Mens en maatschappij inhouden (PO-vmbo)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mens en maatschappij inhouden (PO-vmbo)"

Transcriptie

1 Ms maatschappij inhoud (PO-vmbo) Sector kerndoel primair onderwijs kerndoel onderbouw vmbo bovbouw examehed vmbo bovbouw bb examehed bb vmbo kb/gl/tl examehed Vakkern 1. Communicatie 37: zich te gedrag vanuit respect voor algeme aanvaarde waard norm. 38: hoofdzak over geestelijke stroming die in de e rol spel, ze ler respectvol om te gaan met seksualiteit met diversiteit binn de, waaronder seksuele diversiteit. 37: De leerling leert e kader van ti tijdvakk te gebruik om gebeurtiss, ontwikkeling person in hun tijd te plaats. De leerling leert hierbij over historische person gebeurtiss over kmerkde aspect van de volgde tijdvakk: tijd van jagers boer (prehistorie tot 50 v. Chr.), tijd van Griek Romein (3000 v. Chr. 500 na Chr.), tijd van monnik ridders ( ), tijd van sted stat ( ), tijd van ontdekkers hervormers ( ), tijd van regt vorst ( ), tijd van pruik revoluties ( ), tijd van burgers stoommachines ( ), tijd van wereldoorlog ( ), tijd van televisie computer (1950 hed).de leerling leert daarbij in elk geval de relatie te legg tuss de ontwikkeling in de 20e eeuw (waaronder de Wereldoorlog de Holocaust), heddaagse ontwikkeling. De vsters van de canon van di als uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakk. 43: De leerling leert over overekomst, verschill verandering in cultuur levsbeschouwing in, leert eig andermans leefwijze daarmee in verband te brg, leert de betekis voor de te zi van respect voor elkaars opvatting leefwijz, leert respectvol om te gaan met de n.v.t. ML1/K/4 Cultuur socialisatie 4. De kandidaat beschrijv hoe e ms zich ontwikkelt tot lid van de ; uitlegg dat ms bij e subcultuur (will) hor dat elke subcultuur invloed heeft op het gedrag; de rol van onderwijs beschrijv in de ontwikkeling. ML1/K/6 Macht zeggschap 8. De kandidaat vorm van macht herkn; beschrijv hoe regels het samlev van ms mogelijk mak; mogelijkhed burgers hebb om invloed uit te oef op de politiek, kmerk van e parlemtaire democratie noem. ML1/K/7 Beeldvorming stereotypering 10. De kandidaat beschrijv hoe ms bij het vorm van hun ming beïnvloed word door selectie van informatie; uiting van beeldvorming t aanzi van mann vrouw in de boem; voorbeeld noem van discriminatie, beschrijv hoe deze ontstaan aangev wat er teg te do is; van e bepaald sociaal probleem beschrijv hoe de beeldvorming erover tot stand komt/gekom is. ML2/K/4 Politiek beleid 5. De kandidaat typer als e parlemtaire ML1/K/4 Cultuur socialisatie 5. De kandidaat beschrijv hoe e ms zich ontwikkelt tot lid van de de invloed van het socialisatieproces uitlegg dat ms bij e subcultuur (will) hor dat elke subcultuur invloed heeft op het gedrag socialisatieproces; de rol van onderwijs (als socialiserde instantie) beschrijv in de ontwikkeling van e ms als lid van de. ML1/K/6 Macht zeggschap 9. De kandidaat vorm van macht machtsmiddel herkn, verklar; uitlegg hoe regels het samlev van ms mogelijk mak; uitlegg welke mogelijkhed burgers hebb om invloed uit te oef op de politiek, kmerk van e parlemtaire democratie noem, toelicht. ML1/K/7 Beeldvorming stereotypering 11. De kandidaat aangev dat selectieve waarneming e rol speelt in het proces van beeld- mingsvorming; uiting van beeldvorming t aanzi van mann vrouw in de boem; beschrijv hoe m uiting van discriminatie tegemoet kan tred

2 seksualiteit met diversiteit binn de, waaronder seksuele diversiteit. democratie in e rechtsstaat; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt noem herkn. respect; van e bepaald sociaal probleem beschrijv hoe de beeldvorming erover tot stand komt/gekom is. ML2/K/4 Politiek beleid 6. De kandidaat typer als e parlemtaire democratie in e rechtsstaat als e constitutionele monarchie; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin aangev/herkn, noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt herkn, noem 2. Cultuur, levsbeschouwing idtiteit 36: hoofdzak van de Europese staatsinrichting hun rol als burger. 37: De leerling leert e kader van ti tijdvakk te gebruik om gebeurtiss, ontwikkeling person in hun tijd te plaats. De leerling leert hierbij over historische person gebeurtiss over kmerkde aspect van de volgde tijdvakk: tijd van jagers boer (prehistorie tot 50 v. Chr.), tijd van Griek Romein (3000 v. Chr. 500 na Chr.), tijd van monnik ridders ( ), tijd van sted stat ( ), tijd van ontdekkers hervormers ( ), tijd van regt vorst ( ), tijd van pruik revoluties ( ), tijd van burgers stoommachines ( ), tijd van wereldoorlog ( ), tijd van televisie computer (1950 hed).de leerling leert daarbij in elk AK/K/9 Grz idtiteit 19. De kandidaat kan verschillde soort grz in de eig regio verband legg met idtiteit. 20. De kandidaat kan verschill in regionale idtiteit de manier waarmee m daarmee omgaat in e contrasterde regio elders in Europa, de van eindterm 20 geldt alle voor KB GL/TL. 21. De kandidaat kan territoriale conflict in e buit- Europese macroregio verband legg met grondstoff culturele verschill. GS/V/9 Drie thema s bij het Historisch Overzicht vanaf 1900 CE 26. De kandidaat kan de volgde thema s GS/K/5 Staatsinrichting van 6. De kandidaat kan boem hoe de rechtsstaat/staatsinrichting zich vanaf 1848 tot nu ontwikkeld heeft. 7. De kandidaat kan beschrijv hoe de rechtsstaat/staatsinrichting zich vanaf 1848 tot nu ontwikkeld heeft. ML1/K/5 Sociale verschill 6. De kandidaat met voorbeeld beschrijv wat sociale verschill zijn hoe die veroorzaakt word, beschrijv hoe de plaats van e ms op de ladder kan verander; voorbeeld gev van belang van ms in e bepaalde positie van conflict die daarmee samhang; maatregel van de overheid. GS/K/5 Staatsinrichting van 6. De kandidaat kan boem hoe de rechtsstaat/staatsinrichting zich vanaf 1848 tot nu ontwikkeld heeft. 7. De kandidaat kan beschrijv hoe de rechtsstaat/staatsinrichting zich vanaf 1848 tot nu ontwikkeld heeft. ML1/K/5 Sociale verschill 7. De kandidaat met voorbeeld beschrijv wat sociale verschill zijn hoe die veroorzaakt word, beschrijv/uitlegg hoe de plaats van e ms op de ladder kan verander (sociale mobiliteit); uitlegg dat ms vanuit hun posities belang hebb hoe daardoor conflict kunn ontstaan; overheidsbeleid

3 geval de relatie te legg tuss de ontwikkeling in de 20e eeuw (waaronder de Wereldoorlog de Holocaust), heddaagse ontwikkeling. De vsters van de canon van di als uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakk. 44: De leerling leert op hoofdlijn hoe het politieke bestel als democratie functioneert leert zi hoe ms op verschillde manier bij politieke process betrokk zijn. 45: De leerling leert de betekis van Europese samwerking de Europese Unie te begrijp voor zichzelf, de wereld. herkn, beschrijv, plaats in het kader van het Historisch Overzicht vanaf Het ontstaan de gevolg van: - het communisme in de Sovjetunie ( ); - Indonesië als voorbeeld van dekolonisatie ( ); - de brandhaard Israël/Palestina ( ). EC/K/6 Overheid bestuur 8. De kandidaat heeft inzicht in de sociale, economische financiële functies van de overheid kan dit inzicht toepass in e gegev casus. EC/K/7 Internationale ontwikkeling 9. De kandidaat heeft inzicht in internationale economische betrekking zoals als op economie, de Europese Unie, ontwikkelingsproblematiek kan dit inzicht toepass in e gegev casus. EC/V/1 Verrijkingsstof 11. De kandidaat heeft inzicht in de achtergrond van de problematiek betreffde: de ontwikkeling van het begrotingstekort de staatsschuld; de systematiek uitgangspunt van loon- inkomstbelasting; de oorzak gevolg van de waardeverandering van geld; de prijscompsatie als middel om koopkrachtverlies teg te gaan; kan dit inzicht toepass in e gegev casus. ML2/K/4 Politiek beleid 5. De kandidaat typer als e parlemtaire democratie in e rechtsstaat; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt noem herkn. ML2/K/5 Ms werk 7. De kandidaat functies waardering van arbeid herkn; de rol van de overheid t aanzi van arbeid de kmerk van de verzorgingsstaat herkn; herkn wat de invloed is van arbeidsverdeling op de sociale ongelijkheid; op het gebied van arbeid verschillde belang belangorganisaties aangev welke middel er zijn om voor belang op te kom in overleg- conflictsituaties; oorzak gevolg van verandering op de arbeidsmarkt noem. GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900 t aanzi van sociale ongelijkheid ML2/K/4 Politiek beleid 6. De kandidaat typer als e parlemtaire democratie in e rechtsstaat als e constitutionele monarchie; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin aangev/herkn, noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt herkn, noem ML2/K/5 Ms werk 8. De kandidaat de functies waardering van arbeid beschrijv, factor noem die van invloed zijn op de cultuur van e bedrijf; de rol van de overheid t aanzi van arbeid de problematiek van de verzorgingsstaat uitlegg welke invloed arbeidsverdeling heeft op de sociale ongelijkheid in de ; e beschrijving gev van de arbeidsverhouding in ; oorzak gevolg van verandering op de arbeidsmarkt noem GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900

4 ML2/K/6 De 9. De kandidaat als typer het overheidsbeleid t aanzi hiervan de sociaaleconomische positie van allochtone groep aangev hoe met uiting van discriminatie kan word omgegaan respect. ML2/K/7 Massamedia 11. De kandidaat de betekis van massamedia voor de herkn; factor ontwikkeling noem als het gaat om de inhoud programmering van massamedia, nieuwsvoorziing kritisch beoordel; in voorbeeld de rol herkn die media kunn vervull bij beeldvorming (waaronder stereotyp), bij de overdracht van waard norm informatie vergelijk van verschillde media verschill daarin herkn. ML2/K/8 Criminaliteit rechtsstaat 13. De kandidaat de aard, ontwikkeling omvang van criminaliteit als maatschappelijk probleem herkn kmerk van de rechtsstaat herkn in het straf- procesrecht, de doel van straff maatregel onderscheid: oorzak van criminaliteit herkn de rol van overheidsorgan ter bestrijding van criminaliteit aangev verschillde ML2/K/6 De 10. De kandidaat de culturele differtiatie in ontwikkeling daarin noem, alsmede het overheidsbeleid visies t aanzi van de de sociaaleconomische positie van allochtone groep beschrijv verklar; aangev hoe met uiting van discriminatie kan word omgegaan respect. ML2/K/7 Massamedia 12. De kandidaat de betekis van massamedia voor de factor ontwikkeling noem als het gaat om de inhoud programmering van massamedia, nieuwsvoorziing kritisch beoordel; boem wat de rol van de media is bij beeldvorming aangev hoe er sprake is van beïnvloeding door massamedia; informatie vergelijk van verschillde media verschill daarin ML2/K/8 Criminaliteit rechtsstaat 14. De kandidaat de aard, ontwikkeling omvang van criminaliteit als maatschappelijk probleem herkn principes van de rechtsstaat herkn in het straf- procesrecht; oorzak van criminaliteit de rol van

5 beleidsmaatregel onderscheid de doel van straff maatregel onderscheid. overheidsorgan ter bestrijding van criminaliteit aangev, verschillde beleidsmaatregel kmerkde visies van politieke stroming onderscheid, effectiviteit wselijkheid van beleidsmaatregel beoordel; de doel van straff maatregel onderscheid. 3. Fysieke leefomgeving 35: zich redzaam te gedrag in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer als consumt. 39: met zorg om te gaan met het milieu. 47: de ruimtelijke inrichting van de eig omgeving te vergelijk met die in omgeving elders, in binn- buitland, vanuit de perspectiev landschap, won, werk, bestuur, verkeer, recreatie, welvaart, cultuur levsbeschouwing. In ieder geval wordt daarbij aandacht besteed aan twee lidstat van de Europese Unie twee land die in 2004 lid word/ werd, de Verigde Stat e land in Azië, Afrika Zuid- Amerika. 42: De leerling leert in eig ervaring in de eig omgeving effect te herkn van keuzes op het gebied van werk zorg, won recreër, consumer budgetter, verkeer milieu. GS/V/3 De verhouding ms - milieu 20. De kandidaat kan beschrijv op welke manier de ms in hed verled het milieu heeft beïnvloed welke oplossing er bedacht zijn word voor ontstane milieuproblem. AK/K/4 Weer klimaat 4. De kandidaat kan het weer klimaat in de eig regio 5. De kandidaat kan Weer klimaat, klimaatverandering klimaatbeleid van e contrasterde regio elders in Europa de van eindterm 5 geldt alle voor KB GL/TL. n.v.t. n.v.t. 6. De kandidaat kan Weer klimaat, klimaatverandering klimaatbeleid in e buit- Europese macroregio van eindterm 6 geldt alle voor KB GL/TL. AK/K/5 Bronn van ergie 7. De kandidaat kan het gebruik van ergie in de eig regio maatregel voor e duurzamer gebruik van ergie de effect ervan beschrijv. 8. De kandidaat kan het gebruik van ergie de gevolg ervan voor e

6 contrasterde regio elders in Europa maatregel voor e duurzamer ergiegebruik de effect ervan de van eindterm 8 geldt alle voor KB GL/TL. 9. De kandidaat kan het gebruik van ergie de gevolg ervan in e buit- Europese macroregio maatregel voor e duurzamer gebruik van ergie de effect ervan beschrijv. AK/K/6 Water 10. De kandidaat kan het gebruik van water in de eig regio maatregel voor duurzamer gebruik van water beschrijv. 11. De kandidaat kan de herkomst, het voorkom, de kwaliteit het gebruik van water in maatregel voor e duurzamer gebruik van water de effect ervan beschrijv. 12. De kandidaat kan de herkomst, het voorkom, de kwaliteit het gebruik van water in e buit- Europese macroregio e contrasterde macroregio elders in de wereld maatregel voor e duurzamer gebruik van water de effect ervan de van eindterm 12 geldt alle voor KB GL/TL. AK/K/8 Bevolking ruimte de bevolkingsontwikkeling het ruimtegebruik in de eig regio de bevolkingsontwikkeling het ruimtegebruik in e contrasterde regio elders in Europa

7 de van eindterm 17 geldt alle voor KB GL/TL. 18. De kandidaat kan de bevolkingsontwikkeling het ruimtegebruik in e buit- Europese macroregio EC/K/8 Natuur milieu 10. De kandidaat heeft inzicht in de samhang tuss consumptie, productie het milieu, kan aan de hand van voorbeeld op het gebied van milieuschade de rol van overheid, organisaties individuele person beschrijv. 4. Macht, gezag bestuur 37: zich te gedrag vanuit respect voor algeme aanvaarde waard norm. 43: hoe je weer klimaat kunt beschrijv met behulp van temperatuur, neerslag wind. 37: De leerling leert e kader van ti tijdvakk te gebruik om gebeurtiss, ontwikkeling person in hun tijd te plaats. De leerling leert hierbij over historische person gebeurtiss over kmerkde aspect van de volgde tijdvakk: tijd van jagers boer (prehistorie tot 50 v. Chr.), tijd van Griek Romein (3000 v. Chr. 500 na Chr.), tijd van monnik ridders ( ), tijd van sted stat ( ), tijd van ontdekkers hervormers ( ), tijd van regt vorst ( ), tijd van pruik revoluties ( ), tijd van burgers stoommachines ( ), tijd van wereldoorlog ( ), tijd van televisie computer (1950 hed).de leerling leert daarbij in elk geval de relatie te legg tuss de ontwikkeling in de 20e eeuw (waaronder de Wereldoorlog de Holocaust), heddaagse ontwikkeling. De vsters van de canon van AK/K/9 Grz idtiteit 19. De kandidaat kan verschillde soort grz in de eig regio verband legg met idtiteit. 20. De kandidaat kan verschill in regionale idtiteit de manier waarmee m daarmee omgaat in e contrasterde regio elders in Europa, de van eindterm 20 geldt alle voor KB GL/TL. 21. De kandidaat kan territoriale conflict in e buit- Europese macroregio verband legg met grondstoff culturele verschill. ML1/K/4 Cultuur socialisatie 4. De kandidaat beschrijv hoe e ms zich ontwikkelt tot lid van de ; uitlegg dat ms bij e subcultuur (will) hor dat elke subcultuur invloed heeft op het gedrag; de rol van onderwijs beschrijv in de ontwikkeling. ML1/K/7 Beeldvorming stereotypering 10. De kandidaat beschrijv hoe ms bij het vorm van hun ming beïnvloed word door selectie van informatie; uiting van beeldvorming t aanzi van mann vrouw in de boem; voorbeeld noem van discriminatie, beschrijv hoe deze ontstaan aangev wat er teg te do is; van e bepaald sociaal probleem beschrijv hoe de beeldvorming erover tot stand komt/gekom is. GS/K/8 Cultureel - mtale ontwikkeling in ML1/K/4 Cultuur socialisatie 5. De kandidaat beschrijv hoe e ms zich ontwikkelt tot lid van de de invloed van het socialisatieproces uitlegg dat ms bij e subcultuur (will) hor dat elke subcultuur invloed heeft op het gedrag socialisatieproces; de rol van onderwijs (als socialiserde instantie) beschrijv in de ontwikkeling van e ms als lid van de. ML1/K/7 Beeldvorming stereotypering 11. De kandidaat aangev dat selectieve waarneming e rol speelt in het proces van beeld- mingsvorming; uiting van beeldvorming t aanzi van mann vrouw in de boem; beschrijv hoe m uiting van discriminatie tegemoet kan tred respect; van e bepaald

8 di als uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakk. 43: De leerling leert over overekomst, verschill verandering in cultuur levsbeschouwing in, leert eig andermans leefwijze daarmee in verband te brg, leert de betekis voor de te zi van respect voor elkaars opvatting leefwijz, leert respectvol om te gaan met de seksualiteit met diversiteit binn de, waaronder seksuele diversiteit. na De kandidaat kan cultureel na de Tweede Wereldoorlog hebb voorgedaan welke gevolg deze ontwikkeling gehad hebb voor de. 13. De kandidaat kan cultureel na de Tweede Wereldoorlog hebb voorgedaan verklar welke gevolg deze ontwikkeling gehad hebb voor de. GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900 ML2/K/6 De 9. De kandidaat als typer het overheidsbeleid t aanzi hiervan de sociaaleconomische positie van allochtone groep aangev hoe met uiting van discriminatie kan word omgegaan respect. ML2/K/7 Massamedia 11. De kandidaat de betekis van massamedia voor de herkn; factor ontwikkeling noem als het gaat sociaal probleem beschrijv hoe de beeldvorming erover tot stand komt/gekom is. GS/K/8 Cultureel - mtale ontwikkeling in na De kandidaat kan cultureel na de Tweede Wereldoorlog hebb voorgedaan welke gevolg deze ontwikkeling gehad hebb voor de. 13. De kandidaat kan cultureel na de Tweede Wereldoorlog hebb voorgedaan verklar welke gevolg deze ontwikkeling gehad hebb voor de. GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900 ML2/K/6 De 10. De kandidaat de culturele differtiatie in ontwikkeling daarin noem, alsmede het overheidsbeleid visies t aanzi van de de sociaaleconomische positie van allochtone groep beschrijv verklar; aangev hoe met uiting van

9 om de inhoud programmering van massamedia, nieuwsvoorziing kritisch beoordel; in voorbeeld de rol herkn die media kunn vervull bij beeldvorming (waaronder stereotyp), bij de overdracht van waard norm informatie vergelijk van verschillde media verschill daarin herkn. discriminatie kan word omgegaan respect. ML2/K/7 Massamedia 12. De kandidaat de betekis van massamedia voor de factor ontwikkeling noem als het gaat om de inhoud programmering van massamedia, nieuwsvoorziing kritisch beoordel; boem wat de rol van de media is bij beeldvorming aangev hoe er sprake is van beïnvloeding door massamedia; informatie vergelijk van verschillde media verschill daarin 5. Werk, welzijn welvaart 34: zorg te drag voor de lichamelijke psychische gezondheid van hzelf ander. 35: zich redzaam te gedrag in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer als consumt. 37: De leerling leert e kader van ti tijdvakk te gebruik om gebeurtiss, ontwikkeling person in hun tijd te plaats. De leerling leert hierbij over historische person gebeurtiss over kmerkde aspect van de volgde tijdvakk: tijd van jagers boer (prehistorie tot 50 v. Chr.), tijd van Griek Romein (3000 v. Chr. 500 na Chr.), tijd van monnik ridders ( ), tijd van sted stat ( ), tijd van ontdekkers hervormers ( ), tijd van regt vorst ( ), tijd van pruik revoluties ( ), tijd van burgers stoommachines ( ), tijd van wereldoorlog ( ), tijd van televisie computer (1950 hed).de leerling leert daarbij in elk geval de relatie te legg tuss de ontwikkeling in de 20e eeuw (waaronder de Wereldoorlog de Holocaust), heddaagse ontwikkeling. De vsters van de GS/V/4 Ontwikkeling van de gezondheidszorg in 21. De kandidaat kan beschrijv op welke wijze de gezondheidszorg zich in vanaf de 19e eeuw ontwikkeld heeft ingaan op moreelethische gevolg daarvan. AK/K/9 Grz idtiteit 19. De kandidaat kan verschillde soort grz in de eig regio verband legg met idtiteit. 20. De kandidaat kan verschill in regionale idtiteit de manier waarmee m daarmee omgaat in e contrasterde regio elders in Europa, de van eindterm 20 geldt alle voor KB GL/TL. 21. De kandidaat kan territoriale conflict in e buit- Europese macroregio verband legg met grondstoff culturele verschill. ML1/K/5 Sociale verschill 6. De kandidaat met voorbeeld beschrijv wat sociale verschill zijn hoe die veroorzaakt word, beschrijv hoe de plaats van e ms op de ladder kan verander; voorbeeld gev van belang van ms in e bepaalde positie van conflict die daarmee samhang; maatregel van de overheid. GS/K/6 De industriële in 8. De kandidaat kan boem hoe het proces van industrialisatie de ingrijpd veranderd heeft vanaf de tweede helft van de 19e eeuw. 9. De kandidaat kan beschrijv hoe het proces van industrialisatie de ingrijpd veranderd heeft vanaf de tweede helft van de 19e eeuw. GS/K/7 Sociale ML1/K/5 Sociale verschill 7. De kandidaat met voorbeeld beschrijv wat sociale verschill zijn hoe die veroorzaakt word, beschrijv/uitlegg hoe de plaats van e ms op de ladder kan verander (sociale mobiliteit); uitlegg dat ms vanuit hun posities belang hebb hoe daardoor conflict kunn ontstaan; overheidsbeleid t aanzi van sociale ongelijkheid GS/K/7 Sociale zekerheid verzorgingsstaat in 10. De kandidaat kan op het terrein van de sociale zekerheid vanaf de tweede helft van de 19e eeuw hebb voorgedaan die geleid hebb tot de huidige, herzie verzorgingsstaat. 11. De kandidaat kan op het terrein van de sociale zekerheid vanaf de tweede

10 canon van di als uitgangspunt ter illustratie van de tijdvakk. 42: De leerling leert in eig ervaring in de eig omgeving effect te herkn van keuzes op het gebied van werk zorg, won recreër, consumer budgetter, verkeer milieu. EC/K/4A Consumptie 4. De kandidaat heeft inzicht in aspect van het consumtgedrag, zoals keuzes, behoeft, inkom in de functies van het geld, l spar kan dit inzicht toepass in e gegev casus. EC/K/5A Arbeid productie 6. De kandidaat heeft inzicht in aspect van het productgedrag zoals kost, opbrgst, winst, toegevoegde waarde, arbeid, arbeidsverdeling, arbeidsproductiviteit, werkgelegheid, werkloosheid kan dit inzicht toepass in e gegev casus. EC/K/4B Consumptie consumtorganisaties 5. De kandidaat heeft inzicht in het bankwez, zoals verkrijg van vreemd geld, spaarvorm lingsvorm, in motiev kmerk van verzekering kan hierbij informatie van consumtorganisaties gebruik. EC/K/5B Arbeid bedrijfslev 7. De kandidaat heeft inzicht in de productie van goeder dist in de fas die e product doorloopt vanaf de product van grondstoff tot met de detaillist/ winkelier, kan voorbeeld gev van beroep/ werkzaamhed die typerd zijn voor verschillde economische sector. zekerheid verzorgingsstaat in 10. De kandidaat kan op het terrein van de sociale zekerheid vanaf de tweede helft van de 19e eeuw hebb voorgedaan die geleid hebb tot de huidige, herzie verzorgingsstaat. 11. De kandidaat kan op het terrein van de sociale zekerheid vanaf de tweede helft van de 19e eeuw hebb voorgedaan die geleid hebb tot de huidige, herzie verzorgingsstaat. ML2/K/5 Ms werk 7. De kandidaat functies waardering van arbeid herkn; de rol van de overheid t aanzi van arbeid de kmerk van de verzorgingsstaat herkn; herkn wat de invloed is van arbeidsverdeling op de sociale ongelijkheid; op het gebied van arbeid verschillde belang belangorganisaties aangev welke middel er zijn om voor belang op te kom in overleg- conflictsituaties; oorzak gevolg van verandering op de arbeidsmarkt noem. ML2/K/6 De 9. De kandidaat als typer het overheidsbeleid t aanzi hiervan de sociaaleconomische positie van allochtone groep aangev hoe met uiting van discriminatie kan word omgegaan respect. helft van de 19e eeuw hebb voorgedaan die geleid hebb tot de huidige, herzie verzorgingsstaat. ML2/K/5 Ms werk 8. De kandidaat de functies waardering van arbeid beschrijv, factor noem die van invloed zijn op de cultuur van e bedrijf; de rol van de overheid t aanzi van arbeid de problematiek van de verzorgingsstaat uitlegg welke invloed arbeidsverdeling heeft op de sociale ongelijkheid in de ; e beschrijving gev van de arbeidsverhouding in ; oorzak gevolg van verandering op de arbeidsmarkt noem ML2/K/6 De 10. De kandidaat de culturele differtiatie in ontwikkeling daarin noem, alsmede het overheidsbeleid visies t aanzi van de de sociaaleconomische positie van allochtone groep beschrijv verklar; aangev hoe met uiting van discriminatie kan word omgegaan respect. 6. Internationale verhouding n.v.t. 45: De leerling leert de betekis van AK/K/7 Arm rijk 13. De kandidaat kan verschill tuss GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië - GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië -

11 Europese samwerking de Europese Unie te begrijp voor zichzelf, de wereld. 46: De leerling leert over de verdeling van welvaart armoede over de wereld, hij leert de betekis daarvan te zi voor de bevolking het milieu relaties te legg met het (eig) lev in. 47: De leerling leert actuele spanning, conflict oorlog in de wereld te plaats teg hun achtergrond, leert daarbij de doorwerking ervan op individu (nationaal, Europees internationaal), de grote onderlinge afhankelijkheid in de wereld, het belang van msrecht de betekis van internationale samwerking te zi. meer minder welvarde wijk voorstell voor verbetering van de woon- leefomstandighed in de eig regio beschrijv. 14. De kandidaat kan regionale verschill in welvaart in 15. De kandidaat kan regionale verschill in welvaart in e buit- Europese macroregio e contrasterde macroregio elders in de wereld de van eindterm 15 geldt alle voor KB GL/TL. AK/K/9 Grz idtiteit 19. De kandidaat kan verschillde soort grz in de eig regio verband legg met idtiteit. 20. De kandidaat kan verschill in regionale idtiteit de manier waarmee m daarmee omgaat in e contrasterde regio elders in Europa, de van eindterm 20 geldt alle voor KB GL/TL. 21. De kandidaat kan territoriale conflict in e buit- Europese macroregio verband legg met grondstoff culturele verschill. GS/V/9 Drie thema s bij het Historisch Overzicht vanaf 1900 CE 26. De kandidaat kan de volgde thema s herkn, beschrijv, plaats in het kader van het Historisch Overzicht vanaf Het ontstaan de gevolg van: - het communisme in de Sovjetunie ( ); - Indonesië als voorbeeld van dekolonisatie ( ); - de brandhaard Israël/Palestina ( ). 4. De kandidaat kan boem op welke wijze de koloniale relatie tuss Indonesië zich in de loop der tijd ontwikkeld heeft bijgedrag heeft aan de dekolonisatie/onafhankelijkheid van Indonesië. 5. De kandidaat kan beschrijv op welke wijze de koloniale relatie tuss Indonesië zich in de loop der tijd ontwikkeld heeft bijgedrag heeft aan de dekolonisatie/onafhankelijkheid van Indonesië. ML2/K/4 Politiek beleid 5. De kandidaat typer als e parlemtaire democratie in e rechtsstaat; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt noem herkn. GS/K/9 De Koude Oorlog 14. De kandidaat kan het ontstaan, verloop einde van de Koude Oorlog herkn, oorzak gevolg deze periode voor de wereldpolitiek in het algeme voor Europa in het bijzonder heeft gehad. 15. De kandidaat kan het ontstaan, verloop einde van de Koude Oorlog beschrijv, aangev welke oorzak gevolg deze periode voor de wereldpolitiek in het algeme voor Europa in het bijzonder heeft gehad. 4. De kandidaat kan boem op welke wijze de koloniale relatie tuss Indonesië zich in de loop der tijd ontwikkeld heeft bijgedrag heeft aan de dekolonisatie/onafhankelijkheid van Indonesië. 5. De kandidaat kan beschrijv op welke wijze de koloniale relatie tuss Indonesië zich in de loop der tijd ontwikkeld heeft bijgedrag heeft aan de dekolonisatie/onafhankelijkheid van Indonesië. ML2/K/4 Politiek beleid 6. De kandidaat typer als e parlemtaire democratie in e rechtsstaat als e constitutionele monarchie; uitlegg op welke wijze overheidsbeleid tot stand komt, de invloed van de Europese Unie daarin aangev/herkn, noem/herkn hoe Europese besluit tot stand kom; mogelijkhed beschrijv die individuele burgers belang- of pressiegroep hebb om de politieke besluitvorming te beïnvloed; van politieke partij stroming standpunt de uitgangspunt herkn, noem GS/K/9 De Koude Oorlog 14. De kandidaat kan het ontstaan, verloop einde van de Koude Oorlog herkn, oorzak gevolg deze periode voor de wereldpolitiek in het algeme voor Europa in het bijzonder heeft gehad. 15. De kandidaat kan het ontstaan, verloop einde van de Koude Oorlog beschrijv, aangev welke oorzak gevolg deze periode voor de wereldpolitiek in het algeme voor Europa in het

12 EC/K/7 Internationale ontwikkeling 9. De kandidaat heeft inzicht in internationale economische betrekking zoals als op economie, de Europese Unie, ontwikkelingsproblematiek kan dit inzicht toepass in e gegev casus. GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900 bijzonder heeft gehad. GS/K/10 Historisch overzicht vanaf 1900

Aardrijkskunde vaardigheden (PO-vmbo)

Aardrijkskunde vaardigheden (PO-vmbo) Aardrijkskunde vaardighed (PO-vmbo) Sector kerndoel primair onderwijs kerndoel onderbouw kerndoel ob vmbo kb/gl/tl vmbo bovbouw bb examhed vmbo bovbouw kb examhed vmbo bovbouw gl/tl examhed Kern 1. Werk

Nadere informatie

Aardrijkskunde vaardigheden (PO-vmbo)

Aardrijkskunde vaardigheden (PO-vmbo) Aardrijkskunde vaardighed (PO-vmbo) Sector kerndoel primair onderwijs kerndoel onderbouw kerndoel ob vmbo kb/gl/tl vmbo bovbouw bb examhed vmbo bovbouw kb examhed vmbo bovbouw gl/tl examhed Kern 1. Werk

Nadere informatie

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16 Dit is een gecombineerd PTA voor twee vakken: voor maatschappijleer 1 (basis, behorend tot het gemeenschappelijk deel van het vakkenpakket) en voor maatschappijleer 2 (verdieping, behorend tot de sectorvakken

Nadere informatie

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst)

Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Mens en maatschappij (aardrijkskunde, economie, geschiedenis, godsdienst) Kerndoelen 36. De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties en verschijnselen, daarover een

Nadere informatie

PTA maatschappijkunde KBL Bohemen cohort

PTA maatschappijkunde KBL Bohemen cohort Exameneenheden maatschappijkunde (sectorvak zorg & welzijn) ML2/K/1 Oriëntatie op leren en werken: De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en het belang van maatschappijkunde verwoorden.

Nadere informatie

PTA maatschappijleer 2 KBL Bohemen cohort

PTA maatschappijleer 2 KBL Bohemen cohort Exameneenheden KBL maatschappijleer 2 (sectorvak zorg & welzijn) ML2/K/1 Oriëntatie op leren en werken: De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en het belang van maatschappijleer verwoorden.

Nadere informatie

Mens en maatschappij vaardigheden (PO-vmbo)

Mens en maatschappij vaardigheden (PO-vmbo) Mens en maatschappij vaardigheden (PO-vmbo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw exameneenheden Vakkernen 1. Informatievaardigheden 50: De leerlingen leren omgaan met

Nadere informatie

Voorbereiding en planning van een thema

Voorbereiding en planning van een thema Voorbereiding en planning van een thema Thema: Bouw / groep(en): Periode: Doelstellingen: Kernbegrippen relatie kerndoelen en vakken: Wat is de inbreng van kinderen? (Wat zijn de interesses van leerlingen

Nadere informatie

Nieuws in de klas Postbus 12040 1100 AA Amsterdam t: 020-4309190 f: 020-4309199 e: info@nieuwsindeklas.nl w: www.nieuwsindeklas.nl

Nieuws in de klas Postbus 12040 1100 AA Amsterdam t: 020-4309190 f: 020-4309199 e: info@nieuwsindeklas.nl w: www.nieuwsindeklas.nl Aansluiting Nieuwsservice bij curriculum Bijlage bij Handleiding Nieuwsservice Voortgezet Onderwijs is een uitgave van Nieuws in de klas. Deze bijlage hoort bij de Handleiding Nieuwsservice Voortgezet

Nadere informatie

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo)

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden Kernen 1. Burgerschap 36: hoofdzak de Nederlandse

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer II

Examenprogramma maatschappijleer II Examenprogramma maatschappijleer II Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer II 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens. Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Examenprogramma economie

Examenprogramma economie Examenprogramma economie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 economie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

Een kasteel in de buurt bezoeken

Een kasteel in de buurt bezoeken Een kasteel in de buurt bezoeken Als leerkracht heb je hier een begeleidende en sturende rol. Het is afhankelijk of jij als leerkracht de kinderen meeneemt en dingen aan ze verteld of dat er bijvoorbeeld

Nadere informatie

200% Economie voor het vmbo Kerndoelen per leerjaar

200% Economie voor het vmbo Kerndoelen per leerjaar 00% Economie voor het vmbo Kerndoelen per leerjaar In onderstaande tabel zie je welke examen eindterm wanneer behandeld wordt in 00% Economie voor het vmbo. De getallen zoals 1.1 of. staan voor de paragrafen

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer

Examenprogramma maatschappijleer Examenprogramma maatschappijleer Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 maatschappijleer 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting

Programma van Toetsing en Afsluiting Leerweg: BB Klas: 3 Vak: Maatschappijleer Methode: Thema s Maatschappijleer Periodenr Rapportnr Toetsnr 3.1.1 Wat moet je voor de toetsing doen? H1 Wat is maatschappijleer? kunt beschrijven wat je bij

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment

Naam leerlingen. Groep BBL1 Mens & Maatschappij. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment Groep BBL1 Mens & Maatschappij Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 3 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten. Verdieping op de basisdoelen

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijwetenschappen vwo

Examenprogramma maatschappijwetenschappen vwo Examenprogramma maatschappijwetenschappen vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting vmbo Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 geschiedenis en staatsinrichting 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijwetenschappen havo/vwo

Examenprogramma maatschappijwetenschappen havo/vwo Examenprogramma maatschappijwetenschappen havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A

Nadere informatie

Syllabus maatschappijwetenschappen havo 2014

Syllabus maatschappijwetenschappen havo 2014 examenprogramma maatschappijwetenschappen Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting

Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting Examenprogramma geschiedenis en staatsinrichting Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 geschiedenis en staatsinrichting 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

K14: De kandidaat kan regionale verschillen in welvaart in Nederland beschrijven en verklaren.

K14: De kandidaat kan regionale verschillen in welvaart in Nederland beschrijven en verklaren. eizoen: 016-018 Vak: Aardrijkskunde Klas: 3/4 Afdeling: Mavo Herkansingen/inhalen: Tijdens de herkansingen kunnen de E s van een trimester herkanst en/of ingehaald worden. Echter een ingehaald E kan niet

Nadere informatie

Nieuws in de klas Postbus 12040 1100 AA Amsterdam t: 020-4309190 f: 020-4309199 e: info@nieuwsindeklas.nl w: www.nieuwsindeklas.nl

Nieuws in de klas Postbus 12040 1100 AA Amsterdam t: 020-4309190 f: 020-4309199 e: info@nieuwsindeklas.nl w: www.nieuwsindeklas.nl Aansluiting Nieuwsservice bij curriculum Bijlage bij Handleiding Nieuwsservice Primair Onderwijs is een uitgave van Nieuws in de klas. Deze bijlage hoort bij de Handleiding Nieuwsservice Primair Onderwijs

Nadere informatie

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06 NEDERLANDS > Mondeling taalonderwijs De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. 1 612671 Speelkaarten.indd

Nadere informatie

Aan welke kerndoelen heb je gewerkt?

Aan welke kerndoelen heb je gewerkt? Leergebied overstijgende kerndoelen (1) Werkhouding 1 De leerlingen hebben belangstelling voor de wereld om hen heen en ze zijn gemotiveerd deze te onderzoeken A ze kunnen gerichte vragen stellen B ze

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel)

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel) Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel) Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden

Nadere informatie

Examenprogramma aardrijkskunde vmbo vanaf schooljaar 2014-2015

Examenprogramma aardrijkskunde vmbo vanaf schooljaar 2014-2015 Eamenprogramma aardrijkskunde vmbo vanaf schooljaar 2014-2015 Eamenprogramma aardrijkskunde vmbo Informatiewijzer 1. Preambule 2. Leeswijzer 3. Aardrijkskunde vmbo 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen

Nadere informatie

PTO Aardrijkskunde

PTO Aardrijkskunde PTO ardrijkskunde 2016-2017 Vereniging voor Protestants-Christelijk Onderwijs te Curaçao Sectie aardrijkskunde r. lbert Schweitzer havo/vwo [meesteradmiraal@gmail.com] Vak: ardrijkskunde Leerjaar: H1 Schooljaar:

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 3 Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en 2) Kerndoel(en):

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 3 Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en 2) Kerndoel(en): A. LEER EN TOETSPLAN Vak: Geschiedenis Leerjaar: Onderwerp: De Eerste en Tweede Wereldoorlog (H1 en ) Kerndoel(en): 7. De leerling leert een kader van tien tijdvakken te gebruiken om gebeurtenissen, ontwikkelingen

Nadere informatie

Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT

Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT Methode Schokland 3.0 van Deviant. De methode is ontwikkeld conform het vernieuwde brondocument 'Loopbaan en burgerschap in het mbo'. 2013-2014 team Horeca

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting

Programma van Toetsing en Afsluiting Programma van Toetsing en Afsluiting Vmbo TL / Mavo ar 4 FARELCOLLEGE 2017-2018 Naam vak: maatschappijleer 1 Klas 3 afdeling: MAVO Periode Inhoud Toetsvorm Herkansing Wijze van herkansing Exameneenheden

Nadere informatie

Met Plein M van leergebied naar examenvak

Met Plein M van leergebied naar examenvak Uw Uw Dé methode van, voor en door docenten Met Plein M van leergebied naar eamenvak Alles over de kerndoelen in de onderbouw en de aansluiting op de eamenonderwerpen van de maatschappijvakken in de bovenbouw

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

MAATSCHAPPIJKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V MAATSCHAPPIJKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.04.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (het CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Leerlijnen TULE SLO. Jory Tolkamp

Leerlijnen TULE SLO. Jory Tolkamp Leerlijnen TULE SLO Jory Tolkamp Om de doelen van mijn les te bepalen ging ik uit van de leerlijnen. Wat past bij de leerlingen qua stof van een ontwikkelingsgebied, waar zit het niveau? Maar een duidelijke

Nadere informatie

Eindtermen Maatschappijleer

Eindtermen Maatschappijleer Eindtermen KSE-4 POLITIEKE BESLUITVORMING Eindtermen Maatschappijleer 1. De kandidaat kan: 1.1 Macht herkennen en beschrijven. voorbeelden geven van machtsmiddelen, zoals: positie, kennis, vaardigheden,

Nadere informatie

Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken. Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel

Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken. Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel Programma Terugblik rekenles Introductie zaakvakken en OOL zand en water oefenen onderzoeksvragen formuleren

Nadere informatie

De rechtsstaat en het rechtssysteem. Bepaal jij wat goed voor me is? In de problemen Stelen en helen Geschiedeniscanon Mijn buurt Op de vlucht

De rechtsstaat en het rechtssysteem. Bepaal jij wat goed voor me is? In de problemen Stelen en helen Geschiedeniscanon Mijn buurt Op de vlucht Overzicht dimensies en kerndoelen Dimensie Politiek-juridische dimensie: het betreft de bereidheid en het vermogen om deel te nemen aan politieke besluitvorming. Kerndoelen - de deelnemer heeft kennis

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN MAATSCHAPPIJLEER 2016 V15.9.1

MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN MAATSCHAPPIJLEER 2016 V15.9.1 MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN MAATSCHAPPIJLEER 2016 V15.9.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE).

Nadere informatie

Mens en maatschappij vmbo Leerlijnen landelijke kaders

Mens en maatschappij vmbo Leerlijnen landelijke kaders Mens en maatschappij vmbo Leerlijnen landelijke kaders SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Verantwoording 2009 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Project Dimensie Kerndoelen Competenties

Project Dimensie Kerndoelen Competenties Overzicht per project: dimensies, kerndoelen en competenties Project Dimensie Kerndoelen Competenties Afspraak is afspraak Bepaal jij wat goed voor me is? het vermogen om een bijdrage te leveren aan het

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1

AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1 AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.8.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Kiezen Theorieles 1 1 Schriftelijke toets

Kiezen Theorieles 1 1 Schriftelijke toets A. LEER EN TOETSPLAN Onderwerp: Kiezen Kerndoel(en): 40 De leerling leert betekenisvolle vragen te stellen over maatschappelijke kwesties 46 De leerling leert in de eigen omgeving effecten te herkennen

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 15.9.1

MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 15.9.1 MAATSCHAPPIJLEER (GEMEENSCHAPPELIJK DEEL) VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 15.9.1 Maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) vmbo tl/gl Vakinformatie Staatsexamen 2016 De vakinformatie in dit

Nadere informatie

Instroom pabo geschiedenis

Instroom pabo geschiedenis Keuzedeel mbo Instroom pabo geschiedenis gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0050 Penvoerder: Sectorkamer zorg, welzijn en sport Gevalideerd door: Sectorkamer Zorg, welzijn en sport Op:

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2019 V

AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2019 V AARDRIJKSKUNDE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2019 V18.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie 1. De levenswijze van jager-verzamelaars. 2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen. 3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.

Nadere informatie

Canon en kerndoelen geschiedenis PO

Canon en kerndoelen geschiedenis PO Canon en kerndoelen geschiedenis PO bron: http://www.entoen.nu/primair-onderwijs/didactisch-concept/leerplan-(slo)/geschiedenis In dit hoofdstuk over canon en geschiedenis wordt eerst ingegaan op de recente

Nadere informatie

Blokkendoos KSE. Leergebied Maatschappijleer. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Blokkendoos KSE

Blokkendoos KSE. Leergebied Maatschappijleer. Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Blokkendoos KSE Blokkendoos KSE Leergebied Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Blokkendoos KSE Blokkendoos KSE Leergebied Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Blokkendoos KSE Versie 3 Enschede, juni 2001 Verantwoording

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

Wijzigingen per oktober 2016: zie wijzigingen vakinformatie 2017 op de duo site.

Wijzigingen per oktober 2016: zie wijzigingen vakinformatie 2017 op de duo site. Wijzigingen per oktober 2016: zie wijzigingen vakinformatie 2017 op de duo site. AARDRIJKSKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.10.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 2 Onderwerp: De Nieuwe Tijd (extra uitgereikt materiaal) Kerndoel(en):

A. LEER EN TOETSPLAN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 2 Onderwerp: De Nieuwe Tijd (extra uitgereikt materiaal) Kerndoel(en): A. LEER EN TOETSPLAN Vak: Geschiedenis Onderwerp: De Nieuwe Tijd (extra uitgereikt materiaal) tijd van ontdekkers en hervormers (1500 1600); tijd van regenten en vorsten (1600 1848). 40. De leerling leert

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

AARDRIJKSKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V AARDRIJKSKUNDE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Een voorbeeld van een longitudinaal leerplan geschiedenis. Albert van der Kaap

Een voorbeeld van een longitudinaal leerplan geschiedenis. Albert van der Kaap Een voorbeeld van een longitudinaal leerplan geschiedenis Albert van der Kaap Een voorbeeld van een longitudinaal leerplan geschiedenis Albert van der Kaap Enschede, juli 2008 Verantwoording Stichting

Nadere informatie

Handleiding Echt gebeurd!

Handleiding Echt gebeurd! Handleiding Echt gebeurd! Inhoud 1. Introductie Pag. 1 2. Echt gebeurd! lessen Pag. 1 3. Kerndoelen Pag. 2 4. Excursies, lezingen en workshops Pag. 3 5. De website Pag. 4 7. Pag. 5 1. Introductie Welkom

Nadere informatie

STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2011. versie oktober 2011

STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2011. versie oktober 2011 STUDIEWIJZER HAVO COHORT 2011 versie oktober 2011 Inhoudsopgave Aardrijkskunde... 3 Biologie... 4 Culturele en Kunstzinnige Vorming... 5 Duitse taal en literatuur... 6 Economie... 7 Engelse taal en literatuur...

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Analyse Maatschappelijk Vraagstuk

Analyse Maatschappelijk Vraagstuk Analyse Maatschappelijk Vraagstuk Leertekst Maatschappijkunde.nl voor leerlingen en docenten Inhoudsopgave Leerdoelen Checklist 2 1 Kenmerken 3 2 Invalshoeken 2.1 Politiek-juridische invalshoek 3 2.2 Sociaaleconomische

Nadere informatie

GAMMA VAKKEN Aardrijkskunde, Economie, Filosofie, Geschiedenis en Maatschappijeer.

GAMMA VAKKEN Aardrijkskunde, Economie, Filosofie, Geschiedenis en Maatschappijeer. GAMMA VAKKEN Aardrijkskunde, Economie, Filosofie, Geschiedenis en Maatschappijeer. Aardrijkskunde Bij NT en NG kiest de leerling in klas 4 tussen Aardrijkskunde of Geschiedenis. SE in klas 5 en 6; CE in

Nadere informatie

BURGERSCHAP. Juridische dienstverlening. Cursusjaar 2014-2015. Semester 1-3. M. Alma, S. den Braber, I. van der Veen, H. van Zijderveld. Naam.

BURGERSCHAP. Juridische dienstverlening. Cursusjaar 2014-2015. Semester 1-3. M. Alma, S. den Braber, I. van der Veen, H. van Zijderveld. Naam. 2014 2015 Naam Klas BURGERSCHAP Opleiding Juridische dienstverlening Cursusjaar 2014-2015 Semester 1-3 Schrijvers M. Alma, S. den Braber, I. van der Veen, H. van Zijderveld MBO College Zuid Europaboulevard

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.8.1 pagina 1 van 18 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Informatie decanaat naar klas 3 Mavo

Informatie decanaat naar klas 3 Mavo Informatie decanaat naar klas 3 Mavo Decanaat klas 2 M Decaan: Marbella Uhlenbeck m.uhlenbeck@montaignelyceum.nl Decaan voor Kader en MAVO www.montaignelyceum.nl/onze-school/decanaat Verschil Mentor/Coach

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017 Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GT GS/K/2 Basisvaardigheden GT GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GT GT GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië

Nadere informatie

SaNdWiCh RoBoT. Wat leren leerlingen van deze les?

SaNdWiCh RoBoT. Wat leren leerlingen van deze les? SaNdWiCh RoBoT leer programmeren zonder een computer te gebruiken! Bij deze les speelt de leraar of gastdocent de rol van een robot. Een robot die boterhammen maakt met boter en hagelslag. De leerlingen

Nadere informatie

OMGAAN MET CONFRONTERENDE OPVATTINGEN IN DE KLAS

OMGAAN MET CONFRONTERENDE OPVATTINGEN IN DE KLAS OMGAAN MET CONFRONTERENDE OPVATTINGEN IN DE KLAS Geschiedenisonderwijs in een polariserende samenleving jaap.patist@hu.nl JAAP PATIST 1976-1983 1983-1985 1985-2001/2 Bron: Boekenplatform Bron: Resource

Nadere informatie

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 Tijdvak Jagers en boeren; van de eerste mensen 3000 v. C. prehistorie; van de eerste mensen - 3000 v.c. Samenlevingstype: eerst jagers/verzamelaars,

Nadere informatie

PTA MAVO 2011-2013. Docenten: Felix van de Gein (sectievoorzitter) en Nol Voskens

PTA MAVO 2011-2013. Docenten: Felix van de Gein (sectievoorzitter) en Nol Voskens PTA MAVO 2011-2013 Docenten: Felix van de Gein (sectievoorzitter) en Nol Voskens Dit PTA bestaat bevat het verplichte vak maatschappijleer 1 (mavo 3 / mavo 4 voor instromers uit havo 3) en het keuze examenvak

Nadere informatie

LEER- EN TOETSPLAN A. ONDERWERP EN DOELEN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 1 Onderwerp: Introductie geschiedenis Kerndoel:

LEER- EN TOETSPLAN A. ONDERWERP EN DOELEN. Vak: Geschiedenis Leerjaar: 1 Onderwerp: Introductie geschiedenis Kerndoel: LEER- EN TOETSPLAN A. ONDERWERP EN DOELEN Vak: Geschiedenis Leerjaar: Onderwerp: Introductie geschiedenis Kerndoel: 0. De leerling leert historische bronnen te gebruiken om zich een beeld van een eigen

Nadere informatie

Rijk Romeins Leven. Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5. Handleiding voorbereidende les

Rijk Romeins Leven. Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5. Handleiding voorbereidende les Les Rijk Romeins Leven Museum Park Matilo Cultuurlijn Tijd Groep 5 Handleiding voorbereidende les Rijk Romeins Leven INHOUD Inleiding Kader Begrippen Leerdoelen Aansluiting kerndoelen De lessen INLEIDING

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Rechtsstaat

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis havo

Examenprogramma geschiedenis havo Examenprogramma geschiedenis havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Domein B Domein C Domein

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GS/K/2 Basisvaardigheden GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië - Nederland

Nadere informatie

Advies burgerschapscompetenties in het MBO

Advies burgerschapscompetenties in het MBO Advies burgerschapscompetenties in het MBO In deze notitie leest u het advies van de Nederlandse Vereniging van Leraren Maatschappijleer (NVLM) over de verdere ontwikkeling van de burgerschapscompetenties

Nadere informatie

Stedelijk Dalton Lyceum locatie Overkampweg

Stedelijk Dalton Lyceum locatie Overkampweg SLU Soort afsluiting 1 Toetstijd (min) Herkansbaar? Weging S.E. cijfer leerjaar Afsluitingsweek 2 Resultaat Stedelijk Dalton Lyceum locatie Overkampweg Schooltype: VWO Vak: Geschiedenis cohort: 2011 Programma

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1 MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.8.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de

Nadere informatie

PTA - Mavo

PTA - Mavo - Mavo 3 2018-2019 Nederlands Engels Frans Wiskunde Biologie Natuur- en scheikunde 1 Natuur- en scheikunde 2 Aardrijkskunde Economie Geschiedenis Maatschappijleer Maatschappijkunde Sportoriëntatie en keuze

Nadere informatie

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 ECONOMIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GS/K/2 Basisvaardigheden GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië - Nederland

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

AARDRIJKSKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V AARDRIJKSKUNDE VMBO BB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Eigen omgeving en actualiteit Van bacterie soep naar plastic soep. Cultuur Water Globalisering & Arm en rijk

Eigen omgeving en actualiteit Van bacterie soep naar plastic soep. Cultuur Water Globalisering & Arm en rijk INHOUD Q-SERIES AARDRIJKSKUNDE ONDERBOUW (HV) JAAR 1 BLOK 1 BLOK 2 BLOK 3 BLOK 4 BLOK 5 BLOK 6 Systeem aarde duurzaamheid Cultuur Water Globalisering & Arm rijk Natuurramp doge Eig actualiteit Van bacterie

Nadere informatie

Examenprogramma geschiedenis havo/vwo

Examenprogramma geschiedenis havo/vwo Examenprogramma geschiedenis havo/vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Historisch besef

Nadere informatie

Historisch denken. Historische benaderingen

Historisch denken. Historische benaderingen Historisch denken Inleiding Mensen hebben een besef van verleden, heden en toekomst. Ze hebben een bepaald beeld van wat er in hun leven is gebeurd tot op de dag van vandaag. Ze kunnen hun bestaan in het

Nadere informatie

Biologie ( bb kb gl/tl )

Biologie ( bb kb gl/tl ) Einddoel Biologie ( bb kb gl/tl ) Biologie vmbo bovbouw = CE = SE Onderzoek Vaksubkern Inhoud bb kb gl/tl examehed Oriëntatie vraagstelling E aanpak kiez basis basis basis E biologische probleemstelling

Nadere informatie

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Hierbij treft u een toelichting aan bij de beelden die in de tijdbalk van Argus Clou Geschiedenis groep 7 zijn opgenomen. Inhoud Thema 1 Boze

Nadere informatie

Maatschappijwetenschappen

Maatschappijwetenschappen Maatschappijwetenschappen Staatsexamen havo Programma van toetsing en afsluiting (vernieuwde profielstructuur) 2010 Inhoudsopgave Opzet van het examen...3 Het examenprogramma...3 Beschrijving eindtermen...4

Nadere informatie

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland Seizoen: 2016-2017 Vak: Geschiedenis Klas: 3 Afdeling: Mavo Herkansingen/inhalen: Tijdens de herkansingen kunnen de SE s van een trimester herkanst en/of ingehaald worden. Echter een ingehaald SE kan niet

Nadere informatie

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1

Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting Maatschappijleer Hoofdstuk 1 Samenvatting door M. 1184 woorden 8 juni 2013 4 3 keer beoordeeld Vak Methode Maatschappijleer Delphi Hoofdstuk 1 De staat kan wetten maken, regels die voor alle

Nadere informatie

Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs (op basis van artikel 11b WVO)

Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs (op basis van artikel 11b WVO) Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs (op basis van artikel 11b WVO) Onderdeel A: Nederlands De eerste tien kerndoelen zijn vooral gericht op de communicatieve functie van de Nederlandse taal en kennen

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V MAATSCHAPPIJWETENSCHAPPEN VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2018 V17.03.3 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

lesbrief vervolgles Ulrum

lesbrief vervolgles Ulrum lesbrief vervolgles Ulrum Terpen- en Wierdenland lesbrief Ulrum Inhoud Inleiding 3 Lesoverzicht 4 Introductie 5 Kerndoelen 6 Aansluiting bij de canon 7 Deze lesbrief is ontwikkeld door erfgoedjuf Dineke

Nadere informatie

Bijlage behorend bij artikel 1 van het Besluit kerndoelen onderbouw VO 1. Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs

Bijlage behorend bij artikel 1 van het Besluit kerndoelen onderbouw VO 1. Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs Bijlage behorend bij artikel 1 van het Besluit kerndoelen onderbouw VO 1 Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs I. Kerndoelen op basis van artikel 11b WVO Onderdeel A: Nederlands De eerste tien kerndoelen

Nadere informatie

Samenvatting Maatschappijleer Politiek

Samenvatting Maatschappijleer Politiek Samenvatting Maatschappijleer Politiek Samenvatting door een scholier 1031 woorden 22 juni 2007 7,7 12 keer beoordeeld Vak Methode Maatschappijleer Delphi Maatschappijleer samenvatting 1. Democratie Wetten:

Nadere informatie