V a n E P S t o t E B I t D a c u r S u S j a a r V E r S l a g l E z E n i ex mag azine jaarg ang 5 nummer 1 januari/f azine

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "V a n E P S t o t E B I t D a c u r S u S j a a r V E r S l a g l E z E n i ex mag azine jaarg ang 5 nummer 1 januari/f azine"

Transcriptie

1 Van EPS tot EBITDA Cursus jaarverslag lezen iex magazine jaargang 5 nummer 1 januari/februari 2008 A E X 5 1 0, d e c e m b e r magazine van beleggers voor beleggers jaargang 5 nummer 1 januari/februari 2008 m 4,95 ederlandse aandelen! en andere veilige havens voor volgend jaar pagina s voorspellingen IEX-experts onthullen hun visie Survivalgids voor

2 IHOUD Deskundigen over 2008 Een groot deel van het iex-columnistencorps en de redactie geven u, zoals het vroeger ging op een stukje papier, hun voorspellingen voor het komende beursjaar. Wat doen de goud- en olieprijs, hoe ziet de grafiek van de aex er in 2008 uit en waar in de wereld moet u zitten? Voorzien van zoals elk jaar een lijstje met de toppers en floppers. Glazen Bol Beursjaar 2008 wordt volgens de kenners nog volatieler dan Gelukkig ziet iex nog volop kansen. Wij keken in onze glazen bol en vonden drie veilige havens. A a n d e l e n i n dit nummer Aalberts Industries: 51 Aegon: 50 Ahold: 48 Akzo obel: 56 AD: 29 Antonov: 46 Apple: 27 Arcelor-Mittal: 43 ASML: 50 Citigroup: 24 Corio: 51, 56 Crucell: 49 CSM: 69 E*Trade: 28 Heineken: 49, 56 KP: 50, 56 Petrochina: 24 Philips: 14, 56 Royal Dutch Shell: 27, 50 Société Générale: 27 Spyker: 26 Sucraf: 24 TT: 56 Tom Tom: 56 Unilever: 56 USG People: 16, 56 Wessanen: 56 Cijferregen og even wachten en dan breekt het cijferseizoen weer aan. Waar moet u eigenlijk op letten bij het lezen van de jaarcijfers? iex helpt u alvast op weg en legt uit welke termen bij welk bedrijf horen. van beleggers 82 Warrum Buffet De wilde wieven komen voor beleggers 12 De wereld volgens iex Valuta tegenover de dollar 16 Aandeel van de maand Philips en usg People 18 Beleggingsfondsen Rusland-fondsen 20 Fonds van de maand Invesco Asia Infrastructure Vastgoedveteraan Bijna veertig jaar zit vastgoedondernemer Richard Homburg in het vak. Hij vertelt over zijn carrière, zijn missers en successen. Bij de verkoop van Uni-Invest was er veel kritiek op mijn gouden parachute. 24 Terugblik 2007 De beste belegger en veel meer 74 Bedrijfsbezoek en -interview csm 78 iex Service Boekrecensies en meer iex Community Portret van iex belegger pr Plus 5 Editorial 6 Snapshots 67 iex Top iex Eindejaarsprijsvraag 3

3 EDITORIAL , mijn versie Het hoofdredacteurschap heeft soms zijn voordelen. In de vorm van dit editorial heb ik als enige van de twaalf beursvoorspellers in dit blad de ruimte om mijn prognoses van wat tekst en uitleg te voorzien. En van een dikke kanttekening, trouwens. Want het is natuurlijk onzinnig om begin december 2007 te voorspellen hoe hoog allerlei grillige koersen met oud en nieuw volgend jaar staan. Your guess is as good as mine. Maar goed, het gaat om het idee. En fundamenteel is er best iets te zeggen over de wereld en mijn verwachtingen over de grote trends. Daarom hier de lange versie van het kladje op pagina 37. Goud $730 Behalve door vraag en aanbod wordt de goudprijs vooral geregeerd door wat de gek ervoor geeft. Wat die gek er eind volgend jaar voor neertelt, is nauwelijks te beredeneren. laat de grafiek ruimte omlaag zien en ik verwacht geen systeemcrash met een goldrush tot gevolg. Olie $105 De wereld neemt even de tijd om te wennen aan een olieprijs van $100 of meer. Een vaatje zal volgend jaar nog ruime tijd onder die $100 ronddobberen, maar uiteindelijk is de stuwende kracht in deze markt naar boven. Bescheiden plusje. aex 525 De kredietkou is nog niet uit de lucht en economisch zal het in de Verenigde Staten en Europa ook niet van een leien dakje gaan. Ik verwacht na een hoopvol begin (januarieffect?) een flinke dip in het sentiment. Dat wordt weer gevolgd door herstel, hopelijk tot tóch een klein plusje ultimo Waar moet u zitten? In China is koerstechnisch iets te veel hete lucht geblazen. De emerging markets waar ik het meest van verwacht zijn Brazilië en Afrika, aangezien de Chinezen daar fors blijven investeren in de grondstoffenwinning, en Rusland, waar de groei doordendert, maar de koersen niet zijn gevolgd. Amerika is grosso modo niet the place to be, maar nog altijd toonaangevend als het om innovatieve bedrijfjes gaat. Top-3 voor 2008 Sberbank (Rus) Deze stockpick heb ik geleend van East Capital-beheerder Peter Hakansson. Rusland heeft geen kredietcrisis, want de kredietverlening staat er nog in de kinderschoenen. Banken groeien snel, Sberbank is Ruslands grootste. Royal Dutch Shell Geen analist is er erg positief over en de koers heeft nauwelijks gereageerd op de olieprijsstijging. ormaal gesproken zou er meer in het vat moeten zitten met mijn oprechte excuses voor de woordspeling. Accor (F) Sinds ik een artikel las over de spectaculair gestegen vraag naar hotelkamers in India en China volg ik de sector een beetje. Accor is het minst chique van de grote ketens, maar is nu Sofitel aan het pimpen. En véél kamers aan het bouwen in China. Flop-3 voor 2008 Shortkandidaten laten zich moeilijker spotten dan long-ideeën. Je moet nooit tegen Google wedden, De Telegraaf wordt vast overgenomen en Corporate Express zal het koerslek in 2008 eindelijk wel boven krijgen. Toch heb ik in geen van drieën veel fiducie dit jaar. Pieter Kort Hoofdredacteur iex Disclaimer: In geen van de genoemde aandelen heb ik op moment van schrijven een positie.

4 HOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAP Dollemansrit Aan de oppervlakte lijkt de a m x in 2007 een rustige rit te maken met een rendement dat schommelt tussen +10% en -10%. Wie kijkt naar de aandelen in de index, ziet dat het achter dit makke koersverloop flink kan spoken. Jarenlang trokken ze min of meer zij aan zij op, het Delta Deelnemingen Fonds en het Orange Deelnemingen Fonds. Dezelfde strategie van 5%-belangen, beide een geconcentreerde portefeuille en bovendien vissen de twee fondsen in dezelfde vijver van kleine ederlandse aandelen. De rendementen waren vooral in de periode 2003 tot en met 2007 voortreffelijk, met dank aan de enorme inhaalslag die smallcaps op de ederlandse wereld van verschil beurs maakten. In 2006 schoot de amx nog met ruim 30% omhoog, maar in 2007 was alles anders. Plotseling trad de nervositeit op in de markt en werd duidelijk dat de ene midcap de andere niet is (zie grafiek). Wie achterbleef bij de verwachtingen werd keihard afgestraft op de beurs. Maar wie het gewoon boven verwachting goed bleef doen of openlijk begeerd werd door een kandidaat koper mocht ondanks de opgelopen waarderingen rekenen op nog een flinke koerssprong. Wild beursjaar De amx laat per 5 december een rendement van -3% zien over Dat klinkt als een rustig, bescheiden en hooguit ietwat tegenvallend beursjaar, maar niets is minder waar. Het Rendement smallcapfondsen Delta Deelnemingen Fonds: +9,6% Darlin nv: -1,2% amx: -3,3% abn Amro Small Companies etherlands: -7,0% Orange Oranje Participaties: -11,6% (koersen per 4 december 2007) was, vooral voor midcappers een knotsgek en soms misselijkmakende wild beursjaar. De koersuitslagen variëren van +75% (Tele Atlas) tot -45% (usg People). En zelfs enkele aandelen die in 2007 per saldo een enkelcijferig rendement laten zien, maakten een dollemansrit in 2007 (asmi en bam). Waar het dit beursjaar voor smallcapbeleggers op aankwam, LogicaCMG ASMI Boskalis Fugro USG People Tele Atlas Crucell Getronics was pure stockpicking en een flinke dosis geluk. Dat dit zelfs onder de professionele beleggers niet eerlijk verdeeld is, blijkt uit de fondsrendementen. De geconcentreerde portefeuilles knalden omhoog en omlaag dat het een lieve lust was. En ja, in een portefeuille met twintig aandelen maakte het een hemelsbreed verschil of de fondsmanager een hot of een not stockpickte Aandelen uit de amx worden soms over één kam geschoren, maar in 2007 werd duidelijk dat de index een mengelmoes is van overnamekandidaten, cyclische bedrijven en betrouwbare groeiers. De rendementen variëren van +75% voor Tele Atlas (dat door Tom Tom wordt ingelijfd) tot -45% voor usg People (dat lijdt onder de angst voor een tegenvallende economische groei). 6 AMX Klare taal / Clean & mean Vraag hem niet welke vorm van schone energie hij gaat winnen. Philippe Hohner van Pictet Clean Energy bespeelt de nieuwe energietrend op zijn geheel eigen wijze. Het Zwitserse fondsenhuis Pictet is er vaak als eerste bij om in te spelen op prille trends. Zo kwam het in 2001 als eerste met een Waterfonds en sinds vorig jaar beheert Pictet s werelds eerste en nog altijd enige fonds rond het thema veiligheid. Het Clean Energy Fund, dat in mei 2007 werd gelanceerd is niet zo n vroege vogel; er zijn al heel wat alternatieve energievehikels op de markt. Maar, zegt fondsmanager Philippe Hohner, de aanpak van Pictet is wel een hele andere dan je bij andere fondsen ziet. Oh ja? Legt u eens uit. Wij kijken anders naar het thema. We investeren alleen in groei die niet cyclisch is, maar structureel. Daarbij zijn we puur en alleen op dit thema gericht. Er zijn heel veel bedrijven die wel actief zijn op dit gebied, maar slechts gedeeltelijk. Bedrijven als General Electric, Siemens en Philips, bijvoorbeeld. Daar investeren we niet in, omdat we dan heel veel exposure buiten het thema erbij krijgen. Onze regel is dat bedrijven minimaal 20% van hun inkomsten uit schone energie halen. En we diversifiëren binnen het thema. Als je met de traditionele financiële blik naar onze portefeuille kijkt, dan zie je dat we in wel acht verschillende sectoren beleggen. Dat maakt ons niet uit, het gaat ons puur om het thema. Er zijn heel veel soorten nieuwe energie. Van welke verwacht u de meeste groei? We gokken niet op één vorm van energie. Wij weten ook niet welke energie gaat winnen. Het is ook niet aan ons om daarop te speculeren. Het gaat ons om forces, not sources. Ik denk dat verschillende regio s in de toekomst ook op verschillende manier in hun energiebehoefte gaan voorzien. Ik kan me goed voorstellen dat Brazilië vooral gebruik gaat maken van biobrandstoffen. IJsland kan natuurlijk heel veel met geothermische energie. Enzovoort. Maar hoe bepaalt u dan of een technologie of ontwikkeling potentie heeft? We proberen bedrijven te ontdekken die de markt nog niet of onvoldoende in het vizier heeft. De belangrijkste vraag die we ons altijd stellen is: zit het potentieel al in de prijs of nog niet? Het gaat er niet om of een bedrijf een goed product heeft of een goed management, nee, we willen weten of dat al is ingeprijsd. Op welk gebied liggen nu de grootste uitdagingen en dus kansen? Elektriciteit. Daar zit hem de kneep. Hoe gaan we in de toekomst genoeg energie genereren? We moeten van steenkool en olie af, maar dat is moeilijk. Daar zijn grote investeringen voor nodig, maar zolang overheden hun beleid blijven veranderen, worden investeerders nerveus. En zal het proces langzamer gaan. Energie is alleen interessant als het goedkoop te produceren is. De technologie moet dus zorgen voor lagere kosten. Anders is het niet duurzaam in te zetten. Gaat het wel lukken om daar op tijd een oplossing voor te vinden? Het belangrijkste is de mensen. De kwaliteit van de research bepaalt het tempo. Van student tot wetenschapper kost ongeveer tien jaar. En tel er dan nog maar eens tien jaar bij voor je zinnig werk hebt Wat zegt u? verricht. Maar ik veracht heel veel van emerging markets en met name China. Het aantal ingenieurs dat ieder jaar afstudeert in China is hoger dan de hele bevolking van Australië. China gaat de leider op het gebied van schone energie worden, daar ben ik zeker van. Ze hebben het geld, ze hebben de mensen èn ze hebben het probleem will be the year of no excuses Begin oktober beloofde topman Charles Prince van Citigroup dat hij zich dit jaar nergens voor hoeft te verontschuldigen. Twee maanden later had Citigroup 6,5 miljard dollar afgeschreven op de leningenportefeuille en analisten houden rekening met nog eens 5 miljard daar bovenop. Op 3 november besloot Prince om de eer aan zichzelf te houden: gegeven de omvang van recente verliezen op onze hypotheekportefeuille is terugtreden als topman de enige eervolle beslissing die ik kan nemen. Was dat een sorry? 7

5 HOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS.SAP Stemlokaal Eind november, de beloofde herfststorm was uitgebleven behalve op de beurzen die zomaar 15% lager werden gezet, stond de aex weer op het niveau waarmee de index het jaar begonnen was. Dat was een aardig moment, vonden wij, om onder iex-lezers eens te peilen hoe het hun vergaan was. De markt was immers volatiel geweest, met flinke correcties in februari, de zomermaanden en in november, maar was per saldo niet verschoven. Maar met al die beweeglijkheid waren er kansen volop geweest voor zowel beren als stieren om hun slag te slaan. Goed, dat vraagt om een goed gevoel voor timing en het lef om rendement voor de poorten van de hel weg te slepen, maar toch! Heeft u een positief rendement in 2007 k Durf niet meer te kijken Dik in de min Kijk nou, precies 0%! atúúrlijk Tegeltjesbeurswijsheden volgens tegeltjes, kost je heel Beleggen wat pegeltjes. Of dat zo is, hangt natuurlijk af van welke tegeltjesbeurswijsheid u bedacht heeft. Maar wat was u creatief en wat kregen we een leuke spreuken binnen op ons verzoek om zelf een beurswijsheid te bedenken. Heel hartelijk dank daarvoor. De redactie heeft enorm genoten en verschillende stemronden moeten houden om uiteindelijk een top-vier samen te kunnen stellen. Maar het is gelukt. De lezers die hun wijsheid hieronder terugvinden, kunnen zich verheugen op een echt tegeltje met hun inzending erop. IEX Hypehopper Overeind in moeilijke markt ever a dull moment. Dat lijkt de slogan die het best van toepassing is op het nog prille bestaan van de iex Hypehopper. De modelportefeuille die bestaat uit certificaten en trackers, maar ook uit producten met een hefboom zoals turbo s en warrants kent een grillig verloop. De portefeuille werd op 24 juli 2007 gelanceerd, zo n beetje op de top van de markt, aan de vooravond van de turbulente zomerdip. In november kwam daar nog eens een uiterst beroerde beursmaand overheen. Ondanks al de rampspoed op de financiële markten is de Hypehopper goed door dat mijnenveld gekomen. Per 4 december 2007 staat er een positief rendement van 6,69% op de teller, tegen -7,05% voor de msci World (in euro s). Die outperformance van 13,74% is vooral tot stand gekomen door de hefboom van de portefeuille op de juiste momenten op te voeren en weer af te bouwen. Daardoor bewoog de portefeuille tijdens dalingen min of meer in lijn met de index, maar zorgde de op de bodems opgekrikte hefboom voor een veel snellere stijging daarna. Succesvol spelletje Afremmen voor de bocht, vol gas op het rechte eind. En daarnaast pakte twee strategische handelsopzetjes precies volgens plan uit. De Intereffekt India Warrant werd gekocht na een flinke daling van de Indiase beurs op berichten over handelsrestricties voor buitenlandse derivaten. Toen de kou een week later uit de lucht was, streek de Hypehopper 10% op. og beter verging het met de turbo long Tom Tom. De biedingstrijd om Tele Atlas kende het juiste verloop: 20% rendement. Het meeste rendement werd echter weggekaapt met de hypehopper overleeft de rampmaanden SCI World Hypehopper de turbo long op Fortis Obam. Het spelletje buy low, sell high leverde tot nog toe bijna alleen maar succesjes op. Als dat maar goed blijft gaan. klik hier... Volg de avonturen van de iex Hypehopper via magazine. iex.nl/hypehopper En ja hoor, precies toen schoten de koersen k vanaf Durf niet de bodems op Wall meer te kijken Street en het Damrak omhoog. Bull Een (of deel bear?) van trap de verliezen van november werd in de laatste week van Dik in de min de maand weggepoetst nadat de Federal Reserve hintte Sucker rally op een renteverlaging in de Verenigde Staten. Kijk nou, Hoera! Het gaat slecht met de economie, jubelden beleggers precies 0%! in koor Relief rally en begonnen aandelen te hamsteren. Maar wat dat nou atúúrlijk voor rally moest worden, dat wist u met z n allen duidelijk Eindejaarsrally niet. De huidige markt? ou, dat is een eh Bull (of bear?) trap Sucker rally Relief rally Eindejaarsrally Snor van de maand Geen gevaar om blauwtje te lopen De nieuwe topman van het meest breekbare aandeel van het Damrak gaat er met de Snor van de Maand vandoor. Koninklijke Porceleyne Fles, anno 1653, heeft met de overname van Royal Leerdam een flinke slag geslagen. Het is de eerste grote daad van Patrick Grasso, die in 2006 Ilja van Haaren opvolgde als roerganger van de keramiekkunstenaars. En meer overnames zitten in de pijplijn. Voor de overname hoest het concern euro op, misschien geen vetpot maar het kan niet zomaar uit de kas betaald worden. Er worden nieuwe aandelen uitgegeven. Maar hoe dan ook, de plotselinge slagvaardigheid is goed nieuws voor de Delftse onderneming die de laatste jaren in relatieve anonimiteit doorbracht op de beurs. De beurskoers is ook weer opgeleefd, van ruim 19 naar bijna 26 euro. En dat terwijl het aandeel tijdens de hele rally van 2003 tot en met dit jaar door beleggers over het hoofd gezien werd en ook langzaam in de rode cijfers wegzakte, nadat het aantal bussen met Japanse toeristen in Delft afnam. Dat Grasso een man met visie en fantasie is, blijkt wel uit zijn overige activiteiten. Zo geeft hij ook leiding aan 1uptoys, een bedrijfje dat de wereld verovert met, ja wel, een heuse luchtgitaar (prijs: 30 euro). iet zomaar een flut apparaat, maar vergelijk het met de Wii voor computergames. ee, met zo n gelikte verkoper annex briljante ideeënbus aan het hoofd, komt Porceleyne Fles er wel. En omdat Grasso ook op het overnamepad behoedzaam manoeuvreert, hoeven ze bij De Fles niet bang te zijn voor porseleinschade door straatjekerende olifanten. Maar vergist u zich niet in Grasso s ambities. Delfts Blauw moet over een paar jaar wereldwijd verkrijgbaar zijn. U zit hier voorlopig helemaal snor. 8 9

6 HOTS.SAPSHOTS.SAPSHOTS. 10 Value sukkel of smart kapitaal? door Frank van Dongen Ik geloof in beleggen volgens een bepaald systeem. Ook geloof ik dat op de lange termijn value-beleggen beter is dan beleggen in groei. Er wordt vaak geschermd met de briljante rendementen van Warren Buffett. Hij behaalde gemiddeld 24,6% over de afgelopen 31 jaar. Als u écht briljant zou zijn, dan had u vanaf 1993 het volgende gedaan: In 1993 had u in Azië 118% gepakt; Het jaar daarop behaalde u in Japanse largecaps het hoogste rendement; Daarna stapte u in Amerikaanse largecaps tot en met een groot deel van 1998; In 1999 weer terug naar Azië om 99% te pakken Dan een aantal jaren in obligaties, die toen briljante resultaten behaalden; In 2003 en 2004 zat u in Europa; En de laatste paar jaar had u de modelportefeuille van de Trading Twins moeten volgen. Lange neus Op deze manier had u zelfs Buffett uit kunnen lachen. U denkt nu waarschijnlijk dat het onmogelijk is om zo flexibel te zijn. Maar waarom zat Buffett niet in de goede jaren in de asdaqaandelen? Als u uitgestapt was toen Willem Middelkoop of ik het zeiden in 2000 en vervolgens in obligaties was gaan beleggen, dan had u nog steeds een lange neus naar Buffett kunnen maken zonder al te veel problemen. Maar nee, toen groei veel beter was dan value hoorde ik geen kritiek en toen de asdaq in elkaar stortte, was de man ineens briljant. Schiet mij maar lek. Maar het kan nóg gekker. Tegenwoordig adverteren er lieden die zich smart capital noemen en megawinsten beloven als u in value investment stapt. u kan ik u verklappen dat uw rendement ook bepaald wordt door uw kosten. Als u veel voor uw ideeën moet betalen, dan drukt dit uw rendement. Ook verwijs ik graag Small Cap Saloon Gekkenhuis naar de geschiedenis waar goede aandelen als Coca Cola wel in winst stegen maar hun koersen fors daalden. klik hier... U kunt u reactie mailen naar Alex Otto, hoofd beleggingen bij Delta Lloyd, vatte het tijdens het iex Bull/Bear Debat op de Dag van de Belegger treffend samen. De aex stond zo n beetje weer op de beginstand van het jaar, maar Vlakke markt? Het is een wilde achtbaan met maanden waarin we meer dan 10% naar beneden gaan. Bovendien zie je bij individuele aandelen alle koersbewegingen tussen een daling van 80% en een stijging van 80%. Inderdaad, het is een gekkenhuis in en rond de Small Cap Saloon. Waar de ene stamgast dronken van vreugde naar buiten rolt, hult de andere zich bij gebrek aan beter in een lege regenton. Sommige koersbewegingen zijn zelfs niet meer bij te houden. Grolsch explodeerde en ging grif over de toonbank met dank aan de overname door sab Millar. Vedior dat eerder bijna de helft aan beurswaarde had verspeeld, veerde op onder de toenadering van Randstad. Tom Tom slingerde van boven naar beneden, totaal de weg kwijt wat op zijn minst bijzonder is voor een maker van navigatiespeeltjes. Antonov zag de flirt met een Chinese postkoetsenmaker op niets uitlopen (goh ) en zakte weer eens in elkaar. Wavin ging door het putje, Grontmij lag knock out op de bodem. Maar Spyker Cars spande absoluut de kroon. a de daling van 20 naar 2 euro in 2007 steeg het aandeel met Sinterklaas in het vooruitzicht op 4 december een slordige 60% na overnamegeruchten. Goed, voor de buy-and-hold beleggers die in 2006 instapten is dat een schrale troost, maar voor de bodemvissers in de Small Cap Saloon kan er wel een rondje vanaf. Proost!

7 DE WERELD VOLGES IEX EDITORIAL Canadese dollar 15,82 % Britse pond 8,74 % oorse kroon 18,53 % Poolse zloty 18,38 % Turkse lira 21,87 % Russische roebel 9,27 % Zwitserse frank 12 % Chinese yuan 6,06 % Hongkong dollar 0,06 % Japanse yen 6,79 % Israëlische sjekel 10,34 % Indonesische rupiah -1,86 % Mexicaanse peso -0,05 % Argentijnse peso -1,69 % Braziliaanse real 22,51 % euro 15,13 % Zuid-Afrikaanse rand 8,15 % Procentuele verandering ten opzichte van de dollar van tot Indische rupi 14,37 % Dol dalende dollar Australische dollar 15,59 % ieuw-zeelandse dollar 13,86 % og nooit stond Amerika s nationale munt zo laag ten opzichte van de euro sinds de introductie van de euro in Als zelfs de Chinese overheid burgers aanraadt dollars te verkopen en topmodellen hun salaris in euro s of ponden willen, lijkt het vertrouwen in de greenback écht weg. Waar moet u dan wel naartoe met uw portefeuille? Hoe doet de Zuid-Afrikaanse rand of de Braziliaanse real het ten opzichte van de dollar. iex zette het jaarrendement van de belangrijkste valuta wereldwijd op een rij. De dollar is steeds de basis ten opzichte waarvan de stijging of daling van de verschillende lokale valuta is berekend (bron: Bloomberg)

8 AADEEL VA DE MAAD Philips Ballast overboord door Michiel Pekelharing/illustratie ico den Dulk Het Philips van Gerard Kleisterlee is een stuk minder cyclisch dan dat van zijn voorgangers. Door selectief bedrijfsonderdelen te verkopen, samen te smelten of te versterken staat er een bedrijf dat klaar is voor Bovendien is er een partij die vanaf 1 januari voor 5,7 miljard euro aan aandelen Philips kan inslaan. De dreiging van een recessie, twijfelende consumenten en een afzwakkende groei van de halfgeleidermarkt. Voor het Philips van het verleden had 2008 eruit gezien als een lastig jaar. In de huidige vorm kan het bedrijf echter met vertrouwen de toekomst tegemoet gaan. Topman Gerard Kleisterlee is namelijk hard op weg om de missie van zijn voorgangers Jan Timmers en Cor Boonstra te voltooien: van Philips een overzichtelijk bedrijf maken dat minder gevoelig is voor de grillen van de economie. Het concern heeft jarenlang vooral uitgeblonken in veelzijdigheid. De samenhang tussen de productie van gloeilampen, het ontwikkelen van medische apparatuur en het fabriceren van halfgeleiders was ver te zoeken. Voormalig topman Cor Boonstra typeerde de structuur ongeveer tien jaar De cijfers: Verwachte omzet 2007: 27,0 miljard euro Verwachte wpa: 1,60 euro Verwachte k/w: 17,9 Beurswaarde: 32,1 miljard euro Analisten: 15x kopen, 1x houden, 1x verkopen Gemiddelde koersdoel: 34,46 euro Laatste 3 koersdoelen: 34,00 euro ubs 28,00 euro Bear Stearns 40,00 euro ing geleden al als een bord spaghetti. Op de beurs had Philips een zogeheten conglomerate discount en voor veel analisten was het een favoriete bezigheid om te becijferen hoeveel de verschillende onderdelen apart waard zouden zijn. Afstoten en samensmelten Deze som-der-delen analyses worden een stuk minder avontuurlijk nu Kleisterlee het aantal divisies heeft gehalveerd van zes naar drie. De cyclische halfgeleideractiviteiten zijn vorig jaar al van de hand gedaan en de divisies Consumentenelektronica en Persoonlijke verzorging worden samengevoegd in Consumer Lifestyle. Op dit vlak blijft Philips afhankelijk van de grillen van de consument, maar de andere twee divisies kunnen ook in een lastiger economisch klimaat blijven groeien. Medical Systems gaat samen met Home Healthcare Solutions op in Philips Healthcare. Een sterke marktpositie en groeiende uitgaven aan de gezondheidszorg staan garant voor een gezonde groei. De lichtdivisie (zie het kader: ieuw licht) is de laatste poot onder het concern. Een stijgende omzet van deze activiteiten wordt gegarandeerd door een toenemende vraag naar energiezuinige lampen en Philips is bewust bezig om de positie op dit vlak te versterken. Eind november werd bijvoorbeeld 1,8 miljard euro betaald voor de Amerikaanse branchegenoot Genlyte, zodat de onderneming een leidende positie krijgt op de lichtmarkt in de Verenigde Staten. Analisten durven nu al met potlood in te vullen dat de concernomzet de komende jaren telkens met 3 tot 5% gaat groeien naar 30 miljard euro in Dat is mooi nieuws, want bedrijven met een stabiele en voorspelbare groei krijgen op de beurs vaak een hogere waardering dan ondernemingen waarvan de inkomsten sterk fluctueren. Philips koopt Philips Er is één partij die staat te popelen om in het nieuwe jaar aandelen Philips te kopen en dat is Philips zelf. De onderneming bulkt van het geld en een wetswijziging die gepland staat voor de komende jaarwisseling schept ruimte om de geldberg te gebruiken voor het inkopen van eigen ieuw licht Philips is groot geworden met gloeilampen, maar het bedrijf heeft al aangekondigd dat deze na 2015 niet meer gemaakt gaan worden. De markt hiervoor loopt steeds sneller terug en Australië en Canada hebben al aangekondigd de verkoop van gloeilampen na respectievelijk 2010 en 2012 te staken. De vraag naar zuinigere lampen groeit explosief en op een recente analistendag maakte Philips bekend dat winkels tegenwoordig de helft van de schapruimte inruimen voor besparende lampen in vergelijking met 25% twee jaar geleden. Deze trend speelt Philips in de hand. De lichtdivisie lijkt na een autonome groei van 8% in 2006 dit jaar af te stevenen op een toename van ongeveer 7%. Dat is een wereld van verschil met de marginale omzetgroei en zelfs de sporadische afname van de jaren rond de millenniumwisseling. Maar voor beleggers is deze ontwikkeling niet alleen interessant omdat een snelgroeiende lichtdivisie zich vertaalt in een hogere toekomstige winst; het bedrijf komt door de sterke groei van energiebesparende lampen steeds meer op de radar van duurzame beleggingsfondsen te staan. Philips heeft bijvoorbeeld na General Electric de zwaarste weging in het Global Climate Change Fund van effectenhuis Schroders dat dit najaar gelanceerd werd in Europa. Voordeel na belastingen Op 1 januari kan er weer volop ingekocht worden. Door een voorgestelde wetswijziaandelen. De belofte was om in 2007 voor 1,6 miljard euro aan eigen aandelen in te kopen, maar die doelstelling wordt waarschijnlijk niet gehaald. Om belastingtechnische redenen koopt Philips alleen aandelen in van institutionele aandeelhouders het zogeheten tweede loket en deze partijen willen hun stukken niet aanbieden tegen de gedaalde beurskoers. Eind november was achter de index aan het inkoopprogramma voor net iets meer dan de helft afgerond en er moet een wonder gebeurd zijn als Philips in december bijna 800 miljoen euro aan eigen aandelen weet in te kopen Philips en de aex bewegen sinds begin 2006 in tandem, waarbij de index in bijna twee jaar tijd een voorsprong heeft opgebouwd van ruim 8%; 2008 lijkt het jaar te worden waarin Philips deze achterstand ongedaan maakt. ging krijgen bedrijven vanaf dat moment de ruimte om belastingvrij eigen aandelen te kopen ter waarde van twintig maal het gemiddelde dividend over de afgelopen zeven jaar, waarbij het hoogste en laagste dividend in deze periode niet in de berekening worden meegenomen. Voorheen was dat slechts tien maal het gemiddelde dividend over de eerdere jaren. Voor Philips betekent de verandering dat in 2008 voor een slordige 5,7 miljard euro aan eigen aandelen ingekocht mag worden zonder dat daarover belasting moet worden betaald. Met dat bedrag kan de onderneming zichzelf voor 17,5% van de beurs halen en op de dag dat de Tweede kamer de wetswijziging goedkeurde was Philips één van de uitschieters op het Damrak met een koerswinst van 3,5%. Geld zat Geld is in ieder geval geen obstakel. Zelfs na de overname van Genlyte stevent Philips af op een kaspositie van ruim 2 miljard euro aan het eind van dit jaar, wat vooral te danken is aan de verkoop van de halfgeleiderdivisie in Dat is bepaald geen handig gebruik van de balans; een schuldpositie van bijvoorbeeld 2 miljard euro komt al een stuk dichter in de buurt van een efficiënte kapitaalstructuur. Belangen in tsmc en de lg.philips lcd zijn ruim 5 miljard euro waard en als daarvoor geen koper wordt gevonden kan Philips deze posities geleidelijk verkopen. Samen met een operationele jaarlijkse kasstroom van ruim 1 miljard euro levert dat een financiële ruimte op van circa 10 miljard euro. Zelfs als de belastingvrije ruimte voor aandeleninkoop volledig wordt benut, blijven dan nog miljarden euro s over voor overnames en andere doelen. Met een grote aandeleninkoop in het vooruitzicht kan de onderneming het nieuwe jaar in ieder geval goed beginnen. Als het Kleisterlee lukt om in de loop van 2008 te laten zien dat Philips minder geraakt wordt door een afzwakkende economie, kan het bedrijf de achterstand op de aex (zie de grafiek) ruimschoots ongedaan maken A Philips

9 AADEEL VA DE MAAD USG People Achtbaan door Michiel Pekelharing/illustratie ico den Dulk usg People stevent dit jaar af op een winstgroei van ongeveer 25%, maar op het Damrak is de koers sinds eind 2006 gehalveerd. Het aandeel is in tien jaar niet zo goedkoop geweest. Moeten beleggers op koopjesjacht of is er meer aan de hand? Meestal is er een flinke winstwaarschuwing of een enorm boekhoudschandaal nodig om de beurskoers van een onderneming te halveren. usg People is na begin juli binnen vierenhalve maand met 59% gedaald en dat mag topman Ron Icke niet kwalijk genomen worden. Het bedrijf boekte in deze periode namelijk een degelijke groei en de cijfers over het derde kwartaal werden zelfs met een enthousiaste koersstijging van 10% ontvangen. Uit angst voor een recessie in combinatie met een snelle afname van de groei op de ederlandse uitzendmarkt (zie het kader: Spannende kerstdagen voor usg People) hebben beleggers in de tweede jaarhelft massaal het zekere voor het onzekere gekozen bij usg People. Wie negen jaar terugreist in de tijd, ziet waar de onzekerheid vandaan komt. Terug naar 1998 Het vooruitzicht van een afzwakkende markt leidde in de tweede helft van 1998 tot een nog grotere koersafstraffing van de uitzenders dan de correctie die zich in de afgelopen maanden heeft voltrokken. De overeenkomst tussen nu en toen is dat het groeitempo van de uitzendbranche aan het afzwakken was. Inmiddels is duidelijk dat de zorgen van negen jaar geleden meer dan gegrond waren. Uit cijfers van brancheorganisatie abu blijkt dat de omzet van de ederlandse uitzendsector na 1998 zes jaar op rij is gedaald tot iets meer dan de helft van het niveau uit het topjaar. Ongeveer drie jaar geleden werd de bodem bereikt en spelers als Randstad en Vedior waren op de beurs een slordige 90% van hun waarde kwijtgeraakt. Als de geschiedenis zich herhaalt, is de correctie van het afgelopen halfjaar nog maar het begin. Het goede nieuws is dat er volop aanwijzingen zijn dat de uitzendindustrie nog minimaal twee jaren van groei voor de boeg heeft. Een normale cyclus duurt in deze sector ongeveer zes jaar. De eerste fase is een herstel van de neergang uit voorgaande jaren. Dit herstel wordt vooral gedreven door volumegroei, terwijl de prijsniveau s nog steeds onder druk staan. Vervolgens zwakt de volumegroei af en wordt de pricing power van de uitzendbedrijven groter. In de laatste fase van de cyclus wordt de groei volledig gedreven door hogere prijzen, aangezien het lastig is voor bedrijven om hoog gekwalificeerd personeel te vinden. De opgaande trend van de huidige cyclus is in 2004 begonnen en de laatste fase van de golfbeweging lijkt nu langzaam aan te breken. De duur van zes jaar wijst erop dat de winst nog tot 2010 kan toenemen. Inhaalslag Dat wordt onderstreept door de verwachting dat de economie van belangrijke uitzendmarkten zoals ederland, de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en Groot- Brittannië ook volgend jaar met 2% of meer kan groeien. Daar komt bij dat de markt in Duitsland, Italië en Spanje (17% van de omzet van usg) wordt gedereguleerd, wat zich vertaalt in een bovengemiddelde omzetgroei. Uitzendkrachten vormen slechts 1% van de werkende bevolking van deze landen en dat is slechts de helft van het Europees gemiddelde. usg wil in Duitsland en Italië sneller groeien dan de markt en topman Icke heeft al aangegeven dat hij een paar honderd miljoen euro beschikbaar heeft om de positie op die markten via overnames te versterken. Volgens onderzoeksbureau Bain Strategic Research kan het aantal uitzendkrachten in Europa met 50% groeien naar 5 miljoen in Dat vertaalt zich in een jaarlijkse toename van 8,5%. Het verleden heeft echter al uitgewezen dat die groei zich in deze sector allesbehalve geleidelijk voltrekt en de komende tijd zijn alle ogen gericht op marktcijfers zoals de abu Marktmonitor en de jaarresultaten. usg cijfert op 7 maart en laat daarmee Vedior (7 februari) en Randstad (14 februari) voorgaan. Tegenvallers bij deze branchegenoten hoeft overigens niet automatisch de inleiding te zijn voor zwakke cijfers van usg. Het concern richt zich deels op het laatcyclische midden- en kleinbedrijf, wat betekent dat de groei iets langer door kan lopen dan bij de concurrentie. Beleggers moeten zich dan ook geen zand in de ogen laten strooien door de cijfers over het derde kwartaal toen de omzetgroei van 7,1% achterbleef bij de marktgroei van 7,5%. De achterstand van usg wordt verklaard doordat enkele grote contracten met een relatief lage marge zijn beëindigd. De resultaten over het vierde kwartaal worden niet vertekend door dit eenmalige effect. Stuiter van 50% Zelfs als de geschiedenis zich herhaalt, kan 2008 een goed jaar worden voor usg. egen jaar geleden veerden de uitzenders op het Damrak ruim 50% op na de koersklap die ze in de tweede helft van 1998 kregen. Met een verwachte koers-winstverhouding van 7,4 wordt de onderneming nu lager gewaardeerd dan tijdens het dieptepunt van de uitzendmarkt in De huidige koerswinstverhouding komt op 9,9 voor Randstad en 13,4 voor Vedior (na de koerssprong die volgde op de overnamegesprekken met Randstad). Voor de langere termijn zijn de vooruitzichten troebel, maar er zijn volop historische en operationele aanwijzingen dat usg zich in de eerste helft van 2008 goed kan herstellen van de koersklappen die in het afgelopen halfjaar werden opgelopen. Voor speculatief ingestelde beleggers is het dan een beter idee om op koopjesjacht te gaan dan om zich af te vragen of er meer aan de hand is om de vraag uit de intro te beantwoorden. Michiel Pekelharing heeft op moment van schrijven posities in usg People. De cijfers: Verwachte omzet 2007: 3,9 miljard euro Verwachte wpa: 2,30 euro Verwachte k/w: 7,4 Beurswaarde: 1,08 miljard euro Analisten: 8x kopen, 2x houden, 0x verkopen Gemiddelde koersdoel: 28,00 euro Laatste 3 koersdoelen: 30,00 euro sns Securities 27,50 euro Rabobank 27,00 euro abn Amro Spannende kerstdagen voor usg Tussen kerst en nieuwjaar is het traditioneel rustig op de beurs. Toch is er één publicatie die beleggers in de gaten moeten houden. Op vrijdag 28 december publiceert brancheorganisatie abu de Marktmonitor voor de uitzendsector. Met name voor usg People is dit een belangrijke aanwijzing voor de gang van zaken. Het bedrijf boekt bijna de helft van de omzet in ederland, en leunt daarmee aanzienlijk zwaarder op de thuismarkt dan branchegenoten Randstad (35%) en Vedior (8%). In reële termen is Randstad de grootste speler in ederland met een marktaandeel van 37% tegenover 20% voor usg People. De Marktmonitor gaat aantonen of de omzet van uitzenders toeneemt. Sinds week 20 is de omzetgroei op de ederlandse markt niet meer boven de 10% uitgekomen en bij de vorige publicatie op 27 november bleef de groei steken op 2% omzetgroei 1 / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / 2007 Tandem in tweeën Het cyclische karakter van de uitzendsector komt mooi tot uitdrukking in onderstaande grafiek. Aangezien de cijfers van usg People vertekend worden door de overname van Solvus in 2005, is gebruikgemaakt van de koers- en winstontwikkeling van Randstad om te laten zien hoe de koers en winst van uitzenders traditioneel in tandem bewegen. Aan deze duobeweging is halverwege 2007 een einde gekomen door de snelle koersdaling. De vraag is of de winst straks de richting kiest van de dalende koers of dat de beurskoers juist weer richting de stijgende winst klimt. De ontwikkelingen op de internationale uitzendmarkten en de belangrijkste economieën wijzen er niet op dat de uitzendsector al aan de vooravond staat van een flinke terugval, zodat de uitzenders zich mogelijk kunnen opmaken voor een flink koersherstel in de eerste maanden van inst oers 10 an00 mei01 sep02 an0 mei05 sep0 an08 Beurskoers en winst per aandeel van Randstad geïndexeerd ( = 100)

10 beleggingsfondsen From Russia With Love De Russische beurs staat bekend als een achtbaan, goed voor een wilde rit. Dit jaar is niets minder waar. Per saldo doet de rts index helemaal niets in Dat wil niet zeggen dat de gouden jaren achter Russische beleggers liggen. door Peter van Kleef De Russische index rts is op jaarbasis per 27 november in euro s precies 0,6% in waarde gestegen. Dat is geen vetpot en gezien het risico dat op het land geplakt wordt, zelfs een heel karige beloning voor durfals. De Russische beurs heeft heftigere jaren gekend. De vlakke performance van de rts is vooral opvallend omdat de olieprijs dit jaar onstuitbaar is doorgestoten richting de magische grens van 100 dollar. En de rts is voor circa driekwart verweven aan de olie- en gasindustrie. De recordprijzen voor deze brandstoffen lijken de winsten echter niet op te kunnen stuwen. De index heeft een sabattical genomen. In 2005 verdienden beleggers nog 123% op de beurs en ook vorig jaar was goed voor een plus van 47% (in euro s). Is de Russische stier uitgeraasd? Die conclusie moet niet te vroeg worden getrokken. Aan dat fantastische beursjaar 2005 ging ook een jaar van 18-3% vooraf (2004) terwijl 2002 en 2003 met 14% en 30% goede jaren waren en 2001 met ruim 102% zelfs uitstekend. Dat rijtje cijfers bekijkend kan het volgend jaar alle kanten op. Weer een vlak jaar, een dubbelcijferig rendement of meer dan 100%. Op de Russische beurs is niets zeker. Opvallend is wel dat de beleggingsfondsen die zich puur op de Russische aandelenmarkt richten er dit jaar bijna zonder uitzondering in slagen de rts ruim achter zich te laten. jp Morgan Russia heeft een rendement van 20%, Magna Russia scoort 13%, East Capital Russian Fund 12% en dws Russia 9%. Het Zweedse hq Rysslandsfond (5%) en abn Amro Russia Equity (0%) sluiten de rij. Over de langere termijn (drie jaar of meer) blijkt van al die fondsen East Capital het meest succesvol. Het macro-economische plaatje van Rusland ziet er goed uit. Met een economische groei van 6,7% doet het land het veel beter dan West-Europa, maar loopt het minder gevaar op oververhitting dan landen als China en India. Met een inflatie van ruim 9% zit Rusland zelfs voor Oost-Europese maatstaven redelijk hoog. Grootmeesterlijk werk Maar het land heeft vooral baat bij de klassieke pijlers onder de opkomst van emerging markten: een grote (en relatief goedkope) bevolking en schier oneindige grondstoffen. Vooral dat laatste is de kurk waarop Rusland drijft en die het land haar nieuwe machtspositie heeft bezorgd. Met de slinkende voorraden olie en gas in deze wereld, is grootleverancier Rusland zich maar al te goed bewust van haar steeds sterker wordende machtspositie. Onder de vakkundige vingers van president Vladimir Poetin is het land op grootmeesterlijke wijze bezig de andere grootmachten haar wil op te dringen. Het machtsspel rond de olie- en gasvelden heeft bedrijven als bp, Royal Dutch en Exxon Mobil pijnlijk gewezen op de schuivende machtsverhoudingen. Het land brengt ondertussen de ene na de andere multimiljardair voort, met dank aan de natuurlijke grondstoffen. En ondanks al het trekken aan de touwtjes door het Kremlin, staat Rusland slechts 143 ste op de wereldcorruptielijst. Ondertussen beginnen de oliedollars zich steeds verder te verspreiden in Moskou en omgeving. Moskou is inmiddels de stad met de meeste miljonairs per vierkante kilometer en met de meeste 100-dollarbiljetten. De oliebaronnen laten hun geld rollen en de economie profiteert ervan. Met name Financiële dienstverlening en Consumentengoederen zijn sectoren die opbloeien. Die verschuiving zorgt ervoor dat ook de niet-energiegerelateerde aandelen van de economische groei profiteren. En dat is juist waar veel fondsen hun outperformance ten opzichte van de rts vandaan halen: met dank aan de Russische midcaps. Duidelijke kansen Het East Capital Russian Fund heeft slechts een weging van 32% voor energieaandelen (tegen 75% voor de rts). utsbedrijven (18%) en Financials (15%) tellen veel zwaarder mee in het fonds dan in de benchmark. En ook andere sectoren die profiteren van de economische groei: Telecom en Vastgoed bijvoorbeeld. ieuw op de markt is het Rusland Midcap Fonds nv van Middle Europe Investments (mei). De vermogensbeheerder uit Lochem haalde ruim 56 miljoen euro op bij de lancering van het fonds in november, ondanks het barre beursklimaat. Beleggers lijken na de successen van het Tsjechië-Slowakije Fonds en het Roemenië-Bulgarije Fonds vertrouwen in de aanbieder te hebben. Het Rusland Midcap Fonds nv belegt in midcaps aan de Wolga en laat in tegenstelling tot East Capital dat het beste uit beide werelden combineert, de grote oliemultinationals links liggen. Maar het zinspeelt net als de Zweden wel op de economische bloei in de minder prominente sectoren van de Russische economie: Bouw, Telecom en Financiële dienstverlening. Die drie sectoren zijn goed voor 38% van de portefeuille, terwijl Metaal & Mijnbouw en Olie & Chemie beiden slechts voor 10% meewegen even zwaar als Retail en Consumentengoederen. De visie van zowel East Capital als mei is simpel en duidelijk. Met zoveel oliedollars die in de economie blijven stromen, moet die economie op alle fronten groei gaan vertonen. Want ook in Rusland moet geld rollen. Die gedachtegang lijkt tamelijk waterdicht en een investering in midcaps is in elk geval een betere belegging dan de energy play die de Russische hoofdindex uiteindelijk is. Wie wil profiteren van de onvermijdelijke opkomst van Oost- Europa en Rusland in het bijzonder, doet er goed aan één van beide fondsen in de portefeuille op te nemen. Dat beleggen in Rusland ook een schaduwzijde heeft (vraag maar aan Yukos, Shell, Exxon et cetera) moet daarbij voor lief genomen worden. De Russische reus is ontwaakt en druk bezig de poppetjes op het wereldtoneel te herschikken. Vanuit beleggers oogpunt liggen er daarom overduidelijk kansen. De wereldverbeteraars die terecht zullen opmerken dat Rusland geen democratie is en geen vrije markt kent, zullen nog wel eens terugdenken aan de vorige eeuw. Liever een Rus in mijn keuken, dan een raket in mijn tuin, was destijds de leus. Beleggers kunnen vast gaan puzzelen op een beursvariant, nadat ze hun Rusland-fonds hebben gekocht. Want Poetin mag dan volgend jaar van het politieke podium verdwijnen (in elk geval als president), zijn geest zal het Kremlin nog stevig in de greep houden. En het Kremlin de energiesector en de mijnbouwsector, om te beginnen. En geef ze eens ongelijk, die Russen. East Capital Russian Fund Fondsbeheerder: Peter Hakansson Aantal aandelen: onbekend Weging top-10: 47,7% Rendement: 12,8% ytd, 234% drie jaar (peildatum ) Grootste belangen: Lukoil, Gazprom, Fesco, Sberbank, Open Investments mei Russia Midcap Fund Fondsbeheerder: Peter Winkelman Aantal aandelen: circa 30 Weging top-10: nnb Rendement: - (fonds werd pas op 22 november gelanceerd) Grootste belangen: nnb 19

11 Fonds van de maand door Peter van Kleef Invesco Asia Infrastructure Meer dan wegen, havens en vliegvelden De gemiddelde belegger denkt bij infrastructuur aan wegen en (lucht)havens en bij Azië aan China en India. Maar het Invesco Asia Infrastructure biedt een veel completere cocktail aan interessante sectoren en landen. Infrastructuur is meer dan een verzameling Bob de Bouwers met knalgele bouwhelmen op in portefeuille. De veelzijdigheid van de sector wordt keurig weerspiegeld in de portefeuille van Invesco Asia Infrastructure, een fonds dat in maart 2006 het levenslicht zag en in anderhalf jaar tijd al een reputatie als rendementmaker heeft opgebouwd. De economische groei in met name China en India is al jaren Grootste belangen 7,7% China Mobile 3,6% Bharat Heavy 3,3% Reliance Industries 3,3% China Res 2,9% Macquarie Ban Sectorverdeling 34% Financials 13% Industrials 13% Materialen 8% Energie 7% Telecom Regio verdeling 27,9% Australië 17,6% China 15,4% Korea 9,1% Hongkong 7,5% India 4,6% Singapore 2,4% Maleisië 1,7% Indonesië 1,4% Thailand 12,4% Overig 20 fenomenaal. Maar om die groei niet stuk te zien lopen zijn miljardeninvesteringen in infrastructuur nodig. Want de wal keert het schip als het wegennet onvoldoende is, of de havens en vliegvelden de goederenstromen en het toegenomen verkeer niet meer kunnen managen. Ook de financiële infrastructuur moet bij de groeiende economie en handelsactiviteiten op orde zijn. En dan is er nog de infrastructuur op het gebied van communicatie of de elektriciteitsvoorziening (met name in India een bottleneck). Al die sectoren maken in landen als China en India een enorme groeispurt door en die trend kan niet zomaar gekeerd worden. Als de wegenbouw, havenuitbreidingen en groei van financiële dienstverleningen en moderne communicatie niet even snel groeit als bijvoorbeeld de productie-industrie, loopt de economische groei spaak. Fondsbeheerder Maggie Lee Afschrijvingen Dat verklaart waarom zich onder de grootste belangen van Invesco Asia Infrastructure zich niet alleen de lokale Grontmij s en Boskalissen bevinden, maar ook Telecom en Financials. De grootste positie, ruimschoots zelfs, is per ultimo oktober bijvoorbeeld weggelegd voor China Mobile. Simpelweg omdat de Chinese economie door de groeiende welvaart een enorme groei naar mobiele telecom oplevert. Tata Power moet gaan profiteren van de aanpak van het elektriciteitsprobleem in India. Een andere opvallende stockpick is Macquarie Bank, de Australische bank die bekend staat als de uitvinder van de financiële infrastructuur en daardoor bij uitstek kan profiteren van deze ontwikkelingen. De geografische ligging van Australië speelt daarbij ook een positieve rol. Financials zijn sowieso goed voor bijna eenderde van het fondsvermogen. Dat klinkt in westerse oren behoorlijk riskant, gezien de om zich heen grijpende kredietcrisis, maar in Azië en Oceanië zijn nog geen miljardenafschrijvingen gesignaleerd en het is de vraag of die er komen. Duizend miljard Dat neemt niet weg dat er risico s aan het fonds kleven. adat het fonds in de eerste drie kwartalen zo n 60% in waarde steeg (in euro s), heeft het daarna een kleine 20% ingeleverd door het slechte beursklimaat, de dalingen in China en natuurlijk de dalende dollar. Met dat laatste punt is meteen het meest risicovolle aspect genoemd. Maar wie het dollarrisico voor lief neemt en in Azië wil beleggen doet er goed aan dit fonds eens goed te bekijken. Aardig is ook dat het fonds veel meer omvat dan de Chinese en Indiase markt. Die zijn samen goed voor een weging van 25%, dus minder dan Australië. Via het fonds belegt u ook in Korea, Hongkong, Singapore, Maleisië, Indonesië en Thailand. En als u bang bent voor bubbelvorming? Bedenk dan dat de Aziatische overheden zich verplicht hebben 1000 miljard dollar te investeren in infrastructuur tussen 2005 en De komende drie jaar kunt u daar in elk geval nog van profiteren. Peter van Kleef heeft op moment van schrijven posities in het Invesco Asia Infrastructure.

12 jaargang 4 nummer 6 september/oktober 2007 m 4, IEX cover met rugtekst.indd :01: Terugblik Dé hype Duurzaam beleggen Aan hypes, manies en bubbels geen gebrek in Aan het begin van het jaar was private equity de smaak van de dag, maar nu de afdeling Goedkoop Krediet bij de meeste banken op sabbatical is gestuurd horen we plots een stuk minder van de sprinkhanenplaag. Diezelfde kredietcrisis staat ook hoog op de hype-lijst, maar we twijfelen om er definitief zo n etiket op te plakken. Ten eerste omdat de gevolgen nog maar nét duidelijk worden en ten tweede omdat de implicaties van de crisis vooral negatief zijn; hypes definiëren we toch als dingen waar beleggers al dan niet terecht extreem enthousiast over zijn. China dan? Met het enthousiasme zit het wel goed en analisten durven zelfs hardop het woord bubbel uit te spreken, dus aan die criteria is voldaan. Het probleem is dat de boom al lang aan de gang is. Dus om de al jaren durende opkomst van (in potentie) s werelds grootste economie af te doen als de hype van 2007 is erg weinig eer voor zo n ingrijpende en langjarige economische omwenteling. ee, er is maar één echte hype van 2007 en dat is de ecotrend. Het leek wel of alle marketingafdelingen van de banken en fondshuizen tegelijk naar An Inconvenient Truth waren geweest. Het hele jaar regende het klimaathypotheken, eco-cerificaten, climate Change-notes en andere duurzame fondsen. Heel nobel hoor, maar we vroegen ons wel af of het niet een onsje co2 minder kon. Als je voor de 23 e maal het zinnetje duurzaam beleggen is hot leest, begint de aandacht toch wat te verslappen. De duurzame trend biedt heel wat perspectieven op het gebied van innovatie en efficiency, maar we stellen voor dat de budgetten de komende jaren beter worden gespreid. Voor themaideeën kunt u contact opnemen met de iex-redactie. Dé deconfiture Spyker We kunnen er niet omheen. De brandstofslang van Christijan Albers stond dit jaar symbool voor de ontmanteling van de Formule-1 stal van Spyker en van de autobakker zelf. Murphy s Law werd met succes aan de praktijk getoetst in Zeewolde. Alles wat maar fout kon gaan, ging fout. ou goed dan, de renstal pakte uiteindelijk toch een puntje in het Formule-1 kampioenschap, maar toen waren de bolides al verkocht, dus zelfs dit spaarzame succesje was zout in de wonde van Victor Muller. Muller was ook de man die bij een koers van dik 20 euro verklaarde zijn aandelen niet te verkopen tegen die prijs. Hij deed dat uiteindelijk voor iets meer dan 3 euro. En dan was er nog de jaarrekening van 2006 die op last van de Autoriteit Financiële Markten (afm) moest worden herzien. De te hoge waardering van de renstal zorgde oorspronkelijk nog voor een boekwinst in 2006, maar dat bleek vooral gebaseerd op creatief boekhouden. Michiel Mol erkende uiteindelijk te lichtzinnig in Spyker te zijn gestapt. De familie Mol heeft in elk geval nog de renstal binnen weten te slepen. Als dat maar geen renpaard van Troje blijkt te zijn. Dé boze topman Van der Veer In 2007 heeft iex een heel aantal aardige, respectabele, charismatische, praatgrage (en ga zo maar door) topmannen ontmoet. Van Corio, Binck, Oncomethylome tot Smit Internationale. Bij één ceo hebben wij het echter verpest. En wel Dé slechtste timing Jeff Bernstein Timing is de belangrijkste factor bij beleggen. Daar kan Jeff Bernstein over meepraten. Hij was manager van hedgefund Keel Capital Management totdat hij eind februari besloot de handdoek in de ring te gooien. Sinds eind 2005 kwam zijn rendement op 13,8%, wat verbleekte ten opzichte van de s&p 500 en asdaq die in deze periode met ruim 20% omhoog waren geschoten. In de aankondiging van de opheffing van het fonds schreef Bernstein dat er simpelweg niet genoeg kansen waren om short te gaan. De inkt van die brief was nog niet droog, meteen bij ederlands invloedrijkste topman. Door Jeroen van der Veer van Royal Dutch Shell in iex magazine 6 uit te roepen tot meest overbetaalde topman, maakten wij bepaald geen vrienden. Maar wij kunnen er toch ook niets aan doen dat de beurskoers van Royal Dutch Shell zo achterbleef? Want in tegenstelling tot andere bladen, rekenen wij de topman vooral af op het rendement dat hij voor beleggers genereert. Dat hij daar dan zelf ook een hoop mee verdiend, dat is een tweede. Op deze plek willen wij het graag goedmaken. In 2008 een mooi interview in iex magazine, meneer Van der Veer? of Wall Street ging binnen vijf beursdagen met ruim 4% onderuit in één van de slechtste beursweken sinds de eeuwwisseling. Timing is alles, zal Bernstein inmiddels ook beseffen. Dé belegger Rolf Stout Met dank aan Marlies Dekkers en Heleen van Royen is Stout helemaal in, in Beleggers in Fortis Obam zullen dat zeker beamen. Fondsbeheerder Rolf Stout sprokkelde in 2007 (tot en met medio november) 28% rendement bij elkaar. In zijn peer group de categorie aandelen wereldwijd is Stout daarmee allang uit het zicht van de achtervolgers verdwenen. Het gemiddelde rendement van de bijna vijfhonderd fondsen binnen deze categorie ligt dit jaar op -1,2% (ja, u leest het goed). De achtervolging op Fortis Obam wordt geleid door dws Global Equities en Skagen Global, die respectievelijk 12% en 11,5% rendement wisten te behalen. Een klasse apart, met dank aan de forse onder- en overwegingen die de fondsmanager mag doorvoeren. Dat die bets zich op een kwade dag tegen Fortis Obam gaan keren, weet Stout zelf ook. Maar het wordt moeilijk ons nog in te halen. Die quote is meteen goed voor het understatement van het jaar. Zijn onderwegingen in financials en Japan pakten dit jaar uitstekend uit. a zeventien jaar aan het roer bij Fortis Obam lijkt het Fingerspitzengefühl van Stout alleen maar toe te nemen. Hoogste tijd voor Stout om zijn vingertopjes ergens voor de hoofdprijs te laten verzekeren I E X m a g a z i n e j a a r g a n g 4 n u m m e r 6 s e p t / o k t A E X 5 4 0, a u g u s t u s I A A LYS E : ROYA L D UTC H S H E L L, WE S S A E, I D ITE X m a g a z i n e van beleggers voor beleggers 17 Beursblunders De meest gemaakte fouten door beleggers. Ja, u ook Smullen met Smallcaps Drie stockpicks van ico van Geest 11 Ronaldo s in één team Hoe bouw je een beleggingsfondsenportefeuille? From Russia with Money Annemarie van Gaal over investeren, uitgeven en rijkdom 50 CEO s langs de financiële meetlat OnderbetaaldOverbetaald 6,0 miljoen te veel 2,5 miljoen te veel 1,8 miljoen te weinig 6,3 miljoen te weinig Rolf Stout

13 TERUGBLIK 2007 Dé beursgang Petrochina Als de marktkapitalisatie na een beursgang boven de magische grens van 1 biljoen dollar uitkomt, ontkomen we er bijna niet aan om het bedrijf te nomineren voor Beursgang van het Jaar. Op 5 november luidde topman Jiang Jiemin van China ational Petroleum Corporation (Petrochina voor intimi) de openingsgong van de Shanghai Stock Exchange. og voordat de echo was weggestorven, noteerde het aandeel 48,60 yuan. Dat was maar liefst 191% Dé grafiek Sucraf meer dan de uitgifteprijs van 16,70 yuan en op basis van de koers in Sjanghai kwam de beurswaarde van Petrochina op 1,19 biljoen dollar. In totaal haalde de onderneming 66,8 miljard yuan (6,2 miljard euro) op met de uitgifte van vier miljard aandelen. Dat was 2,18% van het aandelenkapitaal en dat had nog veel meer kunnen zijn, want ondanks de enorme omvang was de emissie bijna vijftig maal overtekend. Dit enthousiasme, het feit dat het de grootste ipo in de geschiedenis van de Chinese beurs is en het geweld waarmee de marktkapitalisatie van Petrochina door de grens van 1 biljoen brak maken dit tot dé beursgang van Want door alle grote getallen mogen we voor het gemak best even vergeten dat het bedrijf al ruim zeven jaar genoteerd staat aan de beurzen van Hongkong en ew York. Een beetje arbitrair is deze verkiezing wel. Vanuit aandeelhouders oogpunt is bijvoorbeeld de grafiek van Grolsch een plaatje, met die stijging van 75% op een waterkoude maandag in november. Maar de grafiek van het Belgische Sucraf spant toch de kroon, juist omdat er zoveel lering uit te trekken is. Sucraf is de lege huls van een holding met een suikerplantage in Congo. Een plantage die door de burgeroorlogen in het gebied al jaren stil ligt evenals de koers van het aandeel. Dan doet plots een geruchtje de ronde over een mogelijke miljoenensubsidie en wordt het aandeel gelanceerd. De koers wordt in een vloek en een zucht van 4 naar 32 euro geblazen. Ondertussen is er, maanden later, nog steeds geen nieuws en ontsnapt er steeds een beetje lucht uit de koers, die nu net onder de 8 euro staat. Dat neemt niet weg dat een paar slimme jongens hier héél rijk van geworden zijn. Dé beursbabe Meredith Whitney Het is al aardig wat om in je eentje de koers van een aandeel met de omvang van Citigroup in beweging te krijgen, maar wat Meredith Whitney (zie foto s) presteerde op 1 november jongstleden doet bijna niemand haar na. De hoogblonde en tv-genieke analiste slingerde die dag een analyse de wereld in over Citigroup, waardoor de Amerikaanse beurs in één dag 370 miljard dollar aan beurswaarde in rook zag opgaan. Volgens Whitney moet Citigroup ten gevolge van de kredietcrisis nog zeker 30 miljard dollar afschrijven en moet daarom in de toekomst activa verkopen of fors saneren om aan de kapitaalvereisten te voldoen. een gerucht laat de koers springen Dát had je nou niet moeten zeggen, Meredith. De markt kreeg een nervous breakdown waar je u tegen zegt en Meredith schaarde zich in een illuster en zeer select gezelschap van mensen die in hun eentje de financiële wereld hebben laten trillen op hun grondvesten. Buiten Ben Bernanke, Alan Greenspan en Osama Bin Laden heeft dat genootschap niet veel andere leden. De titel Beursbade 2007 is daarom met ruime voorsprong voor Meredith Whitney. iet dat anderen het niet probeerden. De beroemdste beursbabe uit de Verenigde Staten, Maria Bartiromo van cnbc, deed ook een gooi, door verwikkeld te raken in een schandaal rond jawel datzelfde Citigroup. Money Honey bleek nogal nauwe relaties te onderhouden met Todd Thompson, het hoofd vermogensbeheer van de bank en diverse gratis ritjes met de corporate jet te hebben gemaakt. Thomson kwam dit jaar op straat te staan, maar cnbc zag er verder geen kwaad in en steunde Maria. Het wedstrijdje wie-weet- Citigroup-het-meest-op-kosten-te-jagen is dit jaar echter met afstand gewonnen door Meredith Whitney. Proficiat! Hét product iphone Mosterd na de maaltijd? 131 jaar nadat Graham Bell de telefoon heeft uitgevonden introduceert Apple de iphone. En als klap op de vuurpijl roept iex dit toestel ook nog uit tot Product van het Jaar. Misschien laten we ons wel meesleuren door de hype rond het mooie toestel, maar er zijn twee keiharde redenen waarom de iphone hét product van 2007 is. De eerste is geld. Veel geld. In de Verenigde Staten betaalt at&t, dat het alleenrecht heeft om de toestellen bij een abonnement aan te bieden, naar verluidt 150 tot 200 dollar per verkochte iphone aan Apple plus 9 dollar voor elke maand dat het abonnement loopt. Alleen al in de eerste dertig uur na de introductie zijn er toestellen verkocht, wat de onderneming bijna 50 miljoen dollar heeft opgeleverd. Meer dan een speeltje In totaal verwacht topman Steve Jobs dat zijn bedrijf in de twaalf maanden na lancering tien miljoen mobieltjes verkoopt. Dat betekent dat Apple met het nieuwe product in één klap dik 10% aan de inkomsten kan toevoegen. Maar de iphone is véél meer dan een mooi hightech speeltje dat zorgt voor extra omzet het is de toegangspoort naar de toekomst voor Apple. In 2001 introduceerde het bedrijf een klein muziekapparaat met een klein monochroom schermpje en een lomp selectiewiel. Inmiddels zijn er meer dan 110 miljoen ipods verkocht en de nieuwste versie lijkt in bijna geen enkel opzicht meer op het prehistorische model dat zes jaar geleden op de markt kwam. Goedkoper en sneller De evolutie van de muziekspeler is dé belangrijkste reden achter de enorme koersexplosie van Apple, dat op de beurs ruim vijftien keer zoveel waard is als tijdens de introductie van de ipod in Door voortdurend nieuwe versies te ontwerpen slaagt Apple erin om de inkomsten van de ipod na zes jaar nog steeds elk kwartaal verder op te voeren en dat wordt ook de toekomst voor de iphone. De toestellen die over een paar jaar op de markt komen, zijn veel goedkoper, mooier en sneller dan de huidige versie, die dan helemaal prehistorisch lijkt I E G O D E Dé website Société Générale 2 7 T A K Er is natuurlijk maar één beleggerswebsite die ertoe doet u mag drie keer raden welke we bedoelen, maar we kunnen niet ontkennen dat er dit jaar veel gebeurde op de financiële vleugel van het internet. Of niet gebeurde eigenlijk, want de meest in het oog springende voorvallen waren met name een paar prominente haperingen. ieuwsgierig als we zijn, surfden we in maart gretig naar de nieuwe website van het Financieele Dagblad (fd), die vervolgens volledig crashte en pas ruim acht maanden later met aanmerkelijk minder tamtam definitief werd gelanceerd. De andere website die vooral door haperingen in het nieuws kwam was het internetbankieren van abn Amro. Ook hier was het lanceren van een nu-nog-mooiere-en-betere website de boosdoener. Opvallend genoeg gebouwd door dezelfde partij die de fd-site opleverde. Maar goed, was er dan ook nog wat te genieten op het internet voor beleggers? Jazeker, vond Marcel Tak. In maart reikte hij de Gouden Tak voor beste informatieve website voor structured products uit aan Société Générale. Zó hoor je informatie over financiële producten te geven, is de conclusie van het juryrapport: Alle eerder uitgegeven producten staan vermeld, en voor de meeste producten geeft de Franse bank een wekelijkse verantwoording over de resultaten.

14 TERUGBLIK 2007 Dé winstwaarschuwing E*Trade Best gelezen column ico van Geest Snor van het Jaar Maarten Oldenhof Het onstuimige beursklimaat van 2007 gaf menig aankomend beursfonds koudwatervrees. Zo kondigde in ederland Kiadis, Avantium, ict Room, Uni-Invest, Organon Biosciences en nibc een ipo aan én ook weer af. Zelfs Schiphol ging definitief niet naar de beurs. Als redenen gaven de verschillende ondernemingen de ongunstige marktomstandigheden (ze vreesden te weinig te krijgen) en de urgentie om naar de beurs te gaan is verdwenen (o, opeens wel genoeg Vrijdag 9 november was de opmaat voor een zwarte dag bij E*Trade. Topman Mitch Caplan die inmiddels het veld heeft geruimd moest de winstverwachting voor het lopende jaar intrekken, aangezien de verliezen op de obligatieportefeuille een enorme omvang aan begonnen te nemen. Caplan liet weten dat zijn bedrijf ongeveer 3 miljard dollar aan asset-backed securities had, waarvan het bij een positie van 450 miljoen dollar nog maar de vraag was of E*Trade dit geld ooit terug zou zien. Analisten hadden het hele weekend om de waarschuwing te analyseren en Phrasant Bhatia van Citigroup velde het hardste oordeel met de inschatting dat er een risico van 15% was dat E*Trade failliet kon gaan. Toen maandag 12 november de schade opgemaakt kon worden, noteerde de e-broker 59% lager dan voor het weekend. De beurswaarde van 1,5 miljard dollar was een fractie van de ruim 10,5 miljard die het bedrijf in juni 2007 waard was. Dat branchegenoten Schwab en td Ameritrade helemaal ongeschonden door alle kredietproblemen zeilen maakt het voor E*Trade alleen maar extra pijnlijk. Mitch Caplan Dé toch-maar-niet-ipo Safeboot geld dus). nibc kreeg bovendien de subprime-ellende over zich heen. De topper van 2007 is toch wel Safeboot. Deze it-er wilde op 3 oktober tegenover ons niet reageren op geruchten in de markt dat de geplande ipo niet doorging. Op 8 oktober maakte de onderneming bekend overgenomen te zijn door McAfee. Ze overwogen altijd al beide opties, is achteraf het commentaar van de woordvoerder in de media. Ja, zeg dat dan ook! Op internet is alles meetbaar. Zo weten we van iedere column op iex.nl exact hoe vaak hij gelezen is. Bij de krant kunnen ze u dat niet vertellen. u vinden we bij iex inhoudelijke kwaliteit uiteindelijk belangrijker dan reusachtige aantallen, maar de eerste columnist die niet nieuwgierig is naar het aantal kliks op zijn columns moet nog geboren worden. Lange tijd waren we dit jaar in de veronderstelling dat Geert Jan ikken dit jaar onbedreigd de titel van best gelezen column zou binnenhalen. Zijn verhaal ta: Adieu, waarin hij zijn afscheid als columnist aankondigde in de beste iex-tradities geplaatst op 1 april, maar dit keer géén grap voerde geruime tijd de website-statistieken aan met ruim lezers. Zaak abn Amro Toch was het harde beursnieuws dit jaar uiteindelijk heftiger dan de personele wisselingen binnen het columnistencorps, want de Top-5 van 2007 wordt duidelijk gedomineerd door de zaak abn Amro en de koersturbulentie van augustus en september. De oplettende lezer ziet aan de Top-5 meteen in welke periode in het jaar we het meeste bezoek op de website hadden. De column van ico van Geest over het eindspel in de slag om abn Amro werd met ruim views het gretigst verslonden. Top-5 1 ico van Geest AB: Algemene Belgische ederlandse (21 september) 2 Jacques Potuijt Het gaat fout II (21 september) 3 Jacques Potuijt Het gaat fout (20 september) 4 Corné van Zeijl IG Kopen. Punt. (4 juni) 5 Corné van Zeijl Terug naar 1994 (24 september) ico van Geest De grootste drie stijgers van dit jaar op het Damrak (peildatum 19 november) kunnen makkelijk in één vakje worden gepropt. Het zijn and, Tom Tom en Tele Atlas. Jammer dat er geen Postbank avigatie Fonds bestaat. De drie aandelen waren samen goed voor een kleine 90% rendement. Harold Goddijn Dé hèhè Frans Koffrie Hèhè. Het kwartje is dit jaar ook bij Frans Koffrie gevallen. Op 2 oktober maakte Corporate Express bekend dat topman Frans Koffrie zijn biezen pakt. Dat gebeurde onder druk van grootaandeelhouder Centaurus en kornuiten en leek vooral bedoeld om de rebellerende meute een koevoet uit de hand te rukken. Maar toch. adat beleggers, analisten en media jarenlang luidruchtig, maar weinig succesvol aan de stoel- kreeg in iex magazine al eens de Snor van de Maand opgeplakt stond m goed. Moeten we meneer Alain de Taeye, ceo van Tele Atlas, dan maar de Snor van het Jaar uitreiken? Daarvoor is de argumentatie toch wel flinterdun. De koersstijging was immers niet meer dan de optelsom van de biedingstrijd tussen Tom Tom en Garmin. ee, om de Snor van het Jaar te bemachtigen had De Taeye zich net iets nadrukkelijker moeten roeren. Als troostprijs moet hij het met de 12,5 miljoen euro doen, die zijn optiepakket met dank aan Tom Tom, nu waard is. Meesterlijk inzicht De Snor van het Jaar gaat naar Maarten Oldenhof van digitale kaartenmaker and. Want zijn manoeuvre om overnamespeculaties aan te wakkeren ten tijde van de strijd om Tele Atlas, poten van Koffrie zaagden, is de geplaagde topman die het voormalige Buhrmann van deceptie naar deceptie en van winstwaarschuwing naar winstwaarschuwing leidde dan eindelijk met een witte vlag in zijn handen gesignaleerd. Koffrie gaf volgens insiders na een levendig intern debat te kennen dat hij niet de juiste man is om het bedrijf te leiden. Enig voortschrijdend inzicht valt hem met terugwerkende kracht dan ook niet te ontzeggen. getuigde van een briljant en meesterlijk tactisch inzicht. and ging, zo verklaarde Oldenhof zonder gêne, voor een strategische heroriëntatie waarbij alle opties ( ja, ook een overname, we hebben niet voor niets een financieel adviseur aangenomen ) Draad van het jaar BJL open werden gehouden. Oldenhof ging nog net niet door de knieën met een koop ons dan toch -smeekbede. Zijn brille leidde wel tot een koerssprong van ruim 100% in een paar dagen. Meneer Oldenhof, de gesoepte snor komt uw kant op. Verhitte discussies op het scherpst van de snede, mits met enige klasse gevoerd, zijn niet alleen leerzaam, maar ook bijzonder vermakelijk. Goud is zo n klassiek thema, dat het beste losmaakt onder de bezoekers van de iex Koffiekamer stamgasten. Bovendien scheidt het thema de Koffiekamer razendsnel in twee kampen. De goldbugs, die graag koketteren met de visie van Willem Middelkoop en de goudsceptici die goud niet als belegging zien de school van onder anderen Corné van Zeijl. a jaren van min of meer stilstand komen de goldbugs nu weer vol bravoure uit hun holen, nu in absolute termen de recordprijs van ruim 800 dollar wordt aangetikt. iet iedereen is onder de indruk van de goudrally van bjl in de draad Goudgekken: Goud houdt z n waarde blijkbaar alleen over hele lange periodes van 1000 jaar en langer. Helaas is onze levensduur een stuk korter. Tussen de verhitte hoofden, blijken sommige beleggers nog gewoon hun zakjapanner te laten spreken. Hythloday, bijvoorbeeld: Gemiddeld geannualiseerd rendement september 2002-september 2007: Goud (eur/kg) +10,8% - pb Financiële Wereld Fonds +12,1% - pb Hoog Dividend Aandelen Fonds +13,4%. Uiteindelijk halen beide kampen met de cijfertjes hun gelijk. De woordenstrijd tussen de bugs en de sceptici blijft in deze goudoorlog dan ook onbeslist

15 2008 Aan het eind van ieder jaar geven de iex-columnisten, -redactie en -hoofdredacteur weer hun voorspellingen voor het komende jaar. Ook dit jaar en voor de verandering ouderwets handgeschreven op een velletje papier. De kenners over fotografie Robert Elsing 31

16 vooruitblik 32 33

17 vooruitblik 34 35

18 vooruitblik 36 37

19 vooruitblik 38 39

20 vooruitblik 40 41

21 vooruitblik 42 43

22 vooruitblik 44

23 vooruitblik 46 De redactie van iex bestaat uit: Peter van Kleef, Arend Jan Kamp, Laura Iseger, Michiel Pekelharing, en Fleur van Dalsem. Kijk op magazine. iex.nl/redactie voor een overzicht van de beleggingen van de iex-redactie Frank van Dongen is het pseudoniem van de bekende Amsterdamse handelaar Cees Smit. Hij is algemeen directeur van Today s Beheer bv en Today s Brokers. De voorspellingen van Van Dongen zijn gemaakt op persoonlijke titel. Columns van Van Dongen vindt u op magazine.iex.nl/vandongen Jacques Potuijt is onafhankelijk beurscommentator en onder meer iex-, veb- en Cash-columnist. Potuijt belegt peroonlijk uitsluitend in beleggingsfondsen. Meer over Potuijt en zijn columns vindt u op magazine.iex.nl/potuijt Corné van Zeijl is senior portfolio manager bij sns Asset Management, waar hij verantwoordelijk is voor de ederlandse aandelenportefeuilles. Zijn voorspellingen zijn gemaakt op persoonlijke titel. Ga naar magazine.iex.nl/vanzeijl voor een overzicht van zijn over- en onderwegingen Jerry de Leeuw is derivatenspecialist bij Mercurious. Meer over De Leeuw en zijn columns vindt u op magazine.iex.nl/deleeuw Mark Leenards beheert sinds maart 2006 het Strong Buy Selection Global Equity Fund. Kijk op magazine.iex.nl/leenards voor columns van Leenards. Jasper Oeberius Kapteijn is vermogensbeheerder bij Today s Beheer & Brokers en adviseur bij F.F.B. Investment Counsel. De voorspellingen van Kapteijn zijn persoonlijk. Meer over Kapteijn vindt u op magazine.iex.nl/kapteijn Léon Cornelissen is Hoofd Strategie van het Institute for Research and Investment Services: iris. iris is een gezamenlijke onderneming van de Rabobank en Robeco, waarvan de hoofdactiviteit bestaat uit het verstrekken van beleggingsresearch. Ga naar magazine.iex.nl/cornelissen voor een uitgebreide disclaimer Pieter Kort is hoofdredacteur van iex. Kijk op magazine.iex.nl/redactie voor een overzicht van zijn beleggingen Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en de structured products-specialist van iex. In zijn rubriek 10 van Tak recenseert hij al deze producten. Op magazine.iex.nl/10vantak vindt u al zijn recensies ico van Geest is Hoofd Research bij Keijser Capital. Columns van en meer informatie over ico van Geest staan op magazine.iex.nl/vangeest Joop Bresser is verantwoordelijk voor alle vastrentende fondsen van Delta Lloyd. Zijn voorspellingen zijn gedaan op persoonlijke titel. Columns van Bresser vindt u op magazine.iex.nl/bresser

24 iex universiteit Cijferre gen Over enkele weken wordt beleggend ederland overspoeld met jaarcijfers. Dit geeft vaak een goed beeld over hoe een bedrijf ervoor staat, maar het is dan wel belangrijk dat u weet waar u op moet letten. iex loopt langs de ederlandse beurs en stipt aan welke cijfers bij welke bedrijven horen. door Fleur van Dalsem en Michiel Pekelharing Arcelor-Mittal Daarom zijn vooral de cashburn en kaspositie van nog niet winstgevende biotechbedrijven van belang. Deze twee getallen geven aan hoeveel vermogen zij per kwartaal verbranden en hoeveel kwartalen zij nog vooruit kunnen zonder een eventuele succesvolle productintroductie. Oftewel, hoe lang kunnen zij het financieel minstens nog uitzingen, zonder rekening te houden met die droomklapper? Bijna elk financieel kwartaal- of jaarverslag begint met omzetcijfers. Die kunnen schuilgaan achter een groot aantal namen: bruto, netto, volumegroei, aantal verscheepte producten, autonoom, identieke omzet, omzet tegen constante wisselkoersen. En alsof dat nog niet genoeg is, kiezen steeds meer bedrijven ervoor om Engelse termen te gebruiken zoals like-for-like sales growth en same store sales. Met name retailbedrijven die aan de lopende band nieuwe winkels openen maken zich schuldig aan het gebruik van deze termen. Ahold en Beter Bed bijvoorbeeld. Supermarktconcern Ahold gebruikt identieke omzet (identical sales) om de omzet aan te geven van winkels die minimaal één jaar open zijn. Hiermee gunt Ahold beleggers een blik op hoe hoog het groeitempo zou zijn als er niet voortdurend nieuwe winkels bij zouden komen. In het normale omzetcijfer wordt die groei van nieuwe vestigingen wel meegenomen en dat cijfer zegt dus weinig over hoe goed of slecht de bestaande winkels presteren. Om het nog ingewikkelder te maken hanteert Ahold ook de term vergelijkbare omzet. Hiermee worden ook winkels die meer dan één jaar open zijn bedoeld, maar dan inclusief de supermarkten die verplaatst of omgebouwd zijn. Meer bier Bierbrouwers zoals Heineken drukken hun inkomstengroei met name uit in volumegroei. Dit cijfer geeft elk kwartaal aan hoeveel liters bier er meer zijn verkocht dan in de voorgaande periode. Daarbij is vooral de groei van premium pils, het hogere segment bier met zijn aantrekkelijke marges, belangrijk. 48 Staalgigant ArcelorMittal kiest ervoor om de nadruk te leggen op de shipments, oftewel het aantal of de waarde van de verscheepte goederen. Shipments is echter niet hetzelfde als omzet. Het kan heel goed dat er aan het eind van een kwartaal een aantal staalorders is geboekt dat nog niet naar de klant is verscheept. Of dat er staal bij een klant is afgeleverd dat een kwartaal eerder al verkocht is. Dit komt heel vaak voor, want staalkopers zoals autobedrijven geven lang van tevoren hun orders door om er zo verzekerd van te zijn dat ze genoeg grondstoffen in huis hebben. Om beleggers toch een duidelijk beeld te geven van wat er in het betreffende kwartaal is geproduceerd en verscheept, hanteert het staalconglomeraat de term shipments. Overigens wordt deze term ook in andere sectoren gebruikt waar er sprake is van veel tijd tussen moment waarop het product wordt besteld, wordt verkocht en wordt geleverd. Cash branden Ook in bijvoorbeeld de biotechsector ligt de nadruk op omzet, want er wordt vaak nog geen winst gemaakt. Dit is simpelweg omdat de biotechs nog weinig of geen producten op de markt hebben gebracht. Als het goed is, lukt het deze bedrijven wel kwartaal op kwartaal de operationele omzet te vergroten. Het ederlandse biotechbedrijf Crucell verkoopt bijvoorbeeld licenties op haar uitvindingen. De licentiehouders betalen Crucell in de vorm van zogeheten milestone payments als bepaalde productiedoelstellingen gehaald worden. Als een product gebaseerd op Crucell s technologie ten slotte op de markt komt, dan ontvangt de onderneming daar royalty s over. Daar komen de inkomsten van Crucell uit de verkoop van vaccines bovenop. Zonder echte blockbuster zullen er voorlopig op jaarbasis onderaan de streep rode cijfers blijven staan. 49

25 De financiële branche is niet de enige sector die, om het eenvoudiger te maken om resultaten te vergelijken, eigengeiex EDITORIAL universiteit Bestellen en afhalen Bij beleggen is niet het heden, maar vooral de toekomst belangrijk. Wat voor toekomst gaat een onderneming tegemoet, is er genoeg werk in de toekomst? Bij Heineken is het slechts een kwestie van dagen voordat een krat bier uit de brouwerij via een winkelketen zijn weg heeft gevonden naar de klant. In andere sectoren wordt die periode niet uitgedrukt in dagen, weken of zelfs maanden. Bij een aantal concerns is informatie over de orderinname daarom het meest interessante onderdeel van het jaar- of kwartaalverslag. De orderinname is in de eerste plaats terug te vinden bij bedrijven waarbij er een lange periode zit tussen het binnenkrijgen van de order en het (op)leveren van het product of de dienst. Dit speelt vooral bij producenten van grote kapitaalgoederen zoals de halfgeleidermachines van asml of de grote olieplatformen van sbm Offshore en in de bouwsector. sbm Offshore maakte op 9 november bekend dat het een order had binnengesleept voor het ontwerpen en produceren van een offshorekraanmachine die pas in 2010 wordt opgeleverd. In de (half) jaarrapportage van sbm Offshore krijgt de orderinname een prominente plaats en zelfs de omvang van de opdrachtenportefeuille wordt eerder genoemd dan de omzet. Bij cijferpublicaties van asml en andere toeleveranciers van de halfgeleidersector (asmi en Besi) is de orderinname het onderdeel waar analisten en beleggers het eerst naar kijken. Dat komt omdat de ondernemingen in een heel cyclische sector opereren waar heel goede en heel slechte periodes elkaar afwisselen. De zogenoemde book-to-bill ratio is een maatstaf die wordt gebruikt om te kijken of er een omslagpunt in het halfgeleiderklimaat aan zit te komen. Deze ratio wordt berekend door het aantal orders te delen door de omzet. Als de uitkomst groter dan 1 is, komen er meer opdrachten binnen dan de onderneming in het voorgaande kwartaal kon verwerken. Dat wijst op een gezonde markt, terwijl een book-to-bill ratio van minder dan 1 een signaal is van een zwak halfgeleiderklimaat. Winst in alle vormen en maten Bij het beoordelen van een bedrijf is het van belang om te kijken hoeveel geld er binnenkomt, maar ook hoeveel er uiteindelijk onderaan de streep overblijft. In de rapportage van banken en verzekeraars hoeft daar niet lang naar gezocht te worden. Het winstcijfer is bijna altijd het eerste getal in het kwartaalbericht van ing, Fortis en Aegon. Het kan zeker geen kwaad om daarna nog even door te lezen, want financials hebben er een handje van om hun eigengemaakte winstcijfer te hanteren. Aegon presenteert bijvoorbeeld eerst de operationele nettowinst, maar die kan vertekend worden door valuta-effecten. Wie wil weten hoe de verzekeraar het kwartaal is doorgekomen zonder de invloed van wisselkoersen, moet kijken naar de onderliggende operationele nettowinst. Ten slotte publiceert Aegon ook een gewone nettowinst volgens ifrs-boekhoudregels waarin alle eenmalige posten en valutaeffecten zijn verwerkt. ing publiceert een underlying (onderliggende) nettowinst. Dit is de winst gezuiverd voor eenmalige posten die vooral gebruikt kan worden als vergelijkingsmateriaal met eerdere kwartalen. et als bij Aegon staat de officiële nettowinst iets verderop en dat bedrag kan van kwartaal tot kwartaal flink variëren aangezien daarin ook reorganisatiekosten en boekwinsten op de verkoop van bedrijfsonderdelen wordt meegenomen. En om alles nog verwarrender te maken, publiceren banken baten in plaats van omzet. 50

26 iex universiteit maakte winstcijfers een prominente plaats in de rapportage geeft. Royal Dutch Shell publiceert al jarenlang de css-winst. css staat voor current cost of supply; oftewel de hoeveelheid geld die het onder de huidige marktomstandigheden kost om een vat olie boven de grond te krijgen. Hiermee wordt voorkomen dat de winstcijfers opvallend hoog uitpakken als er veel olie uit makkelijk toegankelijke velden wordt opgepompt, waardoor de kosten kunstmatig gedrukt worden. De nettowinst zonder deze correctie wordt elk kwartaal aangekondigd als income attributable to shareholders (inkomen toekenbaar aan de aandeelhouders). De huur duur verkopen Bij vastgoed gaat het niet om omzet, marge of winst, maar om netto huuropbrengsten. Eigenlijk valt dat te vergelijken met de operationele omzet. De huurinkomsten zijn van invloed op de waarde van de panden. Is er sprake van huurgroei en wie zijn de huurders? Hoe is de spreiding van huurders? Vastgoedbedrijven met een behoorlijk aantal grote, financieel gezonde huurders zullen ook in mindere economische tijden voldoende huuropbrengsten hebben. De netto huuropbrengsten worden ook wel het directe resultaat genoemd. Vaak wordt dit bedrag ook uitgedrukt per aandeel. Dit zijn de huuropbrengsten waar de kosten voor exploitatie en financiering vanaf getrokken worden. Veel vastgoedfondsen gebruiken dit resultaat als maatstaf voor het uit te keren dividend, dus dit cijfer wordt goed in de gaten gehouden. Het indirecte resultaat bestaat uit de winst op verkoop van panden en de ongerealiseerde herwaardering van het vastgoed in portefeuille. Oftewel, is er sprake van waardevermeerdering van het vastgoed? Idealiter laat de portefeuille een gestage, autonome groei zien, maar dat beeld kan vertekend worden als een vastgoedfonds veel aan- of verkopen doet. EBIT, EBITDA en andere hoofdletters Kwartaalcijfers staan de laatste jaren vaak in het teken van ebit en ebitda. Steeds meer bedrijven kiezen ervoor om geïnteresseerde beleggers met deze hoofdletters te bestoken, maar aan de achterliggende grootheden zoals bedrijfsresultaat (ebit) en operationeel resultaat (ebitda) is gelukkig niets veranderd. ebit staat voor earnings before interest and taxes, oftewel de winst voor rentebetalingen en belastingen. Dit bedrijfsresultaat krijgt een prominente plaats in de financiële verslaglegging van bedrijven die middenin de productieketen zitten en waarvoor de marge tussen de kostprijs en de verkoopprijs van levensbelang is. Het succes van bijvoorbeeld voedselbedrijven die klem zitten tussen stijgende grondstofprijzen wordt vaak afgemeten aan de ebit-marge. In de rapportage van de ederlandse voedingsconcerns krijgt deze maatstaf dan ook na de omzet de meest belangrijke plaats bij de cijferpublicatie. Verwarrend is wel dat elke onderneming een andere naam voor deze post gebruikt. Unilever heeft het over bedrijfswinst, csm KP presenteert het bedrijfsresultaat vóór bijzondere posten en Wessanen kijkt naar de ebit. De stap van ebit naar ebitda lijkt snel gemaakt, maar in dit geval maken twee letters een wereld van verschil. De d en de a staan voor depreciation en amortisation; oftewel afschrijvingen en waardeveranderingen van activa. Het begrip ebitda heeft tijdens de internethype wel een zure bijsmaak gekregen. upc en kpnqwest legden in deze periode sterk de nadruk op ebitda. Beide ondernemingen hadden enorme bedragen geïnvesteerd in het bouwen van een kabelnetwerk en gebruikten de snelgroeiende ebitda om te onderstrepen dat er steeds meer geld binnenkwam. Omdat er geen rentebetalingen worden meegenomen in de berekening van deze maatstaf, werd niet duidelijk dat er enorme kosten tegenover deze inkomsten stonden en dat de ondernemingen per saldo veel verlies leden. Ondanks deze zure bijsmaak is de ebitda bijzonder geschikt om te kijken of een bedrijf financieel bestaansrecht heeft. De ebitda is immers het verschil tussen de inkomsten en de kosten die een bedrijf maakt om normaal te opereren zoals personeelskosten en de inkoop van grondstoffen. Banken stellen bij het verstrekken van een lening de voorwaarde dat de lening niet groter mag zijn dan bijvoorbeeld drie of vier maal de ebitda. Deze maatstaf krijgt een prominente plaats in de rapportage van ondernemingen met hoge afschrijvingen en hoge rentelasten, zoals kpn. Het telecombedrijf schrijft jaarlijks een flink bedrag af op het vaste net en na 2000 kwamen daar forse afschrijvingen op de aankoop van umts-frequenties en Geen omzet? Geen probleem! Om een bedrijf te laten draaien is geld nodig. Het is niet voor niets dat bijna elk financieel overzicht begint met de omzetcijfers. In het geval van Antonov heeft daar jarenlang een pijnlijke nul gestaan. De onderneming heeft een zestraps automatische versnellingsbak ontwikkeld, maar zolang autofabrikanten deze technologie niet gebruiken, maken de omzetcijfers van Antonov weinig indruk. In de eerste helft van dit jaar kwam de omzet bijvoorbeeld op Britse pond. Dat oogt wel heel mager in vergelijking met bedrijfskosten van bijna 2 miljoen pond in dezelfde periode. Jaar na jaar wordt er een miljoenenverlies geboekt, maar toch is de onderneming op de beurs ruim 30 miljoen euro waard. Dat komt voornamelijk omdat beleggers hopen dat de versnellingsbaktechnologie ooit door een autofabrikant gebruikt gaat worden, zodat de onderneming een vaste bron van inkomsten krijgt. Tot het zover is krijgen de kredietfaciliteiten alle aandacht in de cijferrapportages. de aankoop van het Duitse e-plus bovenop. In het vierde kwartaal van 2001 bleef van een ebitda van 1,2 miljard euro bijvoorbeeld nog maar een ebit van 441 miljoen euro en een winst van slechts 103 miljoen over. Het concern hanteerde in die tijd al een aparte disclaimer bij de ebitda-cijfers. Ten slotte is er nog een tussenweg tussen ebitda en ebit. Aalberts Industries, het bedrijf dat de prachtige groei van de afgelopen decennia voor een deel dankt aan een onophoudelijke stroom overnames, hanteert de ebita. Hiermee wordt het operationele resultaat zonder de (boekhoudkundige) goodwillafschrijvingen getoond

Voorkennis. IEX redactie

Voorkennis. IEX redactie Voorkennis 2007 Van iex-columnisten wordt méér gevraagd dan alleen het schrijven van scherpe beleggingsanalyses en diepgravende columns. Aan het eind van elk jaar krijgen ze in iexmagazine een mooi podium

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 444,55 2,53% DOW JONES 16374,76 0,14% NASDAQ CMP 4733,497-0,35% NASDAQ -100 4234,654-0,51% NIKKEI 225 17792,16-2,15%

Nadere informatie

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49%

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% DOW JONES 18110,14 0,4% NASDAQ CMP 5055,422-0,1% NASDAQ -100 4515,265-0,22% NIKKEI 225 20058,95

Nadere informatie

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI Trade van de Week Meeliften op het succes van BESI Wanneer we de in Nederland genoteerde aandelen bekijken sinds de start van 2009, dan komen we toch wel tot de conclusie dat BE Semiconductor N.V. (BESI)

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Ruilverhouding fondsen

Ruilverhouding fondsen Ruilverhouding fondsen Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies.

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-135 2 juli 2002 9.30 uur Aandelen hard onderuit in tweede kwartaal De koersen van Nederlandse aandelen zijn hard onderuit gegaan in het tweede kwartaal

Nadere informatie

LYNX Beleggersdebat 2016

LYNX Beleggersdebat 2016 LYNX Beleggersdebat 2016 BELEGGERSDEBAT 2016 V.l.n.r.: Jim Tehupuring, Willem Middelkoop, Janneke Willemse, André Brouwers en Corné van Zeijl BELEGGERSDEBAT 2016 Tip 1 Jim Tehupuring BELEGGERSDEBAT 2016

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Worksheet A Factsheets Fondsen Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Datum: ultimo juni 2009 In het kader van het Flexibel Spaarpensioen zijn door uw pensioenfonds 8 fondsen geselecteerd, waarin

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Trade van de Week. Traden, BAM, cashen!

Trade van de Week. Traden, BAM, cashen! Trade van de Week Traden, BAM, cashen! De titel doet het wellicht al vermoeden. Ik sprak vandaag een klant die een mooie winst behaalde door het handelen in BAM. Een trade die met recht Trade van de Week

Nadere informatie

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN Sander Zondag, CIO OBAM Investment Centre Grip op je Vermogen, 19 April 2013 2 Agenda Quiz - op zoek naar de wereldwijde belegger Wereldwijd vs NL belegger OBAM film AGENDA

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april.

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april. Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 503-0,54% DOW JONES 18058,69 0,11% NASDAQ CMP 5056,063 0,41% NASDAQ -100 4477,067 0,36% NIKKEI 225 20020,04-0,83%

Nadere informatie

Nooit meer verliezen is een op/e

Nooit meer verliezen is een op/e Nooit meer verliezen is een op/e 12 december 2014 André Brouwers beleggingsinstituut.nl André Brouwers Educa6e en Informa6e Start 2011 15.000 beleggers getrained Training, coaching en beleggersinforma6e

Nadere informatie

Performance Update. Legends Fund houdt verliezen beperkt in uiterst volatiele markten

Performance Update. Legends Fund houdt verliezen beperkt in uiterst volatiele markten Performance Update Augustus 2015: -2.68% Legends Fund houdt verliezen beperkt in uiterst volatiele markten Augustus 2015 gaat de boeken in als een van de meest volatiele maanden in aandelenmarkten van

Nadere informatie

beurswijzer.com Analistenteam samen met De Belegger in België De Belegger al 31 jaar toonaangevend in België

beurswijzer.com Analistenteam samen met De Belegger in België De Belegger al 31 jaar toonaangevend in België disclaimer - De verstrekte informatie steunt op betrouwbare bronnen en zorgvuldige analyse. "Beurswijzer" en Nico Inberg kunnen echter geenszins aansprakelijk worden gesteld voor gederfde winst of verlies

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Hof Hoorneman China Value Fund

Hof Hoorneman China Value Fund Hof Hoorneman China Value Fund UW VERMOGEN IS HET WAARD 1 China is en blijft de groeimotor van de wereld. Waarom beleggen in China? De Chinese economie groeit met ruim 7%. Dit groeipercentage is aanzienlijk

Nadere informatie

Valuta U verkoopt U koopt. Amerika - dollar 1,2444 1,1488. Australië - dollar 1,7232 1,5296. Canada - dollar 1,5658 1,3893

Valuta U verkoopt U koopt. Amerika - dollar 1,2444 1,1488. Australië - dollar 1,7232 1,5296. Canada - dollar 1,5658 1,3893 Koersen lezen Valuta U verkoopt U koopt Amerika - dollar 1,2444 1,1488 Australië - dollar 1,7232 1,5296 Canada - dollar 1,5658 1,3893 China - yuan renminbi 11,0400 9,0700 Denemarken - kroon 7,9794 7,0811

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE 4E KWARTAAL 2014 TELEFOON 020 34 17 347 INFO@EFFECTENHUIS.NL Eén blik op een grafiek zegt meer dan duizend woorden We zien het als een jaar van consolidatie na eerdere jaren, waarin het gemiddelde rendement

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

LYNX BELEGGERSDEBAT 2015

LYNX BELEGGERSDEBAT 2015 LYNX BELEGGERSDEBAT 2015 Lynx Beleggersdebat 2015 BELEGGERSDEBAT 2015 V.l.n.r.: Lukas Daalder, Jim Tehupuring, Janneke Willemse, André Brouwers en Karel Mercx -86,44% Resultaten tips beleggersdebat 2014

Nadere informatie

Eenvoudig beleggen met trackers

Eenvoudig beleggen met trackers Eenvoudig beleggen met trackers Rabobank Rijn en Veenstromen 14 Oktober 2010 Gertjan Dorrepaal Directoraat Private Banking Beleggingscompetence Agenda 1. Wat zijn Trackers? Explosieve groei Geschiedenis

Nadere informatie

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste!

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! 12 december 2014 Martijn Rozemuller Thinketfs.nl Wat is indexbeleggen? Indexbeleggen is passief beleggen Ac8ef beleggend fonds Er wordt geprobeerd een hoger

Nadere informatie

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van Trading Tactics Pro de dagelijkse nieuwsbrief van TechnicalDayTrader Trading Tactics Pro nieuwsbrief@technicaldaytrader.nl TradingScreen signalen De AEX heeft vandaag opnieuw een daling laten zien, ditmaal

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Hete winter. 11 januari 2016

Hete winter. 11 januari 2016 11 januari 2016 Hete winter Het is tot nu toe niet alleen een hete winter wat het weer betreft. Verhitte emoties op de beurs zorgden voor een zwak slot van 2015 en een zeer slechte start van het nieuwe

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05%

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% DOW JONES 17890,36-0,42% NASDAQ CMP 5112,19-0,2% NASDAQ -100 4514,008-0,23% NIKKEI 225 20706,15-0,31%

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Anna Timmermans 27 september 2007 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten 2 Huidig

Nadere informatie

Beursupdate september 2015 Is het weer net zo erg als in 2008?

Beursupdate september 2015 Is het weer net zo erg als in 2008? Beursupdate september 2015 Is het weer net zo erg als in 2008? Karel Mercx Sinds september weer terug bij Beleggers Belangen Beleggingsspecialist RTL Z Beursspel (2015) Beurstwitteraar van het jaar (2014)

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Ik durf het hardop te zeggen: Griekenland gaat failliet en verlaat de Eurozone. Tijd 08:10 uur. Met de S&P 500 futures rond 1145 en dus weer een 12,50

Nadere informatie

Premium Special Report

Premium Special Report The Leading Authority on Value Research 15 Juni 2009 Bedrijfsomschrijving: Berkshire Hathaway De kredietcrisis heeft een schokgolf verzoorzaakt van verkopen op de effectenbeurzen die slechts zelden gebeurt.

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013

Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Kwartaalverslag tweede kwartaal 2013 Everyone is a disciplined long-term investor, until the market goes down - Steve Forbes - Opvallend Schulden op onderpand aandelenportefeuilles stijgen fors! In de

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Wereldwijd beleggen in aandelen met Morningstar

Wereldwijd beleggen in aandelen met Morningstar Wereldwijd beleggen in aandelen met Morningstar Dag van de Belegger 25 November 2011 Maarten van der Pas Redacteur Morningstar Benelux 1 Agenda Morningstar en aandelenonderzoek Belangrijke begrippen Moat

Nadere informatie

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten

Levensloop Aandelen. Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015. Productomschrijving. Beleggingsstrategie. Kosten Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen

Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen Markt voor onderhandse derivaten in korte tijd sterk gekrompen De mondiale markt voor onderhandse derivaten - niet gestandaardiseerd verhandeld op de beurs maar in maatwerk tussen grote partijen - is sinds

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 10-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 10-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 10-8-2011. Bernakee houdt de rente nog heel lang heel laag. Tijd Gisterenavond 20:10 uur. Over vijf minuten komt de Fed met een statement. De markt verwacht hier

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Onafhankelijk en rationeel. Professioneel. Transparant en veilig

Onafhankelijk en rationeel. Professioneel. Transparant en veilig Today s Vermogensbeheer Wij verzorgen persoonlijk en onafhankelijk vermogensbeheer voor zowel particulieren als ondernemingen. Op basis van uw specifieke situatie geeft Today s Vermogensbeheer invulling

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-8-2011. Kunnen de financiële markten vandaag verder van de rand van de afgrond komen? Amerika deed gisterenavond zijn uiterste best. Vandaag de rest van de wereld.

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011. Gaat de zon weer schijnen tussen de wolken door. Tijd 09:06 uur. Na de zeer sterke stijging afgelopen vrijdag en een degelijk Wall Street stijgen de indices

Nadere informatie

Byloshi Investment Fund Jaarverslag 2011. Aangeboden door

Byloshi Investment Fund Jaarverslag 2011. Aangeboden door Byloshi Investment Fund Jaarverslag 2011 Aangeboden door Datum: 31 maart 2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1 Verslag van de beheerder 3 1.1 Byloshi Investments 3 1.2 Byloshi Earth 3 1.2.1 Portefeuillesamenstelling

Nadere informatie

Nieuwsbrief februari 2016

Nieuwsbrief februari 2016 Nieuwsbrief februari 2016 In deze nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen: - De beleggingsresultaten over 2015 - Vragen en antwoorden over de beleggingsresultaten en uw pensioenregeling bij Aegon PPI

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro Top speler in Europa BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro 1 Wij denken dat dit een goed moment is om in Europese ondernemingen te beleggen en wel om de volgende redenen: Ze zijn momenteel sterk: ondanks

Nadere informatie

Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening

Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening Loyalis Toekomstplan Aandelenrekening Informatie beleggingsfonds per 30 juni 2015 Productomschrijving Met het Loyalis Toekomstplan wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst een (periodieke) uitkering

Nadere informatie

Brazilië: een nieuwe, kansrijke speler op het wereldtoneel. Brazilië

Brazilië: een nieuwe, kansrijke speler op het wereldtoneel. Brazilië Brazilië: een nieuwe, kansrijke speler op het wereldtoneel Generaties Brazilianen is geleerd dat hun land het land van de toekomst is - en deze belofte lijkt nu waargemaakt te worden. Brazilië beschikt

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Levensloop Rendement Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

Persbericht. 2001 slechtste beursjaar sinds oliecrisis. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. 2001 slechtste beursjaar sinds oliecrisis. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-001 3 januari 2002 9.30 uur 2001 slechtste beursjaar sinds oliecrisis Het afgelopen jaar is het op een na slechtste beursjaar geweest in de naoorlogse

Nadere informatie

Trendscore M R RAPPORT

Trendscore M R RAPPORT 2 8 2015 M R TA T RAPPORT 1 TA-RAPPORT TA-RAPPORT VAN 28 MAART 2015 Hiermee ontvangt u het nieuwste Trendscore TA-Rapport. Op basis van de bekende Trend- en Signaalscore worden de middellange- en kort

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Presentatie rente 20.00 uur Korte

Nadere informatie

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt

Nieuwsbericht. Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint Nederlandse Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt /fdmorningstar Threadneedle valt drie keer in de prijzen, Delta Lloyd wint se Aandelen. FD Morningstar Awards 2010 uitgereikt AMSTERDAM, 9 maart 2010 Op een druk bezochte avond zijn in Hotel Krasnapolsky

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Financial Markets weekly 17 oktober 2011

Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Financial Markets weekly 17 oktober 2011 Algemeen Het herstel in de financiële markten zette zich ook in de voorbije week verder door. Onder beleggers was sprake van een grotere bereidheid tot meer risk

Nadere informatie

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 2 Waarom in aandelen? Waarom wereldwijd? Welke aanpak? 3 NINJA Loans?! NO Income,

Nadere informatie

MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND. Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 %

MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND. Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 % MAANDBERICHT VAN HET MM FORTUNE FUND Resultaat per 31december 2010 Participatiewaarde Fondsvermogen 32.500 EUR 7.495.000 EUR Rendement december 2010 8,46 % Rendement 2010 21,57 % Cumulatief rendement sinds

Nadere informatie

Trendscore F E B RAPPORT

Trendscore F E B RAPPORT 0 9 F E B 2015 TA RAPPORT 1 TA-RAPPORT TA-RAPPORT VAN 09 FEBRUARI 2015 Hiermee ontvangt u het nieuwste Trendscore TA-Rapport. Op basis van de bekende Trend- en Signaalscore worden de middellange- en kort

Nadere informatie

Welkom AEX DSM ING. Klik om u direct aan te melden voor een abonnement op http://www.wavisie.nl/ AEX brak wéér uit; klimt nu verder naar 375...

Welkom AEX DSM ING. Klik om u direct aan te melden voor een abonnement op http://www.wavisie.nl/ AEX brak wéér uit; klimt nu verder naar 375... Welkom AEX DSM ING Geachte lezer, December 2012 Speciaal voor de lezers van Wallstreetweb.nl presenteert WAvisie in dit rapport haar huidige visie op de AEX. Bovendien zijn twee aandelen geselecteerd met

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten:

De jaarlijkse kosteninhouding voor het beheer van de verzekering Levensloop Aandelen bestaat uit een aantal componenten: Levensloop Aandelen Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2009 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs

Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs Nog geen terugkeer van huishoudens op de beurs Inleiding De Nederlandse huishoudens zijn de afgelopen decennia steeds meer gaan beleggen in effecten. Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën

Nadere informatie

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel z Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel Stephan Toom Inleiding Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: dit is geen eeboek om je te verleiden je aan te sluiten

Nadere informatie