidlijn van effectief belang is? Nou, om eerlijk te zijn vind ik dat men er ook wel zonder zou kunnen. Ik bedoel tegenwoordig heeft iedereen wel een fiets, een auto en anders wel een OV kaart waarmee ze kunnen rondrijden met het openbaar vervoer. En tenslotte is de netwerk van trams hier in de buurt goed, je kan elke richting op met de trams hier, oost, zuid, west, centrum, dus eigenlijk hoefde het niet perse. Het is alleen de snelheid denk ik zelf waar het men om gaat. Interview 5: Voorbijganger (anoniem) In welke buurt woont u? Wat vindt u van de komst van de metrolijn? Ik woon in de Baarsjes (oud-west), maar ik ben vaak in De Pijp om wat te kopen op de markt. Het is hier ook altijd zo gezellig. Door de bouw van de metro is het allemaal zo op elkaar gehoopt. De atmosfeer is wat minder geworden dan eerst, maar als alles klaar is zal dat zich snel herstellen hoop ik. Vindt u dat de Noord-Zuidlijn van effectief belang is? Nou, voor mij niet echt, want ik woon in de Baarsjes. Maar het zou wel goed van pas komen voor de wat oudere mensen onder ons, die kunnen dan snel naar bijv. de markt komen, zoals ik. Denkt u gebruik te zullen maken van de Noord-Zuid lijn? Vast wel, maar niet dagelijks. Als ik de pijp ben zal het wel handig zijn als ik snel even naar het centrum Pagina 13 van 15

14 moet. Wel gemakkelijk ja... Conclusie Op basis van de informatie en de inzichten die we gekregen hebben, kunnen we stellen dat we toch wel voorstanders zijn van de Noord-Zuidlijn. Ten eerste omdat Amsterdam zo het grote aantal reizigers in de stad het beste kan opvangen en tegelijkertijd dé alternatieve vervoermiddel is. De verwachte toename van het aantal reizigers is zo groot dat het huidige vervoernet dat niet aankan. Een goede Noord-Zuid verbinding wat de metro zal zijn, is van groot belang om de economie op peil te houden en nieuwe impulsen te geven. De belangrijkste ontwikkel gebieden, het gebied rond de Zuidas en Amsterdam-Noord, kunnen straks profiteren van de Noord-Zuidlijn. Door de goede bereikbaarheid wordt het voor ondernemers aantrekkelijk zicht te vestigen in de nabijheid van de lijn. Dit komt de (structurele) werkgelegenheid ten goede in Amsterdam en omgeving. De enorme kosten die de bouw met zich meebrengen zijn, gezien de vele voordelen, zeker verantwoord. Te meer omdat de metro eeuwenlang mee kan gaan. Immers ook in grote Europese steden zoals Rome, Parijs en Londen is dit het geval. De geschiedenis leert, dat hevige protesten horen bij een dergelijk groot project. Bij de aanleg van het huidige metronet was er ook ontzettend veel kritiek. Nu, ruim 30 jaar later, hoor je niemand meer die beweert dat de metro overbodig is. Zo zal het vast en zeker ook gaan met de Noord-Zuidlijn. Want wat uit de interviews blijkt, is dat winkeliers en bedrijven tijdelijk met problemen zitten door de ontwikkeling van de infrastructuur, maar met het zicht op de toekomst zal Amsterdam zeker profiteren van de Noord- Zuidlijn. Bronnen Folders over de Noord-Zuidlijn Rapport KPMG Bureau voor economische Argumentatie: Economische effecten Noord-Zuidlijn Hoofddorp/Amsterdam, 14 november 1996 Rapport Besparingsalternatieven van de Noord-Zuidlijn tegen het licht gehouden 16 november Gemeenteblad afd. 1 nr. 400: Aanvaarding subsidiebeschikking voor project Noord-Zuidlijn, alsmede voor de projecten auto-onderdoorgang en busstation bij het Centraal Station en te besluiten het project Noord-Zuidlijn verder in uitvoering te nemen. Amsterdam, 8 juni 2000 Internet: site van de gemeente Amsterdam over de Noord-Zuidlijn. site van de stichting de bovengrondse die tegen de aanleg van de Noord-Zuidlijn zijn. Pagina 14 van 15

15 Site van het GVB met vervoersgegevens. Logboek Naam: Vladimir & Pjer Onderwerp: De Noord-Zuidlijn Datum Tijd Wat gedaan? Door wie? uur Informatie verzameld over Noord Zuid lijn, folders, informatiedesk, internet Pjer & Vladimir uur De beste informatie eruit gehaald en geordend Pjer & Vladimir uur 45 min. 2 hoofdstukken uitgewerkt Fotos gemaakt bouw metrolijn, ferd. Bol & vijzelsgracht Vladimir Pjer uur Interviews afgelegd met winkels, winkeliers, buurtbewoners en de beste eruit gehaald aantal winkels Pjer ; aantal winkels Vladimir uur 2 uur 3 hoofdstukken uitgewerkt 1 hoofdstuk uitgewerkt, fotos toegevoegd aan werkstuk, inleiding gemaakt, interviews uitgetypt Vladimir Pjer uur Conclusie gemaakt + bronnen toegevoegd aan werkstuk Vladimir uur Werkstuk nagelezen, foutjes eruit gehaald, layout verbeterd, logboek toegevoegd, inhoudsopgave gemaakt Pagina 15 van 15

Past de Noord-Zuidlijn in de toekomst visie van Amsterdam, op het gebied van verkeer en ruimtelijke inrichting?

Past de Noord-Zuidlijn in de toekomst visie van Amsterdam, op het gebied van verkeer en ruimtelijke inrichting? Praktische-opdracht door een scholier 2606 woorden 17 februari 2006 6 16 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Inleiding Deze praktische opdracht maken we over de Noord-Zuidlijn om meerdere redenen. Ten eerste

Nadere informatie

55e Vakantiecursus in Drinkwatervoorziening & 22e Vakantiecursus in Riolering en Afvalwaterbehandeling DE NOORD/ZUIDLIJN EN HET GEBRUIK VAN DE ONDERGROND Vooraf Het project Noord/Zuidlijn lijkt op het

Nadere informatie

Resultaten enquête Uithoornlijn

Resultaten enquête Uithoornlijn Resultaten enquête Uithoornlijn Juni 2015 Resultaten enquête Uithoornlijn Inleiding De gemeente Uithoorn en de Stadsregio Amsterdam willen graag weten wat inwoners van Uithoorn belangrijk vinden aan het

Nadere informatie

Boren tunnels Noord/Zuidlijn: wat te doen bij schade of een incident?

Boren tunnels Noord/Zuidlijn: wat te doen bij schade of een incident? Bezoekadres Stationsplein 7 1012 AB Amsterdam Postbus 95089 1090 HB Amsterdam Datum: 21 september 2011 Boren tunnels Noord/Zuidlijn: wat te doen bij schade of een incident? In de komende week starten wij

Nadere informatie

wordt door Zuidasdok nog beter bereikbaar De feiten op een rijtje

wordt door Zuidasdok nog beter bereikbaar De feiten op een rijtje wordt door Zuidasdok nog beter bereikbaar De feiten op een rijtje Waarom Zuidasdok? Zuidasdok is een van de grootste infrastructurele projecten van Nederland. Het project zorgt voor een betere bereikbaarheid

Nadere informatie

Grachtengordel Amsterdam

Grachtengordel Amsterdam Grachtengordel Amsterdam Door AnnaRosa Klaver, Dorian Rijsdijk, Isaac Blom en Yvonne Dijksterghuis, 2B Klas van mr. Van Montfoort Veel van de Amsterdamse grachtenpanden zijn gebouwd in of na de 17e eeuw,

Nadere informatie

Pijler 1: Inspelen op veranderende mobiliteitsstromen

Pijler 1: Inspelen op veranderende mobiliteitsstromen Vervoervisie Pijler 1: Inspelen op veranderende mobiliteitsstromen Het aantal huishoudens in de regio Amsterdam neemt tot 2040 met circa 270.000 toe. Hiermee neemt ook de economische bedrijvigheid en de

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Praktische opdracht Aardrijkskunde Noord-Zuidlijn

Praktische opdracht Aardrijkskunde Noord-Zuidlijn Praktische opdracht Aardrijkskunde Noord-Zuidlijn Praktische-opdracht door een scholier 4110 woorden 9 maart 2006 6,9 5 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Uitleg over

Nadere informatie

Praktische opdracht Aardrijkskunde Betuweroute

Praktische opdracht Aardrijkskunde Betuweroute Praktische opdracht Aardrijkskunde Betuwerou Praktische-opdracht door een scholier 1407 woorden 21 maart 2005 5,7 34 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Inhoudsopgave - Wel of niet aanleggen? - Waarom word

Nadere informatie

Tracé Boortunnel lange variant

Tracé Boortunnel lange variant DHV B.V. 3.5 Tracé Boortunnel lange variant 3.5.1 Beschrijving Vanaf de A13 gaat het Tracé Boortunnel lange variant (BTL) omlaag om de A4, alle aansluitingen van knooppunt Ypenburg en de Laan van Hoornwijck

Nadere informatie

Nieuwsbrief FlorijnAs

Nieuwsbrief FlorijnAs Werk aan de stad in september/oktober Ook deze maand werken we hard aan het zuidelijke deel van de Overcingeltunnel en het de Europaweg Zuid. STATIONSGEBIED Paviljoens station krijgen steeds meer vorm

Nadere informatie

Eerste lange stortdag op vrijdag 22 december

Eerste lange stortdag op vrijdag 22 december konden de allerlaatste panelen van de CSM-wand worden geplaatst. De bouwkuip is daarmee officieel gesloten. De kuip kan nu worden afgegraven. De sluiting van de bouwkuip betekent ook dat er in deze bouwfase

Nadere informatie

OBJECT PROJECTINFORMATIE ADRES ROKIN 95 TE AMSTERDAM. Kantoorgebouw Rokin 95 te Amsterdam 1

OBJECT PROJECTINFORMATIE ADRES ROKIN 95 TE AMSTERDAM. Kantoorgebouw Rokin 95 te Amsterdam 1 OBJECT ADRES PROJECTINFORMATIE Deze informatie is geheel vrijblijvend, uitsluitend voor geadresseerde bestemd en niet bedoeld als aanbod. Ten aanzien van de juistheid kan door Trinity Real Estate Company

Nadere informatie

Noord/Zuidlijn. verbindt mensen, buurten en. Noord/Zuidlijn. identiteiten. Juli 2012

Noord/Zuidlijn. verbindt mensen, buurten en. Noord/Zuidlijn. identiteiten. Juli 2012 Noord/Zuidlijn verbindt mensen, buurten en Noord/Zuidlijn identiteiten Juli 2012 In opdracht van: Dienst Noord/Zuidlijn, gemeente Amsterdam door: Dienst Ruimtelijke Ordening, gemeente Amsterdam Aanleiding

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING MOGELIJKE OPLOSSINGEN. GEN...4 Drie opties Draagvlak voor keuze 3 UITWERKING VOORKEUROPTIE

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING MOGELIJKE OPLOSSINGEN. GEN...4 Drie opties Draagvlak voor keuze 3 UITWERKING VOORKEUROPTIE BRUG DE STUW INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...3 2 MOGELIJKE OPLOSSINGEN GEN...4 Drie opties Draagvlak voor keuze 3 UITWERKING VOORKEUROPTIE ROPTIE...7 Locatie Kostenraming Planning 4 FINANCIERING...8 2 1 INLEIDING

Nadere informatie

Maak Plaats! Wie Hoorn binnenrijdt maakt kennis met de Poort van Hoorn. Het stationsgebied is het mobiliteitsknooppunt van Hoorn en de regio.

Maak Plaats! Wie Hoorn binnenrijdt maakt kennis met de Poort van Hoorn. Het stationsgebied is het mobiliteitsknooppunt van Hoorn en de regio. Maak plaats voor Hoorn! Wie Hoorn binnenrijdt maakt kennis met de Poort van Hoorn. Het stationsgebied is het mobiliteitsknooppunt van Hoorn en de regio. Iedere dag is het hier een komen en gaan van duizenden

Nadere informatie

OV LIJNENNETVISIE 2018 vastgesteld op 21 mei 2015

OV LIJNENNETVISIE 2018 vastgesteld op 21 mei 2015 OV LIJNENNETVISIE 2018 vastgesteld op 21 mei 2015 Met het gereedkomen van de Noord/Zuidlijn is een kwaliteitssprong in het openbaar vervoer binnen de Stadsregio Amsterdam mogelijk. Goed openbaar vervoer

Nadere informatie

Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand

Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand EPC Poort van Bunnik v.o.f. Postbus 20 Retouradres: Postbus 20, 3980 CA Bunnik Datum Projectnaam 02 maart 2012 A12 Utrecht Lunetten - Veenendaal Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand Uw referentie

Nadere informatie

De binnenstad is een woongelegenheid in een stedelijk centrum, omdat daar minder en dure woningen zijn, en veel horeca, winkels en kantoren.

De binnenstad is een woongelegenheid in een stedelijk centrum, omdat daar minder en dure woningen zijn, en veel horeca, winkels en kantoren. Praktische-opdracht door Mere 1507 woorden 11 juni 2015 7 3 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde BuiteNLand Stap 2 Een wijk kiezen Wij kozen de Binnenstad! Dit leek ons een interessante wijk om te

Nadere informatie

Eerste Resultaten onderzoek wonen in Zuidas 2012. 30 Mei 2012

Eerste Resultaten onderzoek wonen in Zuidas 2012. 30 Mei 2012 Eerste Resultaten onderzoek wonen in Zuidas 2012 30 Mei 2012 2 Onderzoek 600 vragenlijsten hardcopy verstuurd + een link naar de online versie 65 respondenten: Django: 13 Luminuz: 10 New Amsterdam: 9 Eurocenter:

Nadere informatie

EPC Poort van Bunnik v.o.f. Postbus CA BUNNIK /

EPC Poort van Bunnik v.o.f. Postbus CA BUNNIK / Retouradres: Postbus 20, 3980 CA Bunnik Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand Projectnaam A12 Utrecht Lunetten - Veenendaal Uw referentie Onze referentie Behandeld door Telefoon direct E-mail PvB-OM-B-1034-RBO

Nadere informatie

Hoofdstuk 27. RijnGouweLijn

Hoofdstuk 27. RijnGouweLijn Hoofdstuk 27. RijnGouweLijn Samenvatting Ruim acht op de tien Leidenaren weet dat er een nieuwe light-railverbinding komt die Leiden, Gouda en de kust van Noordwijk en Katwijk met elkaar verbindt. Dit

Nadere informatie

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 Funderingsherstelmethoden Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 1 Inleiding In deze publicatie vindt u een overzicht van mogelijke funderingsherstelmethoden voor een houten fundering of

Nadere informatie

V O O R W O O R D. Trots op het resultaat

V O O R W O O R D. Trots op het resultaat V O O R W O O R D Trots op het resultaat In 1,5 jaar tijd is de 85 jaar oude Put volledig verbouwd. De Put voldoet nu aan de eisen van deze tijd: verkeersveilig, ruim, licht en duurzaam. Het was een complex

Nadere informatie

Behoefte van de reiziger centraal

Behoefte van de reiziger centraal GVB Vervoerplan 2019 voor de dienstregeling van het jaar 2019 Behoefte van de reiziger centraal De start van de Noord/Zuidlijn is 22 juli 2018. We realiseren ons dat op moment van het uitbrengen van Vervoerplan

Nadere informatie

WERKBOEK LEEUWARDEN VRIJ-BAAN 2015/2016 ANTWOORDBLAD

WERKBOEK LEEUWARDEN VRIJ-BAAN 2015/2016 ANTWOORDBLAD WERKBOEK LEEUWARDEN VRIJ-BAAN 2015/2016 ANTWOORDBLAD Bladzijde 2 1. LEEUWARDEN VRIJ-BAAN 1.1 Steeds drukker op de weg INFRASTRUCTUUR (verkeer) Met infrastructuur bedoelen we alle voorzieningen voor het

Nadere informatie

Hoofdvraag: Waardoor wordt in Nederland het fileprobleem veroorzaakt, en op welke wijze kan het worden opgelost?

Hoofdvraag: Waardoor wordt in Nederland het fileprobleem veroorzaakt, en op welke wijze kan het worden opgelost? Werkstuk door een scholier 1627 woorden 26 maart 2003 7,1 78 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Hoofdvraag: Waardoor wordt in Nederland het fileprobleem veroorzaakt, en op welke wijze kan het worden opgelost?

Nadere informatie

Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020

Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020 Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020 Inloopavonden mei 2016 d.d. 12 mei Inhoud 1. Inleiding Waarom tijdelijk OV-plan 2018 t/m 2020? Uitgangspunten tijdelijk OV-plan 2. Het tijdelijk

Nadere informatie

17 september 1944 1 juni 1975 Goederenvervoer: 1 februari 1905 2 maart 1970

17 september 1944 1 juni 1975 Goederenvervoer: 1 februari 1905 2 maart 1970 pagina 1 van 5 Halte Bergentheim Gewijzigd: e:10-07-2010 Inhoud: Gegevens halte Exploitatie Gebouwen Emplacement Spoorweghaven Personeel Gegevens plaats Links: Fabrieksaansluitingen: Turfstrooiselfabriek

Nadere informatie

In deze notitie wordt gereageerd op het tracévoorstel van GNR van 9 januari 2014 om de HOV-route langs het ziekenhuis in Hilversum te leiden.

In deze notitie wordt gereageerd op het tracévoorstel van GNR van 9 januari 2014 om de HOV-route langs het ziekenhuis in Hilversum te leiden. Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570666222 F +31 (0)570666888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

Praktische opdracht Aardrijkskunde Wateroverlast langs de grote rivieren

Praktische opdracht Aardrijkskunde Wateroverlast langs de grote rivieren Praktische opdracht Aardrijkskunde Wateroverlast langs de grote rivieren Praktische-opdracht door een scholier 2295 woorden 9 juni 2005 5,8 44 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde INLEIDING Zijn noodoverloopgebieden

Nadere informatie

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over "Tunnels en Bruggen". Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten.

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over Tunnels en Bruggen. Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten. Edwin van Tienen TUNNELS EN BRUGGEN Inhoud. 1. Wat weet ik er al van. 2. Tunnels. 2.1 Boren. 2.2 Tunnels in de bergen. 3. De kanaaltunnel. 3.1 Tunnel onder de zee. 3.2 De TGV. 4. Bruggen. 4.1 Onderzoeken

Nadere informatie

Werkzaamheden warmtenet Utrecht. Aan de bewoners van dit pand: Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving. Beste mevrouw, heer,

Werkzaamheden warmtenet Utrecht. Aan de bewoners van dit pand: Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving. Beste mevrouw, heer, Postbus 19020, 3001 BA Rotterdam Werkzaamheden warmtenet Utrecht Aan de bewoners van dit pand: Rotterdam, 10 september 2018 Behandeld door: Gerrit Trouwborst Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

GROENLINKS/PE. n i e u w s b r i e f. Juni 2010

GROENLINKS/PE. n i e u w s b r i e f. Juni 2010 GROENLINKS/PE n i e u w s b r i e f Juni 2010 Voorwoord In de week van de verkiezingen hierbij de nieuwsbrief van GroenLinks/PE. Aanstaande woensdag 9 juni is het zover. We mogen weer stemmen. Wie de jeugd

Nadere informatie

DE N31 DOOR HARLINGEN

DE N31 DOOR HARLINGEN DE N31 DOOR HARLINGEN In 1963 werd de huidige N31 verhoogd op een talud aangelegd. Nu, 45 jaar later maakt het talud plaats voor een verdiepte bak. Dit betekent een constructief bijzonder ingrijpende en

Nadere informatie

inhoud 1. Onder je voeten 2. Ik leef onder je voeten 3. Ik woon onder je voeten 4. Ik werk onder je voeten 5. Ik lig onder je voeten 6.

inhoud 1. Onder je voeten 2. Ik leef onder je voeten 3. Ik woon onder je voeten 4. Ik werk onder je voeten 5. Ik lig onder je voeten 6. Onder je voeten inhoud 1. Onder je voeten 3 2. Ik leef onder je voeten 4 3. Ik woon onder je voeten 6 4. Ik werk onder je voeten 8 5. Ik lig onder je voeten 10 6. Filmpje 12 Pluskaartem 13 Bronnen en foto

Nadere informatie

Onderwerp: ramingsanalyse Rijkswaterstaat van de raming Lingewaard ea betreffende een A15 met een lange tunnel

Onderwerp: ramingsanalyse Rijkswaterstaat van de raming Lingewaard ea betreffende een A15 met een lange tunnel Eusebiusbuitensingel 66 6828 HZ Arnhem Postbus 9070 6800 ED Arnhem T (026) 368 89 11 F (026) 363 48 97 don-info@rws.nl Onderwerp: ramingsanalyse van de raming Lingewaard ea betreffende een A15 met een

Nadere informatie

Sprong over het IJ. 16 april 2015

Sprong over het IJ. 16 april 2015 Sprong over het IJ 16 april 2015 Korte introductie GVB GVB verzorgt ruim 100 jaar het OV in Amsterdam GVB vervoert gemiddeld bijna driekwart miljoen reizigers per werkdag Met bijna 4000 medewerkers behoort

Nadere informatie

Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020

Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020 Tijdelijk openbaarvervoersplan Amstelveenlijn 2018 t/m 2020 Inloopavonden mei 2016 d.d. 11 mei Inhoud 1. Inleiding Waarom tijdelijk OV-plan 2018 t/m 2020? Uitgangspunten tijdelijk OV-plan 2. Het tijdelijk

Nadere informatie

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW ZAND BOVEN WATER Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam. Sinds 2008 wordt hard gewerkt om de haven uit te breiden.

Nadere informatie

5 mei Onderzoek: Vliegverkeer in Nederland

5 mei Onderzoek: Vliegverkeer in Nederland 5 mei 2018 Onderzoek: Vliegverkeer in Nederland Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 55.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Vragen van de heer J.H. Leever (ONH), inzake kosten HOV Huizen Hilversum en reizigersaantallen OV Gooi en Vechtstreek.

Vragen van de heer J.H. Leever (ONH), inzake kosten HOV Huizen Hilversum en reizigersaantallen OV Gooi en Vechtstreek. Vragen nr. 34 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 7 mei 2013 Vragen van de heer J.H. Leever (ONH), inzake kosten HOV Huizen Hilversum en reizigersaantallen OV Gooi en Vechtstreek.

Nadere informatie

Spoorkruising en stationsomgeving. Marijke Terpstra, 31 maart 2010

Spoorkruising en stationsomgeving. Marijke Terpstra, 31 maart 2010 Spoorkruising en stationsomgeving Marijke Terpstra, 31 maart 2010 1)Wijck 1: 1853-1856 2)Wijck 2: 1856-1884 3)Boschpoort: 1856-1861 4)Staatspoor: 1865-1914 5)Huidige station: 1914- Luchtfoto uit 1965:

Nadere informatie

Behoefte van de reiziger centraal

Behoefte van de reiziger centraal GVB Vervoerplan 2019 voor de dienstregeling van het jaar 2019 Behoefte van de reiziger centraal Het nieuwe Noord/Zuidlijn netwerk rijdt pas enkele maanden. We realiseren ons dat op moment van het uitbrengen

Nadere informatie

President Kennedylaan 10 III 1079 NB Amsterdam k.k.

President Kennedylaan 10 III 1079 NB Amsterdam k.k. TE KOOP President Kennedylaan 10 III 1079 NB Amsterdam 440.000 k.k. KENMERKEN Prijs 440.000 k.k. Postcode 1079 NB Ligging Aan het water, Aan park, Vrij uitzicht Woningtype Bovenwoning Woonruimte 78m² Inhoud

Nadere informatie

STEDENBAAN Station Moerwijk

STEDENBAAN Station Moerwijk STEDENBAAN Station Moerwijk 400 meter 800 meter Bron: Gemeente Den Haag / 2005 Dauvellier Planadvies in opdracht van de Zuid-Hollandse Milieufederatie. Den Haag / januari 2006 Ideeschetsen voor verbetering

Nadere informatie

Ringweg Oost 3.0, Leiden. Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper

Ringweg Oost 3.0, Leiden. Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper Ringweg Oost 3.0, Leiden Goed ingepast, betere verkeersafwikkeling, sneller te bouwen, tientallen miljoenen goedkoper Een weg met een geschiedenis De Ringweg Oost is één van de grootste investeringen ooit

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Ontwikkelingsverband Houten C.V. voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van de bouw van een parkeerkelder onder het nieuw realiseren

Nadere informatie

Muiderpoortgebied, wat kan beter? Vertel!

Muiderpoortgebied, wat kan beter? Vertel! Muiderpoortgebied, wat kan beter? Vertel! Bewoners zijn de dragers van de lokale identiteit en moeten daarom op effectieve wijze worden betrokken bij de planontwikkeling. (uit: Startdocument Gebiedsontwikkeling

Nadere informatie

DE N31 DOOR HARLINGEN

DE N31 DOOR HARLINGEN DE N31 DOOR HARLINGEN Rond 1960 werd de huidige N31 verhoogd op een talud aangelegd. Nu, bijna 60 jaar later maakt het talud plaats voor een verdiepte bak. Dit betekent een constructief bijzonder ingrijpende

Nadere informatie

Extra Sneltrein Groningen Leeuwarden

Extra Sneltrein Groningen Leeuwarden Extra Sneltrein Twee sneltreinen en twee stoptreinen per uur/ per richting verhogen het comfort en de snelheid voor reizigers en verbeteren de bereikbaarheid van het Noorden. Extra sneltrein Op dit moment

Nadere informatie

Miljoenennota in begrijpelijke taal

Miljoenennota in begrijpelijke taal Samenvatting Miljoenennota in begrijpelijke taal D66 krijgt het voor elkaar 20180920102008_1837.adpro.indd 1 9/20/2018 10:20:25 AM Wat is de Miljoenennota? 2 Elk jaar presenteert de minister van Financiën

Nadere informatie

D66 wil bereiken dat meer mensen de fiets kiezen als vervoersmiddel om bijvoorbeeld naar het werk te gaan in plaats van met de auto.

D66 wil bereiken dat meer mensen de fiets kiezen als vervoersmiddel om bijvoorbeeld naar het werk te gaan in plaats van met de auto. Inleiding In het verkiezingsprogramma van D66 Meierijstad staat dat we de infrastructuur van de fietspaden willen versterken door goede, veilige en duurzame fietspaden. Dit plan voor snelfietsroutes is

Nadere informatie

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Balkon op het oosten. Toplocatie. Frans balkon. Vrij uitzicht. Ruime woon- en slaapkamer

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Balkon op het oosten. Toplocatie. Frans balkon. Vrij uitzicht. Ruime woon- en slaapkamer Huizen van Hoekstra & van Eck Verbindingstraat 5 -II, 1073 TJ Amsterdam Toplocatie Vrij uitzicht Frans balkon Balkon op het oosten Ruime woon- en slaapkamer H13 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte Inhoud

Nadere informatie

Extra oefenopgaven Deel 1

Extra oefenopgaven Deel 1 1 BEREIKBAARHEID EN RUIMTELIJKE INTERACTIE Bereikbaarheid 1.1 De ooit geplande Rijksweg A3 Onderstaand schema geeft de Randstad weer met enkele kernen. In het originele Rijkswegenplan uit 1927 was ook

Nadere informatie

Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving

Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving Uitvoeringsfiche Berlijnse wanden Type 1: beschotting aangebracht tijdens de uitgraving a. Typering van het systeem Beschoeiing, bestaande uit verticale profielen (figuur 1), die geplaatst worden voor

Nadere informatie

Geachte leden van de Regioraad,

Geachte leden van de Regioraad, Aan De leden van de Regioraad datum : 19 februari 2015 onderwerp : Brief aan de regioraadsleden inzake de lijnennetvisie 2018 bijlage 1 : Overzicht projecten Investeringsagenda OV bijlage 2 : Persbericht

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Oirschot-Boxtel 150 kv. Inhoud. Nieuwe ondergrondse kabelverbinding van Oirschot naar Boxtel

Nieuwsbrief. Oirschot-Boxtel 150 kv. Inhoud. Nieuwe ondergrondse kabelverbinding van Oirschot naar Boxtel Jaargang 1 nummer 1 juli 2014 Nieuwsbrief Oirschot-Boxtel 150 kv Inhoud Voorwoord 02 Oog voor de omgeving tussen Boxtel en Oirschot 03 In kaart 04 Stappen van aanleg 05 Feiten & cijfers en planning 06

Nadere informatie

Werkzaamheden warmtenet Utrecht. Aan de bewoners van dit pand: Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving. Beste mevrouw, heer,

Werkzaamheden warmtenet Utrecht. Aan de bewoners van dit pand: Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving. Beste mevrouw, heer, Postbus 19020, 3001 BA Rotterdam Werkzaamheden warmtenet Utrecht Aan de bewoners van dit pand: Rotterdam, 1 oktober 2018 Behandeld door: Gerrit Trouwborst Aanleg stadswarmteleiding Heycopstraat en omgeving

Nadere informatie

Bereikbaarheid van de Delftse spoorzone Een oplossing met Personal Rapid Transit

Bereikbaarheid van de Delftse spoorzone Een oplossing met Personal Rapid Transit Bereikbaarheid van de Delftse spoorzone Een oplossing met Personal Rapid Transit De aanleg van de nieuwe spoortunnel door Delft heeft grote gevolgen voor de bereikbaarheid van de zone langs het huidige

Nadere informatie

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa 1. Brussel hoofdstad van ons land en Europa Brussel is de hoofdstad van ons land. De koning woont in Brussel en de regering

Nadere informatie

Betoog Nederlands Het weren van kansarmen in Rotterdam

Betoog Nederlands Het weren van kansarmen in Rotterdam Betoog Nederlands Het weren van kansarmen in Rotterdam Betoog door een scholier 2499 woorden 19 januari 2004 8,1 29 keer beoordeeld Vak Nederlands Het weren van kansarmen in Rotterdam Stellingen: -Rotterdam

Nadere informatie

RAPPORT EVALUATIE 2 KAARTJE HEUVELLANDLIJN 2014

RAPPORT EVALUATIE 2 KAARTJE HEUVELLANDLIJN 2014 RAPPORT EVALUATIE 2 KAARTJE HEUVELLANDLIJN 2014 Opdrachtnemer: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Gemeente Maastricht Opdrachtgever: Roy Cornelissen Projectleider Topdagen en Evenementen Programmabureau

Nadere informatie

Ir. René Hopstaken. Structural Fire Safety Engineering praktijkvoorbeeld

Ir. René Hopstaken. Structural Fire Safety Engineering praktijkvoorbeeld Ir. René Hopstaken Structural Fire Safety Engineering praktijkvoorbeeld Ontwerp Station Breda (Bouwbesluit) eisen brandveiligheid Aanpak FSE Conclusies Inhoud Alles in één gebouw: Trein, bus, fiets, auto

Nadere informatie

oppervlakte grondvlak hoogte

oppervlakte grondvlak hoogte OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = π diameter oppervlakte cirkel = π straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte

Nadere informatie

Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen februari 2019, nr. 5

Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen februari 2019, nr. 5 Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen februari 2019, nr. 5 In de kern van Deurne liggen drie drukke spoorwegovergangen: de Vlierdenseweg, Liesselseweg en Binderendreef. Bij alle drie

Nadere informatie

Bruggen bouwen over de Waterboulevard

Bruggen bouwen over de Waterboulevard Bruggen bouwen over de Waterboulevard Beter en goedkoper (voorstel Leefbaar Almelo en ChristenUnie) Bert Hümmels: Volgens ons hoeft de veel te dure categorie 4 brug in de Egbert Gorterstraat niet! Als

Nadere informatie

Uitvoeringsfiche Palenwanden Type 1: in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand)

Uitvoeringsfiche Palenwanden Type 1: in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand) Uitvoeringsfiche Palenwanden Type 1: in elkaar geplaatste palen (secanspalenwand) a. Typering van het systeem Door het snijdend in elkaar uitvoeren van primaire en secundaire palen is het mogelijk om een

Nadere informatie

Praktische opdracht Economie Conjunctuur

Praktische opdracht Economie Conjunctuur Praktische opdracht Economie Conjunctuur Praktische-opdracht door een scholier 1660 woorden 8 oktober 2006 6,9 43 keer beoordeeld Vak Economie PRAKTISCHE OPDRACHT Conjunctuur. De conjuncturele situatie

Nadere informatie

Aanvragen in Subsidieaanvraag BDU Kleine Infrastructuur 2016

Aanvragen in Subsidieaanvraag BDU Kleine Infrastructuur 2016 Algemene aspecten: Aanvragen indienen: eind 2015. Voorlopige gunning voor 1 november 2016. Uitvoering 2016/2017 Aanvragen in 2015 De Draai - Van Veenweg - Voetpad naast Van Veenweg - Knip Van Veenweg (afhankelijk

Nadere informatie

DEN HAAG CENTRAAL STATION

DEN HAAG CENTRAAL STATION DEN HAAG CENTRAAL STATION DEN HAAG CENTRAAL STATION EEN STATION VAN GLAS IN DEN HAAG Den Haag Centraal is door Benthem Crouwel Architects getransformeerd tot een lichte, ruime en overzichtelijke knooppunt

Nadere informatie

Project Zuidasdok. Steven Delfgaauw en Ivo Visser. 28 april 2015 KIVI-TTOW

Project Zuidasdok. Steven Delfgaauw en Ivo Visser. 28 april 2015 KIVI-TTOW Project Zuidasdok Steven Delfgaauw en Ivo Visser 28 april 2015 KIVI-TTOW 1 Inhoud Zuidas en Zuidasdok Stand van zaken Uitdagingen Vragen uit de zaal 2 3 Zuidas Amsterdam Nieuw gemengd stedelijk gebied

Nadere informatie

Praktische opdracht Aardrijkskunde Oog in Al

Praktische opdracht Aardrijkskunde Oog in Al Praktische opdracht Aardrijkskunde Oog in Al Praktische-opdracht door een scholier 2986 woorden 28 januari 2003 3,4 14 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Korte inleiding: Oog in Al heeft die naam gekregen

Nadere informatie

Roerstraat hs 1078 LM Amsterdam k.k.

Roerstraat hs 1078 LM Amsterdam k.k. TE KOOP Roerstraat 115-117hs 1078 LM Amsterdam 1.275.000 k.k. KENMERKEN Prijs 1.275.000 k.k. Postcode 1078 LM Ligging Aan rustige weg, In woonwijk, Vrij uitzicht Woningtype Benedenwoning Tuin Ja, Achtertuin,

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Financiering 23 M5 metro voertuigen

Onderzoeksresultaten Financiering 23 M5 metro voertuigen Onderzoeksresultaten Financiering 23 M5 metro voertuigen Inleiding Het DB heeft op 7 juni 2012 besloten om een onderzoek te verrichten op welke wijze de jaarlijkse kapitaallasten voor het nieuwe metromaterieel

Nadere informatie

IO 08-RP-68 BOUWFASERINGSPLAN PIET KRANENBERGPAD GEMEENTE AMSTERDAM

IO 08-RP-68 BOUWFASERINGSPLAN PIET KRANENBERGPAD GEMEENTE AMSTERDAM IO 08-RP-68 BOUWFASERINGSPLAN PIET KRANENBERGPAD GEMEENTE AMSTERDAM Kenmerk: IBZ7340 Versie: definitief versie A Datum: 1 mei 2017 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Uit te voeren werkzaamheden...

Nadere informatie

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1.

De locatie Het ontwerp van het winkelcentrum en directe omgeving is opgenomen in figuur 1. Notitie Datum: 17 juni 2015 Betreft: Afkoppelen nieuwbouw Handelstraat, Apeldoorn Kenmerk: BP30, NOT20150617 Bestemd voor: Bun Projectontwikkeling BV Ter attentie van: de heer J. Spriensma Opgesteld door:

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde vmbo gl/tl 2010 - I OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = π diameter. oppervlakte cirkel = π straal 2

Eindexamen wiskunde vmbo gl/tl 2010 - I OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = π diameter. oppervlakte cirkel = π straal 2 OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = π diameter oppervlakte cirkel = π straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte

Nadere informatie

van de het raadslid dhr. F. van den Broek (VVD) over parkeren Eindhoven Airport

van de het raadslid dhr. F. van den Broek (VVD) over parkeren Eindhoven Airport gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6402 Inboeknummer 15bst00960 Beslisdatum B&W 14 juli 2015 Dossiernummer 15.29.103 (2.3.2) Raadsvragen van de het raadslid dhr. F. van den Broek (VVD) over parkeren Eindhoven

Nadere informatie

Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen oktober 2018, nr. 4

Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen oktober 2018, nr. 4 Nieuwsbrief Aanleg spoortunnel en aanpak spoorwegovergangen oktober 2018, nr. 4 In de kern van Deurne liggen drie drukke spoorwegovergangen: de Vlierdenseweg, Liesselseweg en Binderendreef. Bij alle drie

Nadere informatie

Cornelis Trooststraat 12-1, Amsterdam

Cornelis Trooststraat 12-1, Amsterdam Cornelis Trooststraat 12-1, Amsterdam Kenmerken Overdracht Vraagprijs 285.000 k.k. Aangeboden sinds 23-08-2017 Conditie Kosten koper Waarborgsom nee Bankgarantie ja Ontbindende voorwaarden financiering

Nadere informatie

Fotoreportage Fotoreportage van de werkzaamheden aan de A6

Fotoreportage Fotoreportage van de werkzaamheden aan de A6 Fotoreportage Fotoreportage van de werkzaamheden aan de A6 De werkzaamheden zijn in volle gang. Deze fotoreportage geeft de stand van zaken van de werkzaamheden van onder andere de viaducten over de A6.

Nadere informatie

PARKEERONDERZOEK BINNENSPEELLOCATIE PLASWIJCKPARK 25 februari 2011

PARKEERONDERZOEK BINNENSPEELLOCATIE PLASWIJCKPARK 25 februari 2011 PARKEERONDERZOEK BINNENSPEELLOCATIE PLASWIJCKPARK 25 februari 2011 In opdracht van de Stichting Plaswijckpark uitgevoerd door: 1. INLEIDING Het Plaswijckpark is een familiepark in de deelgemeente Hillegersberg-Schiebroek

Nadere informatie

Vervolg werkzaamheden viaduct Arnhemsebovenweg te Driebergen-Rijsenburg

Vervolg werkzaamheden viaduct Arnhemsebovenweg te Driebergen-Rijsenburg Retouradres: Postbus 20, 3980 CA Bunnik Aan de bewoner(s)/gebruiker(s) van dit pand Projectnaam A12 Utrecht Lunetten - Veenendaal Uw referentie Onze referentie Behandeld door Telefoon direct E-mail PvB-OM-B-1018-RBO

Nadere informatie

Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present)

Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present) Antwoorden Economie H1; Productie en Productiefactoren (Present) Antwoorden door een scholier 1164 woorden 25 maart 2004 5,1 76 keer beoordeeld Vak Economie Hoofdstuk 1: productie en productiefactoren

Nadere informatie

http://www.laurette-onkelinx.be/production/article.php?articleid=42&pressreleaseid...

http://www.laurette-onkelinx.be/production/article.php?articleid=42&pressreleaseid... Page 1 sur 5 Persbericht van 18-04-2011 Beliris start de vernieuwing van het metrostation Kunst-Wet Na 42 jaar dienst, is Kunst-Wet, het drukste station van het Brusselse metronet, aan een grondige opknapbeurt

Nadere informatie

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding

Werkgelegenheidsrapportage Haarlemmermeer Inleiding Inleiding De werkgelegenheid in Haarlemmermeer is in 2014 vrijwel gelijk gebleven. Het aantal werkzame personen nam af met 238; een daling van 0,2%. Het totaal komt hiermee op 117.550 full-time arbeidsplaatsen.

Nadere informatie

Het nieuwe vervoerplan 2018 van EBS

Het nieuwe vervoerplan 2018 van EBS Samengevat voor u: Het nieuwe vervoerplan 2018 van EBS De komst van de Noord/Zuid metrolijn heeft grote gevolgen voor het gehele openbaar vervoer, zowel in de stad Amsterdam als de streek. Ook voor de

Nadere informatie

2 juni Ooooooooopen Dag. Kom u verbazen tijdens de Open Dag van de Noord/Zuidlijn!

2 juni Ooooooooopen Dag. Kom u verbazen tijdens de Open Dag van de Noord/Zuidlijn! 2 juni Ooooooooopen Dag Kom u verbazen tijdens de Open Dag van de Noord/Zuidlijn! Programma 2012 Kom naar onze Ooooooopen Dag op 2 juni 2012! Sjoerd, Has en Chris met typische Ooooooopen Dag-reactie Heel

Nadere informatie

Bereikbaarheid: de kracht van Zuidas

Bereikbaarheid: de kracht van Zuidas Bereikbaarheid: de kracht van Zuidas Bereikbaarheid: de kracht van Zuidas De Amsterdamse Zuidas is volop in ontwikkeling. Met Zuidas groeit ook het verkeer en daarmee de belasting op de bestaande wegen,

Nadere informatie

Februari Werk aan de stad in februari

Februari Werk aan de stad in februari Februari 2017 Via deze nieuwsbrief informeren wij u iedere maand over de werkzaamheden in Assen. Ook vertellen wij u meer over acties en regelingen die bijdragen aan de bereikbaarheid van de stad. Werk

Nadere informatie

SCIENCE & THE CITY ARCAM-debat in de Turingzaal, Science Park,

SCIENCE & THE CITY ARCAM-debat in de Turingzaal, Science Park, SCIENCE & THE CITY ARCAM-debat in de Turingzaal, Science Park, 24.01.06 Verslag Voor de pauze hebben Maarten Kloos, Sijbolt Noorda (voorzitter college van bestuur UvA en Hogeschool van Amsterdam) en Duco

Nadere informatie

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 1-3

GEBIEDEN. 4 havo 3 Stedelijke gebieden 1-3 GEBIEDEN 4 havo 3 Stedelijke gebieden 1-3 PAR 2 De stad als sociaal centrum * A. De functies van de stad en botsende belangen. * B. Ruimtegebrek in de stad * C. De stad als verzorgingscentrum A. De vier

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. wiskunde CSE KB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. wiskunde CSE KB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.30 uur wiskunde CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 78 punten te behalen.

Nadere informatie

Les 1 Ontstaan aardgas

Les 1 Ontstaan aardgas Les 1 Ontstaan aardgas In 1959 werd onder het land van boer Boon in de buurt van Slochteren gas ontdekt. Het bleek één van de grootste gasvelden van de wereld te zijn! Hoe is dat gas in de boden van Nederland

Nadere informatie

Vogelbuurt, Korte Akkeren

Vogelbuurt, Korte Akkeren Vogelbuurt, Korte Akkeren Presentatie rioolvernieuwing 4 & 6 juli 2017 Openbare ruimte projectgebied Vogelbuurt & Westkade/Westerom Het riool binnen Korte Akkeren Vogelbuurt voldoet niet meer aan de gevraagde

Nadere informatie

nieuwsbrief Waarom deze

nieuwsbrief Waarom deze N wonen en werken in stedelijk groen nieuwsbrief Meedenken? Kom naar de bijeenkomst op dinsdag 7 oktober Het Lucentterrein ondergaat de komende jaren een ware metamorfose. Dit 3,5 hectare grote kantoorterrein

Nadere informatie

Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling

Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling Veldwerkopdracht Utrecht in ontwikkeling Herstructurering van de Schepenbuurt en omgeving Maarten Seerden Inleiding Schepenbuurt en omgeving Bouwperiode: jaren 40-50 van de 20e eeuw Wijk is verouderd behoefte

Nadere informatie